Aeschylus Supplices 438

Herbert Weir Smyth (Translator)

View: By Scene

Supplices. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Suppliant Maidens (English) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.))

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 438-523 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 438 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 438 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 438 focus
Καὶ δὴ πέφρασμαι· δεῦρο δ᾽ ἐξοκέλλεται·
Η τοῖσιν ἢ τοῖς πόλεμον αἴρεσθαι μέγαν 1
Πᾶσ᾽ ἔστ᾽ ἀνάγκη· καὶ γεγόμφωται σκάφος 2
Στρέβλαισι ναυτικαῖσιν, ὡς προσηγμένου.
Ανευ δὲ λύπης οὐδαμοῦ καταστροφή.
450
Καὶ χρήμασιν μὲν ἐκ δόμων πορθουμένων,
Ατης γε μείζω, καὶ μέγ᾿ ἐμπλήσας γόμον, 3
Γένοιτ᾽ ἂν ἄλλα κτησίες Διὸς χάριν·
Καὶ γλῶσσα τοξεύσασα μὴ τὰ καίρια,
Γένοιτο μύθου μύθος ἂν θελκτήριος, 4
455
Αλγεινὰ θυμοῦ κάρτα κινητήρια.
Όπως δ᾽ ὅμαιμον αἷμα μὴ γενήσεται,
Δεῖ κάρτα θύειν, καὶ πεσεῖν χρηστήρια
θεοίσι πολλοίς, πολλὰ πημονῆς ἄκη.
Η κάρτα νείκες τοῦδ᾽ ἐγὼ παροίχομαι 5
460
θέλα δ' ἄίδρις μᾶλλον ἢ σοφός κακῶν 6
Εἶναι. γένοιτο δ᾽ εὐ παρὰ γνώμην ἐμήν.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 438 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 438 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 438 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 438 focus
καὶ δὴ πέφρασμαι· δεῦρο δ᾽ ἐξοκέλλεται·
ἢ τοῖσιν ἢ τοῖς πόλεμον αἴρεσθαι μέγαν
πᾶσ᾽ ἔστ' ἀνάγκη· καὶ γεγόμφωται σκάφος
στρέβλαισι ναυτικαῖσιν ὡς προσηγμένον.
450
ἄνευ δὲ λύπης οὐδαμοῦ καταστροφή.
καὶ χρημάτων μὲν ἐκ δόμων πορθουμένων
ἄτην γεμίζων καὶ μέγ᾽ ἐμπλήσας γόμου
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 438 focus
Translations (8)
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 438 focus
And truly I have considered; and the matter is driven to this: it is absolutely necessary to undertake a great war either with these (viz. the gods) or with those (viz. the sons of Ægyptus): and it is compacted with nails, like a ship put together by naval wedges. But without sorrow by no means will there be a turning aside. And, indeed, when possessions are borne as plunder from the house, a heap greater than the loss, and which completely fills it up may arise from another quarter by the kindness of bounteous Jove. And the tongue having darted forth unseasonable things grievous, and provoking wrath, there may be other words to soothe the former. But it is necessary by all means to sacrifice, and for many victims to be slain for many gods, remedies of calamity, that kindred blood be not shed. Certainly I altogether pass by this strife; but I wish to be rather ignorant of, than acquainted with ills but may matters fall out well, contrary to my expectation.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 438 focus
réflexions sont faites: ma barque a touché - ou contre ceux-ci ou contre ceux-là soulever une
rude guerre, c'est à quoi je suis contraint - et, sur cet écueil, la voilà clouée tout comme si on l'y eût hissée à grand renfort de cabestans marins. Point d'issue exempte de douleur! Que des richesses soient arrachées à une maison,
d'autres y peuvent rentrer, d'une valeur qui dépasse la perte, jusqu'à faire le plein de la cargaison, par la faveur de Zeus protecteur des biens. Que ta langue ait lancé des
traits inopportuns qui remuent cruellement un cœur, des
mots peuvent calmer une souffrance qu'ont causée des mots. Mais, quand il s'agit du sang de nos frères, il faut,
pour l'épargner, sacrifier, offrir à tous les dieux toutes les victimes aptes à remédier à un tel malheur ou je me trompe fort sur la nature du débat qui s'annonce 1 . Mais j'aime mieux encore être mauvais prophète que trop bon prophète d'infortunes : que tout s'achève au mieux contre mon attente!
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 438 focus
