Aeschylus, Persians, Johann Jakob Christian Donner (Translator), 120

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Und die Mauer Kissia's,

Fürcht' ich, hallt die Klage nach;

( Gram!)

Jammernd zieht der Weheruf

Durch der Frauen dichte Reih'n; wild entzwei
110

Reißt der Schmerz das Byssoskleid,

Fünfte Strophe.

Persians. Aeschylus. Johann Jakob Christian Donner (Translator). . .

Current edition Experimental

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) (German) (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 159-255 focus

Ατοσσα

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
160

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς: ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος,¹ φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος² κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός³ ἐστιν ἐν φρεσίν,
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

μήτ᾽ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ᾽ ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμῷ⁴ φόβος:

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα:

πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

Χορός

εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον ὧν ἂν δύναμις⁵ ἡγεῖσθαι θέλῃ:⁶

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175
176

Ἄτοσσα

πολλοῖς μὲν αἰεὶ⁷ νυκτέροις ὀνείρασιν

ξύνειμ᾽, ἀφ᾽ οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν

Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων:

ἀλλ᾽ οὔτι πω τοιόνδ᾽ ἐναργὲς εἰδόμην

ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης: λέξω δέ σοι.
180

ἐδοξάτην μοι⁸ δύο γυναῖκ᾽ εὐείμονε,

ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,

ἡ δ᾽ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,

μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,

κάλλει τ᾽ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
185

ταὐτοῦ: πάτραν δ᾽ ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα

κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.

τούτω στάσιν τιν᾽, ὡς ἐγὼ ᾽δόκουν ὁρᾶν,

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:⁹ παῖς δ᾽ ἐμὸς μαθὼν

κατεῖχε κἀπράυνεν, ἅρμασιν δ᾽ ὕπο
190

ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδν᾽ ἐπ᾽ αὐχένων¹⁰

τίθησι. χἠ μὲν τῇδ᾽ ἐπυργοῦτο στολῇ

ἐν ἡνίαισί τ᾽¹¹ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,

ἡ δ᾽ ἐσφάδᾳζε, καὶ χεροῖν ἔντη¹² δίφρου

διασπαράσσει, καὶ ξυναρπάζει βίᾳ
195

ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.

πίπτει δ᾽ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται

Δαρεῖος οἰκτείρων σφε: τὸν δ᾽ ὅπως ὁρᾷ

Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.

200

καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.
200

ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου

ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ

βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν

θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.

ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205

Φοίβου: φόβῳ δ᾽ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι:

μεθύστερον¹³ δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ

πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα

τίλλονθ᾽: ὁ δ᾽ οὐδὲν ἄλλο γ᾽ ἢ πτήξας δέμας

παρεῖχε. ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ εἰσιδεῖν,¹⁴
210

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς

πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ᾽ ἀνήρ,

κακῶς δὲ πράξασ—οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,

σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.

215

Χορός

οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτ᾽ ἄγαν φοβεῖν λόγοις
215

οὔτε θαρσύνειν.¹⁵ θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,

εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδ᾽ ἀποτροπὴν τελεῖν,

τὰ δ᾽ ἀγάθ᾽¹⁶ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις¹⁷ σέθεν

καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς

γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι: πρευμενῶς δ᾽ αἰτοῦ τάδε,
220

σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατ᾽ εὐφρόνην,

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,

τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι σκότῳ.

ταῦτα θυμόμαντις ὢν σοὶ πρευμενῶς παρῄνεσα:

εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
225

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν εὔνους γ᾽ ὁ πρῶτος τῶνδ᾽ ἐνυπνίων κριτὴς

παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδ᾽ ἐκύρωσας φάτιν.

ἐκτελοῖτο δὴ¹⁸ τὰ χρηστά: ταῦτα δ᾽, ὡς ἐφίεσαι,

πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖς τ᾽ ἔνερθε γῆς φίλοις,

εὖτ᾽ ἂν εἰς οἴκους μόλωμεν. κεῖνο¹⁹ δ᾽ ἐκμαθεῖν θέλω,
230

ὦ φίλοι, ποῦ τὰς Ἀθήνας φασὶν ἱδρῦσθαι χθονός.

232

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν²⁰ αὐτοῖς²¹ πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις κιόντων²² τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλ᾽ ἐμοὶ δοκεῖν τάχ᾽ εἴσει πάντα ναμερτῆ²³ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

249

Ἄγγελος

ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,

ὦ Περσὶς αἶα καὶ μέγας²⁴ πλούτου λιμήν,
250

ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς

ὄλβος, τὸ Περσῶν δ᾽ ἄνθος οἴχεται πεσόν.

ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά:

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,

Πέρσαι: στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
255
256

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 159-255 focus

Ἄτοσσα

ταῦτα δὴ λιποῦσʼ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
160

κἀμὲ καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δʼ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσʼ ἀδείμαντος, φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

μήτʼ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γʼ ἀμεμφής, ἀμφὶ δʼ ὀφθαλμῷ φόβος·

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδʼ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα·

πάντα γὰρ τὰ κέδνʼ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

Χορός

εὖ τόδʼ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτʼ ἔπος μήτʼ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175

176

Ἄτοσσα

πολλοῖς μὲν αἰεὶ νυκτέροις ὀνείρασιν

ξύνειμʼ, ἀφʼ οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν

Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων·

ἀλλʼ οὔτι πω τοιόνδʼ ἐναργὲς εἰδόμην

ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης· λέξω δέ σοι.
180

ἐδοξάτην μοι δύο γυναῖκʼ εὐείμονε,

ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,

ἡ δʼ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,

μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,

κάλλει τʼ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
185

ταὐτοῦ· πάτραν δʼ ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα

κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.

τούτω στάσιν τινʼ, ὡς ἐγὼ ʼδόκουν ὁρᾶν,

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι· παῖς δʼ ἐμὸς μαθὼν

κατεῖχε κἀπράυνεν, ἅρμασιν δʼ ὕπο
190

ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδνʼ ἐπʼ αὐχένων

τίθησι. χἠ μὲν τῇδʼ ἐπυργοῦτο στολῇ

ἐν ἡνίαισί τʼ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,

ἡ δʼ ἐσφάδαζε, καὶ χεροῖν ἔντη δίφρου

διασπαράσσει καὶ ξυναρπάζει βίᾳ
195

ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.

πίπτει δʼ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται

Δαρεῖος οἰκτείρων σφε· τὸν δʼ ὅπως ὁρᾷ

Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.

200

καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.
200

ἐπεὶ δʼ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου

ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ

βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν

θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.

ὁρῶ δὲ φεύγοντʼ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205

Φοίβου· φόβῳ δʼ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι·

μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ

πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα

τίλλονθʼ· ὁ δʼ οὐδὲν ἄλλο γʼ ἢ πτήξας δέμας

παρεῖχε. ταῦτʼ ἔμοιγε δείματʼ εἰσιδεῖν,
210

ὑμῖν δʼ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς

πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτʼ ἀνήρ,

κακῶς δὲ πράξας, οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,

σωθεὶς δʼ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.

215

Χορός

οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτʼ ἄγαν φοβεῖν λόγοις
215

οὔτε θαρσύνειν. θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,

εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδʼ ἀποτροπὴν τελεῖν,

τὰ δʼ ἀγάθʼ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν

καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς

Γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι· πρευμενῶς δʼ αἰτοῦ τάδε,
220

σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατʼ εὐφρόνην,

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,

τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότῳ.

ταῦτα θυμόμαντις ὤν σοι πρευμενῶς παρῄνεσα.

εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
225

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν εὔνους γʼ ὁ πρῶτος τῶνδʼ ἐνυπνίων κριτὴς

παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδʼ ἐκύρωσας φάτιν.

ἐκτελοῖτο δὴ τὰ χρηστά· ταῦτα δʼ, ὡς ἐφίεσαι,

πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖς τʼ ἔνερθε γῆς φίλοις,

εὖτʼ ἂν εἰς οἴκους μόλωμεν. κεῖνα δʼ ἐκμαθεῖν θέλω,
230

ὦ φίλοι, ποῦ τὰς Ἀθήνας φασὶν ἱδρῦσθαι χθονός.

232

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

249

Ἄγγελος

ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,

ὦ Περσὶς αἶα καὶ πολὺς πλούτου λιμήν,
250

ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς

ὄλβος, τὸ Περσῶν δʼ ἄνθος οἴχεται πεσόν.

ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά·

ὅμως δʼ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,

Πέρσαι· στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
255

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 120 focus

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ

120

ἀντίδουπον ἄσεται,

ὀᾶ, τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπληθὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.

125

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 120 focus

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ

ἀντίδουπον ἔσσεται,

120

ὀά,

τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων, βυσσίνοις δ

ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 120 focus

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ'

Ant. 1.

