Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

ἐγγάϊος οἶκτον ἀΐων,

δοξάσει τις ἀκούειν ὄπα τᾶς Τηρεΐας

μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου,

κιρκηλάτας ἀηδόνος,

Supplices. Aeschylus. Guilielmus Dindorfius (Editor). Lipsiae. 1882.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Ἱκέτιδες (OCR draft) (Greek) (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 40-175f focus

str. 1

Χορος

νῦν δ᾽ ἐπικεκλομένα¹
40

Δῖον πόρτιν ὑπερ-

πόντιον τιμάορ᾽, ἶνίν τ᾽

ἀνθονόμον² τᾶς προγόνου

βοὸς ἐξ ἐπιπνοίας,³

Ζηνὸς ἔφαψιν: ἐπωνυμίᾳ δ᾽
45

ἐπεκραίνετο μόρσιμος αἰὼν

εὐλόγως,

Ἔπαφόν τ᾽ ἐγέννασεν:

49

ant. 1

Χορος

ὅντ᾽⁴ ἐπιλεξαμένα,

νῦν ἐν ποιονόμοις
50

ματρὸς ἀρχαίας τόποις τῶν

πρόσθε πόνων μνασαμένα,

τά τε νῦν ἐπιδείξω

πιστὰ τεκμήρια γαιονόμοις,

τὰ δ᾽⁵ ἄελπτά περ ὄντα φανεῖται.
55

γνώσεται

δὲ λόγου⁶ τις ἐν μάκει.

58

str. 2

Χορος

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

ἐγγάιος⁷ οἶκτον [οἰκτρὸν] ἀίων,

δοξάσει τιν᾽⁸ ἀκούειν⁹ ὄπα τᾶς Τηρεΐας
60

μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου,

κιρκηλάτας¹⁰ ἀηδόνος,

63

ant. 2

Χορος

ἅτ᾽ ἀπὸ¹¹ χλωρῶν πετάλων¹² ἐργομένα

πενθεῖ νέον οἶκτον ἠθέων:

ξυντίθησι δὲ παιδὸς μόρον, ὡς αὐτοφόνως
65

ὤλετο πρὸς χειρὸς ἕθεν¹³

δυσμάτορος κότου τυχών:

68

str. 3

Χορος

τὼς καὶ ἐγὼ φιλόδυρ-

τος¹⁴ Ἰαονίοισι νόμοισι

δάπτω τὰν ἁπαλὰν
70

Νειλοθερῆ¹⁵ παρειὰν

ἀπειρόδακρύν τε καρδίαν.

γοεδνὰ δ᾽ ἀνθεμίζομαι

δειμαίνουσα φίλους,¹⁶ τᾶσδε φυγᾶς

ἀερίας ἀπὸ γᾶς
75

εἴ τις ἐστὶ κηδεμών.

77

ant. 3

Χορος

ἀλλά, θεοὶ¹⁷ γενέται,

κλύετ᾽ εὖ τὸ δίκαιον ἰδόντες:

ἥβᾳ¹⁸ μὴ τέλεον

δόντες ἔχειν παρ᾽ αἶσαν,
80

ὕβριν δ᾽ ἑτοίμως¹⁹ στυγοῦντες,²⁰ <εὖ>²¹

πέλοιτ᾽ ἂν ἔνδικοι γάμοις.

ἔστι δὲ κἀκ²² πολέμου τειρομένοις

βωμὸς ἀρῆς²³ φυγάσιν

ῥῦμα, δαιμόνων σέβας.
85
86

str. 4

Χορος

εὖ δ᾽ εἴη Διόθεν²⁴ παναληθῶς.

Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.

παντᾷ τοι φλεγέθει

κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ²⁵

μερόπεσσι λαοῖς.
90
91

ant. 4

Χορος

πίπτει δ᾽ ἀσφαλὲς οὐδ᾽ ἐπὶ νώτῳ,

κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ πρᾶγμα τέλειον.

δαυλοὶ γὰρ πραπίδων

δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι

κατιδεῖν²⁶ ἄφραστοι.
95
96

str. 5

Χορος

ἰάπτει δ᾽ ἐλπίδων²⁷

ἀφ᾽ ὑψιπύργων πανώλεις

βροτούς, βίαν δ᾽

οὔτιν᾽ ἐξοπλίζει,

πᾶν ἄπονον²⁸ δαιμόνιον:²⁹
100

ᾗ μέμονεν³⁰ φρόνημά πως

αὐτόθεν ἐξέπραξεν ἔμπας

ἑδράνων ἀφ᾽³¹ ἁγνῶν.

104

ant. 5

Χορος

ἰδέσθω δ᾽ εἰς³² ὕβριν

βρότειον, οἵᾳ³³ νεάζει
105

πυθμὴν δι᾽ ἁ-

μὸν γάμον τεθαλὼς³⁴

δυσπαραβούλοισι φρεσίν,

καὶ διάνοιαν μαινόλιν³⁵

κέντρον ἔχων ἄφυκτον, ἄτας
110

ἀπάταν μεταλγοῦς.³⁶

112

str. 6

Χορος

τοιαῦτα πάθεα μέλεα θρεομένα λέγω³⁷

λιγέα βαρέα δακρυοπετῆ,

ἰὴ ἰή,

ἰηλέμοισιν ἐμπρεπῆ: [θρεομένη μέλη³⁸]
115

ζῶσα γόοις με τιμῶ.

117

Χορος

ἱλέομαι³⁹ μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.⁴⁰

πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι
120

λινοσινεῖ⁴¹

Σιδονίᾳ⁴² καλύπτρᾳ.

123

ant. 6

Χορος

θεοῖς δ᾽ ἐναγέα τέλεα πελομένων καλῶς

ἐπίδρομ᾽, ὁπόθι⁴³ θάνατος ἀπῇ.⁴⁴

ἰὼ ἰώ,
125

ἰὼ δυσάγκριτοι πόνοι.

ποῖ τόδε κῦμ᾽ ἀπάξει;

128

Χορος

ἱλέομαι⁴⁵ μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.⁴⁶
130

πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι

λινοσινεῖ⁴⁷⁴⁸

Σιδονίᾳ⁴⁹ καλύπτρᾳ.

134

str. 7

Χορος

πλάτα μὲν οὖν λινορραφής τε

δόμος ἅλα στέγων δορὸς
135

ἀχείματόν⁵⁰ μ᾽ ἔπεμπε σὺν πνοαῖς:⁵¹

οὐδὲ μέμφομαι:

τελευτὰς δ᾽ ἐν χρόνῳ

πατήρ μοι⁵² παντόπτας

πρευμενεῖς κτίσειεν,
140
141

Χορος

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς⁵³

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον⁵⁴ ἐκφυγεῖν.

144

ant. 7

Χορος

θέλουσα δ᾽ αὖ θέλουσαν ἁγνά μ᾽

ἐπιδέτω Διὸς κόρα,
145

ἔχουσα σέμν᾽ ἑδώλι᾽⁵⁵ ἀσφαλῆ,⁵⁶

παντὶ δὲ σθένει⁵⁷

διωγμοῖς ἀσχαλῶσ᾽⁵⁸

ἀδμήτας ἀδμήτα

ῥύσιος γενέσθω,
150
151

Χορος

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

154

str. 8

Χορος

εἰ δὲ⁵⁹ μή, μελανθὲς

ἡλιόκτυπον⁶⁰ γένος
155

τὸν γάιον,⁶¹

τὸν πολυξενώτατον

Ζῆνα τῶν κεκμηκότων

ἱξόμεθα σὺν κλάδοις

ἀρτάναις θανοῦσαι,
160

μὴ τυχοῦσαι θεῶν Ὀλυμπίων.

162

Χορος

ἆ Ζήν, Ἰοῦς:⁶² ἰὼ⁶³

μῆνις μάστειρ᾽ ἐκ θεῶν:

κοννῶ δ᾽ ἄγαν⁶⁴

γαμετῶν οὐρανονίκων.⁶⁵
165

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

168

ant. 8

Χορος

καὶ τότ᾽ οὐ δικαίοις

Ζεὺς ἐνέξεται⁶⁶ λόγοις,

τὸν τᾶς βοὸς
170

παῖδ᾽ ἀτιμάσας, τὸν αὐ-

τός ποτ᾽ ἔκτισεν⁶⁷ γόνῳ,

νῦν ἔχων παλίντροπον

ὄψιν ἐν λιταῖσιν:

ὑψόθεν δ᾽ εὖ κλύοι καλούμενος.⁶⁸
175
175a

Χορος

ἆ Ζήν, Ἰοῦς: ἰὼ

μῆνις μάστειρ᾽ ἐκ θεῶν:

κοννῶ δ᾽ ἄγαν

γαμετῶν οὐρανονίκων.

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

176

Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 40-167a focus

Χορός

νῦν δʼ ἐπικεκλομένα
40

Δῖον πόρτιν ὑπερ-

πόντιον τιμάορʼ, ἶνίν τʼ

ἀνθονομούσας προγόνου

βοὸς ἐξ ἐπιπνοίας

Ζηνὸς ἔφαψιν· ἐπωνυμίᾳ δʼ
45

ἐπεκραίνετο μόρσιμος αἰὼν

εὐλόγως,

Ἔπαφόν τʼ ἐγέννασεν·

Χορός

ὅντʼ ἐπιλεξαμένα,

νῦν ἐν ποιονόμοις
50

ματρὸς ἀρχαίας τόποις τῶν

πρόσθε πόνων μνασαμένα,

τά τε νῦν ἐπιδείξω

πιστὰ τεκμήρια γαιονόμοις,

τὰ δʼ ἄελπτά περ ὄντα φανεῖται.
55

γνώσεται

δὲ λόγους τις ἐν μάκει.

Χορός

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

ἔγγαιος οἶκτον οἰκτρὸν ἀίων,

δοξάσει τις ἀκούειν ὄπα τᾶς Τηρεΐας
60

Μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου,

κιρκηλάτου τʼ ἀηδόνος,

Χορός

ἅτʼ ἀπὸ χλωρῶν πετάλων ἐργομένα

πενθεῖ μὲν οἶκτον ἠθέων·

ξυντίθησι δὲ παιδὸς μόρον, ὡς αὐτοφόνως
65

ὤλετο πρὸς χειρὸς ἕθεν

δυσμάτορος κότου τυχών·

Χορός

τὼς καὶ ἐγὼ φιλόδυρ-

τος Ἰαονίοισι νόμοισι

δάπτω τὰν ἁπαλὰν
70

Νειλοθερῆ παρειὰν

ἀπειρόδακρύν τε καρδίαν.

γοεδνὰ δʼ ἀνθεμίζομαι

δειμαίνουσα φίλους, τᾶσδε φυγᾶς

ἀερίας ἀπὸ γᾶς
75

εἴ τις ἐστὶ κηδεμών.

Χορός

ἀλλά, θεοὶ γενέται

κλύετʼ εὖ τὸ δίκαιον ἰδόντες·

ἥβᾳ μὴ τέλεον

δόντες ἔχειν παρʼ αἶσαν,
80

ὕβριν δʼ ἑτοίμως στυγοῦντες,

πέλοιτʼ ἂν ἔνδικοι γάμοις.

ἔστι δὲ κἀκ πολέμου τειρομένοις

βωμὸς ἀρῆς φυγάσιν

ῥῦμα, δαιμόνων σέβας.
85

Χορός

εὖ δʼ εἴη Διόθεν παναληθῶς.

Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.

παντᾷ τοι φλεγέθει

κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ

μερόπεσσι λαοῖς.
90

Χορός

πίπτει δʼ ἀσφαλὲς οὐδʼ ἐπὶ νώτῳ,

κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ , πρᾶγμα τέλειον.

δαυλοὶ γὰρ πραπίδων

δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι

κατιδεῖν ἄφραστοι.
95

Χορός

ἰάπτει δʼ ἐλπίδων

ἀφʼ ὑψιπύργων πανώλεις

βροτούς, βίαν δʼ

οὔτινʼ ἐξοπλίζει·

πᾶν ἄπονον δαιμονίων.
100

ἥμενος ὃν φρόνημά πως

αὐτόθεν ἐξέπραξεν ἔμπας

ἑδράνων ἐφʼ ἁγνῶν.

