Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

For this reason, in truth, am I come, having left my gold-garnished mansion, the common bridal-dwelling both of Darius and of myself. And anxiety is tearing me at heart: and I will make a disclosure to you, my friends, being of myself by no means free from apprehension, lest mighty wealth, having made great speed, should, with his foot, overturn the wealth which Darius reared, not without the aid of some god. These things are to my soul a two-fold unutterable care, not to honor with reverence a multitude of riches unprotected by men, and that the light shines not on those who are destitute of wealth, however great the strength which they may possess. For our wealth at all events is beyond the reach of censure, but touching our eye is my terrors. For I deem the presence of the master the eye of an household. Whereupon, since these things stand thus, lend me your counsel in this matter, ye aged trusty servants of the Persians. For all my good measures depend on you.

CHORUS

Be well assured of this, O queen of this land, that thou needest not to speak twice of either word or deed, to which our ability can lead the way to completion. For thou summonest us who are well-affected to thee, as in these matters.

ATOSSA

Persians. Aeschylus. Theodore Alois Buckley (Translator). London. 1849.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Volunteer.

Current edition Experimental

The Persians. (OCR draft) (English) (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 159-255 focus

Ατοσσα

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
160

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς: ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος,¹ φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος² κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός³ ἐστιν ἐν φρεσίν,
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

μήτ᾽ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ᾽ ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμῷ⁴ φόβος:

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα:

πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

Χορός

εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον ὧν ἂν δύναμις⁵ ἡγεῖσθαι θέλῃ:⁶

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175
176

Ἄτοσσα

πολλοῖς μὲν αἰεὶ⁷ νυκτέροις ὀνείρασιν

ξύνειμ᾽, ἀφ᾽ οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν

Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων:

ἀλλ᾽ οὔτι πω τοιόνδ᾽ ἐναργὲς εἰδόμην

ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης: λέξω δέ σοι.
180

ἐδοξάτην μοι⁸ δύο γυναῖκ᾽ εὐείμονε,

ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,

ἡ δ᾽ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,

μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,

κάλλει τ᾽ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
185

ταὐτοῦ: πάτραν δ᾽ ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα

κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.

τούτω στάσιν τιν᾽, ὡς ἐγὼ ᾽δόκουν ὁρᾶν,

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:⁹ παῖς δ᾽ ἐμὸς μαθὼν

κατεῖχε κἀπράυνεν, ἅρμασιν δ᾽ ὕπο
190

ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδν᾽ ἐπ᾽ αὐχένων¹⁰

τίθησι. χἠ μὲν τῇδ᾽ ἐπυργοῦτο στολῇ

ἐν ἡνίαισί τ᾽¹¹ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,

ἡ δ᾽ ἐσφάδᾳζε, καὶ χεροῖν ἔντη¹² δίφρου

διασπαράσσει, καὶ ξυναρπάζει βίᾳ
195

ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.

πίπτει δ᾽ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται

Δαρεῖος οἰκτείρων σφε: τὸν δ᾽ ὅπως ὁρᾷ

Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.

200

καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.
200

ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου

ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ

βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν

θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.

ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205

Φοίβου: φόβῳ δ᾽ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι:

μεθύστερον¹³ δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ

πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα

τίλλονθ᾽: ὁ δ᾽ οὐδὲν ἄλλο γ᾽ ἢ πτήξας δέμας

παρεῖχε. ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ εἰσιδεῖν,¹⁴
210

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς

πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ᾽ ἀνήρ,

κακῶς δὲ πράξασ—οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,

σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.

215

Χορός

οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτ᾽ ἄγαν φοβεῖν λόγοις
215

οὔτε θαρσύνειν.¹⁵ θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,

εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδ᾽ ἀποτροπὴν τελεῖν,

τὰ δ᾽ ἀγάθ᾽¹⁶ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις¹⁷ σέθεν

καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς

γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι: πρευμενῶς δ᾽ αἰτοῦ τάδε,
220

σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατ᾽ εὐφρόνην,

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,

τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι σκότῳ.

ταῦτα θυμόμαντις ὢν σοὶ πρευμενῶς παρῄνεσα:

εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
225

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν εὔνους γ᾽ ὁ πρῶτος τῶνδ᾽ ἐνυπνίων κριτὴς

παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδ᾽ ἐκύρωσας φάτιν.

ἐκτελοῖτο δὴ¹⁸ τὰ χρηστά: ταῦτα δ᾽, ὡς ἐφίεσαι,

πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖς τ᾽ ἔνερθε γῆς φίλοις,

εὖτ᾽ ἂν εἰς οἴκους μόλωμεν. κεῖνο¹⁹ δ᾽ ἐκμαθεῖν θέλω,
230

ὦ φίλοι, ποῦ τὰς Ἀθήνας φασὶν ἱδρῦσθαι χθονός.

232

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν²⁰ αὐτοῖς²¹ πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις κιόντων²² τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλ᾽ ἐμοὶ δοκεῖν τάχ᾽ εἴσει πάντα ναμερτῆ²³ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

249

Ἄγγελος

ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,

ὦ Περσὶς αἶα καὶ μέγας²⁴ πλούτου λιμήν,
250

ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς

ὄλβος, τὸ Περσῶν δ᾽ ἄνθος οἴχεται πεσόν.

ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά:

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,

Πέρσαι: στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
255
256

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 159-255 focus

Ἄτοσσα

ταῦτα δὴ λιποῦσʼ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
160

κἀμὲ καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δʼ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσʼ ἀδείμαντος, φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

μήτʼ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γʼ ἀμεμφής, ἀμφὶ δʼ ὀφθαλμῷ φόβος·

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδʼ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα·

πάντα γὰρ τὰ κέδνʼ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

Χορός

εὖ τόδʼ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτʼ ἔπος μήτʼ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175

176

Ἄτοσσα

πολλοῖς μὲν αἰεὶ νυκτέροις ὀνείρασιν

ξύνειμʼ, ἀφʼ οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν

Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων·

ἀλλʼ οὔτι πω τοιόνδʼ ἐναργὲς εἰδόμην

ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης· λέξω δέ σοι.
180

ἐδοξάτην μοι δύο γυναῖκʼ εὐείμονε,

ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,

ἡ δʼ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,

μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,

κάλλει τʼ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
185

ταὐτοῦ· πάτραν δʼ ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα

κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.

τούτω στάσιν τινʼ, ὡς ἐγὼ ʼδόκουν ὁρᾶν,

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι· παῖς δʼ ἐμὸς μαθὼν

κατεῖχε κἀπράυνεν, ἅρμασιν δʼ ὕπο
190

ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδνʼ ἐπʼ αὐχένων

τίθησι. χἠ μὲν τῇδʼ ἐπυργοῦτο στολῇ

ἐν ἡνίαισί τʼ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,

ἡ δʼ ἐσφάδαζε, καὶ χεροῖν ἔντη δίφρου

διασπαράσσει καὶ ξυναρπάζει βίᾳ
195

ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.

πίπτει δʼ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται

Δαρεῖος οἰκτείρων σφε· τὸν δʼ ὅπως ὁρᾷ

Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.

200

καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.
200

ἐπεὶ δʼ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου

ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ

βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν

θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.

ὁρῶ δὲ φεύγοντʼ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205

Φοίβου· φόβῳ δʼ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι·

μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ

πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα

τίλλονθʼ· ὁ δʼ οὐδὲν ἄλλο γʼ ἢ πτήξας δέμας

παρεῖχε. ταῦτʼ ἔμοιγε δείματʼ εἰσιδεῖν,
210

ὑμῖν δʼ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς

πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτʼ ἀνήρ,

κακῶς δὲ πράξας, οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,

σωθεὶς δʼ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.

215

Χορός

οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτʼ ἄγαν φοβεῖν λόγοις
215

οὔτε θαρσύνειν. θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,

εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδʼ ἀποτροπὴν τελεῖν,

τὰ δʼ ἀγάθʼ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν

καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς

Γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι· πρευμενῶς δʼ αἰτοῦ τάδε,
220

σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατʼ εὐφρόνην,

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,

τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότῳ.