ἀντίδουπον ἔσσεται ἔσεται,

« ὀᾶ », τοῦτ' ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,
115

βυσσίνοις δ' ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 120 focus

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ᾽

ἀντίδουπον ᾄσεται,

δᾶ,

125

τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 120 focus

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ᾽

ἀντίδουπον ἄισεται

120

τοῦτ᾽ ἔπος, γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων·

βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσηι λακίς. =

Translations (8)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 159-255 focus

Atossa

For this very reason I have left the gold-decorated palace

and the chamber which belongs to Darius and myself, and have come here. My heart, too, is racked with anxiety, and to you, my friends, will I make a disclosure. For I am by no means free from apprehension that wealth, grown great, will, raising a cloud of dust upon the ground, trip up the prosperity which Darius raised not without the favor of some god.
160

It is for this reason that there is a double concern in my mind: neither to hold in honor vast wealth without men, and that the light of success does not shine, in proportion to their strength, on men without riches. Our wealth, at all events, is ample, but my anxiety is for the light, the salvation of the house, which I regard to be the presence of its lord.
165

Therefore, since things stand as they do, lend me your counsel in this concern, Persians, my aged trusty servants. For all my hopes of good counsel depend on you.
170

Chorus

Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you.

For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests.
175

176

Atossa

I have been haunted by a multitude of dreams at night since the time when my son, having despatched his army, departed with intent to lay waste the land of the Ionians. But never yet have I beheld so distinct a vision

as that of the last night. This I will describe to you.
I dreamed that two women in beautiful clothes, one in Persian garb, the other in Dorian attire, appeared before my eyes; both far more striking in stature than are the women of our time,
180

flawless in beauty, sisters of the same family. As for the lands in which they dwelt, to one had been assigned by lot the land of Hellas , to the other that of the barbarians. The two, as I imagined it, seemed to provoke each other to a mutual feud, and my son, when he had become aware of this,
185

attempted to restrain and placate them. He yoked them both to his car and placed the collar-straps upon their necks. The one bore herself proudly in these trappings and kept her mouth obedient to the rein. The other struggled and with her hands
190

tore apart the harness of the car; then, free of the curb, she dragged it violently along with her and snapped the yoke in two. My son was hurled to the ground and his father Darius stood by his side filled with pity. But Xerxes, when he caught sight of him, tore the garments covering his body.
195
200

Such was the vision I beheld in the night. But when I had risen and dipped my hands in the clear-flowing water of a spring, I drew near to an altar with incense in my hand, intending to make an offering of sacrificial cake to the divinities that avert evil, those to whom these rites are due.
200

But I saw an eagle fleeing for safety to the altar of Phoebus—and out of terror, my friends, I stood speechless. Thereupon I caught sight of a falcon rushing at full speed with outstretched wings and with his talons plucking at the head of the eagle, which did nothing but cower and
205

yielded its body to his foe.
These are the terrors I beheld, terrors too for you to hear. Be assured that if my son should suceeed, he would prove to be remarkable indeed, but if he fails, he does not have to answer to the state; if he returns safely, he will hold sway in this land as he did before.
210

215

Chorus

Mother, we would neither alarm you unduly by our words nor raise your hopes too high. If, however, it is something inauspicious that you have seen, visit the gods with supplication and entreat them to avert the evil and to bring to pass what will be beneficial to you, your children, the kingdom, and all else that you hold dear. Next, it is appropriate that you should
215

offer libations to Earth and the dead; and use auspicious words to address your husband Darius, whom you say you have seen in the night, and ask him to send into the light of day from beneath the earth blessings for you and your son; ask too that the reverse of this may be held in bondage beneath the earth and fade away in gloom. Such is the advice I, relying on my instincts, offer you with kind intent.
220

According to our interpretation of these portents, the issue will in all respects prove prosperous to you.
225

Atossa

You, its first interpreter, have indeed read the meaning of my dream with goodwill, at least, toward my son and house. May the outcome then prove beneficial! When I return to the palace, I will perform for the gods and my dear ones beneath the earth all those rites which you recommend. Meanwhile, my friends, I would like to learn

where Athens is located.
230

232

Chorus

Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa

Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus

Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa

Does their army have such a multitude of men?
235

Chorus

Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa

And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus

Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa

Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus

Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor.
240

Atossa

And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus

Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa

How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus

So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa

In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought.
245

Chorus

No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

249

Messenger

O cities of all the land of Asia ,

O realm of Persia , and bounteous haven of wealth, at a single stroke all your plenteous prosperity has been shattered, and the flower of the Persians has fallen and perished! Ah, it is a terrible task to be the first to deliver news of disaster. And yet, Persians, I must relate the entirety of the calamity
250

—the whole barbarian host is lost.
255

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 120 focus

and the fortress of the Cissians; (the crowded assemblage of women uttering this word, alas! will re-echo the strain,) and rending shall fall upon the finely-woven vestments.

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 120 focus

à contempler l'étendue sacrée des eaux, confiants dans de frêles édifices de cordes, dans des engins à transporter les hommes ¹ !

Vif et mordant.

Voilà pourquoi mon âme en deuil est déchirée par l'angoisse. «

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 120 focus

Where, mighty Suſa, where thy pow'rs,

To wield the warrior's arms, and guard thy regal

tow'rs?