104

Χορός

ἰδέσθω δʼ εἰς ὕβριν

βρότειον, οἵα νεάζει
105

πυθμὴν διʼ ἁ-

μὸν γάμον τεθαλὼς

δυσπαραβούλοισι φρεσίν,

καὶ διάνοιαν μαινόλιν

κέντρον ἔχων ἄφυκτον, ἄταν δʼ
110

ἀπάτᾳ μεταγνούς.

112

Χορός

τοιαῦτα πάθεα μέλεα θρεομένα λέγω

λιγέα βαρέα δακρυοπετῆ,

ἰὴ ἰή,

ἰηλέμοισιν ἐμπρεπῆ· θρεομένη μέλη
115

ζῶσα γόοις με τιμῶ.

117

Χορός

ἱλεοῦμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δʼ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.

πολλάκι δʼ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι
120

λινοσινεῖ

Σιδονία καλύπτρᾳ.

123

Χορός

θεοῖς δʼ ἐναγέα τέλεα πελομένων καλῶς

ἐπίδρομʼ, ὁπόθι θάνατος ἀπῇ.

ἰὼ ἰώ,
125

ἰὼ δυσάγκριτοι πόνοι.

ποῖ τόδε κῦμʼ ἀπάξει;

128

Χορός

ἱλεοῦμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δʼ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.
130

πολλάκι δʼ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι

λινοσινεῖ

Σιδονίᾳ καλύπτρᾳ.

134

Χορός

πλάτα μὲν οὖν λινορραφής τε

δόμος ἅλα στέγων δορὸς
135

ἀχείματόν μʼ ἔπεμπε σὺν πνοαῖς·

οὐδὲ μέμφομαι·

τελευτὰς δʼ ἐν χρόνῳ

πατήρ μοι παντόπτας

πρευμενεῖς κτίσειεν,
140

141

Χορός

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

144

Χορός

θέλουσα δʼ αὖ θέλουσαν ἁγνά μʼ

ἐπιδέτω Διὸς κόρα,
145

ἔχουσα σέμνʼ ἐνώπιʼ ἀσφαλῶς,

παντὶ δὲ σθένει

διωγμοῖς ἀσχαλῶσʼ

ἀδμήτας ἀδμήτα

ῥύσιος γενέσθω,
150

151

Χορός

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

154

Χορός

εἰ δὲ μή, μελανθὲς

ἡλιόκτυπον γένος
155

τὸν γάιον,

τὸν πολυξενώτατον

Ζῆνα τῶν κεκμηκότων

ἱξόμεθα σὺν κλάδοις

ἀρτάναις θανοῦσαι,
160

μὴ τυχοῦσαι θεῶν Ὀλυμπίων.

162

Χορός

ἆ Ζήν, Ἰοῦς ἰῷ

μῆνις μάστειρʼ ἐκ θεῶν·

κοννῶ δʼ ἄγαν

γαμετᾶς οὐρανόνικον.
165

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

168

Χορός

καὶ τότʼ οὐ δικαίοις

Ζεὺς ἐνέξεται λόγοις,

τὸν τᾶς βοὸς
170

παῖδʼ ἀτιμάσας, τὸν αὐ-

τός ποτʼ ἔκτισεν γόνῳ,

νῦν ἔχων παλίντροπον

ὄψιν ἐν λιταῖσιν;

ὑψόθεν δʼ εὖ κλύοι καλούμενος.
175

162a

Χορός

ἆ Ζήν, Ἰοῦς ἰῶ ,

μῆνις μάστειρʼ ἐκ θεῶν·

κοννῶ δʼ ἄγαν

γαμετᾶς οὐρανόνικον

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 58 focus

Χορός

οἰωνοπόλων.

ἔγγαιος οἶκτον· οἰκτρὸν αἰῶν δοξάσῃ τίς ἀκούων.

Ι Κ Ε Τ Ι Δ Ε Σ.

Χορός

ὅπα τᾶς τηρεΐας μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου·
55

κιρκηλάτου τᾶς ἠδονῆς· ἀπο χώρων ποταμῶν

Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 58 focus

Εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

Εγγαιος, οἶκτον οἰκτρὸν ἀΐων,

Δοξάσει τις ἀκούων

Οπα τᾶς Τηρείας ¹

Μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου,

Κιρκηλάτου τ᾽ ἀηδόνος ²

ἀντιστροφὴ β.

Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 58 focus

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

Χορός Δαναΐδων

ἔγγαιος, οἶκτον οἰκτρὸν ἀΐων
55

δοξάσει τις ἀκούειν ὄπα τᾶς Τηρείας

μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου,

κιρκηλάτας ἀηδόνος·

¹

ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 58 focus

Εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

ἔγγαιος οἶκτον οἶκτον οἰκτρὸν ἀΐων,

δοξάσει τις ἀκούειν ἀκούων ὅπα τᾶς

Τηρείας μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου

κιρκηλάτου τ' ἀηδόνος ἀηδονῆς,

Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 58 focus

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

ἔγγαιος οἶκτον οἰκτρὸν αἰων,

δοξάσει τις ἀκούειν

ὅπα τᾶς Τηρείας

μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹

τ᾽ ἐγέννασεν· | ὅντ᾽ τ᾽ ἐγέννασεν· | ὅντ᾽ δὲ ἐγέννασε ἐ] όντ' mut. in δὲ γέννασ ἐ] όντ' Μ (τε b). in marg. ζτ Μ. τά τ' τά τ' in litura duarum litterarum in M. τεκμήρια, ... ἄελπτά τεκμήρια, γαιονόμοισι δ' ἄελπτά Hermann. λόγους in marg. ζτ Μ. λόγου ex schol. Martin. ἔγγαιος ἐγγάϊος Bamberger. οἰκτρὸν οἰκτρὸν delet Schwenk. τις τιν' Pearson. ἀκούειν ἀκούειν ἀκούων Μ. Τηρείας τηρείασ Μ.

κιρκηλάτου τ᾽ ἀηδόνος,

Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 58 focus

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

ἔγγαιος οἶκτον [οἰκτρὸν] ἀίων,

δοξάσει τις ἀκούειν

ὄπα τᾶς Τηρεΐας Μητίδος οἰκτρᾶς ἀλόχου

κιρκηλάτου τ᾽ Ἀηδόνας.

Translations (9)

Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 40-165a focus

Chorus

And now I invoke, as our champion from beyond the sea, the calf born of Zeus, the offspring of the flower-grazing cow, our ancestress,
40

the caress of Zeus’ breath. The appointed period confirmed itself in a name suited to the event—Epaphus¹, to whom she gave birth.
45

Chorus

To him I cry for help.

And now in the region wherein our first mother pastured, by recounting the story of her distress of long ago, I shall now set forth reliable proofs to the inhabitants of the land;
50

and other evidence, though unexpected, will yet appear. Men will come to know the truth as my tale proceeds.
55

Chorus

Now if by chance there be some neighbor in the land who knows the song of birds,

when our complaint greets his ear, he will fancy that he hears the voice of Metis, Tereus’ piteous wife, the hawk-chased nightingale.
60

Chorus

For she, constrained to leave her green leaves, laments pitifully her accustomed haunts,

and composes the tale of her own child’s doom—how he perished, destroyed by her own hand, victim of the wrath of an unnatural mother.
65

Chorus

Even so I, indulging my grief in Ionian strains,

pain my tender face summered by Nile ’s sun and my heart unexercised in tears; and I gather the flowers of grief, anxious whether there is any friendly kinsman here to champion our band
70

which has fled from the haze-shrouded land.
75

Chorus

But, gods of our race, hear, and regard with favor the cause of righteousness; if you refuse youth

fulfillment of its arrogant desires, and readily abhor violence, you would be righteous toward marriage. Even for those who flee hard-pressed from war there is an altar,
80

a shelter against harm through respect for the powers of heaven.
85

Chorus

But may Zeus grant that it go well with us. For Zeus’ desire is hard to trace: it shines everywhere, even in gloom, together with fortune

obscure to mortal men.
90

Chorus

Safely it falls, and not upon its back, whatever deed comes to pass at Zeus’ nod; for the pathways of his understanding stretch dark and tangled,

beyond comprehension.
95

Chorus

From their high-towering hopes he hurls mankind to utter destruction; yet he does not marshal any armed violence—

all that is wrought by the powers divine is free from toil. Seated on his holy throne, unmoved, in mysterious ways he accomplishes his will.
100

104

Chorus

So let him look upon human outrageousness

—in what way it shoots up men in their wooing of us, sprouted from thoughts of evil intent,
105

having a frenzied purpose as its irresistible spur, and deluded, turning its thoughts to folly.
110

112

Chorus

Such piteous strains of woe I utter in my pain, now shrill, now deep, blended with falling tears—Alas, alas!

groans appropriate to funeral wails; though I live, I chant my own dirge.
115

117

Chorus

I invoke Apia ’s hilly land—for well, O land, you understand my barbarous speech—,

and many times I lay my hands upon my Sidonian veil and tear its linen fabric to shreds.
120

123

Chorus

Sacrifices in satisfaction of vows are given freely to the gods when all fares well, if only there be escape from death.

Alas, alas, perplexing troubles! Where will this wave of trouble bear me away?
125

128

Chorus

I invoke Apia ’s hilly land—for

well, O land, you understand my barbarous speech—, and many times I lay my hands upon my Sidonian veil and tear its linen fabric to shreds.
130

134

Chorus

Our oars, indeed, and our timbered ship, bound with yellow rope²

to withstand the sea, sped me on by help of favoring winds, unharmed by all tempests; nor have I reason for complaint. But may the all-seeing Father
135

establish a kindly issue in due time—
140

141

Chorus

That the mighty race of our honorable mother escape the embrace of man (ah me), unwedded, unvanquished.

144

Chorus

And may Zeus’ pure daughter, she who holds securely the sacred wall, willingly, meeting my will, look upon me; and, grieved at our pursuit, come with all her might, a virgin to a virgin’s aid,

to deliver me—
150

151

Chorus

That the mighty race of our honorable mother may escape the embrace of man (ah me), unwedded, unvanquished.

154

Chorus

Yet, if she will not, we, a dark,

sun-burned race, with suppliant boughs will invoke the underworld Zeus, Zeus the great host
155

of the dead; for if the gods of Olympus hear us not, we will hang ourselves.
160

162

Chorus

Ah Zeus! On account of the poisonous hate of Io vengeance from the gods pursues us.³I know

your consort’s sky-conquering spite; for a stormy sea follows a harsh wind.
165

168

Chorus

And Zeus shall then be liable to the charge of injustice

that he hates the child of the heifer, the child whom he himself begat long ago, his very own, and now he holds his face averted from our prayers.
170

May he from above hear our call!
175

162a

Chorus

Ah Zeus! On account of the poisonous hate of Io vengeance from the gods pursues us. I know

your consort’s sky-conquering spite; for a stormy sea follows a harsh wind.

The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 58 focus

But if any augur chances to be near in the land, hearing our mournful wail, he will think that he hears the wife of Tereus wretched of device; and the hawk-chased nightingale;

LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 58 focus

Et s'il est près de moi un homme d'ici qui sache inter- préter le chant des oiseaux, à entendre ma plainte, il croira
ouïr la voix de l'épouse

The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 58 focus

Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 58 focus

Se ascolti questo mio lagno flebile

alcun degli auguri di questo suolo,

penserà certo d'udir la misera

rosignoletta, sposa di Tèreo,

dallo sparviero cacciata a volo,

CORO

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 58 focus

Si uerò aſsequetur propè augures

Propinquus, miſericordiam miſerabilem audiens.

Putabit aliquis audiens

Vocem obſeruatricis miſerabilis uxoris

Luſciniæq; à circis exactæ,

The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Anna Swanwick, 1886.) — 58 focus

Chorus

There Zeus, with soothing hand, a race did plant.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 58 focus

And if there dwell hard by

One skilled to read from bird-notes augury,

That man, when through his ears shall thrill our tearful wail,
80

Shall deem he hears the voice, the plaintive tale

Of her, the piteous spouse of Tereus, lord of guile—

Whom the hawk harries yet, the mourning nightingale.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 58 focus

Stände mir nah', hörte der Angst ängstlichen Laut

Ein Vogelschauer aus dem Lande hier:

Tereus' jammerndes Weib, um den Verlust klagend des Sohns,

Dünkt' es ihm wohl, höre sein Ohr,
55

Die falkenscheue Nachtigall,¹

Zweiter Halbchor.
Zweite Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-47

κιρκηλάτας ἀηδόνος:

κιρκηλάτου τ' ἀηδονῆς

(

ἀηδόνης

Μ.) M. G. E. P. Rob.

