Aeschylus Persians 232

Johann Jakob Christian Donner (Translator)

Ferne, wo des Sonnenherrschers lekter Strahl in Nacht erlischt.

Persians. Aeschylus. Johann Jakob Christian Donner (Translator). . .

Current edition Experimental

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) (German) (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 256-289 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 256-289 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 232 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 232 focus
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 232 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 232 focus
τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.
235
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 232 focus
Translations (7)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 256-286 focus
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 232 focus
Far hence, towards the west, where are the wanings of the sovereign sun.
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 232 focus
Très loin, au couchant même, où disparaît monseigneur le Soleil.
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 232 focus
gently call
Him that was once thy husband, whom thou
ſaw'ſt
In viſions of the night; entreat his ſhade
From the deep realms beneath to ſend to light
265
Triumph to thee, and to thy ſon;
whate'er
Bears other import, to enwrap, to hide it
Cloſe in the covering earth's profoundeſt gloom.
This, in the preſage of my thoughts that flow
270
Benevolent to thee, have I propos'd;
And all, we truſt, ſhall be ſucceſsful to thee.
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 232 focus
Lungi molto, verso i luoghi dove il sol cade e s'oscura.
Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 232 focus
Procul ad occafum deceſſuum regis ſolis.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 232 focus
Far hence, even where, in evening land, goes down our Lord the Sun.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

148. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-115

κεκράτηκεν:
κεκράτηκε
Vit.

149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-116

NA: Prodit regina splendido ornatu et curru vecta, ut ex v. 610. intelligitur. ἴσον:
ἴσον
M. G. Lips. Turn.
ἶσον
Vit. Ald. Rob.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-117

φάος:
φῶς
Lips. aliique pauci et Ald. ὁρμᾶται:
ὁρᾶται
Ven. B. et adscripto
ὁρμᾶται
Par. B.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-118

βασίλεια δ᾽ ἐμή· προπίτνω, * προπίτνω· *: Libri
β. δ' ἐμὴ, προσπιτνῶ
, nisi quod
προσπιτνῶ (προσπίτνω M.) προσκυνῶ
habent M. Par. L. N. explicatione in textum admissa, quae in Vit. Lips. supra scripta est. Putavi scribendum esse
προπίτνω, προπίτνω
. Sic v. 591.
ἐς γᾶν προπίτνοντες
. Sophocles El. 1380.
αἰτῶ, προπίτνω, λίσσομαι
. Euripides Suppl. 93.
ὁσίως οὔχ, ὑπ᾽ ἀνάγκας δὲ προπίπτουσα, προςαιτοῦσ᾽ ἔμολον.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-119

προςφθόγγοις:
πρὸς φθόγγοις
G.
προσφθόγκοις
Lips. χρεὼν:
χερῶν
Lips.

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-120

Περσίδων: Hunc et sequentem versum affert Maximus Planudas in Bachmanni Anecd. II. p. 99, 27.
δαιμόνων
pro
Περσίδων
Ven. B.

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-121

ἡ: omittit Lips. γεραιά:
γηραιά
Lips. Ald. Rob.

156. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-122

εὐνήτειρα:
εὐνήτειρα
M. Vit. Lips.
εὐνέτειρα
Tzetzes.
εὐνάτειρα
, secundae syllabae
η
superscripto, Par. B.
εὐνάτηρα
Ald.
εὐνάτειρα
G. Rob. Turn. Doricae formae hic nullus usus est. καὶ: omittunt Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ald. Rob. Sensum huius loci non videntur satis perspexisse qui
εὐνήτειρα
pro nominativo habuerunt, quod haud scio an fecerit etiam Tzetzes Chil. VII. v. 358.
Ἀσσύριοι καὶ Πέρσαι γὰρ τοὺς βασιλεῖς θεοῦσιν, ὡς καὶ Αἰσχύλος δράματι Πέρσαις δεικνύει τοῦτο. Ἄτοσσαν θέλων γὰρ εἰπεῖν σύζυγον βασιλέως, μητέρα βασιλέως τε ὁμοίως, εἶπεν οὕτω, “Θεοῦ Περσῶν εὐνέτειρα, θεοῦ τε μήτηρ ἔφυς.”
Neque enim senes aliud quam salvere reginam iubent: qui, si
εὐνήτειρα
nominativus esset, quasi obiter eam salutantes hoc ut primarium afferrent, tu et coniux Persarum dei et mater es. Quamobrem
εὐνήτειρα
vocativus est, cui quum alter deberet addi vocativus,
θεοῦ δὲ καὶ μῆτερ
, mutatur forma orationis, quia hac tantum conditione mater Persarum dei vocari potest Atossa, si Xerxes eadem qua Darius fortuna utatur.

157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-123

μεθέστηκε: γρ.
ἐφέστηκε, ἠναντιώθη, ὑπεχώρησε
Par. B. στρατῷ:
στρατῷ
M. Vit. Ven. A. Par. B. (Fachsio teste) Turn.
στρατοῦ
G. Lips. Par. A. C. aliique et Rob.
ἀπὸ τοῦ στρατοῦ
margo Par. B.

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-124

λιποῦσ᾽:
λιποῦσι κευνῶ
G.
λιποῦσα, δ', ἱκάνω
Lips. χρυσεοστόλμους:
χρυσεοστόλμους
M. Vit. et adnotatum in Par. B.
χρυσεοστόλβους
Ven. A. Ald.
χρυσεοστίλβους
G. Ven. B. Par. C. F. L. Turn. et hoc quoque adnotatum in Par. B. et in margine Lips.
χρυσεοστόλους
Par. B. Rob.
χρυσεοστόλοις
Lips. δόμους:
δόμοις
Lips.