EPODE.

Cruſh'd beneath th' aſſailing foe

Her-golden head muſt Ciſſia bend;
135

Whilſt her pale virgins, frantic with deſpair,

Thro' all her ſtreets awake the voice of woe;

And flying with their boſoms bare,

Their purfled ſtoles in anguiſh rend:

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 120 focus

E dei Cissi la città

125

al suo grido eco farà:

ahimè!

Leveranno un pianto simile

le caterve delle femmine;

ed il bisso

130

d'ogni manto cadrà scisso.

CORO

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 120 focus

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 120 focus

CHORUS

Stricken, in sooth, too plain our woe.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 120 focus

Lest the grey Kissian fortress echo back

The wail, Alack, Alack!
110

The sound of women's shriek, who wail and mourn,

With fine-spun raiment torn!

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-86

πόλεών τ᾿ ἀναστάσεις:

πόλεων δ᾽ ἀναστάσεις

M. (non

ἀνστάσεις

) Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.

τ'

omittit Ven. B.

πόλεών τ' ἀναστάσεις

G. aliique et Rob.

πόλεων τε ἀνστάσεις

Turn.

108-109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-87

θαλάσσης πολιαινομένης:

θαλάσσης πολιαινομένης

M. G. Lips. Ald. Turn. In Lips. participii

ης

a recentiore manu est.

θαλάσσης

(superscripto

ας

)

πολιαινομένας

Vit.

θαλάσσας πολιαινομένας

Par. A. B. Rob. et, ut videtur, Ven. A. B. λάβρῳ:

λάβρῳ

G. Ald. Rob.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-88

ἐςορᾶν:

ἐσὁρᾶν

ἐς ὁρᾶν

Vit. Ald.

ἐσορῶν

Lips. ἄλσος: γρ.

ἄλγος

Par. B. Suppl. 834.

δι' ἁλίρρυτον ἄλσος

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-89

πίσυνοι:

πίσυνοι

Ald. Rob.

πισύνος

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-90

τε: omittit Vit. λεπτοδόμοις πείσμασι λαοπόροις τε μηχαναῖς:

λεπτοδόμοις

Scholiastae de solis navibus hic agi putant, Schützius

πείσμασι

ad naves,

λαοπόροις μηχαναῖς

ad pontes refert. In Schutzi explicatione hoc displicet, quod ista navium et pontium distinctio, tam ambigue significata, exilis videtur ideoque indigna Aeschylo. Mihi quidem omnia de pontibus videntur intelligenda esse. Nam si haec de navibus accipiantur, non satis verum est, ideoque ne satis aptum quidem, Persas dici navibus assuefactos esse. Navibus enim non tam ipsi Persae quam socii eorum utebantur, quod recte monuerunt scholiastae. Atqui de his, ut maritimis et pridem deditis navigationi, non recte diceretur nunc eos didicisse artem navigandi. Illud vero ut novum et insolens et quod sollicitudinem, ut statim dicit chorus, afferret commemorari poterat, quod per pontes parum firmos agitatum fluctibus mare transgredi essent ausi. Et sic supra, omninoque saepius in hac fabula pontes illos, ut rem periculi temeritatisque plenam, memorari videmus. Egregie verba quoque cum hac explicatione congruunt, quum non modo

λαόποροι μηχαναί

planius ad pontium fabricationem quam ad navium vehicula ducant, sed etiam

λεπτόδομα πείσματα

de navibus multo minus apte quam de pontibus dicantur, in quibus hoc ipsum maxime temerarium videri debuit, quod machinae istae rudentibus, nimium tenuibus pro tanti operis mole, retinerentur. Inde supra v. 69. poeta dixerat

λινοδέσμῳ σχεδίᾳ

, eadem verborum vi. Prorsus enim reiicienda est eorum sententia, qui

πείσματα

putant

λεπτόδομα

vocari quod ex pluribus tenuibus filis facta sint. Immo nihil aliud, quam quod simplicius

λεπτά

dici poterat, significatur. Describit hos rudentes Herodotus VII. 36.

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-91

μοι:

μοι

M. G. aliique nonnulli.

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-92

ἀμύσσεται:

ἀμύσεται

M. Idem mox

ὀά

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-93

τοῦδε: Post

τοῦδε

comma posuit Turnebus, et sic recentiores editores omnes praeter Schützium in minore editione

τοῦδε

τοῦτο

male mutantem. Iungebant autem

ὀὰ Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε

. Peius etiam Brunckius hos genitivos ad

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ

rettulit. Usus tragicorum monere poterat nullam esse posse post

τοῦδε

interpunctionem. Sic enim iungenda sunt verba,

μὴ πόλις πύθηται ἄστυ Σούσιδος κένανδρον Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε

, ne civitas audiat urbem Susidis hoc Persarum exercitu orbatam. Ita

θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός

et alia huiusmodi millena.