ταῦτα θυμόμαντις ὤν σοι πρευμενῶς παρῄνεσα.

εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
225

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν εὔνους γʼ ὁ πρῶτος τῶνδʼ ἐνυπνίων κριτὴς

παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδʼ ἐκύρωσας φάτιν.

ἐκτελοῖτο δὴ τὰ χρηστά· ταῦτα δʼ, ὡς ἐφίεσαι,

πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖς τʼ ἔνερθε γῆς φίλοις,

εὖτʼ ἂν εἰς οἴκους μόλωμεν. κεῖνα δʼ ἐκμαθεῖν θέλω,
230

ὦ φίλοι, ποῦ τὰς Ἀθήνας φασὶν ἱδρῦσθαι χθονός.

232

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

249

Ἄγγελος

ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,

ὦ Περσὶς αἶα καὶ πολὺς πλούτου λιμήν,
250

ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς

ὄλβος, τὸ Περσῶν δʼ ἄνθος οἴχεται πεσόν.

ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά·

ὅμως δʼ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,

Πέρσαι· στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
255

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 159 focus

ΑΤΟΣΣΑ.

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.

160

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί,

165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

μήτ᾿ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς, ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ᾽ ἀμεμφὴς, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος·

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου

170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλᾶ πιστώματα·

πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

ΧΟ.

εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 159 focus

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους,

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐναστήριον.

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ

160

μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οἶδας ἀντρέψῃ ποδι

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν,

165

μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ' ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος.

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα.

170

πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

Χορὸς Γερόντων.

εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆςδε, μή σε δις φράσαι

μήτ' ἔπος, μήτ' ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ.

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.

Ἄτοσσα.

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 159 focus

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Ταῦτα δὴ λιποῦσ' ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον·
160

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς — ἐς δ' ὑμᾶς ἐρῶ

μύθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ' ἀδείμαντος, φίλοι —

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.

Ταῦτά μοι μέριμν' ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσὶν διπλή ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾿ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν,

μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα·

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ' ἀμεμφής, ἀμφὶ δ' ὀφθαλμοῖς φόβος·

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

Πρὸς τάδ', ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα·

πάντα γὰρ τὰ κέδν' ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

ΧΟΡΟΣ

Εὖ τόδ' ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτ' ἔπος μήτ' ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 159 focus

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε καμὸν κοινὸν εὐνατήριον.

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι·
165

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί,

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

151. τῆς ἀπὸ ξύλου κρανείας.

156. προσηγορικοῖς (Gl).

(in fine paginae v. 125-169 continentis positum) Ἄτοσσα, θυγάτηρ Κύρου, γυνὴ Δαρείου, μήτηρ Ξέρξου κατὰ Ἡρόδοτον (ΙΙΙ 68).

160. τοὺς βασιλεῖς θεοὺς καλοῦσιν οἱ Πέρσαι.

161. ἡ εὐδαιμονία (Gl.).

162. διὰ ταῦτα (Gl.).

166. κονισθείς, ἢ κονίσας αὐτὸς τὸ οὖδας.

168. διὰ ταῦτα (Gl.).

169. χωρὶς γὰρ ἀνδρῶν ἄχρηστά ἐστι τὰ χρήματα.

151. δορικράνου recc.

153. paragraphus praefixa in M.

155. προσπιτνῶ recc.: προσπίτνω προσκυνῶ Μ.

158. ἔτιοχ (i. e. ἔτι ὁ χορός) praefixum in M.

160. εὐνάτειρα recc.

165. οὐδ᾽ ἀδείμαντον Weil.

166. δαίμων pro πλοῦτος Heimsoeth. κονίσας recc.: κονίσσασ Μ.

168. μέριμνα φραστός CG Haupt.

PERSAE. 13

ΑΤ.

μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς, ὅσον σθένος πάρα.
170

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ᾽ ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμῷ φόβος·

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε σύμβουλοι λόγου

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα·

πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.
175

ΧΟ.

εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.

ΑΤ.

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 159 focus

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι,

154 chorus ad pedes Reginae provolvitur; dum ea de curru descendit, currus redit eo unde venerat, chorus surgit.

Apparatus Criticus

στέγος στέος¹ θώμεθα θώμεσθα προσήκει προσήκοι †γένος ἁμέτερον ἡμέτερον vulgo editur² δορικράνου δορικράνου δορυκρ. φάος φῶς ὁρμᾶται ὁρᾶται προσπίτνω προσπιτνῶ δή προσπιτνῶ προσκυνῶ μύθοισι μύθοις Περσίδων ὑπερτάτη π. ὕπερ γεραιά γηραιά εὐνάτειρα εὐνάτειρα εὐνετ. εὐνήτ. καὶ om μεθέστηκε ἐφέστηκε στρατῶι στρατού στρατῶι c. gl. τοῦ ἡμετέρου ΒΑΣΙΛΕΙΑ³ χρυσεοστόλμους χρυσεοστόλμους -στόλβους -στόλους -στίλβους με μευ μοι μου? ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐς ὑμᾶς δ’

ΒΑΣ.

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὐδας ἀντρέψηι ποδί

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.

ταῦτά μοι μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσὶν διπλῆ·
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῆι σέβειν,

μήτ᾽ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς, ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ᾽ ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμῶι φόβος·

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα·

πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

ΧΟ.

εὐ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσειν

μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον, ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέληι·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175

Translations (8)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 159-255 focus

Atossa

For this very reason I have left the gold-decorated palace

and the chamber which belongs to Darius and myself, and have come here. My heart, too, is racked with anxiety, and to you, my friends, will I make a disclosure. For I am by no means free from apprehension that wealth, grown great, will, raising a cloud of dust upon the ground, trip up the prosperity which Darius raised not without the favor of some god.
160

It is for this reason that there is a double concern in my mind: neither to hold in honor vast wealth without men, and that the light of success does not shine, in proportion to their strength, on men without riches. Our wealth, at all events, is ample, but my anxiety is for the light, the salvation of the house, which I regard to be the presence of its lord.
165

Therefore, since things stand as they do, lend me your counsel in this concern, Persians, my aged trusty servants. For all my hopes of good counsel depend on you.
170

Chorus

Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you.

For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests.
175

176

Atossa

I have been haunted by a multitude of dreams at night since the time when my son, having despatched his army, departed with intent to lay waste the land of the Ionians. But never yet have I beheld so distinct a vision

as that of the last night. This I will describe to you.
I dreamed that two women in beautiful clothes, one in Persian garb, the other in Dorian attire, appeared before my eyes; both far more striking in stature than are the women of our time,
180

flawless in beauty, sisters of the same family. As for the lands in which they dwelt, to one had been assigned by lot the land of Hellas , to the other that of the barbarians. The two, as I imagined it, seemed to provoke each other to a mutual feud, and my son, when he had become aware of this,
185

attempted to restrain and placate them. He yoked them both to his car and placed the collar-straps upon their necks. The one bore herself proudly in these trappings and kept her mouth obedient to the rein. The other struggled and with her hands
190

tore apart the harness of the car; then, free of the curb, she dragged it violently along with her and snapped the yoke in two. My son was hurled to the ground and his father Darius stood by his side filled with pity. But Xerxes, when he caught sight of him, tore the garments covering his body.
195
200

Such was the vision I beheld in the night. But when I had risen and dipped my hands in the clear-flowing water of a spring, I drew near to an altar with incense in my hand, intending to make an offering of sacrificial cake to the divinities that avert evil, those to whom these rites are due.
200

But I saw an eagle fleeing for safety to the altar of Phoebus—and out of terror, my friends, I stood speechless. Thereupon I caught sight of a falcon rushing at full speed with outstretched wings and with his talons plucking at the head of the eagle, which did nothing but cower and
205

yielded its body to his foe.
These are the terrors I beheld, terrors too for you to hear. Be assured that if my son should suceeed, he would prove to be remarkable indeed, but if he fails, he does not have to answer to the state; if he returns safely, he will hold sway in this land as he did before.
210