κιρκηλάτου τ᾿ ἀηδόνος

Turn. Hoc quum lusciniam a Philomela distinguat, quod ineptum est,

κιρκηλάτοι

autem scribi nequeat, ut in Opusc. III. p. 216. monui,

κιρκηλάτας ἀηδόνος

scripsi. Sic v. 131.

ἀδμήτας ἀδμήτα

. Doctissime atque accuratissime de hoc genere disputavit Lobeckius in Paralipomenis diss. VII. cuius §. 2. p. 458. in hac forma versatur. Et quod in codicibus est

ἀηδόνης

vel

ἀηδονῆς

ortum videtur ex

κιρκηλάτου

adscripto.

59. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-48

ἅτ᾽ ἀπὸ χλωρῶν πετάλων ἐγρομένα:

Ατοποχώρων

(sed prius o in rasura)

ποταμῶν τ' ἐργομένα

Μ.

ἃ τοποχώρων ποταμῶν τὸ ἐργομένα

G. E. et Ald. nisi quod haec male lecto compendio

εργομία

habet.

ἅ τἀπὸ χώρων, ποταμῶν τὸ ἐργομένα

Rob.

ἃ τόπων, χώρων, ποταμῶν τ᾽ ἐργομένα

Turn. Vulgo inde a Victorio

ν' ἀπὸ χώρων ποταμῶν τ᾽ εἰργομένα

. A quibusnam locis? et num aquatilis avis est luscinia? Reposui quod Homerus praeivit Od. XIX. 518. ὡς δ᾽ ὅτε Πανδαρίου κούρη χλωρὶς ἀηδὼν καλὸν ἀείδησιν ἔαρος νέον ἱσταμένοιο, δενδρέων ἐν πετάλοισي καθεζομένη πυκινοῖσιν. Neque

εἰργομένα

recte dicitur quae accipitrem fugit. Codicum scriptura

Εργομένα

monstrat

ἐγρομένα

, quod scholiastes interpretatus est διωκομένη. Fabulae testes qui memoravit Meursius de regibus Atheniensium II. c. 4. 5. neglexit hunc locum et Eustathium p. 1875, 3. quibus adde Eudociam p. 376. et Stephani Thes. in v. ἀηδόνειος.

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-49

πενθεῖ νέοικτον οἶτον ἠθέων: Libri

πενθεῖ νέον οἶκτον ἠθέων

. Strophicus versus indicabat scribendum esse

πενθεῖ νέοικτον οἶτον ἠθέων

. Opponuntur inter se luctus quod expulsa e consueta sede est et lamenta ob necem filii. Ceterum v. ad v. 327.

61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-50

ξυντίθησι:

ξυντίθησι

pro

ἐντίθησι

dictum videtur, ut sit addit, quod dici poterat ἐντίθησι, ut in Agam. 1220.

καμοῦ μισθὸν ἐνθήσειν κότῳ ἐπεύχεται

61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-51

αὐτοφόνως:

αὐτοφόνως

, ut videtur, a prima manu M.

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-52

NA:

ἓν ἐν

Μ. ex correctione et ceteri. Emendavit Porsonus.

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-53

τὼς:

τως

τῶς

factum in M.

τω

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-54

φιλόδυρτος:

φιλοδύρτοις

libri. Correxit Porsonus post Heathium.

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-55

Ἰαονίοισι:

λαονίοισι

primis tribus. litteris in rasura M.

ἰανοίοισι

Ald. quod Turn. in

αἰνοῖσι

mutavit.

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-56

ἁπαλὰν:

ἀπελὰν

Ε.

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-57

εἱλοθερῆ: Libri

νειλοθερή

. Quod si quis defendere volet, comparare poterit Αλιθέρσης Od. II. 157. et apud Pausaniam VII. 4, 1. Sed verum videtur quod Emperius invenit

εἱλοθερή

67. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-58

γοεδνὰ: Libri

γόεδνα

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-59

δεῖμα, μένουσα: Libri

δειμαίνουσα

, contra metrum et impedita sententia.

69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-60

ἀερίας: Stephanus Byzantius Αερία, ἡ Αἴγυπτος, παρὰ τὸν ἀέρα. καὶ γὰρ ἠερόεσσαν αὐτήν φασιν. οἱ ἄνθρωποι Αέριοι, καὶ Αερίτης, ἐκ τῆς ἀέρος γενικῆς.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-61

θεοὶ γενέται: Libri

θεοὶ οἱ γενέται

. Correxit Porsonus.

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-62

ἢ καὶ:

ἡ

(spiritu, ut videtur, a secunda manu)

καὶ

Μ.

ἢ

(eo quo scholia atramento)

καὶ

G. in quo

ἣ

in margine adscriptum.

ἢ βαὶ

Ρ.

καὶ

omisso

ἢ

Ε.

ἢ καὶ

Rob.

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-63

ἐτύμως:

ἑτοίμως

M. Ald. Turn. Rob.

ετύμως

ἐτύμως

Arnaldus.

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-64

στέγοντες:

στυγόντες

Μ. Ε. Rob. Ald.

σταγόνες

G. Inde a Turnebo

στυγοῦντες

. Scripsi

στέγοντες

et addidi εὖ, quod Heathius addi volebat.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-65

ἔνδικοι νόμοις: Librorum scriptura

ένδικοι γάμοις

quoniam non apla est, Bambergerus coniecit

έκδικοι

. At ea vox non videtur tragicis ultores significasse. Reposui quod scholiastes legit

ἔνδικοι νόμοις

. Iustos erga leges deos esse vult. Leges autem intelligi eas, quibus tuti sunt qui ad deorum aras confugerunt, docent quae statim sequuntur.

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-66

κἀκ πολέμου:

κἀκ πτολέμου

Μ.

κακ πολέμου

Rob.

κακοπτολέμου

Ε. G.

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-67

ἀρῆς φυγάσιν:

ἄρης φυγάσιν

Μ. sed ut prius fuerit

φυγάσιν

, et E. P. Rob.

ἀρῆς φυγάσιν

G. lonicum ut

ἀρῆς

mox est v. 78.

θείῃ

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-68

ἰθείῃ: Libri

εἰ θείη

, nisi quod ex P. Faehsius affert

εἴθ' εἴη

. Posui

ἐθείῃ

, recta voluntate Iovis. Hesychius εὐθεῖα, δικαιοσύνη.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-69

πάντα τοι:

πάνταιτοι

Μ.

πάντα τοι

πάντῃ τοι

Rob.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-70

κἂν:

κὰν

Μ. G.

80-81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-71

μελαίνα τε τύχα:

μέλαιναι ξυντύχαι

M. G.

μέλαιναι ξὺν τύχα

Ε.

μέλαινα ξυντύχα

Rob.

μέλαιναι ξὺν τύχαι

Ald.

μέλαιναι ξυντυχίας

Turn.

μελαίνα ξὺν τύχα

Porsonus. Scripsi sententiae et metri indicio

μελαίνα τε τύχα

. Interpretis est

ξύν

, sive is hanc praepositionem, sive

ξυντυχίαν

adscripsit. Vbique, inquit, Iovis voluntas etiam in tenebris atraque sorte conflictantibus lucet.

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-72

ἀσφαλὲς:

ἀσφαλὲς

Μ. G. E. P. Rob.

ἀσφαλῶς

Turn.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-73

κατιδεῖν:

κατειδεῖν

Μ. G. unde

κάτει δεῖν

Ald.

κατιδεῖν

Rob. Turn.

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-74

NA:

δὲ ἀπιδών

M. G. E. Rob.

δὲ ἐπιδών

P. Emendavi in Elem. doctr. metr. p. 236.

88-92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-75

βίαν δ᾽ οὔτις ἐξαλύξει τὰν ἄπονον δαιμονίων. μνῆμον ἄνω φρόνημά πως αὐτόθεν ἐξέπραξεν ἔμπας ἑδράνων ἀφ᾽ ἁγνῶν.: Libri

βίαν δ᾽ οὔτιν᾽ ἐξοπλίζει τὴν ἄποινον δαιμονίων. ἥμενον ἄνω

(ita etiam M.)

φρόνημά πως

(

φρόνημα πῶς

Rob.

φρονήμάτοως

, sed το in

πω

mutato G.)

αὐτόθεν ἐξέπραξεν ἔμπας ἑδράνων ἐφ᾽ ἁγνῶν

. Auratus

οὔτις

, credo ut

ἐξοπλίζει

significaret armis eruit, cuius significationis exemplum ex Appiano affertur. Ea hic eo minus admitti potest, quod hoc verbum v. 655. 672. usitata armandi significatione dictum est. Sententia bona Wellauerus coniecerat

βίαν δ᾽ οὔτιν ἐξοπλίζει. πᾶν ἀπονον δαιμονίων

, quod recepit Paleius ita ut

δαιμόνιον

scriberet. At id Aeschylus dixisset

βίαν οὔτιν ἐξοπλίζων

, addidissetque

δέ

πᾶν

. Sententiam perspexisse videtur Auratus: verum etiam si

ἐξοπλίζει

eo quo volebat significatu dictum esset, tamen non indicativus praesentis, sed aut futurum aut optativus addito

ἄν

poni debebat. Quare adscito

οὔτις

, quoniam

οὔτινα

cum

τὰν ἄπονον

nullo modo coniungi potuit, scripsi

βίαν δ᾽ οὔτις ἐξαλύξει τὴν ἄπονον δαιμονίων

. Dictum est

δαιμονίων

ut apud Euripidem πολλαὶ μορφαὶ τῶν δαιμονίων. Quod sequitur in libris

ἥμενον ἄνω

etiam si non repugnaret metro, languidum esset

ἥμενον

, quum sequatur

ἑδράνων ἀφ᾽ ἁγνῶν

. Itaque

μνῆμον

posui.

Ἔμπας

dixit, referendum ad

βίαν τὴν ἄπονον

. Postremo

ἀφ᾽ ἁγνῶν

scribendum esse vidit nescio quis a Spanhemio memoratus et Wordsworthius, Homerica comparans, in Museo philol. I. p. 211.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-76

εἰς ὕβριν: Libri

ἐς ὕβριν

94. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-77

οἵα: Libri

οἷα

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-78

δι' ἀμὸν:

δὲ ἁμὸν

Μ. G. E. Rob.

ὁμὸν

ex P. adnotavit Fachsius.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-79

τεθαλὼς:

τὸ θάλος

M. G. Rob.

τὸ θάλλος

Ε. Ρ. et ed. Porsoniana. Correxit Bothius.

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-80

δυςπαραβούλοισι φρεσίν:

δυσπαραβούλοισιν φρεσὶν

M. G. P. Rob.

97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-81

διάνοιαν μαινόλιν:

μενόλιν

Μ. G. Rob.

μαινόλη

Ε. Scholiastes, in cuius adnotatione ἢ διάνοιαν pro καὶ διάνοιαν scribendum est, ambiguus erat utrum

δ' ἄνοιαν

διάνοιαν

scriptum fuisset.

Παράνοια μαινόλις

dicta Euripidi Or. 813.

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-82

ἄταν:

ἄται

, sed ut e in rasura sit, M.

ἄτα

e correctione G. in quo prius

ἄταν

, ut Ald. Rob. Culpam suam sero cognoscunt, fuga nostra decepti.

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-83

ἀπάτᾳ:

ἀπάται

, sed ut i in rasura sit, M.

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-84

θρεομένα:

θρευομένα

100

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-85

δ᾽ ἐγώ: Libri

λέγων

. Correxit Engerus in libello de carm. antistroph. Aeschyli p. 72.

100

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-86

ἐμπρεπῆ:

ἐμπρέπη

Μ. G.

ἐμπρέποι

Rob.

ἐμπρεπῆ

Turn. Post hoc vocabulum iterant libri

θρεομένη

(

θρευομένη

G.)

μέλη

. Delevit Porsonus.