Well; I have paus'd, and ponder'd; but each thought
510
Tells me the fluctuating tide perforce
Will drive me on a war with these, or those;
And, like a ſhip with all its anchors out,
I must abide the ſtorm: nor will this end
Without calamity, and loſs, and woe.
515
When the rich houſe in deſolation ſinks,
Its wealth all waſted, bounteous Jove may raiſe
Its ſplendor to outſhine its former ſtate:
Or when the haughty tongue unſeemly bolts
The bitter taunt that ſtings the anguifh'd heart,
520
The balm of honied words may heal the wound.
But kindred blood to reek upon the dust-
No: let the altars blaze, and each due rite
Propitiate ev'ry God t' avert the ill.
Meanwhile I keep aloof, wiſhing t' appear
525
Ignorant of these diſputes: and may th' event
Be fortunate beyond my expectation.
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 438 focus
Ho meditato a questi scogli io ruppi:
o con queste o con quelli, immane guerra
475
affrontare m'è forza: e sui navali
curri confitta è già questa carena.
Esito non si avrà senza cordoglio,
o che tal lite male intendo. E inetto
esser vo', pria che artefice di male.
480
E segua il bene come io pur lo spero.
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 438 focus
At iam dixi. hinc exite,
Aut his, aut illis inferre bellum magnum
Omnino necesse est. at compacta est ſcapha
Cuneis nauticis tanquam, adducta.
415
Sine dolore nequaquam euerſio.
Et rebus domorum dilapidatarum
Detrimentum malum & magnum implens onus,
Fiant alia Cteſij Iouis gratia.
Et lingua iaculans non opportuna,
420
Sit ſermonis ſermo blandus,
Doloroſa animi incitamenta.
Vt uerò fraternus ſanguis non sit
Oportet multas hostias ſacrificare & mactare,
Dijs multis, multa remedia doloris ſunt.
425
Certè admodum comminutiones huius ego prætereo.
Nolo ego inſcia malorum potius quàm ſapiens
Eſse. fiat bene præter ſententiam meam.
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Anna Swanwick, 1886.) — 438 focus
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 438 focus
Yea, I have pondered: from the sea of doubt
480
Here drives at length the bark of thought ashore;
Landward with screw and windlass haled, and firm,
Clamped to her props, she lies. The need is stern;
With men or gods a mighty strife we strive
Perforce, and either hap in grief concludes.
485
For, if a house be sacked, new wealth for old
Not hard it is to win—if Zeus the lord
Of treasure favour—more than quits the loss,
Enough to pile the store of wealth full high;
Or if a tongue shoot forth untimely speech,
490
Bitter and strong to goad a man to wrath,
Soft words there be to soothe that wrath away:
But what device shall make the war of kin
Bloodless? that woe, the blood of many beasts,
And victims manifold to many gods,
495
Alone can cure. Right glad I were to shun
This strife, and am more fain of ignorance
Than of the wisdom of a woe endured.
The gods send better than my soul foretells!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 438 focus
Schon lange dacht' ich's; wogend trieb mich's diesem zu:
Mit Menschen oder Göttermacht den großen Kampf
Zu wagen, treibt mich strenge Noth, und wohlgefügt
420
Mit Nägeln, hoch auf Walzen, steht der Kahn bereit.
Kein Ende seh' ich ohne Leid aus solcher Noth.
Wohl kann dem Hause, dessen Schay der Feind geleert,
Ein andrer, neuer Segen durch Kronions Huld
Erblühen, reicher als des Krieges Wuth verschlang;
425
Und ward zur Unzeit ausgesandt der Zunge Pfeil,
Der bitterschmerzend ungestüm aufregt das Herz,
Mag Rede Rede wiederum besänftigen.
Doch daß der Blutsverwandten Blut nicht fließe, muß,
Von frommen Händen dargebracht, manch Opferthier
430
Der Götter manchem fallen als Abwehr des Leids.
Nein, solcher Fehde weich' ich wohlbedächtig aus.
Des Leides will ich lieber unerfahren sein,
Als kundig. Mög' es wider Hoffen glücklich geh'n!