215

Chorus

Mother, we would neither alarm you unduly by our words nor raise your hopes too high. If, however, it is something inauspicious that you have seen, visit the gods with supplication and entreat them to avert the evil and to bring to pass what will be beneficial to you, your children, the kingdom, and all else that you hold dear. Next, it is appropriate that you should
215

offer libations to Earth and the dead; and use auspicious words to address your husband Darius, whom you say you have seen in the night, and ask him to send into the light of day from beneath the earth blessings for you and your son; ask too that the reverse of this may be held in bondage beneath the earth and fade away in gloom. Such is the advice I, relying on my instincts, offer you with kind intent.
220

According to our interpretation of these portents, the issue will in all respects prove prosperous to you.
225

Atossa

You, its first interpreter, have indeed read the meaning of my dream with goodwill, at least, toward my son and house. May the outcome then prove beneficial! When I return to the palace, I will perform for the gods and my dear ones beneath the earth all those rites which you recommend. Meanwhile, my friends, I would like to learn

where Athens is located.
230

232

Chorus

Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa

Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus

Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa

Does their army have such a multitude of men?
235

Chorus

Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa

And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus

Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa

Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus

Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor.
240

Atossa

And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus

Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa

How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus

So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa

In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought.
245

Chorus

No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

249

Messenger

O cities of all the land of Asia ,

O realm of Persia , and bounteous haven of wealth, at a single stroke all your plenteous prosperity has been shattered, and the flower of the Persians has fallen and perished! Ah, it is a terrible task to be the first to deliver news of disaster. And yet, Persians, I must relate the entirety of the calamity
250

—the whole barbarian host is lost.
255

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 159 focus

C'est bien pourquoi j'ai quitté le palais
tendu d'or et la chambre où longtemps j'ai dormi avec Darios : moi aussi, je sens le souci déchirer mon cœur, et c'est à vous que je veux tout dire, amis, à cette heure où je ne suis plus sans crainte pour moi-même. J'ai peur que, devenue trop grande, notre richesse ne renverse du pied et ne transforme en poudre sur le sol l'édifice de bonheur qu'un dieu sans doute aida Darios à élever. Aussi une
angoisse indicible arrête ma pensée sur un double péril : des trésors, sans homme pour les défendre, n'obtiennent de la foule hommage ni respect, tout comme un homme sans trésors ne peut briller de l'éclat que mériterait sa force. Or, si notre richesse est intacte, en revanche, je crains pour nos yeux ; car, l'œil d'une maison, c'est, pour moi, la présence du maître. De cela, d'abord, persuadez-vous
bien, puis conseillez-moi sur les faits que voici, Perses, vieux et fidèles soutiens : c'est de vous que j'attends tous conseils utiles.

LE CORYPHÉE

Va, sache-le, reine de ce pays, tu n'auras pas à m'indiquer deux fois soit un mot soit un acte, quand j'aurai qualité pour te servir de guide. En
nous tu t'adresses

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 159 focus

And therefore am I come, leaving my houſe

175

That ſhines with gorgeous ornaments and gold,

Where in paſt days Darius held with me

His royal reſidence.

With anxious care

My heart is tortur'd: I will tell you, friends,
180

My thoughts, not otherwiſe devoid of fear,

Leſt mighty wealth with haughty foot o'erturn

And trample in the duſt that happineſs,

Which, not unbleſs'd by Heav'n, Darius rais'd.

For this with double force unquiet thoughts
185

Paſt utterance fill my ſoul; that neither wealth

With all its golden ſtores, where men are wanting,

Claims reverence;

nor the light, that beams from

pow'r,
190

Shines on the man, whom wealth diſdains to grace.

The golden ſtores of wealth indeed are ours;

But for the light, ſuch in the houſe I deem

The preſence of its lord, there I have fears.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 159 focus

Perciò venni, pel timore ch'or si mostri a noi contrario,

165

e lasciai la reggia e il talamo dove io già vissi con Dario.

Un pensiero il cuor mi lacera. Un terrore in cor s'aduna

ch'io v'espongo, amici.

Io temo che l'eccesso di fortuna

non abbatta e fra la polvere la potenza non calpesti

170

che innalzò Dario, non senza il volere dei Celesti.

Questo duplice pensiero di continuo mi travaglia.

Mai la gloria per l'uom povero al valor suo non s'agguaglia;

ma niun pregio ha l'opulenza, quando sia d'uomini scema.

Ora intatta è la ricchezza; ma per l'occhio il cuor mi trema:
175

occhio io dico della casa la presenza del Signore.

Poi che a ciò dunque gli eventi giunti son, nel mio timore

siate a me, fidi vegliardi Persïani, or consiglieri:

e i consigli vostri in tutto sian per me giusti e sinceri.

CORIFEO

Sappi bene, o mia Regina: qual parola od opra brami
180

che si compia, non la devi dir due volte.

Tu ci chiami;

e per ciò che possiam noi pronti siamo ai cenni tuoi.

ATOSSA

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 159 focus

Propter hæc uenio, poftquam reliqui

Auro ornatas domos, Darij

Meum commune cubiculum.

Meum compungit cura cor,
125

Vobis uerò uerba faciam

Non intrepida mei ipfius

Amici, ne magnæ diuitiæ illinientes pauimentums

Euertant pede fælicitatem, quam habuit Darius

Non sine aliquo deorum.
130

Propter hæc duplex est mihi in mente cura ineffabilis,

Neq; pecuniarum uiris carentium multitudinem honore profequi:

Neq; uiris pecunia carentibus fplendere lumen, qua

tauis adfit fortitudo licet.

Sunt autem diuitiæ irreprehenfibiles, circa oculos
135

metus.

Oculŭ enim domus arbitror, domini præfentia eße.

Ad bec cum ſe ita habeant, conſultores huus rei

Eftote mihi Perfe, tanquam fideles ſenes:

Omnia enim bona in uobis funt mihi cofilia.
140

Cho.

Hoc pbe foto huius terræ regina, neq te bis di

Neq; uerbu, neq; opus, quorŭ uirtus præcedere uelit,

Propitios nos his confilijs exiſtentes uocas.

At.

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 159 focus

XERXES

STROPHE VII.

Ay, beat thy breast, and raise the Mysian wail.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 159 focus

Therefore come I forth to you, from chambers decked and golden,

Where long ago Darius laid his head, with me beside,
145

And my heart is torn with anguish, and with terror am I holden,

And I plead unto your friendship and I bid you to my side.

Darius, in the old time, by aid of some Immortal,

Raised up the stately fabric, our wealth of long-ago:

But I tremble lest it totter down, and ruin porch and portal,
150

And the whirling dust of downfall rise above its overthrow!

Therefore a dread unspeakable within me never slumbers,

Saying, Honour not the gauds of wealth if men have ceased to grow,

Nor deem that men, apart from wealth, can find their strength in numbers—

We shudder for our light and king, though we have gold enow!
155

No light there is, in any house, save presence of the master—

So runs the saw, ye aged men! and truth it says indeed—

On you I call, the wise and true, to ward us from disaster,

For all my hope is fixed on you, to prop us in our need!

Chorus

Queen-Mother of the Persian land, to thy commandment bowing,
160

Whate'er thou wilt, in word or deed, we follow to fulfil—

Not twice we need thine high behest, our faith and duty knowing,

In council and in act alike, thy loyal servants still!

Atossa

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 159 focus

Eben darum eilt' ich hieher aus des Hauses goldnem Thor,
145

Aus dem Schlafgemache, das ich mit Dareios einst getheilt.

Meine Brust durchbohrt die Sorge; laut vor euch verkündet hier

Sei das Wort, o Freunde, furchtlos bin ich keineswegs um mich,

Daß (o Leid!) der große Reichthum raschen Fußes mir das Glück

Stürzt in Staub, das einst Dareios aufgebaut mit Götterhuld.
150

Darum steht der Doppelspruch mir als bewährt im Herzen fest:¹

Weder ehrt Jemand des Reichthums Fülle, die kein Mann vertritt,

Noch umstrahlt den Mittellosen seines Ruhms verdienter Glanz.

Tadellos glänzt unser Reichthum; um das Auge fürcht' ich nur:

Denn des Hauses Auge, mein' ich, ist die Gegenwart des Herrn.
155

Steht mir denn, nachdem des Himmels hoher Schluß es so gefügt,

Steht mit eurem Rath, o Perser, treue Greisesschaar, mir bei!

Denn für Alles, was mir anliegt, ruht in euch der beste Nath.