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-94

Κισσίων:

κισσίων

M. Par. G. L. N.

κασσίων

Ven. B.

κισσίνων

Vit. Lips. Mosc. Rob.

κισσινῶν

κίσσινον

Ald. ceteraeque editiones.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-95

ἔσσεται:

ἔσεται

M. Vit. Par. G. N. Nihil ineptius perversiusve fingi potuit quam C. Burnei

ᾄσεται

, ne scilicet

ἔσσεται

duplicato

diceret scriptor Atticus. Quin ut omnis loci virtus periret Blomfieldius recepta Burnei coniectura verba

ἀντίδουπον — ἀπύων

ut parenthesin ab reliquis separavit. Neque in Wellaueri adnotatione quidquam sani est. Hoc dicit chorus, propterea mihi nigro obscuratum velo cor laceratur metu, hei, ne hoc Persico exercitu orbatam civitas audiat magnam urbem Susidis, et Cissiorum arces, hei clamitans turba feminarum, resonent, byssinaeque vestes rumpantur.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-96

ὀά:

ὀά

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-97

τοῦτ᾽ ἔπος: omittunt Ald. Turn. γυναικοπληθὴς:

γυναικοπληθὺς

Lips. et ante correctionem Vit.

γυναικοπληθὴς ἔσται

ex scholio Rob. Hi nominativi non sunt absoluti, sed inserviunt explicandis verbis

τὸ Κισσίων πόλισμα

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-98

δ:

δ'

omittunt Ald. Rob.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-99

πέσῃ λακίς:

πέσηι λακίς

, quum prius omissa essent, inter versus adscripta sunt in M.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-100

ἱππηλάτας:

ἱππηλάτης

, ultimae vocali superscripto

, M.

ἱππηλάτας

, superscripto

, Lips. Post hanc vocem

Τε

addit non M. sed Turnebus et qui hunc secuti sunt Vict. Cant. Stanl.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-101

καὶ πεδοστιβὴς λεὼς:

καὶ προδοστηβάς λεως

, ad

superscripto

, Lips.

καὶ πεδοστιβὴς λεως

. γρ.

πεδοτριβὴς, τοῦτ᾽ ἔστι πεζός

Par. B.

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-102

ὡς:

ὃς

pro

ὡς

ante correctionem Vit. ἐκλέλοιπεν:

ἐκλέλοιπεν

M. Par. L. Rob. Ceteri

ἐκλέλοιπε

. μελισσᾶν:

μέλισσα

M. Par. L.

μελισσάων

G. Ven. B. et adscripto, ut Faehsius ait,

μελισσών

Par. B.

μελισσῶν

Vit. Lips. Ald. Turn.

μελισσῶν

Cantabr. 1. Rob.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-103

ὀρχάμῳ:

ἀρχάμονι

adnotatum in Par. B.

129-131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-104

τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας:

ἀμείψας

Vit. Fluctuant interpretes, quem dicat Aeschylus

τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας

. Dicit vero iunctum utriusque continentis socium litus. Litoris significatione

πρών

vocabulum usurpatum est v. 870.

νασοί θ' αἳ κατὰ πρῶν ἅλιον περίκλυστοι τῇδε γῇ προςήμεναι.

Pariterque in Agam. v. 291.

Σαρωνικού πορθμοῦ κάτοπτον πρῶν ὑπερβάλλειν πρόσω φλέγουσαν.

Sic enim, quae aliter in singulis horum locorum difficultas foret, sponte evanescit.

Κοινόν

, ex quo vocabulo ortae sunt dubitationes, sic dicitur, ut id ipsum effectum esse iungendis litoribus indicetur.

133. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-105

πίμπλαται:

πίμπλαται

M. Vit. Par. L. N. aliique.

πίμπλανται

G. Lips. Ven. A. edd. ante Brunckium. δακρύμασιν:

δακρύμασιν

M. Par. L. Ceteri

δακρύμασι

134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-106

ἑκάστα:

ἑκάστα

M. (in quo post ultimam litteram litura est scriptumque prius fuisse videtur

ἑκάσταν

) G. Vit. Par. A. B. aliique.

ἑκάστη

Lips. et edd. ante Brunckium.

136-137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-107

αἰχμάεντα τοῦρον εὐνατῆρα προπεμψαμένα:

αἰχμήεντα

M. Vit. Lips. Par. L. Rob. Turn.

αἰχμητάεντα

Ox. Ald.

εὐναιάεντα

Ven. B.

αἰχμάεντα

G. Par. A. N.

εὐνατῆρα προπεμψαμένα

Cantabr. 1. et Par. A. in quo

ἀπο

προ

supra adscriptum est. Hoc Brunckius restituit.