102

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-87

τιμῶ:

τιμῶ

M. G. P. E.

τιμῶν

Rob. Scripturam

ζώσατο οἷς με τιμᾷ

commemorat scholiastes.

τιμᾷ

vulgatum inde a Victorio. Lugubribus, inquit, lamentis me viva orno. Homericum illud in mente habuit Aeschylus

αἳ μὲν ἔτι ζωὴν γόον Ἕκτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳ

, Π. VI. 500. Monuit etiam Wordsworthius, addens Agam. 1281.

ἅπαξ ἔτ᾽ εἰπεῖν ῥῆσιν, οὐ θρῆνον θέλω ἐμὸν τὸν αὑτῆς

103

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-88

ἱλέομαι:

ἱλέωμαι

Μ. G. Rob.

ἱλέομαι

Turn.

104

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-89

καρβᾶν αὐδάν, ὦ γᾶ, ξυνεῖς:

καρβάνα δ᾽ αὐδὲν εὐακοννεῖς

Μ. in quo in καρβάνα ante y rasura est, et G. E.

καρβάνα δ᾽ αὐδὲ, εὐακοεῖς

Rob. V. ad v. 113. In canendo versu Glyconeo,

βοῦνιν, πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω

, interpellat se chorus recitatione versus anapaestici,

καρβᾶν αὐδάν, ὦ γᾶ, κοννεῖς

(ita enim haec emendavi), ut Ion Euripidis chorum in primo carmine. Contra in Ranis Aristophanis recitationi trimetri v. 665. Bacchus haec canens inserit,

ὃς Αιγαίου πρῶνας ἢ γλαυκᾶς μέδεις

. De accentu in καρβάν variante dixit Lobeckius in Paralip. p. 137. 190. Vltimam acui praecipiunt grammatici, ut Arcadius p. 8, 10.

105

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-90

ἐμπίτνω:

ἐμπίτνω

Μ.

ἐνπιτνω

, sic et sine accentu, G.

ἐνπιτνῶ

Rob.

105

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-91

λίνοισιν ἢ:

λίνοισιν ήι

Μ.

αἴνοισιν ἢ

106

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-92

Σιδονίᾳ καλύπτρᾳ:

σιδονίαι

(erasa inter σε et δο littera)

καλύπτραι

Μ.

σιδωνία καλύπτρα

107

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-93

ἐπίδρομα, ὁπόθι θάνατος ἀπῇ:

ἐπιδρόμω πόθι θάνατος ὅπηι

Μ.

ἐπιδρομο

(ita G.

ἐπιδρόμω

Ε.)

πόθι θάνατος ὅπῃ

G. Ε.

ἐπιδρομῶσ᾽ ὅθι θάνατος ἀπῇ

Rob. Scripsi ut corrigendum monui in Opusc. IV. Ρ. 119.

109

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-94

δυςάγκριτοι:

δυσέγκριτοι

Ε.

110

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-95

ποῖ:

πῆ

Ε.

111

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-96

κῦμ᾽ ἀπάξει:

κῦμα πατάξει

Rob.

111

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-97

ἱλέομαι:

ἱλέωμαι

Μ. G. Rob.

ἱλέομαι

Turn.

112

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-98

καρβᾶν αὐδάν, ὦ γᾶ, ξυνεῖς:

καρβὴν ἁδαυδαν εὐγακόννις

Μ.

καρβάναδαὐδὲν ἐνγαγρόνγις

G. ultimi y altero brachio per o ducto, ut fuerit γοις, unde

ἐγαγρόνοις

Ald. Ceteri ut v. 105.

113

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-99

ἐμπίτνω:

ἐμπιτνῶ

M. habere videtur: ita Rob.

ἐνπιτνῶ

113

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-100

λίνοισιν:

αἴνοισιν

Μ. G. Ε.

114

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-101

Σιδονίᾳ:

σιδονίαι

, erasa inter σε et δο littera, M. ut v. 107.

115

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-102

ἀχείματόν μ' ἔπεμπε σὺν πνοαῖς:

ἀχίματόν μὲ ἔπεμπε

(in M. prius fuerat

με πέμπε

)

συμπνοιαῖς

M. Rob.

ἀχίματόν μὲ ἔπεμπε ἂν πνοιαῖς

ἔπεμπε ἀμπνοῖς

Ε.

118

119-121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-103

τελευτὰς δ᾽ ἂν ἐν χρόνῳ πατὴρ παντάρχας παντόπτας: Libri

τελευτᾶς δ᾽ ἐν χρόνῳ πατὴρ ὁ παντόπτας

. Inserui

ἄν

et delevi articulum post

πατήρ

. Indicio versus antistrophici addidi

παντάρχας

. Sophocles Oed. Col. 1085.

ὦ Ζεῦ, θεῶν πάντ-αρχε, παντόπτα

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-104

πρευμενὴς κτίσειεν:

πρευμενεῖς κτίσειεν

M. G. P. E. Rob.

πρευμενὴς κτίσειε

Turn.

122

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-105

NA:

ἐξ

Μ. G. Rob.

124

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-106

ἀδάματον: Libri

ἀδάμαντον

. Correxit Bothius.

125

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

1-181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-1

³ Die

Parodos. An Stelle des προλογίζων wie in den Persern hat der Chor zunächst die Aufgabe die vorausliegenden Begebenheiten und das Motiv der Handlung (Flucht vor den Söhnen des Ägyptos, welche die Danaiden zur Ehe zwingen wollen) anzugeben. Dann richtet er an Götter und Menschen, an das stammverwandte Argos die Bitte um Schutz gegen Ver- gewaltigung vonseiten der die Danaiden verfolgenden Ägyptiaden. Damit wird das Ziel der Handlung bezeichnet. Endlich dient die Paro- dos zur Charakteristik des Chors, um dessen Schicksal sich die Hand- lung dreht (zu 118-181). Parodos zerfällt in drei Teile. Die anapästische Partie 1-39 trägt der Koryphäos vor, die melische 40-117 der Gesamtchor; von der zweiten melischen Partie 118-181, deren drei Strophen mit Ephymnien (zu 134) schließen, scheint jeder der drei oroixo ein Strophenpaar ge- sungen zu haben, während die Ephymnien dem Gesamtchor zu- fielen. Vgl. Jahrb. f. Philol. Suppl. XIII S. 219 ff. Als Schutz- flehende sind die Danaiden durch einen mit weißer Wolle umwundenen Olivenzweig gekennzeichnet (21f.), den sie in der linken Hand halten (197-199). Ihre Tracht ist ägyp- tisch (240 ff.). Während der Paro- dos steht Danaos auf dem hohen Götteraltare und späht bald nach Idem Meere bald nach dem Lande hin (184).

40-117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-25

⁴

⁵

zweiter Teil der Pa- rodos:,,Jetzt den Epaphos, den Sprößling des Zeus, da anrufend, WO vorzeiten die Ahnmutter Io weidete, werde ich von meiner Abstammung den Bewohnern des Landes sichere Beweise geben. Ich fürchte aber und daher weine und klage ich wie die Nachtigall, welche um den Verlust ihres früheren Daseins (in Menschen- gestalt) und um den Tod ihres Sohnes weint -, es möchten die Freunde in Argos meine Bitte um Schutz abweisen. Wohlan denn, Götter meines Stammes, verhelft ihr mir zu meinem Rechte, wenn nicht aus Rücksicht auf mich, so doch aus Haß gegen den Übermut der Vettern, wenn sie mich von eurem Altare reißen wollen. Auch im Kriege finden die Besiegten Schutz an den Altären der Götter. Meinem Gotte gebe ich ganz und gar mich hin. Seine Ratschlüsse sind unerforschlich; aber sein Wille geschieht unfehlbar. Ein Licht ist er in der Finsternis des Unglücks, dagegen stürzt er die Frevler herab von dem hohen Turm des Glücks in seiner Allmacht, in welcher er seine Gedanken sofort zur Tat macht ohne sich vom Sitze zu rühren. Möge er herabblicken auf den menschlichen Übermut, welcher von rasender Leidenschaft sich zu allem Frevel fortreißen läßt, wenn dieser auch zum Verderben führen mu.

58-59. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-32

⁶

⁷

Der Gedanke ,,ich klage wie die um ihr Kind (Itys oder Itylos) klagende Nachtigali wird in sinniger und gefühlvoller Weise weiter ausgeführt. Vgl. Aesch. Ag. 1137 ἀμφὶ δ᾽ αὐτᾶς θροεῖς νόμον ἄνομον, οἷά τις ξουθὰ ἀκόρετος βοᾶς φοιταλέαις φρεσὶν Ιτυν Ιτυν στέ νουσ᾽ ἀμφιθαλῆ κακοῖς ἀηδὼν βίον, Soph. Εl. 147, Eur. Fragm. 773, 23, Aristoph. Vög. 210ff. Die unab- lässige Klage der Nachtigall benutzt schon Homer τ 516 zum Vergleiche: κεῖμαι ἐνὶ λέκτρῳ, πυκιναὶ δέ μοι ἀμφ' ἀδινὸν κῆς ὀξεῖαι μελεδῶνες ὀδυρομένην ἐρέθουσιν. ὡς δ᾽ ὅτε Πανδάρεω κούρη χλωρηὶς ἀηδὼν καλὸν ἀείδησιν ἔαρος νέον ἱσταμέ- νοιο, δενδρέων ἐν πετάλοισι καθεζο- μένη πυκινοῖσιν, ἥ τε θαμὰ τρω- πῶσα (d. i. ἐλελιζομένη Aristoph. α. Ο. 213) χέει πολυηχέα φωνήν, παῖδ᾽ ὀλοφυρομένη Ιτυλον φίλον, ὅν ποτε χαλκῷ κτεῖνε δι' ἀφραδίας κοῦρον Ζήθοιο ἄνακτος. Die Sage von Prokne, der Tochter des Pan- dion, kennt Hesiod "E. x. 'H. 568 τὸν ( Αρκτούρον) δὲ μέτ᾽ ὀρθογόν Πανδιονὶς ώρτο χελιδὼν ἐς φάος ἀνθρώποις, ἔαρος νέον ἱσταμένοιο. Die Sage ist von Sophokles im Τηρεύς behandelt worden. Vgl. Ov. Metam. VI 411 ff. εἰ ἐγγάϊός τις οἰωνοπόλων κυρεῖ πέλας . . ἀίων, wenn ein Mann des Landes, einer von denen, welche auf die Stim- men der Vögel achten, in der Nähe ist und unsere Klage hört. Zu ἐγγάϊος vgl. Schol. zu ἐγγαίαν Pers. 924: ἐγχωρίαν. οἶκτον für οἶκτον οἰκτρὸν Schwenk. οἰωνοπόλων: Schol. τῶν φωνὰς οἰωνῶν γινωσκόν των, also Vogelschauer in weiterem Sinne. Vgl. Eur. Iph. Τ. 1089 ὄρνις ἃ . . ἔλεγον οἰκτρὸν ἀείδεις, εὐξύ- νετον ξυνετοῖσι βοάν. An das Ver- stehen der Vogelstimmen (Porphyr. de abstin. S. 190, 7 Ν. παιδός, ὃς πάντα ξυνίει τὰ φθέγματα τῶν ὀρνίθων) ist nicht zu denken.

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-33

⁸

⁹

τίς: Schol. πλεονάζει τὸ τις. Vgl. Aristoph. Ach. 569 εἴτε τις ἔστι ταξίαρχος . ., βοηθησάτω τις. Pearson vermutet τιν' ( ὄπα). ἀκούειν für ἀκούων Heath.