Der Chor.

Wisse, Königin des Landes, daß du nicht zum zweitenmal

Uns zu Wort und That entbietest, wo die Kraft uns nicht gebricht.
160

Was du sagst, wir sind es wahrhaft: dein getreuergebner Nath.

Atossa.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

3. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-2

ἀφνεῶν:

ἀφνεῶν

M. Vit. Lips. edd. vett. et

ει

superscripto Par. B.

ἀφνειών

G, Ven. B. aliique. καὶ:

τῶν

pro

καὶ

Lips. Rob.

4-5. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-3

ἑδράνων φύλακες, κατὰ πρεσβείαν: Verba

ἑδράνων φύλακες κατὰ πρεσβείαν

in Vit. omissa, sed a pr. manu in fine paginae post verba

ὅ τε τοξοδάμας ἐσθλὸς

v. 31. scripta sunt, signo addito, quo error corrigatur, et adiecta hac adnotatione,

λήθη γέγονε καὶ οὐκ ἐτέθη ὁ τοιοῦτος στίχος εἰς τὴν τάξιν τούτου

6. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-4

Δαρειογενὴς:

δαρειογενὴς δαρείου υἱὸς

M. Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.

δαρειογενὴς υἱὸς δαρείου

δαρειογενὴς υἱὸς

Par. F.

8. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-5

βασιλείῳ:

νώστω τῷ βασιλείου

, superscripto ultimis litteris

, Lips.

9. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-6

πολυχρύσου στρατιᾶς:

πολυχρύσους στρατιάς

M, Par. L.

10. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-7

ὀρσολογεῖται:

ὀρσολοπεῖται

M. et inde Victorius.

ὀρσοπολεῖται

G. Vit. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob. Turn. In G. ad

superscriptum

. Hesychius

ὀρσολοπεῖται, διαπολεμεῖται, ταράσσεται. Αἰσχύλος

. Cognatum videtur

ὀρσόλοπος

cum vocabulis

ὀλόπτειν

λέπω

facto et

ὁλοφώιος

et excitatorem vellicationis ac proinde turbae et tumultus significare.

11. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-8

ἔσωθεν δὲ βαΰζει:

ἔσωθεν

Lips. Omittit Vit.

δὲ βαΰζει

hic non habent libri.

12. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-9

Ἀσιατογενής:

ἀσιατιγενής

Turn.

Ἀσιητιγενής

Blomfieldius. Repugnare hanc formam analogiae monuit Lobeckius ad Phryn. p. 646.

13. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-10

οἴχωκε νέων:

οἴχωκεν ἐον δ'

οἴχωκε νέον δ'

G. Rob.

οἴχωκεν νέον δ'

Lips.

ᾤχωκε νέον

, sine particula, Vit.

ᾤχωκε νέον δ'

Ald. Turn. V. de hoc verbo Lobeckium ad Soph. Ai. v. 896. Scholiastes

γράψεται καὶ ἑόν, ἤτοι τὸν ἴδιον ἄνδρα

. Post

νέον δ'

, vel, ut Vit. habet,

νέον

, omnes libri addunt

ἄνδρα βαΐζει

. In explicandis his verbis iam antiqui interpretes in diversa abierunt. Alii enim

θυμός

, alii

Ἀσία

βαΐζει

intelligendum putarunt. Audaciorem manum, sed parum feliciter, admovit Valckenarius, cuius ipsa verba cognoscere operae pretium est. Sic igitur ille ad Eur. Phoen. v. 1489. In Aeschyli Persis sic vulgatur v. 12. et 13.

πᾶσα γὰρ ἰσχὺς Ασιατογενής οἴχωκε· νέον δ᾽ ἄνδρα βαΰζει.

In his dum clauditur sententia, versus requiritur paroemiacus, quo sponte ducil in ultimis modulus

δρα βαΰζει

. Sed quis obsecro vel quae regio Bable;

Ἀσία

respondet scholiastes, huiusque vestigiis insistens Stanleius. Quid illa latratu requirit?

νέον ἄνδρα

sic iuventutem appellassel Aeschylus. Quantivis pretii lectionem servavit scholiastes:

γράψεται

, inquit,

καὶ ἑόν, ἤτοι τὸν ἴδιον ἄνδρα

. Hoc ita placet, ut alterum tamen

νέον

non reiecerim: hanc vocem, in antiquis exemplaribus hoc in loco leclam, suspicor oculos fefellisse describentis, ut duas intermedias praetermiserit, quarum altera desierit in easdem lilleras: has utinam nobis vir clarissimus Antonius Askewius ex codd. vetustis revocaret. Interim lubet hariolari. Suspicor basin anapaesticam hic praecessisse versum paroemiacum, atque ita scripsisse tragicum:

πᾶσα γὰρ ἰσχὺς Ασιατογενὴς ᾤχωκε νέον, [Περσὶς δ᾽ ἑὸν] ἄνδρα βαΰζει.

Quae vulgatis esse meliora non diffitebitur in tragicis exercitatissimus Anglus: reliqui, si qui Persida sic mirabuntur ab Asia distinctam, legant ex eodem dramate v. 249. 250.

ὦ γῆς ἁπάσης Ασιάδος πολίσματα, ὦ Περσίς αλα καὶ πολὺς λιμήν

, et seqq. conf. v. 59. et seqq. 512. 548. 925. Illud '

οἴχωκε

(nam si quis Aeschyleam veterem praeoptaret scripturam,

ΟΙΚΟΚΕ

foret reponendum)

νέον

, id est

νεωστί

, peropportunum est et Aeschyleum; in huius Prom. v. 954.

Νέον νέοι κρατεῖτε

· Schol. recte,

Νέον

, inquit,

νεωστί· οὐ γὰρ ἀρχαία ὑμῶν ἡ βασιλεία

. Bacchum, cuius adspernabatur sacra,

τὸν νεωστὶ δαίμονα

vocat Pentheus in Eurip. Bacch. v. 219. et in his Phoen. 1637. novellum Regem exosa Antigone

τὸν νεωστὶ κοίρανον

. frequens

ἥκω νεωστί

, Aeschylus Agam. v. 1634.

ἥκοντας ἐκ μάχης νέον

. est illud Homericum, Sophocli nusquam, in Euripideis semel adhibitum. Doleas hic, ut alibi non semel, obrutum doctrinae copia iudicium viri praestantissimi. Nam ne quid dicam de paroemiaco, qui hic ne placere quidem potest, quum vis sententiae in sequentibus verbis insit, quis credat poetam

ᾤχωκε νέον

scripsisse, quum, si nuper abiisset exercitus, ridiculum foret sollicitos esse qui domi manserant. Immo iam diu abesse exercitum necesse erat, si illi metuerent, idque ipse poeta, ut par erat, indicavit non modo his verbis,

κοὔτε τις ἄγγελος, οὔτε τις ἱππεὺς ἄστυ τὸ Περσῶν ἀφικνεῖται

, sed apertius etiam infra v. 64.

τοκέες δ᾽ ἄλοχοί θ' ἡμερολεγδὸν τείνοντα χρόνον τρομέονται

. Verum in vulgata scriptura explicanda et illud perdurum atque adeo ineptum est,

θυμός

βαΰζει

intelligere, nec probari potest illorum sententia, qui

Ἀσία

Ἀσιατογενής

repetunt. Quod nego fieri posse servato

νέον ἄνδρα

. Nam quum in adiectivo latet genitivus nominis, quod ad sequentia intelligendum est, ita oportet conformatam esse orationem, ut quid intelligendum sit vel ex pronomine aliquo vel alio modo appareat. Sic in illo Euripidis Hec. 22.

πατρῴα θ' ἑστία κατεσκάφη, αὐτὸς δὲ βωμῷ πρὸς θεοδμήτῳ πιτνεῖ,

ubi alia exempla attulit Porsonus, e pronomine cognoscimus sermonem esse de Priamo: omisso pronomine uterque versus non posset non de domo Priami intelligi. Quae in scholiis commemoratur scriptura,

ἑὸν δ' ἄνδρα βαΰζει

, correctio esse videtur alicuius grammatici, qui quod vulgatae scripturae sensum hunc esse animadverteret, exercitus novum militem requirit, ineptum id esse videns, verba illa in hanc sententiam accipienda putavit, omnis Asiae potentia periit, suamque requirit iuventutem. At ita poeta verbis usus esset ineptissimis.