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-125

τε: omittit Cantabr. 1. Par. C. κἀμὸν:
κἀμὸν
M. G. Vit. Par. A. B. C. Ven. A. B. Cantabr. 1. Ald. Rob.
καμὸν
Lips. Turn. εὐναστήριον:
εὐνατήριον
M. Vit. Lips. Ven. A. edd. vett.
εὐναστήριον
G. Ven. B. Par. L. N. Id recte restituit Blomfieldius.

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-126

καί με:
καί μου
Lips. Ald.
καί μοι
Vit. φροντίς:
φροντὶς
Lips.

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-127

οὐδαμῶς ἐμαυτῆς:
ἐμαυτῆς οὐδαμῶς
G. Rob. οὖσ᾽:
οὖσα
Lips. ἀδείμαντος:
ἀδείματος
Cantabr. 1. Turn. Quod apud Photium p. 8, 10. legitur
ἀδείματα, ἄφοβα
, melius et plenius scriptum exstat apud Zonaram p. 45.
ἀδείμαντα, ἄφοβα, ἀπὸ τοῦ δειμαίνω τὸ φοβοῦμαι
.

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-128

μὴ:
καὶ μὴ
Lips. κονίσας:
κονίσσας
M. aliique et Rob.
κονίσας
G. Vit. Par. A. B. C. Ald. Turn. οἶδας:
τ᾽ οἶδας
Lips. ἀντρέψῃ:
ἀντρέψῃ
M. Turn.
ἀτρέψῃ
Ald.
ἀνατρέψῃ
G. Ven. B. aliique et Rob. et ex corr. Vit.
ἀνατρέψει
Mosc. et ante corr. Vit.

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἦρεν:
εἷλεν
pro
ἦρεν
Ald. θεῶν:
θεοῦ
Vit. sed
οῦ
a sec. manu supra positum, quum prima tantum
θε
dedisset.

164-166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-130

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα: Libri omnes
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί
, nisi quod
ἄφραστός ἐστιν
habent Vit. Lips. Ald. Rob. eaedemque duae edd.
φρεσίν
. In Vit. ad
ἄφραστος
supra adscriptum
πῶς
. Corruptum esse hunc versum vidit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XLIII. Sed dum in metro occupatus traiectione verborum caesuram, quae in librorum scriptura intolerabili sane modo neglecta est, restituere conatur, de sensu loci quaerere omisit. Verba si spectas, nihil ea aliud significare possunt quam quod Stanleius expressit, propter hoc duplex est mihi in mente cura ineffabilis, neque pecuniarum sine viris multitudinem honore prosequi, neque pecunia carentibus splendere lumen, quantumcumque adsit robur, in qua interpretatione postrema tantum,
ὅσον σθένος πάρα
, male reddita sunt, neque pecuniae nomen debebat usurpari, nexus vero sententiarum recte indicatus est. Atqui quis non videt, hoc, neque opes sine viro neque virum sine opibus magni faciendum esse, non posse curam ac sollicitudinem, multoque minus ineffabilem curam vocari, sed nihil esse aliud quam sententiam vel consilium, quod cur ineffabile vocetur nulla inveniri ratio potest. Quod si
μέριμνα
hic sententiam significat, ut quum alibi, tum in simili Euripidis loco, Or. 631.
Μενέλαε, ποῖ σὸν πόδ᾽ ἐπὶ συννοίᾳ κυκλεῖς, διπλῆς μερίμνης διπτύχους ἰὼν ὁδούς;
planum esse arbitror non mutato ordine verborum scribendum esse
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.
Sic nihil in his versibus obscuritatis est et omnia aptissime cohaerent. Metuo, inquit, ne nimiae opes rapido pede proruant felicitatem non sine diis a Dario parlam. Vnde gemina mihi certa est sententia, neque opum sine viris magnitudinem nulli facere, neque carenti opibus affulgere tantum lucis quantum ei roboris est (h. e. non aeque eum felicem esse ut potens est). Etenim ab opibus quidem tuti sumus, sed oculis offusus est metus, quod absente moderatore nihil prosunt divitiae.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-131

ἀμεμφής: Non dicit opulentiam non deberi contemni, sed esse Persis opes non contemnendas. ἀμφὶ:
ἀμφ'
Lips. ὀφθαλμοῖς:
ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος
proprie intelligendum est, de oculis, sine metaphora. Nam de eo quod carum est
ὀφθαλμός
singulari tantum numero dicitur. Seidlerus in censura editionis Blomfieldianae comparavit Eur. Iph. in Aul. v. 1133.
τί δ᾽ ἔστιν; ὥς μοι πάντες εἰς ἓν ἥκετε, σύγχυσιν ἔχοντες καὶ ταραγμὸν ὀμμάτων.

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-132

νομίζω:
νομίζου
Vit. Ven. A. δόμων:
δόμου
Par. L.

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὡς:
ὡς
omittit Vit.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-134

γένεσθε:
γένεσθε
M. Par. N.
γίνεσθε
ceteri, sed in Vit. primae syllabae
ε
, ultimae
αι
superscriptum est.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-135

δύναμις:
δυνάμεις
M. ἡγεῖσθαι:
ἡγῆσθαι
Lips.

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς:
εὐμενεῖς δ᾽ ἡμᾶς καλεῖς
affert Thomas M. p. 162, 7.