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-357

πολλῶν ἄκουσον:
πολλᾶν ἄκουσον
Rob.
πολλῶν τ᾽ ἄκουσον
Ald. quamquam G.
πολλῶν ἄκουσον
habet ut Μ.
πολλῶν δ᾽ ἄκουσον
Turn. Removit rursus particulam Victorius.
438

438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-358

τέρματ':
τέρμα τ'
Rob.
438

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-359

ζώνας τε, συλλαβὰς πέπλων:
ζῶνας τε
M. Rob.
ζωνάς τε
Ald. Hesychius
ζώνας τε συλλαβὰς πέπλων, ἀντὶ τοῦ αἷς ζώννυμαι καὶ τοὺς πέπλους συλλαμβάνω
.
440

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-360

τάχ᾽ ἂν γυναικὶ ταῦτα συμπρεπῆ πέλοι:
τύχαν
Μ. G. Ε.
τύχα
P. Rob.
τύχειν
Ald.
τύχῃ
vulgo inde a Turnebo.
γυναικῶν
omnes. Veterum librorum
τύχαν
ex
τάχ' ἂν
ortum esse intellexit Marckscheffelius p. 171. Verum non debebat
γυναικῶν
servare, sed scribere
γυναικί
.
πέλοι
M. Rob. et ex correctione G. in quo prius
πέλει
.
441

442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-361

καλή:
καλεῖ
M. G. E. Rob.
καλή
Turnebus.
442

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-362

λέξον:
λέξον
Μ.
λέξον
G.
443

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-363

γηρυθεῖσ᾽:
γηρυθείς
Μ.
γηρυθεὶς
G.
γερυθείς
Ald. Correxit Turnebus.
443

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-364

ἔσει: Libri
ἔση
.
443

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-365

ὑποστήσεις:
ὑπὸ στήσει
Μ.
ὑποστήσει
ceteri. Correxit Wellauerus.
444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-366

περαίνει:
περαίνειν
Rob.
445

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-367

πίναξι:
πίναξιν
M. G. Rob.
πίναξι
Turnebus.
446

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-368

ἀλλ᾽ ἁπλῶς φράσον: Libri
ἀλλὰ πῶς φράσον
. Similiter quidem
πῶς τοῦτ' ἔλεξας
in Persis v. 794. et Sophoclis Aiace v. 270. Sed quod Abreschius coniecit,
ἀλλ᾽ ἁπλῶς φράσον
, melius convenit cum versu qui sequitur. Quare recepi. Comparat Abreschius Prom. 611.
οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματ', ἀλλ᾽ ἁπλῷ λόγῳ
. Addere poterat Choeph. 112.
ἁπλῶς τε φράζουσ', όςτις ἀνταποκτενεῖ
, ubi videtur
ἁπλωστί
scribendum addendaque forma isla adverbii similibus in Sturzii Opusc. p. 255.
447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-369

ἀπάγξασθαι:
ἀπαλλάξασθαι
G. pro
ἀπάγξασθαι
.
448

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-370

δακνιστῆρα: Libri
μακιστήρα
. In ima pagina M. adscriptum habet
μακιστῆρα ἰόν
. Id in G. versui 469. supra adscriptum est. Hesychius
μακίστης, βέλος, τάσσεται δὲ καὶ ἐπὶ μεγάλου
. Longum sermonem Aeschylus dixit
μακιστῆρα μῦθον
in Persis v. 699. Quod Stanleius, cuius adnotatio omissa est in Butleri editione, scripsit, malle se
μαστικτῆρα
legere, sumptum est ab Aurato. Eadem opera coniici poterat
λακτιστήρα
, nisi scholiastae adnotatio,
ἤκουσα λόγον καρδίας δηκτικόν
, ostenderet scriptum fuisse
δακνιστήρα
. Quod in Persis est v. 569.
στένε καὶ δακνάζου
, non adhibeam ut
δακναστῆρα
praeferam. Tales formae finguntur a poetis prouti cuique loco accommodatae videntur. Similiter avicula quaedam et
δακνάς
et
δακνίς
dicta est.
449

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-371

καὶ πολλαχῇ γε:
καὶ μὴν
(
μὲν
Ρ.)
πολλαχῆ γε
M. G. E. P. Rob. Delevi
μὴν
Turnebus,
451

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-372

ἐςβέβηκα:
ἐσέβηκα
Μ. P. E. Rob.
ἐσέβηκε
G. nam
κ
in M. obscurius.
ἐσβέβηκε
Turnebus. Emendavit Schutzius.
454

457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-373

ὁμαίμοις:
ὁμαίμους
M. G. E. Rob. Correxit Turnebus.
457

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-374

NA: Choeph. 861.
μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος
.
458

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-375

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη:
ὅμως ἀνάγκη
Rob.
461

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-376

ἱκτῆρος:
Ζητῆρος
ante correctionem G.
462

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-377

NA: Exciderat hic versus ea sententia, quam supplevi. Neque enim sequente versu cum Aurato et Heathio scribi poterat
κλάδους γε τούτους
.
464

