Aeschylus Persians 159

Guilielmus Dindorfius (Editor)

Persians. Aeschylus. Guilielmus Dindorfius (Editor). Lipsiae. 1882.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Πέρσαι (OCR draft) (Greek) (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 159-255 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 159-255 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 159 focus
ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους,
καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐναστήριον.
καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ
160
μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι,
μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οἶδας ἀντρέψῃ ποδι
ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,
μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν,
165
μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.
ἔστι γὰρ πλοῦτός γ' ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος.
ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.
πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα.
170
πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 159 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 159 focus
ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους
καὶ τὸ Δαρείου τε καμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ
μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι·
165
μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ
ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί,
μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 159 focus
Translations (9)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 159-255 focus
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 159 focus
For this reason, in truth, am I come, having left my gold-garnished mansion, the common bridal-dwelling both of Darius and of myself. And anxiety is tearing me at heart: and I will make a disclosure to you, my friends, being of myself by no means free from apprehension, lest mighty wealth, having made great speed, should, with his foot, overturn the wealth which Darius reared, not without the aid of some god. These things are to my soul a two-fold unutterable care, not to honor with reverence a multitude of riches unprotected by men, and that the light shines not on those who are destitute of wealth, however great the strength which they may possess. For our wealth at all events is beyond the reach of censure, but touching our eye 1 is my terrors. For I deem the presence of the master the eye of an household. Whereupon, since these things stand thus, lend me your counsel in this matter, ye aged trusty servants of the Persians. For all my good measures depend on you.
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 159 focus
C'est bien pourquoi j'ai quitté le palais
tendu d'or et la chambre où longtemps j'ai dormi avec Darios : moi aussi, je sens le souci déchirer mon cœur, et c'est à vous que je veux tout dire, amis, à cette heure où je ne suis plus sans crainte pour moi-même. J'ai peur que, devenue trop grande, notre richesse ne renverse du pied et ne transforme en poudre sur le sol l'édifice de bonheur qu'un dieu sans doute aida Darios à élever. Aussi une
angoisse indicible arrête ma pensée sur un double péril : des trésors, sans homme pour les défendre, n'obtiennent de la foule hommage ni respect, tout comme un homme sans trésors ne peut briller de l'éclat que mériterait sa force. Or, si notre richesse est intacte, en revanche, je crains pour nos yeux ; car, l'œil d'une maison, c'est, pour moi, la présence du maître. De cela, d'abord, persuadez-vous
bien, puis conseillez-moi sur les faits que voici, Perses, vieux et fidèles soutiens : c'est de vous que j'attends tous conseils utiles.
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 159 focus
And therefore am I come, leaving my houſe
175
That ſhines with gorgeous ornaments and gold,
Where in paſt days Darius held with me
His royal reſidence.
With anxious care
My heart is tortur'd: I will tell you, friends,
180
My thoughts, not otherwiſe devoid of fear,
Leſt mighty wealth with haughty foot o'erturn
And trample in the duſt that happineſs,
Which, not unbleſs'd by Heav'n, Darius rais'd.
For this with double force unquiet thoughts
185
Paſt utterance fill my ſoul; that neither wealth
With all its golden ſtores, where men are wanting,
Claims reverence;
nor the light, that beams from
pow'r,
190
Shines on the man, whom wealth diſdains to grace.
The golden ſtores of wealth indeed are ours;
But for the light, ſuch in the houſe I deem
The preſence of its lord, there I have fears.
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 159 focus
Perciò venni, pel timore ch'or si mostri a noi contrario,
165
e lasciai la reggia e il talamo dove io già vissi con Dario.
Un pensiero il cuor mi lacera. Un terrore in cor s'aduna
ch'io v'espongo, amici.
Io temo che l'eccesso di fortuna
non abbatta e fra la polvere la potenza non calpesti
170
che innalzò Dario, non senza il volere dei Celesti.
Questo duplice pensiero di continuo mi travaglia.
Mai la gloria per l'uom povero al valor suo non s'agguaglia;
ma niun pregio ha l'opulenza, quando sia d'uomini scema.
Ora intatta è la ricchezza; ma per l'occhio il cuor mi trema:
175
occhio io dico della casa la presenza del Signore.
Poi che a ciò dunque gli eventi giunti son, nel mio timore
siate a me, fidi vegliardi Persïani, or consiglieri:
e i consigli vostri in tutto sian per me giusti e sinceri.
Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 159 focus
Propter hæc uenio, poftquam reliqui
Auro ornatas domos, Darij
Meum commune cubiculum.
Meum compungit cura cor,
125
Vobis uerò uerba faciam
Non intrepida mei ipfius
Amici, ne magnæ diuitiæ illinientes pauimentums
Euertant pede fælicitatem, quam habuit Darius
Non sine aliquo deorum.
130
Propter hæc duplex est mihi in mente cura ineffabilis,
Neq; pecuniarum uiris carentium multitudinem honore profequi:
Neq; uiris pecunia carentibus fplendere lumen, qua
tauis adfit fortitudo licet.
Sunt autem diuitiæ irreprehenfibiles, circa oculos
135
metus.
Oculŭ enim domus arbitror, domini præfentia eße.
Ad bec cum ſe ita habeant, conſultores huus rei
Eftote mihi Perfe, tanquam fideles ſenes:
Omnia enim bona in uobis funt mihi cofilia.
140
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 159 focus
XERXES
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 159 focus
Therefore come I forth to you, from chambers decked and golden,
Where long ago Darius laid his head, with me beside,
145
And my heart is torn with anguish, and with terror am I holden,
And I plead unto your friendship and I bid you to my side.
Darius, in the old time, by aid of some Immortal,
Raised up the stately fabric, our wealth of long-ago:
But I tremble lest it totter down, and ruin porch and portal,
150
And the whirling dust of downfall rise above its overthrow!
Therefore a dread unspeakable within me never slumbers,
Saying, Honour not the gauds of wealth if men have ceased to grow,
Nor deem that men, apart from wealth, can find their strength in numbers—
We shudder for our light and king, though we have gold enow!
155
No light there is, in any house, save presence of the master—
So runs the saw, ye aged men! and truth it says indeed—
On you I call, the wise and true, to ward us from disaster,
For all my hope is fixed on you, to prop us in our need!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 159 focus
Eben darum eilt' ich hieher aus des Hauses goldnem Thor,
145
Aus dem Schlafgemache, das ich mit Dareios einst getheilt.
Meine Brust durchbohrt die Sorge; laut vor euch verkündet hier
Sei das Wort, o Freunde, furchtlos bin ich keineswegs um mich,
Daß (o Leid!) der große Reichthum raschen Fußes mir das Glück
Stürzt in Staub, das einst Dareios aufgebaut mit Götterhuld.
150
Darum steht der Doppelspruch mir als bewährt im Herzen fest: 1
Weder ehrt Jemand des Reichthums Fülle, die kein Mann vertritt,
Noch umstrahlt den Mittellosen seines Ruhms verdienter Glanz.
Tadellos glänzt unser Reichthum; um das Auge fürcht' ich nur:
Denn des Hauses Auge, mein' ich, ist die Gegenwart des Herrn.
155
Steht mir denn, nachdem des Himmels hoher Schluß es so gefügt,
Steht mit eurem Rath, o Perser, treue Greisesschaar, mir bei!
Denn für Alles, was mir anliegt, ruht in euch der beste Nath.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-74