βαΰζει

scholiastae per

ἀνακαλεῖται

reddunt. Sed nec demonstrata est ea significatio, et, si haec esset sententia, non solum repeteretur quod modo dictum est, verum etiam interpellaretur explicatio caussae cur mala praesagiat animus. Videtur error ex eo ortus esse, quod omissum antea et deinde in margine adscriptum erat

δὲ βαΰζει

: tum librarius aliquis, quo loco reponenda essent, nesciens, post

ΝΕΟΝ

, quod non vidit esse

νέων

, ea addidit adiecitque explicandi caussa

ἄνδρα

. Aeschylum credibile est scripsisse

ἀμφὶ δὲ νόστῳ τῷ βασιλείῳ κακόμαντις ἄγαν ὀρσολοπεῖται θυμός, ἔσωθεν δὲ βαΰζει.

Similiter dixit in Agam. v. 429.

τὰ δὲ σῖγά τις βαΰζει

. Sic igitur hos versus conformavi.

14. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-11

κοὔτε:

κ᾽ οὐτέ τις

οὐτέ τις

15. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-12

τὸ:

τὸ

, non

τe

, etiam M. habere videtur.

16. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-13

Ἐκβατάνων: M. Lips. Libri omnes

ἐκβατάνων

, nisi quod Lips.

ἐκβάταν

.. habet. Brunckius

Ἀγβατάνων

dedit, ut antiquiorem formam, auctore Wesselingio ad Herod. I. 98. Sed Stephanus Byzantius in

Ἀγβάτανα

, ubi pluribus disserit de diversa huius nominis scriptura,

παρὰ δὲ τοῖς ἀρχαίοις

, inquit,

διὰ τοῦ κ τὸ Περσικόν, ὡς δειχθήσεται

17. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-14

καὶ:

εἰς

pro

καὶ

Rob. Κίσσινον:

κίσσινον

a pr. manu Vit. a sec. ante

insertum

. Blomfieldius ex coniectura

Κίσσιον

. Non recte, etsi laudandus est quod haesitavit in perrara terminatione adiectivi a nomine gentili derivati. Ex analogia enim dici debebat

Κισσιακόν

. Sed ita etiam in Prom. v. 812.

Βυβλίνων ὀρῶν ἄπο

. Ceterum quod

Κίσσινον ἕρκος

appellat Aeschylus, re vera non diversum erat a Susis, licet illi ita visum sit. V. Herod. V. 49. et 52. Strabo XIV. p. 728. A.

λέγονται δὲ καὶ Κίσσιοι οἱ Σούσιοι

. Stanleius, qui Cissiam urbem a Ptolemaeo commemorari ait, fallitur. Regionem ille, non urbem dicit, distinguens tamen ut partem a Susiana.

18. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-15

ἔβαν:

ἔβαν

, superscripto posteriori vocali

, Lips.

19. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-16

οἳ δ': Verba

οἳ δ' ἐπὶ ναῶν

, usque ad

Μεγαβάτης

v. 23. affert Triclinius ad Soph. El. 157.

οἱ δ'

G. Vit. Ald. Rob.

οἳ δ'

M. Lips. Turn. ναῶν:

νηῶν

M. Vit.

ναῶν

, superscripto

, Lips.

νηῶν τε

Mosc.

20. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-17

πεζοί τε βάδην: Post

πεζοί τε βάδην

aliquid excidisse cogitari potest. Certe egregie huc quadraret, quod apud Hesychium sine auctore legitur,

ὁλκή· ἡ φαρέτρα

, addita explicatione

πολλοὶ τοξόται

. Vtique

βάδην

ad sequentia referendum, neque, ut Blomfieldius fecit,

πεζοὶ βάδην

iungenda.

21. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-18

στῖφος:

στύφος

στῖφος

G. Vit. Lips. edd. ante Brunckium.

22. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-19

οἷος:

οἷος

a sec. manu, nam antea videtur fuisse

οἳ

, Vit. Ἀμίστρης:

ἀμνίστρης

Vit. Ven. A.

ἀμνήστρης

Ald.

ἀμήτρης

Rob.

ἀμίστρης

M. G. Lips. Turn. Apud Herodotum

Ἄμηστρις

nomen est uxoris Xerxis. In hac Aeschyli fabula infra v. 315. nomen viri est et fortasse eiusdem de quo hic agitur. Vt ibi plerique libri

ἄμηστρις

habent, ita hoc loco idem legitur in editionibus veteribus scholiastae Sophoclis. ἠδ':

ἠδ'

Lips. Ἀρταφρένης:

ἀρταφρένης

, cum unius litterae litura post

, M.

ἀρταφρένης

, superscripto ad secundam syllabam

, Mosc.

ἀρταφέρνης

G. Lips. aliique.

23. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-20

Μεγαβάτης:

μεγαβάτης

M. Vit. Ven. A. B.

μεταβάτης

Mosc. Ald.

μεγαβάζης

G. Lips. Rob. Turn. et sic apud Triclinium. Ab Herodoto VII. 97. commemoratur

Μεγάβαζος ὁ Μεγαβάτεω

. ἠδ':

ἠδ'

M. Lips. Ἀστάσπης:

ἀστάσπης

M. G. Lips. Par. B. Turn.

ἀστάπης

Ven. A. Mosc. aliique et Ald. Rob. et a sec. manu Vit.

ἀσπάτης

a pr. manu Vit.

ἀστάπης

Par. G. γρ.

καὶ ἀστάσπις

Par. B.

Ἀσπάσπης

varia lectio apud Turnebum. Non inepte quaerit Stanleius idemne sit hic qui ad Herodoto VII. 64.

Ὑστάσπης

vocetur.

25. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-21

βασιλῆς:

βασιλῆς

M. G. Turn.

βασιλεῖς

Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. βασιλέως:

βασιλέως

, superscripto

, Lips.

26. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-22

σοῦνται:

σοῦντον

Lips.

27. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-23

τοξοδάμαντές:

τοξοδάμαντον

Mosc. τ':

τ'

omittunt G. Vit. ἠδ':

ἠδ'

pro

ἠδ'

Mosc.

ἠδ'

, priore littera a sec. manu in litura, Vit.

ἠδ'

Lips.

29. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-24

εὐτλήμονι:

ἐν τλήμονι

M. Vit. Lips. Ven. A. B. Ald. Turn.

εὐτλήμονι

Par. A. B. et e corr. pr. manus G. quum antea fuisset

ἀτλήμονι

, quod est in Rob.

30. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-25

Ἀρτεμβάρης:

ἀρτημβάρης

ἀρτεμβάρης

, superscripto

, Lips.

ἀρτεμβάρης

M. Vit. et reliqui. Sic hoc nomen scribitur v. 297. 945. et apud Herodotum I. 114. 115. 116. IX. 122. ἱππιοχάρμης:

ἱπποχάρμης

Lips.

31. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-26

Μασίστρης: Infra v. 944. libri meliores et plerique

Μασίστρας

. Apud Herodotum

Μασίστης

nomen est VII. 82. IX. 107. 113.

Μασίστιος

VII. 79. IX. 20. 24.

32. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-27

Ἰμαῖος:

ἱμαῖος

G. Lips.

Ἰμαῖος

Vit. edd. Φαρανδάκης:

φαρανδάκης

libri etiam v. 932. Apud Herodotum aliosque invenitur

Φαρανδάτης

: v. Wesselingium ad Her. p. 726, 86.

33. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-28

ἵππων τ᾽ ἐλατὴρ Σωσθάνης:

ἵππων ἐλατὴρ

Colb. 1. Ox. Par. C. Ald. Turn.

θ' σωσθάνης

Ald.

καὶ σωσθάνης

Turn.

σοσθένης

M. Cantabr. 2. Mosc.

σουσθάνης

Vit.

σοσθένης

Ven. B.