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-378

ἂψ:
ἀἰψ
Μ.
αψ'
ceteri. Non aptum hic
αἶψα
commutavi cum
ἄψ
, etsi id Valckenarius in Diatriba p. 139. in Attica scena prorsus inauditum esse dixit. Sed omnino huius fabulae dictio propius accedit ad Homericam.
465

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-379

ἄλλους:
ἄλλων
Ρ.
466

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-380

τῆς δ᾽ ἀφίξεως:
τοῖς δ᾽ ἀφίξεως
Rob.
467

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-381

κατ᾿ ἀρχῆς:
καταρχῆς
Μ. G.
469

470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-382

οἰκτίσας, ἰδὼν τάδε:
οἶκτος εἰσιδὼν τάδε
libri.
εἰκὸς
Turn. Miseratio dicta pro miserante non videtur displicuisse Porsono ad Med. 139. de iterato
γάρ
disserenti. Scripsi
οἰκτίσας, ἰδὼν τάδε
. Patet autem hoc
γάρ
non ad proxime praegressam sententiam, sed ad illa referendum esse,
μηδ' ἀπορριφθῇ λόγος ἐμοῦ
.
470

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-383

στόλου:
στόλον
Rob.
471

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-384

εὑρεθέντα πρόξενον:
εὖ ῥέόντα προσξένον
Μ.
εὖ ῥέοντα πρὸς ξένον
G.
ευρέοντα πρὸς ξένον
Rob.
εὖ ρέοντα πρόςξενον
Turn. Emendavit Porsonus : et
πρόξενον
scribendum esse iam Canterus viderat.
475

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-385

πολυξέστους: Libri
πολισσούχων ἕδρας
, nisi quod
v
in
πολισσούχων
prius
o
fuisse videtur in M. Posui aliud epitheton. Nam scriba antiquissimi codicis ad praecedentem versum respiciens
πολισσούχους
scripserat. Bothius quum ex duobus versibus unum faciendum putaret hoc modo,
ξύμπεμψον, ὡς ἂν θεῶν πολισσούχων ἕδρας εὕρωμεν
, non videtur reputasse removeri ista ratione verba non temere posita
βωμοὺς προνάους
. Id enim curandum maxime erat, quod rex dixerat,
ὡς ἰδωσι τῆςδ᾽ ἀφίξεως τέκμαρ πάντες πολῖται
.
478

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-386

ἀσφάλεια δ᾽ ᾖ δι᾽ ἄστεως:
ἀσφαλείας δὲ δὲ ἄστεως
Μ. G. Sic etiam E. sed
δι' ἄστεος
, ut Rob. qui
ἀσφαλεία δέ
. A Turnebo profectum
ἀσφάλεια δ᾽ ᾖ δι᾽ ἄστεος
.
479

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-387

φύλαξαι:
φυλάξαι
M. a m. prima. Scholiastes
μὴ θαρρήσας μόνος ἀπελθεῖν φοβηθῶ ὑπό τινος
. Qui si haec rectius explicasset, non venisset quibusdam in mentem
φόνον
scribere, quod acriter tuetur Marckscheffelius p. 213. Nam ista scriptura Argivi ut proni ad caedem notarentur. Hoc dicit Danaus: vide ne, si solus per urbem eam, hominis peregrini ipsoque cutis colore stuporem facientis audacia metum civibus incutial, concursusque fiat et pulsatio, in qua facile accidere potest, ut quis eum qui minime hostis est occidat.
482

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-388

ἀστικούς:
ἀστίκτους
M. G. P. E.
ἀθικτους
Rob.
ἀστικούς
Turn.
485

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

182-532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-85

1
2
erstes Epeisodion. 1. Szene (182—239): Danaos und der Koryphaios. Danaos kündigt das Nahen des Königs an und gibt seinen Töchtern Verhaltungsmaß- regeln. 2. Szene (240 - 349): Pelas- gos und die Vorigen. Die Danaiden erklären ihre Herkunft von Argos und erflehen als ungerecht Ver- folgte den Schutz des Argivischen Königs. Dieser ist bedenklich wegen der schweren Folgen, welche die Zusage des Schutzes für sein Land haben kann. 3. Kommos (350-422): Fortsetzung der Bitte. 4. Chorikon (423-446), welches das Nachsinnen des Königs zu Gunsten der Da- naiden zu wenden sucht. 5. Dialog des Königs, des Koryphaios und des Danaos (447-532): Der König offenbart seinen Entschluß die Entscheidung dem Volke anheim- zugeben.