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἀεὶ:
ἀεὶ
M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob.
αἰεὶ
Ven. B. Turn. ὀνείρασιν:
ὀνείρασιν
M. Cantabr. 1. Ceteri
ὀνείρασι
.

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-138

οὗπερ:
περ
omittit G. στείλας:
στείχας
Lips.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-139

ἐναργὲς:
ἐν ἀργές
ex corr. Vit. Antea
ἐν ἀργ ῆς
, cum litura post
γ
, fuisse videtur.

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-140

μοι: omittit M. γυναῖκ᾽ εὐείμονε:
γυναῖκες εὐείμονες
Vit.
γυναῖκ᾽ εὐείμονες
Ald. Turn.
γυναῖκ᾽ εὐήμονε
Lips.

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-141

ἣ δ᾽ αὖτε:
ἥδ' αὖτε
G. Vit. Lips. Ald. Rob. Δωρικοῖσιν:
περσικοῖσιν
, quamvis etiam in praecedente versu
περσικοῖς
habeat, G.

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-142

μεγέθει τε:
μέγεθος
, omisso
τε
, Lips. ἐκπρεπεστάτα:
ἐκπεπρεστάτα
M. aliique et Rob.
εὐπρεπεστάτα
G. aliique et Ald. Turn.
εὐπρεπεσάτα
sic Lips.
εὐπρεπεστάτω
Ven. B. et
ω
ex
α
a correctore facto Vit.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-143

κάλλει τ':
κάλει τ'
Lips. ἀμώμῳ:
ἀμώμῳ
M. Ald. Rob. Sed
ἀμώμω
G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn. κασιγνήτα:
κασιγνήτω
Vit. Par. N.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-144

ταὐτοῦ:
τ' αὐτοῦ
M. Ald. Rob.
ταὐτοῦ
G. Lips. Turn.
αὐτοῦ
Mosc. ut Schutzius refert, nisi Vit. nominare voluit, in quo sic est, sed
τ'
in fine praecedentis versus a secunda, ut videtur, manu posito. πάτραν:
πέτραν
Lips.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-145

ὡς ἐγὼ δόκουν ὁρᾶν:
ἐγὼ δόκουν
M. Lips. Turn.
ἐγὼ 'δόκουν
Vit. Ald. Rob.
ἐγὼ ἐδόκουν
G. et supra adscriptum est a sec. manu augmentum in Vit.

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-146

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:
ἐν ἀλλήλαισι
Blomfieldius.
ἐν ἀλλήλῃσι
M. G. aliique et Turn.
ἐν ἀλλήλοισι
Vit. Lips. aliique et
ν
omisso Rob.
ἀλλήλαιν
, omisso
ἐν
, Ald. In infinitivo consentiunt libri, nisi quod ex Par. B. Faehsius affert
τεύχειν ἐν ἀλλήλῃσι. γρ. τεῦχον. ἀπὸ τοῦ κοινοῦ τὸ ἐδοξάτην μοι
. V. ad Soph. Ant. 702. 736. μαθὼν:
λαθών
, supra scripto γρ.
μαθών
, Vit.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-147

ἅρμασιν δ' υπο ζεύγνυσιν:
ἅρμασιν δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν
M.
ἅρμασι δ᾽ ὑποζεύγυσιν
G. Turn. et commate post
ὑπο
addito Ald. Rob.
ἅρμασι δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν
Vit.
ἅρματι δ᾽ ὑποζεύγνυσιν
Lips. αὐτὰ:
αὐτῷ
G. et ante corr. M.
αὐτῷ
Ald. Rob. ἐπ᾽ αὐχένων:
ὑπαυχένων
M.
ὑπ' αὐχένων
affertur ex Par. L.

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν:
ἐν ἡνίαισιν εἶχεν
M. Vit. Par. G. L. atque ita scribendum esse coniecit Schaeferus Melet. crit. p. 94. At hoc non est Aeschyleum.
ἐν δ᾽ ἡνίαισιν εἶχεν
Lips. Ceteri
ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν
.

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-149

ἔντη δίφρου:
ἐντῆ δίφρου
M. et
δίφρου
habet etiam Lambethanus Blomfieldii, adscriptumque est in Par. B. In margine M. adnotatum
ἐν τῆ βίαι δίφρου χαλινὰ ῥήσσει
. G. Vit. Lips. Ven. A.
ἐν τῆ, δίφρον
. Editiones ante Brunckium
ἐν τῇ δίφρον
. Praeclaram emendationem,
ἔντη δίφρου
, Scaligero surripuit Stanleius.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-150

διασπαράσσει:
διασπαράσσει
Cantabr. 2. et, ut videtur, Ven. A.
διασπαράττει
M. Ceteri
διασπαράττει
.

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-151

ὅπως:
οὕπως
G.

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-152

καλιρρόου:
καλλιρόου
M. Vit.