ἐχυροῖς:
ἐχυροῖς
M. G. aliique et Rob.
ἐχυροῖσιν
Ven. B.
ὀχυροῖς
Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald. Turn. ἕρκεσιν:
ἕρκοισιν
Ven. B. εἴργειν:
εἴργεις
Lips.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-75

λαός:
λαός
M. G. Vit. Lips. aliique et Ald.
λεὼς
Rob. Turn.

94. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-76

δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν:
δολόμητιν δ᾽ ἀπάτην
G. et
ἀπάτην
etiam Vit.
ἀπάταν
, ultimo
α
superscripto
η
, Lips.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-77

θνατὸς:
θνητὸς
Vit.
θνατὸς
, superscripto
η
, Lips.

96-97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-78

πήδημἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων:
πηδήματος
libri omnes. Tum, post hoc ipsum vocabulum,
εὐπετέος
M. G. Vit. aliique et Ald. Rob. Turn.
εὐπατέος
Lips.
εὐπετέως
Mosc. Par. L.
Εὐπετοῦς
Porsonus. In Vit. post hanc vocem
εὐπετέος
, qua in eo libro versus finitur, a sec. manu additum est
τῆς
, superne quidem hoc modo
εὐπετέος ἄτης
sed initiali ductu
α
litterae usque ad praegressum
ς
descendente, ut non videatur dubitandum esse quin, qui adscripsit
ἄτης
, id Aeschyli verbum esse putaverit, praesertim quum in versu qui infra hunc scriptus est simile quid factum sit in vocabulo
ἀρκύστατα
, cuius primae quattuor litterae ab antiqua manu sunt, '
στατα
autem ab eadem illa manu, quae
ἄτης
scripsit, adiecta. Non deerit fortasse qui suspicetur scriptum alicubi fuisse
πήματος
, eiusque vocabuli explicationem esse
ἄτης
. Sed scholiastes in Vit. coniunxit
πηδήματος τῆς ἄτης ἀνάσσων καὶ κρατῶν
. Porro
ἀνάσσων
M. G. Vit. Lips. ceterique, ut videtur, codd. omnes et Ald. Rob.
ἀναίσσων
Turn.
ἀναΐσσων
Vict. unde Brunckius et qui eum secuti sunt
ἀνάσσων
dederunt. Scholiastae
ἀνάσσων
sequuntur, genitivo
πηδήματος
moti. Sed haud dubie verum est
ἀνάσσων
. Brunckius genitivum illum
ποδί
constructum esse putavit. Nimirum, ut dubium illud
εὐπετέος
mittamus,
ποὺς κραιπνὸς πηδήματος
esset
ποὺς κραιπνῶς πηδῶν
. Verum tamen ista loquendi ratio a gravi simplicitate Aeschyli alienior est quam ut videatur probari posse. Scripsit ille, nisi fallor,
τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδημ᾽ ἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων;
Sic infra v. 300.
πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο.
Et in Agam. v. 792.
ἵππου νεοσσός, ἀσπιδηφόρος λεώς, πήδημ᾽ ὀρούσας ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν.
Apud Euripidem Iph. Taur. v. 315 (308.).
ἔμφρων δ᾽ ἀνάξας ὁ ξένος πεσήματος.

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-79

ποτισαίνουσα: Libri
σαίνουσα
. Scholiastes
ἡ γὰρ ἐκ θεοῦ, φησίν, ἀμαύρωσις καὶ δόλωσις ἀφυκτός ἐστιν. ἅμα γὰρ δολοῖ καὶ προσαίνει (Γ. προςσαίνει) καὶ κακοποιεῖ
. Scripsi
ποτισαίνουσα
. Lenius hoc quam ingeniosae coniecturae quibus Seidlerus in libro de versibus dochm. p. 407. metra restituere conatus est. Non est autem haec epodus in stropham et antistropham mutanda. παράγει:
παράγε
Lips.

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-80

βροτὸν:
βροτῶν
Ven. B. et
o
ad
ω
superscripto Lips. εἰς ἄρκυας ἄτα:
εἰς ἀρκύστατα
libri praeter Rob. in qua est Turnebo memorata scriptura
ἀρκύσακτα
. Diu iam est quum scribendum vidi
εἰς ἄρκυας ἄτα
. Nam scholiastas nomen
ἄτη
in his versibus invenisse ex eo apparet, quod Homericos de
Ἄτῃ
versus afferunt.