423-446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-256

3
4
Chorikon. Auf die Debatte folgt die Beratung. Wie Pers. 626 ff. u. Cho. 152 ff. die äußere Handlung, das Opfer am Grabe, so wird hier das stille Nachdenken des Königs von einem Chorgesang begleitet, welcher auf den Ent- schluß des Königs einzuwirken sucht und noch einmal die (drei) Gründe zusammenfaßt, welche den schwankenden König für die Dana- iden günstig stimmen sollen:,,Habe Mitleid mit den Verfolgten, laß uns nicht von heiliger Stätte weg- reißen, laß nicht deine Schützlinge grausam mißhandeln. Dein Tun wird deinen Kindern und deinem Hause Fluch oder Segen bringen".

438-439. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-266

5
6
ἱππηδόν, wie Pferde an der Mähne gezogen werden. Vgl. Sieb. 313 τὰς δὲ κεχειρωμένας ἄγεσθαι . . ἱππηδὸν πλοκάμων, περιρρηγνυμένων φαρέων. Die gleiche Vorstellung wie hier πλοκάμων gibt ἐπιλαβὰς ἀμπύκων an; denn ἄμπυξ war ein Stirnband, mit welchem die Haare aufgebunden wurden, vgl. Hom. X468 τῆλε δ᾽ ἀπὸ κρατὸς βάλε (Andromache) δέσματα σιγα- λόεντα, ἄμπυκα κεκρύφαλόν τε ἰδὲ πλεκτὴν ἀναδέσμην, Schol. zu ἄμπυκα: τὸ διάδημα τὸ πρὸς ἀνάδεσιν τῶν τριχῶν. πολυμίτων πέπλων von den bunten ägyptischen Gewändern, vgl. Plin. H. N. VIII 48 plurimis liciis texere quae polymita appellant Alexandria instituit. Die Pracht des Gewandes tritt in Kon- trast zum Zerreißen desselben: zu 128. Vgl. Eur. Iph. Τ. 310 πέπλων τε προεκάλυπτεν (zum Schutz gegen Steinwürfe) εὐπήνους ὑφάς. — ἐπι λαβάς steht als Akk. des inneren Objekts bei ἄγεσθαι wie etwa ὁλκὴν πλοκάμων ἕλκεσθαι, sodaß die Änderung von H. Vof ἐπιλαβαῖς unnötig ist.

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-267

7
8
ἴσθι steht für sich wie oft ἴσθι, σάφ᾽ ἴστε, εὖ γὰρ ἴστε Pers. 214. ὁπότερ᾽ ἂν κτίσης, τάδε ἐκτίνειν (entgelten) μένει παισὶ καὶ δόμοις: der Dativ statt des Akk. wie Eur. Fragm. 733 τοῖς πᾶσιν ἀνθρώποισι κατθανεῖν μένει. ἀντίρροπον hat Heimsöth für ὁμοίαν gesetzt um der Responsion willen, nach Hesych. ἀντίρροπον· ἴσον, ἰσόσταθμον, ισόζυγον: der Art deines Handelns wird Lohn oder Strafe, Segen oder Fluch für dein Haus entsprechen. Vgl. Hor. carm. I 28, 30 neclegis inmeritis nocituram postmodo te natis fraudem committere ? Forsit debita iura vicesque superbae te maneant ipsum.

445-446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-268

9
10
φράσαι weist zurück auf das erste Wort φρόντισον: „be- herzige dieses gerechte Walten von- seiten des Zeus".

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-269

11
12
Ich bin fertig mit der Überlegung." Vgl. Prom. 1029 EPM. ὅρα νυν εἴ σοι ταῦτ᾽ ἀρωγὰ φαίνεται. ΠΡΟΜ. ὦπται πάλαι δὴ καὶ βεβούλευται τάδε. Aus dem Schwanken ( σάλος) bin ich heraus- gekommen, bin aber an die Klippe geworfen, daß ich mit den einen oder den anderen einen gefährlichen Krieg beginnen muß, d. i.,,ich bin aus dem Zweifel heraus und sehe das Unheil klar vor mir". Man könnte έξοκέλλομεν vermuten, aber der transitive Gebrauch findet sich auch sonst (vgl. Tro. 136 ἃ . . ἐμὲ ἐς τάνδ᾽ ἐξώκειλ᾽ ἄταν) und als Subjekt ist ein allgemeiner Begrift wie πρᾶγμα zu denken ähn- lich wie bei δηλοῖ, δείκνυσιν, σημαίνει, vgl. Εum. 485 ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρ᾽ ἐπέσκηψεν τόδε.

