Aeschylus Supplices 91

Ioannes Sanravius (Translator)

Cadit tutò neq; in dorſum,
Vertice Iouis ſi perficiatur negocium integrum.
85
Titiones curarum
Vmbroſiq; intendunt meatus,
Viſum conſiderati.

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 40-175f focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 40-167a focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 91 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 91 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 91 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 91 focus
πίπτει δ᾽ ἀσφαλὲς οὐδ᾽ ἐπὶ νώτῳ,
κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ πρᾶγμα τέλειον.
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 91 focus
Πίπτει δ' ἀσφαλὲς οὐδ᾽ ἐπὶ νώ-
τῳ, Διὸς εἰ κορυφᾷ κορυφᾷ Διὸς εἰ
κρανθῇ πρᾶγμα τέλειον·
δαυλοὶ γὰρ πραπίδων
95
δάσκιοί τε τείνου-
σιν πόροι κατιδεῖν ἄφραστοι.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 91 focus
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 91 focus
πίπτει δ᾽ ἀσφαλὲς οὐδ᾽ ἐπὶ νώ-
τωι, κορυφᾶι Διὸς εἰ
κρανθῆι, πρᾶγμα τέλειον.
δαυλοὶ γὰρ πραπίδων δά-
σκιοί τε τείνουσιν πόροι
95
κατιδεῖν ἄφραστοι. =
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 40-165a focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 91 focus
But it falls firmly not upon its back 2 , if a thing be perfected by the head of Jove: for the ways of the [divine] breast stretch thick and shady, difficult to discover.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 91 focus
Il retombe toujours d'aplomb, jamais ne va à terre 1 , le sort dont Zeus a décidé d'un signe de son front qu'il devait s'achever. Les voies de la pensée divine vont à leur but par des fourrés et des ombres épaisses que nul regard ne sau- rait pénétrer.
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 91 focus
For Jove, with pious pray'rs ador'd,
Commands ſtern war to drop the ſword.
Jove's firm decree, tho' wrapt in night,
Beams 'midſt the gloom a conſtant light;
Man's fate obſcure in darkneſs lies,
95
Not to be pierc'd by mortal eyes:
The juſt reſolves of his high mind
A glorious conſummation find;
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 91 focus
Sui piedi secura
95
ogni opera sta, che nel cèrebro
di Giove matura,
né crolla riversa: ché i tramiti
dei suoi pensamenti si stendono
oscuri ed arcani;
100
né scioglierli posson gli umani.
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Anna Swanwick, 1886.) — 91 focus
Chorus
The jealous watcher mark enthroned on high,
Guardian of mortals travail-worn,
Who to those near for aid apply,
And find their lawful claims denied.
At suppliants' wail forlorn
The wrath of Zeus doth bide 380
Implacable for aye.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 91 focus
Yea, though the counsel fall, undone it shall not lie,
Whate'er be shaped and fixed within Zeus' ruling mind—
Dark as a solemn grove, with sombre leafage shaded,
His paths of purpose wind,
115
A marvel to man's eye.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 91 focus
Siegend und aufrecht wandelt die That hin,
In dem Haupte des Zeus Einmal gereift zur Vollendung;
Denn dichtschattig und wirr
Ziehen seines Sinns 1
Pfade, dem irdischen Aug' unmerkbar.
85

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-73

κατιδεῖν:
κατειδεῖν
Μ. G. unde
κάτει δεῖν
Ald.
κατιδεῖν
Rob. Turn.
85

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-74

NA:
δὲ ἀπιδών
M. G. E. Rob.
δὲ ἐπιδών
P. Emendavi in Elem. doctr. metr. p. 236.
86

