Aeschylus, Supplices, Ioannes Sanravius (Translator), 590

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Quem deorum iuſtioribus

Inuocarem meritò operibus?

Pater plantator ipſa manu rex

555

Gereris antiqua magnus

Artifex omni machinamento Iupiter.

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)

Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 600-629 focus

Δαναος

θαρσεῖτε παῖδες: εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων:
600

δήμου¹ δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορος

ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατ᾽ ἀγγέλλων ἐμοί:

ἔνισπε δ᾽² ἡμῖν ποῖ κεκύρωται³ τέλος,

δήμου κρατοῦσα χείρ θ᾽⁴ ὅπῃ πληθύνεται.

Δαναος

ἔδοξεν Ἀργείοισιν οὐ διχορρόπως,
605

ἀλλ᾽ ὥστ᾽ ἀνηβῆσαί με⁵ γηραιᾷ φρενί:

πανδημίᾳ γὰρ χερσὶ δεξιωνύμοις

ἔφριξεν αἰθὴρ τόνδε κραινόντων λόγον:

ἡμᾶς μετοικεῖν τῆσδε γῆς ἐλευθέρους

κἀρρυσιάστους ξύν τ᾽ ἀσυλίᾳ βροτῶν:
610

καὶ μήτ᾽ ἐνοίκων μήτ᾽ ἐπηλύδων τινὰ

ἄγειν: ἐὰν δὲ προστιθῇ τὸ καρτερόν,

τὸν μὴ βοηθήσαντα τῶνδε γαμόρων

ἄτιμον εἶναι ξὺν φυγῇ δημηλάτῳ.

τοιάνδ᾽ ἔπειθε ῥῆσιν ἀμφ᾽ ἡμῶν λέγων
615

ἄναξ Πελασγῶν, ἱκεσίου Ζηνὸς κότον

μέγαν προφωνῶν⁶ μήποτ᾽ εἰσόπιν χρόνου

πόλιν παχῦναι, ξενικὸν ἀστικόν θ᾽ ἅμα

λέγων διπλοῦν μίασμα πρὸς⁷ πόλεως φανὲν

ἀμήχανον βόσκημα πημονῆς πέλειν.
620

τοιαῦτ᾽ ἀκούων χερσὶν Ἀργεῖος λεὼς

ἔκραν᾽ ἄνευ κλητῆρος⁸ ὡς εἶναι τάδε.

δημηγόρους δ᾽ ἤκουσεν εὐπιθεῖς⁹ στροφὰς

δῆμος Πελασγῶν: Ζεὺς δ᾽ ἐπέκρανεν τέλος.

625

Χορος

ἄγε δή, λέξωμεν¹⁰ ἐπ᾽ Ἀργείοις
625

εὐχὰς ἀγαθάς, ἀγαθῶν ποινάς.

Ζεὺς δ᾽ ἐφορεύοι ξένιος ξενίου

στόματος τιμὰς ἐπ᾽ ἀληθείᾳ,

τέρμον᾽ ἀπαντᾶν πρὸς ἄμεμπτον.¹¹

630

Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 600-629 focus

Δαναός

θαρσεῖτε παῖδες. εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων·
600

δήμου δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορός

ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατʼ ἀγγέλλων ἐμοί

ἔνισπε δʼ ἡμῖν ποῖ κεκύρωται τέλος,

δήμου κρατοῦσα χεὶρ ὅπῃ πληθύνεται.

Δαναός

ἔδοξεν Ἀργείοισιν οὐ διχορρόπως,
605

ἀλλʼ ὥστʼ ἀνηβῆσαί με γηραιᾷ φρενί·

πανδημίᾳ γὰρ χερσὶ δεξιωνύμοις

ἔφριξεν αἰθὴρ τόνδε κραινόντων λόγον·

ἡμᾶς μετοικεῖν τῆσδε γῆς ἐλευθέρους

κἀρρυσιάστους ξύν τʼ ἀσυλίᾳ βροτῶν·
610

καὶ μήτʼ ἐνοίκων μήτʼ ἐπηλύδων τινὰ

ἄγειν· ἐὰν δὲ προστιθῇ τὸ καρτερόν,

τὸν μὴ βοηθήσαντα τῶνδε γαμόρων

ἄτιμον εἶναι ξὺν φυγῇ δημηλάτῳ.

τοιάνδʼ ἔπειθεν ῥῆσιν ἀμφʼ ἡμῶν λέγων
615

ἄναξ Πελασγῶν, ἱκεσίου Ζηνὸς κότον

μέγαν προφωνῶν μήποτʼ εἰσόπιν χρόνου

πόλιν παχῦναι, ξενικὸν ἀστικόν θʼ ἅμα

λέγων διπλοῦν μίασμα πρὸ πόλεως φανὲν

ἀμήχανον βόσκημα πημονῆς πέλειν.
620

τοιαῦτʼ ἀκούων χερσὶν Ἀργεῖος λεὼς

ἔκρανʼ ἄνευ κλητῆρος ὡς εἶναι τάδε.

