Search the Perseus Catalog for:

← Previous

C. PLINI SECUNDI

NATURALIS HISTORIAE

LIBER XXXVII

1 ¹ 1 Ut nihil institute operi desit, gemmae supersunt et² in artum³ coacta rerum naturae maiestas, multis⁴ nulla⁵ parte mirabilior. tantum⁶ tribuunt varietati⁷, coloribus, materiae, decori, violare⁸ etiam signis, quae⁹ causa gemmarum est, quasdam¹⁰ nefas ducentes¹¹, aliquas vero extra pretia ulla taxationemque humanarum opum arbitrantes, ut plerisque¹² ad summam absolutamque¹³ naturae¹⁴ rerum contemplationem satis sit una aliqua¹⁵ gemma.

2 Quae fuerit¹⁶ origo¹⁷ et a¹⁸ quibus initiis¹⁹ in tantum admiratio haec exarserit, diximus quadamtenus²⁰ in mentione²¹²² auri anulorumque. fabulae primordium a rupe²³ Caucasi²⁴ tradunt, Promethei²⁵ vinculorum interpretatione²⁶ fatali, primumque saxi²⁷ eius²⁸ fragmentum inclusum ferro ac digito circumdatum: hoc fuisse anulum et hoc gemmam.—

3 2 His initiis coepit²⁹ auctoritas in tantum amorem³⁰ elata³¹, ut Polycrati Samio³², insularum ac litorum tyranno, felicitatis suae, quam nimiam³³ fatebatur³⁴ etiam³⁵ ipse qui felix erat³⁶, satis piamenti in unius gemmae voluntario³⁷ damno videretur³⁸, si³⁹ cum Fortunae volubilitate⁴⁰ paria fecisset ⁴¹, planeque⁴² ab invidia eius abunde se redimi⁴³ putaret, si hoc unum doluisset, adsiduo⁴⁴ gaudio lassus⁴⁵. ergo⁴⁶ provectus ⁴⁷ navigio⁴⁸ in altum anulum mersit. 4 ⁴⁹ at ilium⁵⁰ piscis, eximia magnitudine regi⁵¹ natus⁵², escae vice raptum, ut faceret ostentum, in culina⁵³ domino⁵⁴ rursus Fortunae insidiantis manu reddidit. sardonychem eam gemmam⁵⁵ fuisse constat, ostenduntque Romae, si credimus, in Concordiae delubro cornu aureo⁵⁶ Augustae⁵⁷ dono inclusam et novissimum prope locum praelatis⁵⁸ multis optinentem.— 5 ⁵⁹ 3 Post hunc anulum regis alterius⁶⁰ in fama est gemma⁶¹, Pyrrhi illius, qui adversus Romanos bellum gessit. namque habuisse dicitur⁶² achaten, in qua novem Musae et Apollo citharam⁶³ tenens spectarentur, non arte, sed naturae sponte ita discurrentibus maculis, ut Musis quoque singulis sua⁶⁴ redderentur insignia. 6 nec deinde alia⁶⁵, quae tradatur⁶⁶ magnopere, gemmarum claritas exstat apud auctores, praeterquam Ismenian choraulen⁶⁷ multis fulgentibusque uti solitum, comitante fabula vanitatem eius: indicato in Cypro sex⁶⁸ aureis⁶⁹ smaragdo, ubi erat⁷⁰ scalpta⁷¹ Amymone⁷², iussisse⁷³ numerari et, cum duo relati essent⁷⁴, male⁷⁵, Hercules⁷⁶, factum⁷⁷ dixisse, multum enim detractum⁷⁸ gemmae dignitati⁷⁹. 7 hic videtur instituisse, ut omnes musicae artis⁸⁰ hac quoque ostentatione censerentur⁸¹, veluti Dionysodorus , aequalis eius et aemulus⁸², ut sic quoque non⁸³ par videretur qui tertius⁸⁴ eodem tempore inter musicos fuit: Nicomachus⁸⁵ enim⁸⁶ multas tantum habuisse gemmas traditur , sed nulla peritia electas.

8 ⁸⁷ Et⁸⁸ forte⁸⁹ quadam⁹⁰ his exemplis initio voluminis oblatis adversus istos, qui sibi hac⁹¹ ostentatione⁹² adrogant, ut palam sit eos tibicinum gloria tumere⁹³: 4 Polycratis gemma, quae demonstratur, intacta inlibataque est⁹⁴; Ismeniae⁹⁵ aetate multos post annos apparet scalpi etiam smaragdos solitos. confirmat hanc⁹⁶ eandem opinionem edictum Alexandri Magni, quo vetuit in hac⁹⁷ gemma ab alio se⁹⁸ scalpi quam ab⁹⁹ Pyrgotele ¹⁰⁰, non dubie¹⁰¹ clarissimo artis eius. post eum Apollonides ¹⁰² et Cronius in gloria fuere quique divi Augusti imaginem¹⁰³ simillime¹⁰⁴ expressit, qua postea principes¹⁰⁵ signant¹⁰⁶, Dioscurides¹⁰⁷. 9 ¹⁰⁸ Sulla¹⁰⁹ dictator traditione lugurthae semper signavit. est¹¹⁰ apud auctores et Intercatiensem illum, cuius patrem Scipio Aemilianus ex provocatione¹¹¹ interfecerat, pugnae¹¹² effigie¹¹³ eius signasse¹¹⁴, volgato¹¹⁵ Stilonis Praeconini sale¹¹⁶, quidnam¹¹⁷ fuisse facturum¹¹⁸, si Scipio a¹¹⁹ patre eius interemptus fuisset¹²⁰. 10 ¹²¹ divus Augustus inter initia sphinge¹²² signavit. duas in matris anulis eas¹²³ indiscretae similitudinis ¹²⁴ invenerat. altera per bella civilia absente ipso¹²⁵ signavere amici¹²⁶ epistulas et edicta¹²⁷, quae¹²⁸ ratio temporum¹²⁹ nomine eius reddi postulabat, non inficeto¹³⁰ lepore accipientium, aenigmata adferre eam sphingem¹³¹. quippe etiam¹³² Maecenatis rana¹³³ per collationes pecuniarum in magno terrore erat. Augustus postea¹³⁴ ad¹³⁵ devitanda¹³⁶ convicia sphingis Alexandri Magni imagine¹³⁷ signavit.

11 ¹³⁸ 5 Gemmas¹³⁹ plures primus omnium Romae habuit¹⁴⁰— quod¹⁴¹ peregrino appellant nomine dactyliothecam—privignus Sullae Scaurus, diuque nulla alia fuit, done Pompeius Magnus eam¹⁴², quae Mithridatis¹⁴³ regis fuerat, inter dona in Capitolio dicaret¹⁴⁴, ut¹⁴⁵ Varro¹⁴⁶ aliique¹⁴⁷ aetatis eius¹⁴⁸ auctores confirmant, multum praelata¹⁴⁹ Scauri. hoc exemplo Caesar dictator sex dactyliothecas¹⁵⁰ in aede Veneris Genetricis consecravit, Marcellus Octavia genitus unam¹⁵¹ in aede Palatini Apollinis.

12 ¹⁵² 6 Victoria tamen illa Pompei primum ad margaritas gemmasque mores inclinavit, sicut L. Scipionis¹⁵³ et Cn. Manli¹⁵⁴ ad caelatum argentum et¹⁵⁵ vestes Attalicas¹⁵⁶ et triclinia aerata, sicut¹⁵⁷ L. Mummi¹⁵⁸ ad Corinthia et tabulas pictas.

id uti planius¹⁵⁹ noscatur, verba ex ipsis¹⁶⁰ Pompei triumphorum actis subiciam. 13 ergo¹⁶¹ tertio triumpho, quem de piratis, Asia, Ponto gentibusque et regibus¹⁶² in VII volumine operis huius¹⁶³ indicatis M. Pisone M. Messala cos. pr. k. Octobres¹⁶⁴¹⁶⁵ natali¹⁶⁶ suo¹⁶⁷ egit, transtulit alveum cum tesseris lusorium¹⁶⁸ e¹⁶⁹ gemmis duabus latum pedes tres, longum pedes quattuor —ne¹⁷⁰ quis effetas res¹⁷¹ dubitet nulla¹⁷² gemmarum magnitudine hodie prope ad¹⁷³ hanc amplitudinem accedente¹⁷⁴, in eo¹⁷⁵ fuit luna aurea pondo XXX—, 14? lectos tricliniares¹⁷⁶ tres¹⁷⁷, vasa ex auro¹⁷⁸ et gemmis abacorum novem, signa aurea tria Minervae, Martis, Apollinis, coronas ex margaritis XXXIII, montem aureum quadratum cum cervis et leonibus et pomis omnis generis circumdata¹⁷⁹ vite aurea, musaeum ¹⁸⁰¹⁸¹ ex margaritis, in¹⁸² cuius fastigio horologium. erat et¹⁸³ imago¹⁸⁴ Cn. Pompei¹⁸⁵ e margaritis, illo¹⁸⁶ relicino¹⁸⁷ honore grata¹⁸⁸, illius probi¹⁸⁹ oris venerandique per cunctas gentes, fi cta¹⁹⁰ ex margaritis, i ta¹⁹¹ severitate victa et veriore¹⁹² luxuriae¹⁹³ triumpho! 15 numquam¹⁹⁴ profecto inter illos¹⁹⁵ viros durasset cognomen Magni, si prima victoria sic triumphasset¹⁹⁶! e¹⁹⁷ margaritis, Magne, tam prodiga re et¹⁹⁸ feminis reperta, quas¹⁹⁹ gerere te²⁰⁰ fas non sit²⁰¹, fieri tuos voltus? sic te pretiosum videri? non ergo²⁰² illa tua similior²⁰³ est imago, quam Pyrenaei ²⁰⁴ iugis inposuisti? 16 ²⁰⁵ grave profecto, foedum²⁰⁶ probrun²⁰⁷ erat, ni verius saevum²⁰⁸ irae²⁰⁹ deorum ostentum id²¹⁰ credi oporteret²¹¹ clareque intellegi posset iam tum²¹² illud caput orientis opibus²¹³ sine reliquo corpore ostentatum. cetera triumphi eius²¹⁴ quam virilia²¹⁵! HS²¹⁶ | MM| r. p. data²¹⁷, legatis²¹⁸ et quaestoribus, qui oras maris defendissent, HS²¹⁹ |M???|, militibus ²²⁰ singulis HS²²¹ sena²²² milia. 17 ²²³ tolerabiliorem tamen causam fecit C.²²⁴ principis, qui super²²⁵ cetera muliebria soccos²²⁶ induebat e margaritis, aut²²⁷ Neronis principis, qui sceptra et²²⁸ personas²²⁹ et cubilia²³⁰ viatoria²³¹ unionibus construebat²³². quin. immo etiam ius videmur²³³ perdidisse²³⁴ corripiendi gemmata potoria et varia²³⁵ supellectilis²³⁶ genera, anulos translucentes²³⁷. quae enim non luxuria innocentior existimari possit²³⁸?

18 7 Eadem victoria primum²³⁹ inurbem myrrhina²⁴⁰ invexit ²⁴¹, primusque²⁴² Pompeius capides²⁴³ et²⁴⁴ pocula ex eo triumph Capitolino Iovi dicavit. quae protinus ad hominum usum²⁴⁵ transiere²⁴⁶, abacis etiam escariisque vasis²⁴⁷ expetitis ²⁴⁸²⁴⁹; et crescit²⁵⁰ in dies eius²⁵¹ luxuria²⁵². myrrhino²⁵³ LXX²⁵⁴ HS²⁵⁵ empto, capaci plane ad sextarios tres calice²⁵⁶, potavit²⁵⁷...anus²⁵⁸ consularis²⁵⁹, ob amorem adroso²⁶⁰ margine eius, ut tamen iniuria ilia pretium augeret; neque est hodie myrrhini²⁶¹ alterius praestantior indicatura. 19 ²⁶² idem in reliquis generis eius²⁶³ quantum²⁶⁴ voraverit²⁶⁵, licet²⁶⁶ aestimare²⁶⁷ ex multitudine, quae tanta fuit, ut auferente liberis eius Nerone²⁶⁸ exposita²⁶⁹ occuparent theatrum peculiare²⁷⁰ trans Tiberim in²⁷¹ hortis, quod a populo impleri canente se, dum²⁷² Pompeiano²⁷³ proludit²⁷⁴, etiam Neroni satis erat. vidi²⁷⁵ tunc adnumerari²⁷⁶ unius scyphi fracti²⁷⁷ membra, quae'in dolorem, credo, saeculi invidiamque Fortunae²⁷⁸ tamquam Alexandri Magni corpus in conditorio servari²⁷⁹, ut ostentarentur²⁸⁰, placebat. 20 ²⁸¹ T. Petronius consularis moriturus invidia²⁸² Neronis²⁸³, ut mensam eius exheredaret , trullam²⁸⁴ myrrhinam²⁸⁵ Hs²⁸⁶ CCC²⁸⁷ emptam fregit; sed Nero, ut par erat principem, vicit²⁸⁸ omnes HS²⁸⁹ |X???|²⁹⁰ capidem²⁹¹ unam parando. memoranda res²⁹² tanti²⁹³ imperatorem²⁹⁴ patremque patriae bibisse!

21 ²⁹⁵ 8 Oriens myrrhina²⁹⁶ mittit. inveniuntur²⁹⁷ ibi²⁹⁸ pluribus²⁹⁹ locis nec insignibus, maxime³⁰⁰ Parthici regni³⁰¹, praecipua tamen³⁰² in Carmania. umorem sub terra putant calore densari. amplitudine³⁰³ numquam³⁰⁴ parvos excedunt abacos, crassitudine raro quanta dicta sunt³⁰⁵ potoria³⁰⁶. splendor³⁰⁷ est³⁰⁸ iis³⁰⁹ sine viribus nitorque verius³¹⁰ quam splendor. sed in pretio varietas colorum subinde circumagentibus se maculis in purpuram candoremque et tertium ex³¹¹ utroque, ignescente³¹² veluti per transitum coloris³¹³ purpura aut rubescente lacteo³¹⁴. 22 ³¹⁵ sunt qui maxime in³¹⁶ iis³¹⁷ laudent extremitates et quosdam colorum repercussus, quales in caelesti arcu spectantur. i am³¹⁸ aliis³¹⁹ maculae³²⁰ pingues³²¹ placent— tralucere quicquam aut pallere vitium est—itemque³²² sales verrucaeque³²³ non eminentes³²⁴, sed, ut in corpore etiam, plerumque sessiles. aliqua et in³²⁵ odore commendatio est.

23 ³²⁶ 9 Contraria³²⁷ huic causa crystallum facit, gelu vehementiore concrete non³²⁸ aliubi³²⁹ certe reperitur³³⁰ quam ubi maxime hibernae nives rigent, glaciemque esse certum est, unde³³¹ nomen Graeci dedere. oriens et hanc mittit, quoniam³³² Indicae nulla praefertur. nascitur et in Asia, vilissima circa Alabanda³³³ et Orthosiam³³⁴ finitimisque³³⁵, item in Cypro, sed laudata in³³⁶ Europa³³⁷ Alpium³³⁸ iugis. 24 ³³⁹ Iuba auctor est et³⁴⁰ in quadam insula Rubri maris ante Arabiam sita nasci, quae Necron³⁴¹ vocetur³⁴², et in ea, quae iuxta³⁴³ gemmam topazum³⁴⁴ ferat, cubitalemque³⁴⁵ effossam³⁴⁶ a Pythagora Ptolemaei³⁴⁷ praefecto³⁴⁸; Cornelius Bocchus et in Lusitania³⁴⁹ perquam mirandi ponderis in³⁵⁰ Ammaeensibus³⁵¹ iugis, depressis³⁵² ad libramentum³⁵³ aquae³⁵⁴ puteis. 25 hoc³⁵⁵ mirum, quod³⁵⁶ Xenocrates Ephesius³⁵⁷ tradit, aratro in Asia et Cypro excitari; non enim reperiri³⁵⁸ in terreno nec nisi inter cautes creditum fuerat. similius veri³⁵⁹ est, quod idem Xenocrates tradit, e t³⁶⁰ torrentibus saepe deportari. Sudines ³⁶¹ negat nisi ad neridiem spectantibus locis nasci. quod³⁶² certum est, non³⁶³ reperitur in aquosis³⁶⁴, quamquam³⁶⁵ in regione praegelida, vel si ad vada usque glacientur³⁶⁶ amnes. e³⁶⁷ caelesti umore puraque³⁶⁸ nive id fieri necesse est; 26 ³⁶⁹ ideo caloris³⁷⁰ inpatiens nisi in³⁷¹ frigido potu abdicatur³⁷². quare nascatur sexangulis³⁷³ lateribus, non facile ratio iniri³⁷⁴ potest, eo³⁷⁵ magis quod neque in³⁷⁶ mucronibus eadem species³⁷⁷ est et³⁷⁸ ita absolutus³⁷⁹ laterum levor³⁸⁰ est³⁸¹, ut nulla id arte possit³⁸² aequari.

27 ³⁸³ 10 Magnitudo amplissima adhuc visa nobis erat quam in Capitolio Livia³⁸⁴ Augusti³⁸⁵ dicaverat, librarum circiter CL³⁸⁶. Xenocrates idem³⁸⁷ auctor est vas amphorale visum, et aliqui ex India³⁸⁸³⁸⁹ sextariorum quattuor.—(Nos liquido adfirmare possumus in cautibus Alpium nasci³⁹⁰ adeo inviis plerumque³⁹¹, ut fune pendentes eam extrahant.)—peritis signa et indicia nota sunt. 28 ³⁹² infestantur plurimis vitiis³⁹³, scabro ferumine³⁹⁴, maculosa nube, occulta aliquando³⁹⁵ vomica³⁹⁶, praeduro fragilique centro, item³⁹⁷ sale³⁹⁸ appellate. est et rufa aliquis³⁹⁹ robigo⁴⁰⁰, aliis capillamentum rimae simile. hoc artifices caelatura⁴⁰¹ occultant. quae vero sine vitio sint⁴⁰², pura⁴⁰³ esse malunt, acenteta⁴⁰⁴ appellantes, nec spumei coloris ⁴⁰⁵, sed⁴⁰⁶ limpidae⁴⁰⁷ aquae. postrema⁴⁰⁸ auctoritas in pondere est. invenio apud⁴⁰⁹ medicos, quae sint⁴¹⁰ urenda corporum, non aliter⁴¹¹ utilius uri⁴¹² putari⁴¹³ quam crystallina pila⁴¹⁴ adversis opposita⁴¹⁵ solis radiis. 29 ⁴¹⁶ alius et in his⁴¹⁷ furor, HS⁴¹⁸ centum quinquaginta⁴¹⁹ milibus⁴²⁰ trullam unam⁴²¹ non ante multos annos mercata⁴²² matre⁴²³ familias nec divite. Nero⁴²⁴ amissarum rerum nuntio accepto duos⁴²⁵ calices crystallinos in suprema⁴²⁶ ira fregit inlisos. haec fuit u ltio⁴²⁷ saeculum suum punientis, ne quis alius iis⁴²⁸ biberet. fragmenta sarciri nullo modo queunt. mire⁴²⁹ his⁴³⁰ ad similitudinem accessere vitrea⁴³¹, sed prodigii⁴³² modo, ut suum pretium auxerint, crystalli⁴³³ non deminuerint.

30 ⁴³⁴ 11 Proximum locum in deliciis, feminarum⁴³⁵ tamen adhuc tantum, sucina⁴³⁶ optinent, eandemque⁴³⁷ omnia haec quam gemmae auctoritatem; sane priora illa⁴³⁸ aliquis⁴³⁹ de causis, crystallina frigido⁴⁴⁰ potu, myrrhina utroque⁴⁴¹; in sucinis causam ne deliciae quidem adhuc excogitare potuerunt⁴⁴².

31 ⁴⁴³ Occasio⁴⁴⁴ est⁴⁴⁵ vanitatis⁴⁴⁶ Graecorum⁴⁴⁷ detegendae⁴⁴⁸⁴⁴⁹: legentes⁴⁵⁰ modo aequo⁴⁵¹ perpetiantur⁴⁵² animo⁴⁵³, cum hoc quoque intersit vitae scire⁴⁵⁴, non⁴⁵⁵ quidquid⁴⁵⁶ illi prodidere mirandum. Phaethontis ⁴⁵⁷ fulmine icti⁴⁵⁸ sorores luctu⁴⁵⁹ mutatas⁴⁶⁰ in arbores populos ⁴⁶¹ lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem, quem Padum vocavimus⁴⁶², electrum⁴⁶³ appellatum,⁴⁶⁴ quoniam sol vocitatus sit Elector⁴⁶⁵, plurimi poëtae dixere primique, ut arbitror, Aeschylus⁴⁶⁶, Philoxenus, Euripides ⁴⁶⁷, Nicander, Satyrus⁴⁶⁸. quod esse falsum Italiae testimonio patet. 32 ⁴⁶⁹ diligentiores⁴⁷⁰ eorum Electridas insulas in⁴⁷¹ mari. Hadriatico esse dixerunt, ad quas delaberetur Pado⁴⁷². qua appellatione⁴⁷³ nullas umquam ibi fuisse certum est, nec vero ullas ita⁴⁷⁴ positas⁴⁷⁵ esse, in quas quidquam cursu Padi devehi⁴⁷⁶ posset⁴⁷⁷. nam quod Aeschylus in Hiberia ⁴⁷⁸⁴⁷⁹ [hoc est in⁴⁸⁰ Hispania] Eridanum esse dixit eundemque appellari Rhodanum⁴⁸¹, Euripides rursus et Apollonius in Hadriatico litore confluere Rhodanum et Padum, faciliorem veniam⁴⁸² facit ignorati sucini⁴⁸³ tanta ignorantia orbis. 33 ⁴⁸⁴ modestiores, sed aeque falsum, prodidere in extremis Hadriatici sinus inviis rupibus arbores stare, quae canis ortu hanc⁴⁸⁵ effunderent⁴⁸⁶ cummim⁴⁸⁷. Theophrastus effodi⁴⁸⁸ in Liguria dixit, Chares vero⁴⁸⁹ Phaëthontem⁴⁹⁰ in Aethiopia ⁴⁹¹ ῞ἅμμωνος νήσῳ⁴⁹² obisse⁴⁹³, ibi et⁴⁹⁴ delubrum eius⁴⁹⁵ esse atque oraculum electrumque gigni. Philemon fossile esse et in Scythia⁴⁹⁶ erui⁴⁹⁷ duobus locis, candidum atque cerei⁴⁹⁸ coloris quod vocaretur electrum, in alio⁴⁹⁹ fulvum quod appellaretur sualiternicum⁵⁰⁰. 34 ⁵⁰¹ Demostratus⁵⁰² lyncurium⁵⁰³ vocat⁵⁰⁴ et fieri ex urina⁵⁰⁵ lyncum bestiarum, e maribus fulvum et igneum⁵⁰⁶, e⁵⁰⁷ feminis languidius⁵⁰⁸ atque candidum; alios id⁵⁰⁹ dicere⁵¹⁰ langurium⁵¹¹ et esse in Italia bestias languros. Zenothemis langas vocat easdem et circa Padum iis⁵¹² vitam adsignat⁵¹³, Sudines arborem, quae gignat in Liguria, vocari lynca⁵¹⁴. 35 ⁵¹⁵ in eadem sententia et Metrodorus fuit. Sotacus credidit in Brittannia petris⁵¹⁶ effluere⁵¹⁷, quas electridas ⁵¹⁸ vocavit⁵¹⁹, Pytheas⁵²⁰ Guionibus⁵²¹, Germaniae genti⁵²², accoli⁵²³ aestuarium oceani⁵²⁴ Metuonidis⁵²⁵ nomine spatio⁵²⁶⁵²⁷ stadiorum sex milium; ab hoc diei⁵²⁸ navigatione⁵²⁹ abesse insulam Abalum ⁵³⁰; illo⁵³¹ per ver⁵³² fluctibus advehi et esse concreti maris purgamentum; incolas pro⁵³³ ligno ad ignem uti eo proximisque Teutonis vendere. 36 ⁵³⁴ huic et Timaeus credidit⁵³⁵, sed insulam Basiliam⁵³⁶ vocavit. Philemon negavit⁵³⁷ flammam ab electro reddi. Nicias solis radiorum sucum intellegi voluit hoc⁵³⁸; circa occasum⁵³⁹ vehementiores⁵⁴⁰ in terram ⁵⁴¹⁵⁴² actos pinguem sudorem⁵⁴³ in ea⁵⁴⁴ relinquere⁵⁴⁵, oceani deinde aestibus⁵⁴⁶ in Germanorum litora⁵⁴⁷ eici. in⁵⁴⁸ Aegypto nasci simili modo—vocari⁵⁴⁹ sacal—, item⁵⁵⁰ in India gratiusque et ip so⁵⁵¹ ture esse Indis; 37 ⁵⁵² in⁵⁵³ Syria quoque feminas verticillos⁵⁵⁴ inde facere⁵⁵⁵ et vocare⁵⁵⁶ harpaga, quia⁵⁵⁷ folia paleasque et vestium fimbrias rapiat. Theochrestus⁵⁵⁸ oceano id exaestuante ad Pyrenaei promunturia⁵⁵⁹ adpelli⁵⁶⁰, quod et⁵⁶¹ Xenocrates⁵⁶² credidit, qui de his⁵⁶³ nuperrime scripsit vivitque ⁵⁶⁴ adhuc. Asarubas⁵⁶⁵ tradit⁵⁶⁶ iuxta Atlanticum mare esse lacum Cephisida⁵⁶⁷, quem Mauri vocent⁵⁶⁸ Electrum. hunc sole excalfactum e limo reddere⁵⁶⁹ electrum fluitans. 38 Mnaseas⁵⁷⁰ Africae⁵⁷¹ locum Sicyonem⁵⁷² appellat⁵⁷³ et⁵⁷⁴ Crathin amnem in oceanum⁵⁷⁵ effluentem⁵⁷⁶ e lacu⁵⁷⁷, in quo aves, quas meleagridas et penelopas vocat, vivere⁵⁷⁸; ibi nasci ratione eadem qua supra dictum est⁵⁷⁹. Theomenes Syrtim iuxta⁵⁸⁰ magnam hortum Hesperidon⁵⁸¹ esse⁵⁸² et⁵⁸³⁵⁸⁴ stagnum Electrum, ibi arbores populos, quarum e cacuminibus in stagnum⁵⁸⁵ cadat; colligi autem ab⁵⁸⁶ virginibus Hesperidum. 39 ⁵⁸⁷ Ctesias⁵⁸⁸ in⁵⁸⁹ Indis⁵⁹⁰ flumen esse Hypobarum, quo vocabulo significetur omnia⁵⁹¹ bona eum ferre⁵⁹²; fluere⁵⁹³ a septentrione in exortivum⁵⁹⁴ oceanum⁵⁹⁵ iuxta montem silvestrem arboribus electrum ferentibus. arbores eas⁵⁹⁶ psitthachoras⁵⁹⁷ vocari, qua⁵⁹⁸ appellatione significetur praedulcis suavitas. Mithridates in Carmaniae⁵⁹⁹ litoribus insulam esse, quam⁶⁰⁰ vocari⁶⁰¹ Seritam⁶⁰², cedri genere silvosam, inde defluere⁶⁰³ in petras. 40 Xenocrates⁶⁰⁴ non sucinum tantum in Italia, sed⁶⁰⁵ et thium⁶⁰⁶ vocari⁶⁰⁷, a Scythis vero⁶⁰⁸ sacrium⁶⁰⁹, quoniam et ibi nascatur⁶¹⁰; alios putare in Numidia⁶¹¹ ex li mo⁶¹² gigni. super omnes est Sophocles poeta tragicus⁶¹³, quod equidem miror, cum⁶¹⁴ tanta gravitas ei⁶¹⁵ cothurni⁶¹⁶ sit⁶¹⁷, praeterea vitae fama⁶¹⁸ alias⁶¹⁹ principi⁶²⁰ loco genito⁶²¹⁶²² Athenis et rebus⁶²³ gestis et⁶²⁴⁶²⁵ exercitu ducto⁶²⁶. hic⁶²⁷ ultra Indiam fieri⁶²⁸ dixit e lacrimis meleagridum avium Meleagrum deflentium⁶²⁹. 41 quod⁶³⁰ credidisse eum aut⁶³¹ sperasse⁶³² aliis persuaderi⁶³³ posse quis non miretur⁶³⁴? quamve⁶³⁵ pueritiam tam inperitam⁶³⁶ posse reperiri⁶³⁷, quae avium ploratus annuos credat⁶³⁸ lacrimasve⁶³⁹ tam grandes avesve, quae a⁶⁴⁰ Graecia⁶⁴¹, ubi⁶⁴² Meleager periit⁶⁴³, ploratum adierint⁶⁴⁴ Indos⁶⁴⁵? quid ergo? non multa aeque fabulosa produnt poetae? sed hoc in ea re, quae cotidie invehatur⁶⁴⁶ atque abundet⁶⁴⁷ ac⁶⁴⁸ mendacium coarguat, serio⁶⁴⁹ quemquam⁶⁵⁰ dixisse summa hominum contem ptio⁶⁵¹ est⁶⁵² et intoleranda⁶⁵³ mendaciorum inpunitas .

42 ⁶⁵⁴Certum est gigni⁶⁵⁵ in⁶⁵⁶ insulis septentrionalis oceani⁶⁵⁷ et ab Germanis appellari glaesum⁶⁵⁸, itaque et ab⁶⁵⁹ nostris ob id unam insularum Glaesariam⁶⁶⁰ appellatam, Germanico Caesare res ibi gerente classibus⁶⁶¹, Austeraviam⁶⁶² a⁶⁶³ barbaris dictam. nascitur autem defluente medulla pinei generis arboribus, ut cummis⁶⁶⁴ in cerasis⁶⁶⁵, resina in⁶⁶⁶ pinis⁶⁶⁷ erumpit umoris⁶⁶⁸ abundantia. densatur⁶⁶⁹ rigore vel tempore⁶⁷⁰ a c mari⁶⁷¹, cum ips um⁶⁷² intumescens aestus rapuit ex insulis, cert a⁶⁷³ in litora⁶⁷⁴ expellitur, ita volubile, ut pendere videatur atque non⁶⁷⁵ sidere in vado⁶⁷⁶. 43 ⁶⁷⁷ arboris⁶⁷⁸ sucum esse etiam⁶⁷⁹ prisci nostri credidere, ob id sucinum appellantes. pinei⁶⁸⁰ autem generis⁶⁸¹ arboris⁶⁸² esse indicio est pineus in adtritu⁶⁸³ odor et quod accensum⁶⁸⁴ taedae modo ac nidore flagrat⁶⁸⁵⁶⁸⁶. adfertur ⁶⁸⁷ a⁶⁸⁸ Germanis in Pannoniam⁶⁸⁹ maxime⁶⁹⁰ provinciam⁶⁹¹, et inde Veneti⁶⁹² primum, quos⁶⁹³ Enetos⁶⁹⁴ Graeci⁶⁹⁵ vocaverunt⁶⁹⁶, famam rei⁶⁹⁷ fecere proximique⁶⁹⁸ Pannoniae et agentes⁶⁹⁹ circa mare Hadriaticum. 44 ⁷⁰⁰ Pado vero adnexa⁷⁰¹ fabula⁷⁰² est evidente⁷⁰³ causa, hodieque Transpadanorum⁷⁰⁴ agrestibus feminis monilium vice sucina gestantibus, maxime decoris gratia, sed et medicinae; creditur quippe tonsillis⁷⁰⁵ resistere et faucium vitiis, varie⁷⁰⁶ genere⁷⁰⁷ aquarum iuxta Alpis⁷⁰⁸ infestante guttura hominum⁷⁰⁹. 45 ⁷¹⁰ DC M p⁷¹¹. fere⁷¹² a⁷¹³ Carnunto Pannoniae abesse⁷¹⁴ litus id⁷¹⁵ Germaniae, ex quo invehitur, percognitum nuper⁷¹⁶, vivitque⁷¹⁷ eques⁷¹⁸ R⁷¹⁹. ad id comparandum⁷²⁰ missus ab⁷²¹ Iuliano curante gladiatorium⁷²² munus Neronis principis. qui⁷²³ et commercia ea⁷²⁴ et litora peragravit, tanta copia invecta , ut retia coercendis⁷²⁵ feris⁷²⁶ podium⁷²⁷ protegentia⁷²⁸ sucinis⁷²⁹ nodarentur, har ena⁷³⁰ vero et libitina⁷³¹ totusque⁷³² unius diei apparatus in variatione pompae⁷³³ singulorum dierum⁷³⁴ esset e⁷³⁵ sucino. 46 ⁷³⁶ maximum pondus is glaebae attulit XIII librarum . nasci⁷³⁷ et in India certum est. Archelaus, qui regnavit in Cappadocia, illinc⁷³⁸ pineo⁷³⁹ cortice inhaerente tradit advehi rude polirique adipe suis⁷⁴⁰ lactentis⁷⁴¹ incoctum. liquidum id⁷⁴² primo destillare argumento sunt⁷⁴³ quaedam intus⁷⁴⁴⁷⁴⁵⁷⁴⁶ tralucentia, ut formicae culicesque⁷⁴⁷ et lacertae⁷⁴⁸, quae⁷⁴⁹ adhaesisse musteo⁷⁵⁰⁷⁵¹ non est dubium et⁷⁵² inclusa⁷⁵³ durescente⁷⁵⁴ eodem remansisse⁷⁵⁵.

47 ⁷⁵⁶ 12 Genera eius plura sunt. ex iis⁷⁵⁷ candida odoris praestantissimi⁷⁵⁸, sed nec his nec cerinis⁷⁵⁹ pretium. fulvis maior auctoritas. ex iis⁷⁶⁰ etiamnum⁷⁶¹ amplius⁷⁶² tralucentibus⁷⁶³, praeterquam si⁷⁶⁴ nimio ardore⁷⁶⁵ flagrent; imaginem⁷⁶⁶ igneam in iis⁷⁶⁷ esse, non ignem⁷⁶⁸, placet. summa laus Falernis a vini⁷⁶⁹ colore dictis, molli fulgore perspicuis⁷⁷⁰ in quibus et⁷⁷¹ decocti mellis lenitas placeat. 48 ⁷⁷²⁷⁷³ verum hoc quoque notum⁷⁷⁵ fieri oportet, quocumque modo⁷⁷⁶ libeat⁷⁷⁷, ea tingui, haedorum sebo⁷⁷⁹ et anchusae⁷⁸⁰ radice, quippe iam⁷⁸¹ et conchylio inficiuntur . ceterum attritu digitorum accepta caloris⁷⁸² anima trahunt⁷⁸³ in se paleas et folia⁷⁸⁴ arida et philyras⁷⁸⁵, ut magnes lapis ferrum. ramenta⁷⁸⁶ quoque⁷⁸⁷ eius⁷⁸⁸ oleo addito⁷⁸⁹ flagrant dilucidius⁷⁹⁰ diutiusque quam lini⁷⁹¹ medulla. 49 ⁷⁹² taxatio in deliciis tanta⁷⁹³, ut hominis⁷⁹⁴ quamvis parva effigies vivorum hominum vigentiumque pretia exsuperet⁷⁹⁵, prorsus ut castigatio una non sit satis. in Corinthiis aes placet argento auroque mixtum⁷⁹⁶, in caelatis ars et ingenia⁷⁹⁷; myrrhinorum et crystallinorum diximus gratiam; uniones⁷⁹⁸ capite circumferuntur,⁷⁹⁹ gemmae digitis; in omnibus denique aliis vitiis⁸⁰⁰ aut ostentatio aut usus placet⁸⁰¹: in sucinis sola⁸⁰² deliciarum ⁸⁰³ conscientia. 50 Domitius Nero in ceteris vitae suae portentis capillos quoque⁸⁰⁴ Poppaeae coniugis suae⁸⁰⁵ in⁸⁰⁶ hoc nomen⁸⁰⁷ adoptaverat⁸⁰⁸ quodam etiam carmine sucinos⁸⁰⁹ appellando , quoniam⁸¹⁰ nullis vitiis⁸¹¹ desunt pretiosa nomina; ex eo tertius quidam hic⁸¹² colos coepit expeti matronis⁸¹³.

Usus tamen aliquis⁸¹⁴ sucinorum invenitur in medicina, sed non ob hoc feninis placent⁸¹⁵. infantibus adalligari amuleti ratione prodest. 51 ⁸¹⁶ Callistratus prodesse⁸¹⁷ etiam⁸¹⁸ cuicumque⁸¹⁹ aetati contra lymphationes tradit et urinae difficultatibus potum adalligatumque. hic et differentiam novam fecit⁸²⁰ appellando chryselectrum⁸²¹ quod⁸²² sit coloris⁸²³ aurei et matutino gratissimi⁸²⁴ aspectus⁸²⁵, rapacissimum ignium, si⁸²⁶ iuxta fuerint, celerrime ardescens. hoc collo adalligatum mederi febribus et morbis, tritum vero⁸²⁷ cum melle ac rosaceo aurium vitiis et, si⁸²⁸ cum melle Attico teratur⁸²⁹, oculorum quoque obscuritati⁸³⁰, stomachi etiam vitiis vel per se farina eius sumpta⁸³¹ vel⁸³² cum mastiche⁸³³ pota⁸³⁴ ex aqua⁸³⁵.—Sucina et gemmis, quae sunt⁸³⁶ tralucidae, adulterandis magnum habent⁸³⁷ locum, maxime amethystis⁸³⁸, cum tamen⁸³⁹ omni, ut diximus, colore tinguantur⁸⁴⁰.