61-62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-34

¹⁰

¹¹

Τηρεΐας ἀλόχου wie Ag. 1500 ᾿Αγαμεμνονίαν ἄλοχον nach Homeri- scher Weise. οἰκτρᾶς ist bezeich- nendes Epitheton für die Nachti- gall, vgl. Soph. Αi. 629 οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος ἀηδοῦς. Der Schol. erklärt Τηρείας μήτιδος als Um- schreibung für Τηρέως. Bothe be- trachtet μήτιδος als gen. relat. zu οἰκτρᾶς „bejammernswert ob ihres Sinnes und Entschlusses", was Her- mann als contortum et perversum bezeichnet. Mit Recht Welcker Tril. S. 503 Μῆτις als Eigennamen zu erklären, indem er auf Antonin. Lib. 11 verweist, wo der Gemahl der Nachtigall Πολύ- τεχνος heißt. Ob Aschylos, da er Μῆτις für Πρόκνη setzte, an das attische Königsgeschlecht der Me- tioniden gedacht hat, ist fraglich. scheint

63. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-35

¹²

¹³

κιρκηλάτας (so Hermann für κιρκηλάτου τ): Schol. τῆς ὑπὸ κίρκων ἐλαυνομένης. Das Epitheton scheint an die Fabel vom Habicht ( ἔρηξ, κίρκος) und der Nachtigall bei Hesiod "E. x. 'H. 203 ff. zu er- innern, da sonst kein Grund vor- liegt die Nachtigall als vom Habicht verfolgt zu bezeichnen. Vgl. A. Pischinger, Der Vogelgesang bei den griech. Dichtern, Eichstätt 1901, S. 38. Wegen der Feminin- form vgl. ἀδμήτα 155, περικλύστα Pers. 599, Lobeck Paralip. p. 458.

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-36

¹⁴

¹⁵

άτε, ἥτε, τι 49. - ἀπὸ χώρων προτέρων (so Martin für ποταμῶν τ', zu welcher Lesart Hermann be- merkt: num aquatilis avis lus- cinia?) ἐργομένα (wie Hom. Ρ 571 ἐργομένη, Victorius schreibt εἰργο- μένα): die in eine Nachtigall ver- wandelte Gattin des Tereus ist wie die Danaiden von ihrer früheren Stätte verdrängt und klagt jetzt in neuer Weise, in Vogelweise ihr Heimweh. Andere schreiben ἀπὸ χλωρῶν πετάλων ἐργομένα (Her- mann) oder ἀπὸ χώρων πατρίων εἰργομένα (Haecker) oder ἀπὸ χλωρῶν πετάλων τεγγομένα (Tucker) oder ἀπὸ χόρτων ποταμῶν τ᾽ εἰργομένα (Neuman). Die zu 58 angeführte Stelle des Homer legt die Ver- mutung ἐπὶ χλωρῶν πετάλων ἑζομένα nahe. Doch gibt die in den Text gesetzte Lesart einen Vergleichungs- punkt zu dem Schicksal Danaiden. ἐργομένη: διωκομένη. der Schol.

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-37

¹⁶

¹⁷

W. Headlam vermutet γόον οἰκτρόν für νέον οἶκτον. Aber νέον erhält eine Beziehung in Ικονίοισι νόμοισι 71. ἠθέων: Schol. τῶν συνήθων τόπων wie zu Hom. Ζ 511 ῥίμφα ἑ γοῦνα φέρει μετά τ᾽ ἤθεα καὶ νομὸν ἵππων : ἐπὶ τοὺς συνήθεις τόπους. Die Bedeutung Wohn- stätte" hat das Wort im Ionischen (Herodot). Vgl. Eur. Hel. 274 έs βάρβαρ᾽ ἤθη. Sie klagt um das verlorene Heim in Attika, nach welchem sie auch als Gattin des Tereus sich sehnte. Vgl. Paus. X 4,6 λέγουσιν οἱ Φωκεῖς ὡς τῇ Φιλο- μήλῃ καὶ ὄρνιθι οὔσῃ Τηρέως δεῖμα καὶ τῆς πατρίδος ἔπεστι τῆς Τηρέως.

66-67. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-38

¹⁸

¹⁹

ξυντίθησι wie συντιθεὶς γέλων πολύν Soph. Αi. 303 ( συμμιγνὺς τοῖς λόγοις): sie verbindet damit, sie beweint zugleich — αὐτοφόνως wird durch das folgende πρὸς χειρὸς ἔθεν näher erklärt. Ebenso αὐτοκτόνως Ag. 1635 (mit eigener Hand tötend), anders Sieb. 721 (durch gegenseitigen Mord).

69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-39

²⁰

²¹

δυσμάτορος κότου, weil sie als Rabenmutter ihn umbrachte im Ingrimm gegen Tereus um Rache zu nehmen für die Mißhand- lung der Schwester. Vgl. Hom. ψ 97 μῆτερ ἐμὴ δύσμητερ, ἀπηνέα θυμὸν ἔχουσα.

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-40

²²

²³

τώς auch 678, Sieb. 471, 624, bei Sophokles und Euripides nirgends. — φιλόδυρτος: vgl. Soph. Εl. 1077 & πάνδυρτος ἀηδών.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-41

²⁴

²⁵

Ιαονίοισι νόμοισι (Schol. ἀντὶ τοῦ φωνῇ Ἑλληνικῇ) hat Bezug auf νέον 65, gleichfalls wie die Nachti- gall in veränderter Weise, nicht in ägyptischer. Westphal denkt an die s. g. Ionische Harmonie. Pearson schreibt ἀηδονίοισι νόμοισι nach Fragm. 291 θρηνεῖ δὲ γόον τὸν ἀηδόνιον.

72-73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-42

²⁶

²⁷

δάπτω, ἀμύσσω. — νειλοθερῆ: Schol. τὴν ἐν Νείλῳ θερισθεῖσαν, ὅ ἐστι βλαστήσασαν ἐν Αἰγύπτῳ· ἀπὸ τῶν σταχύων δὲ ἡ μεταφορά, viel- mehr am Nil gebräunt, von der ägyptischen Sonne verbrannt". Da aber die Wortbildung eine ganz ungewöhnliche ist, spricht die Änderung von Bothe ειλοθερή (,, sonnenverbrannt") sehr an ( είλο- θερῆ andere Form für εἱληθερῆ, vgl. εἱλόπεδον Hom. η 123). Das Zerkratzen der Wange und das Zerschlagen der Brust war wie das Zerreißen des Gewandes mit dem s. g. ἰάλεμος verbunden, welcher Cho. 422 als Κισσία ηλεμιστρία be- zeichnet wird. Vgl. Soph. Ai. 627 ff. Ein solcher ἰάλεμος folgt 118 f.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-43

²⁸

²⁹

ἀπειρόδακρυν, an Tränen und Leiden nicht gewöhnt (nicht, wie andere erklären, endlos weinend, grenzenlos traurig "). Vgl. ἀπειρόκακος, ἀπειρόδροσος, ἀπειρο- πόλεμος, ἀπειρότοκος u. a. Den Ge- danken, daß derjenige das Unglück weit stärker empfinde, welcher nur angenehme Verhältnisse kenne, spricht Äschylos auch Sieb. 350 mit δμωίδες καινοπήμονες aus öfters Euripides, Herc. 1291, Alk. 926, Hel. 417, Tro. 638, Iph. T. 1117, Fragm. 285, 15. καρδίαν als Spondeus ( κάρζαν) wie 807, Sieb.275.

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-44

³⁰

³¹

γοεδνὰ ἀνεμίζομαι, Schol. τῶν γόων τὸ ἄνθος ἀποδρέπομαι, nicht summos cruciatus perpetior, sondern ich lerne das Klagen. kennen",,,ich erfahre, was Jammer heißt", was ich bisher nicht wußte ( ἀπειρόδακρυν καρδίαν). Das Wort γοεδνός findet sich nur bei Aschy- los (200, Pers. 1048, 1058, 1064). Žu ἀνθεμίζομαι vgl. Cho. 150 ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν (nämlich τὰς χοάς, Schol. στέφειν ὡς ἄνθεσιν) νόμος.

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-45

³²

³³

,, ängstlich besorgt, ob einer der Freunde (Verwandten in Argos) sich meiner Flucht aus Aerien (Ägypten) annimmt“, d. h. ,in Sorge, wir möchten bei unseren Freunden keinen Schutz finden". nicht,, in Furcht, wir möchten von unseren Vettern, den Söhnen des Ägyptos, verfolgt werden". δειμαίνουσα φίλους εἴ τις entspricht der bei Verben des Fürchtens ge- bräuchlichen Anticipation des Sub- jekts des abhängigen Satzes. Mit δειμαίνουσα εἰ (ob) vgl. 745, Eur. Med. 184 φόβος εἰ πείσω. Αερία, ἡ Αἴγυπτος, παρὰ τὸν ἀέρα· καὶ γὰρ ἠερόεσσαν αὐτήν φασιν. οἱ ἄνθρωποι Αέριοι καὶ Ἀερίτης, ἐκ τῆς ἀέρος γενικῆς Steph. Βyz., vgl. Hesych. ἀερία· ὁμίχλη, παρὰ Αἰ- τωλοῖς. Θάσον τε τὴν νῆσον καὶ Αἴγυπτον καὶ Λιβύην καὶ Κρήτην καὶ Σικελίαν ( Θεσσαλίαν nach dem Schol. zu Apoll. Rh. I 580) καὶ Αιθιοπίαν καὶ Κύπρον οὕτως ἐκάλουν, Apoll. Rh. IV 267 und 270, Gell. N. A. XIV 6, 4. Nach dem Schol. zu unserer Stelle: ἀερίας ἀπὸ γῆς· σκοτεινῆς· μέλαινα γάρ ἐστιν und Plut. ."Io. nai '06. K. 33 S. 364 C τὴν Αἴγυπτον ἐν τοῖς μάλιστα μελάγγειον οὖσαν, ὥσπερ τὸ μέλαν τοῦ ὀφθαλμοῦ, Χημίαν (Chemi) καλοῦσι ist Αερία γῆ das Land der schwarzen Erde", wie im Gegensatze dazu Arabien in ägyp- tischen Inschriften das Land der roten Erde" heißt.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-46

³⁴

³⁵

θεοὶ γενέται, θεοὶ γενέθλιοι, di gentiles, vgl. Eur. Ion 1130 θύσας γενέταις θεοῖσιν. Vor allem gilt die Anrufung dem Ζεὺς γεννή τωρ (212).

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-47

³⁶

³⁷

εὖ ἰδόντες, Schol. καλῶς τὸ δίκαιον ὁρῶντες. καὶ Ἡσίοδος ( Ε. κ. Η. 9) „, κλύθι ἰδὼν ἀΐων τε“, vgl. εὖ στυγήσας 537.

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-48

³⁸

³⁹

Oder wenn ihr uns auch nicht volle Erfüllung unseres Rechts gewährt, wenn ihr nur den Über- mut aufrichtig haßt, werdet ihr unserer Ehe Gerechtigkeit wider- fahren lassen", d. i. wir fordern von euch nicht das, wozu ihr als unsere Stammgötter verpflichtet wäret, wir fordern nur, was der Gottheit überhaupt zukommt, Haß und Ahndung des Frevelmuts. Die ionische Form τέλεος findet sich öfters bei Äschylos. περ (50 Hartung für παρ') gehört eigent- lich zu aloa (,, obwohl es uns ge- bührt"). ἐτύμως wie Sieb. 902 ἐτύμως δακρυχέων ἐκ φρενός. στυγόντες: die Form ἔστυγον Hom. P 694 und x 113. Die Änderung von Turnebus στυγοῦντες ist also unnötig.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-49

⁴⁰

⁴¹

ἔστιν κἀκ ist nach Enger von Linke) für ἔστι δὲ κἀκ um der Responsion willen geschrieben. Auch für die im Kriege zum Weichen Gebrachten ( ἐκ πολέμου τειρομένοις s. v. a. πολέμῳ τειρομένοις καὶ ἐξ αὐτοῦ φεύγουσι) ist der Altar, wenn sie zu ihm ihre Zu- flucht nehmen ( φυγάσιν), eine Schutz- wehr gegen Verderben, als Gegen- stand der Ehrfurcht vor den Göttern". · ἀρῆς ῥῦμα, Schol. ῥῦμα τῆς βλάβης. Die ionische Form scheint gewählt zu sein, weil das Homerische ἀρῆς ἀλκτῆρα γενέσθαι (Schol. βλάβης) und ἀρὴν ἀμύνειν vorschwebt. Plut. π. δεισιδ. S. 166 Ε πολεμίους οἱ φεύγοντες, ἂν ἀγάλματος λάβωνται ναοῦ, θαρροῦσι.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-50

⁴²

⁴³

εὔθ᾽ εἴην (so Pauw für εἰθείη): ,,(Ich stamme von Zeus:) möge ich doch dem Zeus in voller Wahrheit angehören." Das Verhältnis der Abstammung wird in das religiöse Verhältnis zu Zeus umgewandelt und so der Übergang von dem mythologischen Zeus zu Zeus als höchstem Vertreter göttlichen Wesens und Inbegriff göttlicher Macht und Weisheit gewonnen. Mit εὖ παναληθῶς vgl. εὖ σάφα Eum. 196, εὖ σαφῶς Pers. 786.