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-81

ὑπὲκ θνατὸν:
ὑπὲρ θνατὸν
M. G. Vit. et ceteri plerique.
ὕπερ θνατὸν
Ald.
ὑπερθνατὸν
Lips.
ὕπερθεν
, omisso
θνατόν
, Rob.
ὕπερθεν τὸν
adnotavit Stephanus.. Ex scholio codicis Vit. in quo est
διὸ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπον ὑπεκδραμόντα τὴν ἄτην φυγείν
, optimam et elegantissimam lectionem nanciscimur,
ὑπὲκ θνατόν
.

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-82

ἀλύξαντα:
ἀλύξατα
Lips. φυγεῖν:
φυγεῖν
omittit Ven. B.

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-83

κάτα:
κατὰ
libri. ἐκράτησεν:
ἐκράτησεν
M.
ἐκράτησε
G. Vit. Lips. et edd, ante Brunckium.

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-84

τὸ:
καὶ
pro
τὸ
Vit.

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-85

ἱππιοχάρμας:
ἱπποχάρμας
Ald.
ἱππιοχάρμους
Cantabr. 1.
ἱππειοχάρμους
Ven. B.
ἱππιοχάρμονας
Vit. Mosc.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-86

πόλεών τ᾿ ἀναστάσεις:
πόλεων δ᾽ ἀναστάσεις
M. (non
ἀνστάσεις
) Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.
τ'
omittit Ven. B.
πόλεών τ' ἀναστάσεις
G. aliique et Rob.
πόλεων τε ἀνστάσεις
Turn.

108-109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-87

θαλάσσης πολιαινομένης:
θαλάσσης πολιαινομένης
M. G. Lips. Ald. Turn. In Lips. participii
ης
a recentiore manu est.
θαλάσσης
(superscripto
ας
)
πολιαινομένας
Vit.
θαλάσσας πολιαινομένας
Par. A. B. Rob. et, ut videtur, Ven. A. B. λάβρῳ:
λάβρῳ
G. Ald. Rob.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-88

ἐςορᾶν:
ἐσὁρᾶν
M.
ἐς ὁρᾶν
Vit. Ald.
ἐσορῶν
Lips. ἄλσος: γρ.
ἄλγος
Par. B. Suppl. 834.
δι' ἁλίρρυτον ἄλσος
.

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-89

πίσυνοι:
πίσυνοι
Ald. Rob.
πισύνος
G.

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-90

τε: omittit Vit. λεπτοδόμοις πείσμασι λαοπόροις τε μηχαναῖς:
λεπτοδόμοις
Scholiastae de solis navibus hic agi putant, Schützius
πείσμασι
ad naves,
λαοπόροις μηχαναῖς
ad pontes refert. In Schutzi explicatione hoc displicet, quod ista navium et pontium distinctio, tam ambigue significata, exilis videtur ideoque indigna Aeschylo. Mihi quidem omnia de pontibus videntur intelligenda esse. Nam si haec de navibus accipiantur, non satis verum est, ideoque ne satis aptum quidem, Persas dici navibus assuefactos esse. Navibus enim non tam ipsi Persae quam socii eorum utebantur, quod recte monuerunt scholiastae. Atqui de his, ut maritimis et pridem deditis navigationi, non recte diceretur nunc eos didicisse artem navigandi. Illud vero ut novum et insolens et quod sollicitudinem, ut statim dicit chorus, afferret commemorari poterat, quod per pontes parum firmos agitatum fluctibus mare transgredi essent ausi. Et sic supra, omninoque saepius in hac fabula pontes illos, ut rem periculi temeritatisque plenam, memorari videmus. Egregie verba quoque cum hac explicatione congruunt, quum non modo
λαόποροι μηχαναί
planius ad pontium fabricationem quam ad navium vehicula ducant, sed etiam
λεπτόδομα πείσματα
de navibus multo minus apte quam de pontibus dicantur, in quibus hoc ipsum maxime temerarium videri debuit, quod machinae istae rudentibus, nimium tenuibus pro tanti operis mole, retinerentur. Inde supra v. 69. poeta dixerat
λινοδέσμῳ σχεδίᾳ
, eadem verborum vi. Prorsus enim reiicienda est eorum sententia, qui
πείσματα
putant
λεπτόδομα
vocari quod ex pluribus tenuibus filis facta sint. Immo nihil aliud, quam quod simplicius
λεπτά
dici poterat, significatur. Describit hos rudentes Herodotus VII. 36.

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-91

μοι:
μοι
M. G. aliique nonnulli.

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-92

ἀμύσσεται:
ἀμύσεται
M. Idem mox
ὀά
.

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-93

τοῦδε: Post
τοῦδε
comma posuit Turnebus, et sic recentiores editores omnes praeter Schützium in minore editione
τοῦδε
in
τοῦτο
male mutantem. Iungebant autem
ὀὰ Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε
. Peius etiam Brunckius hos genitivos ad
φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ
rettulit. Usus tragicorum monere poterat nullam esse posse post
τοῦδε
interpunctionem. Sic enim iungenda sunt verba,
μὴ πόλις πύθηται ἄστυ Σούσιδος κένανδρον Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε
, ne civitas audiat urbem Susidis hoc Persarum exercitu orbatam. Ita
θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός
et alia huiusmodi millena.

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-94

Κισσίων:
κισσίων
M. Par. G. L. N.
κασσίων
Ven. B.
κισσίνων
Vit. Lips. Mosc. Rob.
κισσινῶν
G.
κίσσινον
Ald. ceteraeque editiones.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-95

ἔσσεται:
ἔσεται
M. Vit. Par. G. N. Nihil ineptius perversiusve fingi potuit quam C. Burnei
ᾄσεται
, ne scilicet
ἔσσεται
duplicato
σ
diceret scriptor Atticus. Quin ut omnis loci virtus periret Blomfieldius recepta Burnei coniectura verba
ἀντίδουπον — ἀπύων
ut parenthesin ab reliquis separavit. Neque in Wellaueri adnotatione quidquam sani est. Hoc dicit chorus, propterea mihi nigro obscuratum velo cor laceratur metu, hei, ne hoc Persico exercitu orbatam civitas audiat magnam urbem Susidis, et Cissiorum arces, hei clamitans turba feminarum, resonent, byssinaeque vestes rumpantur.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-96

ὀά:
ὀά
M.