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-270

13
14
τοῖσιν: zu 362. Schol. ἢ τοῖς θεοῖς ἢ τοῖς Αἰγυπτιάδαις. Für ἄρασθαι ist αἴρεσθαι überliefert wie 344 αἴρασθαι. Dieser Fehler findet sich außerordentlich häufig, so daß es keinem Bedenken unter- liegen kann den dem Sinne mehr entsprechenden Aor. zu setzen.

449-450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-271

15
16
An die Stelle des Ge- dankens das steht unwiderruflich fest" tritt nach äschyleischer Weise ohne weiteres (für ναυτικαῖσιν ὡς προσηγμένου ist deshalb und weil προσάγειν sich als ungeeignet er- weist, ναυτικαῖσι προσπεπηγμένον gesetzt) das Bild:,,Zusammengefügt ist der Bauch des Schiffes zwischen Krummhölzern festgedrückt". Vgl. 955 τῶνδ᾽ ἐφήλωται τορῶς γόμφος διαμπαξ, ὡς μένειν ἀραρότως und das lateinische aliquid clavo trabali fgere, Hor. carm. I 35, 17 saeva Necessitas clavos trabales et cuneos manu gestans aëna. Nach der dieser Stelle entnommenen Glosse des Hesych. στρέβλαι ναυτικαί· τὰ ξύλα τῶν νεῶν ἐν οἷς διασφηνοῦνται (wohl δόρατα σφηνοῦται) γομφού μενα sind unter στρέβλαι ναυτικαί die Schiffsrippen ( δρύοχοι) zu ver- stehen. Vgl. Apoll. Rh. I 367 vña δ᾽ ἐπικρατέως Αργου υποθημοσύνῃσιν ἔζωσαν πάμπρωτον ἐϋστρεφεῖ ἔνδοθεν ὅπλῳ τεινάμενοι ἑκάτερθεν, ἵν᾽ εὖ ἀραροίατο γόμφοις δούρατα καὶ ῥοθίοιο βίην ἔχοι ἀντιόωσαν.

451-452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-272

17
18
Ohne Weh geht es nicht ab; oder ich irre sehr ab von der Natur dieses Streites (ich täusche mich sehr in der Art dieses Streit- falles). Ich wollte, ich täuschte mich." Dieser Zusammenhang wird gestört durch die V. 452-460, welche nach V. 486 ebenso am Platze wie hier unpassend sind. Ζη παροίχομαι vgl. Eur. Med. 995 δύστανε, μοίρας ὅσον παροίχῃ (,,wie sehr täuschest du dich in dem, was das Schicksal dir bestimmt hat").

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-273

19
20
σοφὸς κακῶν ist nur mög- lich nach und unter Einwirkung von ἄιδρις. Schol. μάντις ἀποβαίην φαῦλος („,ich will gern ein falscher Prophet sein").

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-274

21
22
D. i. „, nach vielen Reden, in denen ich dein Erbarmen (zu 200) angefleht habe, ist dies mein letztes Wort".

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-275

23
24
ἤκουσα, nämlich αἰδοίους λόγους λέγοις ἄν, nämlich τέρ- ματα: „Ich habe schon gehört und will weiter hören". Passend ver- mutet Stadtmüller ἀκουστά, vgl. Anecd. Bekk. S. 373, 6 ἀκουστά. ὡς < Σοφοκλῆς> ἐν τῇ Κρεούσῃ ἄπελθ᾽ ἄπελθε, και· τάδ᾽ οὐκ ἀκουστά“ καὶ Εὐριπίδης δὲ πολλάκις· ὁ μέντοι Σοφοκλῆς < καὶ> ἀκούσιμα φησί. Hartung dachte an ἀκούσομαι, λέγοις ἄν, worin ἀκούσομαι kausal τι λέγοις a stehen würde ( ἀκούσο- μαι γάρ).

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-276

25
26
στρόφος ist das Brustband der Frauen, strophium, fascia. Vgl. zu Sieb. 857 δυσαδελφόταται πασῶν ὁπόσαι στρόφον ἐσθῆσιν περι- βάλλονται. Hesych. ζώνας τε συλ λαβὰς πέπλων· ἀντὶ τοῦ αἷς ζώννυ- μαι καὶ τοὺς πέπλους συλλαμβάνω stammt aus einer Erklärung zu unserer Stelle, in welcher es ur- sprünglich τὰς στροφάς αἷς ζώννυ- μαι κτέ. hies. Aber unter ζῶναι sind eigene Gürtel zu verstehen.

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-277

27
28
τάχ᾽ ἂν für τύχαν Marck- scheffel. Wenn nicht γυναιξίν zu schreiben und γυναικῶν unter der Einwirkung von τύχαν entstanden ist, so muß man den Gen. aus der Analogie von ίδιος, οἰκεῖος, συγγενής ableiten.