52 ⁸⁴¹ 13 De lyncurio⁸⁴² proxime dici cogit auctorum pertinacia , quippe, etiamsi non electrum id⁸⁴³, tamen gemmam⁸⁴⁴ esse contendunt⁸⁴⁵, fieri autem⁸⁴⁶ ex urina quidem⁸⁴⁷ lyncis, sed et genere⁸⁴⁸ terrae⁸⁴⁹, protinus⁸⁵⁰ eo animali⁸⁵¹ urinam⁸⁵² operiente⁸⁵³, quoniam invideat homini⁸⁵⁴, ibique lapidescere⁸⁵⁵. esse autem, qualem in⁸⁵⁶ sucinis, 53? ⁸⁵⁷ colorem igneum⁸⁵⁸, scalpique⁸⁵⁹ nec folia tantum⁸⁶⁰ aut⁸⁶¹ stramenta ad se rapere⁸⁶², sed aeris etiam ac⁸⁶³ ferri lamnas, quod⁸⁶⁴ Diocli⁸⁶⁵ cuidam⁸⁶⁶ Theophrastus quoque ⁸⁶⁷ credit. ego⁸⁶⁸ falsum id totum arbitror nec visam⁸⁶⁹ in aevo nostro gemmam ullam ea appellatione. falsum⁸⁷⁰ et quod de medicina simul proditur, calculos vesicae poto eo elidi et morbo regio succurri⁸⁷¹, si ex vino bibatur aut spectetur⁸⁷² etiam.

54 14 Nunc gemmarum confessa genera dicemus ab⁸⁷³ laudatissimis orsi, nec vero⁸⁷⁴ id solum agemus, sed etiam⁸⁷⁵ maiore⁸⁷⁶ utilitate⁸⁷⁷ vitae⁸⁷⁸ coarguemus⁸⁷⁹ Magorum infandam⁸⁸⁰ vanitatem ⁸⁸¹, quando vel plurima⁸⁸² illi prodidere de gemmis ab⁸⁸³ medicinae blandissima specie ad⁸⁸⁴ prodigia⁸⁸⁵ transgressi.

55 ⁸⁸⁶ 15 Maximum in rebus humanis, non solum inter gemmas, pretium habet adamas⁸⁸⁷, diu non nisi regibus et iis⁸⁸⁸ admodum paucis cognitus⁸⁸⁹. ita⁸⁹⁰ appellabatur⁸⁹¹ auri nodus⁸⁹² in metallis repertus perquam raro [comes auri]⁸⁹³ nec nisi in auro nasci videbatur. veteres eum in Aethiopum metallis ⁸⁹⁴ tantum inveniri⁸⁹⁵ existimavere inter delubrum Mercuri⁸⁹⁶ et⁸⁹⁷ insulam Meroen, dixeruntque⁸⁹⁸ non ampliorem cucumis⁸⁹⁹ semine aut⁹⁰⁰ colore⁹⁰¹ dissimilem inveniri. 56 ⁹⁰² nunc primum⁹⁰³ genera eius sex noscuntur⁹⁰⁴: Indici⁹⁰⁵ non in⁹⁰⁶ auro nascentis⁹⁰⁷ et⁹⁰⁸ quadam⁹⁰⁹ crystalli cognatione, siquidem et colore tralucido ⁹¹⁰ non differt⁹¹¹ et⁹¹² laterum⁹¹³⁹¹⁴ sexangulo⁹¹⁵ levore⁹¹⁶, turbinati⁹¹⁷ in mucronem⁹¹⁸ e⁹¹⁹ duabus contrariis partibus, quo magis miremur , ut si duo turbines latissimis⁹²⁰ partibus⁹²¹ iungantur⁹²², magnitudine vero etiam abellani⁹²³ nuclei⁹²⁴. similis est huic⁹²⁵ Arabius⁹²⁶, minor tantum, similiter et nascens. ceteris pallor⁹²⁷ argenti⁹²⁸ et in auro⁹²⁹ non nisi excellentissimo natalis⁹³⁰. 57 ⁹³¹ incudibus ⁹³²⁹³³ hi deprehenduntur⁹³⁴ ita⁹³⁵ respuentes ictus⁹³⁶, ut⁹³⁷ ferrum utrimque⁹³⁸ dissultet, incudes ipsae⁹³⁹ etiam exiliant⁹⁴⁰. quippe⁹⁴¹ duritia est inenarrabilis, simulque ignium victrix⁹⁴² natura et numquam incalescens, unde⁹⁴³ et nomen [interpretatione Graeca indomita vis]⁹⁴⁴ accepit⁹⁴⁵. unum ex iis⁹⁴⁶ vocant cenchron , milii⁹⁴⁷ magnitudine, alterum Macedonium, in Philippico auro⁹⁴⁸ repertum; hic est cucumis⁹⁴⁹ semini⁹⁵⁰ par. 58 ⁹⁵¹ post hos⁹⁵² Cyprius vocatur in Cypro repertus, vergens ad⁹⁵³ aereum⁹⁵⁴ colorem, sed⁹⁵⁵ medica vi⁹⁵⁶, de qua⁹⁵⁷ dicemus, efficacissimus.⁹⁵⁸ post⁹⁵⁹ hunc siderites⁹⁶⁰ ferrei splendoris⁹⁶¹, pondere ante ceteros ⁹⁶², sed⁹⁶³ natura dissimilis. namque⁹⁶⁴ et ictibus⁹⁶⁵ frangi et alio adamante perforari potest, quod et⁹⁶⁶ Cyprio evenit, breviterque ut degeneres nominis tantum auctoritatem habent.

59 ⁹⁶⁷Nunc⁹⁶⁸ quod totis voluminibus his docere⁹⁶⁹ conati sumus de discordia rerum concordiaque, quam antipathian⁹⁷⁰ Graeci vocavere⁹⁷¹ ac sympathian⁹⁷², non aliter clarius intellegi potest, siquidem illa invicta vis, duarum⁹⁷³ violentissimarum⁹⁷⁴ naturae rerum ferri igniumque⁹⁷⁵ contemptrix, hircino rumpitur sanguine , neque⁹⁷⁶ aliter quam recenti calidoque⁹⁷⁷ macerata et sic quoque⁹⁷⁸ multis⁹⁷⁹ ictibus, tune etiam praeterquam eximias incudes malleosque ferreos⁹⁸⁰ frangens. 60 ⁹⁸¹ cuius hoc⁹⁸² invento⁹⁸³ quove⁹⁸⁴ casu⁹⁸⁵ repertum? aut quae fuit coniectura experiendi⁹⁸⁶ rem inmensi pretii⁹⁸⁷ in foedissimo⁹⁸⁸ animalium? numinum⁹⁸⁹ profecto talis⁹⁹⁰ inventio⁹⁹¹ est⁹⁹² et hoc munus omne⁹⁹³, nec⁹⁹⁴ quaerenda ratio⁹⁹⁵ in ulla⁹⁹⁶ parte naturae⁹⁹⁷, sed voluntas! cum⁹⁹⁸ feliciter contigit rumpere⁹⁹⁹, in tam parvas friatur¹⁰⁰⁰ crustas, ut cerni vix possint. expetuntur hae¹⁰⁰¹ scalptoribus ferroque includuntur, nullam non duritiam ex facili cavantes. 61 ¹⁰⁰²adamas dissidet cum magnete¹⁰⁰³ in tantum, ut iuxta positus¹⁰⁰⁴ ferrum non patiatur¹⁰⁰⁵ abstrahi aut, si admotus magnes adprehenderit , rapiat atque auferat¹⁰⁰⁶. adamas et venena vincit atque¹⁰⁰⁷ inrita facit¹⁰⁰⁸ et lymphationes abigit metusque vanos¹⁰⁰⁹ expellit a¹⁰¹⁰ mente. ob id¹⁰¹¹ quidam eum ananciten¹⁰¹² vocavere¹⁰¹³. —Metrodorus¹⁰¹⁴ Scepsius¹⁰¹⁵ in eadem Germania¹⁰¹⁶ Basilia¹⁰¹⁷ insula nasci, in qua et sucinum, solus¹⁰¹⁸, quod¹⁰¹⁹ equidem legerim, dicit¹⁰²⁰ et praefert Arabicis. quod¹⁰²¹ esse falsum¹⁰²² quis dubitet?

62 ¹⁰²³ 16 Proximum apud nos Indicis Arabicisque¹⁰²⁴ margaritis pretium est, de quibus in¹⁰²⁵ nono diximus volumine¹⁰²⁶ inter res marinas.

Tertia auctoritas smaragdis perhibetur pluribus¹⁰²⁷ de causis, quippe¹⁰²⁸ nullius¹⁰²⁹ coloris aspectus incundior est. nam herbas quoque silentes¹⁰³⁰ frondesque¹⁰³¹ avide spectamus¹⁰³², smaragdos vero tanto libentius, quoniam nihil omnino viridius¹⁰³³ comparatum illis viret. 63 ¹⁰³⁴ praeterea soli gemmarum¹⁰³⁵ contuitu¹⁰³⁶ inplent¹⁰³⁷ oculos nec satiant. quin et ab intentione¹⁰³⁸ alia aspectu¹⁰³⁹ smaragdi recreatur¹⁰⁴⁰ acies, scalpentibusque¹⁰⁴¹ gemmas¹⁰⁴² non alia gratior oculorum refectio est: ita¹⁰⁴³ viridi¹⁰⁴⁴ lenitate lassitudinem¹⁰⁴⁵ mulcent¹⁰⁴⁶. praeterea¹⁰⁴⁷ longinquo amplificantur¹⁰⁴⁸ visu inficientes circa se repercussum aëra, non sole¹⁰⁴⁹ mutati , non umbra, non lucernis, semperque sensim¹⁰⁵⁰ radiantes et visum admittentes¹⁰⁵¹ ad crassitudinem sui facilitate tralucida ¹⁰⁵², quod etiam in aquis¹⁰⁵³ nos iuvat¹⁰⁵⁴. 64 iidem¹⁰⁵⁵ plerumque concavi, ut visum conligant¹⁰⁵⁶. quam¹⁰⁵⁷ ob rem decreto hominum iis¹⁰⁵⁸ parcitur scalpi¹⁰⁵⁹ vetitis. quamquam¹⁰⁶⁰ Scythicorum Aegyptiorumque¹⁰⁶¹ duritia¹⁰⁶² tanta est, ut non¹⁰⁶³ queant volnerari. quorum vero corpus extentum¹⁰⁶⁴ est, eadem qua¹⁰⁶⁵ specula ratione supini¹⁰⁶⁶ rerum imagines¹⁰⁶⁷ reddunt. Nero princeps gladiatorum pugnas¹⁰⁶⁸ spectabat¹⁰⁶⁹ in¹⁰⁷⁰ smaragdo.

65 ¹⁰⁷¹ 17 Genera¹⁰⁷² eorum duodecim: nobilissimi¹⁰⁷³ Scythici¹⁰⁷⁴, ab ea gente, in qua reperiuntur, appellati¹⁰⁷⁵. nullis maior austeritas nec minus vitii; quantum¹⁰⁷⁶ smaragdi a gemmis distant¹⁰⁷⁷, tantum Scythicus¹⁰⁷⁸ a ceteris smaragdis. proximam laudem habent, sicut et¹⁰⁷⁹ sedem, Bactriani. in¹⁰⁸⁰ commissuris saxorum colligere eos¹⁰⁸¹ dicuntur etesiis¹⁰⁸² flantibus¹⁰⁸³; tunc¹⁰⁸⁴ enim tellure deoperta¹⁰⁸⁵ internitent¹⁰⁸⁶, quia¹⁰⁸⁷ iis¹⁰⁸⁸ ventis harenae maxime moventur. sed hos minores multo¹⁰⁸⁹ Scythicis esse tradunt. tertium locum Aegyptii¹⁰⁹⁰ habent¹⁰⁹¹. eruuntur circa Copton¹⁰⁹², oppidum Thebaidis¹⁰⁹³, collibus¹⁰⁹⁴ excavatis¹⁰⁹⁵.

66 ¹⁰⁹⁶ Reliqua genera in metallis aerariis inveniuntur, quapropter ¹⁰⁹⁷ principatum ex iis¹⁰⁹⁸ optinent Cyprii¹⁰⁹⁹. dos¹¹⁰⁰ eorum est in¹¹⁰¹ colore liquido nec diluto, verum ex¹¹⁰² umido pingui quaque¹¹⁰³ perspicitur¹¹⁰⁴ imitante¹¹⁰⁵ tralucidum maris¹¹⁰⁶, pariterque ut¹¹⁰⁷ traluceat¹¹⁰⁸ et¹¹⁰⁹ niteat¹¹¹⁰ [hoc est¹¹¹¹ ut¹¹¹² colorem expellat¹¹¹³, aciem recipiat¹¹¹⁴]. ferunt¹¹¹⁵ in ea insula tumulo reguli Hermiae iuxta cetarias¹¹¹⁶ marmoreo leoni fuisse¹¹¹⁷ inditos oculos e¹¹¹⁸ smaragdis ita radiantibus etiam in gurgitem, ut territi¹¹¹⁹ thynni refugerent ¹¹²⁰, diu mirantibus novitatem piscatoribus, done mutavere oculis gemmas¹¹²¹. 67 — 18 Sed et¹¹²² vitia demonstrari convenit¹¹²³ in tam¹¹²⁴ prodigis¹¹²⁵ pretiis¹¹²⁶. sunt quidem¹¹²⁷ omnium eadem, quaedam tamen nationum¹¹²⁸ peculiaria¹¹²⁹, sicut in homine. ergo Cyprii¹¹³⁰, varie¹¹³¹ glauci magisque¹¹³² ac¹¹³³ minus in eodem smaragdo aliis¹¹³⁴ partibus, tenorem¹¹³⁵ illum Scythicae austeritatis¹¹³⁶ non semper custodiunt. ad hoc quibusdam¹¹³⁷ intercurrit umbra¹¹³⁸, surdusque fit¹¹³⁹ colos, qui¹¹⁴⁰ inprobatur etiam dilutior. 68 ¹¹⁴¹ hinc¹¹⁴² genera distinguntur¹¹⁴³, ut¹¹⁴⁴ sint¹¹⁴⁵ aliqui obscuri, quos vocant caecos, alii¹¹⁴⁶ densi nec e¹¹⁴⁷ liquido tralucidi¹¹⁴⁸, quidam¹¹⁴⁹ varii¹¹⁵⁰, quidam¹¹⁵¹ nubecula obducti¹¹⁵². aliud¹¹⁵³ est haec¹¹⁵⁴ quam umbra, de qua diximus. nubecula¹¹⁵⁵ albicantis est vitium, cum¹¹⁵⁶ viridis non pertransit aspectus, sed¹¹⁵⁷ aut intus occurrit¹¹⁵⁸ aut excipit in fine visum candor. haec¹¹⁵⁹ coloris sunt vitia¹¹⁶⁰, item corporis capillamentum¹¹⁶¹, sal, plumbago¹¹⁶², quae communia fere¹¹⁶³ sunt.

69 Ab his¹¹⁶⁴ Aethiopici¹¹⁶⁵ laudantur ab Copto¹¹⁶⁶ dierum itinere¹¹⁶⁷, ut auctor est luba, xxv¹¹⁶⁸, acriter¹¹⁶⁹ virides¹¹⁷⁰, sed non facile puri aut concolores. Democritus in hoc genere ponit Thermiaeos¹¹⁷¹ et Persicos, illos intumescentes¹¹⁷² pinguiter¹¹⁷³, Persicos vero non tralucidos, sed¹¹⁷⁴ iucundi tenoris visum¹¹⁷⁵ inplere, quem non admittant¹¹⁷⁶, felium¹¹⁷⁷ pantherarumque oculis similes, namque et illos¹¹⁷⁸ radiare nec perspici, eosdem in sole hebetari, in umbra¹¹⁷⁹ refulgere et¹¹⁸⁰ longius quam ceteros nitere. 70 omnium horum etiamnum vitium, quod fellis¹¹⁸¹ colorem aut acris¹¹⁸² olei habent¹¹⁸³, dilucidi quidem ac liquidi¹¹⁸⁴, sed non virides. haec vitia in¹¹⁸⁵ Atticis maxime sentiuntur¹¹⁸⁶ in argentariis metallis repertorum¹¹⁸⁷. in loco, ¹¹⁸⁸ qui Thoricos¹¹⁸⁹ vocatur, semper minus pingues, sed¹¹⁹⁰ ex longinquo speciosiores¹¹⁹¹. frequens est¹¹⁹² in his et plumbago, hoc est ut in¹¹⁹³ sole¹¹⁹⁴ plumbei videantur. illud peculiare¹¹⁹⁵, quod quidam ex his¹¹⁹⁶ senescunt, paulatim viriditate evanida, et sole¹¹⁹⁷ quoque¹¹⁹⁸ laeduntur¹¹⁹⁹. 71 ¹²⁰⁰ post hos Medici¹²⁰¹ plurimum habent varietatis¹²⁰², interdum aliquid¹²⁰³ et¹²⁰⁴ e sappiro. hi¹²⁰⁵ sunt fluctuosi ac rerum imagines complexi, papaverum verbi gratia¹²⁰⁶ aut avium catulorumque¹²⁰⁷ vel pinnarum. qui dam¹²⁰⁸ tamen¹²⁰⁹ virides nasci videntur¹²¹⁰, quoniam¹²¹¹ oleo meliores fiunt, neque¹²¹² est aliorum amplitudo maior¹²¹³. 72 ¹²¹⁴ Calchedonii¹²¹⁵—nescio an in totum—exoleverunt¹²¹⁶, postquam metalla aeris ibi defecerunt, et¹²¹⁷ semper tamen vilissimi¹²¹⁸ fuere minimique¹²¹⁹, iidem¹²²⁰ fragiles et¹²²¹ coloris¹²²² incerti¹²²³ et virentium¹²²⁴ in caudis pavonum columbarumque e¹²²⁵ collo plumis similiter¹²²⁶ ad inclinationem magis aut¹²²⁷ minus lucidi, venosi iidem¹²²⁸ squamosique . 73 ¹²²⁹ erat¹²³⁰ et peculiare in iis¹²³¹ vitium sarcion¹²³² appellatum , hoc est quaedam gemmae¹²³³ caro. mons est¹²³⁴ iuxta Calchedonem¹²³⁵, in quo¹²³⁶ legebantur, Smaragdites vocatus¹²³⁷. Iuba auctor est¹²³⁸ smaragdum, quam¹²³⁹ chloran¹²⁴⁰ vocent¹²⁴¹, in Arabia aedificiorum ornamentis includi et lapidem, quem alabastriten¹²⁴² Aegyptii¹²⁴³ vocent¹²⁴⁴, complures vero e proximis¹²⁴⁵ et in Taygeto monte¹²⁴⁶ erui Medicis similes et alios in Sicilia.

74 ¹²⁴⁷ 19 Inseritur smaragdis et quae vocatur tanos¹²⁴⁸ e Persis veniens gemma, ingrate viridis atque intus sordida, itidem¹²⁴⁹ chalcosmaragdos e Cypro, turbida aereis venis. Theophrastus tradit in Aegyptiorum commentariis reperiri regi eorum¹²⁵⁰ a rege Babylonio muneri¹²⁵¹ missum smaragdum quattuor cubitorum longitudine ac trium latitudine , et fuisse apud eos in lovis delubro obeliscum¹²⁵² e quattuor smaragdis quadraginta cubitorum longitudine¹²⁵³, latitudine vero in¹²⁵⁴ parte quattuor, 75? ¹²⁵⁵ in parte duorum, se autem scribente esse in Tyro Herculis templo stelen amplam¹²⁵⁶ e¹²⁵⁷ smaragdo, nisi¹²⁵⁸ potius pseudosmaragdus¹²⁵⁹ sit, nam et hoc genus reperiri¹²⁶⁰, et in Cypro inventum ex dimidia parte¹²⁶¹ smaragdum, ex dimidia iaspidem, nondum umore¹²⁶² in totum transfigurato. Apion cognominatus Plistonices paulo ante scriptum reliquit¹²⁶³ esse etiam nunc in labyrintho Aegypti¹²⁶⁴ colosseum¹²⁶⁵ Serapim¹²⁶⁶ e¹²⁶⁷ smaragdo novem cubitorum.

76 ¹²⁶⁸ 20 Eandem¹²⁶⁹ multis naturam aut certe similem¹²⁷⁰ habere berulli¹²⁷¹ videntur. India eos gignit¹²⁷², raro alibi repertos¹²⁷³. poliuntur¹²⁷⁴ omnes sexangula figura artificum ingeniis, quoniam ¹²⁷⁵ hebes unitate¹²⁷⁶ surda color¹²⁷⁷ repercussu angulorum excitetur ¹²⁷⁸. aliter¹²⁷⁹ politi non habent fulgorem¹²⁸⁰. probatissimi ex iis¹²⁸¹ sunt qui viriditatem maris puri imitantur, proximi¹²⁸² qui vocantur chrysoberulli¹²⁸³, paulo¹²⁸⁴ pallidiores, sed in aureum colorem exeunte¹²⁸⁵ fulgore¹²⁸⁶. 77 ¹²⁸⁷ vicinum huic genus¹²⁸⁸ est, sed¹²⁸⁹ pallidius¹²⁹⁰ et a quibusdam¹²⁹¹ proprii generis existimatum¹²⁹² vocatumque ¹²⁹³ chrysoprasum¹²⁹⁴. quarto loco numerantur hyacinthizontes , quinto¹²⁹⁵ quos aëroidis¹²⁹⁶ vocant, postea¹²⁹⁷ cerini ac deinde oleagini, hoc est colore olei, postremi¹²⁹⁸ crystallo¹²⁹⁹ similes. hi fere¹³⁰⁰ capillamenta habent sordesque, alioqui¹³⁰¹ evanidi¹³⁰², quae sunt omnia¹³⁰³ vitia. 78 ¹³⁰⁴ Indi mire gaudent longitudine ¹³⁰⁵ eorum solosque gemmarum esse praedicant, qui carere auro malint; ob id¹³⁰⁶ perforatos¹³⁰⁷ elephantorum saetis subligant¹³⁰⁸. convenit¹³⁰⁹ non oportere perforari quorum sit absoluta bonitas, umbilicis¹³¹⁰ tantum¹³¹¹ ex auro capita conprehendentibus ¹³¹². ideo cylindros ex iis¹³¹³ malunt facere¹³¹⁴ quam gemmas, quoniam est summa commendatio in longitudine. 79 ¹³¹⁵ quidam et angulosos statim putant¹³¹⁶ nasci et perforatos gratiores fieri medulla candoris exempta¹³¹⁷ additoque auri¹³¹⁸ repercussu¹³¹⁹ aut omnino¹³²⁰ castrata¹³²¹ perspicuitati¹³²² crassitudine¹³²³. vitia praeter iam dicta¹³²⁴ eadem fere, quae in smaragdis, et pterygia. in nostro orbe aliquando circa Pontum inveniri putantur. Indi¹³²⁵ et alias quidem¹³²⁶ gemmas crystallum tinguendo¹³²⁷ adulterare invenerunt, sed¹³²⁸ praecipue berullos.

80 ¹³²⁹ 21 Minimum¹³³⁰ iidemque¹³³¹ plurimum ab iis differunt opali¹³³², smaragdis tantum¹³³³ cedentes. India sola¹³³⁴ et horum¹³³⁵ mater est. qu i¹³³⁶ ut¹³³⁷ pretiosissimarum¹³³⁸ gloria¹³³⁹ compositi¹³⁴⁰ gemmarum ¹³⁴¹ maxime inenarrabilem difficultatem adferunt¹³⁴². est¹³⁴³ in his¹³⁴⁴ carbmnculi tenuior ignis, est amethysti fulgens purpura, est smaragdi virens mare, cuncta¹³⁴⁵ pariter incredibili ¹³⁴⁶ mixtura lucentia. 81 ¹³⁴⁷ alii¹³⁴⁸ summam¹³⁴⁹ fulgoris Armenio¹³⁵⁰ colori¹³⁵¹ pigmentorum aequar i¹³⁵² credunt, alii sulpuris¹³⁵³ ardentis¹³⁵⁴ flammae¹³⁵⁵ aut¹³⁵⁶ ignis¹³⁵⁷ oleo accensi. magnitude abellanam¹³⁵⁸ nucem aequat¹³⁵⁹, insignis¹³⁶⁰ etiam¹³⁶¹ apud nos historia¹³⁶², siquidem exstat hodieque huius generis gemma, propter quam¹³⁶³ ab Antonio proscriptus est Nonius¹³⁶⁴ senator, filius Strumae¹³⁶⁵ Noni eius¹³⁶⁶, quem¹³⁶⁷ Catullus¹³⁶⁸ poeta in sella curuli visum indigne tulit, avusque¹³⁶⁹ Servili¹³⁷⁰ Noniani, quem consulem vidimus. ille¹³⁷¹ proscriptus fugiens hunc e fortunis¹³⁷² omnibus anulum abstulit¹³⁷³ secum¹³⁷⁴. 82 certum est sestertio¹³⁷⁵ vicies¹³⁷⁶ tum aestimatum, sed mira Antoni¹³⁷⁷ feritas atque luxuria propter gemmam proscribentis¹³⁷⁸, nec minus¹³⁷⁹ Noni¹³⁸⁰ contumacia¹³⁸¹ proscriptionem suam amantis, cum etiam ferae¹³⁸² abrosa¹³⁸³ parte¹³⁸⁴ corporis¹³⁸⁵, propter quam periclitari se¹³⁸⁶ sciant¹³⁸⁷, et relicta¹³⁸⁸ redimere se credantur.

83 22 Vitia opalis¹³⁸⁹ sunt¹³⁹⁰, si color in florem ¹³⁹¹herbae, quae vocatur heliotropium, exeat aut in¹³⁹² crystallum aut grandinem ¹³⁹³, si sal interveniat aut scabritia¹³⁹⁴ aut puncta¹³⁹⁵ oculis occursantia. nullos¹³⁹⁶ magis fraus¹³⁹⁷ indiscreta similitudine vitro¹³⁹⁸ adulterat. experimentum in sole tantum: falsis enim contra radios libratis digito ac¹³⁹⁹ pollice unus atque¹⁴⁰⁰ idem tralucet¹⁴⁰¹ colos in se consumptus; veri fulgor subinde variatur¹⁴⁰² et modo ex hoc¹⁴⁰³ plus, modo ex illo¹⁴⁰⁴ spargit, fulgorque lucis in digitos¹⁴⁰⁵ funditur¹⁴⁰⁶. 84 ¹⁴⁰⁷ hanc gemmam propter eximiam gratiam plerique appellavere paederota. qui¹⁴⁰⁸ privatum genus eius faciunt, sangenon¹⁴⁰⁹ ab Indis vocari tradunt . nasci dicitur¹⁴¹⁰ in¹⁴¹¹ Aegypto et in Arabia, et vilissima¹⁴¹² in Ponto, item in Galatia¹⁴¹³ ac Thaso¹⁴¹⁴ et Cypro¹⁴¹⁵. qui praecellit ex his¹⁴¹⁶, opali¹⁴¹⁷ quidem¹⁴¹⁸ gratiam habet, sed¹⁴¹⁹ mollius nitet, raro non scaber¹⁴²⁰. summa illi¹⁴²¹ coloris ex aëre¹⁴²² et purpura constat, viriditas smaragdi deest. melior¹⁴²³ ille¹⁴²⁴, cuius fulgor vini colore¹⁴²⁵ fuscatur¹⁴²⁶, quam¹⁴²⁷ qui diluitur aquae.

85 ¹⁴²⁸ 23 Hactenus de principatu¹⁴²⁹ convenit mulierum maxime senatusconsulto¹⁴³⁰. minus certa sunt de quibus et viri iudicant¹⁴³¹; singulorum¹⁴³² enim libido pretia singulis facit praecipueque ¹⁴³³ aemulatio¹⁴³⁴, velut cum¹⁴³⁵ Claudius Caesar smaragdos induebat vel¹⁴³⁶ sardonyches¹⁴³⁷. primus autem Romanorum sardonyche usus est¹⁴³⁸ Africanus prior, ut¹⁴³⁹ tradit Demostratus¹⁴⁴⁰, et inde Romanis gemmae huius auctoritas¹⁴⁴¹. quam ob rem et¹⁴⁴² proximum¹⁴⁴³ ei dabimus locum.

86 ¹⁴⁴⁴ Sardonyches olim, sicut¹⁴⁴⁵ ex ipso nomine apparet, intellegebantur candore in sarda¹⁴⁴⁶, hoc est veluti¹⁴⁴⁷ care ungui¹⁴⁴⁸ hominis inposita¹⁴⁴⁹, et utroque tralucido. talesque¹⁴⁵⁰ esse Indicas tradunt Ismenias, Demostratus¹⁴⁵¹, Zenothemis, Sotacus, hi quidem duo reliquas omnes, quae non¹⁴⁵² traluceant ¹⁴⁵³, caecas appellantes¹⁴⁵⁴. 87 ¹⁴⁵⁵ quae nunc abstulere nomen, nullo sardarum vestigio Indicarum¹⁴⁵⁶, Arabicae sunt, coeperuntque ¹⁴⁵⁷ pluribus hae gemmae¹⁴⁵⁸ coloribus intellegi, radice nigra¹⁴⁵⁹ aut caeruleum imitante et ungue¹⁴⁶⁰ minium¹⁴⁶¹, redimitum¹⁴⁶² candido pingui, nec sine quadam spe¹⁴⁶³¹⁴⁶⁴ purpurae candore in minium transeunte. has Indis non habitas in honore¹⁴⁶⁵ Zenothemis scribit, tantae alias magnitudinis, ut inde 88? ¹⁴⁶⁶ capulos factitarent—etenim constat ibi¹⁴⁶⁷ torrentibus detegi —, placuisse¹⁴⁶⁸ in nostro orbe initio, quoniam solae prope¹⁴⁶⁹ gemmarum scalptae ceram¹⁴⁷⁰ non auferrent¹⁴⁷¹. persuasimus ¹⁴⁷² deinde Indis, ut ipsi quoque iis¹⁴⁷³ gauderent¹⁴⁷⁴. utitur¹⁴⁷⁵ perforatis vulgus¹⁴⁷⁶ in¹⁴⁷⁷ collo; et hoc nunc est Indicarum argumentum. Arabicae excellunt¹⁴⁷⁸ candore, circulo¹⁴⁷⁹ praelucido atque non gracili neque in recessu gemmae aut in deiectu¹⁴⁸⁰ renidente¹⁴⁸¹, sed in ipsis umbonibus nitente, praeterea substrato nigerrimi coloris¹⁴⁸². 89 ¹⁴⁸³ hoc¹⁴⁸⁴ in Indicis caeruleum ¹⁴⁸⁵¹⁴⁸⁶ aut corneum invenitur. item¹⁴⁸⁷ circuli¹⁴⁸⁸ albi quaedam in iis caelestis arcus anhelatio est, superficies¹⁴⁸⁹ vero locustarum maris, crustis rubentibus¹⁴⁹⁰. nam¹⁴⁹¹ melleae¹⁴⁹² aut¹⁴⁹³ faeculentae ¹⁴⁹⁴—hoc enim nomen est vitio—inprobantur, aut¹⁴⁹⁵ si zona alba fundat se, non colligat, simili modo si ex alio colore admittat in se aliquid enormiter. nihil¹⁴⁹⁶ in sua sede interpellari alieno placet. sunt et Armeniae¹⁴⁹⁷, cetera¹⁴⁹⁸ probandae¹⁴⁹⁹, sed pallida zona.

90 ¹⁵⁰⁰ 24 Exponenda est et onychis ipsius natura propter nominis societatem. hoc aliubi¹⁵⁰¹ lapidis, hic gemmae¹⁵⁰² vocabulum est. Sudines dicit¹⁵⁰³ in gemma esse candorem unguis humani similitudine¹⁵⁰⁴, item chrysolithi¹⁵⁰⁵ colorem et sardae et iaspidis¹⁵⁰⁶, Zenothemis Indicam onychem plures habere varietates, igneam, nigram, corneam¹⁵⁰⁷, cingentibus candidis venis oculi¹⁵⁰⁸ modo, intervenientibus quarundam et obliquis¹⁵⁰⁹ venis. Sotacus et Arabicam tradit onychem¹⁵¹⁰ distare¹⁵¹¹, quod Indica igniculos habeat albis cingentibus zonis singulis pluribusve aliter quam in sardonyche¹⁵¹² Indica¹⁵¹³; illic enim¹⁵¹⁴ momentum¹⁵¹⁵ esse, hic circulum; Arabicas onychas nigras inveniri candidis zonis; 91 Satyrus carnosas esse Indicas, parte carbunculi, parte chrysolithi et amethysti, totumque id genus abdicat¹⁵¹⁶; veram autem onychem plurimas variasque cum lacteis¹⁵¹⁷ habere venas, omnium in transitu colore inenarrabili et in unum redeunte concentum ¹⁵¹⁸ suavitate grata.

Nec sarda¹⁵¹⁹ differenda¹⁵²⁰ est, huic¹⁵²¹ gemmae dividua ex¹⁵²² eodem et ipsa nomine, obiterque omnium¹⁵²³¹⁵²⁴ ardentium gemmarum¹⁵²⁵ indicanda natura¹⁵²⁶.

92 ¹⁵²⁷ 25 Principatum¹⁵²⁸ habent carbunculi a similitudine ignium appellati, cum ipsi non sentiant ignes, a quibusdam ob hoc¹⁵²⁹ acaustoe¹⁵³⁰ appellati¹⁵³¹. horum genera Indici et Garamantici¹⁵³², quos et Carchedonios¹⁵³³ vocavere¹⁵³⁴ propter opulentiam Carthaginis Magnae¹⁵³⁵. adiciunt Aethiopicos et¹⁵³⁶ Alabandicos in¹⁵³⁷ Orthosia¹⁵³⁸ Cariae¹⁵³⁹ nascentes, sed qui perficiantur Alabandis¹⁵⁴⁰. praeterea in omni genere masculi¹⁵⁴¹ appellantur¹⁵⁴² acriores¹⁵⁴³ et feminae languidius¹⁵⁴⁴ refulgentes. 93 ¹⁵⁴⁵ in masculis quoque observant liquidiores¹⁵⁴⁶ aut¹⁵⁴⁷ flammae nigrioris et¹⁵⁴⁸ quosdam ex alto¹⁵⁴⁹ lucidos¹⁵⁵⁰ ac¹⁵⁵¹ magis ceteris in sole flagrantes , optimos¹⁵⁵² vero amethystizontas¹⁵⁵³, hoc est quorum extremus igniculus in amethysti violam exeat, proximos illis, quos vocant syrtitas¹⁵⁵⁴, pinnato¹⁵⁵⁵ fulgore radiantes. inveniri autem ubi¹⁵⁵⁶ maxime sit¹⁵⁵⁷ solis repercussus¹⁵⁵⁸. 94 Satyrus Indicos¹⁵⁵⁹ non esse claros dicit ac plerumque sordidos ac semper fulgoris retorridi¹⁵⁶⁰, Aethiopicos pingues lucemque non fundentes ¹⁵⁶¹ convoluto igne flagrare. Callistratus fulgorem carbunculi debere candidum esse, ut positus¹⁵⁶² extremo visu nubilante¹⁵⁶³ sit¹⁵⁶⁴, si attollatur¹⁵⁶⁵, exardescente fulgore¹⁵⁶⁶—ob id plerique¹⁵⁶⁷ hunc carbunculum candidum vocavere¹⁵⁶⁸, eum, qui languidius¹⁵⁶⁹ lucet¹⁵⁷⁰, lign yzonte m¹⁵⁷¹—; 95 Carchedonios¹⁵⁷² multo minores esse, Indicos etiam¹⁵⁷³ sextarii unius mensura¹⁵⁷⁴ cavari. Archelaus Carchedonios nigrioris¹⁵⁷⁵ aspectus esse, sed igni vel sole et inclinatione acrius quam ceteros excitari; eosdem obumbrante¹⁵⁷⁶ tecto¹⁵⁷⁷ purpureos videri, sub caelo flammeos, contra radios solis scintillare¹⁵⁷⁸, ceras signantibus his liquescere, quamvis in opaco. 96 ¹⁵⁷⁹ multi Indicos Carchedoni is¹⁵⁸⁰ candidiores esse et e diverso inclinatione hebetari scripsere, etiamnum in Carchedoniis maribus stellam¹⁵⁸¹ intus ardere, feminas fulgorem universum fundere extra se, Alabandicos nigriores ceteris esse scabrosque¹⁵⁸². et circa Miletum ¹⁵⁸³ nascuntur in terra¹⁵⁸⁴ coloris eiusdem, ignem minime sentientes. 97 ¹⁵⁸⁵ Theophrastus auctor est et in Orchomeno Arcadiae inveniri et in Chio¹⁵⁸⁶, illos¹⁵⁸⁷ nigriores, e quibus¹⁵⁸⁸ et specula fieri; esse et Troezenios varios intervenientibus maculis albis, item Corinthios, sed¹⁵⁸⁹ pallidiores e¹⁵⁹⁰ candido¹⁵⁹¹; a¹⁵⁹² Massilia quoque inportari. Bocchus et in¹⁵⁹³ Olisiponensi¹⁵⁹⁴ erui¹⁵⁹⁵ scripsit, magno labore ob argillam soli¹⁵⁹⁶ adusti¹⁵⁹⁷.— 98 26 Nec est aliud difficilius quam discernere haec genera; tanta est in iis¹⁵⁹⁸ occasio artis, subditis per quae tralucere cogantur. aiunt hebetiores¹⁵⁹⁹, in aceto maceratos XIII diebus , nitescere totidem mensibus durante fulgore. adulterantur vitro simillime, sed cote deprehenduntur, sicut¹⁶⁰⁰ aliae gemmae; fictis¹⁶⁰¹ enim mollior materia fragilisque¹⁶⁰² est. centrosas¹⁶⁰³ cote¹⁶⁰⁴ deprehendunt¹⁶⁰⁵ et pondere, quod minus est in¹⁶⁰⁶ vitreis, aliquando et pusulis¹⁶⁰⁷ argenti modo relucentibus ¹⁶⁰⁸.