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-97

τοῦτ᾽ ἔπος: omittunt Ald. Turn. γυναικοπληθὴς:
γυναικοπληθὺς
Lips. et ante correctionem Vit.
γυναικοπληθὴς ἔσται
ex scholio Rob. Hi nominativi non sunt absoluti, sed inserviunt explicandis verbis
τὸ Κισσίων πόλισμα
.

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-98

δ:
δ'
omittunt Ald. Rob.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-99

πέσῃ λακίς:
πέσηι λακίς
, quum prius omissa essent, inter versus adscripta sunt in M.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-100

ἱππηλάτας:
ἱππηλάτης
, ultimae vocali superscripto
η
, M.
ἱππηλάτας
, superscripto
η
, Lips. Post hanc vocem
Τε
addit non M. sed Turnebus et qui hunc secuti sunt Vict. Cant. Stanl.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-101

καὶ πεδοστιβὴς λεὼς:
καὶ προδοστηβάς λεως
, ad
ο
superscripto
η
, Lips.
καὶ πεδοστιβὴς λεως
. γρ.
πεδοτριβὴς, τοῦτ᾽ ἔστι πεζός
Par. B.

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-102

ὡς:
ὃς
pro
ὡς
ante correctionem Vit. ἐκλέλοιπεν:
ἐκλέλοιπεν
M. Par. L. Rob. Ceteri
ἐκλέλοιπε
. μελισσᾶν:
μέλισσα
M. Par. L.
μελισσάων
G. Ven. B. et adscripto, ut Faehsius ait,
μελισσών
Par. B.
μελισσῶν
Vit. Lips. Ald. Turn.
μελισσῶν
Cantabr. 1. Rob.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-103

ὀρχάμῳ:
ἀρχάμονι
adnotatum in Par. B.

129-131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-104

τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας:
ἀμείψας
Vit. Fluctuant interpretes, quem dicat Aeschylus
τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας
. Dicit vero iunctum utriusque continentis socium litus. Litoris significatione
πρών
vocabulum usurpatum est v. 870.
νασοί θ' αἳ κατὰ πρῶν ἅλιον περίκλυστοι τῇδε γῇ προςήμεναι.
Pariterque in Agam. v. 291.
Σαρωνικού πορθμοῦ κάτοπτον πρῶν ὑπερβάλλειν πρόσω φλέγουσαν.
Sic enim, quae aliter in singulis horum locorum difficultas foret, sponte evanescit.
Κοινόν
, ex quo vocabulo ortae sunt dubitationes, sic dicitur, ut id ipsum effectum esse iungendis litoribus indicetur.

133. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-105

πίμπλαται:
πίμπλαται
M. Vit. Par. L. N. aliique.
πίμπλανται
G. Lips. Ven. A. edd. ante Brunckium. δακρύμασιν:
δακρύμασιν
M. Par. L. Ceteri
δακρύμασι
.

134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-106

ἑκάστα:
ἑκάστα
M. (in quo post ultimam litteram litura est scriptumque prius fuisse videtur
ἑκάσταν
) G. Vit. Par. A. B. aliique.
ἑκάστη
Lips. et edd. ante Brunckium.

136-137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-107

αἰχμάεντα τοῦρον εὐνατῆρα προπεμψαμένα:
αἰχμήεντα
M. Vit. Lips. Par. L. Rob. Turn.
αἰχμητάεντα
Ox. Ald.
εὐναιάεντα
Ven. B.
αἰχμάεντα
G. Par. A. N.
εὐνατῆρα προπεμψαμένα
Cantabr. 1. et Par. A. in quo
ἀπο
ad
προ
supra adscriptum est. Hoc Brunckius restituit.
εὐνατῆρ προπεμψαμένα
Rob.
εὑνατῆς ἀποπεμψαμένη
M.
εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη
G.
εὐνατῆρα ἀποπεμψαμένη
Lips.
εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη
, supra adscripto ad ultimam vocalem
α
, Vit.
εὐνητῆς ἀποπεμψαμένα
Ven. A.
εὐνατῆς ἀποπεμψαμένα
Ven. B. Par. L. Ald. ceteraeque ante Brunckium editiones.

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-108

ἀλλ᾽ ἄγε, Πέρσαι:
ἀλλ᾽ ἄγετε πέρσαι
Vit.
ἀλλ᾽ ἄγετ᾽ ὦ π.
Lips. Rob.

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-109

τόδ᾽ ἐνεζόμενοι στέγος:
τὸ δὲνεζόμενοι στέος
M.

142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-110

θώμεθα· χρεία:
θώμεθ' α. χρεία
M. προςήκει:
προσήκοι
Cantabr. 2. Colb. 2.

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-111

ἄρα:
ἆρα
M. πράσσει:
πράξει
Lips.

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-112

πατρωνύμιον:
πρωνύμιον
G.
πατρώνυμον
Vit. Mosc. Genus, inquiunt, a Perseo ductum, unde nos nomen habemus, ideoque nobis cognatum. Formam vocabuli tuetur Pindaricum
ἐπωνύμιος
. ἁμέτερον:
ἁμέτερον
, superscripto primae litterae
f
, Lips.

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-113

πότερον:
πότερ'
or cum litura inter
ρ
et
o
M. νικῶν:
νικών
Vit.

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-114

δορυκράνου:
δορικράνου
G. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.
δορυκράνου
M. Vit. Turn. Recte, ut videtur.

148. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-115

κεκράτηκεν:
κεκράτηκε
Vit.