εὐνατῆρ προπεμψαμένα

Rob.

εὑνατῆς ἀποπεμψαμένη

εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη

εὐνατῆρα ἀποπεμψαμένη

Lips.

εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη

, supra adscripto ad ultimam vocalem

, Vit.

εὐνητῆς ἀποπεμψαμένα

Ven. A.

εὐνατῆς ἀποπεμψαμένα

Ven. B. Par. L. Ald. ceteraeque ante Brunckium editiones.

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-108

ἀλλ᾽ ἄγε, Πέρσαι:

ἀλλ᾽ ἄγετε πέρσαι

Vit.

ἀλλ᾽ ἄγετ᾽ ὦ π.

Lips. Rob.

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-109

τόδ᾽ ἐνεζόμενοι στέγος:

τὸ δὲνεζόμενοι στέος

142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-110

θώμεθα· χρεία:

θώμεθ' α. χρεία

M. προςήκει:

προσήκοι

Cantabr. 2. Colb. 2.

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-111

ἄρα:

ἆρα

M. πράσσει:

πράξει

Lips.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

102-113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-17

Der Chor deutet die trügerische Lockung an, der die Perser Gehör geschenkt haben: sie haben die altbewährte Krieg- führung, zu der das Schicksal sie berufen, verlassen (vgl. den Chorges. 852 ff.) und sich ohne Beruf auf das Meergewagt. παρασαίνει d.i. σαίνου- σα παράγει. – Mit ἄρκυας ἄτας vgl. δίκτυον ἄτης Prom. 1078. Hom. T 91 ἄτην ἢ πάντας ἀᾶται. – θεόθεν ( ἡ ἐκ θεῶν) μοῖρα, Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 149f. κατὰ Μοῖρ᾽ ἐκράτησεν (Kr. 11 § 68, 48. A. 4.), sie hat es durchgesetzt und den Persern auferlegt u. s. w. Der Gedanke ist in zwei selbständige Sätze auseinandergelegt wie Ag. 750 λόγος τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον τεκνοῦσθαι ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν. πυργοδάϊκτος aktive Bedeutung der passiven Wort- bildung wie ἀνδροδάϊκτος Choeph. 860 u. Ar. ran. 1264; vgl. Ag. 116. ἱππιοχάρμας κλόνους (Ag. 405), rossetummelndes Toben. ἀνα- στάσεις Ag. 589. πολιαινομένας vom gewaltigen Windhauch auf- schäumend, vgl. Hom. πολιῆς ἁλός etc. Catull 64, 13: tortaque remigio spumis incanuit unda. ἐσορᾶν Hor. od. I 3, 19: qui (siccis oculis) vidit mare turgidum. - ἄλσος, vgl. Suppl. 868 ἁλίρρυτον ἄλσος. Das heilige Meer. Vgl. Plaut. Mil. Gl. II 5,3 in locis Neptuniis templisque turbulentis (das Original παρετρα- γώδει). – - λεπτοδόμοις dünngebaut; Meineke λεπτοτόνοις, dünngespannt, aus schwachen Strängen bestehende Taue (der Schiffe). Leichtsinn und Vermessenheit auf dergleichen sich zu verlassen, λαοπόροις μαχαναῖς Schiffe. Dritter Teil, V. 114-139. Zwei Strophenpaare, das erste in kata- lekt. trochäischen Dipodieen (teil- weise auch synkopiert); das zweite in den zwei ersten Versen aus syn- kopierten (katalekt.) troch. Dipo- dieen (= Kretikern), V. 3 aus einem trochäisch - daktylischen Logaöden mit Anakrusis, V. 4 aus einer troch. Tripodie (Ithyphallikus) bestehend. Vgl. Westphal2 11 S. 463 ff. 472 f. Wahrscheinlich wird das erste Strophenpaar von dem einen, das zweite von dem anderen Halbchore vorgetragen. Angst der Zurück- gebliebenen um die Ausgezogenen, lyrische Ausführung von V. 59-64.

114-119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-18

⁴

ταῦτα, 159. 165. Kr. 46, 3. A. 4 vgl. zu Ar. nub. 319. Wegen der Gefahr, daſs Xerxes durch Übermut Verschuldung und Strafe sich und seinem Heere zu- ziehe. μελαγχίτων pulla veste indutus, i, e. lugens; vgl. Suppl. 785, Ag. 546 und das homerische φρένες ἀμφιμέλαιναι. – ἀμύσσεται lacera- tur metu; 161. da vae, absicht- lich fremdartiger Klageruf. Über den Gen. bei Interjektionen Kr. 47, 3. A. 2. τοῦτο bezieht sich wie 122 τοῦτ᾽ ἔπος auf den ange- führten Ruf. Vgl. Ag. 1334 ῾μηκέτ' ἐσέλθῃς᾽ τάδε φωνῶν, Eum. 510 τοῦτ᾽ ἔπος θροούμενος εἰὼ δίκα'. πολύ, vgl. Sept. 6 πολὺς κατὰ πτόλιν ὑμνοῦτο. Kr. 57, 5. στέ- νηται wie 62.