99 ¹⁶⁰⁹ 27 Est et anthracitis¹⁶¹⁰ appellata, in Thesprotia¹⁶¹¹ fossilis , carbonibus similis. falsum arbitror quod et in Liguria nasci prodiderunt¹⁶¹², nisi forte tunc nascebantur. esse in iis¹⁶¹³ et praecinctas¹⁶¹⁴ candida vena tradunt¹⁶¹⁵. harum¹⁶¹⁶ igneus color ut¹⁶¹⁷ superiorum, sed¹⁶¹⁸ peculiare quod¹⁶¹⁹ tactu¹⁶²⁰ velut intermortuae¹⁶²¹ extinguntur, contra aquis perfusae¹⁶²² exardescunt .

100 ¹⁶²³¹⁶²⁴ 28 Cognata est et sandastros¹⁶²⁵, pro xima¹⁶²⁶ natura eius¹⁶²⁷, quam aliqui¹⁶²⁸ Garamanticam¹⁶²⁹ vocant. nascitur in Indis¹⁶³⁰ loco eiusdem nominis. gignitur et in Arabia ad meridiem versa. commendatio summa quod veluti¹⁶³¹ in tralucido¹⁶³² ignis optentus¹⁶³³ stellantibus¹⁶³⁴ fulget intus¹⁶³⁵ aureis guttis¹⁶³⁶, semper in corpore¹⁶³⁷, numquam in cute. accedit et religio narrata¹⁶³⁸ siderum cognatione¹⁶³⁹, quoniam fere pliadum¹⁶⁴⁰ hyadumque¹⁶⁴¹ dispositione ac numero stellantur, ob id Chaldaeis in caerimoniis¹⁶⁴² habitae. 101 ¹⁶⁴³ et hic mares austeritas distinguat¹⁶⁴⁴ et quidam¹⁶⁴⁵ vigor¹⁶⁴⁶ adposita tinguens; Indicae quidem etiam hebetare visus dicuntur. blandior feminis flamma, allucens ¹⁶⁴⁷ magis quam accendens. sunt qui praeferant Arabicas Indicis fumidaeque¹⁶⁴⁸ chrysolitho similes¹⁶⁴⁹ illas dicant¹⁶⁵⁰. Ismenias negat¹⁶⁵¹ poliri sandastros¹⁶⁵² propter teneritatem, et ob id magno venire¹⁶⁵³. sunt qui has¹⁶⁵⁴ sandrisitas¹⁶⁵⁵ vocent¹⁶⁵⁶. inter omnes constat, quantum numero stellarum accedat, tantum et pretio accedere. 102 ¹⁶⁵⁷—Adfert aliquando errorem¹⁶⁵⁸ similitudo nominis sandaresi¹⁶⁵⁹. Nicander¹⁶⁶⁰ sandaserion¹⁶⁶¹ vocat¹⁶⁶², alii sandareson¹⁶⁶³, quidam vero hanc sandastrum¹⁶⁶⁴, illam sandaresum¹⁶⁶⁵, in India nascentem¹⁶⁶⁶ illam¹⁶⁶⁷ quoque¹⁶⁶⁸ et loci nomen custodientem, mali colore aut¹⁶⁶⁹ olei viridis, omnibus inprobatam.

103 ¹⁶⁷⁰ 29 Ex eodem genere ardentium est lychnis¹⁶⁷¹ appellata a lucernarum a dsensu¹⁶⁷², tum¹⁶⁷³ praecipuae¹⁶⁷⁴ gratiae. nascitur circa Orthosiam¹⁶⁷⁵ totaque¹⁶⁷⁶ Caria¹⁶⁷⁷ ac vicinis locis, sed probatissima in Indis¹⁶⁷⁸. quidam remissiorem carbunculum esse dixerunt, secundam¹⁶⁷⁹ bonitate¹⁶⁸⁰ quae¹⁶⁸¹ similis esset¹⁶⁸² Iovis¹⁶⁸³ appellatis¹⁶⁸⁴ floribus. et¹⁶⁸⁵ alias¹⁶⁸⁶ invenio differentias¹⁶⁸⁷: unam quae purpuram¹⁶⁸⁸ radiet¹⁶⁸⁹, alteram quae coccum¹⁶⁹⁰; has¹⁶⁹¹ sole excalfactas aut attritu digitorum paleas et chartarum¹⁶⁹² fila¹⁶⁹³ ad se rapere. 104 ¹⁶⁹⁴— 30 Hoc idem et Carchedonia¹⁶⁹⁵ facere dicitur, quamquam multo vilior praedictis¹⁶⁹⁶. nascitur apud¹⁶⁹⁷ Nasamonas in montibus, ut¹⁶⁹⁸ incolae putant, imbre¹⁶⁹⁹ divino¹⁷⁰⁰. inveniuntur¹⁷⁰¹ ad repercussum lunae maxime plenae¹⁷⁰², Carthaginem ¹⁷⁰³ quondam deportabantur¹⁷⁰⁴. Archelaus et in Aegypto circa¹⁷⁰⁵ Thebas nasci tradit¹⁷⁰⁶ fragiles, venosas, morienti¹⁷⁰⁷ carboni similes. potoria ex hac¹⁷⁰⁸ et ex lychnide¹⁷⁰⁹ factitata invenio , omnia autem haec genera contumaciter¹⁷¹⁰ scalpturae resistunt partemque in signo¹⁷¹¹ cerae tenent.

105 ¹⁷¹² 31 E diverso ad¹⁷¹³ haec¹⁷¹⁴ sarda utilissima, quae nomenl cum sardonyche¹⁷¹⁵ communicavit. ipsa¹⁷¹⁶ volgaris et¹⁷¹⁷ primum Sardibus¹⁷¹⁸ reperta es t¹⁷¹⁹; laudatissimae¹⁷²⁰ circa Babylona¹⁷²¹. cum lapicidinae¹⁷²² quaedam aperiantur¹⁷²³, haerentes¹⁷²⁴ in saxo cordis¹⁷²⁵ modo¹⁷²⁶ reperiuntur¹⁷²⁷. hoc¹⁷²⁸ metallum apud Persas defecisse tradunt¹⁷²⁹, sed inveniuntur¹⁷³⁰ compluribus aliis locis, ut¹⁷³¹¹⁷³² in Paro¹⁷³³ et Asso¹⁷³⁴; in India trium generum: rubrae¹⁷³⁵ et quas pionias¹⁷³⁶ vocant ab pinguitudine¹⁷³⁷; tertium genus¹⁷³⁸ est quod argenteis bratteis sublinunt¹⁷³⁹. 106 ¹⁷⁴⁰ Indicae perlucent, crassiores¹⁷⁴¹ sunt Arabicae. inveniuntur et circa¹⁷⁴² Leucada Epiri et in Aegypto quae brattea aurea sublinuntur. et in his autem mares excitatius¹⁷⁴³ fulgent¹⁷⁴⁴, feminae pigriores¹⁷⁴⁵ et¹⁷⁴⁶ crassius nitent. nec fuit alia gemma apud antiquos usu frequentior —hac¹⁷⁴⁷ certe apud Menandrum et Philemonem¹⁷⁴⁸ fabulae superbiunt—, nec ullae¹⁷⁴⁹ tralucentium¹⁷⁵⁰ tardius¹⁷⁵¹ subfusae ¹⁷⁵² umore hebetantur¹⁷⁵³, oleoque¹⁷⁵⁴ magis quam alio¹⁷⁵⁵ liquore¹⁷⁵⁶. 107 ¹⁷⁵⁷damnantur ex iis melleae ac¹⁷⁵⁸ validius¹⁷⁵⁹ testaceae.

32 Egregia¹⁷⁶⁰¹⁷⁶¹ etiam nunc¹⁷⁶² sua¹⁷⁶³ topazo¹⁷⁶⁴ gloria est, e¹⁷⁶⁵ virenti genere et, cum primum¹⁷⁶⁶ reperta est, praelatae¹⁷⁶⁷ omnibus. accidit¹⁷⁶⁸ in Arabiae insula, quae Cytis¹⁷⁶⁹ vocabatur¹⁷⁷⁰, in quam¹⁷⁷¹ devenerant¹⁷⁷² Trogodytae¹⁷⁷³ praedones fame¹⁷⁷⁴ et¹⁷⁷⁵ tempestate fessi¹⁷⁷⁶, ut¹⁷⁷⁷, cum¹⁷⁷⁸ herbas radicesque foderent¹⁷⁷⁹, eruer ent¹⁷⁸⁰ topazon¹⁷⁸¹. 108 ¹⁷⁸² haec Archelai¹⁷⁸³ sententia est. Iuba Topazum¹⁷⁸⁴ insulam in Rubro mari a continenti¹⁷⁸⁵ stadiis¹⁷⁸⁶ CCC abesse dicit¹⁷⁸⁷; nebulosam et ideo quaesitam saepius¹⁷⁸⁸ navigantibus nomen ex ea causa accepisse, topazin¹⁷⁸⁹ enim¹⁷⁹⁰ Trogodytarum¹⁷⁹¹ lingua significationem habere quaerendi. ex hac primum inportatam Berenicae reginae, quae fuit mater sequentis Ptolemaei¹⁷⁹², ab¹⁷⁹³ Philone¹⁷⁹⁴ praefecto; regi¹⁷⁹⁵ mire placuisse et inde factam¹⁷⁹⁶ statuam Arsinoae¹⁷⁹⁷ Ptolemaei¹⁷⁹⁸ uxori quattuor cubitorum, sacratam in delubro, quod Ar sinoeum¹⁷⁹⁹ cognominabatur . 109 ¹⁸⁰⁰ recentissimi¹⁸⁰¹ auctores et circa Thebaidis Alabastrum ¹⁸⁰² oppidum nasci dicunt et duo genera eius faciunt, prasoides¹⁸⁰³ atque chrysopteron¹⁸⁰⁴, simile¹⁸⁰⁵ chrysopraso¹⁸⁰⁶. tota enim¹⁸⁰⁷ similitudo ad porri sucum derigitur¹⁸⁰⁸. est autem amplissima gemmarum. eadem sola¹⁸⁰⁹ nobilium¹⁸¹⁰ limam sentit , ceterae¹⁸¹¹ Nax io¹⁸¹² et¹⁸¹³ cotibus poliuntur. haec et usu atteritur .

110 ¹⁸¹⁴ 33 Comitatur¹⁸¹⁵ eam similitudine propior quam auctoritate callaina¹⁸¹⁶, e¹⁸¹⁷ viridi¹⁸¹⁸ pallens¹⁸¹⁹. nascitur post aversa¹⁸²⁰ Indiae apud incolas¹⁸²¹ Caucasi montis, Hyrca nos¹⁸²²¹⁸²³, Sacas, Dahas¹⁸²⁴, amplitudine conspicua, sed fistulosa ac sordium plena, sincerior ¹⁸²⁵ praestantiorque multo¹⁸²⁶ in Carmania¹⁸²⁷, utrobique autem in rupibus inviis et gelidis¹⁸²⁸, oculi¹⁸²⁹ figura extuberans leviterque adhaeres cens¹⁸³⁰ nec¹⁸³¹ ut adnata¹⁸³² petris, sed ut adposita. 111 ¹⁸³³ quam ob¹⁸³⁴ rem scandere ad eas¹⁸³⁵ pigritia¹⁸³⁶ pedum equestres populos taedet, simul et periculum terret; ergo fundis¹⁸³⁷ e¹⁸³⁸ longinquo incessunt et cum¹⁸³⁹ toto musco excutiunt. hoc¹⁸⁴⁰ vectigal, hoc gestamen¹⁸⁴¹ in cervice, digitis¹⁸⁴² gratissimum norunt¹⁸⁴³, hinc¹⁸⁴⁴ census¹⁸⁴⁵, haec gloria a¹⁸⁴⁶ pueritia deiectum¹⁸⁴⁷ numerum ¹⁸⁴⁸ praedicantium; in quo varia fortuna quidam ictu primo cepere praeclaras, multi¹⁸⁴⁹ ad senectam¹⁸⁵⁰ nullas. et venatus¹⁸⁵¹ quidem callainis¹⁸⁵² talis est¹⁸⁵³. sectura inde¹⁸⁵⁴ formantur, alias faciles¹⁸⁵⁵. 112 ¹⁸⁵⁶ optimis¹⁸⁵⁷ color smaragdi, ut tamen appareat¹⁸⁵⁸ alienum esse quod placeat¹⁸⁵⁹. inclusae decorantur auro, aurumque¹⁸⁶⁰ nullae magis decent. quae sunt earum pulchriores , oleo, unguento, etiam¹⁸⁶¹ mero colorem deperdunt, viliores¹⁸⁶² constantius repraesentant¹⁸⁶³, neque est imitabilior alia mendacio¹⁸⁶⁴ vitri. sunt qui in Arabia inveniri eas¹⁸⁶⁵ dicant¹⁸⁶⁶ in¹⁸⁶⁷ nidis avium, quas melancoryp hos¹⁸⁶⁸ vocant.

113 ¹⁸⁶⁹ 34 Viridantium et alia¹⁸⁷⁰ plura sunt genera. vilioris¹⁸⁷¹ turbae prasius¹⁸⁷², cuius alterum genus sanguineis punctis¹⁸⁷³ abhorret, tertium¹⁸⁷⁴ virgulis tribus distinctum¹⁸⁷⁵ candidis¹⁸⁷⁶. praefertur his¹⁸⁷⁷ chrysoprasos¹⁸⁷⁸ porri sucum¹⁸⁷⁹ et ipsa referens¹⁸⁸⁰, sed¹⁸⁸¹ haec¹⁸⁸² paulum declinantem¹⁸⁸³ a topazo in aurum. huic¹⁸⁸⁴ et amplitudo ea est, ut cymbia etiam ex¹⁸⁸⁵ ea fiant, cylindri quidem et¹⁸⁸⁶ creberrime¹⁸⁸⁷. 114 ¹⁸⁸⁸— 35 India¹⁸⁸⁹ et has generat et nilion¹⁸⁹⁰, fulgore¹⁸⁹¹¹⁸⁹² ab ea distantem¹⁸⁹³ brevi¹⁸⁹⁴ et, cum¹⁸⁹⁵ intueare, fallaci¹⁸⁹⁶. Sudines dicit¹⁸⁹⁷ et in Sibero¹⁸⁹⁸ Atticae¹⁸⁹⁹ flumine nasci. est autem color fumidae topazi aut aliquando melleae¹⁹⁰⁰. Iuba in Aethiopia gigni tradit¹⁹⁰¹ in litoribus amnis, quem Nilum vocamus, et inde nomen trahere.— 36 non tralucet¹⁹⁰² molochitis¹⁹⁰³; spissius viret¹⁹⁰⁴ ab¹⁹⁰⁵ colore malvae nomine accepto¹⁹⁰⁶, reddendis laudata signis et¹⁹⁰⁷ infantum¹⁹⁰⁸ custodia quodamque¹⁹⁰⁹ innato contra pericula medicamine¹⁹¹⁰.— 115 ¹⁹¹¹ 37 Viret¹⁹¹² et saepe tralucet iaspis, etiam¹⁹¹³ victa¹⁹¹⁴ multis antiquitatis gloriam¹⁹¹⁵ retinens¹⁹¹⁶. plurimae¹⁹¹⁷ ferunt eam¹⁹¹⁸ gentes, smaragdo similem¹⁹¹⁹ Indi¹⁹²⁰, Cypros duram¹⁹²¹ glaucoque¹⁹²² pingui, Persae aëri¹⁹²³ similem, quae¹⁹²⁴ ob id vocatur aërizusa; talis et Caspia¹⁹²⁵ est. caerulea est circa¹⁹²⁶ Thermodontem amnem, in Phrygia purpurea et¹⁹²⁷ in Cappadocia ex purpura caerulea , tristis¹⁹²⁸ atque non refulgens. Amisos Indicae similem mittit, Calch edon¹⁹²⁹ turbidam. sed minus refert nationes quam bonitates distinguere. 116 ¹⁹³⁰ optima¹⁹³¹ quae purpurae aliquid ¹⁹³² habet, secunda quae rosae, tertia quae smaragdi. singulis¹⁹³³ Graeci nomina ex argumento dedere. quarta apud eos vocatur boria¹⁹³⁴, caelo autumnali matutino similis; haec¹⁹³⁵ erit illa, quae¹⁹³⁶ aërizusa¹⁹³⁷ dicitur¹⁹³⁸. [similis¹⁹³⁹ est et sardae, imitata et violas]. non minus multae species reliquae sunt¹⁹⁴⁰, sed omnes in vitium caeruleae¹⁹⁴¹, ut¹⁹⁴² crystallo¹⁹⁴³ similis¹⁹⁴⁴ aut myxis, item terebinthizusa¹⁹⁴⁵. quam ob rem praestantiores funda cluduntur, ut sint¹⁹⁴⁶ patentes ab utraque parte nec praeter¹⁹⁴⁷ margines quicquam¹⁹⁴⁸ auro amplectente. 117 ¹⁹⁴⁹ vitium in iis¹⁹⁵⁰ est et brevis nitor nec¹⁹⁵¹ longe splendescens¹⁹⁵² et sal¹⁹⁵³ et quae¹⁹⁵⁴ ceteris omnia. et vitro¹⁹⁵⁵ adulterantur, quod manifestum fit, cum extra fulgorem spargunt atque non in se continent. reliquas¹⁹⁵⁶ sphragidas¹⁹⁵⁷ vocant, publico gemmarum nomine¹⁹⁵⁸ his tantum dato [quoniam¹⁹⁵⁹ optime signent]. 118 ¹⁹⁶⁰

totus vero oriens pro amuleto¹⁹⁶¹ gestare¹⁹⁶² eas traditur. ea¹⁹⁶³, quae ex iis¹⁹⁶⁴ smaragdo similis est, saepe¹⁹⁶⁵ transversa¹⁹⁶⁶ linea alba media praecingitur et monogramm os¹⁹⁶⁷ vocatur; quae pluribus, polygrammos¹⁹⁶⁸. libet¹⁹⁶⁹ obiter vanitatem Magicam hic quoque coarguere¹⁹⁷⁰, quoniam hanc utilem esse contionantibus prodiderunt.—Est et onychi iuncta¹⁹⁷¹ quae iasponyx¹⁹⁷² vocatur, et nubem complexa et nives imitata¹⁹⁷³ et¹⁹⁷⁴ stellata rutilis punctis. est et¹⁹⁷⁵¹⁹⁷⁶ sali¹⁹⁷⁷ Megarico similis¹⁹⁷⁸ et velut¹⁹⁷⁹ fumo infecta, quae capnias¹⁹⁸⁰ vocatur. magnitudine¹⁹⁸¹¹⁹⁸² XVI¹⁹⁸³ unciarum vidimus¹⁹⁸⁴ formatam¹⁹⁸⁵ inde effigiem¹⁹⁸⁶ Neronis thoracatam¹⁹⁸⁷.

119 ¹⁹⁸⁸ 38 Reddetur¹⁹⁸⁹ et per se cyanos¹⁹⁹⁰, accommodato¹⁹⁹¹ paulo ante¹⁹⁹² et¹⁹⁹³ iaspidi nomine¹⁹⁹⁴ a¹⁹⁹⁵ colore caeruleo. optima Scythica¹⁹⁹⁶,¹⁹⁹⁷ dein Cypria, postremo Aegyptia. adulteratur maxime¹⁹⁹⁸ tinctura ¹⁹⁹⁹, idque in gloria est²⁰⁰⁰ regum²⁰⁰¹ Aegypti²⁰⁰²; adscribitur et²⁰⁰³ qui primus tinxit. dividitur autem et haec in mares feminasque. inest ei²⁰⁰⁴ aliquando et aureus pulvis, non²⁰⁰⁵ qualis sappiris²⁰⁰⁶; in his²⁰⁰⁷ enim aurum²⁰⁰⁸ punctis conlucet.— 120 ²⁰⁰⁹ 39 Caeruleae²⁰¹⁰ et sappiri²⁰¹¹, rarumque²⁰¹² ut cum purpura. optimae apud Medos, nusquam tamen perlucidae. praeterea inutiles scalpturis²⁰¹³ intervenientibus crystallinis centris. quae sunt ex²⁰¹⁴ iis²⁰¹⁵ cyanei²⁰¹⁶ coloris, mares existimantur.

121 ²⁰¹⁷ 40 Alius²⁰¹⁸ ex hoc ordo purpureis dabitur aut quae ab iis descendant²⁰¹⁹. principatum amethysti tenent Indicae²⁰²⁰, sed in Arabiae²⁰²¹ quoque parte, quae²⁰²² finitima Syriae Petra²⁰²³ vocatur²⁰²⁴, et²⁰²⁵ in Armenia minore et²⁰²⁶ Aegypto et Galatia²⁰²⁷ reperiuntur , sordidissimae autem²⁰²⁸ vilissimaeque²⁰²⁹ in Thaso²⁰³⁰ et Cypro. causam nominis adferunt quod usque ad vini colorem accedens²⁰³¹, priusquam eum²⁰³² degustet, in violam²⁰³³ desinat²⁰³⁴ fulgor²⁰³⁵, ali i quia²⁰³⁶ sit quiddam²⁰³⁷ in purpura illa²⁰³⁸ non ex toto²⁰³⁹ igneum²⁰⁴⁰, sed in²⁰⁴¹ vini colorem²⁰⁴² deficiens²⁰⁴³. perlucent²⁰⁴⁴ autem omnes violaceo²⁰⁴⁵ decore²⁰⁴⁶, scalpturis²⁰⁴⁷ faciles. 122 Indica²⁰⁴⁸ absolutum Ph oenices²⁰⁴⁹ purpurae colorem habet²⁰⁵⁰. ad hanc²⁰⁵¹ tinguentium²⁰⁵² officinae dirigunt vota. fundit²⁰⁵³ autem²⁰⁵⁴ aspectu²⁰⁵⁵ leniter blandum neque in oculos, ut carbunculi, vibrantem²⁰⁵⁶. alterum earum²⁰⁵⁷ genus descendit ad hyacinthos; hunc colorem²⁰⁵⁸ Indi socon²⁰⁵⁹ vocant, talemque gemmam socondion²⁰⁶⁰. dilutior²⁰⁶¹ ex eodem sapenos²⁰⁶² vocatur, eademque²⁰⁶³ pharanitis²⁰⁶⁴ in contermino Arabiae, gentis²⁰⁶⁵ nomine. quartum genus²⁰⁶⁶ colorem vini habet. 123 quintum ad vicina²⁰⁶⁷ crystalli descendit albicante purpurae²⁰⁶⁸ defectu²⁰⁶⁹. hoc²⁰⁷⁰ minime probatur, quando praecellens debeat²⁰⁷¹ esse in suspectu velut ex carbuncu refulgens quidam²⁰⁷² le niter²⁰⁷³ in purpura roseus nitor²⁰⁷⁴. tales aliqui malunt paederotas²⁰⁷⁵ vocare, alii²⁰⁷⁶ anterotas, multi Veneris genam²⁰⁷⁷. 124 Magorum vanitas ebrietati eas²⁰⁷⁸ resistere promittit et inde appellatas, praeterea, si lunae nomen ac²⁰⁷⁹ solis inscribatur²⁰⁸⁰ in iis²⁰⁸¹ atque ita suspendantur e collo²⁰⁸² cum pilis²⁰⁸³ cynocephali et²⁰⁸⁴ plumis hirundinis, resistere veneficiis ²⁰⁸⁵, iam vero²⁰⁸⁶ quoquo²⁰⁸⁷ modo adesse²⁰⁸⁸ reges adituris, grandinem ²⁰⁸⁹ quoque²⁰⁹⁰ avertere²⁰⁹¹ ac locustas precatione addita, quam demonstrant²⁰⁹². nec non in²⁰⁹³ smaragdis quoque²⁰⁹⁴ similia promisere ²⁰⁹⁵, si aquilae scalperentur aut scarabaei, quae quidem scripsisse eos²⁰⁹⁶ non sine contemptu²⁰⁹⁷ et inrisu generis humani arbitror.

125 ²⁰⁹⁸ 41 Multum ab²⁰⁹⁹ hac distat hyacinthos, ab vicino²¹⁰⁰ tamen colore descendens²¹⁰¹. differentia haec est²¹⁰², quod ille emicans²¹⁰³ in amethysto²¹⁰⁴ fulgor violaceus diluitur²¹⁰⁵ hyacintho primoque²¹⁰⁶ aspectu gratus evanescit, antequam satiet²¹⁰⁷, adeoque non inplet oculos, ut paene non attingat, marcescens²¹⁰⁸ celerius ²¹⁰⁹ nominis²¹¹⁰ sui flore. 126 ²¹¹¹— 42 Hyacinthos²¹¹² Aethiopia mittit et chrysolithos aureo fulgore²¹¹³ tralucentes. praeferuntur his²¹¹⁴ Indicae et, si²¹¹⁵ variae non sint²¹¹⁶, Tibarenae²¹¹⁷. deterrimae autem Arabicae²¹¹⁸, quoniam turbidae sunt et²¹¹⁹ variae²¹²⁰, fulgoris²¹²¹ interpellati nubilo macularum²¹²², etiam quae limpidae²¹²³ contigere, veluti²¹²⁴ scobe²¹²⁵ refertae²¹²⁶. optimae²¹²⁷ sunt quae²¹²⁸ in collatione aurum²¹²⁹ albicare²¹³⁰ quadam argenti facie cogunt. h ae²¹³¹ funda includuntur perspicuae²¹³², ceteris subicitur aurichalcum²¹³³, tametsi²¹³⁴ exiere iam de²¹³⁵ gemmarum usu. 127 ²¹³⁶— 43 Appellantur aliquae²¹³⁷ et chryselectroe²¹³⁸, in colorem electri declinantes , matutino²¹³⁹ tamen tantum²¹⁴⁰ aspectu²¹⁴¹. Ponticas deprehendit levitas. quaedam durae sunt ac rufae²¹⁴², quaedam²¹⁴³ molles²¹⁴⁴, sordidae. Bocchus auctor est et²¹⁴⁵ in Hispania repertas²¹⁴⁶ et quo in loco crystallum dixit²¹⁴⁷ ad libramentum²¹⁴⁸ aquae puteis defossis²¹⁴⁹ erui²¹⁵⁰, chrysolithon²¹⁵¹ XII pondo a se visam. 128 ²¹⁵²— 44 Fiunt²¹⁵³ et leucochrysi²¹⁵⁴ interveniente candida vena. sunt et²¹⁵⁵ in hoc genere capniae²¹⁵⁶. sunt et vitreis²¹⁵⁷ similes, velut²¹⁵⁸ croco fulgentes²¹⁵⁹; vitro²¹⁶⁰ adulterantur, ut²¹⁶¹ visu discerni non possint²¹⁶²; tactus²¹⁶³ deprendit, tepidior in vitreis²¹⁶⁴. 45 In eodem genere sunt melichrysi²¹⁶⁵ veluti²¹⁶⁶ per aurum²¹⁶⁷ sincero melle tralucente²¹⁶⁸. has²¹⁶⁹ India fert²¹⁷⁰, quamquam²¹⁷¹ in²¹⁷² duritia²¹⁷³ fragiles²¹⁷⁴, non ingratas²¹⁷⁵. eadem²¹⁷⁶ et xuthon²¹⁷⁷ parit²¹⁷⁸, plebeiam²¹⁷⁹ sibi gemmam.

129 ²¹⁸⁰ 46 Candidarum dux est paederos²¹⁸¹, quamquam quaeri potest²¹⁸², in²¹⁸³ quo²¹⁸⁴ colore numerari²¹⁸⁵²¹⁸⁶ debeat totiens iactati per alienas pulchritudines nominis, adeo ut²¹⁸⁷ decoris praerogativa in vocabulo facta sit²¹⁸⁸. sed tamen²¹⁸⁹ et suum genus expectatione tanta dignum. coeunt quippe²¹⁹⁰ in tralucidam²¹⁹¹ crystallum²¹⁹² viridis suo modo aër simulque purpurae²¹⁹³ et quidam vini aurei nitor semper²¹⁹⁴ extremus in visu, sed purpura coronatus. madere²¹⁹⁵ videtur et singulis²¹⁹⁶ his et²¹⁹⁷ pariter omnibus, 130? ²¹⁹⁸ nec gemmarum²¹⁹⁹ esse²²⁰⁰ ulla liquidior²²⁰¹ potest²²⁰² iucunda suavitate²²⁰³ oculis. haec²²⁰⁴ laudatissima est in Indis²²⁰⁵, apud quos sangenon²²⁰⁶ vocatur, proxima in Aegypto²²⁰⁷, ubi²²⁰⁸ syenites²²⁰⁹, tertia²²¹⁰ in Arabia, verum scabra, tum²²¹¹ Pontica, quae mollius radiat, Thasia²²¹², et²²¹³ ipsa mollior²²¹⁴, et Galatica²²¹⁵ et Thracia²²¹⁶ et Cypria. vitia earum languor²²¹⁷ aut alienis turbari coloribus et quae ceterarum.

131 ²²¹⁸ 47 Proxima²²¹⁹ candicantium est asteria. principatum habet²²²⁰ proprietate nature, quod inclusam lucem pupilla²²²¹ quadam²²²² continet. hanc²²²³ transfundit cum inclinatione velut intus ambulantem alio²²²⁴ atque alio²²²⁵ loco reddens. eadem²²²⁶ contraria²²²⁷ soli regerit²²²⁸ candicantes radios in modum stellae²²²⁹, unde nomen invenit. difficiles²²³⁰ in India²²³¹ natae ad caelandum . praeferuntur Carmanicae.

132 ²²³² 48 Similiter candida est quae vocatur astrion²²³³, crystallo propinqua²²³⁴, in India nascens et²²³⁵ in Pa talenes²²³⁶ litoribus²²³⁷. huic²²³⁸ intus a centro stella²²³⁹ lucet fulgore pleno lunae²²⁴⁰. quidam causam nominis reddunt quod astris opposita fulgorem rapiat et²²⁴¹ regerat. optimam in Carmania gigni dicunt²²⁴² nullamque²²⁴³ minus obnoxiam vitio; cerauniam²²⁴⁴ etiam²²⁴⁵ vocari quae sit deterior; pessimam²²⁴⁶ vero²²⁴⁷ lanternarum²²⁴⁸ lumini similem. 133 49 celebrant et astrioten²²⁴⁹, mirasque laudes eius in Magicis artibus Zoroastren²²⁵⁰ cecinisse produnt²²⁵¹.— 50 Astolon²²⁵² Sudines dicit oculis piscium similem²²⁵³ esse²²⁵⁴, radiare fulgore²²⁵⁵ candido ut²²⁵⁶ solem²²⁵⁷.

134 ²²⁵⁸ 51 Est inter candidas et²²⁵⁹ quae ceraunia²²⁶⁰ vocatur, fulgorem²²⁶¹ siderum rapiens, ipsa²²⁶² crystallina, splendoris caerulei, in Carmania²²⁶³ nascens. Zenothemis fatetur albam esse, sed habere intus stellam corus cantem²²⁶⁴; fieri²²⁶⁵ et hebetes ceraunias, quas in²²⁶⁶ nitro et aceto maceratas²²⁶⁷ per aliquot²²⁶⁸ dies concipere stellam eam, quae post totidem menses relanguescat. 135 ²²⁶⁹ Sotacus et²²⁷⁰ alia duo genera fecit cerauniae, nigrae²²⁷¹ rubentisque²²⁷² [similes eas esse securibus²²⁷³]. ex his²²⁷⁴ quae²²⁷⁵ nigrae sint²²⁷⁶ ac rotundae, sacras²²⁷⁷ esse; urbes per illas²²⁷⁸ expugnari²²⁷⁹ et classes²²⁸⁰; baetulos²²⁸¹ vocari; quae vero longae²²⁸² sint²²⁸³, ceraunias. faciunt et aliam raram²²⁸⁴ admodum, Magorum²²⁸⁵ studiis expetitam, quoniam non aliubi²²⁸⁶ inveniatur²²⁸⁷ quam in loco fulmine icto.

136 ²²⁸⁸ 52 Proximum cerauniae nomen apud eos habet quae²²⁸⁹ vocatur iris. effoditur in quadam insula Rubri maris, quae - distat a Berenice urbe LX²²⁹⁰ p., cetera sui parte crystallus²²⁹¹. itaque quidam eam²²⁹² radicem²²⁹³ crystalli esse dixerunt. ex argumento vocatur²²⁹⁴ iris, nam²²⁹⁵ sub tecto percussa sole species et²²⁹⁶ colores²²⁹⁷ arcus caelestis in proximos parietes eiaculatur, subinde²²⁹⁸ mutans magnaque varietate admirationem sui augens. 137 ²²⁹⁹ sexangulam esse ut crystallum constat , sed²³⁰⁰ aliqui²³⁰¹ scabris lateribus et angulis inaequalibus²³⁰² dicunt, in sole aperto²³⁰³ radios in se²³⁰⁴ candentes²³⁰⁵ discutere, aliquo²³⁰⁶ vero²³⁰⁷ ante se proiecto nitore adiacentia inlustrare. colores autem non nisi²³⁰⁸ ex opaco, ut²³⁰⁹ diximus, reddunt,²³¹⁰ nec ut²³¹¹ ipsae habeant, sed ut repercussu²³¹² parietum²³¹³ elidant²³¹⁴; optima quae²³¹⁵ maximos arcus facit simillimosque caelestibus. est²³¹⁶ et alia iritis²³¹⁷, cetera²³¹⁸ similis²³¹⁹, sed praedura. 138 hanc Orus²³²⁰ crematam tusamque ad ichneumonum²³²¹ morsus remedio esse scripsit²³²², nasci autem in Perside²³²³.— 53 Similis aspectu est, sed non eiusdem effectus, quae vocatur²³²⁴ leros²³²⁵, alba nigraque macula in traversum distinguentibus²³²⁶ crystallum.

54 Expositis per²³²⁷ genera colorum principalibus gemmis reliquas per litterarum ordinem²³²⁸ explicabimus.

139 ²³²⁹Achates in magna fuit auctoritate, nunc in nulla est²³³⁰, reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis , postea plurimis in terris²³³¹, exce llens²³³² amplitudine²³³³, numerosa²³³⁴ varietatibus, quae²³³⁵ mutant cognomina eius. vocatur enim iaspachates²³³⁶, cerachates, smara gdachates²³³⁷, haemachates ²³³⁸, leucachates, dendrachates, quae²³³⁹ velut²³⁴⁰ arbusculis²³⁴¹ insignis²³⁴² est²³⁴³, antachates²³⁴⁴, quae²³⁴⁵, cum uritur²³⁴⁶, murram redolet²³⁴⁷, corallachates²³⁴⁸ guttis aureis sappiri modo sparsa²³⁴⁹, qualis copiosissima in Creta. quae²³⁵⁰ et sacra appellatur²³⁵¹. qui dam²³⁵² putant²³⁵³ contra araneorum et²³⁵⁴ scorpionum ictus eam²³⁵⁵ prodesse. 140 ²³⁵⁶ quod²³⁵⁷ in Siculis utique crediderim, quoniam prim o²³⁵⁸ eius provinciae adflatu scorpionum pestis²³⁵⁹ extinguitur. et²³⁶⁰ in²³⁶¹ India inventae²³⁶² contra eadem pollent, magnis²³⁶³ et aliis miraculis : reddunt enim fluminum species, nemorum²³⁶⁴, iumentorum ²³⁶⁵²³⁶⁶ etiam²³⁶⁷. e ssedar iis²³⁶⁸ staticula²³⁶⁹, equorum²³⁷⁰ ornamenta²³⁷¹ inde medicisque²³⁷² coticulas²³⁷³ faciunt²³⁷⁴, nam²³⁷⁵ spectasse²³⁷⁶ etiam prodest²³⁷⁷ oculis. 141 ²³⁷⁸ sitim quoque²³⁷⁹ sedant²³⁸⁰ in os additae²³⁸¹. Phrygiae viridia ²³⁸²²³⁸³ non habent. Thebis²³⁸⁴ Aegyptiis²³⁸⁵ repertae²³⁸⁶ carent rubentibus venis et albis, hae²³⁸⁷ quoque contra scorpiones validae. eadem auctoritas et Cypriis²³⁸⁸. sunt qui maxime probent vitream perspicuitatem in his²³⁸⁹. reperiuntur²³⁹⁰ et in Trachinia²³⁹¹ circa²³⁹² Oetam et in Parnaso²³⁹³ et in Lesbo et in Messene²³⁹⁴ similes limitum²³⁹⁵ floribus et in Rhodo. 142 ²³⁹⁶ aliae apud Magos differentiae sunt in iis²³⁹⁷: quae leoninis²³⁹⁸ pellibus²³⁹⁹ similes reperiuntur²⁴⁰⁰, potentiam habere contra scorpiones dicunt²⁴⁰¹. in Persis²⁴⁰² vero suffitu earum tempestates averti et²⁴⁰³ presteras²⁴⁰⁴, flumina²⁴⁰⁵ sisti—argumentum esse, si in ferventes cortinas additae refrigerent—, sed, ut prosint, leoninis iubis adalligandas²⁴⁰⁶, nam²⁴⁰⁷ hyaenae addita²⁴⁰⁸ abominantur discordiam²⁴⁰⁹ domibus. eam vero, quae unius coloris sit, invictam athletis esse, argumento²⁴¹⁰, quod in ollam plenam olei coiecta²⁴¹¹ cum pigmentis, intra duas horas suffervefacta, unum colorem ex omnibus faciat²⁴¹² minii²⁴¹³.