δημηγόρους δʼ ἤκουσεν εὐπιθὴς στροφὰς

δῆμος Πελασγῶν· Ζεὺς δʼ ἐπέκρανεν τέλος

625

Χορός

ἄγε δή, λέξωμεν ἐπʼ Ἀργείοις
625

εὐχὰς ἀγαθάς, ἀγαθῶν ποινάς.

Ζεὺς δʼ ἐφορεύοι ξένιος ξενίου

στόματος τιμὰς ἐπʼ ἀληθείᾳ,

τέρμονʼ ἄμεμπτον προσαπαντᾶν.

Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 590 focus

Χορός

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ' ἔργοις . πατὴρ φυτουρ-

γός, αὐτόχειρ ἄναξ .

γένους παλαιόφρων μέγας . τέκτων, τόπαν, μή

Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 590 focus

Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 590 focus

τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν

590

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾽ ἔργοις;

πατήρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ

- γένους παλαιόφρων μέγας

τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ οὔριος Ζεύς.

Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 590 focus

τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾽ ἔργοις;
575

¹ πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ

γένους παλαιόφρων μέγας

τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ οὔριος Ζεύς.

²

ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 590 focus

Τίν' ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ' ἔργοις ;

590

<αὐτὸς ὁ ¹ πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ

γένους παλαιόφρων μέγας

τέκτων, τὸ πᾶν μήχαρ, οὔριος Ζεύς.

Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 590 focus

τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾽ ἔργοις;

πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ

600

γένους παλαιόφρων μέγας

τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ οὔριος Ζεύς.

Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 590 focus

τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν

590

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾿ ἔργοις;

αὐτὸς ὁ πατήρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ,

γένους παλαιόφρων μέγας

τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ, οὔριος Ζεύς. –

Translations (7)

Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 600-625 focus

Re-enter Danaus

Danaus

Be of good cheer, my children, all goes well on the part of the citizens. Decrees, carrying full authority, have been passed.
600

Chorus

Hail, our envoy, harbinger of tidings most welcome, But tell us—to what end has the decision been carried, and to what course does the majority of the people’s votes incline?

Danaus

Action was taken by the Argives, not by any doubtful vote but in such a way as to make my aged heart renew its youth. For the air bristled with right hands held aloft as, in full vote, they ratified this resolution into law: That we are settlers in this land, and are free, subject to no seizure, and secure from robbery of man; that no one, native or alien, lead us captive; but, if they turn to violence, any landholder who refuses to rescue us, should both forfeit his rights and suffer public banishment.
605

Such was the persuasive speech that the king of the Pelasgians delivered on our behalf, uttering the solemn warning that never in the future should the city feed the great wrath of Zeus, protector of the suppliant; and declaring that, should a twofold defilement—from strangers and from natives at once—arise before the city,
615

it would become fodder for distress past all relief. Hearing these words, the Argive people, waiting for no proclamation of crier, voted by uplifted hand that this should be so. It was the Pelasgian people, won readily to assent, who heard the subtle windings of his speech; but it was Zeus who brought the end to pass.
620

625

Chorus

Come, let us invoke blessings upon the Argives in return for blessings. And may Zeus, god of strangers, behold the offerings of gratitude voiced by a stranger’s lips, that they may in true fulfilment reach their perfect goal.
625

The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 590 focus

Whom of the gods could I more rightly invoke than you for just deeds? the creative sire who by the touch of your hand became lord of Io, great all-prudent author of our race, Jove wafting every needful device.

LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 590 focus

Très appuyé et très franc.

LE CORYPHÉE.

Quel dieu donc encore plus désigné par ses actes puis-je raisonnablement invoquer? Notre sire et notre père, celui qui de ses mains a planté cette souche, l'antique et puissant auteur de ma race, c'est le

The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 590 focus

To whom, for juſtice when I raiſe the ſtrain,

To whom, ſave Jove, ſhou'd I complain?

670

Great, aweful author of our ancient line,

Creative parent, independent lord,

Diſpoſer of the world, righteous, benign,

Sovereign, above the highest high ador'd;

Whene'er he deigns to grace ſome favour'd head,

675

Eaſy alike to him the will, the word, the deed.

DANAUS, CHORUS.

DANAUS.

Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 590 focus

Quale s' addice piú chiamar dei Superi

635

a cosí giuste imprese? Il Dio sovrano

che piantò di sua mano

la stirpe nostra, il sommo fabbro, il saggio

di sapïenza antica, il rifugio unico

Giove, che guida ogni mortal viaggio.

