View:
By Line
Capilli Flavi Earini 1
Ite, comae, facilemque precor transcurrite pontum,
1
ite coronato recubantes molliter auro;
ite, dabit cursus mitis Cytherea secundos
placabitque notos, fors et de puppe timenda
transferet inque sua ducet super aequora concha.
5
accipe laudatos, iuvenis Phoebeie, crines,
quos tibi Caesarem donat puer, accipe laetus
intonsoque ostende patri, sine dulce nitentes
comparet atque diu fratris putet esse Lyaei.
forsan et ipse comae numquam labentis honorem
10
praemetet atque alio clusum tibi ponet in auro.
Pergame, pinifera multum felicior Ida!
illa licet sacrae placeat sibi nube
3
rapinae
—nempe dedit superis illum, quem turbida semper
Iuno videt refugitque manum nectarque recusat—,
15
at tu grata deis pulchroque insignis alumno
misisti Latio, placida quem fronte ministrum
Iuppiter Ausonius pariter Romanaque Iuno
aspiciunt et uterque probant, nec tanta potenti
terrarum domino divum sine mente voluptas.
20
Dicitur Idalios Erycis de vertice lucos
dum petit et molles agitat Venus aurea cygnos,
Pergameas intrasse domos, ubi maximus aegris
auxiliator adest et festinantia sistens
fata salutifero mitis deus incubat angui.
25
hic puerum egregiae praeclarum sidere formae
ipsius ante dei ludentem conspicit aras.
ac primum subita paulum decepta figura
natorum de plebe putat; sed non erat illi
arcus et ex umeris nullae fulgentibus umbrae.
30
miratur puerile decus vultumque comasque
aspiciens
tune Ausonias ait ‘ibis ad arces,
neglectus Veneri? tu sordida tecta iugumque
servitii vulgare feres? procul absit: ego isti,
quem meruit, formae dominum dabo. vade age mecum,
35
vade, puer: ducam volucri per sidera curru
donum immane duci; nec te plebeia manebunt
iura: Palatino famulus deberis amori, nil ego,
nil, fateor, toto tam dulce sub orbe aut vidi
aut genui, cedet tibi Latmius
4
ultro
40
Sangariusque puer quemque irrita fontis imago
et sterilis consumpsit amor. te caerula Nais
mallet et adprensa traxisset fortius urna.
tu, puer, ante omnis; solus formosior ille,
cui daberis.’ sic orsa leves secum ipsa per auras
45
tollit olorinaque iubet considere biga.
nec mora. iam Latii montes veterisque penates
Evandri, quos mole nova pater inclitus orbis
excolit et summis aequat Germanicus astris.
tunc propior iam cura deae, quae forma capillis
50
optima, quae vestis roseos accendere vultus
apta, quod in digitis, collo quod dignius aurum.
norat caelestis oculos ducis ipsaque taedas
iunxerat et plena dederat conubia dextra:
sic ornat crines, Tyrios sic fundit amictus,
55
dat radios ignemque suum. cessere priores
deliciae famulumque greges; hic pocula magno
prima duci murrasque graves crystallaque portat
candidiore manu: crescit nova gratia Baccho.
Care puer superis, qui praelibare verendum
60
nectar et ingentem totiens contingere dextram
electus, quam nosse Getae, quam tangere Persae
Armeniique Indique petunt! o sidere dextro
edite, multa tibi divum indulgentia favit!
olim etiam, ne prima genas lanugo nitentes
65
carperet et pulchrae fuscaret gratia formae,
ipse deus patriae celsam trans aequora liquit
Pergamon. haud ulli puerum mollire potestas
credita, sed tacita iuvenis Phoebeius arte
leniter haud ullo concussum vulnere corpus
7
70
de sexu transire iubet, tamen anxia curis
mordetur puerique timet Cytherea dolores,
nondum pulchra ducis clementia coeperat ortu
intactos servare mares; nunc frangere sexum
atque hominem mutare nefas, gavisaque solos
75
quos genuit natura videt, nec lege sinistra
ferre timent famulae natorum pondera matres.
Tu quoque nunc iuvenis, genitus si tardius esses,
umbratusque genas et adultos fortior artus,
non unum gaudens Phoebea ad limina munus
80
misisses; patrias nunc solus crinis ad oras
naviget. hunc multo Paphie saturabat amomo,
hunc nova tergemina pectebat Gratia dextra;
huic et purpurei cedet coma saucia Nisi,
et quam Sperchio tumidus servabat Achilles.
85
ipsi, cum primum niveam praecerpere frontem
decretum est umerosque manu nudare nitentes,
adcurrunt teneri Paphia cum matre volucres
expediuntque comas et Serica pectore ponunt
pallia, tunc iunctis crinem incidere sagittis
90
atque auro gemmisque locant, rapit ipsa cadentem
mater et arcanos iterat Cytherea liquores.
8
tunc puer e turba, manibus qui forte supinis
nobile gemmato speculum portaverat auro,
‘hoc quoque demus," ait; " patriis nec gratius ullum
95
munus erit templis ipsoque potentius auro.
tu modo fige aciem et vultus hic usque relinque.’
sic ait et speculum reclusit imagine rapta.
At puer egregius tendens ad sidera palmas,
‘his mihi pro donis, hominum mitissime custos,
100
si merui, longa dominum renovare iuventa
atque orbi servare velis! hoc sidera mecum,
hoc undae terraeque rogant, eat, oro, per annos
Iliacos Pyliosque simul, propriosque penates
gaudeat et secum Tarpeia senescere templa.’
105
sic ait et motas miratur Pergamos aras.
Silvae. P. Papinius Statius. ed. John Henry Mozley. . 1928.
Funding provided by The Mellon Foundation.