143 ²⁴¹⁴ Acopos²⁴¹⁵ nitro²⁴¹⁶ colore²⁴¹⁷ similis est, pumicosa, guttis aureis stellata²⁴¹⁸. cum hac oleum suffervefactum perunctis lassitudinem , si credimus²⁴¹⁹, solvit²⁴²⁰.—Alabastritis²⁴²¹ nascitur in Alabastro Aegypti et in Syriae Damasco candore interstincto ²⁴²² variis coloribus. haec²⁴²³ cremata cum fossili sale et²⁴²⁴ trita gravitates oris et²⁴²⁵ dentium extenuare dicitur.— 144 ²⁴²⁶ Alectorias vocant in ventriculis²⁴²⁷ gallinaceorum inventas²⁴²⁸ crystallina specie, magnitudine fabae, quibus Milonem Crotoniensem²⁴²⁹ usum in certaminibus invictum fuisse videri volunt²⁴³⁰.—Androdamas argenti nitorem habet [ut²⁴³¹ adamas²⁴³²], quadratis²⁴³³ semper²⁴³⁴ tessellis similis. Magi²⁴³⁵ putant nomen inpositum ab eo, quod impetus hominum et iracundias domet. argyrodamas²⁴³⁶ eadem²⁴³⁷ sit an alia, auctores non explicant . 145 ²⁴³⁸—Antipathes²⁴³⁹ nigra²⁴⁴⁰ non tralucet. experimentum eius ut²⁴⁴¹ coquatur²⁴⁴² in lacte; facit enim id²⁴⁴³ murrae simile. inmensum²⁴⁴⁴ quiddam²⁴⁴⁵ in hac²⁴⁴⁶ fortassis aliquis expectet, in tot²⁴⁴⁷²⁴⁴⁸ exemplis uni possessione²⁴⁴⁹ huius nominis data²⁴⁵⁰. contra effascinationes auxiliari eam²⁴⁵¹ Magi²⁴⁵² volunt.—Arabica²⁴⁵³ ebori simillima est, et hoc videretur, nisi abnueret²⁴⁵⁴ duritia. hanc²⁴⁵⁵ putant contra dolores nervorum prodesse habentibus.— Aromatitis²⁴⁵⁶ et ipsa in Arabia invenitur²⁴⁵⁷, sed et in Aegypto circa Philas²⁴⁵⁸, ubique lapidosa²⁴⁵⁹ et murrae coloris et odoris²⁴⁶⁰, ob hoc reginis frequentata. 146 ²⁴⁶¹—Asbestos²⁴⁶² in Arcadiae montibus nascitur coloris ferrei.—Aspisatim²⁴⁶³ Democritus in Arabia nasci²⁴⁶⁴ tradit, ignei coloris, et²⁴⁶⁵ oportere²⁴⁶⁶ cum²⁴⁶⁷ cameli²⁴⁶⁸ fimo splenicis²⁴⁶⁹ adalligari, inveniri utique²⁴⁷⁰ in nido Arabicarum²⁴⁷¹ alitum; et aliam²⁴⁷² eodem nomine ibi in Leucopetra²⁴⁷³ nasci, argentei coloris, radiantem²⁴⁷⁴; cum²⁴⁷⁵..... contra²⁴⁷⁶ lymphatum²⁴⁷⁷ habenti bus²⁴⁷⁸. 147 ²⁴⁷⁹—Atizoen²⁴⁸⁰ in India et Persidis²⁴⁸¹ Acidane²⁴⁸² monte nasci²⁴⁸³, argenteo nitore fulgentem, magnitudine trium digitorum, ad²⁴⁸⁴ lenticulae²⁴⁸⁵ figuram, odoris iucundi, necessariam²⁴⁸⁶ Magis regem constituentibus.— Augit is²⁴⁸⁷ non²⁴⁸⁸ alia videtur²⁴⁸⁹ multis esse quam²⁴⁹⁰ callaina²⁴⁹¹.

²⁴⁹²

Lapis²⁴⁹³ amphidanes²⁴⁹⁴ alio nomine chrysocolla appellatur, nascens²⁴⁹⁵ in²⁴⁹⁶ Indiae²⁴⁹⁷ parte²⁴⁹⁸, ubi formicae eruunt²⁴⁹⁹ aurum²⁵⁰⁰, in quo²⁵⁰¹ et invenitur auro similis, quadrata figura. adfirmatur²⁵⁰² natura eius quae²⁵⁰³ magnetis esse²⁵⁰⁴, nisi quod augere quoque aurum traditur. 148 ²⁵⁰⁵—Aphrodisiaca²⁵⁰⁶ ex candido rufa est.— Apsyctos²⁵⁰⁷ septenis diebus calorem²⁵⁰⁸ tenet excalefacta igni, nigra ac ponderosa, distinguentibus²⁵⁰⁹ eam venis rubentibus. putant²⁵¹⁰ prodesse contra frigora.—Aegyptillam²⁵¹¹ lacchus intellegit per album²⁵¹² sardae²⁵¹³ nigraque²⁵¹⁴ venis transeuntibus²⁵¹⁵, volgus autem²⁵¹⁶ nigra radice, caerulea²⁵¹⁷ facie²⁵¹⁸. nomen²⁵¹⁹ a loco.

149 ²⁵²⁰ 55 Balanitae duo genera sunt²⁵²¹, subviridis²⁵²² et Corinthii²⁵²³ aeris similitudine, illa a²⁵²⁴ Copto, haec ab Trogodytica veniens²⁵²⁵, medias²⁵²⁶ secante flammea vena.—Batrachitas²⁵²⁷ quoque²⁵²⁸ Coptos²⁵²⁹ mittit, unam ranae similem colore²⁵³⁰, alteram et venis²⁵³¹, tertiam rubetis²⁵³² e nigro.—Baptes, mollis alioqui, odore excellit²⁵³³.—Beli oculus²⁵³⁴ albicans pupillam²⁵³⁵ cingit²⁵³⁶ nigram e²⁵³⁷ medio aureo colore fulgentem²⁵³⁸ et propter speciem²⁵³⁹ sacratissimo Assyriorum deo dicatam²⁵⁴⁰. Belum²⁵⁴¹ autem aliam, quam sic vocant, in Arbelis²⁵⁴² nasci Democritus tradit nucis iuglandis²⁵⁴³ magnitudine, vitrea specie. 150 ²⁵⁴⁴—Baroptenus²⁵⁴⁵ sive baripe²⁵⁴⁶, nigra sanguineis et albis nodis, adalligata²⁵⁴⁷ proicitur²⁵⁴⁸ veluti portentosa.—Botryitis²⁵⁴⁹ alia nigra est, alia pampinea, incipienti²⁵⁵⁰ uvae similis.—Bostrychitin²⁵⁵¹ Zoroastres ²⁵⁵² crinibus mulierum similiorem²⁵⁵³ vocat²⁵⁵⁴.—Bucardia²⁵⁵⁵, bubulo cordi similis, Babylone tantum nascitur.—Brontea ²⁵⁵⁶, capiti²⁵⁵⁷ testudinum²⁵⁵⁸, e²⁵⁵⁹ tonitribus²⁵⁶⁰ cadit, ut²⁵⁶¹ putant²⁵⁶², restinguitque ²⁵⁶³ fulmine²⁵⁶⁴ icta²⁵⁶⁵, si credimus.—Boloe²⁵⁶⁶ in Hibero²⁵⁶⁷ inveniuntur²⁵⁶⁸, glaebae²⁵⁶⁹ similitudine.

151 ²⁵⁷⁰ 56 Cadmitis²⁵⁷¹ eadem est²⁵⁷² quae ostracitis vocatur²⁵⁷³, nisi quod hanc²⁵⁷⁴ caeruleae²⁵⁷⁵ interdum cingunt²⁵⁷⁶ bullae.—Callais sappirum imitatur candidior et litoroso mari similis.— Capnitis²⁵⁷⁷ quibusdam videtur suum genus habere, pluribus²⁵⁷⁸ iaspidis²⁵⁷⁹ fumidae²⁵⁸⁰, ut suo loco diximus.—Cappadocia²⁵⁸¹ et²⁵⁸²²⁵⁸³ in Phrygia nascitur, ebori similis.—Callaicam²⁵⁸⁴ vocant e turbido callaino²⁵⁸⁵. ferunt²⁵⁸⁶ plures²⁵⁸⁷ coniunctas²⁵⁸⁸ semper inveniri ²⁵⁸⁹. 152 ²⁵⁹⁰—Catochitis²⁵⁹¹ Corsicae lapis est²⁵⁹², ceteris maior²⁵⁹³ et magis²⁵⁹⁴ mirabilis, si²⁵⁹⁵ vera traduntur, inpositam manum veluti cummi retinens.—Catoptritis²⁵⁹⁶ in²⁵⁹⁷ Cappadocia provenit candore²⁵⁹⁸ imaginem regerens.—Cepitis²⁵⁹⁹ sive cepolatitis²⁶⁰⁰ candida est, venarum coeuntibus²⁶⁰¹ lineis in unum.—Ceramitis ²⁶⁰² testae colorem habet. 153 ²⁶⁰³—Cinaediae inveniuntur in cerebro piscis eiusdem nominis, candidae et oblongae eventuque mirae²⁶⁰⁴, si modo est fides praesagire eas habitum maris nubili vel tranquilli²⁶⁰⁵.—Ceritis cerae similis est, circos accipitri²⁶⁰⁶, corsoides²⁶⁰⁷ canitiae²⁶⁰⁸ capitis²⁶⁰⁹, corallachates²⁶¹⁰²⁶¹¹ curalio²⁶¹², aureis²⁶¹³ guttis distincta²⁶¹⁴, corallis minio²⁶¹⁵; gignitur in India et Syene²⁶¹⁶. 154 ²⁶¹⁷—Crateritis²⁶¹⁸ inter chrysolithum²⁶¹⁹ et electrum colorem habet, praedura²⁶²⁰ natura.—Crocallis²⁶²¹ ceras²⁶²² repraesentat.—Cyitis²⁶²³ circa²⁶²⁴ Copton²⁶²⁵ nascitur candida et videtur intus habere partum²⁶²⁶, qui²⁶²⁷ sentiatur etiam crepitu. —Chalcophonos²⁶²⁸ nigra est, sed inlisa aeris tinnitum reddit²⁶²⁹, tragoedis, ut suadent, gestanda. 155 ²⁶³⁰—Chelidoniae²⁶³¹ duorum sunt generum, hirundinum colore, ex²⁶³² altera²⁶³³ parte purpureae ²⁶³⁴, in alia²⁶³⁵ purpura m²⁶³⁶ nigris interpellantibus maculis²⁶³⁷. —Chelonia²⁶³⁸ oculus est²⁶³⁹ Indicae testudinis, vel portentosissima ²⁶⁴⁰ Magorum²⁶⁴¹ mendaciis. melle enim colluto²⁶⁴² ore inpositam linguae²⁶⁴³ futurorum divinationem²⁶⁴⁴ praestare promittunt ²⁶⁴⁵ XV²⁶⁴⁶ luna et²⁶⁴⁷ silente toto²⁶⁴⁸ die, decrescente²⁶⁴⁹ vero ante ortum solis, ceteris diebus a prima in sextam horam²⁶⁵⁰.— Sunt et chelonitides aliarum²⁶⁵¹ testudinum super fi ciei²⁶⁵² similes , ex quibus ad tempestates sedandas multa vaticinantur, eam²⁶⁵³ vero, quae ex iis²⁶⁵⁴ aureis guttis aspersa²⁶⁵⁵ sit, cum scarabaeo deiectam²⁶⁵⁶ in aquam ferventem tempestates²⁶⁵⁷ commovere²⁶⁵⁸. 156 ²⁶⁵⁹—Chloritis²⁶⁶⁰ herbacei coloris est²⁶⁶¹; eam²⁶⁶² in ventre²⁶⁶³ motacillae avis inveniri dicunt Magi congenitam ei et ferro²⁶⁶⁴ includi iubent ad quaedam prodigiosa moris sui.—Choaspitis a flumine dicta est, ex²⁶⁶⁵ viridi²⁶⁶⁶ fulgoris aurei.— Chrysolampsis²⁶⁶⁷²⁶⁶⁸ in Aethiopia nascitur, pallida alias, sed²⁶⁶⁹ noctu²⁶⁷⁰ ignea²⁶⁷¹.—Chrysopis²⁶⁷² aurum videtur esse.—Cetionides ²⁶⁷³ in²⁶⁷⁴ Aeolide²⁶⁷⁵ nunc²⁶⁷⁶ Atarneo²⁶⁷⁷ pago, quondam oppido, nascuntur, multis coloribus tralucentes, alias²⁶⁷⁸ vitreae, alias crystallinae, alias iaspidis²⁶⁷⁹, sed et sordidis²⁶⁸⁰ tantus²⁶⁸² est nitor, ut imagines reddant ceu specula.

157 ²⁶⁸³ 57 Daphnean²⁶⁸⁴²⁶⁸⁵ Zoroastres²⁶⁸⁶ morbis comitialibus demonstrat .—Diadochos berullo²⁶⁸⁷ similis est.—Diphyes²⁶⁸⁸ duplex, candida ac nigra, mas ac femina, genitale utriusque , sexus²⁶⁸⁹ distinguente linea.—Dionysias²⁶⁹⁰, nigra ac²⁶⁹¹ dura, mixtis rubentibus maculis, ex aqua trita saporem vini facit et ebrietati resistere putatur. 158 ²⁶⁹²—Draconitis²⁶⁹³ sive dracontias²⁶⁹⁴ e cerebro fit draconum, sed nisi viventibus absciso²⁶⁹⁵ capite²⁶⁹⁶ non²⁶⁹⁷ gemmescit invidia animalis²⁶⁹⁸ mori²⁶⁹⁹ se sentientis²⁷⁰⁰. [igitur²⁷⁰¹ dormientibus amputant]. Sotacus, qui visam eam²⁷⁰² gemmam sibi apud regem scripsit, bigis vehi quaerentes tradit²⁷⁰³ et viso dracone²⁷⁰⁴ spargere somni²⁷⁰⁵ medicamenta atque ita sopiti²⁷⁰⁶ praecidere. esse²⁷⁰⁷ candore tralucido, nec postea poliri aut artem admittere.

159 ²⁷⁰⁸ 58 Encardia²⁷⁰⁹²⁷¹⁰ cognominatur²⁷¹¹ enariste²⁷¹², in²⁷¹³ nigro²⁷¹⁴ colore effigie²⁷¹⁵ cordis eminente²⁷¹⁶; altera eodem²⁷¹⁷ nomine viridi colore cordis speciem²⁷¹⁸, tertia nigrum cor ostendit, reliqua sui²⁷¹⁹ parte²⁷²⁰ candida.—Enorchis²⁷²¹ candida est divisisque²⁷²² fragmentis ²⁷²³ testium effigiem repraesentat.—Exhebenum²⁷²⁴ Zoroastres²⁷²⁵ speciosam et candidam tradit²⁷²⁶, qua aurifices aurum poliant. 160 —Eryt hallis²⁷²⁷, cum sit candida, ad inclinationes rubescere videtur.—Erotylos²⁷²⁸ sive²⁷²⁹ amphicomos²⁷³⁰ sive²⁷³¹ hieromnemon²⁷³² Democrito²⁷³³ laudatur in argumentis²⁷³⁴ divinationum.—Eumeces²⁷³⁵ in Bactris²⁷³⁶ nascitur, silici similis , et²⁷³⁷ capiti supposita²⁷³⁸ visa nocturna oraculi²⁷³⁹ modo reddit²⁷⁴⁰. —Eumitren²⁷⁴¹ Beli gemmam, sanctissimi deorum sui²⁷⁴², Assyrii ²⁷⁴³ observant²⁷⁴⁴, porracei coloris, superstitionibus gratam. —Eupetalos²⁷⁴⁵ quattuor colores habet, 161 ²⁷⁴⁶ caeruleum²⁷⁴⁷, igneum, minii²⁷⁴⁸, mali.—Eureos²⁷⁴⁹ nucleo²⁷⁵⁰ olivae similis est²⁷⁵¹, striata²⁷⁵² concharum modo, non adeo candida²⁷⁵³.—Eurotias situ videtur operire nigritiam.—Eusebes ex eo²⁷⁵⁴ lapide est, quo²⁷⁵⁵ traditur in Tyro²⁷⁵⁶ Herculis templo facta²⁷⁵⁷²⁷⁵⁸ sedes, ex qua pii²⁷⁵⁹ facile surgebant.—Epimelas fit, cum candida gemma superne nigricat²⁷⁶⁰.

162 ²⁷⁶¹ 59 Galaxian²⁷⁶² aliqui galactiten²⁷⁶³ vocant, similem proxime dictis, sed intercurrentibus sanguineis aut candidis venis. —Galactitis ex uno²⁷⁶⁴ colore lactis est. eandem²⁷⁶⁵ leucogaeam²⁷⁶⁶ et leucographitim²⁷⁶⁷ appellant et synechitim²⁷⁶⁸, in attritu²⁷⁶⁹ lactis²⁷⁷⁰ suco ac sapore notabilem, in educatione nutricibus lactis fecundam²⁷⁷¹²⁷⁷². infantium quoque²⁷⁷³ collo²⁷⁷⁴ adalligata salivam facere traditur²⁷⁷⁵, in ore autem liquescere, eadem²⁷⁷⁶²⁷⁷⁷ memoriam adimere. mittunt²⁷⁷⁸ eam Nilus²⁷⁷⁹ et Achelous amnes²⁷⁸⁰. sunt qui smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocent. 163 —Gallaica²⁷⁸¹ argyrodamanti²⁷⁸² similis est²⁷⁸³, paulo sordidior; inveniuntur²⁷⁸⁴ iunctae²⁷⁸⁵ binae ternaeque²⁷⁸⁶.—Gassinnaden²⁷⁸⁷ Medi mittunt, coloris orobini, veluti floribus sparsam; nascitur et in Arbelis²⁷⁸⁸. haec quoque gemma concipere dicitur et intra²⁷⁸⁹ se partum fateri concussa²⁷⁹⁰, concipere²⁷⁹¹ autem trimenstri spatio²⁷⁹². 164 ²⁷⁹³—Glossopetra, linguae similis humanae, in terra non²⁷⁹⁴ nasci dicitur²⁷⁹⁵, sed deficiente luna caelo decidere²⁷⁹⁶, selenomantiae ²⁷⁹⁷ necessaria²⁷⁹⁸. quod ne credamus²⁷⁹⁹, promissi quoque²⁸⁰⁰ vanitas facit²⁸⁰¹; ventos enim ea comprimi narrant.—Gor gonia nihil aliud est quam curalium²⁸⁰². nominis²⁸⁰³ causa, quod in duritiam lapidis mutatur emollitum in²⁸⁰⁴ mari²⁸⁰⁵. hanc²⁸⁰⁶ fulminibus ²⁸⁰⁷ et typhoni resistere adfirmant.—Goniaeam²⁸⁰⁸²⁸⁰⁹ eadem vanitate inimicorum poenas efficere promittunt.

165 ²⁸¹⁰ 60 Heliotropium nascitur in Aethiopia, Africa, Cypro, porraceo colore²⁸¹¹, sanguineis venis distincta. causa nominis²⁸¹², quoniam deiecta²⁸¹³ in vas aquae, fulgore²⁸¹⁴ solis accidente²⁸¹⁵, repercussu ²⁸¹⁶ sanguineo mutat²⁸¹⁷ eu m, maxime²⁸¹⁸ Aethiopica. eadem extra aquam²⁸¹⁹ speculi modo solem accipit deprenditque defectus , subeuntem lunam²⁸²⁰ ostendens. Magorum²⁸²¹ inpudentiae²⁸²² vel manifestissimum in hac²⁸²³ quoque exemplum est, quoniam admixta herba heliotropio, quibusdam²⁸²⁴ additis precationibus²⁸²⁵, gerentem conspici negent²⁸²⁶. 166 ²⁸²⁷—Hephaestitis²⁸²⁸ quoque²⁸²⁹ speculi naturam habet in reddendis imaginibus, quamquam rutila²⁸³⁰. experimentum est, si statim²⁸³¹ addita fervens aqua refrigerata²⁸³² sit aut si in sole adposita²⁸³³²⁸³⁴ aridam materiam statim²⁸³⁵ accendat . nascitur in Coryco²⁸³⁶.—Hermu aedoeon²⁸³⁷ ex argumento virilitatis²⁸³⁸ in candida gemma vel nigra, aliquando et²⁸³⁹ pallida, ambiente circulo coloris aurei appellatur²⁸⁴⁰. 167 ²⁸⁴¹—Hexecontalithos ²⁸⁴², in parva magnitudine multicolor [hoc²⁸⁴³ sibi nomen adoptavit], reperitur in Trogodytice²⁸⁴⁴.—Hieracitis²⁸⁴⁵ alternat tota²⁸⁴⁶ miluinis²⁸⁴⁷ nigrisque²⁸⁴⁸ veluti²⁸⁴⁹ plumis.—Hammitis²⁸⁵⁰ ovis piscium similis est, et alia velut e²⁸⁵¹ nitro composita, praedura alioqui.—Hammonis cornu²⁸⁵² inter sacratissimas Aethiopiae²⁸⁵³, aureo colore arietini cornus²⁸⁵⁴ effigiem reddens, pomittitur praedivina²⁸⁵⁵ somnia repraesentare. 168 ²⁸⁵⁶—Hormiscion ²⁸⁵⁷²⁸⁵⁸ inter gratissimas²⁸⁵⁹ aspicitur ex igneo colore radians auro [portante²⁸⁶⁰ secum in extremitatibus candidam lucem]. —Hyaeniae²⁸⁶¹, ex oculis hyaenae²⁸⁶²²⁸⁶³ la pide s²⁸⁶⁴, .... inveniri²⁸⁶⁵ dicuntur et, si credimus, linguae hominis subditi²⁸⁶⁶ futura²⁸⁶⁷ praecinere²⁸⁶⁸. 169 ²⁸⁶⁹—Haematitis²⁸⁷⁰ in Aethiopia²⁸⁷¹ quidem principalis est²⁸⁷², sed et in Arabia et in Africa invenitur, sanguineo colore, non omittend is²⁸⁷³ promissis ad coarguendas Magorum²⁸⁷⁴ insidias. Zachalias²⁸⁷⁵ Babylonius in iis²⁸⁷⁶ libris, quos scripsit ad regem Mithridatem, gemmis humana fata adtribuens²⁸⁷⁷ hanc²⁸⁷⁸, non contentus oculorum et iocineris²⁸⁷⁹ medicina decorasse, a rege etiam aliquid petituris²⁸⁸⁰ dedit, eandem²⁸⁸¹ litibus iudiciisque²⁸⁸² interposuit, in²⁸⁸³ proeliis²⁸⁸⁴ etiam exangui²⁸⁸⁵ salutare m²⁸⁸⁶ pronuntiavit. est²⁸⁸⁷ et alia eiusdem generis, quae²⁸⁸⁸ vocatur menui²⁸⁸⁹²⁸⁹⁰, ab aliis²⁸⁹¹ xuthos²⁸⁹². ita appellant²⁸⁹³ Graeci²⁸⁹⁴ e fulvo²⁸⁹⁵ candicantes²⁸⁹⁶.

170 ²⁸⁹⁷ 61 Idaei dactyli²⁸⁹⁸ in Creta ferreo colore pollicem humanum exprimunt.—Icterias²⁸⁹⁹²⁹⁰⁰ cuti mali²⁹⁰¹ luridae²⁹⁰² similis et²⁹⁰³ ideo salubris existimata²⁹⁰⁴ contra regios morbos. est et alia eodem nomine lividior²⁹⁰⁵, tertia folio²⁹⁰⁶ similis, prioribus²⁹⁰⁷ latior et paene sine pondere, venis luridis, quartum genus in eodem colore nigriore luridis²⁹⁰⁸ venis discurrentibus²⁹⁰⁹.— lovis gemma candida est, non ponderosa, tenera. hanc²⁹¹⁰ et drosolithon appellant.—Indicae²⁹¹¹ gentium suarum habent²⁹¹² nomen, subrufo²⁹¹³ colore, sed²⁹¹⁴ in attritu purpureo sudore²⁹¹⁵ manant²⁹¹⁶. alia eodem nomine candida, pulvereo²⁹¹⁷ aspectu.— Ion²⁹¹⁸ apud Indos violacea est; rarum²⁹¹⁹ ut²⁹²⁰ saturo²⁹²¹ colore luceat²⁹²².

171 ²⁹²³ 62 Lepidotis²⁹²⁴ squamas²⁹²⁵ piscium variis²⁹²⁶ coloribus imitatur , Lesbias²⁹²⁷ glaebas²⁹²⁸, patriae habens nomen²⁹²⁹; invenitur tamen²⁹³⁰ et in India.—Leucophthalmos²⁹³¹, rutila alias, oculi²⁹³² speciem candidam nigramque continet.—Leucopoecilos²⁹³³ candorem minii guttis²⁹³⁴ ex auro distinguit²⁹³⁵.—Libanochrus²⁹³⁶²⁹³⁷ turis similitudinem ostendit et²⁹³⁸ mellis sucum. 172 ²⁹³⁹—Limoniatis ²⁹⁴⁰ eadem videtur quae²⁹⁴¹ smaragdos.—De liparea²⁹⁴² hoc tantun traditur²⁹⁴³, suffita ea omnes bestias evocari²⁹⁴⁴. Lysimachos, Rhodio marmori similis auratis²⁹⁴⁵ venis, politur ex maiore²⁹⁴⁶ amplitudine²⁹⁴⁷ in angustias, ut²⁹⁴⁸ inutilia exterantur²⁹⁴⁹. —Leucochrysos fit e²⁹⁵⁰ chrysolitho²⁹⁵¹ interalbicante²⁹⁵².

173 ²⁹⁵³ 63 Memnonia qualis sit, non traditur.—Media²⁹⁵⁴ nigra est, ab²⁹⁵⁵ Media²⁹⁵⁶ illa fabulosa²⁹⁵⁷ inventa; habet venas aurei coloris, sudorem reddit croci, saporem²⁹⁵⁸ vini. Meconitis²⁹⁵⁹²⁹⁶⁰ papavera exprimit.—Mithrax²⁹⁶¹ e Persis²⁹⁶² venit²⁹⁶³ et Rubri maris montibus, multicolor ac²⁹⁶⁴ contra solemn varie refulgens.—Morochthos²⁹⁶⁵, colore²⁹⁶⁶ porracea, lacte sudat.— Mormorion²⁹⁶⁷ ab²⁹⁶⁸ India²⁹⁶⁹ nigerrimo colore tralucet, vocatur et promnion²⁹⁷⁰, cum in ea²⁹⁷¹ miscetur et carbunculi color²⁹⁷², Alexandrion ²⁹⁷³, ubi vero²⁹⁷⁴ sardae²⁹⁷⁵, Cyprium. nascitur et in Tyro et in Galatia; Xenocrates²⁹⁷⁶ et sub Alpibus nasci tradit. hae²⁹⁷⁷ sunt gemmae, quae²⁹⁷⁸ ad ectypas scalpturas²⁹⁷⁹ aptantur.— 174 ²⁹⁸⁰ Myrrhitis²⁹⁸¹ murrae colorem habet faciemque²⁹⁸² minime²⁹⁸³ gemmae ²⁹⁸⁴, odorem unguenti²⁹⁸⁵, attrita²⁹⁸⁶ etiam nardi.—Myrmecias²⁹⁸⁷ nigra²⁹⁸⁸ habet²⁹⁸⁹ eminentia²⁹⁹⁰ simili a verrucis, myrsinitis²⁹⁹¹ melleum colorem²⁹⁹², odorem myr ti²⁹⁹³.—Mesoleucos fit²⁹⁹⁴ mediam gemmam ²⁹⁹⁵ candido²⁹⁹⁶ distinguente limbo²⁹⁹⁷, mesomelas nigra vena quemlibet colorem secante per medium²⁹⁹⁸.

175 ²⁹⁹⁹ 64 Nasamonitis sanguinea est³⁰⁰⁰ nigris venis.—Nebritis , Libero patri sacra, nomen traxit a³⁰⁰¹ nebridum³⁰⁰² similitudine ; alia e³⁰⁰³ nigro³⁰⁰⁴ generis eiusdem³⁰⁰⁵.—Nipparene urbis³⁰⁰⁶ et gentis Persicae habet nomen³⁰⁰⁷, similis hippopotami³⁰⁰⁸ dentibus³⁰⁰⁹.

176 ³⁰¹⁰ 65 Oica³⁰¹¹ barbari nominis e nigro et³⁰¹² fulvo³⁰¹³ viridique³⁰¹⁴ et candido placet.—Ombria, quam alii³⁰¹⁵ notiam³⁰¹⁶ vocant, sicut³⁰¹⁷ et ceraunia et brontea, cadere cum imbribus et fulminibus dicitur³⁰¹⁸ eundemque effectum habere³⁰¹⁹; praeterea ³⁰²⁰ hac³⁰²¹ in aras addita³⁰²² libamenta³⁰²³ non amburi.—Onocardia³⁰²⁴ cocco similis est, neque aliud de ea traditur.—Oritis globosa specie a quibusdam et sideritis vocatur³⁰²⁵, ignes³⁰²⁶ non sentiens. 177 ³⁰²⁷—Ostracias sive ostracitis est³⁰²⁸ testacea, durior ceramit ide³⁰²⁹, achat ae³⁰³⁰ similis, nisi quod illa³⁰³¹ politura³⁰³² pinguescit . huic³⁰³³ tanta duritia inest³⁰³⁴, ut fragmentis eius³⁰³⁵ aliae³⁰³⁶ gemmae³⁰³⁷ scalpantur³⁰³⁸.—Ostritidi³⁰³⁹ ostrea a similitudine³⁰⁴⁰ nomen dedere.—Ophicardelon³⁰⁴¹ barbari vocant, nigrum³⁰⁴² colorem³⁰⁴³ binis lineis albis includentibus.—De opsiano³⁰⁴⁴ lapide diximus priore³⁰⁴⁵ libro. inveniuntur et³⁰⁴⁶ gemmae ³⁰⁴⁷ eodem nomine ac³⁰⁴⁸ colore non solum in Aethiopia Indiaque, sed etiam in Samnio³⁰⁴⁹ et, ut³⁰⁵⁰ aliqui putant, in³⁰⁵¹ Hispania litoribus eius oceani.

178 ³⁰⁵² 66 Panchrus³⁰⁵³ fere ex omnibus coloribus constat.— Pangonus³⁰⁵⁴ non³⁰⁵⁵ longior digito, ne³⁰⁵⁶ crystallus videatur, numero plurium angulorum facit³⁰⁵⁷.—Paneros qualis sit, a Metrodoro non dicitur, sed carmen Timaridis reginae in eam³⁰⁵⁸, dicatum Veneri³⁰⁵⁹, non inelegans ponit, ex quo intellegitur adiutam³⁰⁶⁰ fecunditatem. hanc³⁰⁶¹ quidam³⁰⁶² pane raston³⁰⁶³ vocant.— Ponticarum plura sunt genera: 179 ³⁰⁶⁴ est³⁰⁶⁵ stellata nunc sanguineis , nunc auratis³⁰⁶⁶ guttis, quae³⁰⁶⁷ inter sacras habetur. alia pro stellis³⁰⁶⁸ eiusdem coloris lineas³⁰⁶⁹ habet, alia montium³⁰⁷⁰ convalliumque effigies.—Phloginos³⁰⁷¹, quam³⁰⁷² et chrysitim³⁰⁷³ vocant, ochrae³⁰⁷⁴ Atticae adsimulata, invenitur in Aegypto.— 180 ³⁰⁷⁵Phoenicitis ex balani similitudine appellatur, phycitis³⁰⁷⁶ algae³⁰⁷⁷. —Perileucos fit ab³⁰⁷⁸ oris³⁰⁷⁹ gemmae ad radicem usque albo³⁰⁸⁰ descendente.—Paean itides³⁰⁸¹, quas quidam g aeanidas³⁰⁸² vocant, praegnantes³⁰⁸³ fieri et parere³⁰⁸⁴ dicuntur mederique parturientibus . natalis³⁰⁸⁵ iis³⁰⁸⁶ in Macedonia iuxta³⁰⁸⁷ monimentum Tiresiae³⁰⁸⁸, species aquae glaciatae³⁰⁸⁹.

181 ³⁰⁹⁰ 67 Solis gemma candida est³⁰⁹¹, ad speciem sideris in orbem fulgentis spargens³⁰⁹² radios.—Sagdam³⁰⁹³ Chaldaei vocant³⁰⁹⁴ et adhaerentem³⁰⁹⁵, ut ferunt, navibus inveniunt³⁰⁹⁶, prasini coloris.—Samothraca³⁰⁹⁷ insula dat³⁰⁹⁸ sui³⁰⁹⁹ nominis³¹⁰⁰, nigram³¹⁰¹ ac³¹⁰² sine pondere, similem ligno.—Sauritim³¹⁰³ in ventre viridis lacertae³¹⁰⁴ harundine³¹⁰⁵ dissecto inveniri tradunt.— Sarcitis bubulas carnes repraesentat³¹⁰⁶.—Selenitis³¹⁰⁷ ex candido tralucet melleo fulgore imaginem lunae continens³¹⁰⁸, redditque ea³¹⁰⁹ in dies singulos crescentis³¹¹⁰ minuentisque sideris³¹¹¹ speciem³¹¹², si verum est. nasci putatur in Arabia. —Sideritis ferro³¹¹³ similis est³¹¹⁴; 182 ³¹¹⁵ male fi cio³¹¹⁶ inlata³¹¹⁷ aliquis³¹¹⁸ discordiam³¹¹⁹³¹²⁰ facit³¹²¹³¹²². nascitur in Aethiopia. sideropoecilos³¹²³ ex ea³¹²⁴ fit variantibus guttis.—Spongitis nomen suum³¹²⁵ repraesentat .—Synodontitis³¹²⁶ e cerebro piscium est, qui synodontes vocantur.—Syrti tides³¹²⁷ in litore Syrtium, iam quidem et Lucaniae³¹²⁸, inveaiuntur, e³¹²⁹ melleo³¹³⁰ colore croco³¹³¹ refulgentes, intus autem stellas continent³¹³² languidas³¹³³.— Syringitis stipulae internodio³¹³⁴ similis perpetua³¹³⁵ fistula cavatur³¹³⁶.

183 68 Trichrus ex Africa venit³¹³⁷, nigra³¹³⁸, sed tres sucos reddit, ab³¹³⁹ radice nigrum³¹⁴⁰, medio³¹⁴¹ sanguineum³¹⁴², summo³¹⁴³ ochrum³¹⁴⁴.—Thelyrrhizos³¹⁴⁵³¹⁴⁶, cinerei coloris aut rufi³¹⁴⁷, candidis radicibus³¹⁴⁸ spectatur.—Thelycardios³¹⁴⁹ colore ..... cordis³¹⁵⁰ Persas³¹⁵¹, apud quos gignitur, magnopere³¹⁵² delectat; mucul eam³¹⁵³ appellant.—Thracia³¹⁵⁴ trium generum est, livida³¹⁵⁵ aut pallidior³¹⁵⁶, in tertio³¹⁵⁷ guttis sanguineis. 184 ³¹⁵⁸—Tephritis lunae novae speciem habet³¹⁵⁹ curvatae³¹⁶⁰ in³¹⁶¹ cornua, quamvis³¹⁶² in colore cineris³¹⁶³.—Tecolithos³¹⁶⁴ oleae nucleus³¹⁶⁵ videtur, neque est ei gemmae honos, sed lingentium³¹⁶⁶ calculos frangit pellitque³¹⁶⁷.

69 Veneris crines³¹⁶⁸ nigerrimi nitoris continent³¹⁶⁹ in se³¹⁷⁰ speciem rufi crinis³¹⁷¹.—Veientana Italica³¹⁷² gemma est, Veis³¹⁷³ reperta, nigram³¹⁷⁴ materiam distinguente limite albo.

185 ³¹⁷⁵ 70 Zathenen³¹⁷⁶ in Media nasci Democritus tradit electri colore et, si quis terat³¹⁷⁷ in vino³¹⁷⁸ palmeo et croco cerae modo lentescere odore magnae³¹⁷⁹ suavitatis.—Z amilampis ³¹⁸⁰ in Euphrate nascitur, Proconnesio³¹⁸¹ marmori similis, medio³¹⁸² colore glauco.—Zoraniscaeos in Indo flumine³¹⁸³ Magorum³¹⁸⁴ gemma narratur³¹⁸⁵, neque aliud amplius de ea.

186 ³¹⁸⁶ 71 Est etiamnum³¹⁸⁷ alia distinctio, quam equidem fecerim subinde variata expositione, siquidem a membris corporis³¹⁸⁸ habent³¹⁸⁹ nomina: hepatitis a iocinere, steatitis³¹⁹⁰ singulorum animalium adipe numerosa, Adadu³¹⁹¹ nep hros³¹⁹² sive renes³¹⁹³, eiusdem³¹⁹⁴ oculus, digitus³¹⁹⁵; deus et³¹⁹⁶ hic colitur a Syris. triophthalmos³¹⁹⁷ in onyc he³¹⁹⁸ nascitur tres hominis oculos simul exprimens.

187 ³¹⁹⁹ 72 Ab animalibus cognominantur³²⁰⁰: carcinias marini cancri colore, echitis viperae, scorpitis scorpionis aut colore aut effigie, scaritis³²⁰¹, scari piscis³²⁰², triglitis mulli, aegophthalmos³²⁰³ caprino oculo, item³²⁰⁴ alia suillo, et³²⁰⁵ a gruis collo geranitis³²⁰⁶, hieracitis³²⁰⁷ ab³²⁰⁸ accipitris³²⁰⁹, aëtitis³²¹⁰ a colore³²¹¹ aquilae candicante³²¹² cauda. myrmecitis innatam formicae repentis effigiem habet, scarabaeorum cantharias. lycophthalmos quattuor colorum³²¹³ est³²¹⁴, rutil a³²¹⁵, sanguinea³²¹⁶; media³²¹⁷ nigrum candido cingit³²¹⁸, ut luporum oculi. taos³²¹⁹³²²⁰ pa voni³²²¹ est similis, itemque³²²² aspidi³²²³ quam vocari timictoniam³²²⁴ invenio ³²²⁵.