640

CORO

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 590 focus

Justly his deed was done;

Unto what other one,

Of all the gods, should I for justice turn?
645

From him our race did spring;

Creator he and King,

Ancient of days and wisdom he, and might.

As bark before the wind,

So, wafted by his mind,
650

Moves every counsel, each device aright.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 590 focus

Zu wem kann mein Gebet gerechter

Um Beistand fleh'n, zu welchem Gotte?

O Vater alles Lebens, Herr durch eigne Macht,

Des Stammes alter großer Ahn,

Allwalter Zeus, alles Heiles Quelle!
570
Fünfte Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-433

τὰ δ᾽: Libri

τὰν δ'

, sed G. ex correctione, nam prius scriptum erat

τὰ δ'

. Ita vel sine libro corrigendum erat.

554

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-434

δ᾽ ἐθάμβουν:

δὲ θαμβοῦν

Μ. G. Rob. Correxit Turnebus.

554

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-435

τίς: Libri

τόδε

. Correxit Canterus.

555

558-559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-436

δι' αἰῶνος κρέων ἀπαύστου πράκτωρ τῶνδ᾽ ἐφάνη Ζεύς:

ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου

Μ.

ζεὺς αἰῶνος κρεῶν ἀπαύστου

G. Ε.

κραίνων

margo M. Ε.

ζεὺς αἰῶνος κραίνων ἀπαύστον

Ρ.

ζεῦς αἰῶνος κραίνων ἀπαύστου

Rob. Inter v. 557. et 558. rasurae in M. Pessimo numero legebatur

Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου

. Nimirum quod sequens versus exciderat, nomen Iovis addendum esse vidit librarius. At id fuerat in altero versu: hunc, ut antistrophicum,

δι' αἰῶνος

habere oportebat. Supplevi quae deerant usitata formula. Sic in Eumen. v. 317.

πράκτορες αἵματος αὐτῷ τελέως ἐφάνημεν

. Sophocles Trach. 251.

Ζεὺς ὅτου πράκτωρ φανῇ

. 862.

Κύπρις τῶνδ᾽ ἐφάνη πράκτωρ

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-437

δύναμις: Libri

βία

. Non vim, quae si esset vis ab Iunone illata, indicatum id oportebat, sed miseriam desisse dicendum erat. Quare

δύναμις

posui.

560

562-563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-438

δακρύων δ᾽ ἀποσταλάζει πένθιμον αἰδῶ: Frustra laboratum est in explicanda scriptura librorum,

δακρύων δ᾽ ἀποστάζει πένθιμον αἰδῶ

. Nam

ἀποστάζειν

non ea dicuntur, quae aliquid abiiciunt et removent, sed potius quae id conspiciendum praebent. Scribendum erat

ἀποσχάζει

Πένθιμος αἰδὼς δακρύων

est pudor cum dolore et lacrimis coniunctus, quod forma humana privata erat io. Vnde in Prometheo v. 643. dicit

καίτοι καὶ λέγουσ᾿ αἰσχύνομαι θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλία προςέπτατο

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-439

φυσιζόον:

φυσίζωον

568

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-440

τόδε: Libri

τὸ δή

. Sensum perspexit Turnebus, qui hoc in

τοδι

mutavit. Nam v. 568 - 573. sunt verba, quae omnes homines dicere chorus ait. Recte Porsonus

τόδε

568

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-441

κυρήσαις:

κυρήσας

ante correctionem P.

573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-442

ἐνδικωτέροισιν:

ἐνδικωτέροισιν

libri. ν abiecit Turnebus.

574

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-443

NA: Non in fine huius versus duas syllabas debebant excidisse dicere critici, sed dactylum in principio versus,

εὖτέ γε

, ut ex antistropha apparet.

576

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-444

μῆχαρ οὔριος:

μήχα οὔριος

578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-445

ὑπ᾽ ἀρχᾶς: Libri

ὑπ' ἀρχάς

. Correxit Schutzius. Perdidit operam Wunderus in censura Aiacis ab Lobeckio editi pag. 103. seqq. evicisse se ratus

θοάζειν

sedere significare. Redit ista opinio ad duo exempla, quorum unum hoc, alterum in principio Oedipi regis est, neutrum recte intellectum. Vt supra v. 86. seqq. chorus deos nullo labore solo nutu suo et voluntate omnia perficere dixit, in eandem sententiam hic dicit Iovem ad nullius imperium properantem,

ὑπ᾿ ἀρχῆς οὔτινος θοάζοντα

(properare enim debet qui imperia potentioris exsequitur), tamen celerrime efficere decreta sua:

πάρεστι δ᾽ ἔργον ὡς ἔπος σπεῦσαί τι τῶν βούλιος φέρει φρήν

. Referuntur ad se invicem

θοάζων

σπεῦσαι

. Quoniam autem ipse talis est Iuppiter, gaudet etiam facere ut debilior potentiorem vincat, neque alio superiorem locum tenente infra sit positus. Vt ipsa verba reddam, hoc dicit, sub nullius imperio properans, probat debiliorem fortioris compotiri infra, nullo superius sedente.