88-92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-75

βίαν δ᾽ οὔτις ἐξαλύξει τὰν ἄπονον δαιμονίων. μνῆμον ἄνω φρόνημά πως αὐτόθεν ἐξέπραξεν ἔμπας ἑδράνων ἀφ᾽ ἁγνῶν.: Libri
βίαν δ᾽ οὔτιν᾽ ἐξοπλίζει τὴν ἄποινον δαιμονίων. ἥμενον ἄνω
(ita etiam M.)
φρόνημά πως
(
φρόνημα πῶς
Rob.
φρονήμάτοως
, sed το in
πω
mutato G.)
αὐτόθεν ἐξέπραξεν ἔμπας ἑδράνων ἐφ᾽ ἁγνῶν
. Auratus
οὔτις
, credo ut
ἐξοπλίζει
significaret armis eruit, cuius significationis exemplum ex Appiano affertur. Ea hic eo minus admitti potest, quod hoc verbum v. 655. 672. usitata armandi significatione dictum est. Sententia bona Wellauerus coniecerat
βίαν δ᾽ οὔτιν ἐξοπλίζει. πᾶν ἀπονον δαιμονίων
, quod recepit Paleius ita ut
δαιμόνιον
scriberet. At id Aeschylus dixisset
βίαν οὔτιν ἐξοπλίζων
, addidissetque
δέ
ad
πᾶν
. Sententiam perspexisse videtur Auratus: verum etiam si
ἐξοπλίζει
eo quo volebat significatu dictum esset, tamen non indicativus praesentis, sed aut futurum aut optativus addito
ἄν
poni debebat. Quare adscito
οὔτις
, quoniam
οὔτινα
cum
τὰν ἄπονον
nullo modo coniungi potuit, scripsi
βίαν δ᾽ οὔτις ἐξαλύξει τὴν ἄπονον δαιμονίων
. Dictum est
δαιμονίων
ut apud Euripidem πολλαὶ μορφαὶ τῶν δαιμονίων. Quod sequitur in libris
ἥμενον ἄνω
etiam si non repugnaret metro, languidum esset
ἥμενον
, quum sequatur
ἑδράνων ἀφ᾽ ἁγνῶν
. Itaque
μνῆμον
posui.
Ἔμπας
dixit, referendum ad
βίαν τὴν ἄπονον
. Postremo
ἀφ᾽ ἁγνῶν
scribendum esse vidit nescio quis a Spanhemio memoratus et Wordsworthius, Homerica comparans, in Museo philol. I. p. 211.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-76

εἰς ὕβριν: Libri
ἐς ὕβριν
.
93

94. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-77

οἵα: Libri
οἷα
.
94

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-78

δι' ἀμὸν:
δὲ ἁμὸν
Μ. G. E. Rob.
ὁμὸν
ex P. adnotavit Fachsius.
95

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-79

τεθαλὼς:
τὸ θάλος
M. G. Rob.
τὸ θάλλος
Ε. Ρ. et ed. Porsoniana. Correxit Bothius.
95

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-80

δυςπαραβούλοισι φρεσίν:
δυσπαραβούλοισιν φρεσὶν
M. G. P. Rob.
96

97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-81

διάνοιαν μαινόλιν:
μενόλιν
Μ. G. Rob.
μαινόλη
Ε. Scholiastes, in cuius adnotatione ἢ διάνοιαν pro καὶ διάνοιαν scribendum est, ambiguus erat utrum
δ' ἄνοιαν
an
διάνοιαν
scriptum fuisset.
Παράνοια μαινόλις
dicta Euripidi Or. 813.
97

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-82

ἄταν:
ἄται
, sed ut e in rasura sit, M.
ἄτα
e correctione G. in quo prius
ἄταν
, ut Ald. Rob. Culpam suam sero cognoscunt, fuga nostra decepti.
98

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-83

ἀπάτᾳ:
ἀπάται
, sed ut i in rasura sit, M.
99

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-84

θρεομένα:
θρευομένα
G.
100

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-85

δ᾽ ἐγώ: Libri
λέγων
. Correxit Engerus in libello de carm. antistroph. Aeschyli p. 72.
100

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-86

ἐμπρεπῆ:
ἐμπρέπη
Μ. G.
ἐμπρέποι
Rob.
ἐμπρεπῆ
Turn. Post hoc vocabulum iterant libri
θρεομένη
(
θρευομένη
G.)
μέλη
. Delevit Porsonus.
102

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-87

τιμῶ:
τιμῶ
M. G. P. E.
τιμῶν
Rob. Scripturam
ζώσατο οἷς με τιμᾷ
commemorat scholiastes.
τιμᾷ
vulgatum inde a Victorio. Lugubribus, inquit, lamentis me viva orno. Homericum illud in mente habuit Aeschylus
αἳ μὲν ἔτι ζωὴν γόον Ἕκτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳ
, Π. VI. 500. Monuit etiam Wordsworthius, addens Agam. 1281.
ἅπαξ ἔτ᾽ εἰπεῖν ῥῆσιν, οὐ θρῆνον θέλω ἐμὸν τὸν αὑτῆς
.
103