188 ³²²⁶ 73 Rerum³²²⁷ similitudo est in ammochryso³²²⁸ velut auro harenis mixto, cenchrite³²²⁹ sparsis³²³⁰ milii granis³²³¹, dryite³²³² truncis³²³³ arborum; haec³²³⁴ et ligni³²³⁵ modo ardet. cissitis³²³⁶ in candido perlucet³²³⁷ hederae³²³⁸ foliis³²³⁹, quae³²⁴⁰ totam tenent narcissitim³²⁴¹ venis etiam³²⁴² ce tera³²⁴³ distinctam³²⁴⁴. cyamias³²⁴⁵ nigra est, sed fracta³²⁴⁶ ex se fabae³²⁴⁷ similitudinem parit. pyren³²⁴⁸ ab³²⁴⁹ olivae nucleo³²⁵⁰ dicta est³²⁵¹; huic aliquando³²⁵² inesse³²⁵³ piscium³²⁵⁴ spinae videntur; phoenicitis ³²⁵⁵ ut balanus. 189 ³²⁵⁶—Chalazias³²⁵⁷ grandinum et candorem³²⁵⁸ et figuram habet³²⁵⁹, adamantinae duritiae, ut narrent³²⁶⁰ in ignes etiam³²⁶¹ additae³²⁶² manere suum³²⁶³ frigus. pyritis nigra quidem est³²⁶⁴, sed attritu digitos³²⁶⁵ adurit. polyzonos³²⁶⁶³²⁶⁷ [in nigro³²⁶⁸] multis distincta³²⁶⁹³²⁷⁰ lineis³²⁷¹ candicat, astrapaea³²⁷² [in candido³²⁷³ aut cyaneo] discurrentibus³²⁷⁴ in³²⁷⁵ medio fulminis radiis³²⁷⁶. in phlogitide³²⁷⁷ intus flamma³²⁷⁸ videtur ardere, quae non exeat, in anthracitide³²⁷⁹ scintillae discurrere³²⁸⁰. 190 ³²⁸¹—Enhygros³²⁸² semper rotunditatis absolutae in candore leni est³²⁸³; ad motum³²⁸⁴ fluctuatur³²⁸⁵ intus in ea, ut in ovis³²⁸⁶, liquor.—Polythrix³²⁸⁷ in viridi³²⁸⁸ capillaturam ³²⁸⁹ ostendit, sed defluvia³²⁹⁰ comarum facere dicitur³²⁹¹. sunt et a³²⁹² leonis pelle et a³²⁹³ pantherae³²⁹⁴ nominatae³²⁹⁵. 191 ³²⁹⁶—Colos appellavit drosolithum³²⁹⁷ herbaceus³²⁹⁸, melichrum³²⁹⁹ melleus, cuius³³⁰⁰ plura genera³³⁰¹, melich lorum³³⁰²³³⁰³ geminus³³⁰⁴, parte flavus³³⁰⁵, parte melleus³³⁰⁶, crocian³³⁰⁷ croci³³⁰⁸, polian³³⁰⁹ canitie i similitudinem³³¹⁰ quandam spargen s³³¹¹ e nigro³³¹², spartopolian rarior. rhoditis³³¹³ rosae³³¹⁴ est³³¹⁵, melitis³³¹⁶ mali coloris, chalcitis³³¹⁷ aeris³³¹⁸, sycitis³³¹⁹ fici³³²⁰, bos tryc hitis³³²¹ in nigro ramosa³³²² candidis vel³³²³³³²⁴ sanguineis frondibus, che rnitis³³²⁵ velut in³³²⁶ petra candidis manibus inter se complexis . 192 ³³²⁷—Anancitide³³²⁸ in hydromantia³³²⁹ dicunt evocari³³³⁰ imagines deorum, synochitide³³³¹³³³² teneri umbras inferum³³³³ evocatas³³³⁴³³³⁵, dendritide³³³⁶³³³⁷ alba defossa³³³⁸ sub arbore, quae caedatur, securium³³³⁹ aciem non hebetari³³⁴⁰.—Sunt et³³⁴¹ multo plures magisque monstrificae, quibus barbara³³⁴² dedere nomina confessi lapides esse, non gemmas³³⁴³. nobis satis erit³³⁴⁴ in his coarguisse dira mendacia Magorum³³⁴⁵.

193 ³³⁴⁶ 74 Gemmae³³⁴⁷ nascuntur et³³⁴⁸ repente novae ac³³⁴⁹ sine nominibus, sicut³³⁵⁰ olim³³⁵¹ in metallis aurariis Lampsaci³³⁵² unam inventam³³⁵³, quae propter pulchritudinem Alexandro regi missa sit³³⁵⁴, auctor est Theophrastus. 194 cochlides, qu ae³³⁵⁵ nune volgatissimae³³⁵⁶, fiunt³³⁵⁷ verius quam nascuntur³³⁵⁸, in Arabia repertis ingentibus glaebis³³⁵⁹, quas³³⁶⁰ melle excoqui tradunt septenis diebus noctibusque sine intermissione³³⁶¹: ita omni terreno vitiosoque decusso³³⁶² purgatam puramque³³⁶³ glaebam³³⁶⁴ artificum ingenio varie disti ngui³³⁶⁵ venas³³⁶⁶ ductusque macularum³³⁶⁷ quam maxime vendibili³³⁶⁸ ratione spectantium³³⁶⁹³³⁷⁰, quondamque tantae magnitudinis³³⁷¹ factas³³⁷², ut equis³³⁷³ regum³³⁷⁴ in³³⁷⁵ oriente frontalia ac pro phaleris pensilia facerent. 195 et³³⁷⁶ alias omnes³³⁷⁷ gemmae mellis decoctu nitescunt, praecipue³³⁷⁸ Corsici in omni alio³³⁷⁹ usu³³⁸⁰ acrimonia³³⁸¹ abhorrentis³³⁸²³³⁸³. quae variae sunt³³⁸⁴, et ad unitatem³³⁸⁵ excidere³³⁸⁶ calliditati³³⁸⁷ ingeniorum contingit³³⁸⁸, utque eaed em³³⁸⁹ nomen usitatum non³³⁹⁰ habeant, physis³³⁹¹ appellant velut ipsius naturae admirationem in iis³³⁹² venditantes³³⁹³.

Cum³³⁹⁴ finis nominum non sit—quae persequi non equidem cogito, innumera³³⁹⁵ et³³⁹⁶ Graeca vanitate³³⁹⁷—, indicatis nobilibus gemmis, immo vero³³⁹⁸ etiam plebeis³³⁹⁹, rariorum³⁴⁰⁰ genera³⁴⁰¹ digna dictu³⁴⁰² distinxisse³⁴⁰³ satis erit³⁴⁰⁴. illud modo³⁴⁰⁵ meminisse ³⁴⁰⁶ conveniet, increscentibus varie maculis atque³⁴⁰⁷ verrucis linearumque³⁴⁰⁸ interveniente³⁴⁰⁹ multiplici ductu et colore³⁴¹⁰ saepius mutari³⁴¹¹ nomina in³⁴¹² eadem plerumque materia.

196 75 Nunc communiter ad omnium³⁴¹³ gemmarum observationem ³⁴¹⁴ pertinentia dicemus³⁴¹⁵ opiniones secuti auctorum.

Cavae aut extuberantes viliores videntur aequalibus³⁴¹⁶. figura oblonga³⁴¹⁷ maxime probatur, deinde quae vocatur lenticula³⁴¹⁸, postea epipedos³⁴¹⁹ et rotunda, angulosis³⁴²⁰ autem minima gratia.

197 ³⁴²¹ Veras a³⁴²² falsis discernere³⁴²³ magna difficultas, quippe cum inventum sit ex veris³⁴²⁴ generis³⁴²⁵ alterius in aliud falsas³⁴²⁶ traducere , ut³⁴²⁷ sardonyches e ternis³⁴²⁸ glutinentur³⁴²⁹ gemmis ita, ut deprehendi ars non possit, aliunde nigro, aliunde candido, aliunde³⁴³⁰ minio sumptis, omnibus in suo genere probatissimis. quin immo³⁴³¹ etiam exstant commentarii³⁴³² auctorum—quos non equidem demonstrabo³⁴³³—, quibus modis ex crystallo³⁴³⁴ smaragdum tinguant³⁴³⁵ aliasque³⁴³⁶ tralucentes , sardonyc hem³⁴³⁷ e sarda, item ceteras³⁴³⁸ ex aliis³⁴³⁹; neque enim³⁴⁴⁰ est ulla fraus vitae lucrosior³⁴⁴¹. 198

76 nos contra rationem deprendendi falsas demonstrabimus³⁴⁴², quando etiam luxuriam adversus fraudes muniri³⁴⁴³ deceat³⁴⁴⁴. igitur³⁴⁴⁵ praeter illa, quae in principatu³⁴⁴⁶ cuiusque³⁴⁴⁷ generis³⁴⁴⁸ privatim diximus, tralticentes³⁴⁴⁹ matutino probari³⁴⁵⁰ censent³⁴⁵¹ aut, si³⁴⁵² necesse est, in quartam horam; postea vetant³⁴⁵³. 199 experimenta³⁴⁵⁴ pluribus modis constant: primum pondere³⁴⁵⁵, graviores³⁴⁵⁶ enim³⁴⁵⁷ sunt³⁴⁵⁸ verae; dein frigore, eaedem³⁴⁵⁹ namque in ore gelidiores sentiuntur; post haec corpore. fictic iis³⁴⁶⁰ pusula³⁴⁶¹ e³⁴⁶² profundo³⁴⁶³ apparet³⁴⁶⁴, scabritia³⁴⁶⁵ in cute³⁴⁶⁶ et³⁴⁶⁷ capillamenta³⁴⁶⁸, fulgoris³⁴⁶⁹ inconstantia , priusquam ad oculos perveniat³⁴⁷⁰, desinens nitor³⁴⁷¹. 200 decussi³⁴⁷² fragmenti³⁴⁷³, quod in lamina³⁴⁷⁴ ferrea³⁴⁷⁵ uratur³⁴⁷⁶, efficacissimum experimentum³⁴⁷⁷ excusate³⁴⁷⁸ mangones gemmarum recusant³⁴⁷⁹, similiter et limae probationem. obsianae³⁴⁸⁰ fragmenta veras gemmas non scari phant, in³⁴⁸¹ fictic iis³⁴⁸² scari phatio³⁴⁸³ omnis candicat. iam³⁴⁸⁵ tanta³⁴⁸⁶ differentia est, ut aliae ferro scalpi non possint, aliae non nisi retuso, omnes autem³⁴⁸⁷ adamante. plurimum³⁴⁸⁸ vero in iis³⁴⁸⁹ terebrarum proficit fervor.

Gemmiferi amnes sunt Acesinus et³⁴⁹⁰ Ganges, terrarum autem omnium maxime India³⁴⁹¹. 201 77 etenim³⁴⁹² peractis omnibus naturae³⁴⁹³ operibus discrimen quoddam rerum ipsarum atque terrarum³⁴⁹⁴ facere conveniet³⁴⁹⁵.

Ergo in toto orbe³⁴⁹⁶, quacumque³⁴⁹⁷ caeli convexitas³⁴⁹⁸ vergit, pulcherrima omnium est iis³⁴⁹⁹ rebus³⁵⁰⁰, quae merito³⁵⁰¹ principatum naturae³⁵⁰² optinent³⁵⁰³, Italia³⁵⁰⁴, rectrix parensque mundi altera, viiis feminis, ducibus militibus, servitiis³⁵⁰⁵, artium praestantia³⁵⁰⁶, ingeniorum claritatibus³⁵⁰⁷, iam situ ac salubritate caeli atque temperie, accessu cunctarum gentium facili, portuosis litoribus, benigno ventorum adflatu. quod³⁵⁰⁸ contingit ³⁵⁰⁹ positione procurrentis³⁵¹⁰ in partem utilissimam et inter ortus occasusque mediam, aquarum copia³⁵¹¹, nemorum salubritate ³⁵¹², montium articulis, ferorum animalium innocentia, soli fertilitate, pabuli ubertate³⁵¹³. 202 quidquid est quo carere vita non debeat, nusquam est praestantius: fruges³⁵¹⁴, vinum, oleum³⁵¹⁵, vellera, lina, vestes, iuvenci. ne³⁵¹⁶ equos quidem in trigariis³⁵¹⁷ ullos³⁵¹⁸ vernaculis praeferunt. metallis auri, argenti, aeris, ferri, quamdiu licuit³⁵¹⁹ exercere, nullis cessit³⁵²⁰ terris³⁵²¹ et nunc intra³⁵²² se gravida pro omni dote varios sucos³⁵²³ et frugum pomorumque sapores fundit³⁵²⁴. 203 ³⁵²⁵ ab ea exceptis Indiae fabulosis proximam³⁵²⁶ equidem duxerim Hispaniam quacumque ³⁵²⁷ ambitur mari³⁵²⁸, quamquam squalidam ex parte, verum, ubi gignit, f eracem³⁵²⁹ frugum, olei, vini, equorum metal lorumque³⁵³⁰ omnium generum, ad haec pari Gallia. verum desertis suis³⁵³¹ sparto vincit Hispania et lapide speculari, pigmentorum etiam deliciis³⁵³², laborum excitatione, servorum exercitio, corporum humanorum duritia, vehementia cordis.

204 78 Rerum autem ipsarum maximum est pretium in mari nascentium margaritis; extra tellurem crystallis, intra adamanti³⁵³³, smaragdis, gemmis, myrrinis³⁵³⁴; e terra vero exeuntibus in cocco, lasere³⁵³⁵, in fronde nardo, Sericis³⁵³⁶ vestibus, in arbore citro, in frutice cinnamo, casia, amomo, arboris aut fruticis suco in sucino³⁵³⁷, opobalsamo³⁵³⁸, murra, ture, in radicibus³⁵³⁹ costo; ex iis³⁵⁴⁰, quae spirare convenit, animalibus in terra maximum dentibus ele phantorum³⁵⁴¹, in mari testudinum ³⁵⁴² cortici; in tergore³⁵⁴³ pellibus, quas Seres inficiunt, et Arabiae caprarum villo, quod la danum³⁵⁴⁴ vocavimus; ex ³⁵⁴⁵ iis³⁵⁴⁶, quae terrena et maris, conchyliis³⁵⁴⁷, purpura e³⁵⁴⁸. volucrum naturae praeter conos bellic os³⁵⁴⁹ et Commagenum anserum adipem nullum adnotatur insigne. non praetereundum est auro, circa quod omnes mortales insaniunt, de cumum³⁵⁵⁰ vix esse in pretio locum, argento vero, quo aurum emitur, paene vicensimum³⁵⁵¹.

205 Salve, parens rerum omnium Natura, teque nobis Quiritium solis celebratam³⁵⁵² esse numeris omnibus tuis fave.

Naturalis Historia. Pliny the Elder. ed. Karl Friedrich Theodor Mayhoff. Lipsiae. 1906.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Google Digital Humanities Awards Program.

Current edition Perseus

Naturalis Historia, C. Plini Secundi naturalis historiae libri XXXVII (Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor)

Notes on the current edition

Naturalis Historia

1. Isid. XVI 6, 1. Hygin. poet. astron. 2, 15.

2. et ll.v. an ut? cfr. XXXVI 1.

3. artum Bd S. arct- h v. armatum F. -tu a. enarratum L.

4. multif Bda v. a multis L. multas F.

5. nulla BFa D. -lla in L. -lla sui dh v.

6. tantam La.

7. uarietati Fdh v. -tif B 2. -tii B 1. -tē r.

8. uiolari d(?) v.a.D coll. XXIII 22.

9. quae—5 est BFdha S. gemmas L v.

10. quafdam B S. om. rv.

11. ducentenf B 1.

12. plerifque B v. plu- F. -res quę a. om. L.

13. absolute L. -tarū a.

14. naturae rerum B S. rerum naturae rv.

15. aliqua om. a.

16. fuerat a.

17. origo gemmarum L v.a.S.

18. a B S. quae a F. quae a. om. L v.

19. initif B 1 D ( item infra § 3).

20. quadamtenuf Bdh C. -tenis F. -tēp' a. quodam tenus L v.

21. mentions a.

22. 33,8

23. a rupe om. a.

24. caucafi B 2 L Isid.S. caufa fe B 1. caucasea v. -cesia F. om. a.

25. promethei—fatali om. a.

26. interpretationae F. -praetationem (-ne B 2) B.

27. saxei F.

28. eiuf B S. cui' a. huius G. ue F. om. L v.

29. coepit—p. 382, 2 quam ni- mi[am] om. F.

30. amorem B 2 in ras. om. dh.

31. elata B 2 ad marg. om. B 1 dh. polycratil a.

32. famio B ( B) S. seuero (uero a) samio La v. samio seuero G.

33. ni- miū a.

34. patebatur Fa.

35. etiam om. L. esse v.a.G.

36. qui felix erat om. L v.a. J.

37. uolumtario B.

38. uidere a.

39. sic Fa.

40. nobilitate a.

41. feciff& B S. faceret rv.

42. plana- que a.

43. se redimi om. a.

44. adfiduo (aff- B 2 v) ll.v( J). -duo ergo B.

45. laffuf BFdh B. luxus rv.

46. ergo BFdJ. ego a. eo L v. del. B. dist. J.

47. prouectus ll.B( S). profe- v( Dal.).

48. a nauigio L v.a.B. a nauio a.

49. Herodot. III 41. 42. Val. Max. VI 9 ext. 5.—cfr. Plin. XXXIII 27. Solin. 33, 18.

50. alium B 1 a. alueum L.

51. remi B.

52. natur F. donatus D.

53. culinam dh v.a.S.

54. domino B S. -mini dh v. -mi Fa. -mus L.

55. gemmam eā a.

56. auro B 1. -reus L.

57. augustae ll.v( J). -ti dh H.

58. praelatif multif B. tot praelatis rv.

59. Solin. 5, 25.—6: (cfr. Plutarch. Pericl. 1 extr.).

60. regif alte- riuf in B S. regia rv.

61. gemma Bh S. -mmę da v. -mme r.

62. dicitur B S. traditur rv.

63. cythara B.

64. sua ll.v( S). om. d H.

65. alias a.

66. edatur L. dantur a.

67. coraulen B 1. choraulem ad v.a.S.

68. rex dh. rege Brot.

69. aureif BL S. -reis denariis rv. -reos denarios c pro dh Brot.

70. ubi erat B S. in qua (quo C) fuerat (-rit F) rv.

71. fcvlpta B 2 Ld v.a.S.

72. maymone B 1. -on B 2.

73. uffiffe B 1.

74. effent B S. essent inminuto (-nito F) pretio (praetio F. praecio La) rv.

75. male me La v.a.H.

76. hercules F dh v. -lis a. -le rS.

77. factum B S. curatum rv.

78. detractum erat d v.a.G.

79. dignitate B 1.

80. artef B.

81. censentur Fa.

82. et aemulus Ldh v. em- a. et aemuliis (-lii F 1) F. om. B.

83. non ego. om. ll.v. ( an inpar?).

84. tertius qui dh v.a.S. dist. ego.

85. nicomechuf B. nidiomachus F. in a lac. usque ad apparet ( v. 16).

86. enim B S. om. rv.

87. cfr. Plin. infra § 64. VII 125.—Suet. Aug. 50.

88. et ego. f& B ( littera s ex electas iterata). sed dh v( S). om. rG( D). dist. G.

89. forte BF G( S). fore L. forte dh v( Dal.).

90. quadam om. L.

91. hac B S. hoc F D. hanc Ldh v.

92. ostentationem Ldh v.a.S.

93. dist. ego. ( post tumere tacite sutpplendum fere est nunc adicio).

94. an est delendum ( ut sint ablat. abs.)?

95. ismeniae (-ni F. -nis dh) aetate (-te et L)—16 annos FLdh v. om. B.

96. hunc B.

97. hac BL S. om. rv.

98. ab alio fe B S. se ab alio (lio F) rv.

99. ab B D. a rv. cfr. § 108. 42 al.

100. et p. 384, 1 purgotele B. pyrro a.

101. dubio B 1.

102. apollonidef B 2 L v. -llides a. apollin- (app- F) r.

103. image B.

104. fimillime BL S. -ilem r v.

105. prin- cipif B.

106. signant Fdha Brot. -abant L v. finant B.

107. dio- fcuridef (dyo- a) B 1 a S. -corides B 2 L v. in Fdh lac. usque ad signauit ( v. 5).

108. Val. Max. VIII 14, 4. Plutarch. Mar. 10 p. 411.—cfr. Val. Max. III 2, 6. Liv. epit. 48.

109. fylla B 1 a v.a.Brot.

110. est—intercatiensem (catienfem B. sed cfr. III 26) BFdh B. est et inter auctores catiensem rv.

111. exero uocatione B.

112. illo n??? a. sigillo ac L.

113. effigie (-gief B) eiuf ego cum B. eius (eū a) effigie (-giae F) rv.

114. signasset a. -sse ut L.

115. uvlgato B 2. -tof a.

116. praecontini sale Fh v.a.B. -tinif a. om. L.

117. quidnam fuisse (-ff& B) BFh v. om. r.

118. facturum B S. -rum eum G. acturum eum Fdh v( Brot.). om. r.

119. a om. Fa.

120. fuiffet B S. esset rv.

121. Suet. Aug. 50.—(cfr. Seneca epist. 114, 6). Suet. Aug. 50.

122. spinge a.

123. eaf BFh J. eā a. iam L v. om. d Brot. et eas coni. J.

124. ab fefe B.

125. eo ( pro ipso) d v.a.S.

126. amici—15 erat om. a.

127. et dicta F. edi- L.

128. quae Ld v. qua B. que Fh.

129. tempore B.

130. infaceto d v.a.J. ficeto B 1. fac- B 2.

131. fpingem B.

132. quin etiam L v.a.S.

133. rana Fdh v. -nam L. om. B.

134. posted augustus a.

135. ad om. a.

136. deuitanda BLa v. euit- G. fuliamda F. 17 magni om. B.

137. imaginem Bh.

138. (cfr. Plin. XXXVI 113).

139. gemmis Fa.

140. habuit romae dh v.a.S.

141. quod—dacty- liothecam B ( recte hoc loco posita propter vv. peregrino nomine); in rv ( margini olim adscripta) inserta stunt ante primus, non ante priuignus.

142. eam Ldh v( D). ea Fa. om. B S.

143. mithri- datis dh v. mitri- FLa. milithri- B.

144. dicant B.

145. ut uarro —p. 387, 13 eadem uictoria om. a.

146. M. Varro v.a.S.

147. aliique B v. alique F. et aliqui L.

148. eiusdem aetatis FL v.a.S.

149. praelata BF D ( cfr. U 815). -ti L 1. -tam L 2 dh v.

150. dactylo- theca B v. a. G.

151. unam—9 apollinif B D. in palatini (-na cella dh) apollinis aede ( L v. om. Fdh. cella H Brot.)unam r dh v.

152. cfr. Plin. XXXIII 148. XXXIV 14. 12. XXXV 24.

153. pifonif B.

154. manlii B 2 d v.a.S. mallii L.

155. et del. H.

156. adtalicas F. & B v( S). om. F H. ac L.

157. sicut— pictas om. L 1.

158. mumii B.

159. sed uti plenius L.

160. ipfiuf B SJ.

161. ergo om. B D. sed cfr. § 67. 201. XXIII 63. XXV 175. ( XXV 99. III 43). VI 4. XVII 73 al.

162. re- gionibuf B.

163. operif huiuf B S ( ante uolumine v). huius operis r.

164. octobrif B 2 v.a.G( S).

165. 7,98

166. natali B S. -lis diei F. die natalis Ldh v.

167. sui dh v.a.S.

168. lusorium Ldh v. luxo- F. iuffo- B.

169. e om. B.

170. ne BFd D. et ne L v.

171. effetaf ref B S. -ectas res Fdh. de ea re L v.

172. nulla BL v. qua dh. quam F.

173. ad BL v. om. Fdh.

174. excedente F.

175. eo BFdh G( S). ea H. quo L v.

176. triclinaref B.

177. tres om. B.

178. auro & B 1 L v. -rom F.

179. circumdata uite BL v. -dauit F.

180. dist. S.

181. mufaeum B 1 L v( J). -seum B 2 C. -sae F. cfr. XXXVI 154.

182. in om.. L.

183. & BFdh S. ut et Brot. om. L v.

184. imago BL v. iam ago F. iamne dh.

185. Gn. pompeii B 2.

186. illo ego. illa BL v. om. F. cfr. VII 53.

187. relicino B S. fel- F. reciduo h. renduo d. regio L v.

188. gratia F.

189. probi BL v. propi h. pro qui F.

190. ficta ego. illa BFh D. illa inquam L v.

191. ita ego. illa B ( nisi ite- ratum est ex v. 9). om. rv.

192. ueriore FLh v( J). uerio B 1. -ivs B 2 S.

193. luxuriae G( J). -ria & B. -ria L 1. -ria quam L 2 dh v ( Brot.). -xoria F.

194. numquam B S. rum quam L. quam G. num quod F. quod v. om. dh H.

195. illos ll. v( S). molles dh H.

196. triumphasses dh v.a.S.

197. e Bdh G. et F. de L v. dist. G.

198. e ( pro et) L.

199. quaf B S. quae r. quam dh v.

200. gerere te B G. -rere quae dh. habere gerereque v. generet ne L. -rat F.

201. fit B D. sit sic d. sit hinc rv.

202. non ergo B S. nonne rv. nam dh.

203. similior tui. dh v.a.S.

204. pyrenae B.

205. cfr. Appian. Mithrid. 116. Plutarch. Pomp. 45 p.642.

206. foedum B. -umque r v. cfr. XXXVI 201. XXX 15. XXVIII 87. VII 1. XVIII 206.

207. et p. 387, 1 probum era F.

208. saeuum Fh S. fe um B. sit eum L v. del. G.

209. irae B G. prae F. per h. om. L v.

210. id BL S. om. Fdh v.

211. oportere L v.a. G.

212. iam tunc d. tantum B SJ.

213. opibus om. L.

214. eiuf BL S. -usdem Fdh v.

215. uirilia BFdh G. uerissime sub- iciam L v.

216. HS | MM| J. HS ??? B ( S lineola supra add.). om. Fdh v. sestertia tria milia L.

217. data L. datum BF S. datum mille talentum v. om. dh H.

218. legatis om. da H. Brot.

219. HS |M???| J. HS ??? B ( S lineola supra add.). Hs F. sestertia (HS v) bina milia L v. datum mille talentum dh H.

220. militibus Fdh H. commi- L v. milibuf B.

221. HS BF S. om. L v.

222. fena milia BF S (sestertium add. dh H). quinquaginta L v.'

223. Suet. Calig. 52.—extr.: Martial. epigr. XIV 109. cfr. Plin. XXXIII 23.

224. G. B 2. Gai S. Caii v.

225. super omnia L v.a.S.

226. foccof B S. oculos rVen. soccu- v.

227. aut B S. ac L. om. F. et dh v.

228. sceptra et G. -tram F. -tra rv( H). cfr. § 14 init. auro et.

229. per- sonas G( D). -nas in cautum F. -nas histrionum H. -nis L S. -nis histrionum dh v( Brot.). per (pre B 2) B ( om. fonaf—unioni- buf con).

230. cubicula h v.a.H.

231. uiatoria FLh v( D). amatoria d H.

232. consternebat L 2 v. a. G.

233. uid&ur B.

234. perdiffe B 1.

235. uaria dh G. -ias F. -ie L v. -iae C. in uaria B. an inaurata ( cfr. XXIII 49) vel murrina?

236. fuperlectilif B 1.

237. translucentef (tranol- B 1) B S. transeuntes rv.

238. posset F.

239. primus a.

240. myrrhina B J ( item infra passim). murrh- dhv . murr- ( Ven.) S. murina F. -nam L. om. a.

241. in- uexit BFdh v( H). induxit L G. om. a.

242. primusque om. a.

243. capidef B S. lap- Fdh H. induxit lap- a. om. L v.

244. et ll.H. sex v.

245. usus a.

246. transiere L v. -ire r. abactis a.

247. uasis inde L v.a.S ( D).

248. dist. J cum S.

249. expetitis om. a.

250. & crefcit B S. excr- Fdh. -itque L v. om. a.

251. eiuf B S ( sc. usus). eius rei rv( J). fortasse delendum ( ortum ex iterato ies); an vero ea?

252. luxuria B S. luxus rv.

253. murrino La( Ven.) S. murino F.

254. LXX J. LXXX a v. LXX rH.

255. HS S. sestertiis v. talentis dh H.

256. caliceque L v.a.B.

257. potauit ex eo L v.a.J.

258. ...anus U 818 (Servilium Nonianum suspicatus: cfr. § 81). annof B. Annius J e coni. S. ante hos annos rv( D numerum deesse ratus).

259. confularef B.

260. adroso (-offo B) B S. abro- L 1 dh H. -sa F. -raso L 2 v. obroso a G.

261. murrini La( Ven.) S. murini F 2. -nae F 1.

262. (cfr. Suet. Calig. 52 extr.).

263. ei' generis a. generibuf B J.

264. quantum om. B.

265. uorauerit Fdha B. uoca- B. loca- D. ualuerit L v. ( an cum- ulauerit?).

266. licet La v. liceat Fdh. lic& aeftimauerit lic& B ( falsa iteratione: cfr. § 23. 25. 29).

267. estimare adh. exist- G.

268. nerone B S. -one domitio rv. cfr. § 50. XI 238. VII 45. 71. II 92 ( semper inverso ordine). an omnia?

269. ex- pofita occuparent B S. post hortis ( v. 10) transposita habent rv.

270. peculiarem B.

271. in B S. om. rv.

272. cauentes et dum La v.a.B.

273. pompeiano BFdh( B) G. -nis L v. -nus D cum Sa- bellico. -peio a.

274. pludit BFh( B). prael- rv.

275. uidit a. qui uidit L v.a.Brot.

276. adnumeri B.

277. fractif a. -ta L v.a.S.

278. fortunam Fdh.

279. seruarit a. om. B D cum U 819.

280. ostentarentur d v. -retur r( a?).

281. cfr. Tac. ann. XVI 19. Plutarch. de adulat. et amico 27.

282. inuidia Ld v. -diae B. -die r.

283. neronis principis dh v.a. S.

284. trulam B 1. null- a. unam L.

285. myrrhinam J. -na B. murrinam La( Ven.) S. marinam F.

286. fh. B. om. dh v.a. S.

287. CCC S. CCC ll. CCC sestertiis (talentis H) v.

288. uidit B.

289. hs. F J. fh. B. is a. HS S. om. Ldh v.

290. |X???| J. IXI B. X??? S. om. r. c talentis dh H. ccc sestertiis v.

291. capidem BFd B. -dinem a. caped- L v.

292. memoranda res Fdh v. -dam res L. -dā rem a. memoref B.

293. tantam a.

294. imperatorif B.

295. Isid. XVI 12, 6.

296. myrrina a. murrina S. -nam (amu- F) FL Ven.

297. inuenitur L.

298. enim ibi L v.a.S.

299. pluribuf BFdh S. in pl- v. plurimis rD. de mendo cfr. XXXI 4. 107. 32. XXIII 50.

300. maxime om. La.

301. figni B. regif a.

302. tamen pręcipua B.

303. ampli- tudine L v. -ni B. -nē r.

304. numquam B S. aiumq- F. nufq- rv.

305. dicta funt B S. -tum est rv.

306. potorio a. uasi pot- L v.a.S.

307. splender F.

308. eft B S. om. rv.

309. iis v( S). If BFha D. his Ld C.

310. ueriuf Bd v. -ius us Fa. -ius his L.

311. et tertium ex—p. 390, 1 uitium est om. a.

312. ignefcente ll. v( Brot.). -tem C.

313. colorif (-lor B 2) in B H.

314. purpura rubescente aut lacte candescente L v.a.Brot.

315. Isid. XVI 12, 6.—cfr. Martial. epigr. XIV 113.

316. in om. B.

317. if B D.

318. iam ego. imi BF J ( ad antecedd. relatum). om. Ldh v.

319. aliif B 2 S. -lif B 1 D. his L v. om. Fdh.

320. maculae ll.v. om. SJ( errore).

321. pingef B.

322. itemque B S. -em r.

323. uerruce quae F. -ucae L. -uce a.

324. mittentes a. rem- L.

325. et in ( pro etiam) B.

326. Seneca nat. quaest. III 25, 12. Isid. XVI 12, 6. cfr. Solin. 15, 29. Prisc. perieg. 704.—Isid. XVI 13, 1. Diodor. II 52, 2. Strabo XV 1, 67 p. 717. Solin. 15, 31.

327. contra B 1.

328. nec L v.a.G.

329. alibi B 2 dh S.

330. certe non aliubi (-ibi B 2) reperiuntur B ( prava iteratione: cfr. § 19).

331. unde BF S. -de et Ldh v. Inde et a.

332. sed ( pro quo- niam) L v. a. H.

333. alabandam L v.a.G. -basnda F.

334. horto- siam La v.a. C.

335. finitimifque B J coll. VI 20. ( adde uicina § 123. VI 65. XVI 135. XVII 80. X 70. XXX 7). -timisque (-tiffimusque a) montibus rv ( D).

336. in om. B.

337. Europae v.a.S.

338. alipium B 1.

339. cfr. infra §§ 108. 127.

340. et om. BF J.

341. necron BFdh H. neron rv.

342. uocatur ad.

343. iuxta gemmam (-mma Fa) FLad v. om. B ( an recte?).

344. topazum B 1 L S. -zium B 2. -zion h C. -cium d. -cion v. topratum F. opat- a. cfr. § 107.

345. cubi- taleque F. -lem a.

346. et fossam F. effossum a. -ffam quae B.

347. ptoleimaei (-lęm- B 2) B. -lemei F. -lomei a. -maei L.

348. refecto a. regis praefecto L v.a.-D.

349. lusitania ll.( Ven.) S. -ia nasci dh v.

350. in S e coni. J. m B. om. rv.

351. ammaeenfibuf B D coll. CIL II 501. ammaen- Fh H. amnen- d. ad men- a. inmensis L v.

352. deprensis a. -raehensis L.

353. liberamentum B.

354. aque F. qd B.

355. hoc om. Ld v.a.S.

356. quod B S. et quod rv.

357. efe//fiuf B. ephesius—4 xeno- crates om. a.

358. reperiri B S. inueniri rv.

359. ueri ll.v( S). uero C.

360. et ego. e B. a d. om. rv.

361. sudines om. a. -nes uero L v.a.S.

362. dist. U 820.

363. non enim L v.a.S.

364. aquofif locif B SJD. cfr. XXV 76. 124. 154. XXVII 43. XVI 77. ( de prava iteratione cfr. § 19).

365. quam B.

366. gla- cietur La.

367. e BF S. a La. om. dh v.

368. puraque B S. parua- que rv. ecesse–ota sunt ( p. 392,1) om. a.

369. Solin. 15, 29. cfr. Isid. XVI 13, 1.

370. coloris F. -lor B.

371. nifi in BF B( S). in L v. non nisi d H.

372. potui addi- citur d H Brot.

373. angulosis L v.a.B.

374. iniri BFh S. inueniri (-re L 1) Ld v( D).

375. et ( pro eo) L.

376. in del. v.a.S.

377. fpecief B v. -ie r.

378. et om. L.

379. absolutus est L v.a.S. ab eo so- latus est F.

380. laeuor B Lugd.

381. eft B S. om. rv.

382. id possit parte L.

383. Solin. 15, 31.

384. leui F. iulia S.

385. augusti F D coll. Solino -fta BL codd. Solini Heidelb. et Bern. v.

386. CL B Solin.S. L F v. quinqua- ginta L Lugd.

387. idem del. HBrot.

388. india B S. -dia crystallum (-llio F) rv.

389. uncos ego posui. pertinere videntir vv. ad § 25 extra.

390. nasci BFdh v( S). -sci atque L G.

391. ut plerumque FLd v.a.S.

392. Solin. 15, 30.—extr.: cfr. Plin. XXXVI 199. Isid. XVI 13,1. (Orph.Lith. 180 sqq. κηρ. p. 138).

393. uitif B 1 FL D.

394. ferrugine v.a.H.

395. aliqua d H Brot.

396. uomitica B.

397. item BFdha H. a L v. et B.

398. sole La v.a.B.

399. aliquis ego. -quid Fa. -cui B S( de mendo cfr. § 51. 53. XVII 262 extr. 231). -quibus L v.

400. rubigo a v.a.S.

401. et latura a. litura L v.a.G.

402. sunt dh v.a.S.

403. pura Ba Brot.( D). -ro F. -ras Ldh v( S).

404. acenteta h B. -ela B. adcenteta F. acc- L. -tera a.

405. spumae colore (-ris d) d HBrot.

406. fed B H. om. rv.

407. limpidae ( H. lymphi- B. -pi- G) aquae Bd G. lympideaque F. -daeque v. limpidaeque L. -dieque a.

408. postremo v.a.S. postrema—pondere est pertinere videntur post solis radiis ( v. 10).

409. apud B S. om. rv. cfr. XXVI 107.

410. quae fint B S. quer??? a. quae sunt rv.

411. alter B.

412. uri B S. id fieri rv.

413. putari B S. -re (pot- F) rv.

414. pita B 1. pida F.

415. oppofita BFdh S. app- L v. adp- a. pos- G..

416. Suet.Nero 47 init

417. & in hif B S. hic rv.

418. HS cod.Poll.v. sesterciis L. -cia a. om. rJD.

419. quinquaginta centum FLa. CLM dh v.a.J.

420. millibuf B.

421. una L v.a.B. unit F.