120-125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-19

⁵

⁶

Κισσίων 17. – φόβῳ μὴ ... στένηται καὶ ἄσεται καὶ .. πέσῃ, Kr. 54, 8. Α. 5. κ. 12. γυναι- κοπληθής όμιλος ist Apposition zu πόλισμα: die Volksmenge der Stadt besteht nur aus Frauen, da alle Männer in den Krieg gezogen sind ( κένανδρον ἄστυ 119). Im Schmerze werden die Frauen ihre Gewänder zerreiſsen, orientalisches Zeichen der Trauer, 199. 537. 835 f. 1060. Suppl. 131. Choeph. 27 ff.

126-132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-20

⁷

⁸

Begründung der Grösse der Besorgnis durch die Grösse der Gefahr. πεδοστιβής wie Suppl. 1000 κνώδαλα πτεροῦντα καὶ πεδοστιβῆ. καταλελοίπασι τὴν πόλιν ἀκολουθοῦντες Ξέρξη ὡς μέλισσαι τὸ σμῆνος Schol. Wie alle Bienen, wenn sie schwärmen, der Königin folgend, den Bienen- stock verlassen, so ist die ganze waffenfähige Mannschaft mit Xerxes ausgezogen. Für τὴν πόλιν (die Heimat) tritt gleich aus dem Gleich- nisse σμῆ σμῆνος ein; σὺν ὀρχάμῳ στρα- τοῦ gehört auch zum Gleichnisse. Die Anakrusis besteht in Str. und Gegenstr. aus τόν. – ἐξαμείψας (69) τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας αἴας ÄSCHYLOS, Perser. κοινὸν ἄλιον πρῶνα (879. Ag. 307), aggregative Häufung von Bestim- mungen. Πρών von der hohen vor- springenden Küste ( προβλῆτες ἀκταί) 1. ἅλιος πρών wie πόντου προβλής Soph. Phil. 1455. Die von beiden Seiten ( ἀμφι-) zusammen ( κοινόν) gejochte hohe Meeresküste beider Länder d. i. die die Küsten beider Kontinente verbindende Brücke; κοινόν ist eigentlich Attribut zu dem in ἀμφίζευκτον liegenden Be- griff ζυγό ζυγόν (das Brückenjoch ist beiden Kontinenten gemeinsam), hat sich aber in freier Weise an πρῶνα angeschlossen.

133-139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-21

⁹

¹⁰

Die Sehnsucht ins- besondere der einsam zurückgeblie- benen Frauen. ὁδῷ, ἀπουσίᾳ Schol. ἁβροπενθεῖς wie ἁβρόγοοι 541, zärtlich klagend. Vgl. 41. 543. 1072. Περσίδες ... ἑκάστα Kr. 47, 28. A. 3 und II 57, 8. Anm. 2. αἰχμάεις von dem nationalen Unter- schied der Bewaffnung (52.85) ab- sehend. - εὐνατήρ 157. Suppl. 665. ἀποπεμψ. Catull 66, 29: virum me mittens. Tibull I 3, 9: Delia cum mitteret urbe. – πόθῳ λείβε- σθαι, in Sehnsucht hinschmachten. · μονόζυξ, eine Art Oxymoron wie „einsam gepaart", d. i. von dem Paar ist sie allein zurückgeblieben.