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

1-181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-1

1
2
3 Die
Parodos. An Stelle des προλογίζων wie in den Persern hat der Chor zunächst die Aufgabe die vorausliegenden Begebenheiten und das Motiv der Handlung (Flucht vor den Söhnen des Ägyptos, welche die Danaiden zur Ehe zwingen wollen) anzugeben. Dann richtet er an Götter und Menschen, an das stammverwandte Argos die Bitte um Schutz gegen Ver- gewaltigung vonseiten der die Danaiden verfolgenden Ägyptiaden. Damit wird das Ziel der Handlung bezeichnet. Endlich dient die Paro- dos zur Charakteristik des Chors, um dessen Schicksal sich die Hand- lung dreht (zu 118-181). Parodos zerfällt in drei Teile. Die anapästische Partie 1-39 trägt der Koryphäos vor, die melische 40-117 der Gesamtchor; von der zweiten melischen Partie 118-181, deren drei Strophen mit Ephymnien (zu 134) schließen, scheint jeder der drei oroixo ein Strophenpaar ge- sungen zu haben, während die Ephymnien dem Gesamtchor zu- fielen. Vgl. Jahrb. f. Philol. Suppl. XIII S. 219 ff. Als Schutz- flehende sind die Danaiden durch einen mit weißer Wolle umwundenen Olivenzweig gekennzeichnet (21f.), den sie in der linken Hand halten (197-199). Ihre Tracht ist ägyp- tisch (240 ff.). Während der Paro- dos steht Danaos auf dem hohen Götteraltare und späht bald nach Idem Meere bald nach dem Lande hin (184).

40-117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-25

4
5
zweiter Teil der Pa- rodos:,,Jetzt den Epaphos, den Sprößling des Zeus, da anrufend, WO vorzeiten die Ahnmutter Io weidete, werde ich von meiner Abstammung den Bewohnern des Landes sichere Beweise geben. Ich fürchte aber und daher weine und klage ich wie die Nachtigall, welche um den Verlust ihres früheren Daseins (in Menschen- gestalt) und um den Tod ihres Sohnes weint -, es möchten die Freunde in Argos meine Bitte um Schutz abweisen. Wohlan denn, Götter meines Stammes, verhelft ihr mir zu meinem Rechte, wenn nicht aus Rücksicht auf mich, so doch aus Haß gegen den Übermut der Vettern, wenn sie mich von eurem Altare reißen wollen. Auch im Kriege finden die Besiegten Schutz an den Altären der Götter. Meinem Gotte gebe ich ganz und gar mich hin. Seine Ratschlüsse sind unerforschlich; aber sein Wille geschieht unfehlbar. Ein Licht ist er in der Finsternis des Unglücks, dagegen stürzt er die Frevler herab von dem hohen Turm des Glücks in seiner Allmacht, in welcher er seine Gedanken sofort zur Tat macht ohne sich vom Sitze zu rühren. Möge er herabblicken auf den menschlichen Übermut, welcher von rasender Leidenschaft sich zu allem Frevel fortreißen läßt, wenn dieser auch zum Verderben führen mu.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-49

6
7
ἔστιν κἀκ ist nach Enger von Linke) für ἔστι δὲ κἀκ um der Responsion willen geschrieben. Auch für die im Kriege zum Weichen Gebrachten ( ἐκ πολέμου τειρομένοις s. v. a. πολέμῳ τειρομένοις καὶ ἐξ αὐτοῦ φεύγουσι) ist der Altar, wenn sie zu ihm ihre Zu- flucht nehmen ( φυγάσιν), eine Schutz- wehr gegen Verderben, als Gegen- stand der Ehrfurcht vor den Göttern". · ἀρῆς ῥῦμα, Schol. ῥῦμα τῆς βλάβης. Die ionische Form scheint gewählt zu sein, weil das Homerische ἀρῆς ἀλκτῆρα γενέσθαι (Schol. βλάβης) und ἀρὴν ἀμύνειν vorschwebt. Plut. π. δεισιδ. S. 166 Ε πολεμίους οἱ φεύγοντες, ἂν ἀγάλματος λάβωνται ναοῦ, θαρροῦσι.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-50

8
9
εὔθ᾽ εἴην (so Pauw für εἰθείη): ,,(Ich stamme von Zeus:) möge ich doch dem Zeus in voller Wahrheit angehören." Das Verhältnis der Abstammung wird in das religiöse Verhältnis zu Zeus umgewandelt und so der Übergang von dem mythologischen Zeus zu Zeus als höchstem Vertreter göttlichen Wesens und Inbegriff göttlicher Macht und Weisheit gewonnen. Mit εὖ παναληθῶς vgl. εὖ σάφα Eum. 196, εὖ σαφῶς Pers. 786.

89-90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-51

10
11
,,Des Zeus Verlangen (Sinnen und Streben) ist nicht leicht zu erfassen." Schol. γνωμικῶς παρὰ τὸ „ ἀνὴρ δέ κεν οὔτι Διός νόον εἰρύσσαιτο (Hom. Θ 143), welche Stelle erklärt wird wie Ψ 81 ματα φίλη, χαλεπόν σε θεῶν αἰειγενετάων δήνεα εἴρυσθαι (an dich reißen, erkunden) μάλα περ πολύιδριν ἐοῦσαν. Vgl. unten 1068 τί δὲ μέλλω φρένα Δίαν καθορᾶν, ὄψιν ἄβυσσον, Eur. Tro. 885 ὅστις ποτ᾽ εἶ σύ δυστόπαστος εἰδέναι, Ζεύς, εἴτε ἀνάγκη φύσεως εἴτε νοῦς βροτῶν.