89-90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-51

⁴⁴

⁴⁵

,,Des Zeus Verlangen (Sinnen und Streben) ist nicht leicht zu erfassen." Schol. γνωμικῶς παρὰ τὸ „ ἀνὴρ δέ κεν οὔτι Διός νόον εἰρύσσαιτο (Hom. Θ 143), welche Stelle erklärt wird wie Ψ 81 ματα φίλη, χαλεπόν σε θεῶν αἰειγενετάων δήνεα εἴρυσθαι (an dich reißen, erkunden) μάλα περ πολύιδριν ἐοῦσαν. Vgl. unten 1068 τί δὲ μέλλω φρένα Δίαν καθορᾶν, ὄψιν ἄβυσσον, Eur. Tro. 885 ὅστις ποτ᾽ εἶ σύ δυστόπαστος εἰδέναι, Ζεύς, εἴτε ἀνάγκη φύσεως εἴτε νοῦς βροτῶν.

98-101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-52

⁴⁶

⁴⁷

(vertauscht von West- phal mit 91-94 wegen des Zu- sammenhangs). Denn dichtbe- wachsen (im Dickicht versteckt) und in Schatten gehüllt ziehen sich hin die Pfade seiner Gedanken zu erschauen unerforschlich." Hesych. δαῦλον· δασύ und δάσκιον· μεγάλως σκιάζον διὰ τὸ σύνδενδρον καὶ δασύ. Ζυ πόροι vgl. γνώμης ὁδόν Eur. Hipp. 290, σῶν ὁδὸν βουλευμάτων Hek. 744, zu ἄφραστοι Hesych. ἄφραστον· ἀπρονόητον, ὥστε μηδένα νοῆσαι, τι κατιδεῖν ἄφραστοι Prom. 792 οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.

95-96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-53

⁴⁸

⁴⁹

Schol. τὸ ἐπὶ νώτῳ πίπτειν τοὺς παλαιστὰς ἄσχημόν ἐστιν. Aber mit dem Fall eines Ringers kann die Erfüllung der Pläne des Zeus Nach kaum verglichen werden. Soph. Fragm. 809 ἀεὶ γὰρ εὖ πί- πτουσιν οἱ Διὸς κύβοι scheint der Ausdruck vom Würfelspiel entlehnt zu sein und πίπτειν ἐπὶ νώτῳ einen ungünstigen Fall des Würfels zu bezeichnen. Sicher fällt und nicht auf den Rücken, was Haupte des Zeus zur Vollendung bereift ist" bedeutet also ,alle Pläne des Zeus gehen sicher in Erfüllung". Vgl. Hom. Α 526 οὐ γὰρ ἐμὸν παλινάγρετον οὐδ᾽ ἀπατη‐ λὸν οὐδ᾽ ἀτελεύτητον, ὅ τι κεν κε- φαλῇ κατανεύσω. Allerwege im traun erglänzt er auch in der Fin- sternis bei dunklem Geschicke den sterblichen Menschen", d. h.,,auch das Dunkel schwerer Trübsal er- leuchtet er, da diejenigen, welche auf das gerechte Walten der Götter vertrauen, Trost in der Hoffnung besserer Tage finden". Der Dichter entwickelt eine Art Theodicee. Den Gedanken, welcher gegen eine gött- liche Vorsehung vorgebracht wird, daß es den Guten schlecht, den Schlechten gut gehe, sucht der Dichter auch Eum. 553 zu ent- kräften: ἑκὼν δ᾽ ἀνάγκας ἄτερ δί- καιος ὢν οὐκ ἄνολβος ἔσται· πανώ- λεθρος δ᾽ οὔποτ᾽ ἂν γένοιτο. εἰ κρανθῇ für ἢν κρανθῇ wie 130 ὁπόθι ἀπῇ, Sieb. 243 ἄνδρας ὧν ἁλῷ πό- λις. — μερόπεσσι λαοῖς nachdem Homerischen μερόπεσσι βροτοῖσιν, μερόπων ἀνθρώπων („, Uber die Be- deutung von μέροψ handelt Meh- liß in dem Progr. von Eisleben 1900, welcher die Bedeutung,, gesittet" darin findet).

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-54

⁵⁰

⁵¹

Wie das gerechte und machtvolle Walten der Götter sich den Guten als Trost im Unglück erweist, so fährt es in das Glück der Bösen wie ein Blitz aus heite- rem Himmel und stürzt sie von den hochgetürmten Hoffnungen jählings hinab ohne irgendwie Gewalt aus- zurüsten. Von göttlichen Wesen ist alles Tun mühelos. In der Höhe thronend machen sie den Gedanken sofort zur Tat ohne sich von der Stelle zu rühren." Der Dichter eifert gegen die Vorstellungen vom Gigantenkampf, auf welchen auch ὑψιπύργων hinzuweisen scheint. Vgl. Ov. Met. VIII 618 inmensa est finemque potentia caeli non habet et quidquid superi voluere, peractum est. πανώλεις (ganz dem Verderben geweiht, ganz un- selig), Schol. τοὺς τοῦ ὀλέσθαι ἀξίους, ὅ ἐστι κακούς, Hesych. πανώλης· πανώλεθρος, ἐξώλης, ἀπολλύμενος.

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-55

⁵²

⁵³

πᾶν (für τὰν Wellauer) ἄπο- τον δαιμονίων (in dem persönlichen Sinne wie Plat. Apol. 24 Β ἕτερα δαιμόνια καινά): zum Gedanken vgl. Eur. Phoen. 689 πάντα δ᾽ εὐ- πετῆ θεοῖς, Xenophan. Fragm. 1 εἷς θεὸς ἔν τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισι μέγιστος, οὔτε δέμας θνητοῖσιν ὁμοίιος οὔτε νόημα . . ἀλλ᾽ ἀπάνευθε πόνοιο νόου φρενὶ πάντα κραδαίνει.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-56

⁵⁴

⁵⁵

ἥμεν (gesetzt für das un- metrische ἥμενον der Handschrift), nämlich τὰ δαιμόνια, wofür dann in Gedanken ὁ δαίμων, ὁ Ζεύς ein- tritt. Wenn man im vorhergehen- den Verse mit Bothe δαιμόνιον für richtig hält, so muß man annehmen, daß hier der Dichter ὑψίθρονον, wie Schneider, oder θάσσον ἄνω, wie Weil vermutet, geschrieben habe.

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-57

⁵⁶

⁵⁷

αὐτόθεν ἑδράνων ἀφ᾿ (80 für ἐφ' ein Ungenannter) ἁγνῶν: vgl. Hom. Τ 77 αὐτόθεν ἐξ ἕδρης, ν 56 αὐτόθεν ἐξ ἑδρέων, Soph. Αi. 780 εὐθὺς ἐξ ἕδρας. ἐξέπραξεν : Der Aor. drückt aus, daß es im Augenblick geschieht:,,kaum ge- dacht ist es schon vollbracht".

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-58

⁵⁸

⁵⁹

Der Schluß lenkt von der allgemeinen Betrachtung göttlichen gerechten und machtvollen Waltens zurück zur Sache der Danaiden, an V. 83 anschließend. ἰδέσθω: als Subjekt schwebt Zeus vor. Im Folgenden sind bildlicher und eigentlicher Ausdruck ohne Ver- mittlung verbunden (vgl. Schiller: Hier steh' ich, ein entlaubter Stamm): Gott schaue auf den Übermut, "von welcher Art dieser einem Stamme, von dem junge Zweige üppig aufsprießen, ver- gleichbar ob meiner Ehe jugendlichem Unverstande strotzt". in Wie Tevalós sind auch die folgenden Participia mit avdµýv übereingemacht, obwohl sie sich auf den Übermut, welcher mit лvou verglichen ist, oder viel- mehr auf die übermütigen Söhne des Ägyptos beziehen. Für καὶ διάνοιαν vermutet Weil um des Versmaßes willen μαργοσύναν τε.

116-117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-59

⁶⁰

⁶¹

κέντρον .. ἄλυκτον (so für ἄφυκτον, weil ἄλυκτον für das an- gespannte Zugtier mehr paßt, vgl. Suid. ἄλυκτον· τὸ ἄφυκτον, viel- mehr ὃ οὐ δύναταί τις ἀλύξαι): die Raserei treibt die Ägyptiaden wie das Zugtier der Treibstachel, dem es sich nicht entziehen kann. ἄταν (so die Aldina für ἄται, welches übrigens in der Hand- schrift aus ἄταν korrigiert ist) ἀπάτα μεταγνούς ist eine sarkastische Wendung: ,,er hat sich infolge des Trugs der Leidenschaft statt zum Heilsamen zu seinem Verderben entschlossen". Mit ἀπάτα vgl. Soph. Ant. 615 & γὰρ δὴ πολύ- πλαγκτος ἐλπὶς πολλοῖς μὲν ὄνασις ἀνδρῶν, πολλοῖς δ᾽ ἀπάτα κουφονόων ἐρώτων. Durch μεταγιγνώσκειν wird gewissermaßen die tragische Peri- petie ausgedrückt wie Ag. 231 Tò παντότολμον φρονεῖν μετέγνω.

118-181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-60

⁶²

⁶³

dritter Teil der Parodos, ein i άleuos (121), eine Klageweise, die mit heftiger Ge- bärde, mit Zerreißen des Gewandes (126 ff.) und Zerkratzen der Wangen ( άuvyuós Cho. 24) verbunden war (zu 72). Die Danaiden erneuern ihre Bitte um Schutz, gehen aber von flehender Bitte zu entschiedener und heftiger Forderung über:,,Mit solchen Klagen trauere ich um mich wie um eine Tote und rufe das argivische Land um Gnade an, in- dem ich im Schmerze meinen Schleier zerreiße. Den Göttern wird gern und reichlich geopfert, wo Wohlstand herrscht und nicht Todesfurcht bedrückt. Ich weiß nicht, was werden soll. Der An- fang zwar, die Fahrt über das Meer, ist glücklich vonstatten ge- gangen; möge nur auch das Ende glücklich sein, daß ich nicht zur Ehe mit den verhaßten Vettern gezwungen werde. Die jungfräu- liche Artemis möge vor allem mir gegen den Angriff auf meine jung- fräuliche Ehre beistehen. Andern- falls, wenn mich die Götter des Olymp verlassen, werde ich samt den schutzflehenden Zweigen zum Zeus der Toten meine Zuflucht nehmen und mich erhängen. Ich merke wohl, daß die Eifersucht der Hera, welche unsere Ahnmutter quälte, auch mich verfolgt. Und statt der reichlichen Opfer wird Zeus nur Unehre ernten, wenn er die Nachkommen seines eigenen Sohnes Epaphos abweist und von uns Schutzflehenden sein Auge ab- wendet. Er möge sich merken, was ich ihm noch einmal zurufe: die Eifersucht der Hera ist schuld an meinem Leide." Die Drohung sich das Leben zu nehmen, wenn sie schutzlos gelassen werden wiederholt mit gesteigerter Hef- tigkeit 472, und damit ein Zeug- nis gegen den Ζεὺς ἱκέσιος ab- zulegen offenbart eine Entschlossen- heit und Heftigkeit des Charakters, welche die Bluttat in der Braut- nacht begreiflich macht.

118-119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-61

⁶⁴

⁶⁵

θρεομένα δ᾽ ἐγώ (so Enger für λέγων): Hesych. θρεομένη θρη νοῦσα. Uber die Stellung von δέ zu 9. — λιγέα βαρέα, in bald hohen bald tiefen Tönen. Vgl. λιγέα κωκύ- ματα Pers. 335 und φθόγγον τε βαρύν Hom. ι 257. δακρυοπετῆ tränenrieselnde", βᾶνα αὐδάν d. i. unter τῶν Tränen, nicht παρασκευαστικὰ τοῦ πίπτειν τὰ δάκρυα ἀκουόντων (Schol.), sondern τὰ ἐμὰ δάκρυα.