Σέβειν

probandi significatu dixit in Agam. v. 1580.

Αἴγισθ᾽, ὑβρίζειν ἐν κάκοισιν οὐ σέβω

, et in Eum. v. 741.

τὸ μὴ ἀδικεῖν σέβοντες ἐν διαιρέσει

579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-446

κρεισσόνων:

κρεῖσσον ὢν

M. G. Rob.

κρεῖσον ὢν

E. Correxit Turnebus.

580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-447

οὔτινος:

οἵτινος

Μ. G.

οὔτινος

Rob.

581

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-448

ἡμένου σέβει:

ἠμέν οὐ

Μ.

ἦμεν οὐ

G. E.

ἡ μὲν οὐ

Rob.

ἡμένου εἰ σέβῃ

Turn. Emendate Vict.

581

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-449

βούλιος: Libri

δούλιος

. Emendavit Auratus.

583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-450

NA: Non puto construendum esse

εὖ

cum

θαρσεῖτε

, ut sit

εὐθαρσεῖτε τὰ τῶν ἐγχωρίων

. Illud vero non contendam, non intercidisse versum inter hos duos.

584

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-451

ἀγγέλλων:

ἀγγέλλων

Μ. a m. secunda et E.

ἀγγέλων

M. a m. prima et G. Rob.

586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-452

ἔνισπε δ᾽ ἡμῖν:

ἑνόσπερ ἡμῖν

Μ. Ρ. Ε.

ἔνεπε δ᾽ ἡμῖν

ἔνισπε δ᾽ ἡμῖν

Rob.

587

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-453

ποῖ κεκύρωται:

ποι

(sine acc.)

κεκύρτωται

Μ.

ποῦ κεκύρτωται

G. Ε.

κεκύρτωται

etiam P.

ποῖ κεκύρωται

Rob.

587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-454

χεὶρ ὅπου πληθύνεται:

χειροπληθύεται

M. P. E. Rob.

χειροπλη· θύεται

G. Qui

χεὶρ ὅπως

coniecerunt ut Turnebus, vel

χεὶς ὅποι

ut Victorius, vel

χείρ ὅπῃ

ut Dobraeus, vel

χείρ θ' ὅπῃ

ut Dindorfius, bis idem dici fecerunt. Quare

χεὶρ ὅπερ πληθύνεται

scripsi.

588

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-455

ὡς τ᾿ ἀνηβῆσαί με:

ὥστ᾽ ἂν ἡβήσαιμι

Μ. G.

ὡς τ᾿ ἂν ἡυλήσαιμι

Rob.

ὥστ᾽ ἂν ἡγήσαιμι

Ε.

ἀνηβῆσαί με

Tyrwhittus.

590

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-456

γηραιᾷ:

γηραιῶ

Rob.

590

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-457

λόγον:

λόγων

Μ.

592

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-458

κἀρουσιάστους:

καρυσιάστους

Μ. G.

καὶ ῥυσιάστους

Rob.

βαρυσιάστους

Ε.

594

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-459

ξύν τ᾽:

ξύν τε

Rob.

ξὺν

Ε.

594

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-460

ἀσυλίᾳ:

ἀσυλία

Rob.

594

598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-461

δημηλάτῳ:

δημηλάτον

editio Aldina Stephani Byz. in v.

δῆμος

598

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-462

ἔπειθε:

ἔπειθεν

Μ. G. Rob.

έπειθε

Turn.

599

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

533-607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-337

erstes Stasimon: Gebet zu Gott (Zeus). Schütze uns gegen den Übermut der Männer; als Nachkommen der Io rufen wir zu dir als unserem Stammvater. Wir stehen jetzt wieder auf der Flur, von welcher Io fortgetrieben wurde hinauf zum Bosporus, über diesen nach Klein- asien, durch Phrygien, Mysien, Lydien, Pamphylien, Kilikien, Phönikien nach Ägypten, wo sie erschien zum Staunen der Be- wohner, welche sich über das niegesehene Wesen, halb Kuh, halb Frau, entsetzten. Dort in Ägypten aber legtest du deine heilende Hand auf sie und sie erhielt wieder ihre Gestalt und gebar von dir den Epaphos, den Ahnherrn unseres Geschlechts. Wir haben also ein Anrecht auf deine Hilfe, und du kannst helfen; denn wer ist mäch- tiger als Zeus, dessen Wort sofort zur Tat wird!" Auch hier benutzt der Dichter die Gelegenheit seine geographischen Kenntnisse zu ver- werten. Vgl. zu 261.