201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-153

πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ:
παγῆς
Lips.
γῆς
, addito a sec. manu
πη
, Vit.
θυηπόλην
ante sec. manus corr. Vit.
χειρὶ
Vit. Lips. Non pignore contenderim genuinam nunc exstare scripturam. Vereor enim ne
δὲ
in apodosi post
ἐπεί
positum librarios ad mutationem faciendam compulerit. Certe melius, nisi fallor, omnia hoc modo procederent,
ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου ψαύσασα πηγῆς σὺν θυηπόλῳ χερὶ βωμὸν προςέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε· ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν Φοίβου.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-154

βωμὸν:
βωμὸν
M. G. Lips. Ven. B. Colb. 2. Par. G. L.
βωμῷ
ceteri libri, sed Vit. addita a sec. manu correctione
βωμόν
et supra scripto
ἐς τὸν
. ἀποτρόποισι:
ἀποτρόποις
G. δαίμοσιν:
δαίμοσιν
M. Par. L. Ceteri
δαίμοσι
.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-155

φεύγοντ᾽:
φίλου
Ven. B.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-156

φόβῳ δ᾽: omittit Lips.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-157

μεθύστερον δὲ:
μεθ᾽ ὕστερον
M. edd. vett. κίρκον:
κέρκον
Vit.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-158

κάρα:
τὸ κάρα
Vit.

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-159

ὃ δ᾽:
ὅδ'
Vit. Lips. Ald. Rob. δέμας παρείχε: Inter
δέμας
et
παρείχε
Ven. A. Ox. Ald. inserunt
τῷ κίρκῳ τύπτεσθαι
.

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-160

δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν:
δειματἐσἰδεῖν
M.

210-213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-161

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ' ἀνήρ, κακῶς δὲ πράξας οὐχ ὑπεύθυνος πόλει, σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆςδε κοιρανεῖ χθονός.:
ὑμῖν τ'
G. Par. L.
γ'
omittunt Ven. A. Ald. Rob. In vitii suspicionem adducta sunt quae sequuntur. Verum si modo haec verba,
ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν, ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν
, recte intelliguntur, in reliquis non est quod laboremus. Dicit autem Atossa illud hoc sensu, haec mihi, quae vidi, et vobis, qui audistis, metuenda sunt, quorsum spectent. De eo enim sollicita est, quid dicat isto somnio ostentoque portendi. Itaque subiicit nam de regno filii scitis non esse quod metuam, quem, si prospera fortuna admirandum reddere potest, at adversa certe regno non exuet, si quidem ille salvus redibit. His igitur verbis indicat non habere se quomodo visa illa interpretetur, nisi de morte filii, quam apertius nominare reformidat.

211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-162

πράξας:
τάξας
Lips.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-163

βουλόμεσθα:
βουλόμεθα
G. Vit. Lips. Ald. φοβεῖν:
φυγεῖν
pro
φοβεῖν
Ven. B.

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-164

θαρσύνειν:
θρασύνειν
M. Vit. aliique et Turn. προςτροπαῖς:
προτροπαῖς
Lips. aliique et Ald. ἱκνουμένη:
ἱκανουμένη
Vit.
ἱκνομένη
Lips.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-165

εἶδες:
εἶδος
Rob.
εἶδος
Lips. Sic etiam Vit. ex correctione. Antea
εἶδες
, ut ceteri. ἀποτροπὴν:
ἀποτροπεῖν
ante corr. M. Ad
ἀποτροπὴν
in Lips. supra adscriptum γρ.
ἀπροτροπήν
, si recte lego compendium. λαβεῖν:
λαβεῖν
G. Ven. A. Par. B. Ald. Turn. In Par. B. supra scriptum γρ.
τελεῖν. καὶ δοῦναί σοι
. Ac
τελεῖν
habent M. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. K. Rob.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-166

τἀγαθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι:
ταδ' ἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ
M.
τὰ δ᾽ ἀγαθὰ, ἐκτελῆ
ex corr. G. Antea
ἐκτελεῖ
fuerat.
τὰ ἀγαθά δ᾽ ἐκτελεῖ
Vit,
τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ
Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Ex Par. B.
τὰ δ᾽ ἀγαθά γ᾽ ἐκτελεῖν. γρ. τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ
Faehsius affert.
τὰ γαθά τ' ἐκτελῆ
Ald.
τάδ' ἀγαθ' ἐκτελῆ
Rob.
τὰ δ᾽ ἀγαθ᾽ ἐκτελῆ
Turn. et edd. reliquae omnes. Immo scribendum erat
τἀγαθ᾽ ἐκτεлῆ γενέσθαι
, i. e. quo tibi bona eventum habeant. σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν:
καὶ τέκνοισί τε
, omisso
σέθεν
, Vit.

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-167

δεύτερον δὲ:
δεύτερος δὲ χρὴ χοαὶ
Lips.

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-168

χέασθαι:
χέεσθαι
Vit. Lips. Par. N. sed Vit. supra scripto
ασ
. πρευμενῶς:
πρευμενῶς
M. G. Lips. Ven. B. Par. A. B. Rob. et plerique, ut videtur, reliqui codices.
πρευμενῆ
Ven. A. Ox. Lambeth. Turn. et adscriptum in Par. A. B. Idem ex corr. Vit. in quo antea fuerat
πρευμενῶς
: supra
ης
adscriptum.
πρευμενὴν
Ald. Haud scio an
πρευμενής
et
πρευμενῆ
interpretibus debeatur, dubitantibus utrum
πρευμενῶς
ad Atossam, an ad Darium spectaret. Quare
πρευμενῶς
servandum duxi, quod iungendum est cum verbo
πέμπειν
.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-169

εὐφρόνην:
κατ' εὐφροσύνην
Lips. et bis quidem scriptis his verbis.

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-170

σοι:
σος
pro
σοι
Lips. τέκνῳ τε, γῆς:
τέκνω τ᾽ ἐγῆς
G.