σωσθένης

G. Cantabr. 1. Par. L.

σωσθάνης

Lips. Rob. Guil. Kieserus coniecit

τ' Ὀστάνης

, afferens Diogenem Laertium prooem. 2. Plinium H. N. XXX. 1. Suidam in

Ὀστᾶναι

et in

ἀστρονομία

35. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-29

ἔπεμψεν:

ἔπεμψεν

M. Rob.

ἔπεμψε

G. Vit. Lips. Ald. Turn. Schol.

τινὲς διαιροῦσι τὸ σουσισκάνης καὶ πηγὰς καὶ ταγών

36. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-30

Πηγασταγὼν:

πηγαστάγων

πηγασταγὼν

G. Lips. Par. B. Ald. Turn.

πηγὰσταγών

, priore accentu postea expuncto, Vit.

πηγὰς τ' ἀγὼν

Rob. γρ.

πηγάς τ' ἄγων ἄρχων

adnotatum in G. γρ.

πηγὰς τ᾽ ἀγὼν

margo Lips. γρ.

πηγὰς ταγὼν

Par. B.

πηγὰς ταγὼν

Cantabr. 1. Etiam in scholiis, ut vidimus, adnotatum est a nonnullis divisim scribi

πηγὰς ταγών

. Αἰγυπτογενής:

αἰγυπτογενὴς

M. Lips. Ven. A. Mosc. Ox. Par. L. Ald. Turn.

αἰγυπτιογενὴς

G. Vit. Ven. B. Rob.

37. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-31

Μέμφιδος: Hunc versum et sequentis verba duo priora habet Photius p. 258, 4.

μεμφίδος

G. Turn.

μέμφιδος

Vit.

38. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-32

μέγας:

μέγας'

Lips. Mosc. Ἀρσάμης:

Ἀρσάκης

apud Photium. Sed

Ἀρσάμης

legitur etiam v. 303. et apud Herodotum VII. 69. ὠγυγίους:

Ὠγυγίους

M. G. Lips. Ven. B. Par. A. B. C.

ὠγυγίας

Vit. Ald. Turn.

ὠγυγίου

Rob.

40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-33

ἑλειοβάται:

ἐλειοβάται

Vit. Lips.

41. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-34

ἀνάριθμοι:

ἀνάριθμοι

Ven. B. Colb. 1. Par. C. Turn.

ἀνάριθμοι

Cantabr. 2.

πλῆθος τ' ἀνάριθμοι

. γρ.

πλῆθος καὶ τ' ἀνάριθμον

Par. B.

42. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-35

ἁβροδιαίτων:

ἁβραδιαίτων

Lips. ἕπεται:

ὅπεται

Vit. Ald. Rob.

43. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-36

ἐπίπαν:

ἐπὶ πᾶν

, ut ante lituram

πᾶν

scriptum fuisse videatur, M. De mensura vocis

ἐπίπαν

, de qua etiam Blomfieldius dixit, videndus est in primis Boeckhius in dissertatione quam Germanice scripsit de critica tractatione Pindari p. 82. seqq. ἠπειρογενὲς:

ἠπειρογενεῖς

ante sec. manus correctionem Vit. Blomfieldium, qui recte observavit noluisse Aeschylum Ionum mentionem facere, sed comprehendere eos nomine Lydorum, quorum intra fines sex urbes Ionicas sitas esse dixerit Herodotus I. 142. miror in constructione verborum haesisse. Nam ex illa ipsa observatione patet sensum esse Lydi, qui omnes continentis incolas comprehendunt, i. e. etiam eos qui non sunt Lydi, Ionas.

44. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-37

Μιτρογαθής:

μιτρογαθὴς

M. G. Cantabr. 1. Par. C.

μιτραγαθὴς

Vit.

μιτραγαθὴς

Ven. A, Ald. Rob. Turn. et

primae syllabae, alteri

superscriptis, Par. B.

μιτρογαθὴς

Par. L.

μιτρογαθὴς

Lips. Par. A. Hoc cum Brunckio praeferendum videtur. Persica nomina apud Herodotum sunt

Μιτραδάτης

I. 121. οι

Μιτροβάτης

III. 120. 126. 127.

45. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-38

Ἀρκτεύς:

ἀρκτεὺς

M. Lips. Ven. A. aliique et ex corr. G. quum antea

ἀρκτὸς

fuisset.

ἀρητεὺς

Rob.

ἀρκεὺς

Vit. Ald. Turn.

ἀρτεύς

, supra scripto

, Par. C. βασιλῆς:

βασιλῆς

βασιλεῖς

Vit. Mosc. edd. vett.

βασιλῆες

βασιλεῖες

Lips. δίοποι:

δίοποι

M. Turn.

δίοπτοι

G. Vit. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob. Dicit de Aeschyleo vocabulo

δίοποι

Eustathius p. 98, 46. 203, 11. Idem p. 1705, 53. alium Aeschyli locum spectare videtur. V. fragm. 244.

46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-39

καὶ:

καὶ

libri.

χαὶ

Blomfieldius. Hoc recepi: nam in consociatione rerum diversarum rectius adest quam abest articulus.

47. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-40

ἐξορμῶσιν:

ἐξορμῶσιν

ἐξορμῶσι

G. Vit. Lips. et edd. ante Brunckium.

48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-41

τρίρρυμα:

τίρρυμα

pro

τρίρρυμα

50. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-42

στεῦται: Hic versus deest in Ox. Posterius additus est in Ven. A. Post sequentem versum collocatus est in Ald. Rob.

στεῦνται

, sed

littera puncto notata, M.

στεῖται

Mosc. Explicat singularem scholion in M. Ceteri

στεῦνται

51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-43

δούλιον:

δούλειον

libri.

δούλιον

scribendum esse monuit ante Stanleium Scaliger. Ἑλλάδι:

ἐλάδι

Lips.

52. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-44

Θάρυβις:

θάρυβις

. γρ.

θάρβις

θάρυμβος

. γρ.

βάρβις

Lips.

θάρύθις

Ven. B.

τ' Ἀρύβις

Turn.

53. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-45

δ':

δὲ

plene Vit.

55. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-46

σύρδην:

πέμπει σύρδην. ἴσθι δέ

. γρ.

σύδην ἀντὶ τοῦ ὁρμητικῶς, οὗ ἡ χρῆσις ἐν τοῖς ἑξῆς

Par. B. Aliter quam hic

σύρδην

dictum est in Rheso v. 56.

ὦ δαῖμον, ὅςτις μ' εὐτυχοῦντ᾽ ἐνόσφισας θοίνης λέοντα, πρὶν τὸν Ἀργείων στρατὸν σύρδην ἅπαντα τῷδ᾽ ἀναλῶσαι δορί.

Ibi enim haec est sententia, priusquam ruens omnem Argivorum exercitum perderem. Magis proprie Aeschylus

σύρδην

de longo tractu magnisque catervis dicit, quibus incedentes Babylonii vias impleverint. Nam

σύρεσθαι

de fluviis et maribus frequens est apud Dionysium periegeten. Comparari potest cum nostro verbo schwemmen, ut apud eundem Dionysium legitur v. 1076.

κείμενον, οἷα κύλινδρον ἐπὶ χθονός, ὃν δ᾽ ἀπὸ πέτρης χειμερίου ποταμοῖο κάτω σύρουσι χαράδραι.

Est ergo

σύρδην

de magnis copiis dictum, quae longis tractibus quasi inundant vias, ut nos überschwemmen etiam in communi sermone de numeroso exercitu dicimus, qua metaphora Aeschylus v. 89. seqq. utitur,

μεγάλῳ ρεύματι φωτῶν

dicens et

ἄμαχον κῦμα θαλάσσης

. ναῶν:

ναῶν

, superscripto

, Lips.

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-47

καὶ:

καὶ

omittit G. λήματι:

λήμματα

Vit. Lips. aliique et Rob.

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-48

ἕπεται: Post

ἕπεται

Ox. Ven. A. Ald. addunt

προτροπαῖς

. Ea voce in scholiis sequente versu

ὑποπομπαῖς

explicatur.

59. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-49

ὑπὸ πομπαῖς: Libri

ὑποπομπαῖς

, nisi forte Veneti habent

ὑπὸ πομπαῖς

. Illa scribendum esse Abreschius vidit.

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-50

αἴας:

γαίας

Vit.

αἴης

Par. A. B. et ut videtur Veneti.

αἴας

(non

αἴης

) M. G. Lips. edd. vett.

61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-51

οἴχεται:

οἴχετ'

Vit.