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-354

⁴

ἰάπτει (,,stürmt") intransitiv wie ἵησι Pers. 473. Ασίδος wie Pers. 273, 765.

557. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-355

⁵

⁶

Nach dem Ganzen werden die Teile Asiens aufgezählt. Es fehlt also kein καί, wie der Schol. meint. μηλοβότου wie Pers. 765 Ασίδος μηλοτρόφου nach Archil. Fragm. 26 ὃ δ' Ασίδος γῆς καρτερὸς μηλοτρόφου. Phrygien war durch seine Schafe und seine Wolle be- kannt, vgl. Aristoph. Vö. 493 χλαῖ- ναν .. Φρυγίων ἐρίων, Strab. S. 578 φέρει δ᾽ ὁ περὶ τὴν Λαοδίκειαν τόπος προβάτων ἀρετὰς εὐκ εἰς μαλακότητα μόνον τῶν ἐρίων, ᾗ καὶ τῶν Μιλησίων διαφέρει, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν κοραξὴν χρόαν. Φρυγίας διαμπάξ wie στέρνων διαμπάξ Prom. 65, λαιμῶν διαμπαξ Bakch. 994. Eur.

558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-356

⁷

⁸

Teuthras, König von Mysien, war Adoptivvater des Telephos, Apollod. III 9, 1. Vgl. Τεύθραντος πεδίον Pind. Οl. Χ 71. 5591. Λύδια τ᾽ ἂν ( τ᾽ ἂγ für τε Hermann; ἄγ wie ἄμ 354) κτέ. Und die lydischen Talschluchten hinauf und über die Marken der Kilikier und durch das Land der Pamphylier stürmend setzt sie ( περᾷ) über immerfließende Ströme und durch- wandert ( περᾷ) ein reichgesegnetes Land" u. s. w. Zu Λύδια ἀνὰ γύαλα καὶ δι᾽ ὅρων ist ὀρνυμένα aus dem folgenden διορνυμένα zu entnehmen. Daß Kilikien vor Pamphylien ge- nannt wird, hat seinen Grund wohl nur im Versmaße.

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-357

⁹

¹⁰

γᾶν: die Handschrift bietet τὰν. κενάους im Gegensatz zu den in der heißen Zeit versiegenden χειμάρροι. Es können die Flüsse Kleinasiens, Hermos, Paktolos, Kaystros, Mäander, Eurymedon, Kalykadnos, oder auch die Flüsse Syriens wie der Orontes gemeint sein.

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-358

¹¹

¹²

τᾶς (Hermann τὰν) Αφροδίτας αἶαν: Schol. Φοινίκην· ἣν ἱερὰν Αφροδίτης διὰ βίβλον καὶ λίβανον (d. i. Βύβλον και Λίβανον). Vgl. Paus. I 14, 6 πρώτοις ἀνθρώπων Ασσυρίοις κατέστη σέβεσθαι τὴν Οὐρανίαν, μετὰ δὲ Ἀσσυρίους Κυπρίων Παφίοις καὶ Φοινίκων τοῖς Ασκά- λωνα ἔχουσιν ἐν τῇ Παλαιστίνη. παρὰ δὲ Φοινίκων Κυθήριοι μαθόντες σέβουσιν. Eur. Bakch. 401 heißt Zypern νάσος τᾶς Ἀφροδίτας und vielleicht ist unter βαθύπλουτον χθόνα Phönizien zu verstehen. Ge- nauere Angaben kann der Dichter beiseite lassen.

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-359

¹³

¹⁴

f.,,Sie gelangt, da mit seinem Stachel auf sie lossticht der geflügelte Hirte." Mit εἰσικνουμένου Kann man Ausdrücke wie μέσον κάρα διπλοῖς κέντροισί μου καθίκετο Soph. O. T. 809 vergleichen. βουκόλου, weil der οίστρος an die Stelle des Argos (308) getreten ist.

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-360

¹⁵

¹⁶

Δῖον . . ἄλσος: Schol. τὴν Αἴγυπτον.