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-171

τἄμπαλιν:
τούμπαλιν
Vit. aliique nonnulli et Ald. Rob. γαίᾳ:
γαία
M. Par. H. L.
γαίᾳ. γρ. γαῖαν
ex Par. B. Faehsius affert.
γαῖα
Vit.
γαία
G. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob.
γῆ
Par. G.
γαίας
Turn. κάτοχα:
κάτοχος ἀμαυροῦσθαι
Ven. B.
κάτοχ᾽ ἀμαυροῦ
Ald.
κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι
ceteri. Correxit Blomfieldius gloss. ad Sept. ad Th. v. 47.

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-172

ὢν σοὶ:
ὦν σοι
a pr. manu,
ὤν σοι
a sec. M.
ὧν σοι
, sed mutatum in
ὢν σοι
, Vit.
ὢν σοι
Lips. et cum commate post
σοι
G. Ald. Rob.
ὢν, σοὶ
male Turn. πρευμενῶς:
προσευμένως
Lips. sed in marg. γρ.
πρευμενῶς
.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἀλλὰ μὴν:
ἀλλαμὴν
M. γ᾽: omittunt Vit. Lips.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-174

παιδὶ:
παισὶ
Lips. Cantabr. 2. Par. H. K. L. τῶνδ':
τῶν δ'
M. τήνδ':
τὴν δ᾽
M. ἐκύρωσας:
ἐχύρωσε
vel Faehsio teste
ἐκύρωσεν
Par. L.
ἔκυρσας
Rob. φάτιν:
φάτην
Lips. Ald.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐκτελοῖτο:
ἐξιλεοῖτο
Mosc. et erasa priore scriptura Vit. idemque adscriptum in Par. B.
εἶπε δὲ ἡ ἐξιλέωσις εἰς ἀγαθὸν ἀποβαίη
scholiastes. Ceteri
ἐκτελοῖτο
. δὴ τὰ:
δὲ τὰ
M. G. Vit. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.
δὴ
, omisso
τὰ
, Turn.

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-176

θήσομεν:
θήσομαι
Ven. B. Rob. θεοῖσι:
θεοῖσιν
M. τοῖς τ᾽:
τοῖς δ᾽
Vit. ἔνερθε γῆς:
ἔνερθεν
G. Vit. Lips. Ald.
γῆς
omittunt Ven. A. Ox. Ald.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-177

ἐς:
ἐς
G. Lips. κεῖνα:
'κεῖνα
Lips.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-178

φασὶν:
φησὶν
Lips. ἱδρῦσθαι:
ἱδρῦσθαι
Vit. Ceteri pravo accentu
ἱδρύσθαι
.

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-179

δυσμὰς: Brunckius ex Par. A. dedit
δυσμάς
, idque habet etiam Lambeth. adscriptumque est in Par. B. Idem
δυσμάς
ex corr. Vit. in quo antea fuerat
δυσμαῖς
, quae est ceterorum librorum lectio. Praeferendum iudicavi
δυσμάς
. φθινασμάτων: Vulgatum
φθινασμάτων
contra Pauwii Schutziique coniecturam,
φθινάσμασιν
, satis superque tuentur quae Erfurdtius attulit ad Soph. Ant. v. 422.
Ἡλίου φθίνασμα
vel
φθινάσματα
ex hoc loco memorat Eustathius p. 698, 24. 832, 45.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἀλλὰ μὴν:
ἀλλαμὴν
M. ἵμειρ᾽:
ἱμείρ'
G.
ἔμειρ'
Lips. θηρᾶσαι:
θηρᾶσαι
Lips. Ceteri male
θηράσαι
.

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-181

πᾶσα γὰρ:
πᾶσα γὰρ ἂν γένοιτ' ἂν
Lips.
πᾶσα γένοιτ᾽ ἂν
Ald.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

140-154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-22

1
2
Fortsetzung des ersten Teils und Ankündigung der auftretenden Königin-Mutter, ge- sprochen vom Koryphaios. Vier Systeme anapästischer Dimeter; vgl. Westphal2 II S. 414. Der Chor setzt sich (bis 150) auf die Stufen, die zur Bühne (somit hier zum Königs- palast) hinaufführen, und stellt, in Ermanglung positiver Nachrichten, Betrachtungen an, wie es wohl dem Xerxes und seinem Heere gehen möge. – χρεία δὲ προσήκει paratak- tisch. – πατρωνύμιον γένος, sofern die Πέρσαι den Namen von dem Urahnen des Xerxes, Perseus, tra- gen; vgl. 80. Ob das Bogen- anziehen (Bogenschiefsen, also die Perser, s. 85) das Siegende ist oder die Hellenen ( δορυκράνου, vgl. 84). δορύκρανος (von δόρυ κ. κάρανον) λόγχη, die Spitze am Kopfe des Speerschaftes. Mit V. 150 erscheint aus der Mittel- thüre des Hintergrundes der Bühne (auf einem Thronsessel getragen, vgl. 607) Atossa und wird von dem Chor ehrfurchtsvoll begrüfst. Atossa war nach Herod. VII 2 eine Tochter des Kyros und die zweite Gemahlin des Dareios Hystaspis, auf den sie grofsen Einfluss übte ( ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος, ib. 3), und von ihm Mutter des Xerxes. Vgl. S. 34, A. 22. θεῶν ὀφθαλμοῖς, ein Glanz wie er aus Götteraugen strahlt. προσπίτνω (zu V. 32) s. v. a. προσκυνῶ; was der Koryphaios thut, macht der übrige Chor nach. Älian v. h. Ι 21: νόμος ἐστὶν ἐπιχώριος Πέρ- σαις τὸν εἰς ὀφθαλμοὺς ἐλθόντα τοῦ βασιλέως μὴ πρότερον λόγου μεταλαγχάνειν πρὶν ἢ προσκυνῆσαι αὐτόν. Εur. Οr. 1507: προσκυνώ σ᾽, ἄναξ, νόμοισι βαρβάροισι προσπίτ- νων. χρεών ( ἐστι), 95. 147. Επεισόδιον πρῶτον (155-531), die Mittel- und Hauptpartie des Stücks, dialogisch gehalten teils in dem altertümlichen Maſse des Dialogs, dem tetram. troch. cat. (Westphal2 II S. 452), teils, bei der einfachen Erzählung, im iambischen Trimeter.