149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-116

NA: Prodit regina splendido ornatu et curru vecta, ut ex v. 610. intelligitur. ἴσον:
ἴσον
M. G. Lips. Turn.
ἶσον
Vit. Ald. Rob.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-117

φάος:
φῶς
Lips. aliique pauci et Ald. ὁρμᾶται:
ὁρᾶται
Ven. B. et adscripto
ὁρμᾶται
Par. B.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-118

βασίλεια δ᾽ ἐμή· προπίτνω, * προπίτνω· *: Libri
β. δ' ἐμὴ, προσπιτνῶ
, nisi quod
προσπιτνῶ (προσπίτνω M.) προσκυνῶ
habent M. Par. L. N. explicatione in textum admissa, quae in Vit. Lips. supra scripta est. Putavi scribendum esse
προπίτνω, προπίτνω
. Sic v. 591.
ἐς γᾶν προπίτνοντες
. Sophocles El. 1380.
αἰτῶ, προπίτνω, λίσσομαι
. Euripides Suppl. 93.
ὁσίως οὔχ, ὑπ᾽ ἀνάγκας δὲ προπίπτουσα, προςαιτοῦσ᾽ ἔμολον.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-119

προςφθόγγοις:
πρὸς φθόγγοις
G.
προσφθόγκοις
Lips. χρεὼν:
χερῶν
Lips.

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-120

Περσίδων: Hunc et sequentem versum affert Maximus Planudas in Bachmanni Anecd. II. p. 99, 27.
δαιμόνων
pro
Περσίδων
Ven. B.

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-121

ἡ: omittit Lips. γεραιά:
γηραιά
Lips. Ald. Rob.

156. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-122

εὐνήτειρα:
εὐνήτειρα
M. Vit. Lips.
εὐνέτειρα
Tzetzes.
εὐνάτειρα
, secundae syllabae
η
superscripto, Par. B.
εὐνάτηρα
Ald.
εὐνάτειρα
G. Rob. Turn. Doricae formae hic nullus usus est. καὶ: omittunt Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ald. Rob. Sensum huius loci non videntur satis perspexisse qui
εὐνήτειρα
pro nominativo habuerunt, quod haud scio an fecerit etiam Tzetzes Chil. VII. v. 358.
Ἀσσύριοι καὶ Πέρσαι γὰρ τοὺς βασιλεῖς θεοῦσιν, ὡς καὶ Αἰσχύλος δράματι Πέρσαις δεικνύει τοῦτο. Ἄτοσσαν θέλων γὰρ εἰπεῖν σύζυγον βασιλέως, μητέρα βασιλέως τε ὁμοίως, εἶπεν οὕτω, “Θεοῦ Περσῶν εὐνέτειρα, θεοῦ τε μήτηρ ἔφυς.”
Neque enim senes aliud quam salvere reginam iubent: qui, si
εὐνήτειρα
nominativus esset, quasi obiter eam salutantes hoc ut primarium afferrent, tu et coniux Persarum dei et mater es. Quamobrem
εὐνήτειρα
vocativus est, cui quum alter deberet addi vocativus,
θεοῦ δὲ καὶ μῆτερ
, mutatur forma orationis, quia hac tantum conditione mater Persarum dei vocari potest Atossa, si Xerxes eadem qua Darius fortuna utatur.

157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-123

μεθέστηκε: γρ.
ἐφέστηκε, ἠναντιώθη, ὑπεχώρησε
Par. B. στρατῷ:
στρατῷ
M. Vit. Ven. A. Par. B. (Fachsio teste) Turn.
στρατοῦ
G. Lips. Par. A. C. aliique et Rob.
ἀπὸ τοῦ στρατοῦ
margo Par. B.

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-124

λιποῦσ᾽:
λιποῦσι κευνῶ
G.
λιποῦσα, δ', ἱκάνω
Lips. χρυσεοστόλμους:
χρυσεοστόλμους
M. Vit. et adnotatum in Par. B.
χρυσεοστόλβους
Ven. A. Ald.
χρυσεοστίλβους
G. Ven. B. Par. C. F. L. Turn. et hoc quoque adnotatum in Par. B. et in margine Lips.
χρυσεοστόλους
Par. B. Rob.
χρυσεοστόλοις
Lips. δόμους:
δόμοις
Lips.

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-125

τε: omittit Cantabr. 1. Par. C. κἀμὸν:
κἀμὸν
M. G. Vit. Par. A. B. C. Ven. A. B. Cantabr. 1. Ald. Rob.
καμὸν
Lips. Turn. εὐναστήριον:
εὐνατήριον
M. Vit. Lips. Ven. A. edd. vett.
εὐναστήριον
G. Ven. B. Par. L. N. Id recte restituit Blomfieldius.

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-126

καί με:
καί μου
Lips. Ald.
καί μοι
Vit. φροντίς:
φροντὶς
Lips.

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-127

οὐδαμῶς ἐμαυτῆς:
ἐμαυτῆς οὐδαμῶς
G. Rob. οὖσ᾽:
οὖσα
Lips. ἀδείμαντος:
ἀδείματος
Cantabr. 1. Turn. Quod apud Photium p. 8, 10. legitur
ἀδείματα, ἄφοβα
, melius et plenius scriptum exstat apud Zonaram p. 45.
ἀδείμαντα, ἄφοβα, ἀπὸ τοῦ δειμαίνω τὸ φοβοῦμαι
.

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-128

μὴ:
καὶ μὴ
Lips. κονίσας:
κονίσσας
M. aliique et Rob.
κονίσας
G. Vit. Par. A. B. C. Ald. Turn. οἶδας:
τ᾽ οἶδας
Lips. ἀντρέψῃ:
ἀντρέψῃ
M. Turn.
ἀτρέψῃ
Ald.
ἀνατρέψῃ
G. Ven. B. aliique et Rob. et ex corr. Vit.
ἀνατρέψει
Mosc. et ante corr. Vit.

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἦρεν:
εἷλεν
pro
ἦρεν
Ald. θεῶν:
θεοῦ
Vit. sed
οῦ
a sec. manu supra positum, quum prima tantum
θε
dedisset.