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-52

οὓς πέρι:

οὓς περὶ

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-53

δ':

δ'

ex scholiastae adnotatione Blomfieldius. Libri

θ'

. ἡμερολεγδὸν:

ἡμερόλεκτον

G. e correctione. Antea fuerat

ἡμερόλεγδον

, ut in ceteris libris. Proparoxytonon est hoc adverbium apud Lucianum Lexiph. c. 9. apud Etymologum p. 429, 40. apud Photium, apud Suidam. Recte vero oxytonon apud Aristotelem Hist. An. VI. 21. Et sic volebat apud Lucianum Guyetus.

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-54

τρομέονται:

τρομαίονται

G. et ante sec. manus correctionem Vit.

τρομέοντα

Lips.

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-55

πεπέρακεν μὲν ὁ:

πεπέρασε μὲν ὁ

codd. Ald. Rob.

πεπέρακεν ὁ

Turn. Correxit Porsonus.

68-69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-56

γείτονα χώραν:

γείτονα χώραν

omittit Ven. B.

χώρας

, superscripto

, M.

χθόνα

pro

χώραν

G. Lips. aliique et Rob.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-57

Ἕλλας:

Ἕλλας

M. Vit. Ven. A. B. Par. A. B.

Ἕλλης

G. Lips. edd. ante Brunckium.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

1-64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-1

Parodos ohne Prologos. Der Chor durchschreitet die Orchestra unter dem Takte der Anapäste des Koryphaios: erster Teil der Paro- dos, 1-64. Anapästische Dime- ter; vgl. Westphal¹ II. S. 413f. Das Auftreten des Chors wird V. 140- 149 motiviert.

1-7. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-2

⁴

In altertümlicher Ein- fachheit giebt der Chorführer selbst Aufschluſs darüber was der Chor diesmal vorstelle. τάδε, νοη näherer Bestimmung absehend, s. Kr. 43, 4. A. 15f. Vgl. 681.851. Eum. 482. Auch s. oben S. 27. πιστά, 171. 681. Xen. Anab. I 5, 15: ( Κῦρος) σὺν τοῖς παροῦσι τῶν πιστῶν. ἕδρανα, der Palast des Xerxes in Susa, wo das Schatzhaus des Königs war (Herod. V 49, Strab. XV p. 731). - κατὰ πρεσβείαν wegen ihrer Ehrwürdigkeit eit und darauf sich gründenden Zuverlässigkeit. – ἐφο- ρεύειν, Kr. 55, 3. A. 20.

8-15. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-3

⁵

⁶

Stimmung des Chors: Besorgnis um den König und das Heer. βασιλείῳ für βασιλέως. Die Dichter gebrauchen gern von Eigennamen gebildete Adjektiva statt des Genet. (Kr. II 57, 2 A. 1) und βασιλεύς hat die Bedeutung eines Eigennamens. πολύανδρος auch 73.533.898. - - ὀρσολοπεῖται, ταράσ- σεται, θορυβεῖται, Schol. – νυός, Braut, neuvermählte Gattin. Vgl. Schol. zu Eur. Hek. 321 νύμφη ἡ ἄρτι εἰς γάμον ἐρχομένη, ήτις ποιη τικῶς νυὸς λέγεται. βαΰζει, ὑλακτεί (Hesych.), ruft laut nach. Der Gedanke wie 133. ἄγγελος ein Bote zu Fufs irgend welcher Art, ἱππεύς ein reitender Staats- courier, ἄγγαρος. Über diese ἄγγα- ροι vgl. Herod. VIII 98. – ἄστυ, 178. 451. Kr. 46, 1 A. 1.

16-20. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-4

⁷

⁸

Ausführung von V. 12f. Zuerst allgemein: die von den Centren des Reichs Ausgegangenen und die verschiedenen Waffen- gattungen. οἵτε bezieht sich zu- rück auf πᾶσα ἰσχὺς Ἀσιατογενής. ᾿Αγβάτανα in den altpers. Keil- inschriften Hagmatâna, neupers. Hamadan, wahrscheinlich s. v. a. Ort der Zusammenkunft. Strabon (XIV p. 728) identifiziert Κίσσιοι und Σούσιοι; Κισσία eine Land- schaft der Provinz Susiana, Um die letzte Silbe in ἔβαν zu ver- längern, will Blomfield τοὶ μὲν schreiben. Vielleicht aber lässt sich die syllaba anceps durch den Schluſs einer selbständigen Dipodie recht- fertigen. V. 19. Wechsel der Darstellung. στίφος παρέχοντες einen dichten Haufen bildend.

21-58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-5

⁹

¹⁰

Spezifikation der aus- gezogenen Generale und Völker, in epischer Weise. Die Namen nicht alle genau persisch, sondern nach ungefährem Klange gebildet. ( τὰ μὲν τῶν ὀνομάτων ἱστόρησεν, τὰ δὲ τελείως ἔπλασεν Schol.). Vgl. zu 302. Ihre Häufung erweckte in den Hörern immer von neuem das frohe Gefühl des Sieges. Τ. 21-28. Αρταφρένης Άρτα 778. Ein Führer der Lyder und Myser Αρτ. bei Herod. VII 74. Μεγαβάτης: Namen dieser Art bei Herod. VII 82. 97. – Αστάσπης: ein Υστάσπης Herod. VII 64. σοῦνται vgl. Suppl. 836. Sept. 31. Das epische τ' ἠδέ findet sich bei Äschylos noch zweimal um des Versmaſses willen (996. Sept. 862). τὲ ἠδὲ Cho. 232, sonst ἠδέ. - ψυχῆς ἐν τλήμονι πείση (in ausdauerndem Halte der Seele) nach Hom. v 23 τῷ δ᾽ ἄρα τ᾽ ἐν πείσῃ κραδίη μένε τετληυῖα.

29-32. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-6

¹¹

¹²

Αρτεμβάρης (vgl. 302) Herod. I 114-116 vgl. IX 122. - Μασίστρης wie 971. Ein M ασίστης ib. VII 82. IX 107. Ein Μασίστιος ib. VII 79. IX 20. 24. Ein Φαραν- δάτης ib. VII 79. ΙΧ 76. – Σοσθά- νης, gebildet nach Analogie von Ὀστάνης (und Ὀτάνης). Über den Spondeus im dritte Fuſse des Parömiakos V. 32 u. 152 s. West- phal2 II S. 407f.

33-40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-7

¹³

¹⁴

Hervorhebung der ägyptischen Mitstreiter im persi- schen Heere. Quorum in numero est Susiscanes etc. Πηγασταγὼν, nähere Bestimmung des S.: „dessen Herrschgebiet an den Quellen des Nils ist". Andere betrachten Πηγα- στάγων als Eigennamen u. schreiben Πηγαστάγων τ᾿ Αἰγυπτογενεῖς. Μέμφις s. Realenc. IV S. 1766-1776. Αρσάμης vgl. Herod. I 209. VII 11. 69. 224. ὠγύγιος 974f. Sept. 321. Eum. 1036; Bezeichnung des Uralten. Nach Windischmann Ogy- der Flutgeborene (augha sanskr. Flut). Θήβαι vor Mem- phis die Hauptstadt; vgl. Kealenc. VI 2 S. 1785. – Αριόμαρδος, Herod. VII 67. 78. Die ἕλειοι (Bewohner des Nildelta) μαχιμώτατοί εἰσι τῶν Αἰγυπτίων, Thukyd. I 110.

41-48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-8

¹⁵

¹⁶

Vom Süden wendet sich die Aufzählung nach Norden und dann nach Osten. „Und die- jenigen (leisten Heerfolge), welche das ganze Volk auf dem Fest- land (Kleinasien) einnehmen (aus- machen)", insbesondere die klein- asiatischen Ionier (Herod. I 142), die aus Schonung hier nur indirekt genannt sind und für die in ἐξορ- μῶσιν vielleicht eine leise Ent- schuldigung (der Unfreiwilligkeit) liegt. δίοποι, ἐπιμεληταί, War- deine. Quos Arcteus et Sardes multis curribus vectos (vgl. 54) excitant. Rhythmischer und wahr- scheinlich ursprünglich ist ἅρμασι πολλοῖς, da nur die anapästisc Dipodie _normal ist, nicht tische τέλη, τάγματα, Ge- schwader. ἅρματα τέθριππα καὶ ἑξάϊππα, Schol. V. 48 vgl. 27.