568-569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-361

¹⁷

¹⁸

Die Fruchtbarkeit Ägyptens wird von dem Schnee Äthiopiens, welcher durch die heißen Winde ( Τυφώ μένος) schmilzt und die Überschwemmungen des Nil her- beiführt, abgeleitet. Vgl. Fragm. 300 γύας μὲν αἰνεῖν ἐκμαθὼν ἐπί- σταμαι Αιθιοπίδος γῆς, ἔνθα Νεῖλος ἑπτάρους γάνος κυλίνδει πνευμάτων ἐπομβρίᾳ, ἐπεὶ πυρωπὸν φέγγος ἐκ- λάμψαν φλόγα τήκει πετραίαν χιόνα πᾶσα δ᾽ εὐθαλής Αίγυπτος ἁγνοῦ νάματος πληρουμένη φερέσβιον Δή μητρος ἀντέλλει στάχυν, Diod. Sic. I 38, 4 Αναξαγόρας ὁ φυσικὸς ἀπε- φήνατο τῆς ἀναβάσεως αἰτίαν εἶναι τὴν τηκομένην χιόνα κατὰ τὴν Αἰ θιοπίαν, ᾧ καὶ ὁ ποιητὴς Εὐριπίδης μαθητὴς ἂν ἠκολούθηκε (Fragm. 228). Τυφῶ: der gleiche Gen. von τυφώς Sieb. 504; vgl. Hesych. Τυφῶ· ἀντὶ τοῦ Τυφώνος Σοφοκλῆς. Inbetreff der Wirksamkeit des Typhos (Typhon, Typhoeus) vgl. Hes. Theog. 869 ἐκ δὲ Τυφωέος ἔστ' ἀνέμων μένος ὑγρὸν ἀέντων.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-362

¹⁹

²⁰

ὕδωρ τε (so Pauw für τὸ).. νόσοις (man erwartet νόσων) ἔθι- κτον (nämlich ἱκνεῖται): vgl. Prom. 838 ίησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ρέος, Eur. Fragm. 228, 2 Νείλου λιπὼν κάλλιστον ἐκ γαίας (vielleicht ἀρωγὸν εὐσοίας) ὕδωρ, Plut. d. Is. et Os. S. 353 Α πιαίνειν δοκεῖ καὶ μάλιστα πολυσαρκίαν ποιεῖν τὸ Νειλῶον ὕδωρ πινόμενον. Beim Schwellen des Ni erlischt die Pest, welche in alter Zeit ebenso in Ägypten wütete wie in neuer.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-363

²¹

²²

,,wahnsinnig ob des ent- ehrenden Leids (d. i. wegen der Verwandlung in eine Kuh) und rasend infolge der aufreibenden Schmerzen des Stachels, welchen Hera ihr angesetzt hatte (310f.)".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-364

²³

²⁴

ἔννομοι, Schol. οικήτορες.

575-576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-365

²⁵

²⁶

χλωρὸν δεῖμα wie bei Homer χλωρὸν δέος. Für θυμὸν ἐπάλ- λοντο könnte es θυμὸς αὐτοῖς ἐπάλ- λετο heißen wie Cho. 409 πέπαλται δ' αυτέ μοι φίλον κέαρ. Vgl. Soph. Ο. Τ. 153 ἐκτέταμαι δνοφερὰν φρένα δείματι πάλλων. Das syllabische Augment fehlt häufig in lyrischen Partien und in Botenreden. Vgl. γείνατο 589.

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-366

²⁷

²⁸

βοτόν ist Apposition zu ὄψιν. Im Trimeter fehlt hier die ge- nauere Responsion. Mit μιξόμ- βροτος (gebildet wie ἄμβροτος) vgl. μιξοπάρθενος Eur. Phoen. 1023 von der Sphinx, μιξοβάρβαρος ebd. 138, μιξόθηρας φῶτας von den Kentauren Eur. Ion 1161.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-367

²⁹

³⁰

τὰν μὲν, nämlich ὄψιν. V. 303 ist bloß von der Verwand- lung in eine Kuh die Rede.

580-581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-368

³¹

³²

θέλξας, θεραπεύσας (durch Berührung mit der Hand). — οίστρο- δόνητον: zu 16.

583-584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-369

³³

³⁴

δι' αἰῶνος (wie 590) < πράκτωρ τῶνδ' ἐφάνη> Ζεύς (für Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου Her- mann) gibt die Antwort auf die vorausgehende Frage. κρέων (Schol. κραίνων) wie Pind. Ρyth. ΙΧ 99 κρέοντι σὺν Αἰακῷ. Die Worte πράκτωρ τῶνδ᾽ ἐφάνη sind dem Sinne entsprechend ergänzt nach Soph. Τr. 251 Ζεὺς ὅτου πράκτωρ φανῇ, 862 Κύπρις τῶνδ᾽ ἐφάνη πράκτωρ.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-370

³⁵

³⁶

,,Durch die sanfte Gewalt seiner Hand und den göttlichen Anhauch wird ihrer Not (der Tier- gestalt und der Plage des οίστρος) ein Ende gemacht. Und vor Weh- mut und Scham bricht sie in Trä- nen aus." χειρός ist ergänzt für βία d. i. βίᾳ, die Erklärung zu σθένει. Vgl. Prom. 875 ἐπαφῶν ἀταρβεί χειρί. Mit πένθιμον αἰδῶ wird Rührung bei dem plötzlichen Wechsel ihres Schicksals und züch- tige Scham vor Zeus als Grund der Tränen bezeichnet.