164-166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-130

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα: Libri omnes
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί
, nisi quod
ἄφραστός ἐστιν
habent Vit. Lips. Ald. Rob. eaedemque duae edd.
φρεσίν
. In Vit. ad
ἄφραστος
supra adscriptum
πῶς
. Corruptum esse hunc versum vidit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XLIII. Sed dum in metro occupatus traiectione verborum caesuram, quae in librorum scriptura intolerabili sane modo neglecta est, restituere conatur, de sensu loci quaerere omisit. Verba si spectas, nihil ea aliud significare possunt quam quod Stanleius expressit, propter hoc duplex est mihi in mente cura ineffabilis, neque pecuniarum sine viris multitudinem honore prosequi, neque pecunia carentibus splendere lumen, quantumcumque adsit robur, in qua interpretatione postrema tantum,
ὅσον σθένος πάρα
, male reddita sunt, neque pecuniae nomen debebat usurpari, nexus vero sententiarum recte indicatus est. Atqui quis non videt, hoc, neque opes sine viro neque virum sine opibus magni faciendum esse, non posse curam ac sollicitudinem, multoque minus ineffabilem curam vocari, sed nihil esse aliud quam sententiam vel consilium, quod cur ineffabile vocetur nulla inveniri ratio potest. Quod si
μέριμνα
hic sententiam significat, ut quum alibi, tum in simili Euripidis loco, Or. 631.
Μενέλαε, ποῖ σὸν πόδ᾽ ἐπὶ συννοίᾳ κυκλεῖς, διπλῆς μερίμνης διπτύχους ἰὼν ὁδούς;
planum esse arbitror non mutato ordine verborum scribendum esse
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.
Sic nihil in his versibus obscuritatis est et omnia aptissime cohaerent. Metuo, inquit, ne nimiae opes rapido pede proruant felicitatem non sine diis a Dario parlam. Vnde gemina mihi certa est sententia, neque opum sine viris magnitudinem nulli facere, neque carenti opibus affulgere tantum lucis quantum ei roboris est (h. e. non aeque eum felicem esse ut potens est). Etenim ab opibus quidem tuti sumus, sed oculis offusus est metus, quod absente moderatore nihil prosunt divitiae.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-131

ἀμεμφής: Non dicit opulentiam non deberi contemni, sed esse Persis opes non contemnendas. ἀμφὶ:
ἀμφ'
Lips. ὀφθαλμοῖς:
ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος
proprie intelligendum est, de oculis, sine metaphora. Nam de eo quod carum est
ὀφθαλμός
singulari tantum numero dicitur. Seidlerus in censura editionis Blomfieldianae comparavit Eur. Iph. in Aul. v. 1133.
τί δ᾽ ἔστιν; ὥς μοι πάντες εἰς ἓν ἥκετε, σύγχυσιν ἔχοντες καὶ ταραγμὸν ὀμμάτων.

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-132

νομίζω:
νομίζου
Vit. Ven. A. δόμων:
δόμου
Par. L.

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὡς:
ὡς
omittit Vit.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-134

γένεσθε:
γένεσθε
M. Par. N.
γίνεσθε
ceteri, sed in Vit. primae syllabae
ε
, ultimae
αι
superscriptum est.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-135

δύναμις:
δυνάμεις
M. ἡγεῖσθαι:
ἡγῆσθαι
Lips.

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς:
εὐμενεῖς δ᾽ ἡμᾶς καλεῖς
affert Thomas M. p. 162, 7.

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἀεὶ:
ἀεὶ
M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob.
αἰεὶ
Ven. B. Turn. ὀνείρασιν:
ὀνείρασιν
M. Cantabr. 1. Ceteri
ὀνείρασι
.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

87-92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-15

1
2
Unaufhaltsam ist das Heer der Perser und nach mensch- licher Berechnung kann ihm nie- mand widerstehen, wie man nie- manden zutrauen kann, daſs er durch starke Dämme die unbe- zwingliche Hochflut des Meeres zurückhalte. Der Dichter hat Gleich- nis und eigentlichen Ausdruck ohne Vermittlung verbunden.

93-101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-16

3
4
Aber dem Truge der Götter kann niemand entrinnen; durch Vorspiegelung von Glück und Macht lockt er den Menschen ins Netz des Verderbens, aus dem dieser ohne Schaden zu nehmen nicht entkommt. Die Schuld, die ὕβρις, welche den Neid der Götter weckt, giebt der Dichter 742ff., 782, 808 an.

102-113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-17

5
6
Der Chor deutet die trügerische Lockung an, der die Perser Gehör geschenkt haben: sie haben die altbewährte Krieg- führung, zu der das Schicksal sie berufen, verlassen (vgl. den Chorges. 852 ff.) und sich ohne Beruf auf das Meergewagt. παρασαίνει d.i. σαίνου- σα παράγει. – Mit ἄρκυας ἄτας vgl. δίκτυον ἄτης Prom. 1078. Hom. T 91 ἄτην ἢ πάντας ἀᾶται. – θεόθεν ( ἡ ἐκ θεῶν) μοῖρα, Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 149f. κατὰ Μοῖρ᾽ ἐκράτησεν (Kr. 11 § 68, 48. A. 4.), sie hat es durchgesetzt und den Persern auferlegt u. s. w. Der Gedanke ist in zwei selbständige Sätze auseinandergelegt wie Ag. 750 λόγος τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον τεκνοῦσθαι ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν. πυργοδάϊκτος aktive Bedeutung der passiven Wort- bildung wie ἀνδροδάϊκτος Choeph. 860 u. Ar. ran. 1264; vgl. Ag. 116. ἱππιοχάρμας κλόνους (Ag. 405), rossetummelndes Toben. ἀνα- στάσεις Ag. 589. πολιαινομένας vom gewaltigen Windhauch auf- schäumend, vgl. Hom. πολιῆς ἁλός etc. Catull 64, 13: tortaque remigio spumis incanuit unda. ἐσορᾶν Hor. od. I 3, 19: qui (siccis oculis) vidit mare turgidum. - ἄλσος, vgl. Suppl. 868 ἁλίρρυτον ἄλσος. Das heilige Meer. Vgl. Plaut. Mil. Gl. II 5,3 in locis Neptuniis templisque turbulentis (das Original παρετρα- γώδει). – - λεπτοδόμοις dünngebaut; Meineke λεπτοτόνοις, dünngespannt, aus schwachen Strängen bestehende Taue (der Schiffe). Leichtsinn und Vermessenheit auf dergleichen sich zu verlassen, λαοπόροις μαχαναῖς Schiffe. Dritter Teil, V. 114-139. Zwei Strophenpaare, das erste in kata- lekt. trochäischen Dipodieen (teil- weise auch synkopiert); das zweite in den zwei ersten Versen aus syn- kopierten (katalekt.) troch. Dipo- dieen (= Kretikern), V. 3 aus einem trochäisch - daktylischen Logaöden mit Anakrusis, V. 4 aus einer troch. Tripodie (Ithyphallikus) bestehend. Vgl. Westphal2 11 S. 463 ff. 472 f. Wahrscheinlich wird das erste Strophenpaar von dem einen, das zweite von dem anderen Halbchore vorgetragen. Angst der Zurück- gebliebenen um die Ausgezogenen, lyrische Ausführung von V. 59-64.