49-55. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-9

¹⁷

¹⁸

στεῦται, Hom. Г 83: στεῦται γάρ τι ἔπος εἰπεῖν, vgl. Hom. ρ 525: στεῦται δ᾽ Ὀδυσῆος ἀκοῦσαι. ἱεροῦ, dem Dionysos. Vgl. Eur. Bacch. 64 ᾿Ασίας ἀπὸ γαίας ἱερὸν Τμῶλον ἀμείψασα θο- άζω – Βάκχιον εὐαζομένα. – Τμώ- λου πελάτης kollektiv. Die nähere Bestimmung wird im folgenden ge- geben. – λόγχης ἄκμονες, ἀκίνητοι ὑπὸ λόγχης, ὡς ἄκμων ὑπὸ σφυρῶν Schol., qui incudum instar hastae (hostilis) ictus inconcussi ferunt. Μυσοί nördlich von den Lydern; ἀκοντίοισι ἐχρέοντο ἐπικαύτοισι (Herod. VII 74). Zur Zeit des jüngeren Kyros waren sie vom Groſskönig nahezu unabhängig (Xen. An. III 2, 23 f.) – πολύχρυσος 9. 45. σύρδην de longo tractu magnisque catervis quibus incedentes Babylonii vias impleverint (G.H.). — τοξουλκῷ λήματι πιστούς, vertrauend auf den Mut, mit dem sie den Bogen spannen. Vgl. μονομάχον ἐπὶ φρέν᾽ ἦλθέτην Eur. Phoen. 200, μουσοποιός μέριμνα Hipp. 1428, βοηδρόμου σπουδῆς Οr. 1571.

56-58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-10

¹⁹

²⁰

Die Leibwache, die zehntausend (Herod. VII 55) Per- ser; vgl. Herod. VII 54: περσικὸν ξίφος, τὸ ἀκινάκην καλέουσι, ein kurzes gerades Schwert. Sub gravibus regis imperiis; Ag. 748. Choeph. 28.

59-64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-11

²¹

²²

Zusammenfassung. Stimmung der Zurückgebliebenen hinsichtlich d. Ausgezogenen. Über- leitung vom epischen Teile zum lyrischen. στένεται, Sept. 872. Vgl. τρομέονται 64; εἰδόμην 179; φάσθαι 701; zu Aristoph. nub. 281. τείνοντα, μηκυνόμενον Schol. Zweiter Teil, V. 65-113. Vier Strophenpaare, vorgetragen von dem Gesamtchore, bestehend aus ionici a minori, teilweise anakla- stischen (v. 86-92. 96-101. 107= 113) oder durch Synkope in Ana- päste verwandelten. Das Maſs malt das unruhige Auf- und Abwogen der Empfindungen, das Schwanken zwischen Furcht und Hoffnung. Vgl. Westphal¹ III S. 291 ff. 314f. Nebst II 2. S. 526.

65-72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-12

²³

²⁴

„Das Heer ist über den Hellespont gegangen" (auf einer Schiffbrücke). περσέπτολις ihre Absicht, 178, das homerische πτο- λίπορθος. ἀντίπορον (Suppl. 544 f.) auf der anderen Seite des Sundes gelegen. λινοδέσμῳ σχε- δίᾳ per rates lineis vinculis inter se iunctas. Die einzelnen Schiffe waren zusammengenagelt ( πολύ- γομφον, vgl. Suppl. 846) und dann unter einander durch Stricke ver- bunden. Vgl. Herod. VII 36. Helle war Tochter des Thessaliers Athamas und der Nephele. vielgenietete (feste) Bahn (die Schiffbrücke, deren Zweck war als Bahn zu dienen) als Joch umwer- fend dem Nacken des Meeres. Vgl. 745 u. das Orakel des Bakis bei Herod. VIII 20 ὅταν ζυγὸν εἰς ἄλα βάλλῃ βύβλινον. Die ποι

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

CHORUS Be well assured of this, O queen of this land, that thou needest not to speak twice of either word or deed, to which our ability can lead the way to completion. For thou summonest us who are well-affected to thee, as in these matters.

ATOSSA

Current edition Experimental

Χορός τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ; 235

Χορός καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν 20 αὐτοῖς 21 πρέπει;

Χορός οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί. 240

Ἄτοσσα τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα δεινά τοι λέγεις κιόντων 22 τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. 245

Χορός τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ; 235

Χορός καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί. 240

Ἄτοσσα τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. 245

Χορός ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον. τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν, καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

ΑΤΟΣΣΑ. ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

Ἄτοσσα.

ΧΟΡΟΣ Εὖ τόδ' ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι μήτ' ἔπος μήτ' ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ· εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς. 175

ΧΟ. εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ· εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.

ΑΤ.

Apparatus Criticus

Chorus Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you. For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests. 175

Chorus Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa Does their army have such a multitude of men? 235

Chorus Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor. 240

Atossa And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought. 245

Chorus No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

LE CORYPHÉE Va, sache-le, reine de ce pays, tu n'auras pas à m'indiquer deux fois soit un mot soit un acte, quand j'aurai qualité pour te servir de guide. En nous tu t'adresses

CORIFEO Sappi bene, o mia Regina: qual parola od opra brami 180 che si compia, non la devi dir due volte. Tu ci chiami; e per ciò che possiam noi pronti siamo ai cenni tuoi.

ATOSSA

Cho. Hoc pbe foto huius terræ regina, neq te bis di Neq; uerbu, neq; opus, quorŭ uirtus præcedere uelit, Propitios nos his confilijs exiſtentes uocas.

At.

XERXES STROPHE VII. Ay, beat thy breast, and raise the Mysian wail.

STROPHE VII.

Chorus Queen-Mother of the Persian land, to thy commandment bowing, 160 Whate'er thou wilt, in word or deed, we follow to fulfil— Not twice we need thine high behest, our faith and duty knowing, In council and in act alike, thy loyal servants still!

Atossa

Der Chor. Wisse, Königin des Landes, daß du nicht zum zweitenmal Uns zu Wort und That entbietest, wo die Kraft uns nicht gebricht. 160 Was du sagst, wir sind es wahrhaft: dein getreuergebner Nath.

Atossa.

Commentary

Stable identifiers

CHORUS

Be well assured of this, O queen of this land, that thou needest not to speak twice of either word or deed, to which our ability can lead the way to completion. For thou summonest us who are well-affected to thee, as in these matters.

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν²⁰ αὐτοῖς²¹ πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις κιόντων²² τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

ΑΤΟΣΣΑ.

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

ΧΟ.

εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.

Chorus

Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you.

For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests.
175

Chorus

Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa

Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus

Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa

Does their army have such a multitude of men?
235

Chorus

Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa

And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus

Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa

Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus

Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor.
240

Atossa

And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus

Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa

How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus

So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa

In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought.
245

Chorus

No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

LE CORYPHÉE

Va, sache-le, reine de ce pays, tu n'auras pas à m'indiquer deux fois soit un mot soit un acte, quand j'aurai qualité pour te servir de guide. En
nous tu t'adresses

CORIFEO

Sappi bene, o mia Regina: qual parola od opra brami
180

che si compia, non la devi dir due volte.

Tu ci chiami;

e per ciò che possiam noi pronti siamo ai cenni tuoi.

Cho.

Hoc pbe foto huius terræ regina, neq te bis di

Neq; uerbu, neq; opus, quorŭ uirtus præcedere uelit,

Propitios nos his confilijs exiſtentes uocas.

XERXES

STROPHE VII.

Ay, beat thy breast, and raise the Mysian wail.

Chorus

Queen-Mother of the Persian land, to thy commandment bowing,
160

Whate'er thou wilt, in word or deed, we follow to fulfil—

Not twice we need thine high behest, our faith and duty knowing,

In council and in act alike, thy loyal servants still!

Der Chor.

Wisse, Königin des Landes, daß du nicht zum zweitenmal

Uns zu Wort und That entbietest, wo die Kraft uns nicht gebricht.
160

Was du sagst, wir sind es wahrhaft: dein getreuergebner Nath.