155-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-23

3
4
Begrüfsung der Atossa durch den gesamten Chor ( πάντας 154). βαθύζωνος erst über der Hüfte gegürtet, daher groſser κόλπος, bei Homer vorzugsweise Tracht asiatischer Frauen, später ionischer und besonders von Göt- tinnen, z. Β. βαθύζωνος Λήδα, Pind. Ol. III 35. K. F. Hermann, griech. Privatalt. 22, 21. – μῆτερ ἡ γεραιά Kr. 45, 2. A. 7. – θεοῦ, von Dareios und Xerxes, nach orientalischer Sitte, Curt. VIII 5.11. - εὐνάτειραwie in dem Chorliede 138; vgl. 160 und zu Prom. 61. ἔφυς zeug- matisch, da die Parallelisierung der beiden Glieder durch urch μὲν ... δὲ die Auffassung des ersten ( εὐνάτ.) als Vokativ zu verbieten scheint. Nisi forte pristina fortuna (qualis erat sub Dario) nunc Persis mutata est, in welchem Falle Xerxes nicht als θεὸς (Herrscher von götter- gleicher Macht) zu bezeichnen wäre.

159-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-24

5
6
Auch Atossa ahnt Unglück. – ταῦτα, 114. με καρ- δίαν, Kr. ΙΙ 46, 16. Α. 3. – ἀμύσ- σει, 115. – ἐμαυτῆς d. i. der Ge- danke rührt nicht von mir her, sondern ist mir durch den ängsti- genden Traum eingegeben. - μέγας δαίμων wie 725. κονίσας οὐδας durch die Trümmer den Boden be- stäubend. Anders Hom. 145 εὐρὺ κονίσουσιν πεδίον (durch die hastige Flucht). φρα-

165-169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-25

7
8
ταῦτα, 114. στός ἐστιν, πέφρασται (vgl. πλαγ- κτὸς οὐσ᾿ Αg. 593), eine zwie- fache Obsorge ist in mir zum Grund- satz gereift. Der doppelte Grund- satz wird teils als Überzeugung ( μὴ – λάμπειν κτέ.), teils als Ent- schluſs ( μή – σέβειν) gegeben. Den Männern ohne Mittel erstrahlt nicht der Ruhm, der ihrer Kraft ent- spricht, weil sie in deren Bethä- tigung gehemmt sind. Die Schätze ohne den Mann sind auch nicht wertzuschätzen; denn das erkenne ich jetzt, da mir die Angst um Xerxes zeigt, dafs der Mann die Krone des Ganzen ist. Vgl. Cho. 934 ὀφθαλ- μὸν οἴκων von Orestes, Eum. 1025 ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτ᾽ ἂν εὐκλεὴς λόχος.

170-175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-26

9
10
πρὸς τάδ᾽, 730. 829. Noch häufiger πρὸς ταῦτα, 8. zu Ar. nub. 990. Zudem erklärt durch die etwas prosaische Wendung (auch Ag. 1393. Soph. oph. Ai. 282. 999. Ant. 1193) ὡς οὗτ. ἐχ. τ. – Πέρσαι, 140. 255. 259. In vobis sita sunt mihi, a vobis pendent. Eur. Hel. 1441: ἐν σοὶ τόδε. Soph. O. R. 314: ἐν σοὶ γὰρ ἐσμέν. – Reim am Schlusse der Rede, wie 247 f. Soph. O. R. 12 f. 76 f. Eur. Phoen. 1478 f. u. oft. ἔπος ... ἔργον, das ganze Gebiet des Möglichen, Soph. O. R. 72. 219f. 814f.-Quibus nostra faciendi potestas (facultas) praeire velit i. e. quae in nostra potestate sita sunt.

176-180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-27

11
12
Erzählung im Tri- meter. μὲν ... ἀλλά (179), Her- vorhebung des zweiten Gliedes, wie z. B. Hom. Г 214: ἀγόρευε παῦρα μὲν, ἀλλὰ μάλα λιγέως u. oft. στείλ. στρ. parans, movens exerci- tum, Ag. 799. Ἰάονες sanskr. Iavanas, יון. Schol. Ar. Ach. 104: πάντας τοὺς Ἕλληνας Ἰάονας οἱ βάρβαροι ἐκάλουν. Insbesondere aber galt ja der Zug des Xerxes den zum ionischen Stamme gehö- rigen Athenern. τοιόνδ᾽ ἐναργὲς (vgl. 518. Prom. 663) einen solchen deutlichen. εἰδόμην vgl. 48. 62. εὐφρόνης ganz wie νυκτός (200).