114-119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-18

7
8
ταῦτα, 159. 165. Kr. 46, 3. A. 4 vgl. zu Ar. nub. 319. Wegen der Gefahr, daſs Xerxes durch Übermut Verschuldung und Strafe sich und seinem Heere zu- ziehe. μελαγχίτων pulla veste indutus, i, e. lugens; vgl. Suppl. 785, Ag. 546 und das homerische φρένες ἀμφιμέλαιναι. – ἀμύσσεται lacera- tur metu; 161. da vae, absicht- lich fremdartiger Klageruf. Über den Gen. bei Interjektionen Kr. 47, 3. A. 2. τοῦτο bezieht sich wie 122 τοῦτ᾽ ἔπος auf den ange- führten Ruf. Vgl. Ag. 1334 ῾μηκέτ' ἐσέλθῃς᾽ τάδε φωνῶν, Eum. 510 τοῦτ᾽ ἔπος θροούμενος εἰὼ δίκα'. πολύ, vgl. Sept. 6 πολὺς κατὰ πτόλιν ὑμνοῦτο. Kr. 57, 5. στέ- νηται wie 62.

120-125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-19

9
10
Κισσίων 17. – φόβῳ μὴ ... στένηται καὶ ἄσεται καὶ .. πέσῃ, Kr. 54, 8. Α. 5. κ. 12. γυναι- κοπληθής όμιλος ist Apposition zu πόλισμα: die Volksmenge der Stadt besteht nur aus Frauen, da alle Männer in den Krieg gezogen sind ( κένανδρον ἄστυ 119). Im Schmerze werden die Frauen ihre Gewänder zerreiſsen, orientalisches Zeichen der Trauer, 199. 537. 835 f. 1060. Suppl. 131. Choeph. 27 ff.

126-132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-20

11
12
Begründung der Grösse der Besorgnis durch die Grösse der Gefahr. πεδοστιβής wie Suppl. 1000 κνώδαλα πτεροῦντα καὶ πεδοστιβῆ. καταλελοίπασι τὴν πόλιν ἀκολουθοῦντες Ξέρξη ὡς μέλισσαι τὸ σμῆνος Schol. Wie alle Bienen, wenn sie schwärmen, der Königin folgend, den Bienen- stock verlassen, so ist die ganze waffenfähige Mannschaft mit Xerxes ausgezogen. Für τὴν πόλιν (die Heimat) tritt gleich aus dem Gleich- nisse σμῆ σμῆνος ein; σὺν ὀρχάμῳ στρα- τοῦ gehört auch zum Gleichnisse. Die Anakrusis besteht in Str. und Gegenstr. aus τόν. – ἐξαμείψας (69) τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας αἴας ÄSCHYLOS, Perser. κοινὸν ἄλιον πρῶνα (879. Ag. 307), aggregative Häufung von Bestim- mungen. Πρών von der hohen vor- springenden Küste ( προβλῆτες ἀκταί) 1. ἅλιος πρών wie πόντου προβλής Soph. Phil. 1455. Die von beiden Seiten ( ἀμφι-) zusammen ( κοινόν) gejochte hohe Meeresküste beider Länder d. i. die die Küsten beider Kontinente verbindende Brücke; κοινόν ist eigentlich Attribut zu dem in ἀμφίζευκτον liegenden Be- griff ζυγό ζυγόν (das Brückenjoch ist beiden Kontinenten gemeinsam), hat sich aber in freier Weise an πρῶνα angeschlossen.

133-139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-21

13
14
Die Sehnsucht ins- besondere der einsam zurückgeblie- benen Frauen. ὁδῷ, ἀπουσίᾳ Schol. ἁβροπενθεῖς wie ἁβρόγοοι 541, zärtlich klagend. Vgl. 41. 543. 1072. Περσίδες ... ἑκάστα Kr. 47, 28. A. 3 und II 57, 8. Anm. 2. αἰχμάεις von dem nationalen Unter- schied der Bewaffnung (52.85) ab- sehend. - εὐνατήρ 157. Suppl. 665. ἀποπεμψ. Catull 66, 29: virum me mittens. Tibull I 3, 9: Delia cum mitteret urbe. – πόθῳ λείβε- σθαι, in Sehnsucht hinschmachten. · μονόζυξ, eine Art Oxymoron wie „einsam gepaart", d. i. von dem Paar ist sie allein zurückgeblieben.