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-62

⁶⁶

⁶⁷

Noch lebend singe ich mir mein Grablied, weil der Tod mir vor Augen steht (164). Vgl. Ag. 1321 ἅπαξ ἔτ᾽ εἰπεῖν ῥῆσιν ἢ θρῆνον θέλω ἐμὸν τὸν αὐτῆς, Hom. Z 500 αἳ μὲν ἔτι ζωὸν γόον Εκτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳ, Isokr. 10 § 27 ἰδὼν αὐτοὺς πενθουμένους ἔτι ζῶντας. — μὲ für ἐμαυτήν wie Eur. Andr. 256 ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἐγὼ μὴν πρόσθεν ἐκδώσω μέ σοι.

123-124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-63

⁶⁸

⁶⁹

ἱλέομαι, Schol. ἱλάσκομαι. Die Form nur hier, Hom. B 550 ἱλάονται, weshalb Burges auch hier ἱλάομαι schreiben will. Die Kon- traktion ist vernachlässigt wie in τρομέονται Pers. 65, ποθέουσαι ebd. 545, τρομέων Prom. 558 in melischen Partien. Dem μέν ent- spricht δέ 126; der folgende Satz καρβᾶνα δ' κοννεῖς steht als Parenthese. Απία auch 266, Ag. 268, Soph. O. K. 1303 von Argos oder dem Peloponnes. Vgl. Paus. Η 5, 7 οὗτος ὁ Απις ἐς τοσόνδε ηὐξήθη δυνάμεως πρὶν ἢ Πέλοπα ἐς Ὄλυμπον ἀφικέσθαι, ὡς τὴν ἐντὸς ᾿Ισθμοῦ χώραν Ἀπίαν ἀπ᾿ ἐκείνου καλεῖσθαι. βοῦνις, ὀρεινή (hügelig) nach dem Schol. zu yã βοῦνι 784. Die Erklärung τὴν γῆν κατὰ βαρβάρους (Schol. zu dieser Stelle, vgl. Hesych. βοῦνις· γῆ. Αἰσχύ λος, Εtym. Μ. p. 208, 3) ist aus der vorliegenden Stelle entnommen, wo βοῦνιν wegen des folgenden καρ- als Fremdwort be- trachtet und nach Απίαν im Sinne von yn gedeutet wurde. Phryni- chos Epit. 355 bemerkt über βουνός: ὀθνεία ἡ φωνὴ τῆς Ἀττικῆς und führt zum Belege eine Stelle des Komikers Philemon (142 Ko.) an, wo einer das Wort βουνός braucht und der andere ihm ins Wort fällt: τίς ἔσθ᾽ ὁ βουνός; ἵνα σαφῶς σου μανθάνω. Nach Herod. IV. 199 war βουνός in Kyrene im Gebrauch. Für die Zuhörer des Äschylos konnte deshalb βοῦνις ebenso als Fremd- wort gelten wie βᾶρις 849. Daher καρβᾶνα δ᾽ αὐδὲν εὖ, γᾶ, κοννεῖς (so Boissonade für εὐακοννεῖς, 136 εὐγακόννις), Schol. ὦ γῆ, νοεῖς καὶ τὴν βάρβαρον φωνήν. — καρβάν: die Form κάρβανος unten 925 u. Ag. 1045 καρβάνῳ χερί. — κοννεῖς wie 170, He- sych. κοννεῖν· συνιέναι, ἐπίστασθαι.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορος εὖ δ᾽ εἴη Διόθεν 24 παναληθῶς. Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη. παντᾷ τοι φλεγέθει κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ 25 μερόπεσσι λαοῖς. 90 91

Χορος πίπτει δ᾽ ἀσφαλὲς οὐδ᾽ ἐπὶ νώτῳ, κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ πρᾶγμα τέλειον. δαυλοὶ γὰρ πραπίδων δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι κατιδεῖν 26 ἄφραστοι. 95 96

Χορος τοιαῦτα πάθεα μέλεα θρεομένα λέγω 37 λιγέα βαρέα δακρυοπετῆ, ἰὴ ἰή, ἰηλέμοισιν ἐμπρεπῆ: [θρεομένη μέλη 38 ] 115 ζῶσα γόοις με τιμῶ. 117

Χορος ἱλέομαι 39 μὲν Ἀπίαν βοῦνιν, καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν εὖ, γᾶ, κοννεῖς. 40 πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι 120 λινοσινεῖ 41 Σιδονίᾳ 42 καλύπτρᾳ. 123

Χορος θεοῖς δ᾽ ἐναγέα τέλεα πελομένων καλῶς ἐπίδρομ᾽, ὁπόθι 43 θάνατος ἀπῇ. 44 ἰὼ ἰώ, 125 ἰὼ δυσάγκριτοι πόνοι. ποῖ τόδε κῦμ᾽ ἀπάξει; 128

Χορος ἱλέομαι 45 μὲν Ἀπίαν βοῦνιν, καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν εὖ, γᾶ, κοννεῖς. 46 130 πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι λινοσινεῖ 47 48 Σιδονίᾳ 49 καλύπτρᾳ. 134

Χορος σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς 53 εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ, ἄγαμον ἀδάματον 54 ἐκφυγεῖν. 144

Χορος σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ, ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν. 154

Χορος ἆ Ζήν, Ἰοῦς: 62 ἰὼ 63 μῆνις μάστειρ᾽ ἐκ θεῶν: κοννῶ δ᾽ ἄγαν 64 γαμετῶν οὐρανονίκων. 65 165 χαλεποῦ γὰρ ἐκ πνεύματος εἶσι χειμών. 168

Χορος ἆ Ζήν, Ἰοῦς: ἰὼ μῆνις μάστειρ᾽ ἐκ θεῶν: κοννῶ δ᾽ ἄγαν γαμετῶν οὐρανονίκων. χαλεποῦ γὰρ ἐκ πνεύματος εἶσι χειμών. 176

Χορός εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων ἔγγαιος οἶκτον οἰκτρὸν ἀίων, δοξάσει τις ἀκούειν ὄπα τᾶς Τηρεΐας 60 Μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου, κιρκηλάτου τʼ ἀηδόνος,

Χορός ἅτʼ ἀπὸ χλωρῶν πετάλων ἐργομένα πενθεῖ μὲν οἶκτον ἠθέων· ξυντίθησι δὲ παιδὸς μόρον, ὡς αὐτοφόνως 65 ὤλετο πρὸς χειρὸς ἕθεν δυσμάτορος κότου τυχών·

Χορός εὖ δʼ εἴη Διόθεν παναληθῶς. Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη. παντᾷ τοι φλεγέθει κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ μερόπεσσι λαοῖς. 90

Χορός πίπτει δʼ ἀσφαλὲς οὐδʼ ἐπὶ νώτῳ, κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ , πρᾶγμα τέλειον. δαυλοὶ γὰρ πραπίδων δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι κατιδεῖν ἄφραστοι. 95

Χορός τοιαῦτα πάθεα μέλεα θρεομένα λέγω λιγέα βαρέα δακρυοπετῆ, ἰὴ ἰή, ἰηλέμοισιν ἐμπρεπῆ· θρεομένη μέλη 115 ζῶσα γόοις με τιμῶ.

Χορός ἱλεοῦμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν, καρβᾶνα δʼ αὐδὰν εὖ, γᾶ, κοννεῖς. πολλάκι δʼ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι 120 λινοσινεῖ Σιδονία καλύπτρᾳ.

Χορός θεοῖς δʼ ἐναγέα τέλεα πελομένων καλῶς ἐπίδρομʼ, ὁπόθι θάνατος ἀπῇ. ἰὼ ἰώ, 125 ἰὼ δυσάγκριτοι πόνοι. ποῖ τόδε κῦμʼ ἀπάξει;

Χορός ἱλεοῦμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν, καρβᾶνα δʼ αὐδὰν εὖ, γᾶ, κοννεῖς. 130 πολλάκι δʼ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι λινοσινεῖ Σιδονίᾳ καλύπτρᾳ.

Χορός σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ, ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

Χορός θέλουσα δʼ αὖ θέλουσαν ἁγνά μʼ ἐπιδέτω Διὸς κόρα, 145 ἔχουσα σέμνʼ ἐνώπιʼ ἀσφαλῶς, παντὶ δὲ σθένει διωγμοῖς ἀσχαλῶσʼ ἀδμήτας ἀδμήτα ῥύσιος γενέσθω, 150

Χορός σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ, ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

Χορός ἆ Ζήν, Ἰοῦς ἰῷ μῆνις μάστειρʼ ἐκ θεῶν· κοννῶ δʼ ἄγαν γαμετᾶς οὐρανόνικον. 165 χαλεποῦ γὰρ ἐκ πνεύματος εἶσι χειμών.

Χορός ἆ Ζήν, Ἰοῦς ἰῶ , μῆνις μάστειρʼ ἐκ θεῶν· κοννῶ δʼ ἄγαν γαμετᾶς οὐρανόνικον χαλεποῦ γὰρ ἐκ πνεύματος εἶσι χειμών.

Χορός οἰωνοπόλων. ἔγγαιος οἶκτον· οἰκτρὸν αἰῶν δοξάσῃ τίς ἀκούων.

Ι Κ Ε Τ Ι Δ Ε Σ.

Χορός ὅπα τᾶς τηρεΐας μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου· 55 κιρκηλάτου τᾶς ἠδονῆς· ἀπο χώρων ποταμῶν

ἀντιστροφὴ β.

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

Χορός Δαναΐδων ἔγγαιος, οἶκτον οἰκτρὸν ἀΐων 55 δοξάσει τις ἀκούειν ὄπα τᾶς Τηρείας μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου, κιρκηλάτας ἀηδόνος· 1

Chorus And now I invoke, as our champion from beyond the sea, the calf born of Zeus, the offspring of the flower-grazing cow, our ancestress, 40 the caress of Zeus’ breath. The appointed period confirmed itself in a name suited to the event—Epaphus 1 , to whom she gave birth. 45

Chorus Now if by chance there be some neighbor in the land who knows the song of birds, when our complaint greets his ear, he will fancy that he hears the voice of Metis, Tereus’ piteous wife, the hawk-chased nightingale. 60

Chorus For she, constrained to leave her green leaves, laments pitifully her accustomed haunts, and composes the tale of her own child’s doom—how he perished, destroyed by her own hand, victim of the wrath of an unnatural mother. 65

Chorus Even so I, indulging my grief in Ionian strains, pain my tender face summered by Nile ’s sun and my heart unexercised in tears; and I gather the flowers of grief, anxious whether there is any friendly kinsman here to champion our band 70 which has fled from the haze-shrouded land. 75

Chorus But may Zeus grant that it go well with us. For Zeus’ desire is hard to trace: it shines everywhere, even in gloom, together with fortune obscure to mortal men. 90

Chorus Safely it falls, and not upon its back, whatever deed comes to pass at Zeus’ nod; for the pathways of his understanding stretch dark and tangled, beyond comprehension. 95

Chorus From their high-towering hopes he hurls mankind to utter destruction; yet he does not marshal any armed violence— all that is wrought by the powers divine is free from toil. Seated on his holy throne, unmoved, in mysterious ways he accomplishes his will. 100

Chorus So let him look upon human outrageousness —in what way it shoots up men in their wooing of us, sprouted from thoughts of evil intent, 105 having a frenzied purpose as its irresistible spur, and deluded, turning its thoughts to folly. 110

Chorus Such piteous strains of woe I utter in my pain, now shrill, now deep, blended with falling tears—Alas, alas! groans appropriate to funeral wails; though I live, I chant my own dirge. 115

Chorus I invoke Apia ’s hilly land—for well, O land, you understand my barbarous speech—, and many times I lay my hands upon my Sidonian veil and tear its linen fabric to shreds. 120

Chorus Sacrifices in satisfaction of vows are given freely to the gods when all fares well, if only there be escape from death. Alas, alas, perplexing troubles! Where will this wave of trouble bear me away? 125

Chorus I invoke Apia ’s hilly land—for well, O land, you understand my barbarous speech—, and many times I lay my hands upon my Sidonian veil and tear its linen fabric to shreds. 130

Chorus Our oars, indeed, and our timbered ship, bound with yellow rope 2 to withstand the sea, sped me on by help of favoring winds, unharmed by all tempests; nor have I reason for complaint. But may the all-seeing Father 135 establish a kindly issue in due time— 140

Chorus That the mighty race of our honorable mother escape the embrace of man (ah me), unwedded, unvanquished.