181-199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-28

13
14
Atossas Traum. Bei δοκεῖν ist Subjekt bald der Träumende (188), bald das Ge- träumte (181 u. Soph. fr. 796 N.: ἐδοξάτην μοι τὼ δύ᾽ ἠπείρω μολεῖν). – ἠσκημένη, κεκοσμημένη. Eur. Ion 326: εὐ ἤσκησαι πέπλοις. – Die spe- zifisch dorische (althellenische, ho- merische, vgl. Herod. V 88: ἤ γε ἑλληνικὴ ἐσθὴς πᾶσα ἡ ἀρχαίη τῶν ام γυναικῶν ἡ αὐτὴ ἦν τὴν νῦν δω- ρίδα καλέομεν) Frauentracht war das ἱμάτιον mit περόναι, im Un- terschiede von dem ionischen χιτών ποδήρης (Herod. 1. 1. Hermann, gr. Privatalt. 22, 2-8). – μεγέθει als göttliches Wesen; s. Liv. I 7 (vgl. VIII 6): habitum formamque viri aliquanto ampliorem augustiorem- que humana. τῶν νῦν ἐκπρεπεστ. brachylogisch s. v. a. ἐκπρεπεστάτα, τῶν νῦν πολὺ ἐκπρεπεστέρα, Kr. II § 49, 10. A. 5. Vgl. Hom. A 505: ὠκυμορώτατος ἄλλων. Β 673: κάλ- λιστος ἀνὴρ τῶν ἄλλων Δαναῶν, Tac. hist. I 50 solus omnium ante se principum. κασιγνήτα, ur- sprüngliche Zusammengehörigkeit der beiden Erdteile und Völker. - Patriam autem incolebant altera graecam terram sorte nacta, altera barbaram i. e. patriam acceperant incolendam illa Graeciam, haec bar- bariem. κλήρῳ der Geschwister unter einander, wie die Götter (Hom. Ο 191). – βάρβαρον helle- nische Naivetät; 255. 337. – τούτω (188) und αὐτὼ (191), Kr. 58, 1. A. 3. τεύχειν, Kr. 55, 4. A. 7. Vgl. V. 564 f. Soph. Trach. 1238: ἀνὴρ ὅδ᾽, ὡς ἔοικεν, οὐ νεμεῖν ἐμοὶ φθίνοντι μοῖραν. ἢ μὲν, Asia that stolz mit ihrem Aufzug (dem Joch um den Nacken); da- gegen Europa (Hellas) schlug um sich. Eur. fr. 818 Ν.: εἰκὸς σφα- δάζειν ἦν ἦν ἄν, ὡς νεόζυγα πῶλον, χα- λινὸν ἀρτίως δεδεγμένον. – ξυναρ- πάζει βία wie βία φέρειν von Pfer- den, welche durchgehen Soph. El. 725, Eur. Hipp. 1224. ἄνευ χαλι- νῶν der Zügel ledig, sie abwerfend; Gegenteil 193. - πίπτει vom Wagen. σφέ nachhomerisch als Sing., Prom. 9. Sept. 469. 615. Eum. 610. vgl. σφιν 759. όπως temporal in der älteren Sprache, z. B. Hom. M 208: Τρῶες δ᾽ ἐρρίγησαν ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν. πέπλους in weite- ster Ausdehnung des Begriffs, wie 1060. vgl. 182, ῥήγνυσιν, 125. Von Männern ebenso Herod. III 66. Curt. V 12, 12. Der Schmerz über sein Mifsgeschick steigert sich beim Anblick des Vaters, vgl. 163 f.

200-210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-29

15
16
Bedeutungsvolles Erlebnis der Atossa nach dem Traume. ἔψαυσα πηγῆς nach dem schlimmen Traume, Ubertra- gung hellenischer Sitte, vgl. Ar. ran. 1338 ff. Eur. Hek. 72. u. a. ξύν, Ag. 111. sacrifica manu arae adstiti. βωμόν, poetische Konstruk- tion (vgl. 140 f.), wie Soph. fr. 594 N.: προστῆναι μέσην τράπεζαν. Übrigens ( οἱ Πέρσαι) οὔτε βωμοὺς ποιεῦνται οὔτε πῦρ ἀνακαίουσι μέλ- λοντες θύειν, οὐ σπονδῇ, χρέονται, οὐκὶ αὐλῷ, οὐ πέμμασι, οὐκὶ οὐλῇσι (Herod. 1 132). – ἀποτρόποισι δαί- μοσιν, οἷς ἀποτροπιαζόμεσθα τοὺς ὀνείρους Schol., vor allem Helios (Soph. Εl. 424 ἡλίῳ δείκνυσι τοὔναρ) oder Phöbus (206) nach hellenischer Vorstel Vorstellung. - ὧν τέλη τάδε, denen diese Opfergaben angehören (zu- kommen). – Φοίβου... φόβῳ, An- klang wie Ag. 1080 ff. Cho. 911. Hom. Χ 139: κίρκος, ἐλαφρότατος πετεηνῶν. – κάρα, τοῦ αἰετοῦ, vgl. 210. Hom. η 525 ff.: ἐπέπτατο .. κίρκος, ᾿Απόλλωνος ταχὺς ἄγγελος· ἐν δὲ πόδεσσιν τίλλε πέλειαν ἔχων. Herod. III 76: ἐφάνη (im Traum) ἱρήκων ἑπτὰ ζεύγεα, δύο δύο αἰγυπιῶν ζεύγεα διώκοντά τε καὶ τίλλοντα οντα καὶ ἀμύσσοντα. οὐδὲν ἄλλο η παρείχε, Kr. 62, 3. A. 7. Schol. A.: ἀετὸν τὸν Ξέρξην φησί, διὰ τὸ βασιλικὸν καὶ γενναῖον, ἱέρακα δὲ τὸ τῶν ᾿Αθηναίων ( Ελλήνων) στράτευμα, διὰ τὸ πρὸς τοὺς Πέρ- σας ἐλάττονα ἔχειν κατὰ πολὺ τὴν δύναμιν.