140-154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-22

15
16
Fortsetzung des ersten Teils und Ankündigung der auftretenden Königin-Mutter, ge- sprochen vom Koryphaios. Vier Systeme anapästischer Dimeter; vgl. Westphal2 II S. 414. Der Chor setzt sich (bis 150) auf die Stufen, die zur Bühne (somit hier zum Königs- palast) hinaufführen, und stellt, in Ermanglung positiver Nachrichten, Betrachtungen an, wie es wohl dem Xerxes und seinem Heere gehen möge. – χρεία δὲ προσήκει paratak- tisch. – πατρωνύμιον γένος, sofern die Πέρσαι den Namen von dem Urahnen des Xerxes, Perseus, tra- gen; vgl. 80. Ob das Bogen- anziehen (Bogenschiefsen, also die Perser, s. 85) das Siegende ist oder die Hellenen ( δορυκράνου, vgl. 84). δορύκρανος (von δόρυ κ. κάρανον) λόγχη, die Spitze am Kopfe des Speerschaftes. Mit V. 150 erscheint aus der Mittel- thüre des Hintergrundes der Bühne (auf einem Thronsessel getragen, vgl. 607) Atossa und wird von dem Chor ehrfurchtsvoll begrüfst. Atossa war nach Herod. VII 2 eine Tochter des Kyros und die zweite Gemahlin des Dareios Hystaspis, auf den sie grofsen Einfluss übte ( ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος, ib. 3), und von ihm Mutter des Xerxes. Vgl. S. 34, A. 22. θεῶν ὀφθαλμοῖς, ein Glanz wie er aus Götteraugen strahlt. προσπίτνω (zu V. 32) s. v. a. προσκυνῶ; was der Koryphaios thut, macht der übrige Chor nach. Älian v. h. Ι 21: νόμος ἐστὶν ἐπιχώριος Πέρ- σαις τὸν εἰς ὀφθαλμοὺς ἐλθόντα τοῦ βασιλέως μὴ πρότερον λόγου μεταλαγχάνειν πρὶν ἢ προσκυνῆσαι αὐτόν. Εur. Οr. 1507: προσκυνώ σ᾽, ἄναξ, νόμοισι βαρβάροισι προσπίτ- νων. χρεών ( ἐστι), 95. 147. Επεισόδιον πρῶτον (155-531), die Mittel- und Hauptpartie des Stücks, dialogisch gehalten teils in dem altertümlichen Maſse des Dialogs, dem tetram. troch. cat. (Westphal2 II S. 452), teils, bei der einfachen Erzählung, im iambischen Trimeter.

155-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-23

17
18
Begrüfsung der Atossa durch den gesamten Chor ( πάντας 154). βαθύζωνος erst über der Hüfte gegürtet, daher groſser κόλπος, bei Homer vorzugsweise Tracht asiatischer Frauen, später ionischer und besonders von Göt- tinnen, z. Β. βαθύζωνος Λήδα, Pind. Ol. III 35. K. F. Hermann, griech. Privatalt. 22, 21. – μῆτερ ἡ γεραιά Kr. 45, 2. A. 7. – θεοῦ, von Dareios und Xerxes, nach orientalischer Sitte, Curt. VIII 5.11. - εὐνάτειραwie in dem Chorliede 138; vgl. 160 und zu Prom. 61. ἔφυς zeug- matisch, da die Parallelisierung der beiden Glieder durch urch μὲν ... δὲ die Auffassung des ersten ( εὐνάτ.) als Vokativ zu verbieten scheint. Nisi forte pristina fortuna (qualis erat sub Dario) nunc Persis mutata est, in welchem Falle Xerxes nicht als θεὸς (Herrscher von götter- gleicher Macht) zu bezeichnen wäre.

159-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-24

19
20
Auch Atossa ahnt Unglück. – ταῦτα, 114. με καρ- δίαν, Kr. ΙΙ 46, 16. Α. 3. – ἀμύσ- σει, 115. – ἐμαυτῆς d. i. der Ge- danke rührt nicht von mir her, sondern ist mir durch den ängsti- genden Traum eingegeben. - μέγας δαίμων wie 725. κονίσας οὐδας durch die Trümmer den Boden be- stäubend. Anders Hom. 145 εὐρὺ κονίσουσιν πεδίον (durch die hastige Flucht). φρα-

165-169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-25

21
22
ταῦτα, 114. στός ἐστιν, πέφρασται (vgl. πλαγ- κτὸς οὐσ᾿ Αg. 593), eine zwie- fache Obsorge ist in mir zum Grund- satz gereift. Der doppelte Grund- satz wird teils als Überzeugung ( μὴ – λάμπειν κτέ.), teils als Ent- schluſs ( μή – σέβειν) gegeben. Den Männern ohne Mittel erstrahlt nicht der Ruhm, der ihrer Kraft ent- spricht, weil sie in deren Bethä- tigung gehemmt sind. Die Schätze ohne den Mann sind auch nicht wertzuschätzen; denn das erkenne ich jetzt, da mir die Angst um Xerxes zeigt, dafs der Mann die Krone des Ganzen ist. Vgl. Cho. 934 ὀφθαλ- μὸν οἴκων von Orestes, Eum. 1025 ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτ᾽ ἂν εὐκλεὴς λόχος.

170-175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-26

23
24
πρὸς τάδ᾽, 730. 829. Noch häufiger πρὸς ταῦτα, 8. zu Ar. nub. 990. Zudem erklärt durch die etwas prosaische Wendung (auch Ag. 1393. Soph. oph. Ai. 282. 999. Ant. 1193) ὡς οὗτ. ἐχ. τ. – Πέρσαι, 140. 255. 259. In vobis sita sunt mihi, a vobis pendent. Eur. Hel. 1441: ἐν σοὶ τόδε. Soph. O. R. 314: ἐν σοὶ γὰρ ἐσμέν. – Reim am Schlusse der Rede, wie 247 f. Soph. O. R. 12 f. 76 f. Eur. Phoen. 1478 f. u. oft. ἔπος ... ἔργον, das ganze Gebiet des Möglichen, Soph. O. R. 72. 219f. 814f.-Quibus nostra faciendi potestas (facultas) praeire velit i. e. quae in nostra potestate sita sunt.