422. mercata BF( B) S. -ta a L v. -tam dh. -ta a Ven.

423. patre a.

424. nero B S. om. a. idem ( G. item v)nero (uero F) rv.

425. an in ( post inos) delendum?

426. fuit fuprema B SJ ( prava iteratione: cfr. § 19).

427. ultio S e coni. J. uitio BF. in uitio rv. ratio dh B.

428. iis v( S). if B 1 FL D. hif r. ex his C.

429. mire B C. -reque rv.

430. hif B S. om. rv.

431. uitre B 2. -tria a. -tri L v.a.B.

432. prodigi B 1 a S.

433. cryftalli non deminuerint (dim- B 2 L) BL v. om. r. dist. v.a. C ( cfr. Fröhner anal. crit. p. 15. 16).

434. cfr. Ovid. met. II 366.

435. feminarum—4 tantum om. a.

436. succina d(?) v.a.S. ( ubique).

437. eandemque FL v. ead- r.

438. priora illa B S. -ra a. -rem F. -res L. maiorem dh v.

439. aliquibus dh v.a.S.

440. frigido (-da La. rigid F) potu (-tus si F) myrrhina ( B J. murri- rS) ll.S. et murrina (minima h) habent ( del. v)rigidi potus dh v.

441. utroque BFa S. -raque dh v. uitreaque L.

442. excogitare potuerunt B S. -uitauerunt dh v. -itauere La. ex- cogende F.

443. Ovid. met. II 364. Isid. XVI 8, 6. (Diosc. I 110). cfr. Homerus ζ 513. τ 398.—Nicand. fragm. 63 (O Schneider).

444. dist. U 821.

445. est om. a.

446. uanitatis est a. -tas Ld v.a.S.

447. grecorum ll.

448. occasio—detegendae om. Fh.

449. detegendae B S. diligentiae d(?) B. -ter rv.

450. legens L.

451. aequo BF S. -que dh v. equa r.

452. perpetiatur L. -tien F.

453. animo S e coni. J. ablimo B. nemo r. me de ortu eorum dh v.

454. scirent F.

455. non BL. cfr. U 821, de mendo § 42 extr. 63. nos S e coni. J. num F. ne a. ponere dh( B). poste- ros v.

456. quid F.

457. phaethontis dh(?) v. faeto- B. feto- La. phetentis F.

458. ictu a.

459. luctu B 2 dh Isid.S. -tum B 1. fluctu Fa. fletu L v.

460. mutatis a.

461. populofe (-of B 2) ac B ( ortum ex iterato lac). -os esse ac U 821.

462. uoca- mus dh v.a.S.

463. et electrum Fdh v.a.S. de mendo cfr. XXXIII 80. 81.

464. 3, 117

465. elector BF C. -tro a. -tros L v.

466. aefchyfluf B 1. aescylus F. eschy- a v.a.C. escyllus L.

467. euripideffe (-def fed B 2) B ( om. nicander—quod esse). eschylus a. om. v.a.S.

468. nicander satyrus FL index D. add. iterum nicander a. satyrus nicander (mea- d) dh S. nicander euripides satyrus v.

469. de Aeschylo cfr. GHermanni opusc. III 131 sqq.—Apollon. Rhod. IV 627.

470. diligentiores—14 cummim om. a.

471. in om. F.

472. delaber&ur (-aue- B 1) pado B S. dilaberetur padus rv.

473. appella B.

474. ita om. L. ibi dh v.a.S.

475. ap- positas dh v.a.S.

476. deueheretur L.

477. possit dh v.a.D. om. L.

478. iberia h C.

479. uncos posuit U 822 coll. III 21. XX 254.

480. in B v. om. r.

481. rhodano F.

482. uiniam B 1. ignorat FL.

483. sucini dh. -ini in ll.v. cfr. Bergk I p. 32.

484. Th. lap. 29.

485. hoc L v.a.S.

486. infunderent L.

487. gummim B 2 d. -mmi v.a.S. cum mire L.

488. infundi La.

489. chares uero om. d v.a.H.

490. fetoantē a.

491. aethiopie a. -piae h.

492. hammonos neso ego. ham- moneffo B. ( an hammoneso?). -onis La v. eam monis F. Hammonis insula U 823. cfr. VI 186.

493. obeffe B.

494. obi et F. ob id dh v.a.S.

495. ibi ( pro eius) dh v.a.S.

496. scitiae F.

497. fui F.

498. caerae F. ere a.

499. alio B S. oleo a. alio loco rv.

500. fualiternicum B S. sualt- La v. subalt- Fdh H. hyalo- pyrrichum D cum U 824. (pterygophoron Diosc.). nomen ad- huc corruptum.

501. cfr. Plin. infra § 52. VIII 137. Diosc. II 100. Th. lap. 28. 31.—cfr. Strabo IV 6, 2 extr. p. 202.

502. demostratus Ld B. demons- rv.

503. lyncurium J. -ion v e Theophr. -ia cū La. lyneum F. luncu B.

504. id uocat FLdh v.a.S( D).

505. urina a F.

506. ingenuum L. -niu a.

507. e om. Fa.

508. Languib; a.

509. aliof id B S. alios F. -io a. alii L v.

510. dixere v.a.S.

511. langurof B S. -rios a. -rias L v. longoros F.

512. if B D. us a.

513. affirmat L v.a.H.

514. uocari lynca (lin- B 1) B S. om. rv.

515. cfr. Plin. III 152. IV 103. 99. 94. 95.

516. patris a. arbores L. -oribus v.a.H.

517. & fluere B 1. efL- B 2.

518. electrinas La.

519. uocat d H Brot.

520. pythias a.

521. guionib, B D. guto- rv( S). cfr. IV 99. goto- d. gutto- h C. Inguaeonibus A Biese; cfr. Detlefsen ilermae XXXII ( 1897) p. 192. Teutonibus Müllenhoff ( forma Plinio aliena: cfr. infra et IV 99. XXXV 25).

522. genti La v. -te r.

523. accoli B G. -lis L v. a coll r.

524. aestatuarium F. oceani G( D). -no a. ab oceani B. ab oceano Fh. om. hoc loco v( J).

525. metuonidis (meton- d) Fh d D. -des a. meconomon L. meton- cod.Prag.J. menton- v.

526. metuonidis—spatio om. B.

527. spatio Fah G( D). ab oceano spatio Ldcod.Prag.v( J).

528. dici L. diei in F.

529. ab hoc diei nauigatione om. a.

530. nabalum Fh. om. a.

531. illuc d H Brot. om. a.

532. per uer B S. cfr. XVII 111. 112. 198. XVIII 120. uere (-ro L) rv.

533. pro—p. 396, 5 aestibus om. a.

534. Timaei fragm. 34 (Müller). Diodor. V 23 init.—extr.: Solin. 20, 13.

535. credit Fdh.

536. bafiliam BFdh B( H). cfr. § 61. IV 95. balisiam L v. baltiam C.

537. negauit BL v( S). uagit Fh. ait d H.

538. hoc BFh. hos Ld v ( ad seqq. relatum).

539. occasum credit d(?) v.a.S.

540. uehementiores—4 actos om. B.

541. terra Fh.

542. dist. U 826.

543. sudore Fh.

544. in ea om. L. in ea parte d v.a.S.

545. oceani relinquere d v.a.S.

546. aeftib. B S. -tatibus rv.

547. litoria F. -re a.

548. in B S. et in rv.

549. uocari B. et (ac La D) uoc- rv.

550. faca & item B.

551. et ipso ego. ipso D. & pro B. est pro F. om. rv.

552. Isid. XVI 8, 7. cfr. infra § 48.

553. in—8 uerticillos om. a.

554. uerticulos F.

555. in facerae F. inde facile a.

556. uocare BFdh v. -ri rS.

557. qua B.

558. theocrestus F. -ophrastus L v.a.H.

559. promunturia B 1. -ium FL D. pro- munctoria B 2. -montoria d H. -ium h v.

560. adpelli ego. dep- B. cfr. § 42 et 35. eici rv.

561. eft B.

562. theochrestus—xenocrates ( § 40) om. a.

563. qui de hif BFdh v. is uero qui L. dist. v.a.S.

564. uiuitque B S. -uit rv. dist. Oehmichen stud. Plin. p. 91. cfr. Biicheler mus. Bhen. XL ( 1885) p. 306.

565. afarubaf BL( index) v. asdrubas coni. H. cfr. Bücheler l. l. p. 307. narubus F.

566. tradit B S. -didit r ( praem. qui v).

567. cephisiada d HBrot. chepesidam Fh.

568. uocant d v.a.S.

569. reddere B S. dare rv.

570. mnesias L v.a.H.

571. in africa L.

572. sicyone (sici- F) FL.

573. appellatum L v.a.H.

574. et om. L.

575. cratinam in eo ab oceano L.

576. et flu- entem Fh.

577. lacum ( om. e) L.

578. uiuere ll.v( S). et uere d H.

579. eft B S. est de (in Fdh) electride lacu rv.

580. fyrtim iuxta B S. iuxta syrtim rv.

581. hesperidum h v.a.S.

582. effe BFh S. om. L 1. ex quo L 2. esse ex quo v.

583. et—4. 5 flumen esse om. Fh.

584. et—3 cacuminibuf B S. om. L v.

585. in stagnum L 2 v. -na B 2. -nat B 1. in L 1 lac. usque ad hesperidum ( v. 4).

586. autem ab B S. uero a L 2 v.

587. Ctesias Indic. ap. Phot. bibl. 72 p. 149 (fragm. ed. Baehr p. 252 § 19).

588. ctefiaf B v. ethesias L.

589. in B S. om. L v.

590. indiif B 2.

591. omnia B S. -ia uasa (as F. in se H) rv.

592. bona eum ferre B S. ferre bona rv.

593. fluuere B 1.

594. exortiuum Fd C. -ritum B 1. -rtum rv.

595. ocean oceanum B.

596. eas om. F. se d.

597. pfitthachoras (-ra B) B D. siptach- H e Ctesia. apitachora F. aphytacoras L v.

598. qua om. F.

599. carmaniae D. germ- (-icae F) ll.v. de mendo cfr. § 110. 131. 134. XXXVI 59.

600. quam B S. om. rv.

601. uocarique eam L v.a.S.

602. feritam B S. oserietam Fh. -ictam d B. cedron L v.

603. fluere B.

604. enocrates—14 gigni om. B.

605. sed FLa D. uerum dh v.

606. et thium (= θεῖον) D cum U 830. etium F. etiam dh. thieum L. om. a. etiam thieum (thyon H. thyeum J) v.

607. uocari om. adh.

608. ueros Fdha.

609. sacrium F v( D). -crum Ldh J. -cro' a. an Sacium?

610. nascitur L.

611. numidico a.

612. ex limo ego. cfr. § 37 extr. ex uino F. ex dh. om. rv. ex humo D.

613. po&a tragicuf B S. tragicus (-igus F) poeta rv. del. D cum U 831.

614. cum B S. om. rv.

615. et p. 398, 1 grauitaf ei B S. -tas et F. -tate rv.

616. coturni Bh.

617. fit B S. est r. et dh v.

618. flama L 2 a. flamma L 1.

619. alia F. del. D. ( an magna vel ampliata?).

620. principi BFa J. -pe dh(?) B. -pali L v( D).

621. genitus dh v.a.S.

622. & B S. om. rv( U 831).

623. reb; genuis ( vel genitis) a. del. U 831.

624. et—4 eum aut om. a.

625. & B S. om. rv.

626. adiecto L v.a.B.

627. hic enim L.

628. fieri FLdh v( J). fluuere B 1. fluere B 2 S. de mendo cfr. XXXII 121.

629. defluentium B 1 Fd.

630. quod et L v.a.S.

631. uel dh v.a.S.

632. separasse Fa.

633. parsuaderi F. persuadere B 1 ( ut videtur; i in ras.) La v.a.B.

634. ueretur La v.a.B.

635. quam fe B.

636. aut (tam F) impericiam FL v.a.B.

637. reperri F. -perire B. ( an possit reperire sc. Sophocles?).

638. credas F.

639. lacrimas ui F. -mas ut a.

640. auefue quae a B S. auesque (quae F) r. -que e dh v.

641. grecia B. egregias L. -Iā a.

642. ubi om. La.

643. meleager periit (-rit B D)) BFdh v. om. a. -grum etiam perisse et L.

644. adierint- B S. missem F. ee (isse v) in a v. esse apud L.

645. idof B 1.

646. inuehatur La v( S). -eatur B 1 F. -eniatur B 2 dh H.

647. abund& B S. -det et rv.

648. ac BF S. hac r. hoc- dh v.

649. ferto F. certo La.

650. quendam quam B. quamquam F.

651. contemptio v. -emtio d. -entio ll.

652. est om. Fh.

653. intuenda La.

654. Tac. Germ. 45. Solin. 20, 8. 9. Isid. XVI 8, 6. 7. XVII 7, 31.—cfr. Plin. IV 97.

655. signi F.

656. in om. F.

657. oceanif B 1. hocaeani F. hoc L. hac cani ( vel eam) a.

658. glaefum B S. glassu a. glessum rv.

659. a dh v.a.S.

660. glesariam F. gless- Ladh v.a.S.

661. ref—claffibuf B S. res ibi classibus gerente r. ibi classibus rem gerente dh v.

662. aufterauiam B 1 Fa S coll. IV 97. -tera uiam B 2. -trauiam L v.

663. a om. Fa.

664. gummis F. -mmi B 2 dh v.a.S.

665. in gerasis F. in cera L. sincera a.

666. in B S. om. rv.

667. pinif Ba H. -neis L v. piris Fdh.

668. dist. v.a.C.

669. densantur F.

670. tempore FLh Solin.Isid. v( J). -ri a(?). pondere B. tepore d(?) B.

671. ac mari ego. aut maria BFdh v( S). aut amori a. om. L. autumnali B coll. Solino.

672. ipsu ego. ipfa B S. ipse J. uero L. uere D coll. § 35. om. r dh v.

673. certa ego. -te ll. v. (aduersa Tacit.).

674. litore Fdha.

675. atque non ( ego. nos F. cfr. § 31)sidere F. atque considere h B. atque a. om. BL v( S). aqua non sidere D.

676. in uado BFd S. in a. quod L. in uado. Quod v.

677. Corn. Nep. ap. Cassiod. Var. V 2. Solin. 20, 9. 10. Tac. Germ. 45.

678. arboris dh v. -re Fa. -rum ( sed post esse) L. Roborif B.

679. etiam ll.v( S). om. d C.

680. pinei B S. -neae adh v. -naee F. -nea L.

681. generif B S. om. rv.

682. arbores a.

683. atritu a. acr- F.

684. ecensum F. accensum—10. 11 adfertur om. B.

685. quod—flagrat om. a.

686. flagret v.a.S.

687. adfertur L v( S). affirmatur (adf- F) Fdha H.

688. a om. F.

689. in annontam F. inde d. idem h. ideo H.

690. maxime B B( S). -mo F. mox per rv. maxime appetitam dh H.

691. prouinciam om. B SJ.

692. uenienti a. aduectos dh H.

693. quof B S. quos graeci (gre- Fa) rv.

694. enetos cod.Poll. v( Brot.). hen- C. fenatof B. inaetos F. natos a. nitos L. macatos dh H.

695. greci B. om. rv.a.S.

696. uocauerunt B S. -ant La v. -abant Fdh H.

697. rei fama a.

698. proximique B S. -me r. -mi Verc. -mae v( H). an proximi quippe?

699. & agentef B S. id accipientes Fdh v. ad accipiennonie a. om. L.

700. Isid. XVI 8, 7.

701. adnexa ll. v ( S). -xae Hack.

702. fabula eft B S. -le La. -lae v. -la Fdh.

703. euidente BFh S. -ta d. uidentur r. -etur v. an euidenti de? magis vero Plinianum sit adnexae fabulae est euidens; cfr. XVII 12. XXXI 54. IX 71. 2. II 138.

704. tranfpadanorum (-don- B) BFdh v( H). -narum r Verc.

705. creditur quippe tonsillis (toff- B) B S. quando ( qn FL) ton- sillis creditur rv.

706. uarie B 1. -iae F. -io B 2 L v. -Iū a.

707. generū a.

708. alpif B 1 S. -pef B 2. aliis Fa. -ios L. om. d H. illos v.

709. hominum B S. om. r. ac uicinas carnes dh v.

710. Solin. 20, 11. (cfr. Suet. Nero 12).

711. DC mil. p. fere B( SJ) D. ac p. fere F. ac fere passibus trecentis L. sexcentis ( G. centum dh v) fere M. pass. dh v.

712. guttura—fere om. a.

713. a ll.G. abesse a d. abest a h v.

714. abeffe B S. -est rG. om. dh v.

715. id (id ae F. a dh) germaniae (-ia dh) ex quo BaFdh G. ex quo id germaniae L v. quo id a germa- nia B.

716. eft nuper B 2 D.

717. uiuitq. B S. uidit a D. uidit enim L v. uidete F.

718. equef BL v. eq' a. q???; F.

719. R. BFa D. ro- manus L v.

720. adi comparandi F.

721. a adh v.a.S.

722. gladia- torium Fdh v( D). -rum r. cfr. XXXV 52.

723. qui & B S. quin et Fdh D. qui nec r. qui haec v.

724. ea B S. om. rv. exercuit D cum U 832.

725. coercendif (coher- a v) BLa v( S). arcendis dh B. -ntis F.

726. ferit a. om. L v.a.B.

727. spodium L v.a.B. podium q. B. -umque S.

728. egentia B. teg- S.

729. sicinis F 2. -nes F 1. sucidis a. -ino d H Brot.

730. harena D coll. XXXIII 90. XXXVI 162. arma ll.v

731. liuitina B 1

732. totufq. B 2 Ld v. to ufq. B 1. totiusque (toci- F) r.

733. pompae S. -pae ac B.

734. in—dierum B S. om. rv. uncis inclusit J.

735. de La.

736. Solin. 20, 12. Tac. Germ. 45. Martial. epigr. VI 15. IV 32. 59.

737. nascitur F. nasci—est om. a.

738. illic a.

739. pineo Fdh H. -of B. in eo a. om. L v.

740. adipe suis F dhB coll. Solino. om. rv.

741. lactentif Bdh B. lat- Fa. lacte L v.

742. liquidum id B S. -dum (h'q die a) rv.

743. sunt om. Fdh.

744. intus om. La. (interlucent Tacit.).

745. in ( pro ut) F.

746. & BLa S. ex F. om. dh v.

747. pulices- que La. aut culices d v.a.S.

748. lacerate F. -tae h. -rtaeque v.a.S.

749. quae BF S. om. r. quas v.

750. adhesissem usteo F. -herentes in eo L. om. a.

751. nec L.

752. et uncis inclusit J.

753. inclausa a. -lusas L v.a.S. in eius a F.

754. durefcente B S. -cens ( vel -centes) a. -cere L. daurescentes F. indurescente dh. -ti v.

755. eodem remanfiffe (-ife B 1) B S( D). om. rv. uncis inclusit J.

756. extr.: Solin. 20, 12. 13. Prisc. perieg. 283.

757. funt ex iis (if B 1 D. hif B 2) B S. om. rv. unicis inclusit J.

758. ne Fa.

759. cerinif B S. cernis Fa. cereis dh B. tetris L v.

760. ex iis (is L D) Ldh v. ex his Fa. exift B 1. exiftit B 2.

761. etiamnum dh v. -unc FLa. &iam B.

762. ampliuf B D. -ior rv.

763. traducentibus a.

764. sa F.

765. amore a.

766. imaginemque L v.a.S.

767. in iis (if B 1 D. hif B 2) effe B S( D). inesse L v( J). in sese r.

768. ignem BL v. -nem igneam r.

769. dist. ego ( ut sint ablat. absol.).

770. perfpicuif B S. -cui sunt r. -cuis. sunt v( D).

771. et in quibus L v.a.S ( D). cfr. XXIV 80. XXVIII 231.

772. Isid. XVI 8, 7. Solin. 20, 13 cfr. Plin. supra § 37. Plato Timae. p. 80 C. Geopon. XV 1, 29.

773. uerum—p. 402, 13 uitiis aut om. a

773. placeat uerum⁷⁷³ om. B 1.

775. et p. 402, 1 notum fieri BL v. finiri F.

776. modo BFdh v( S). om. L G.

777. an tingui, ut?

777. libeat ea tingui⁷⁷⁷ ego. libeat tingui FL G( J). tingi libeat dh v. ea tinguere libeat tingui B S( D). de iteratione cfr. §19.

779. fepo B 2. seuo dh v.a.S.

780. ancufae B 1. amc- F.

781. iam & B S. etiam rv.

782. coloris B 1 L.

783. & BFdh v( S). ac L G.

784. folias F.

785. & (ac F) philyras (fil- B. hiluras F) BF G( S). om. L v( H).

786. erementa L.

787. an que ( pro quoque)?

788. eius ll. S. sucini dh v.

789. addito ll.v( S). -ta G.

790. lucidius L.

791. ni ( pro in) F.

792. cfr. Pausan. V 12, 7.

793. tantu aut F.

794. hominis FLd v. -nem B. an hominum?

795. exfuperet B S. su- rv.

796. mixtum BF v( H). -to L G.

797. an ingeniū? sed cfr. § 76.

798. uniones quod dh v.a.S.

799. 21 sqq.

800. uitiif aut B S. -tiis rv.

801. placet et La.

802. fola B S. om. rv.

803. deliciarum B S. -rum tantum rv.

804. quoque om. a.

805. poppaeae (-ppae B. -ppee a. popeae F) coniugif (-ge F) fuae (siue a) BFa S. coniugis suae poppaeae L v.

806. in om. B S.

807. nomine B S. ( an huic nomini, ut V 119?).

808. adapta- uerat L.

809. fucinof BFdh v( S). -na rG.

810. et quoniam dh v.a.S. dist. Littré.

811. uitif B 1 D.

812. quidam hic FLa G( D). hic quidam (-dem v) dh J. hic B S. ( i. e. Poppaeanus sucini color quasi quidam novus praeter Falernum et melleum: cfr, § 47).

813. a matronis dh v.a.S.

814. aliquif B S. om. hoc loco et post inuenitur (-entur F) habent rv.

815. plac& B S ( sc. usus).

816. Pl. iun. 61, 23.—Diosc. I 110 extr.

817. prodeffe B S. om. hoc loco et ante tradit habent rv.

818. etiam Ba S. quam d. et rv.

819. quicumque B 1.

820. fecit B S. cfr. XVI 245. 166. XIX 54. XXIII 29. XXXI 90. (XIII 104). adtulit rv( J). cfr. XXXIV 96.

821. cryfelectrum B.

822. quod si a. quasi Fdh v.a.S.

823. colore a.

824. gratiffimi Bdh C( H). -mo G. grauis- simi rv.

825. adspectu ah G.

826. fi B S. et si rv.

827. uero B S. om. rv.

828. sic F.

829. conteratur d v.a.S.

830. obfcuritati Bd S. -tis Fa. -tibus L v.

831. sumpto a.

832. uel om. F.

833. mastice a.

834. poto La( Jerrore).

835. etiam dh v.a.S.

836. sint F.

837. hab& B.

838. amethystū La. -histi F.

839. tamen B S. om.rv.

840. tingua- tur dh(?) S.

841. cfr. Plin. supra § 34. VIII 137. Diosc. II 100. Isid. XVI 8, 8. XII 2, 20.

842. lingurio B 1. lig- B 2. lintu- F.

843. id ego. id esse (esset Lh v. effe contendunt B S) lyncurium (lycu- F. lyngu- B 1. lygu- B 2) ll. dh v. de interpolatione cfr. § 192.

844. gemmamque Fh.

845. uolunt ( pro contendunt) B S.

846. autem adfirmant B SD.

847. quidem om. a.

848. et genere ll.S. egestam dh v.

849. terrae BL S. -ra et F. om. a. -ra dh v.

850. patronus F. ptn' a.

851. eo animali B S. bestia h v. om.r.

852. urinam om. dh v.a.S.

853. operiente BdhS. -te ea Fa D. -te eam L v.

854. hominum usui d v.a.S. om. h. bonum a(?).

855. ibique lapidefcere B S( D). om. rv( J).

856. in igneis sucinis dh v.a.S.

857. Solin. 2, 38. Th. lap. 28. Solin. 2, 39. Damig. 31.

858. igneum B S. cfr. VIII 137. ignis r. om. dh v.

859. fcvlpiq. B 2. alpisq. a. om. L.

860. nec ( pro ad) a.

861. aut Badh v. ac rD.

862. rape a.

863. ac La v. ad r.

864. quod om. Fha.

865. diocli Bah S. -ly F. -les Ld v.

866. cuidam Fh S. qui- B. -dem et Ld v. qda a.

867. quoque B S. om. rv.

868. eo F.

869. uifam Bd v. -sa Fha. -so L.

870. falfum B S( D). om. rv( J).

871. fuccurri B S. occ- rv.

872. fpectetur E S. si pecce- F( a?). sipicte- L. si pote- (porte- v) dh v.

873. ab B S. a rv.

874. uero om. La.

875. etiam B S. a (- & fort. recte) r. ad v.

876. maiorem v.a.S.

877. utilitatem B 1 v.a.S.

878. uitae obiter (-tum d) Fdh v.a.S( D). cfr. § 118.

879. coarguemuf (cor ar- B) S. -uetur rv.

880. infandam (-fun- B) S. -da (nef- a) rv.

881. uanitatem B S. -itas rv.

882. prima B.

883. ab B S. om. rv.

884. blandiffima fpecie ad B S. ex his blanda specie dh H. ex his species (-iae F) blando (-da Fa) rv.

885. prodigio v.a.H.

886. Plato Politic. p. 303 E. Timae. p. 56 B. Pollux VII 99.

887. adamaf B v. -mans r.

888. his a.

889. cognitus v. -tus ut a. -tum B 1. -tu B 2. cogcognitus F. commodus L.

890. ita Fdha S. it B 1. fit B 2. om. L v.

891. appellabatur om. L v.a.S.

892. auri noduf BF S. cfr. XXXIV 136. auri modo dh H. unus modo L v. uno mod' a. auri comes U 836.

893. uncos ego posui. comes auri ( L v. auro dh J. -rum Fa) FdhLa v. om. B U 836.

894. metallif tantum Bh S. tantum metallis rv( D).

895. inuenire B 1.

896. mercurii B 2 a v.a.S.

897. atque ( pro et) Fdh v.a.S.

898. dixe- runt quae B.

899. non cumis amphonis femine a.

900. -haut D.

901. colore Ldh v. -rem r.

902. Dionys. perieg. 1119. Solin. 52, 53. Prisc. perieg. 1063. August. civ. dei XXI 4, 4.—Solin. 52, 54. Isid. XVI 13, 2. Damig. 3. Solin. 52, 55.

903. nunc primum B S. nunc Fdh v( D). in a. om. L.

904. nafcuntur B.

905. primum indici D.

906. in B v. om. r.

907. nafcentef B( a?) SJ. sed cfr. huic ( v. 11).

908. & B S. set a. sed rv( D).

909. quodam F.

910. tranlucido B 2.

911. dif- feru??? B SJ.

912. et om. La.

913. dist. ego.

914. latere L( a?).

915. sexangula Fa.

916. liuore B 2 h. cfr. § 26. leuare L. leua a.

917. turbinati B( a?) S. -tus rv( D).

918. mucronem La Solin.v. -ne r.

919. e Bh S. ae F. om. d. aut rv.

920. latissimi (-mis v) suis La v.a.S( J).

921. quo—10 partibus om. Fdh. quo–9. 10 mire- mur (-etur a) om. H Brot.

922. iungeretur a.

923. bellani F. auellani (-nae C) B 2 dh v.a. S.

924. nuculei B 1 J. -cleis a.

925. huic quidem La v.a.S.

926. arabicus dh v.a.S. cfr. § 62.

927. pallidior ah.

928. genti a. -tis L v.a.H.

929. et in auro om. B. sed cfr. Solin.

930. natales d H Brot.

931. Seneca dial. II 3, 5. Th. lap. 19. Isid. XVI 13, 2.—Damig. 3.

932. in crudibus F.

933. id ( pro hi) F.

934. repraehen- dunt ubi F.

935. ita BLdh v. ta F. om. a.

936. ictum L v.a.S.

937. ut om. a. ut in F.

938. incudesque FdhL v.a.S.

939. ipsae om. La.

940. dissiliant dh v.a.D.

941. et p. 406, 1 duritia quippe a.

942. uictrix ignium a.

943. unde nomen B.

944. uncos posuit D. indomita uis graeca appellatione (interpreta- v) dh v.a.S. cfr. Isid.

945. accepit. genera adamantis sex a.

946. unum ex if B D. ex his unum a.

947. mili B 1 FLa S. quod est milii v.

948. lippicauro a.

949. cucumi La v.a.C.

950. femini B 2 a C. -n& B 1. -ne rv.

951. Solin. 52, 55. 56.

952. hof B Verc. hoc rv.

953. ad BL S. om. r. in dh v.

954. ereum a. aerium dh H Brot.

955. sed ego. sed in ll.v..

956. medica ui Ba S. -camine Fh. -cina Ld v ( D).

957. de qua B S. de quo h. qua F. ut Ld v. om. a.

958. 61

959. autem L.

960. est siderites Ladh v.a.S.

961. coloris a.

962. ceteris La.

963. et L.

964. namq. B D. om. L. nam rv.

965. igtibuf B 1. act- F. ictibus enim L. I frangitur dh v.a.S.

966. et ( pro ut) F.

967. med.: cfr. Plin. XX 2. Marc. 26, 95. Isid. XVI 13, 2. XII 1, 14. Solin. 52, 56. Prisc. perieg. 1065–1070. August. civ. dei XXI 4, 4.

968. nunc B S. id F( a?). idque L v.

969. hif (if B 1) docere B S. his docere et ( om. a) mandare La v. inducere (-rae F) Fdh.

970. antiphatian B. -patian a.

971. uocauere Bdh S. appellauere r( a?) v.

972. sympathiam dh v.a.S. -phatian B. sinpathian F. ras nathidian (-tidia a) r.

973. duarum B v. -umque r.

974. uiolentissime (-mae v) La v.a.H.

975. ignisque dh v.a.S.

976. neque BFdh H. nec a(?) G. ac ne L v.

977. callidoque B 1.

978. quoque ( pro etiam) B.

979. multif ictibuf B in ras.

980. fer- reos om. dh H Brot.

981. med.: Isid. XVI 13, 2. Solin. 52, 56.

982. hoc om. B 1.

983. inuento B S. -nio Fa. -ntum L D. ingenio dh. -genio inuentum v. cfr. XXXII 1.

984. quoq, a. om. L.

985. casuue L.

986. recenti ( pro fuit) a.

987. creti F. secreti et dh v.a.S.

988. fedissimo F. fid- La.

989. numinum B G. nomi- Fa. omni- Ldh v.

990. talif B S( D). muneris (nume- a) talis rv( J).

991. inuenio F.

992. eft B S. omnis (hominis v) est rG.

993. & hoc munuf omne B S( D). om. rv( J).

994. ne F.

995. ratio B S. om. rv.

996. nulla F. illa B 2.

997. arte B 2. naturae ratio FLa v.a.S.

998. ut (et Verc.) cum L v.a.S.

999. contigit rumpere B S. rumpere contigit ( H. -tingit a v) rv.

1000. friatur S e coni. J. frua- B. feriantur r. fri- D. frangitur Verc. -gantur d v.

1001. hae BF S. a dh v. e a. hae a L. cfr. § 50.

1002. Isid. XVI 13, 3. Solin. 52, 57. 53. (Orph. Lith. 194). Damig. 3. cfr. infra § 192.

1003. magnete lapide adh v.a.S.

1004. appositus a.

1005. patitur F.

1006. afferat a.

1007. uincit atque B S. om. rv.

1008. faciat a.

1009. meatusque uagos La.

1010. a om. La.

1011. et ob id L G.

1012. ananciten BF S. anchi- La v. anachi- ( B 1) C. eunachi- ( B 2) Verc. -citen h Brot.

1013. uocare a.

1014. metrodorus—p. 408, 2 dubitet om. B.

1015. sep' a.

1016. germania La S. -ia a Fdh. -ia et G. -ia in v.

1017. basilia ( B 2) H. cfr. § 36. balista ll. v. in bal- tia ( B 1) G.

1018. solus om. d v.a.S.

1019. quod—p. 408, 1 dicit et oz. a.

1020. solus dicit d v.a.S.

1021. quod—3 arabicisque om. a.

1022. falsum esse dh v.a.D.

1023. (cfr. Th. lap. 36). Isid. XVI 7, 1. Solin. 15, 23. 24. Th. lap. 24.

1024. et arabicis L ( cfr. a).

1025. in ( pro de) F,

1026. 9,106

1027. plurib. BFdh v. multis rD.

1028. quippe B S. om. rv.

1029. nulliuf Bdh v. -llus r.

1030. quoque filentef B S coll. Column. IV 27, 1. 29, 1. 30, 6. XI 2, 26. XII 7, 1. quoque uirentes (-tis F D) Fdh v( D). om. r.

1031. frondesque (quoque L) uirides La.

1032. auide (aut de F) fpectamuf (-tam F) BFa C. haud desp- L v. desp- dh Verc.

1033. uiuidius F. om. a.

1034. Isid. XVI 7, 1. Solin. 15, 24. 25. Plin. supra § 8.

1035. mnarū a.

1036. con- tuitu La v. collutu B. coniuitum F.

1037. inplent La v. -nti h. -l& B. -leri Fd. fatiant F. favtiat B 2.

1038. intentatione Fh. alia ll.S. alia obscurata d v.

1039. afpectuf B.

1040. recreatus F.

1041. que om. La. fcvlpentibusq. B 2.

1042. gemmis a.

1043. in ( pro ita) B SJ.

1044. uiride B 1.

1045. lassitudine a.

1046. mulcenf B SJ.

1047. prae- terea e Fh D. (globosi e Solino inseri voluit U 838).

1048. ampli- ficatur B.

1049. solū La.

1050. sensi F.

1051. et uisum (-su Fa) admittentes FLadh v. om. B. (transmittentes U 839, sed cfr. § 69).

1052. tralucida om. a.

1053. qui F.

1054. non iuuat (fit Lv) La v.a.H. de mendo cfr. § 31.

1055. idem Ba D.

1056. colli- gant adh v.a.D.

1057. quapropter dh v.a.S.

1058. if B 1 D. his B 2 a.

1059. scalpi uetitis om. a.

1060. quā a.

1061. fcyticorū aegyptorumque B.

1062. duritiae F. -ties dh v.a. G.

1063. non om. a. ne d v.a.S.

1064. extensum La v.a.S.

1065. que F.

1066. supini (supp- FL) rerum FLadh v( J). -nif rebuf B S. de spe- culis supinis cfr. XXXIII 129 (ceterum XXIII 1. IX 2. XI 125). an vero supinis rerum ( ut vitiati rebus causa simul appareat) i. e. supinis intuentibus? cfr. XXVIII 48, praeterea XVI 174. VII 77. 171. IX 78. 85. 88. X 40. 93. XI 18. XIII 77. XVII 226. XVIII 47. XX 158. XXIII 125. XXVI 93. XXVIII 54. XXXII 41.

1067. imaginem B S, ut § 152. XXI 2. XXXI 86. XXVIII 64. XXXIII 130. sed cfr. § 71. 156. 166. XXXIII 128.

1068. pugnas om. a.

1069. expectabat Fa.

1070. in B Isid.S. om. rv.

1071. Isid. XVI 7, 2. Solin. 15, 23. 27. Th. lap. 35. Solin. 15, 26.

1072. gener F.

1073. nobilissimis F.

1074. scytici F. syrt- a. fcythici s B 2.

1075. appellatif B.

1076. ut (et v) quantum dh v.a.S.

1077. distat a.

1078. syrticus a. scythici v.a.S.

1079. sicut et Fdh v. fic & B. sicut r.

1080. quos in L v.a.S.

1081. eos om. L v.a.S.

1082. &efif Ba D.

1083. fatib' a.

1084. tunc—p. 410, 10 gemmas om. a.

1085. deoperta B Isid.S. om. rv.

1086. internitent BL v( S). inter se tenet F. tersa nitent dh Brot.

1087. qua F. & quia B S.

1088. iis d v. if B 1. his rD.

1089. multof BF.

1090. aegipti B. -gyphtia F.

1091. habent qui L v.a.S. -ntur ( om. eruuntur) F.

1092. copton L v. fco- B. captos Fdh.

1093. thebandis F.

1094. in collibus dh v.a.S.

1095. ex- cauatif B S. ex ( H. et L v) cautibus rv.

1096. init.: Th. lap. 25

1097. quia propter L.

1098. if B 1 D. hif B 2.

1099. cyprii B G. aegypis F. -ptii v. eg- Ldh.

1100. dosque L v.a.S. deos F.

1101. eft in B S. et in Fh. ut et L. est nec in C. et ut in v.

1102. ex om. L.

1103. quaque BFh G. que Ld. que quaque v.

1104. per- spicitur BFdh Brot. -ciatur L G. resp- v.

1105. inmicante L.

1106. mare L v.a.Brot.

1107. ut B S. om. rv.

1108. transluceat B 2 S. -cet (tral- F) FL v. -centem dh H.

1109. et—ut om. dh HBrot.

1110. niteat B S. -tet rv.

1111. uncos posui cum U 840.

1112. ut B S. om. rv.

1113. expellat B S. -llit F dh. -llit et L v.

1114. recipiat B S. -pit rv. reficit dh H.

1115. ferunt et in Fdh v.a.G.

1116. iuxta cetariaf (ceterieas F. catherias d) BFdh v. om. L.

1117. leo inftuiffe F. fuisse d.

1118. e om. Fdh. ex v.a.S.

1119. territi Bdh H. -iti instrumenta rv.

1120. thynni refugerent B S. refugerent (-runt L) thynni ( v. tinni L. inni F) rv.