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-371

³⁷

³⁸

ἕρμα von dem Ballast des Schiffes auf die Leibesfrucht der Io übertragen. Schol. τὸ βάρος (vgl. Cho.990 ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος). Eine genauere Responsion stellt Heimsöth her, in- dem er ἀτρεκεῖ für ἀψευδεῖ schreibt.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-372

³⁹

⁴⁰

Vgl. Prom. 422 πρόπασα δ' ἤδη στονόεν λέλακε χώρα.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-373

⁴¹

⁴²

φυσίζουν: vgl. Hom. Γ 243 φυσίζους αἷα, aber hier nicht „, Ge- treide hervorbringend", sondern Leben erzeugend". Genauere Responsion mit 584 würde gewonnen, wenn τέρχνος für γένος stünde; vgl. Hesych. τέρχνεα· φυτὰ νέα. Der Gedanke ist:,, ein so lebenskräftiges Geschlecht kann nur aus dem Samen des Zeus stammen".

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-374

⁴³

⁴⁴

Die von der Arglist der Hera verhängte Krankheit ist die Kuh- gestalt mit dem οἶστρος, wie die Herstellung der ursprünglichen Ge- stalt 1077 als Heilung bezeichnet wird. Unnötig erscheint die Ände- rung μόγους (Oberdick) oder πόνους.

596-597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-375

⁴⁵

⁴⁶

Unvermerkt tritt an die Stelle der Rede aller Welt ( βοᾷ χών) die Rede der Danaiden: ,Wer unser Geschlecht von Epaphos ableitet, trifft das Richtige." κυ ρήσαις, τύχοις wie Soph. Εl. 663 καὶ δάμαρτα τήνδ' ἐπεικάζων κυρῶ κείνου;

598-599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-376

⁴⁷

⁴⁸

Welcher Gott gibt uns durch das, was er getan hat, mehr einen Anspruch, daß wir ihn mit Gebühr anrufen?" Über die Form κεκλοίμαν zu 40.

Aeschylus Supplices 590

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Δαναος

θαρσεῖτε παῖδες: εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων:
600

δήμου¹ δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορος

ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατ᾽ ἀγγέλλων ἐμοί:

ἔνισπε δ᾽² ἡμῖν ποῖ κεκύρωται³ τέλος,

δήμου κρατοῦσα χείρ θ᾽⁴ ὅπῃ πληθύνεται.

Δαναός

θαρσεῖτε παῖδες. εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων·
600

δήμου δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορός

ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατʼ ἀγγέλλων ἐμοί

ἔνισπε δʼ ἡμῖν ποῖ κεκύρωται τέλος,

δήμου κρατοῦσα χεὶρ ὅπῃ πληθύνεται.

Χορός

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ' ἔργοις . πατὴρ φυτουρ-

γός, αὐτόχειρ ἄναξ .

γένους παλαιόφρων μέγας . τέκτων, τόπαν, μή

τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾽ ἔργοις;
575

¹ πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ

γένους παλαιόφρων μέγας

τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ οὔριος Ζεύς.

²

Danaus

Be of good cheer, my children, all goes well on the part of the citizens. Decrees, carrying full authority, have been passed.
600

Chorus

Hail, our envoy, harbinger of tidings most welcome, But tell us—to what end has the decision been carried, and to what course does the majority of the people’s votes incline?

Chorus

Come, let us invoke blessings upon the Argives in return for blessings. And may Zeus, god of strangers, behold the offerings of gratitude voiced by a stranger’s lips, that they may in true fulfilment reach their perfect goal.
625

LE CORYPHÉE.

Quel dieu donc encore plus désigné par ses actes puis-je raisonnablement invoquer? Notre sire et notre père, celui qui de ses mains a planté cette souche, l'antique et puissant auteur de ma race, c'est le

DANAUS.

CORO

Justly his deed was done;

Unto what other one,

Of all the gods, should I for justice turn?
645

From him our race did spring;

Creator he and King,

Ancient of days and wisdom he, and might.

As bark before the wind,

So, wafted by his mind,
650

Moves every counsel, each device aright.

Zu wem kann mein Gebet gerechter

Um Beistand fleh'n, zu welchem Gotte?

O Vater alles Lebens, Herr durch eigne Macht,

Des Stammes alter großer Ahn,

Allwalter Zeus, alles Heiles Quelle!
570
Fünfte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Δαναος θαρσεῖτε παῖδες: εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων: 600 δήμου 1 δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορος ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατ᾽ ἀγγέλλων ἐμοί: ἔνισπε δ᾽ 2 ἡμῖν ποῖ κεκύρωται 3 τέλος, δήμου κρατοῦσα χείρ θ᾽ 4 ὅπῃ πληθύνεται.