Chorus And may Zeus’ pure daughter, she who holds securely the sacred wall, willingly, meeting my will, look upon me; and, grieved at our pursuit, come with all her might, a virgin to a virgin’s aid, to deliver me— 150

Chorus That the mighty race of our honorable mother may escape the embrace of man (ah me), unwedded, unvanquished.

Chorus Yet, if she will not, we, a dark, sun-burned race, with suppliant boughs will invoke the underworld Zeus, Zeus the great host 155 of the dead; for if the gods of Olympus hear us not, we will hang ourselves. 160

Chorus Ah Zeus! On account of the poisonous hate of Io vengeance from the gods pursues us. 3 I know your consort’s sky-conquering spite; for a stormy sea follows a harsh wind. 165

Chorus And Zeus shall then be liable to the charge of injustice that he hates the child of the heifer, the child whom he himself begat long ago, his very own, and now he holds his face averted from our prayers. 170 May he from above hear our call! 175

Chorus Ah Zeus! On account of the poisonous hate of Io vengeance from the gods pursues us. I know your consort’s sky-conquering spite; for a stormy sea follows a harsh wind.

CORO

Chorus There Zeus, with soothing hand, a race did plant.

And if there dwell hard by One skilled to read from bird-notes augury, That man, when through his ears shall thrill our tearful wail, 80 Shall deem he hears the voice, the plaintive tale Of her, the piteous spouse of Tereus, lord of guile— Whom the hawk harries yet, the mourning nightingale.

Stände mir nah', hörte der Angst ängstlichen Laut Ein Vogelschauer aus dem Lande hier: Tereus' jammerndes Weib, um den Verlust klagend des Sohns, Dünkt' es ihm wohl, höre sein Ohr, 55 Die falkenscheue Nachtigall, 1

Zweiter Halbchor. Zweite Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Χορος

εὖ δ᾽ εἴη Διόθεν²⁴ παναληθῶς.

Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.

παντᾷ τοι φλεγέθει

κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ²⁵

μερόπεσσι λαοῖς.
90
91

Χορος

πίπτει δ᾽ ἀσφαλὲς οὐδ᾽ ἐπὶ νώτῳ,

κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ πρᾶγμα τέλειον.

δαυλοὶ γὰρ πραπίδων

δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι

κατιδεῖν²⁶ ἄφραστοι.
95
96

Χορος

τοιαῦτα πάθεα μέλεα θρεομένα λέγω³⁷

λιγέα βαρέα δακρυοπετῆ,

ἰὴ ἰή,

ἰηλέμοισιν ἐμπρεπῆ: [θρεομένη μέλη³⁸]
115

ζῶσα γόοις με τιμῶ.

117

Χορος

ἱλέομαι³⁹ μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.⁴⁰

πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι
120

λινοσινεῖ⁴¹

Σιδονίᾳ⁴² καλύπτρᾳ.

123

Χορος

θεοῖς δ᾽ ἐναγέα τέλεα πελομένων καλῶς

ἐπίδρομ᾽, ὁπόθι⁴³ θάνατος ἀπῇ.⁴⁴

ἰὼ ἰώ,
125

ἰὼ δυσάγκριτοι πόνοι.

ποῖ τόδε κῦμ᾽ ἀπάξει;

128

Χορος

ἱλέομαι⁴⁵ μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.⁴⁶
130

πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι

λινοσινεῖ⁴⁷⁴⁸

Σιδονίᾳ⁴⁹ καλύπτρᾳ.

134

Χορος

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς⁵³

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον⁵⁴ ἐκφυγεῖν.

144

Χορος

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

154

Χορος

ἆ Ζήν, Ἰοῦς:⁶² ἰὼ⁶³

μῆνις μάστειρ᾽ ἐκ θεῶν:

κοννῶ δ᾽ ἄγαν⁶⁴

γαμετῶν οὐρανονίκων.⁶⁵
165

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

168

Χορος

ἆ Ζήν, Ἰοῦς: ἰὼ

μῆνις μάστειρ᾽ ἐκ θεῶν:

κοννῶ δ᾽ ἄγαν

γαμετῶν οὐρανονίκων.

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

176

Χορός

εἰ δὲ κυρεῖ τις πέλας οἰωνοπόλων

ἔγγαιος οἶκτον οἰκτρὸν ἀίων,

δοξάσει τις ἀκούειν ὄπα τᾶς Τηρεΐας
60

Μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου,

κιρκηλάτου τʼ ἀηδόνος,

Χορός

εὖ δʼ εἴη Διόθεν παναληθῶς.

Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.

παντᾷ τοι φλεγέθει

κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ

μερόπεσσι λαοῖς.
90

Χορός

πίπτει δʼ ἀσφαλὲς οὐδʼ ἐπὶ νώτῳ,

κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ , πρᾶγμα τέλειον.

δαυλοὶ γὰρ πραπίδων

δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι

κατιδεῖν ἄφραστοι.
95

Χορός

τοιαῦτα πάθεα μέλεα θρεομένα λέγω

λιγέα βαρέα δακρυοπετῆ,

ἰὴ ἰή,

ἰηλέμοισιν ἐμπρεπῆ· θρεομένη μέλη
115

ζῶσα γόοις με τιμῶ.

Χορός

ἱλεοῦμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δʼ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.

πολλάκι δʼ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι
120

λινοσινεῖ

Σιδονία καλύπτρᾳ.

Χορός

θεοῖς δʼ ἐναγέα τέλεα πελομένων καλῶς

ἐπίδρομʼ, ὁπόθι θάνατος ἀπῇ.

ἰὼ ἰώ,
125

ἰὼ δυσάγκριτοι πόνοι.

ποῖ τόδε κῦμʼ ἀπάξει;

Χορός

ἱλεοῦμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν,

καρβᾶνα δʼ αὐδὰν

εὖ, γᾶ, κοννεῖς.
130

πολλάκι δʼ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι

λινοσινεῖ

Σιδονίᾳ καλύπτρᾳ.

Χορός

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

Χορός

σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς

εὐνὰς ἀνδρῶν, ἒ ἔ,

ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.

Χορός

ἆ Ζήν, Ἰοῦς ἰῷ

μῆνις μάστειρʼ ἐκ θεῶν·

κοννῶ δʼ ἄγαν

γαμετᾶς οὐρανόνικον.
165

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

Χορός

ἆ Ζήν, Ἰοῦς ἰῶ ,

μῆνις μάστειρʼ ἐκ θεῶν·

κοννῶ δʼ ἄγαν

γαμετᾶς οὐρανόνικον

χαλεποῦ γὰρ ἐκ

πνεύματος εἶσι χειμών.

Χορός

οἰωνοπόλων.

ἔγγαιος οἶκτον· οἰκτρὸν αἰῶν δοξάσῃ τίς ἀκούων.

Χορός

ὅπα τᾶς τηρεΐας μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου·
55

κιρκηλάτου τᾶς ἠδονῆς· ἀπο χώρων ποταμῶν

Χορός Δαναΐδων

ἔγγαιος, οἶκτον οἰκτρὸν ἀΐων
55

δοξάσει τις ἀκούειν ὄπα τᾶς Τηρείας

μήτιδος οἰκτρᾶς ἀλόχου,

κιρκηλάτας ἀηδόνος·

¹

Chorus

And now I invoke, as our champion from beyond the sea, the calf born of Zeus, the offspring of the flower-grazing cow, our ancestress,
40

the caress of Zeus’ breath. The appointed period confirmed itself in a name suited to the event—Epaphus¹, to whom she gave birth.
45

Chorus

Now if by chance there be some neighbor in the land who knows the song of birds,

when our complaint greets his ear, he will fancy that he hears the voice of Metis, Tereus’ piteous wife, the hawk-chased nightingale.
60

Chorus

For she, constrained to leave her green leaves, laments pitifully her accustomed haunts,

and composes the tale of her own child’s doom—how he perished, destroyed by her own hand, victim of the wrath of an unnatural mother.
65

Chorus

Even so I, indulging my grief in Ionian strains,

pain my tender face summered by Nile ’s sun and my heart unexercised in tears; and I gather the flowers of grief, anxious whether there is any friendly kinsman here to champion our band
70

which has fled from the haze-shrouded land.
75

Chorus

But may Zeus grant that it go well with us. For Zeus’ desire is hard to trace: it shines everywhere, even in gloom, together with fortune

obscure to mortal men.
90

Chorus

Safely it falls, and not upon its back, whatever deed comes to pass at Zeus’ nod; for the pathways of his understanding stretch dark and tangled,

beyond comprehension.
95

Chorus

From their high-towering hopes he hurls mankind to utter destruction; yet he does not marshal any armed violence—

all that is wrought by the powers divine is free from toil. Seated on his holy throne, unmoved, in mysterious ways he accomplishes his will.
100

Chorus

So let him look upon human outrageousness

—in what way it shoots up men in their wooing of us, sprouted from thoughts of evil intent,
105

having a frenzied purpose as its irresistible spur, and deluded, turning its thoughts to folly.
110

Chorus

Such piteous strains of woe I utter in my pain, now shrill, now deep, blended with falling tears—Alas, alas!

groans appropriate to funeral wails; though I live, I chant my own dirge.
115

Chorus

I invoke Apia ’s hilly land—for well, O land, you understand my barbarous speech—,

and many times I lay my hands upon my Sidonian veil and tear its linen fabric to shreds.
120

Chorus

Sacrifices in satisfaction of vows are given freely to the gods when all fares well, if only there be escape from death.

Alas, alas, perplexing troubles! Where will this wave of trouble bear me away?
125

Chorus

I invoke Apia ’s hilly land—for

well, O land, you understand my barbarous speech—, and many times I lay my hands upon my Sidonian veil and tear its linen fabric to shreds.
130

Chorus

Our oars, indeed, and our timbered ship, bound with yellow rope²

to withstand the sea, sped me on by help of favoring winds, unharmed by all tempests; nor have I reason for complaint. But may the all-seeing Father
135

establish a kindly issue in due time—
140

Chorus

That the mighty race of our honorable mother escape the embrace of man (ah me), unwedded, unvanquished.

Chorus

And may Zeus’ pure daughter, she who holds securely the sacred wall, willingly, meeting my will, look upon me; and, grieved at our pursuit, come with all her might, a virgin to a virgin’s aid,

to deliver me—
150

Chorus

That the mighty race of our honorable mother may escape the embrace of man (ah me), unwedded, unvanquished.

Chorus

Yet, if she will not, we, a dark,

sun-burned race, with suppliant boughs will invoke the underworld Zeus, Zeus the great host
155

of the dead; for if the gods of Olympus hear us not, we will hang ourselves.
160

Chorus

Ah Zeus! On account of the poisonous hate of Io vengeance from the gods pursues us.³I know

your consort’s sky-conquering spite; for a stormy sea follows a harsh wind.
165

Chorus

And Zeus shall then be liable to the charge of injustice

that he hates the child of the heifer, the child whom he himself begat long ago, his very own, and now he holds his face averted from our prayers.
170

May he from above hear our call!
175

Chorus

Ah Zeus! On account of the poisonous hate of Io vengeance from the gods pursues us. I know

your consort’s sky-conquering spite; for a stormy sea follows a harsh wind.

Chorus

There Zeus, with soothing hand, a race did plant.

And if there dwell hard by

One skilled to read from bird-notes augury,

That man, when through his ears shall thrill our tearful wail,
80

Shall deem he hears the voice, the plaintive tale

Of her, the piteous spouse of Tereus, lord of guile—

Whom the hawk harries yet, the mourning nightingale.

Stände mir nah', hörte der Angst ängstlichen Laut

Ein Vogelschauer aus dem Lande hier:

Tereus' jammerndes Weib, um den Verlust klagend des Sohns,

Dünkt' es ihm wohl, höre sein Ohr,
55

Die falkenscheue Nachtigall,¹

Zweiter Halbchor.
Zweite Gegenstrophe.