98-101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-52

12
13
(vertauscht von West- phal mit 91-94 wegen des Zu- sammenhangs). Denn dichtbe- wachsen (im Dickicht versteckt) und in Schatten gehüllt ziehen sich hin die Pfade seiner Gedanken zu erschauen unerforschlich." Hesych. δαῦλον· δασύ und δάσκιον· μεγάλως σκιάζον διὰ τὸ σύνδενδρον καὶ δασύ. Ζυ πόροι vgl. γνώμης ὁδόν Eur. Hipp. 290, σῶν ὁδὸν βουλευμάτων Hek. 744, zu ἄφραστοι Hesych. ἄφραστον· ἀπρονόητον, ὥστε μηδένα νοῆσαι, τι κατιδεῖν ἄφραστοι Prom. 792 οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.

95-96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-53

14
15
Schol. τὸ ἐπὶ νώτῳ πίπτειν τοὺς παλαιστὰς ἄσχημόν ἐστιν. Aber mit dem Fall eines Ringers kann die Erfüllung der Pläne des Zeus Nach kaum verglichen werden. Soph. Fragm. 809 ἀεὶ γὰρ εὖ πί- πτουσιν οἱ Διὸς κύβοι scheint der Ausdruck vom Würfelspiel entlehnt zu sein und πίπτειν ἐπὶ νώτῳ einen ungünstigen Fall des Würfels zu bezeichnen. Sicher fällt und nicht auf den Rücken, was Haupte des Zeus zur Vollendung bereift ist" bedeutet also ,alle Pläne des Zeus gehen sicher in Erfüllung". Vgl. Hom. Α 526 οὐ γὰρ ἐμὸν παλινάγρετον οὐδ᾽ ἀπατη‐ λὸν οὐδ᾽ ἀτελεύτητον, ὅ τι κεν κε- φαλῇ κατανεύσω. Allerwege im traun erglänzt er auch in der Fin- sternis bei dunklem Geschicke den sterblichen Menschen", d. h.,,auch das Dunkel schwerer Trübsal er- leuchtet er, da diejenigen, welche auf das gerechte Walten der Götter vertrauen, Trost in der Hoffnung besserer Tage finden". Der Dichter entwickelt eine Art Theodicee. Den Gedanken, welcher gegen eine gött- liche Vorsehung vorgebracht wird, daß es den Guten schlecht, den Schlechten gut gehe, sucht der Dichter auch Eum. 553 zu ent- kräften: ἑκὼν δ᾽ ἀνάγκας ἄτερ δί- καιος ὢν οὐκ ἄνολβος ἔσται· πανώ- λεθρος δ᾽ οὔποτ᾽ ἂν γένοιτο. εἰ κρανθῇ für ἢν κρανθῇ wie 130 ὁπόθι ἀπῇ, Sieb. 243 ἄνδρας ὧν ἁλῷ πό- λις. — μερόπεσσι λαοῖς nachdem Homerischen μερόπεσσι βροτοῖσιν, μερόπων ἀνθρώπων („, Uber die Be- deutung von μέροψ handelt Meh- liß in dem Progr. von Eisleben 1900, welcher die Bedeutung,, gesittet" darin findet).

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-54

16
17
Wie das gerechte und machtvolle Walten der Götter sich den Guten als Trost im Unglück erweist, so fährt es in das Glück der Bösen wie ein Blitz aus heite- rem Himmel und stürzt sie von den hochgetürmten Hoffnungen jählings hinab ohne irgendwie Gewalt aus- zurüsten. Von göttlichen Wesen ist alles Tun mühelos. In der Höhe thronend machen sie den Gedanken sofort zur Tat ohne sich von der Stelle zu rühren." Der Dichter eifert gegen die Vorstellungen vom Gigantenkampf, auf welchen auch ὑψιπύργων hinzuweisen scheint. Vgl. Ov. Met. VIII 618 inmensa est finemque potentia caeli non habet et quidquid superi voluere, peractum est. πανώλεις (ganz dem Verderben geweiht, ganz un- selig), Schol. τοὺς τοῦ ὀλέσθαι ἀξίους, ὅ ἐστι κακούς, Hesych. πανώλης· πανώλεθρος, ἐξώλης, ἀπολλύμενος.