Δαναός θαρσεῖτε παῖδες. εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων· 600 δήμου δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορός ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατʼ ἀγγέλλων ἐμοί ἔνισπε δʼ ἡμῖν ποῖ κεκύρωται τέλος, δήμου κρατοῦσα χεὶρ ὅπῃ πληθύνεται.

Χορός ἄγε δή, λέξωμεν ἐπʼ Ἀργείοις 625 εὐχὰς ἀγαθάς, ἀγαθῶν ποινάς. Ζεὺς δʼ ἐφορεύοι ξένιος ξενίου στόματος τιμὰς ἐπʼ ἀληθείᾳ, τέρμονʼ ἄμεμπτον προσαπαντᾶν.

Χορός κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ' ἔργοις . πατὴρ φυτουρ- γός, αὐτόχειρ ἄναξ . γένους παλαιόφρων μέγας . τέκτων, τόπαν, μή

τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾽ ἔργοις; 575 1 πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ γένους παλαιόφρων μέγας τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ οὔριος Ζεύς. 2

Danaus Be of good cheer, my children, all goes well on the part of the citizens. Decrees, carrying full authority, have been passed. 600

Chorus Hail, our envoy, harbinger of tidings most welcome, But tell us—to what end has the decision been carried, and to what course does the majority of the people’s votes incline?

Chorus Come, let us invoke blessings upon the Argives in return for blessings. And may Zeus, god of strangers, behold the offerings of gratitude voiced by a stranger’s lips, that they may in true fulfilment reach their perfect goal. 625

LE CORYPHÉE. Quel dieu donc encore plus désigné par ses actes puis-je raisonnablement invoquer? Notre sire et notre père, celui qui de ses mains a planté cette souche, l'antique et puissant auteur de ma race, c'est le

DANAUS.

CORO

Justly his deed was done; Unto what other one, Of all the gods, should I for justice turn? 645 From him our race did spring; Creator he and King, Ancient of days and wisdom he, and might. As bark before the wind, So, wafted by his mind, 650 Moves every counsel, each device aright.

Zu wem kann mein Gebet gerechter Um Beistand fleh'n, zu welchem Gotte? O Vater alles Lebens, Herr durch eigne Macht, Des Stammes alter großer Ahn, Allwalter Zeus, alles Heiles Quelle! 570 Fünfte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Δαναος

θαρσεῖτε παῖδες: εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων:
600

δήμου¹ δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορος

ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατ᾽ ἀγγέλλων ἐμοί:

ἔνισπε δ᾽² ἡμῖν ποῖ κεκύρωται³ τέλος,

δήμου κρατοῦσα χείρ θ᾽⁴ ὅπῃ πληθύνεται.

Δαναός

θαρσεῖτε παῖδες. εὖ τὰ τῶν ἐγχωρίων·
600

δήμου δέδοκται παντελῆ ψηφίσματα.

Χορός

ὦ χαῖρε πρέσβυ, φίλτατʼ ἀγγέλλων ἐμοί

ἔνισπε δʼ ἡμῖν ποῖ κεκύρωται τέλος,

δήμου κρατοῦσα χεὶρ ὅπῃ πληθύνεται.

Χορός

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ' ἔργοις . πατὴρ φυτουρ-

γός, αὐτόχειρ ἄναξ .

γένους παλαιόφρων μέγας . τέκτων, τόπαν, μή

τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν

κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾽ ἔργοις;
575

¹ πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ

γένους παλαιόφρων μέγας

τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ οὔριος Ζεύς.

²

Danaus

Be of good cheer, my children, all goes well on the part of the citizens. Decrees, carrying full authority, have been passed.
600

Chorus

Hail, our envoy, harbinger of tidings most welcome, But tell us—to what end has the decision been carried, and to what course does the majority of the people’s votes incline?

Chorus

Come, let us invoke blessings upon the Argives in return for blessings. And may Zeus, god of strangers, behold the offerings of gratitude voiced by a stranger’s lips, that they may in true fulfilment reach their perfect goal.
625

LE CORYPHÉE.

Quel dieu donc encore plus désigné par ses actes puis-je raisonnablement invoquer? Notre sire et notre père, celui qui de ses mains a planté cette souche, l'antique et puissant auteur de ma race, c'est le

Justly his deed was done;

Unto what other one,

Of all the gods, should I for justice turn?
645

From him our race did spring;

Creator he and King,

Ancient of days and wisdom he, and might.

As bark before the wind,

So, wafted by his mind,
650

Moves every counsel, each device aright.

Zu wem kann mein Gebet gerechter

Um Beistand fleh'n, zu welchem Gotte?

O Vater alles Lebens, Herr durch eigne Macht,

Des Stammes alter großer Ahn,

Allwalter Zeus, alles Heiles Quelle!
570
Fünfte Gegenstrophe.