1121. oculos ( om. gemmas) L.

1122. et om. a.

1123. conuenit BF S. oportet rv.

1124. in tam BF G. in tanto dh. om. rv.

1125. prodigif B S. -gi F. -gio dh. -giosis D cum U 841, sed cfr. § 15. procliui G. om. rv.

1126. pretiif B S. erepti F. om. r. erratu G. reperta v.

1127. quidam L Ven. quaedam D.

1128. tamen nationum om. L. dapnaticionum a.

1129. peculiari Fa.

1130. cypri B D. cipri a.

1131. uarie om. La.

1132. magisque uarie (-rii L) ac La.

1133. an aut ( pro ac)? cfr. § 72.

1134. alif B 1 D.

1135. tenerom F. -erem L.

1136. austeritatis dh v( H). -tef B. auctoritatis rG.

1137. quidem B.

1138. umbra om. a.

1139. fit om. L.

1140. que F. quin L.

1141. cfr. Isid. XVI 15, 28.—extr.: Isid. XVI 7, 2. Solin. 15, 27.

1142. hincque L v.a.G. in a lac. usque ad p. 413, 11 et alios.

1143. generandis tunguntur F.

1144. ut BF S. om. L G. et dh v.

1145. fint B S. sunt rv.

1146. ali B 1 D.

1147. e om. B. ae F.

1148. translucida L.

1149. quidam om. J ( errore).

1150. uarii B 2 S. -ri B 1 ( F?). -ria dh v. fo- carii L.

1151. quidam om. dh v.a.S.

1152. obducti B S. inprobati (-bat F) rv.

1153. quod aliud L.

1154. hec d. hoc h v.a.J. om. L.

1155. nebula F.

1156. uitium cum cod. Poll.v. -tii cum L. -ti cum F. -tium dh. uti ( om. cum—6 intus oc) B. ( an albicantibus est uitio, ut omissionis causa appareat?).

1157. sedant F.

1158. currit B.

1159. hec L. hic B SJ ( cum antecedd. iungentes).

1160. sunt uitia item corporis ego. sunt item uitia B S. uitia ista (illa G) corporis L v( D). om. Fdh.

1161. capillimentum F.

1162. falpium bago B 1. alpium vago B 2.

1163. quae—fere (-rae B) funt B S. om. rv.

1164. iis dh v.a.S.

1165. ethiopi F. ab BF S. a L v.

1166. corto B 1. cvrto B 2.

1167. itenera F. trium itinere L v.a.S.

1168. xxv B S. om. rv.

1169. alacriter dh Brot.

1170. uidef B.

1171. thermiaeof B D. her- F J. -ieos h 2 v. cfr. § 66. -iceos h 1. -icos L. -ineos C( S). -mos d. -meos H.

1172. intumefcentef B S. extu- (-tis r) r dh v.

1173. pinguiter om. d H Brot.

1174. fed BLd v. sed non Fh.

1175. uisu Fd.

1176. admittant (am- FL) FLdh v. -ttunt B.

1177. filium F. felicum L.

1178. et illos FLdh v. eof B.

1179. umbris ( om. in) L v.a.H.

1180. fulgere B SJ, ut § 106. 128. XXXIII 58. 81 al., sed cfr. § 92. 123. 173. 182 al.

1181. dist. S.

1182. acrif Bdh S. saris F. aeris L v. ( an ueteris?).

1183. olei habent (-eat B 1. -et d) BFdh S. habent (-et G) in sole L v.

1184. liquidis sed F. lucidi f& B 2. -def & B 1.

1185. in ll.S. et v.

1186. dist. ego.

1187. repertorum ll. -ti eorum D. -tis dh v. de structwra cfr. XVII 221. XIX 58. ( XVIII 135. 138).

1188. 4,24

1189. toricos F. thyri- L v.a.B.

1190. fed ex B S. et e rv.

1191. longi quo specio res F.

1192. eft in hif & B S. et his (iis v) r v.

1193. in om. F.

1194. solo d Brot.SJ. illuc F. -udque L v.a.G.

1195. peri- culare F.

1196. iis dh v.a.S.

1197. solae F.

1198. quoque B S. om. rv.

1199. leduntur F. legu- L.

1200. Solin. 15, 23. 27. (cfr. Isid. XVI 7, 2).

1201. medicis F.

1202. uarietatis ( Brot. uiridit- L v) habent FLdh v.a.D.

1203. aliquid B S. om. rv.

1204. et de L.

1205. ii dh v.a.S.

1206. ut uerbi gratia dh v.a.S ( sed ante papauerum).

1207. catulorumque uel pinnarum B S. item FL, sed add. et similium (-liter F). pinnarumque uel (-rum et d) capillorum ( H. catulo- v) et (aut v) similium dh v.

1208. uidam ego. qui ll.v.

1209. tamen ll.v( S). non omnino B. uirides L v. uirif BF. ueri dh.

1210. nafci uidentur BFdh S. nascuntur L v.

1211. quoniam ll.v( S). uino et B e Solino. lac. indicavit D. an quoniā uino &?

1212. neque om. B.

1213. amplitudo maior B D. magnitudo amplior r v. cfr. § 27, sed contra § 13. 110. 113. 139. 172 et XIX 93. VI 67. XXII 54. XXXIV 43; de mendo XXXIV 100.

1214. Solin. 15, 23. cfr. Th. lap. 25. Phaedr. III 18, 7.

1215. calchedonii BLh H. cald- d. carched- v. chal- chaedo F.

1216. exoleuerunt BF 2 S. -leo erunt F 1. exoleuerint (exso- L) Ldh v. dist. ego.

1217. an et delendum?

1218. uiles dh H Brot.

1219. minimeq. B.

1220. idem B D.

1221. et h J. set L. ed F. fed Bd v.

1222. colorif B S. -ri F. -res d. -re Lh v.

1223. certi L.

1224. an uirentibus?

1225. e B S. in dh. om. rv.

1226. fimiliter BF S. -les Ldh v.

1227. ac ( pro aut) h. cfr. § 67.

1228. iidem J. idem B S( D). quidem rv. an quidam?

1229. Th. lap. 25.

1230. erat et om. dh v.a.S

1231. in if (hif B 2) B D. eorum dh. erat in his v.a.S.

1232. farcion (-om B) BF v. car- L.

1233. gemma ex caron L.

1234. monf eft B S. mons G. mox rv.

1235. calche- donem dh H. calchad- B D. calcid- F. carched- L v.

1236. qua (quo B) legebatur BF v.a.G.

1237. uocatuf B S. -tus est rv.

1238. est om. F.

1239. quam BF S. quem rv.

1240. chloran J. cloram B S. cholan rv( H). -lon G.

1241. uocent S. -cant ll.v( D).

1242. ala- batritena F.

1243. aegypti B 1 F D. om. L.

1244. uocent B S. -cant rv ( D).

1245. e proximis ( G. -mo dh v[ H]) FLdh G( D). sc. auctoribus: cfr. XV 62. XXVII 67. XXI 48. praef. 22. & in proximif B S.

1246. et in taygeto monte ego. montibuf & in tayg&o B S. et ( del. v)laconicos (-cis L) in taygeto (tapgeto F. tag- L) monte rv( D). cfr. XXXVI 164.

1247. Isid. XVI 7, 3. Solin. 15, 26. Th. lap. 24.

1248. tanor F.

1249. itidem B S. idem L. item rv.

1250. rega eorum F.

1251. muneri B S. -ris F. -re rv.

1252. obeliscum—11 certe om. a.

1253. longitudine om. BF.

1254. in una et in altera L v.a.G.

1255. Th. lap. 25.

1256. ftelen amplam B S. stantem pilam B. cfr. Theophr. stetenam palam F. stente- nam planam L v. pilam dh.

1257. e om. Fh.

1258. nisi Ldh v. nifi fi BF D.

1259. ipfeudofmaragduf B.

1260. repperiri B.

1261. parte—7 dimidia om. F.

1262. umorem (hu- F) B 1 F.

1263. reliquid B.

1264. egyptio L.

1265. colosseum (-luse- F) FL v ( D). -ffum Bdh S.

1266. serapim FL. -pem B D. -pin v. -phis d. -pis h S.

1267. e om. B.

1268. Diodor. II 52, 3. Strabo XV 1, 69 p. 718. Isid. XVI 7, 5. 6. Solin. 52, 61. 62. (cfr. Dionys. perieg. 1011 sqq.).

1269. eadem F.

1270. simili F.

1271. berilli B 2 a ( ut ubique). berylli v.a.S.

1272. india eof (eoy F) gignit BFdh H. indiae ori- gine a. in india originem habentes L v.

1273. repertos ll.( Ven.) H. -ti v.

1274. potiuntur L.

1275. quoniam—14. 15 excitetur om. a.

1276. hebef unitate B S. -escunt ni (ine F) rv.

1277. furda color BF S. color surdus Ld v.

1278. excutetur F.

1279. aliter adh S. -ter enim L v. alter F. om. B.

1280. fulgorem B S coll. Isid. -rem eundem rv.

1281. if B 1 D). his adh.

1282. proxime a.

1283. chryfoberilli B 2 F. crysioboelli L. chrisiobelli a.

1284. et sunt paulo L v.a.S.

1285. exeuntef B S. -unt a. sed cfr. § 83. 93.

1286. ful- gorem a.

1287. Isid. XVI 7, 7. 9, 4. (cfr. infra § 113). Solin. 52, 62. 63. cfr. Damig. 35.

1288. huic genur B. genuf huic rv.

1289. fed B S. om. rv.

1290. pallidi a.

1291. et a ( om. F) quibufdam BFdh v. om. a. quod L.

1292. exiftimatum Ba S. -tur rv.

1293. uocaturque dh v.a.S.

1294. chryfoprafum BFL S. -asus B. -pylon v. chrisiopilum a.

1295. quintof ( om. quos) B S.

1296. aeroides G. her- v. froi- h.

1297. post eos dh v.a.S.

1298. postremo a.

1299. chryftallo B. cristalli (crys- a) Fa. crystallis fere dh v.a.S.

1300. hi fere (fecere B) B cod. Poll. S. ferre hi F. et fere r. hi h v.

1301. aliquiqui L. alioq'q' a.

1302. aeuanidi B. uan- F.

1303. funt omnia (-ium Fdh v) Ba J. omnia sunt L S.

1304. Solin. 52, 64.

1305. longitudinem F. -utidem B.

1306. ob id Lad G. ob B. et ob id F v.

1307. perforato B. fora- tos F. et (ex L) elephantorum (elefa- a) FLa. de mendo cfr. § 31. XXXIII 80. [ XXXIV 19. XXXV 50].

1308. fubligant B S. relig- rv.

1309. conuenit B S. et alios ( La v. et alias F. aliis dh H) convenit r dh v.

1310. umbilicif B v. -lici La. -li F.

1311. tantum Bdh H. statum Fa. statim L v.

1312. conprehen- dunt B.

1313. if B 1 D. hif B 2 a.

1314. facere malunt FLa v.a.S.

1315. Solin. 52, 64.—cfr. Sidon. Apoll. carm. 11, 22.

1316. putant statim FL v.a.S. putant a.

1317. exempla B.

1318. auri B S. -ro rv.

1319. repercuffu B S. -ssa dh v.. -sso (ra perc- a) r.

1320. aut om. La.

1321. castrata J. -raca F. conftrata B S. causa L. castigata dh. -gata causa v. om. a.

1322. perspicuitati ego. -atis ll.v.

1323. crassitudinem a. ad cra- L v.a.H.

1324. dicta iam B S.

1325. inde B.

1326. quidem om. a.

1327. crystallo inuento La v.a.B.

1328. sed—3 iidemque om. a.

1329. Isid. XVI 12, 3.

1330. minimum BFh v ( G) S. nimium L. minio Verc. minio. minimum C. om. d H.

1331. iidemque v( C) S. ide- BFh D. ite- L. om. ( Verc.) H.

1332. op- pali BF. opioli a. an opalli ( ὀπάλλιον)?

1333. tamen dh H.

1334. fola BF C. -lū rv.

1335. horum est v.a.S.

1336. est. qui ego. eft B S. atque (adque F) rv.

1337. ut B S. in d H. ut ei Fha. ut eis L. ut ideo eis v.

1338. pretiosissimam La v.a.H.

1339. gloria BF S. -iam rv. gemmarum d. -rum gloria h H.

1340. compositi Fdha H( J). -pof hi B S. -positores L v.

1341. gemmarum om. dh H.

1342. adferunt B S. dederunt Fdh v. -rint r.

1343. est FLa J. & B. est enim dh v.

1344. iis dh v.a.S.

1345. cuncta B S. et cu- rv.

1346. incredibile a. -lae F.

1347. Catull. 52, 2.

1348. ali B 1. aliis a.

1349. fummam B S. cfr. § 84. XXXIV 4. XXXIII 50. 89. -mū r. -mo dh v.

1350. armenio J coll. XXXV 30. 47. -minio B S. augmento (-gum- v) Fdh v( H). -tu a. -tum alii L. argumento B.

1351. colori B S. -ris r. -res dh v.

1352. aequari ego. cfr. II 81. 203. XVIII 220. -are B S. -auere rv. ( an vero aequam vel aequare se?) credunt B S. om. rv.

1353. fulgoris La.

1354. ardentem dh v.a.S.

1355. flammae B S. -mas La. -ma F. -mam dh v.

1356. aut B S. ut L. ut ea F. ut eas a. aut etiam dh v.

1357. ignis om. La.

1358. auellanam B 2 dh v.a. S.

1359. aequant F. eq- a.

1360. infignif B S. -ni rv( D).

1361. &iam B S. om. rv.

1362. hiftoriaf ( om. nos) B SJ.

1363. pro qua L( a?).

1364. nonius—p. 417, 9 credantur om. a.

1365. strumas F. om. L.

1366. eius L v. eus r. ensis dh.

1367. quem n??? F.

1368. catullus dh v. -uliuf B. -ulus r.

1369. absque F.

1370. seruili F S (-lii v). cer- B. serrullii L.

1371. illeque L v.a.H.

1372. fortunis suis d v.a.S.

1373. apftulit B D.

1374. fecum BFh S. -um quem Ld v.

1375. feftertio B S. -tium H. -tiis L v. hoc F.

1376. uicief B S. xx L. xx mil F. xx millibus v. tum B 1 h D. tum F. om. B 2 L v.

1377. antonii B 2 v.a.S( D).

1378. proscribentibus F.

1379. minor dh v.a.S.

1380. nonii B 2 v.a.S( D). non in F.

1381. contumatia B.

1382. ferae BL v. om. F dh.

1383. abrofa B 2 S. -offa B 1. -osas rv.

1384. parte B S. -tes rv.

1385. corporif B S. -ris relinquant rv.

1386. quas se periclitari (perecl- F) FLdh v.a.S.

1387. fciant & B. sciant (sciunt F) rv.

1388. relicta—9 credantur B S. om. rv.

1389. opalis (opp- BF) BFa. -li L v. cfr. XIV 125. XXI 33.

1390. funt fi B D. si L v. om. r.

1391. fiore dh v.a.Bas.

1392. in B S. om. rv.

1393. grandine a.

1394. scabraorma F.

1395. puncta B G. pugta Fh. cuncta rv.

1396. nul- losque L v.a.S.

1397. frauf B S. nisi india Fha. india L v.

1398. uitro Lah v. -rio F. ultro B.

1399. ac BFa G. a Lh v.

1400. adq. B.

1401. an uerif?

1402. uariatur B S. -iat La v. -ias Fh.

1403. modo ex hoc BFh S. mundo a. om. L v.

1404. modo ex illo BFh S. hoc illo a. huc illucque L v.

1405. in digitos (dignos Fh) LaFh v. indicio B.

1406. fungitur B.

1407. cfr. Orph. Lith. 283. Plin. infra § 129.

1408. sunt et qui v.a.S.

1409. sangenonque v.a.S.

1410. tra- dunt nafci dicitur B S. tradunt (-tur a) nasci Fha. dicunt traduntur (-unt Brot.)nasci - L v.

1411. in BF S. et in rv.

1412. uiliffima B S. -mū ah Brot. -mi L v. umlisimum F.

1413. gra- tia F.

1414. ac thaso om. a.

1415. cyppo B.

1416. qui praecellit ex hif B S. qui perfecit F. quippe L v. om. a.

1417. oppali BF.

1418. qui- dem B S. om. rv.

1419. habent fed B 1. -bet et a.

1420. raro non scaber om. a.

1421. illi B S. om. rv.

1422. aere & B v. aere F. ere a. om. L.

1423. melior BFdh S. constatque (-tat a) melior rv.

1424. ille color cuius L v.a.H.

1425. unicolor L.

1426. puscatur F.

1427. quam—aquae om. a.

1428. cfr. Martial. epigr. II 29, 2.

1429. principatum conuet F.

1430. senat' consultu a. iudicio B. cfr. XXXIII 40.

1431. iudicatur B 1.

1432. singulas facit F.

1433. praecipueq. B S. -pue a. praem. et rv.

1434. aemulatio (em- B) uelut B S. om. rv.

1435. cum B S. regum rv.

1436. uel B S. et d v. aut r.

1437. fardonyche vfuf B 2 v. -chef ifuf B 1. -cheus Fh. -nicus ad. -ces L.

1438. eft Bdh v. om. r.

1439. ut in historia tradit dh Brot.

1440. demonftratuf Ba. -tur F.

1441. gemmae huius auctoritas ( coni. J. -tatif B) B S. hanc gemmam fuisse celeberrimam rv.

1442. et B 2 S. e B 1. om. rv( D).

1443. proxinum F.

1444. cfr. infra § 105. Isid. XVI 8, 4.—(cfr. Solin. 33, 19. Plin. supra § 68).

1445. ficut B S. om. a. ut rv. ( deinde in F lac. usque ad p. 427, 3).

1446. in candore farda B.

1447. ueluti B S. -ut dh v. uel etiam ( om. carne—2 inposita et) r.

1448. care ungui B S. -nibus ungue dh v.

1449. inpofita B S. -to dh v.

1450. tralucido talesque iteravit B 1. tales d H Brot.

1451. demonftratuf Ba.

1452. non B B. con dh. om. rv.

1453. dist. ego.

1454. appellant B SJ.

1455. Isid. XVI 8, 4. cfr. Plin. infra § 197.—cfr. Psellus de lap. p. 24.

1456. indicarum B S. om. rv ( J).

1457. ceperunt a.

1458. gemma ad.

1459. an nigro ( sc. colore)?

1460. unguem La v.a.H.

1461. minium dh( B) H ( sc. imitante). nimium B. om. rv.

1462. redimitum B S. cfr. IV 18. incretum H. creditum adh Brot. -tum enim L v. ( an fed cin- ctum? cfr. §90. 151. 187. XII 123).

1463. nec—spe om. a.

1464. specie vet. Dal.

1465. has—honore om. a.

1466. Isid. XVI 8, 4.—extr.: cfr. Solin. 33, 19.

1467. ibi om. Ld.

1468. et placuisse v.a.S.

1469. prope om. L. pompe a.

1470. certam B.

1471. auferrent (auff- L) Ldh v. -ferunt B S. afferant a.

1472. an persuasum esse?

1473. iis dh v. his La S. om. B.

1474. gaudere a.

1475. utiturque h v.a.D.

1476. uulguf Bdh D. utique uulgus rv.

1477. in B S. tantum (tamen h) in Ldh v. in—est om. a.

1478. excel- lant a. excellunt—18 atque om. B.

1479. circulo a D. -li Ldh v.

1480. aut deiectu (dele- a) La.

1481. renidente B 1 L Brot. -itente B 2 v. -tes a. ridente H.

1482. nigerrimo colore dh H Brot.

1483. Solin. 33, 18.

1484. et hoc d v.a.S.

1485. caeru- leum B D. cereum rv.

1486. dist. ego.

1487. item a. iam r dh S. etiam v.

1488. circuli—13 item om. a.

1489. fuperficief—4 cruftif Bdh v. locustarum uero maris crustis superficie L.

1490. ru- bentibuf B. -tior rv.

1491. nam Bh S. iam Ld v.

1492. melleae d v. melle Lh. illę B.

1493. haut L.

1494. faeculentae d v. feculente Bh. -to L.

1495. aut B S. et Ldh v.

1496. nihil enim in dh v.a.D.

1497. armeniae dh S. arenia B. armeniace ut L. -cae v( D).

1498. cetera B 1 G( S). -rif B 2. -rae dh v. -re L. -ro H.

1499. improbande L. -dae v.a.G.

1500. cfr. Plin. XXXVI 59. Isid. XVI 8, 3. (cfr. Th. lap. 31).—extr.: cfr. Martial. epigr. IV 61, 6.

1501. hoc aliubi (-ibi B 2)—gemmae (-me B)—12 eft S ex B ( qui praeterea add. fiue partif eiuf qua ad unguif fimilitudinem refertur. de hoc ita fcriptum eft). hoc in gemma (-am v) transiit ( Brot. -ilit L v) a ( Brot. et L. ex G. et a v) lapide carmaniae (ex camania L) dhL v. ( cfr. XXXVI 59).

1502. 36,59

1503. digiti L.

1504. fimilitudinem B SJ. cfr. XII 30. (in praem. Isid.).

1505. chryfoliti B ( item infra) a.

1506. lafpidif B 1 ( item § 115).

1507. nigram corneam dh v. nigram La. om. B D.

1508. oculis a.

1509. et obliquif ll.Brot. oculis obl- cod.Poll. v.

1510. onychem BL S. sed eū (eam a v) ceteris dh v. dfcende a.

1511. instare a.

1512. sardonyche Bas. -yce Ba v. -niche dh C. -nice L.

1513. indica om. a.

1514. eni B.

1515. omentum B. an punctum, ut § 83?

1516. abdicauit B SJ.

1517. lacteif Badh S. -eis et zonis L. -eis zonis v( D).

1518. conceptu La.

1519. farda B S. sarde (-dae v) natura rv.

1520. differenda om. B S.

1521. huic—10 nomine B S. diuidue (-uae v) ex- eodem nomine rv. dist. ego.

1522. 105

1523. quapropter om- nium obiter gemmarum ardentium dh v.a.G.

1524. omnium del. G.

1525. gemma B 1.

1526. indicanda natura B S. -canda rG. natura indicanda dh v.

1527. Isid. XVI 14, 1. Th. lap. 18. (Strabo XV 1, 69 p. 718. Athen. XII 55 p. 539 d).—cfr. Th. lap. 30. 31.

1528. principiatū B.

1529. hoc B S. id rv.

1530. acauftoe B S. -ti ( B 2) H. acrustes dh. curuste a. apyruste L. -tae v. -roti B 1.

1531. uocati dh v.a.S.

1532. & garamantici Bdh v. om. r,

1533. carchedonios dh v. carced- (-iuf B 1) BL. calced- a.

1534. uocare a. -ant dh H Brot.

1535. magnae om. B. cfr. V 40. XIX 152.

1536. et (ent a) abamdicos La.

1537. yn a.

1538. orthofia B 2 dh B. hortho- B 1 orcho- a. orchosiaca (orth- v)Lv.

1539. cariae B S. cfr. § 103. arce L. caute dh v. om. a.

1540. alabandif B Bas. -des adh B. abamdicos L v.

1541. mascu- lini a.

1542. appellati acrius ( sic d) H Brot.

1543. & B J. ac r. at d v.

1544. languidus a. minuf B. cfr. § 94 extra.

1545. Isid. XVI 9, 5.—cfr. Plin. infra § 182.

1546. liquidioref Ba. cfr. § 130. -ris Ldh v. an liuidiores, ut § 170?

1547. aut B. alios rv.

1548. & B. alios et rv.

1549. ex alto B S. ex (et a) alio adh H. om. L v.

1550. lucios a. lucidius cod. Poll. v.a.H.

1551. ag B.

1552. optimos—5 radiantes om. a.

1553. amethysti- zontas h v. -tos d. -stozontas L. -ftontaf B.

1554. syrtitas v ( S). -ites L D. fyrtif B. sititas H.

1555. pinnato B 1 dh v ( S). penn- B 2 L. innato H.

1556. ubi S e coni. J. ibi B D. ubicum- que rv.

1557. fit B 1 S. vbi fit B 2 D. om.rv.

1558. repercussu dh v.a.S.

1559. indicis a.

1560. horridi d H Brot.

1561. fundentes S. euntef B. omittentes fundentes adh. emittentis (-tes v) sed L v. emit- tentes aut fundentes sed H.

1562. ut pofituf B S. positi (-itti a) G. posuit L v.

1563. dist. S.

1564. nubilante sit si ego. -ntef B. -nte se J. -ntis S. -ntes ita a. -ntem si G. -ntem et si ita L v. -ntem ac si d.

1565. attollatur d v. -llat B S. tollatur r.

1566. ex- ardefente fulgore B S. -centem rv.

1567. pleriq. B S. a plerisque rv.

1568. uocauere eum B S. uocari rv.

1569. langui- duf B 1. -dos ex inuidis a. -dius ex indicis dh. -dius et (ac v) liuidius L ( add. ex indicis v.a.S).

1570. luc& B S. -ent rv.

1571. ligny- zontem S( D). -nyizontem J. -nizonte B. lithizontas ( h B. liuizonias L. -icontas v. licihonias a) appellari r h v.

1572. calce- donios adh ( item infra).

1573. etiam ego. -am in Bdh G. -am minus rv.

1574. menfura ll. h v. -ram d(?) G.

1575. nigrif B 1. -ri B 2. -riores a.

1576. umbrante v.a.S.

1577. et tecto purpureo a.

1578. et scintillare dh v.a.S.

1579. Th. lap. 19.

1580. carchedoniis v. charce- donif B. carc- L. calc- a.

1581. stellas a v.a.S.

1582. scabros a.

1583. & circa miletum B S. et circū pletū ah. om. Ld v.

1584. in terra (-as a) Ba S. in icira d. et in thracia Lh v.

1585. Th. lap. 33. 18.

1586. chlo B 1. chyo L.

1587. illos om. B( a?). sed cfr. Theophr.

1588. quibuf Bdh B. -usdam rv.

1589. sed B S. et adh H.f ex L v.

1590. pallidiores e ego. cfr. Theophr. et § 110. -ores et dh H. -ores B S. -ore rv( D).

1591. candidos Ldh v.a.S.

1592. a B S. om.rv. (a—inportari del. H).

1593. i ( pro in) B. om. v.a.H.

1594. olyssipone ( vel ulixip-) v.a.H.

1595. erui Bdh H. herbis a. om. L v.

1596. foli Bh S. -lis a. -le Ld v.

1597. adufti B S. -ti (-tis a v) saltibus rv.

1598. iis v. illif B S ( ortum ex inif). eis dh C. his a. hic L.

1599. hebe- tioref Bdh S. ab ethiopis (ethyo- L) r. ab aethiopibus hebe- tiores v.

1600. sicut—20 deprehendunt om. La.

1601. fictif enim mollior B S. factitiae mollior enim dh v.

1602. fragilifq. eft B S. et fragilis et ( om. d) dh v.

1603. centrofaf B S. -osa dh v.

1604. cote B S. scobe d v. scrobe h.

1605. dep???henduif B. deprehenduntur v.a.S. -ditur dh.

1606. in om. d v.a.S.

1607. pufulif B 1 a S. -stulis rv.

1608. more lucentibuf B S.

1609. (cfr. Plin. infra § 189). Isid. XVI 14, 2.

1610. antracitif B.

1611. thefphorotia B.

1612. prodi- derunt B S. tradi- Ldh v. tur adi- a.

1613. iis dh v. if B 1 D. his r.

1614. praecinotaf Ba S. -tae dh C. -ti L v.

1615. tradunt B S. -tur rv.

1616. harum Bdha G. horumque (har- Verc.) L v.

1617. color est ut L.

1618. fed B S. est dh v. est quod a. om. L. peculare B 1.

1619. quod BLdh S. sed a. quidem quod v.

1620. tactu B. iactatu a. -atae ( Verc. -ti B)in ignem (-ne h) dh Isid.B. lacte L v( D). lacte in igne cod. Poll.

1621. intermortue a. -tui L v.a.Verc.

1622. perfusa a. -si L v.a.Verc.

1623. Isid. XVI 14, 3.

1624. & B S. om. r. huic dh v.

1625. san- dastros L v( S). cfr. index. -sirus Isid. scandafirof B 1. -darefvs B 2. sandari sa a. -resus dh B.

1626. proxima ego. cfr. § 93. 110. XXXVI 198. pro B D. om. rv.

1627. natura eius ego. -ra ut Ba D. om. Ldh v. cfr. § 92.

1628. cūaliqua a.

1629. garamanticam B J. -titen dh v. -titimr.

1630. in indis La S. in india dh isid.v. om. B.

1631. uelut h v.a.S.

1632. intra lucida a.

1633. ignif optentuf (-tu B 2) Badh H. om. L v.

1634. ftellantibuf B S. -tes (still- a) rv. celantesque se ( om. d) dh H.

1635. fulg& intuf B S intus (trans dh H) fulgent r dh v.

1636. aureif guttif B S. aureae (-ree L. -re a) guttae (-tte r) r dh v.

1637. & B S. om. rv.

1638. narrata a dh v.a.S.

1639. cognatione ll.S. -one ab inspectori- bus cod. Poll. v.

1640. pliadū B S( D). stellarum rv. del. J.

1641. hyadum- que ll.S( D). -dum v( J). om. dh.

1642. cerimonia adh.

1643. Isid. XVI 14, 3.

1644. diftinguat B. -nit dh B. -ncta rv. an distingunt?

1645. & quidam B S. siquidem dh. qui- a. quodam L v.

1646. uigore L v.a.S.

1647. allucenf B S. alliciens rv.

1648. fumidaeque B( S). cfr. § 127. -doque dh. H. numidaeque L v. -dieq, a. in B lac. usque ad dicant. chrysolitho dhv. cryso- lito L. crisolitis a.

1649. similes (miles a) illas a) D. similis L. illas similes dh v.

1650. dicant dh H. -cunt La v.

1651. smenias negant a.

1652. sandastros L v( S). -daricos a. -dareson dh H. fardarfirof B.

1653. magno uenire ll.v( S). in magno errore dh B.

1654. haf B S. om. rv.

1655. sandrisitas (and- B) B S. sandasitas r. -ta v. -areson B. -aricas dh H.

1656. uocant a B.

1657. Nicand. fragm. 102 (O Schneider).

1658. errorem aliquando a v.a.S.

1659. sandaresi (and- B) B S. -daser rv. -dasel d H.

1660. nicander L S. quod nicander ( H. -ancer a. -anor v. meander d) ad v. in B lac. usque ad illam sandaresum ( v. 12.13).

1661. sandaserion L( a?) B( S). -dareseon dh H. -sion J. -depherion v.

1662. uocat dh H. -ant a. -auit L v( D).

1663. alii sandareson (-rareson L) Ldh v( H) J. om. a. alii sandaseron B( S).

1664. san- dastrum La D. -stron h v. -sereon d.

1665. sandarcesum a.

1666. nascentum a. -tis ( propter omissionem) B.

1667. illam—14 custo- dientem om. B.

1668. an ipsam quoque? om. d.

1669. magni B. colori aut a. color iam ut L v.a.B.

1670. Isid. XVI 14, 4. Solin. 52, 58. Prisc. perieg. 1071. (cfr. Orph. Lith. 271 sqq. κηρ. p. 141. Damig. 28).— Solin. 52, 59.

1671. eft B S. om. rv. lychnis dh man.Dal.. cfr. index et § 104; item Isid. et cod. Guelf. Solini. licnif B. lychnites (lich- a) rv ( D). aliter XXXVI 14.

1672. ab L D. adsensu ego. abf- B 1. af- B 2 S. assensū a. accensu dh H( J). -sarum L v.

1673. tum Ba S. tamen dh H. om. L v.

1674. praecipua gratia v.a.H.

1675. orthosia a.

1676. totamque L.

1677. caria Bdh B. cana a. carmaniam L. -ia v.

1678. india a.

1679. secunda dh v.a.S.

1680. bonitatem B 1.

1681. quae B S. om. rv.

1682. eff& B S. esse a. est Ldh v.

1683. iouif ll.S coll. XXI 59. 61. -uia h. ionia d H. -nis v.

1684. appellata a praelatis floribus dh v.a.S.

1685. et—8 rapere om. a.

1686. aliaf BL v( S). inter has dh H.

1687. differen- tiam dh H Brot.

1688. purpuram B S. -ra Ldh v. ( an recte? cfr. § 93. 133. 169).

1689. radiat dh H Brot.

1690. cocco Ldh v.a.S.

1691. haf B S. a Ldh v.

1692. cartharum B Ven.

1693. fila B 2 L v ( S). cfr. Solin. Isid. filia B 1. folia dh H.

1694. Isid. XVI 14, 5.—ibid. 4. 5. Solin. 52, 60.

1695. carchedonia (charce- B) S. calce- adh. carcedonius (carche- v) L v.

1696. praedictuf B.

1697. ad B SJ.

1698. ut om. B J.

1699. ymbre L. om. B J. cfr. Isid.

1700. diuinae B 1. -na B 2. -ne J.

1701. inuenitur dh v.a.S.

1702. plane a. -neque L.

1703. carthagine B U 844.

1704. deportabatur dh v.a.S.

1705. circha B.

1706. tradit Bdh H. -idit rv.

1707. morienti om. a. -tibus [carbonibus] dh H Brot.

1708. ex (et ex dh) hac & Bdh S. et ex hac parte a. uasa ex (et ex v) hoc lapide et L v.

1709. lychnide S. licnide (lign- B 1) B. lychnite (lich- a) rv( D).

1710. contumaciter fcalpturae (fcvl- B 2) B( L?) Solin.S. scalpturae (scul- dh) contumaciter adh v.

1711. in figno cerae (-ra B) Badh S. cerae in signo L v. re??? ( pro tenent) B. retinent U 844. sed cfr. § 148.

1712. cfr. Solin. 11, 27. Isid. XVI 8, 2.—Th. lap. 30.— extr.: cfr. Ctesias Indic. ap. Phot. bibl. 72 p. 145 (fragm. ed. Baehr p. 248 § 5). Orph. Lith. 614.

1713. ad om. B.

1714. hec a. hoc H Brot.

1715. fardonychem B 1.

1716. ipfa B S. -sa gemma rv.

1717. et om. L.

1718. dist. S.

1719. est ego. in B. sed rv.

1720. laudatissimae D cum U 845. -ma Ladh v. datissime F ( hic rursus incipiens). utilissimae B.

1721. babylona B 1 J. -nia B 2. -nam S. -niam dh v. -bilonia F. -niam r.

1722. lapi- cidinae h H. -pidine a. -dicinae rv( D).

1723. aperiantur ego coll. Theophr. appellantur B S. aperirentur (apar- F) rv( D).

1724. haerens dh v.a.S.

1725. saxi corde v.a.H.

1726. modo om. La v.a.H.

1727. reperiun- tur B S. -rtae D. om. rv.

1728. hoc BFdh H. hocque (hoc a) modo rv.

1729. tradunt B S. -ditur rv.

1730. inuenitur La.

1731. ut—7 asso om. a.

1732. ut B S. sicut rv.

1733. paro ll. G. ephiro dh. epiro B. ephyre v.

1734. et ossa F. eta L.

1735. rubrae & quaf B S. -bri (-brum dh v) et quod r dh v.

1736. pioniaf B 2 S. -iuf B 1. dionium Fdh Brot. -num (dyo- L) rH. demium v.

1737. pinguitudine (-tude B 1) BF S. -guedine r h 2 v. magnitudine dh 1 H.

1738. genuf eft B S. om. rv.

1739. sublinitur dh v.a.S.perlucente La v.a.B.

1740. cfr. Th. lap. 30. Menand. fragm. inc. 347 (Meineke).

1741. croffioref B 2.

1742. circa aegyptum dh v. a.S.

1743. excitatus a v.a.B.

1744. fulgent—pigriores om. B.

1745. an pinguiores?

1746. & B (– etiam). om. r. sunt et dh v.

1747. hac Bdh v. ac F. om. r.

1748. & file- monem Ba. om. L.

1749. ulla (illa d) est e (ex h. om. d H) Fdh H Brot.

1750. translucentium ( G. -ti v) B 2 L v.a.J.

1751. quae tar- dius dh H Brot.

1752. et p. 428, 1 subfufae B S. suffusa a. -so rv.

1753. hebetetur dh H Brot.

1754. oleaeque B S.

1755. olio B 1.

1756. umore B S.

1757. (cfr. Orph. Lith. 280. κηρ.. p. 142). Isid. XVI 7, 9. Agatharch. peripl. mar. Erythr. p. 54. Diodor. III 39, 4. 5. Strabo XVI 4, 6 p. 770.

1758. ac F La. et dh v.

1759. ualdius J. cfr. XXXIV 178.

1760. ex—3 egregia om. B.

1761. aegreia F 2. -ria F 1.

1762. etiamnunc dh H. -num BFL v( S). nunc etiam a.

1763. fua B S. de a. om. rv( D).

1764. topazo BF S. -zio rC. -atio v ( item infra).

1765. e ego coll. Isid. om. B S. suo rv( D).

1766. primum B S. om. rv( D).

1767. praelate Fa. -ta L.

1768. accidit B S. id (in a) acc- adh v. ad ( del. F 2) accidat F. om. L.

1769. cytis H ex VI 170 ( sed lectio incerta). chitis a C. cithis F. chytis L v. echitif B ( an recte? ut eadem insula sit quae Ophiodes Aga- tharchidi, Diodoro, Straboni).

1770. uocabatur B 2 S. -bantur B 1. -catur rv( D).

1771. quam BF S. qua rv.

1772. deuenerant B S. om. rv.

1773. trogodyte a. -dite (ergo- F 1) F. trago- L.

1774. cum ( del. H) diutius fame dh v.a.S.

1775. et om. La,

1776. pressi L v.a.S. prae- a.