140-154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-22

¹¹

¹²

Fortsetzung des ersten Teils und Ankündigung der auftretenden Königin-Mutter, ge- sprochen vom Koryphaios. Vier Systeme anapästischer Dimeter; vgl. Westphal2 II S. 414. Der Chor setzt sich (bis 150) auf die Stufen, die zur Bühne (somit hier zum Königs- palast) hinaufführen, und stellt, in Ermanglung positiver Nachrichten, Betrachtungen an, wie es wohl dem Xerxes und seinem Heere gehen möge. – χρεία δὲ προσήκει paratak- tisch. – πατρωνύμιον γένος, sofern die Πέρσαι den Namen von dem Urahnen des Xerxes, Perseus, tra- gen; vgl. 80. Ob das Bogen- anziehen (Bogenschiefsen, also die Perser, s. 85) das Siegende ist oder die Hellenen ( δορυκράνου, vgl. 84). δορύκρανος (von δόρυ κ. κάρανον) λόγχη, die Spitze am Kopfe des Speerschaftes. Mit V. 150 erscheint aus der Mittel- thüre des Hintergrundes der Bühne (auf einem Thronsessel getragen, vgl. 607) Atossa und wird von dem Chor ehrfurchtsvoll begrüfst. Atossa war nach Herod. VII 2 eine Tochter des Kyros und die zweite Gemahlin des Dareios Hystaspis, auf den sie grofsen Einfluss übte ( ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος, ib. 3), und von ihm Mutter des Xerxes. Vgl. S. 34, A. 22. θεῶν ὀφθαλμοῖς, ein Glanz wie er aus Götteraugen strahlt. προσπίτνω (zu V. 32) s. v. a. προσκυνῶ; was der Koryphaios thut, macht der übrige Chor nach. Älian v. h. Ι 21: νόμος ἐστὶν ἐπιχώριος Πέρ- σαις τὸν εἰς ὀφθαλμοὺς ἐλθόντα τοῦ βασιλέως μὴ πρότερον λόγου μεταλαγχάνειν πρὶν ἢ προσκυνῆσαι αὐτόν. Εur. Οr. 1507: προσκυνώ σ᾽, ἄναξ, νόμοισι βαρβάροισι προσπίτ- νων. χρεών ( ἐστι), 95. 147. Επεισόδιον πρῶτον (155-531), die Mittel- und Hauptpartie des Stücks, dialogisch gehalten teils in dem altertümlichen Maſse des Dialogs, dem tetram. troch. cat. (Westphal2 II S. 452), teils, bei der einfachen Erzählung, im iambischen Trimeter.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Und die Mauer Kissia's, Fürcht' ich, hallt die Klage nach; ( Gram!) Jammernd zieht der Weheruf Durch der Frauen dichte Reih'n; wild entzwei 110 Reißt der Schmerz das Byssoskleid, Fünfte Strophe.

Current edition Experimental

Χορός τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ; 235

Χορός καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν 20 αὐτοῖς 21 πρέπει;

Χορός οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί. 240

Ἄτοσσα τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα δεινά τοι λέγεις κιόντων 22 τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. 245

Χορός τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ; 235

Χορός καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί. 240

Ἄτοσσα τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. 245

Χορός ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον. τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν, καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ' Ant. 1. ἀντίδουπον ἔσσεται ἔσεται, « ὀᾶ », τοῦτ' ἔπος γυναικοπλη- θὴς ὅμιλος ἀπύων, 115 βυσσίνοις δ' ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.

Chorus Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you. For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests. 175

Chorus Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa Does their army have such a multitude of men? 235

Chorus Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor. 240

Atossa And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought. 245

Chorus No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

Vif et mordant. Voilà pourquoi mon âme en deuil est déchirée par l'angoisse. «

EPODE. Cruſh'd beneath th' aſſailing foe Her-golden head muſt Ciſſia bend; 135 Whilſt her pale virgins, frantic with deſpair, Thro' all her ſtreets awake the voice of woe; And flying with their boſoms bare, Their purfled ſtoles in anguiſh rend:

CORO

CHORUS Stricken, in sooth, too plain our woe.

Lest the grey Kissian fortress echo back The wail, Alack, Alack! 110 The sound of women's shriek, who wail and mourn, With fine-spun raiment torn!

Commentary

Stable identifiers

Und die Mauer Kissia's,

Fürcht' ich, hallt die Klage nach;

( Gram!)

Jammernd zieht der Weheruf

Durch der Frauen dichte Reih'n; wild entzwei
110

Reißt der Schmerz das Byssoskleid,

Fünfte Strophe.

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν²⁰ αὐτοῖς²¹ πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις κιόντων²² τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ'

Ant. 1.

ἀντίδουπον ἔσσεται ἔσεται,

« ὀᾶ », τοῦτ' ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,
115

βυσσίνοις δ' ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.

Chorus

Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you.

For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests.
175

Chorus

Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa

Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus

Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa

Does their army have such a multitude of men?
235

Chorus

Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa

And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus

Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa

Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus

Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor.
240

Atossa

And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus

Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa

How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus

So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa

In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought.
245

Chorus

No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

Vif et mordant.

Voilà pourquoi mon âme en deuil est déchirée par l'angoisse. «

EPODE.

Cruſh'd beneath th' aſſailing foe

Her-golden head muſt Ciſſia bend;
135

Whilſt her pale virgins, frantic with deſpair,

Thro' all her ſtreets awake the voice of woe;

And flying with their boſoms bare,

Their purfled ſtoles in anguiſh rend:

CHORUS

Stricken, in sooth, too plain our woe.

Lest the grey Kissian fortress echo back

The wail, Alack, Alack!
110

The sound of women's shriek, who wail and mourn,

With fine-spun raiment torn!