468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-278

29
30
Die ironische Rede: nun gut, diese bieten ein vortreffliches Hilfsmittel" entspricht ebenso wie 472 dem unweiblichen Wesen der Danaiden.

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-279

31
32
γηρυθεῖσα: diese Aoristform kommt sonst nicht vor, weshalb Meineke γηρύσασ' vermutet. Mit der Umschreibung des Fut. vgl. Soph. Ο. Κ. 816 λυπηθεὶς ἔσῃ, Ant. 1067 άvtidovs eon, O. T. 1146 ov σιωπήσας ἔσῃ.

470-471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-280

33
34
πιστόν, vgl. fdem inter- ponere. Der Nachsatz wird durch die Frage τί . . περαίνει; in Ver- bindung mit der folgenden Antwort gegeben ( περαίνει κοσμῆσαι). Die gewöhnliche Fortsetzung des Ge- spräches würde κοσμήσω er- fordern. Sie drohen die Statuen der Götter mit Votivtafeln, wie sie noch nicht dagewesen, zu zieren. Schol. καινοῖς ἀναθήμασι τὰ ἀγάλ- ματα τῶν θεῶν κοσμήσω· λέγει δὲ ὅτι μετεωρήσω ἐμαυτὴν τῇ ἀγχόνη. W. Headlam vermutet παραινεῖ für περαίνει.

473. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-281

35
36
Vgl. Prom. 637 οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματ', ἀλλ᾽ ἁπλῷ λόγῳ.

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-282

37
38
ἀπάγξασθαι schließt sich appositionell an κοσμῆσαι an. - Die Cäsur in der Mitte des Verses (zu 406) wird durch die Elision, infolge deren sich τάχιστ' ἀπάγξασθαι eng zusammenschließt, erleichtert.

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-283

39
40
Die Erklärung des Schol. καρδίας δηκτικόν ist zu schwach. Vgl. Εum. 159 πάρεστι μαστίκτορος δαΐου δαμίου βαρὺ τὸ περίβαρυ κρύος ἔχειν. Wir etwa ,,mit dieser Rede stößt du mir einen Dolch ins Herz".

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-284

41
42
Die Worte sind mit gewisser Bitterkeit gesprochen. Ζυ ὠμμά- τωσα vgl. ἐξωμμάτωσα, Schol. ἐξε λάμπρυνα.

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-285

43
44
δυσπάλαιστα: Schol. δυσμετα- χείριστα. - Die Erklärung des Schol. ἀπὸ κοινοῦ τὸ ἤκουσα scheint rich- tiger als die andere: δυσπαλαιστά ἐστι, weil dann πράγματα in Gegen- satz zu λόγον tritt, vorausgesetzt, daß mit der einfachen Weglassung von un der ursprüngliche Text hergestellt ist. Man könnte an xov τῇ μέν, ᾗ δ᾿ οὐ δυσπάλαιστα πρά- γματα denken, vgl. Pers. 804 συμβαί- νει γὰρ οὐ τὰ μέν, τὰ δ᾽ οὔ, Phokyl. Fragm. 1 Λέριοι κακοί, οὐχ ὃ μέν, ὃς δ᾽ οὔ πάντες. W. Headlam ver- mutet οὐ μὴν ἁπλῇ γε δυσπάλαιστα.

478-479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-286

45
46
κακῶν πλῆθος ποταμὸς ὥς und ἄτης ἄβυσσον πέλαγος: vgl. Pers. 436 κακῶν πέλαγος, Prom. 772 δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης. Bothe bezeichnet den ersten Vers wegen der Wiederholung des Bildes als unecht.

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-287

47
48
εἰσέφρηκα (1. Aor. von einem ungebräuchlichen πίφρημι), εἰσεπή- δησα (ich bin hineingeraten) nach αἱμάξαι πέδον; Hesych. εισέφρηκεν, εἰσεπήδησεν. Die Handschrift gibt ἐσέβηκα, wo- für man gewöhnlich ἐσβέβηκα schreibt. λιμὴν κακῶν wie ἀλκὴ κακῶν, hier durch das vorher- gehende Bild dargeboten. Vgl. ὕπνον τὸν καμάτων λιμένα Krit. Fragm. 2, 25 Β., λιμὴν ἀτυχίας ἐστὶν ἀνθρώποις τέχνη Menand. Mon. 303, auch Soph. Ο. Τ. 1119 πύργος θανάτων, κέντρον ἐμοῦ Phil. 1039.