210-214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-30

17
18
ἔμοιγε ... ὑμῖν δὲ, 168. Nach κακῶς δὲ πράξας bricht Atossa, um der königlichen Würde nichts zu vergeben, den Gedanken an die schlimmen Folgen der Niederlage plötzlich ab und erwähnt das Tröstliche, das auch in diesem Falle noch bleibt. Vgl. Ag. 498 ἀλλ᾿ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων· τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον. – ὁμοίως, ὥσπερ καὶ πρόσθεν. Lukian. merc, cond. 40: τοῖς γεγηρακόσιν ἵπποις ἐοικώς, ων οὐδὲ τὸ δέρμα ὁμοίως χρήσιμον. Archiloch. fr. 91: οὐκέθ᾽ ὁμῶς θάλ- λεις ἁπαλὸν χρόα. Das Rat-

215-225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-31

19
20
Antwort des Chor- führers (in feierlichen troch. Tetra- metern). Vgl. Soph. O. R. 89 f.: οὔτε θρασὺς οὔτ᾽ οὖν προδείσας εἰμὶ τῷ γε νῦν λόγῳ. samste ist unter allen Umständen die Götter anzurufen. μῆτερ, als Königin-Mutter (156), doch vgl. 664. προστροπαῖς, supplicatione. φλαῦρον, infaustum. Vgl. Soph. El. 646 εἰ μὲν πέφηνεν ἐσθλά (nämlich φάσματα ὀνείρων), δὸς τελεσφόρα, εἰ δ᾽ ἐχθρά, τοῖς ἐχθροῦσιν ἐμπαλιν μέθες. - Eustath. Hom. Od. κ 518: οἰκεῖον νεκροῖς ἡ χοή. – γῇ vgl. 628 f. 640. πρευμενῶς mit αὐτοῦ (nicht πέμπειν) zu verbinden (bitte freundlich) gestattet V. 224. Vgl. 609. – τάδε, um folgendes, nämlich das πέμπειν u. s. w. – θυμόμαντις (vgl. θυμόσοφος, Ar. nub. 877), ἐκ τοῦ θυμοῦ μαντευόμενος, Gegenteil νοη θεόμαντις. παρήνεσα, zu Ar. nub. 174 u. Kr. 53, 6. А. 3. - τελεῖν intrs. Kr. II § 52, 2. A. 1. Unsere Traumdeutung geht dahin, es werde für dich alles gut sich er- füllen. Der Chorführer schliefst mit einem glückverheiſsenden Worte.

226-231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-32

21
22
Es ist für mich ermutigend alsbald einer so wohl- wollenden Auslegung zu begegnen. κριτής, 520. Cho. 37. ἐκύρωσας, du hast diese glaubwürdige Aus- legung gegeben. Vgl. 521. - θεοῖσι, 216-219; τοῖς τε φίλοις 220 f. εὖτε, Κr. 69, 28. vgl. Sept. 338. Genauere Erkundigung nach Athen, das (wie dem Dichter so auch) Atossa (als das unmittelbare Ziel des Feldzugs) besonders wichtig ist. Die Frage der Atossa erinnert an die Frage, welche Dareios auf die Kunde von der Verbrennung der Stadt Sardes durch die Athener u. Ionier an seine Umgebung richtete, οἵτινες εἶεν οἱ Ἀθηναῖοι (Herod. V 105). Mit hoher Befriedigung mufste der athenische Zuschauer bei sich denken: „du wirst die un- beachtete Stadt näher kennen ler- nen".

232-238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-33

23
24
πρὸς ταῖς δυσμαῖς τῶν φθινασμάτων τοῦ ἡλίου, fern im Westen, wo die Sonne ver- schwindet, vgl. 436. 543. Prom. 6: ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις. Die bauschichte Ausdrucks- weise malt zugleich die groſse Ent- fernung und erinnert dadurch den Hörer, dafs er sich den Schauplatz der Handlung weit im Osten zu denken habe. ἀλλὰ μήν (226) halb Einwendung gegen die An- gabe des Chors, halb Verwunde- rung darüber, daſs dennoch Xerxes u. s. w. Aber er hat es trotzdem gethan, weil Athen der Schlüssel zu ganz Hellas ist. γένοιτ᾽ ἄν, εἰ ᾿Αθήνας εἶλε. – ἔρξας... κακά steht als nähere Bestimmung zu τοιοῦτος (s. v. a. „um die Beschaffenheit des Heeres zu beurteilen, braucht man nur zu wissen, dafs es" u.s. w.). Vgl. Kr. 57, 10. A. 1 (letztes Bei- spiel). – Μήδους ungenau st. Πέρ- σας, 791 und sonst. Erinnerung an Marathon. ἄλλο, sc. πάρεστιν αὐτοῖς. Vgl. Herodot VII 9: Ἕλ- ληνας οὐ τιμωρησόμεθα; τί δείσαν- τες; κοίην πλήθεος συστροφήν· κοίὴν δὲ χρημάτων δύναμιν;