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-288

49
50
χρέος, Schuldigkeit, welche er gegen die Schutzflehenden hat. Vgl. Soph. Ο. Κ. 234 μή τι πέρα χρέος ἐμᾷ πόλει προσάψῃς.

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-289

51
52
οὐχ ὑπερτοξεύσιμον, Schol. ἀνυπέρβλητον. Vgl. Cho. 1030 οὐκ ἐρῶ τὴν ζημίαν· τόξῳ γὰρ οὔτις πημάτων προσίξεται (Schol. τοσαύτη γάρ ἐστιν ὡς μηδὲ τοξότην ἐφι- κέσθαι τοῦ μήκους).

483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-290

53
54
ὁμαίμοις σέθεν wie Eum. 608 ὅμαιμος φωτός.

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-291

55
56
διὰ μάχης τέλους wie sonst διὰ μάχης ἐλθεῖν τινι, vgl. zu τὸν πᾶσι θεοῖς δι' ἀπεχθείας ἐλθόντα Prom. 121. τέλος von der Ent- scheidung des Kampfes wie Cho. 873, Sieb. 148.

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-292

57
58
ἀνάλωμα, das zu bringende Opfer.

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-294

59
60
S. oben zu 451f.,,Und da Verlust von Geld und Gut wieder ausgeglichen, eine Kränkung wie- der gut gemacht, vergossenes Blut aber nicht ersetzt werden kann, ist um so mehr und um jeden Preis das Vergießen von Verwandtenblut zu verhüten." Der Gedanke,,jeder andere Schaden läßt sich wieder gutmachen, vergossenes Blut aber ist unersetzlich" kehrt bei Äschylos öfters wieder, Ag. 990 ff., Cho. 59 ff., 518f., Eum. 648ff. Vgl. Eur. Hik. 775f. — Mit ἐκ δόμων πορθουμένων vgl. Pers. 453 ἐκ νεῶν φθαρέντες, Eur. Fragm. 736, 6 ὅταν τις ἐκ δόμων ἀνὴρ θάνῃ.

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-295

61
62
Der Vers (,,Verderben in das Schiff einladend und das Schiff hoch anfüllend mit der Ladung") fügt sich nicht in die Konstruktion des Satzes und ist deshalb von Dindorf ausgeschieden worden.

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-296

63
64
Ζεὺς κτήσιος, dem der Haus- altar geweiht ist, ist der Hüter und Mehrer der Habe. Vgl. Ag. 1012 πολλῶν μετὰ δοῦλων σταθεῖσαν κτησίου Διὸς πέλας.

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-297

65
66
Die Zunge schießt kränkende Worte wie Pfeile auf den anderen ab. Vgl. γλώσσῃ ματαίους ἐξακον- τίζειν λόγους Fragm. Adesp. 529. μὴ τὰ καίρια, τὰ ἄκαιρα. Die Änderung von Blaydes τοξεύσασ᾽ ἃ μή' στι καίρια erscheint als un- nötig.

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-298

67
68
An die Stelle von θέλξειεν ἂν ( γλώσσα) μύθον μύθῳ tritt eine wie nachdrücklichere Wendung Cho.518 τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ' αἵματος ἑνός, μάτην ὁ μόχθος, Sieb. 668 ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν θά- νατος ὧδ᾽ αὐτοκτόνος, οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος. Die Erklärung des Schol. ἀντὶ τοῦ γλώσσης τοξευσάσης verrät eine äußerliche Auffassung.

457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-299

69
70
Der Vers führt den Sinn von μὴ τὰ καίρια (,, ungeeignete Worte, welche kränken und das Gemüt heftig erregen“) weiter aus, müßte also vor 456 stehen, wenn er als echt erschiene. Aber bei der Vorliebe des Äschylos für Symmetrie ist anzunehmen, daß die zwei den Gegensatz bildenden Gedanken in gleichviel Versen gegeben sind, mit 453 also auch dieser Vers fällt, wie Geel gesehen hat.

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-300

71
72
ὅμαιμον αἷμα, da wie Da- naos ebenso dessen Bruder Ägyp- tos den Argivern verwandt ist. Vgl. Sieb. 668 f. (oben zu 456).

459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-301

73
74
θύειν allgemein, πεσεῖν χρη- στήρια von Schlachtopfern. Vgl. Sieb. 216 σφάγια και χρηστήρια θεοῖσιν ἔρδειν.

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-302

75
76
Schol. τῆς προσδοκωμένης πημονῆς ἄκη, also zur Abwendung des Unheils.