1777. ut B S.om. rv. qui D.

1778. cum om. dh v.a.H.

1779. effoderent dh v.a.S.

1780. eruerent S e coni. J. -runt ll. v ( D).

1781. topazon B S. -zion C. -zum F. -zium r.

1782. Xenocrat. ap. S. Ambros. expos. in psalm. CXVIII 16, 41 p. 1182 (Bened.) p. 1438 (Migne). Stephan. Byz. s. v. τοπάζιος. cfr. Plin. supra § 24. VI 169.

1783. archilai B.

1784. topazum BF S. -zon G. -zium r. -zion dh C.

1785. continenti BL S. -te rv. cfr. IV 64. ( V 93); contra III 140. V 28. 78. 140.

1786. stadiis ( om. B) ccc ll.v( S). diei nauigatione dh H.

1787. dicit B S. tradit rv.

1788. faepiuf B S. -pe Fha G. -pe a Ld v.

1789. topazin ll.v. -zum d. -zium h. τοπάζειν D.

1790. enim—12 quaerendi ll.Isid.v. om. a. topazin—quaerendi del. U 846. cfr. Salm. p. 763 a B. ( fortasse deletis iis: topazon ex hac primum e. q. s.).

1791. trago- dytarum L. trodit- F 1.

1792. ptolaemaei B.

1793. a dh v.a.J.

1794. philone S. fil- B. phyl- L. philemone ad v.pilemune F.

1795. regi BF S. -gis rD. -gis ac v.

1796. actam B.

1797. arsinoae dh G. -nae B. -noe F v. arsi L. om. a.

1798. ptolemaei (-laem- B) v. -met F. -lomaei (-mei a) r. add. philadelphi (-dhelphi F. -delfi a. phyladelphi L) r dh v. a.D. cfr. U 847.

1799. arsinoeum D cum U 847 ex XXXVI 68. aureum ll.v.

1800. Isid. XVI 7, 9.

1801. recentiffi B 1. -ssimus F. in a lac. usque ad derigitur ( v. 8).

1802. nabaftrum B. alabastre L v.a.C.

1803. prasoides D. -den S. -dem v. praffioden B 2. -de B 1. tra- soide L. -suidu F.

1804. crysopterum L. chrysote- dh. dirisoterun F.

1805. similem dh v.a.S.

1806. chrysopraso h H. cfr. § 113. -asso (cryfo- B) BLd. -asio v. -paro F.

1807. eius enim tota ( om. d) d v.a.S.

1808. derigitur B 1. dir- rv.

1809. fola Bdh v. -lam F. om. r.

1810. nobiliffima B 1. -marū B 2.

1811. cetera a.

1812. naxio H coll. XXXVI 54. -xo B 1 Fa. -xiis G. faxo B 2 L v.

1813. et ( del. G) cotibus 11.( G) H( J). et cote h v. del. S. an e cotibus?

1814. Isid. XVI 7, 10. (cfr. Diosc. V 159). Solin. 20, 14.

1815. comitatur—12. 13 auctoritate om. a.

1816. callaina B S. cfr. index. -ica Solin. et Isid. -ain F. -amis a. -ais L v.

1817. e BF G. om. rv.

1818. uiridis a. -de v.a.G.

1819. palleus a.

1820. auerso indie a.

1821. infulas L v.a.B.

1822. hyrcanos—dahas om. B.

1823. hyrcanos D cum U 848. phycaros L H. phic- a v. pirachos F.

1824. sacas dahas F S. ac asdathas (-tas G) L v. sas datas a. sacas (satas d) apud dacas dh. apud sacas et dahas H cum Salm.

1825. et p. 430, 1 sincerior multo (-toque d) dh v.a.S. nicarior a.

1826. multo om. Ldh v.a.S. multo—autem om. a.

1827. carmania B v( C). -minia F. camania L. germ- dh( Isid.) B coll. Solino.

1828. g&idif B.

1829. oculorum La.

1830. adhaerescens ego. -refunt B 1. -rens rv. de mendo cfr. §117.

1831. nec—p. 431, 1 uitri om. a.

1832. ad- nata ll.S. adgn- h Brot. agn- C. ann- d v.

1833. Isid. XVI 7, 10.

1834. quapropter dh v.a.H.

1835. eam dh v.a.S.

1836. pigria B 1. -ri B 2.

1837. fundif B G. eun- dis F. euntes Ldh v.

1838. e Bdh v. et F. ed L.

1839. et cum—ex- cutiunt om. B.

1840. hocque v.a.H.

1841. est tamen F. est gestamen dh H Brot.

1842. digitif B J. dici- F. et (ac H) digi- d H. diutius L v. diuites G( S). -tis D.

1843. norunt BL v( S). om. H. in Fdh lac. usque ad totus uero ( § 118 init.), sed in §§ 113. 114. 115 praebent dh pauca supplementa ex Isidoro licenter compi- lata.

1844. hinc B S. hic L. is v.

1845. fensus L.

1846. a del. B 2.

1847. deiectorum v.a.S.

1848. dist. ego.

1849. multi B v. -to L.

1850. ad fenectam B S. in secundo L v. insectando G.

1851. uenatus B G. om. L v.

1852. callainif B 1 S. -ain hif B 2. -aides L v. -dis G.

1853. talif eft B S. -li L v. -lis G.

1854. inde B S. om. L v. an lacuna? cfr. § 118.

1855. facilef B S. fragiles L v( J). cfr. § 121 extr. XXXVI 160.

1856. Isid. XVI 7, 10. Solin. 20, 14.

1857. optimus v.a.S. color B v. odor L.

1858. appareat—-13 effe B S. -ret ex alieno est L v.

1859. placeat B S. -ant L v.

1860. aurum quae B.

1861. etiam ll.S. et etiam v. et C.

1862. utilioref B.

1863. repraesentant L v. fe praeftant B D. ( an constantia eius prae- stant? cfr. § 199).

1864. mendacio G. -atio B. aut mendacior L v.

1865. eaf BL v. prassiū a.

1866. dicant La G. -cunt B v.

1867. in—uocant om. a.

1868. melancoryphos B e Solino. -pof B. -cholicos L v.

1869. Isid. XVI 7, 4. (Th. lap. 37?).—cfr. Plin. supra § 77. Solin. 52, 62.

1870. et alia—4 prasius om. a.

1871. uiliorif B S. -rique est L. -ris est G. -ri est v.

1872. prasius dh v. -ftaf B. -ssius L. ( add. dh pro uiri- ditate coloris ē sed uilis; cfr. Isid.).

1873. puncinis a.

1874. tertium est dh H Brot.

1875. distinct. uirgulis ( om. tribus) dh.

1876. candidif Badh H. est candidum L v.

1877. his om. a.

1878. chrysoprasos ego. -sus S. -sius v. -afo Ba. crysoprassius L.

1879. porri sucum om. a.

1880. referenf B G. -nte La v.

1881. sed La v. & B.

1882. haec B G. hec a. et L v.

1883. declinantem a. -ante BL. -ans v. -at J. ( fort. candidis praefertur his, chrysopraso ... referente, set hac paulum decli- nante, abl. absol.).

1884. 109

1885. ex om. a.

1886. & ego. a B 1. om. rv.

1887. creberrime S cum vet. Dal. -mi (creuerr- B 1) B. celerrime La v.

1888. Isid. XVI 7, 11. Solin. 33, 20. Prisc. perieg. 882.

1889. india has a v.a.G.

1890. nihilion B.

1891. fulgore—11 nasci om. a.

1892. fulgore B G. -ris L v.

1893. ab ea diftantem B S. si ante habeas L v. hebeti ac G.

1894. breui B G. -uis L v.

1895. cum L v. om. B.

1896. fallacis v.a.G.

1897. dicit B G. uero dicit L v.

1898. fibero B S. syuero L v.

1899. galatiae U 849 e Procop. de aed. 5, 4.

1900. mellę B. -lie a.

1901. tradit et v.a.G.

1902. non tralucet om. a. ad antecedd. referunt B D.

1903. molochitif BL S. -tis tralucet a. -tes dh( lac. expleta ex Isid.) B. malach- v.

1904. uir& B J. -ens La v. uirens et crassius (-ior Isid.)quam smaragdus dh H ( sumzpta ex Isidoro, qui sua sumpserat ex Solino, apud quem crassius pro spissius uiret).

1905. ab B S. a rv.

1906. nomen accepit dh Isid.

1907. et—2 medicamine om. dh lsid.

1908. infantium a v.a.S.

1909. quedam quae a(?). quadam L v.a.S. pericula Ba S. -la ipsorum L v.

1910. post medicamine inseruit nasci- tur in arabia H ex dh Isid.

1911. Diosc. V 159. Isid. XVI 7, 8. Th. lap. 34. Dionys. perieg. 724. 784. cfr. Orph. Lith. 267 sqq. κηρ.. p. 141.

1912. pro uiret—totus uero (§ 118) ex Isidoro haec substituerunt dh: iaspis de greco in latinum (lamium d) uiridis gēma interpretatur Ias quippe uiride pena- sin gēma int'pr. Est autem uiridis sicut smaragdus. s; crassi coloris. species ei' XVI.

1913. etiam B J. -am si rv.

1914. uicta J. -ta a G. uifa B. uictis a a. -tus a L v.

1915. gloriam B J. tamen glo- rv.

1916. retinet a.

1917. plurima a.

1918. eas a.

1919. simile a.

1920. indice (-cae v) cyprii L v.a.G.

1921. durant a. dicunt L v.a.G.

1922. glaucum pinguemque L v.a.G.

1923. eris a.

1924. quae B J. om. r v.

1925. cafpia B G. aspia a. iaspis L v.

1926. eft circa B( L?) J. om. a v.

1927. & B S. om. rv.

1928. triftif B S. om. L v. in a lac. usque ad 10 sed mi[nus].amisos G. -iffof B. thracia L v.

1929. calche- don H. -chadon B D. ( cfr. § 73. 72). chalcidia L v. -cidon G. -cedon Lugd.

1930. Diosc. V 159. Orph. Lith. 613.

1931. optima Ba J. -ma ergo L v.

1932. ali- quit B 1. quicquam La v.a.S.

1933. fingulif Ba S. -lis autem L v.

1934. boria La v( S). -rea C. doria B.

1935. haec Ba D. et haec L v.

1936. quae uocatur L v.a.D.

1937. arizufa B. eri- a.

1938. dicitur a D. -c&ur B. om. L v. hic add. fit autem et ( del. D)sub diuo sicut et smaragdi a D.

1939. similis—p. 433, 1 uiolas La v. om. B. uncos ego posui.

1940. funt B ( L?) S. om. a v.

1941. caerulae B. ceraulea a.

1942. ut B ( a?) S. et L. aut v.

1943. chryrtallo B.

1944. fimilif B D. -les rv.

1945. tereben- thiszusa a. hie add. inproprio ut arbitror cognomine uelut e multis eiusdem generis composita gemmis La v.a.D. del. U 851.

1946. ut fint B S. ut a. id est L v. del. H. ab utraque parte B S. om. L v. in a lac. usque ad nitor ( v. 6).

1947. nec praeter B S. nec patentes ( del. v)praeterquam L v.

1948. quicquam B S. om. L v.

1949. Th. lap. 23. Martial. epigr. V 11, 1.

1950. iis v. if B 1 L D. hif B 2.

1951. nec B S. et rv.

1952. rfplendefcenf B S. -dentes a. -dens L v.

1953. et sal—p. 434, 9 aegyptia om. a.

1954. quae—omnia B J. omnia quae in ceteris L v.

1955. et uitro—9 continet L cod. Poll.v. om. B. cfr. § 96. 83. 199.

1956. reliquaf B D. cfr. U 852. nec in ( del. G) diuersa (-sae G) quae (quas C) L v.

1957. fphragidaf B v. stra- L.

1958. nomine B D. dominio in ( del. Bas.) L v.

1959. quoniam—signent L v. om. B. uncos posui cum U 852.

1960. Diosc.V 159. Isid. XVI 7, 8. (Damig. 13).—extr.: Diosc. V 159.

1961. amuleto S. amal- B 1. amai- B 2. cfr. § 51. XXX 138. ( XXIII 20). amuletis B( D). maul- FL v.

1962. geftare eaf traditur B S. traditur gestare Fdh B. tradidit (-ditur v) testari L v.

1963. ea BL v( D). eas F. eam B.

1964. iis d v. his ll.D.

1965. faepe B S. ope F. e petra L. -tra per v. et per d H. et G.

1966. tranfuerfa BF G( S). -rsum dh v( H). uersa L.

1967. monogrammos S e coni. J. -mma B. grammatias FL v.

1968. polyclamos d. -calamos v.a.B.

1969. licet H Brot.

1970. arguere B. sed cfr. § 54. 169. 192. XXX 1. XXVIIII 114. XXV 25. ( XXXII 33. XXVII 57).

1971. onychipuncta FLh v.a.S.

1972. iafponyx B v. -nix L. ponix F.

1973. imitata ll.v( S). in summitate dh H.

1974. & B S. et est d. est et H. haec F G. quae L v.

1975. est et—similis om. B.

1976. est et Ldh v( D). est F. et est S. et J.

1977. sali cod. Poll. v( S). -le L. -lem Fdh H.

1978. megarico similis L v( J). cfr. XXXI 87. similis megarico cod. Poll S. metaticum F. imitata dh H.

1979. ueluti dh v.a.S.

1980. capniaf B v. apn- Fd. cadmias L.

1981. magnitudine—6 thoracatam om. B.

1982. magnitudine L. -dinem (-dinirem F) iaspi- dis (asp- F) Fdh v.

1983. XVI F D. quindecim dh H. duodecim L. XI v.

1984. uidimus d v. -demus Fh. -dimusque L.

1985. formatam- que v.

1986. in Fh. et figiem F. effigie h.

1987. thoracata h.

1988. Th. lap. 55. Isid. XIV 3, 32. Solin. 15, 28. Th. lap. 31. 23. Isid. XVI 9, 7. Dionys. perieg. 1105.

1989. an reddatur, ut VI 23. X 170. 208. XVII 37. XXVI 164?

1990. cyanof B G. -no F C( ( D). cianeo (cya- v) dh v. grano L.

1991. accommodato BF G( S). praem. gratia L v( D). cfr. X 121. -data gratia dh H.

1992. paulante B 1.

1993. & B S. om. rv. iafpidi ll.S. -dis v. om. dh H.

1994. nominato dh H Brot.

1995. a B 1 S. ac B 2. om. rv.

1996. fcytica B. sest- F.

1997. 115

1998. maxime e B.

1999. dist.S. cfr. Theophr. et XXXV 16.

2000. gloria est ego. cfr. V 11. -riam ll.v( S). -ria dh B.

2001. regum BF S. rerum r. regis dh v.

2002. aegypti Badh H. -tii v. -tia F. -tiarum L.

2003. & B S. ei La. om. Fdh v.

2004. ei om. d v.a.G.

2005. non om. SJ( errore).

2006. sap- piris J. -rif (-pph- B 2) ineft B. in sappiris (-pph- S) a S. in sapphirinis (sapir- F. saphyr- L) r dh v.

2007. in hif ( B 2 D. if B 1. iis S) B S. om. F. aureis a. in sapphiris dh H. saphyrus (sapphir- v) L v.

2008. aurū BFdh H. et aureis L v. om. a.

2009. Th. lap. 37. Isid. XVI 9, 2.

2010. caeruleae & B v( S). -li et FL. -leis h H cum antecedd. iungens). -las d. om. a.

2011. fapphiri B 2 v.a.H. sapi F. -phyrus L. -phirus ceruleus a. -pphirorum H Brot.

2012. rarumque ut BLh S. cfr. § 170. ( XXII 93). -um quae d. quae H. raroque rv.

2013. fcalpturif (fcvl- B 2) B S. -turae (-re L) Ldh v. -tores a. salptures F. cfr. § 121 extr.

2014. ex—mares om. B.

2015. iis dh v. his FLa D.

2016. cyanei dh B. ciani F. ueani a. uesa- L. resa- v.

2017. Isid. XVI 9, 1. cfr. Th. lap. 31. Dionys. perieg. 1122. Isid. 1. 1. Th. lap. 30.

2018. alius—6 descendunt om. a. aut quae B S. aut d. et F v. om. Lh.

2019. defcendunt B S. -dentibus ( G. disced- L v.) rv.

2020. tenent indicae B S. indicae (in uicem L) tenent rv.

2021. ara- bia a. -bia ex ea L v.a.G.

2022. qua ad.

2023. petra ll.( B 2) S. -traea h(?) B 1. -tria v.

2024. uocantur B.

2025. & B S. et in rv.

2026. & Bd S. in L. et in h v. om. r.

2027. galatia BFdh v (( H). gallia L G. -lla a.

2028. autem om. B. autem atque dh v.a.G.

2029. uilissimaeque FL G. -me a. -mae dh v. que B.

2030. thafo ll. G. tharfo v. tarso d C.

2031. non accedunt d H Brot.

2032. enim degustent H Brot.

2033. uiolam dh v. -la ll.S. cfr. VIII 121. IX 113. II 51.

2034. desinit dh H Brot.

2035. fulgorque L v.a.H.

2036. alii quia S. aliqui Ba. -qua Fdh H. om. L v. de mendo cfr. XXXV 86 extr.

2037. fit quid- dam B Isid. S. si quidem (-dam F) Fdh H. quidam L v. om. a.

2038. illius Isid.

2039. poto B.

2040. igneum ll.Isid.S. in ign- H. igneus h v.

2041. in BL v. om. r.

2042. colore Fa.

2043. deficiens—14 decore om. F.

2044. perluceant ( om. autem) a.

2045. uiolatio B. -acio D.

2046. decore B( a?) S coll. XXVII 99. colore Ldh v( D). de mendo cfr. § 123 (nitor). 126.

2047. fcvlpturif B 2. scalpturi a. -re L.

2048. indica BF S. -ia a. -icae (-ice L) Ldh v.

2049. phoenices ego. -ciae D. phenicis dh. fellif & B. felicis Fa G ( cfr. IX 127). om. L v. conici possit etiam floris ( cfr. IX 125) vel illius ( cfr. IX 135. 139).

2050. habet B S. -ent rv.

2051. an hunc? hancque d(?) v.a.S.

2052. tingentium B.

2053. fundunt d(?) H Brot.

2054. autem ( sc. colorem; cfr. X 44) Ba S. autem eum rv( D). -tem fulgorem J. ( an potius lucem ... blandam?).

2055. afpectum Ba S.

2056. uibrantem B S. -ant rH. -at v.

2057. earum om. B SJ.

2058. 93

2059. sacon dh v.a.S.

2060. focondion BF S. sac- Ldh H. cfr. ind. -odion v. om. a.

2061. dilutiorem (-or H) eadem et dh H Brot.

2062. sapenes a. -pinos L v.a.H.

2063. eademque BL S. -dem et dh v( H). -dem a G. om. F.

2064. pharanitis dh S. far- B. par- a. -tes v. paranytis L.

2065. gentis arabiae ( om. nomine) dh v.a.G.

2066. genus—8 quin- tum om. B.

2067. uicina ll.S. -niam B. -nia v.

2068. purpure F. -ra La.

2069. detectu a. deie- v.a.H.

2070. hoc Bdh S. hoc et rv.

2071. debeat B S. -bet rv. in BFdh v. om. r.

2072. quidam— p. 437,1. 2 ueneficiis om. a.

2073. leniter Salm. cfr. § 122. 63. leui- ll. v. purpuram Salm.

2074. nitor Ldh lsid.v. int- F. color B S. cfr. § 129. XXXIII 121. IX 134, de mendo supra § 121.

2075. paederos L. ponderotas F 2. -ratas F 1. cfr. § 129.

2076. alii antheros L. aliif anterotaf B ( sed post genam).

2077. genam BF S. gemmam Ldh v. add. quod ( L v. qui F. quo h. om. d) maxime uidetur decere ( B. de re L v. et de re Fdh) et ( om. F) specie (-ies Fdh H) et colore (-lose F. -los dhH) extremo (atremi F. eas dh H. del. S)gemmae (-mmas dhH) FLdh v.a.D. om. B. del. U 855.

2078. eaf B v( S). fas ( sed post resistere) r. om. dh H.

2079. ac ll.v( S). aut dh H.

2080. infcribatur B S. fcrib- L v. fereb- F. inferatur dh H.

2081. iis dh v. if B 1 ( FL?) D. hif B 2.

2082. e collo ll. G( S). collo e dh v( H).

2083. cum pilif B S. capillis rv.

2084. uel ( pro et) d v.a.S.

2085. ueneficiis B 2 dh v. -cis rD.

2086. uero om. dh HBrot.

2087. quoque ( om. modo) dh H Brot.

2088. an prodesse?

2089. adituri grandine a.

2090. quoque om. ad HBrot. que h.

2091. auer- tere—4 smaragdis om. L 1 a.

2092. demonstrans F.

2093. nec non in BL 2 S. nam Fdh H. nam e v.

2094. quoque om. a.

2095. pro- mirere F. prospere L( a?).

2096. eos—contemptu om. a.

2097. con- tentione FL.

2098. cfr. Solin. 30, 32. Isid. XVI 9, 3.

2099. ab ea v.a.S. om. adh.

2100. ab uicino (-nu B 1) tamen colore B S. tamen ( om. a) e uicino rv.

2101. se distendens L.

2102. eft B S. om. rv.

2103. 122

2104. amethysto (amath- B) Bav. -tisto r.

2105. diluitur B J. -tur in a S. -tur et in Fdh. -utus est in L v.

2106. primoque B S. -mo quoque rv.

2107. satietur L.

2108. marcenf fceleriuf B.

2109. 21,65

2110. nominef B 1.

2111. (cfr. Damig. 47). Isid. XVI 15, 2. cfr. Diodor. II 52, 3.—Solin. 30, 32.

2112. tuacinto d. an et hyacinthos, ut § 114?

2113. colore La v.a.H.

2114. his chrisoleti indicae a.

2115. si—16 turbidae om. a.

2116. sunt F.

2117. tibarenae B S. -ranae H cum Salm. zibaranae (-na F) Fdh. bactrianae L v.

2118. arabiae F.

2119. sint et F. sunt a.

2120. uariae Ba. -iae et rv.

2121. fulgentes interpellatae dh H Brot.

2122. maculorum B 1. -ofum B 2.

2123. lympidis L v.a.G.

2124. ueluti—refertae om. a.

2125. fcobe (-bae B) B J. -bae (-be v) sua rv.

2126. refertis L.

2127. optima a. -mi dh. opimi F.

2128. qui Fh.

2129. auri Bd.

2130. albicare (-ificare d) quadam (quand- Fa) ar- genti facie cogunt FLadh v. albicare facie non argenti uiden- tur B. locus vix sanus; an quarum collatione aurum albicare facie noua argenti uideatur?

2131. hae S. he B. om. rv( D).

2132. refpicuae B. que persp- a.

2133. orichalcum B Lugd. cfr. XXXIV 2. 4.

2134. tametfi ll. S. -si iam v. iam (tam h) etiam dh H. om. a.

2135. exiere iam de B S. expedere F 1. -pere de F 2. -pertę (-parte h) de dh. -pertes L v. om. a.

2136. Isid. XVI 15, 3.

2137. aliquae B( a?) S. -ui rv.

2138. chryselectroe (cry- B 1) B 1 S. -tro (cry- B 2) B 2 a. -tri h v. cryselectros L. crysoe lectore (-roe F 2) F.

2139. matutinus L v.a.G.

2140. tamen tantum B S. tantum Fdh H. om. rv.

2141. aspectu B S. -tu iocundae F. -di dh H. -dior a. -diore G. -tus iocun- dior Lv. 6 quaedam BS. -dam in iis (his FL) rv.

2142. rufae- que ( om. ac) dh v.a.S.

2143. quaedam L v. quae Ba. que F. om. dh. an aliae vel aliquae?

2144. molles et dh v.a.S.

2145. et om. B.

2146. repertas et ego. -tam B S. -tas rv.

2147. dicit dh v.a.S.

2148. 24

2149. de- foffif BL v( J). -fessis a. detosis F. depressis dh(?) H( D) ex § 24.

2150. erui B S. erutam dh H. inde erutam (-tam e a. -tam et v) rv( D). an erui, etiam?

2151. chrysolithon dh C. -tho a. -iton ll.v.

2152. Isid. XVI 15, 6. (cfr. Plin. infra § 172).—Isid. 1. 1.

2153. fiunt ll. v. an funt?

2154. leucochrysi (-cryfi B) Bd G. -ses La. -sae F v. -soe D.

2155. & in B S. in rv. cfr. § 118.

2156. camnie a.

2157. uitrei a. -reae iis coni. S.

2158. ueluti adh v.a.S.

2159. fulgentef Ba S. refu- rv.

2160. uitro adulterantur B S. uitree (-eae v. -ei Fdh H) uero r dh v. om. a.

2161. ut om. B.

2162. poffvnt B 2.

2163. acts a. actus (tac- v) autem L v.a.H.

2164. uitrei eius a.

2165. melichrysi adh v. eli- F. melychr- B. -crisi L.

2166. naeluti B 1. qui ueluti dh H Brot.

2167. auro per sincerum mel coni. J 1. de per cfr. § 98. an potius super?

2168. tranflucente B 2 v.a.J. -cent dh H Brot.

2169. chas d. quas v.a.H.

2170. fert B S. uult F. uolt dh. mittit rv.

2171. quamque F.

2172. in om. a ( an recte?). ad L v.a.H.

2173. duri a. iniuriam L v.a.H.

2174. fragilis L. -lem dh. agile a.

2175. non ingrataf B S. om. rv.

2176. in eadem Fdha H Brot.

2177. xuthon B S. cfr. ind. XVI hos Fa. xythios L. xystion v. xanthi H.

2178. parit et a. om. dh H Brot.

2179. plebeiam (-ia H) ibi gemmam (-ma H) v.a.S.

2180. cfr. supra § 84. Isid. XVI 10, 2. Solin. 33, 22.

2181. pederor a.

2182. potest quaeri adh v.a.S.

2183. an in dh v.a.S.

2184. quo B S. om. rv.

2185. numerari–iactati om. a.

2186. in- numerari F. annu- L.

2187. ut Ba S. om. rv.

2188. est L v.a.S. sit omnibus gemmis a.

2189. fed tamen B S. est Fdh v. om. r.

2190. quippe B S. enim L v. om. rG.

2191. intus translucida crystallis (-llus H) dh H Brot.

2192. crystallum—14 haec om. a.

2193. purpure B S. -ra rv( D).

2194. semper coronatuf B SJ.

2195. madere BL v ( S). om. Fdh H. dist.S.

2196. uid&ur & fingulif B S. singulis uidetur L v. uidetur Fh. om. d H.

2197. hif et ll.v( S). ethis dh H.

2198. Solin. 33, 23.

2199. gemmarumque ( om. nec) L.

2200. effe B S. esset F. est Ldhv.

2201. liquidiore F.

2202. potest B S. capitis Fd. -ptis h H. -piti L v.

2203. fuauitate ll.S. ua,ni- dh H. suauis et v.

2204. haec BL S. om. rv.

2205. in indis om. a.

2206. fangenon (-om F) BF S. sag- dh H. ang- a. arg- L v.

2207. apud aegyptios dh v.a.S.

2208. ubi om. B. apud d.

2209. syenites D cum U 856 ex indice. senytes L. -nites v. tenites dh H. satis Fa. om. B.

2210. tercium F. -rtius a.

2211. tum—2 radiat B S. mollius radiat (-imet F. in a) pontica Fadh v. molliorque radiet pontica L.

2212. thafia B S. et tha- FL. et asia a. et asiatica dh v.

2213. et ego. eft B S. sunt rv. sunt et a.

2214. & ipfa mollior B S. ipsae (-se La) uero molliores rv.

2215. gala- tica—4 ceterarum om. B. galatica—3 cypria om. a.

2216. thracia dh(?) Lugd. -ica v. tracia FL.

2217. languor om. a.

2218. Isid. XVI 10, 3.

2219. proxime B.

2220. habent a. -ens dh v.a.J.

2221. pupilla BLa S. -llae F. -llae modo dh v.

2222. quandam d v.a.S.

2223. hanc BF S. ac rv.

2224. alio ll.S. ex alio (alto a) dha v.

2225. atque alio om. a.

2226. eadem- que v.a.S.

2227. contraria sit soli a.

2228. regerens v.a.S. om. a.

2229. in modum ftellae B S. om. rv.

2230. difficilis v.a.S.

2231. in india—11 carmanicae B S. ad caelandum indicae ( Bas. -ce L v. inuice F 2 a. -ces F 1) praefertur (ref- F 2. ef- F 1) in carmania nata rv.

2232. Isid. XVI 13, 7.

2233. astrios dh v.a.S.

2234. propinquas d. -ans h v.a. H.

2235. et del. J. ( an recte?).

2236. patalenes S cum Güthio. palenes F. palle- Ldh v. -nis a.

2237. et—litoribus om. B.

2238. huic B S. om. rv.

2239. stella ll.S. cui st- cod. Poll. v. ceu st- G.

2240. pleno lunę B S. lunae (-ne a) plene (-nae v) rv( D).

2241. & B S. ac FLdh v. et regerat om. a.

2242. dicunt B S. om. rv.

2243. nullique ( om. minus) d H Brot.

2244. ceraunia a.

2245. &iam B D. eum a. enim rv. eam J. del. S.

2246. pessima adh.

2247. uero BFdh D. om. rv. ( an modo? de mendo cfr. § 195).

2248. lanternarum B 1 F S. lat- B 2. ter- a. lucer- Ldh v. cfr. XI 49.

2249. astrioten Ba S. cfr. ind. -tem L. -roiten v. -rionem (-ne F) Fdh.

2250. zorastren F. foroafteren B.

2251. produnt B S( D). quidam (quidd- a. quicquam F) diligentius (-tiis F) de ea produnt rv( J). quicquam (qui circa eas H) diligentes sunt produnt d H.

2252. astolon dh D. cfr. ind. aftalon B. astulun F. astrolon a. -robolon L v.

2253. similes a. -lis F.

2254. esse et dh v.a.S.

2255. fulgore B S. om. rv.

2256. ut BLa v( D). ui F. in dh H.

2257. solem ll.v( D). -le h H.

2258. Solin. 20, 15. Isid. XVI 13, 5.

2259. et—uocatur om. a.

2260. caeraunia B.

2261. fulgore a.

2262. ipsa—8 nascens om. B.

2263. ger- mania Fha.

2264. coruscantem S cum Gesnero. concursa- ll.v.

2265. fieri—12 relanguescat om. a.

2266. in B S. om. rv.

2267. maceratas post dies ( v. 11) habent dh v.a.S.

2268. aliquod B D.

2269. Damig. 12. Isid. XVI 13, 5.

2270. et om. a.

2271. nigrae (-re a) Fadh H. -as L v( D). om. B.

2272. ru- bentesque v.a. H.

2273. similes -securibus om. B. uncos ego posui.

2274. ex hif B S. his ah. is F. iis d H. per illas L v.

2275. qua B.

2276. fint (sit F) ac BFa S. sunt ac (et v) L v.

2277. facraf effe B S. om. r v.

2278. per illas om. L v. a.S.

2279. expugnare F.

2280. classes easque L v. a. S.

2281. baetulos (-lo B. uetelos a) ll.J. bet- dh v.

2282. longe B.

2283. fin B. sunt dh v.a.S.

2284. rara a.

2285. magorum—exp&itā B S. et ( om. F) parthorum (parch- a. parith- F) magis quaesitam rv.

2286. alibi B 2 h.

2287. uocatur B S. appellatur rv.

2288. Isid. XVI 13, 6. Solin. 33, 20.

2289. quae—5 parte om. a.

2290. lx. p. B.

2291. crystal- lis a.

2292. eam B S. om. rv.

2293. fraudicen La.

2294. uocatur ante ex ( v. 6) habent adh v.a. S.

2295. nam cum sub a.

2296. species set a. -iae sed F.

2297. colore a.

2298. subinde—16 caelestibus om. a.

2299. Isid. XVI 13, 6. Solin. 33, 20.

2300. sed esse dh v.a.S.

2301. aliqui B S. -uis L. -ua Fd. -uam h. -uas v.

2302. aequalibuf B.

2303. aperto BLdh v. -ta F. add. pro- iectam dh S. -tas v. -ta L. protecta F. del. D cum U 858.

2304. in se om. L.

2305. candentef Bh cod. Poll. cfr. XVIII 346. recand- v. cad- Fd G. recadentis L.

2306. aliquo B S. -uas rv.

2307. uero dh v.a.S.

2308. nisi ut ex oroscopo L.

2309. ut diximuf B S. om. rv.

2310. 136

2311. r& B D.

2312. repercuffu Bd v. -ssus F. -ssos in L.

2313. parie- tum Bd G. -tem rv.

2314. illidant dh v.a.G.

2315. optimaque quae d v.a.S.

2316. quam v.a.S.

2317. iritif B S. tri- a. hirritis (-icis d) dh. inris F. iris L v.

2318. cetera Fdh( a?) S cum B. -raf B 1. -rif B 2. -ro H. cerae v. om. L.

2319. fimilif fed B S. -lis at H. -lis G. -lis et Fdh v. -lis cere L. om. a.

2320. orus BFL D. cfr. Brusnn de indd. p. 39. cor' ad. -riis h. horus v.

2321. ichneu- monum B v. igneom- L. igneu oneū montanumm F) r.

2322. fcripfit B S. om. rv. dicunt dh.

2323. perside tradidit (tradit v) L v.a.S.

2324. quae uocatur BL v. uocaturque a. -tur Fdh.

2325. leros S ex ind. ierof B. eiros F. ros a. zeros L v.

2326. diftinguenti- buf B S. -nt a. -nte rv. 3 principalibuf BS. -lium rv.

2327. per B S. om. rv.

2328. ordinem Ba v( S). -ne rC.

2329. Th. lap. 31. Isid. XVI 11, 1. Solin. 5, 25. 26. Prisc. perieg. 502–504. Orph. Lith. 613. κηρ. p. 150 sqq. Orph. Lith. 614. 232 sqq. ( κηρ. p. p. 140). 637. Solin. 5, 26. 27

2330. eft ll.G( S). om. dh v( H).

2331. in terrif B Isid.S. om. r. locis dh v.

2332. excel- lens ego. -cedens ll.v. de mendo cfr. XIX 142. an potius amplitudinem omnium?

2333. amplitudine Ladh v. -nem r.

2334. numerofa (-fif B 2) uarietatibuf BF S. add. diuersis L v. uarietatibus numerosa adh H.

2335. quae (que a) mutant BFa D. multa dh H. mutantibus L v( S). add. et Fdh H Brot.( D).

2336. iaspachates H cum Salm. Iaspagatef B. paspacha- F. phaspacha- L v. phassacha- C. phascates a.

2337. fmaragdachatef (-radd- B) B S. sarad- a. sard- L v. saroch- Fd.

2338. haemachates dh v. aem- F. em- La. om. B.

2339. quae B S. om. rv.

2340. etsi ( pro uelut) L.

2341. arbusculi Fa. -la dh v.a.S.

2342. insignis—redolet om. a. -gnis—cum om. L.

2343. eft B S. om. Fdh v.

2344. antachates v. cfr. Abel p. 98. antea- F. anthacatef B. -chates Külb ( cfr. § 141 extr.). aeth- J. auta- d H.

2345. quae B S. om. Fdh v.

2346. inuritur uelut murram L.

2347. redol& B S. -lens rv.

2348. corallachates ego. cfr. § 153. thorall- d. choroll- F. folloch- B. coralloach- rv. curalliach- Solin. cfr. XXXII 21. 22.

2349. fparfa B H. pars e a. pars Fdh. distincta L v.

2350. quae & B S. om. rv.

2351. appellatur B S. -ta rv.

2352. quidam ego. quoniam B D. om. rv.

2353. putant eam dh v.a.S.

2354. et om. a.

2355. eam om. dh v.a.S.

2356. Solin. 5, 26. Dionys. perieg. 1075. (cfr. Plin. supra § 5).

2357. quod—2 adflatu om. a.

2358. primo coni. J. cfr. XI 89. -mū ll.v.

2359. pesties extinguit a.

2360. et om. a.

2361. in om. B 1.

2362. inuenitur et pollenf B SJ.

2363. magnif & aliif B( FL?) S. et aliis magnis adh v.

2364. nemorum—5 staticula om. a.

2365. iumen- torum (-tor~ B 1. -torv??? B 2) ll.S. praem. et d v. monumentorum D cum lac. signo.

2366. dist. ego.

2367. etiam L v. iam Fdh S. & aliorum B ( add. animalium e Solino U 859). del. D.

2368. essedariis ego. -da et B. ederas Fdh. -ras et v. hedere (-rae S) L S. e cerea J coll. Solino. del. U.

2369. staticula Fdh B. cfr. XXXIV 163. -tunculas v. om. L.

2370. equorum (quorum a. et equ- v) ornaments Fdha v. om. L U.

2371. esse- dariis—ornamenta om. B D.

2372. inde medicisque ego. medicif indeeque B 1. -ci' inde'que B 2. -ci inde aeque S e coni. J -cique inde D. inde (unde dh) medici dh cod.Poll. medici rv.

2373. coteculaf B J. cortic- a. cfr. XXXVI 63. XXXIV 105. XXXI 100.

2374. faciunt Bdh S. inde faciunt rv.

2375. nam B S. om. rv.

2376. spectasse om. a.

2377. prodest etiam a.

2378. Solin. 5, 27.

2379. sitimque v.a.G. -tim etiam h.

2380. sedant Ldh v. uese dant F. reddant a.

2381. sitim—additae om. B. sed cfr. Solin.

2382. uirigia non F. uiridiam B. uitri lucidum D.

2383. herbif B.

2384. thebis—9 albis om. a.

2385. aegyptif (-gip- B 1. -tiif B 2) B 1 F D. -ti L.

2386. repertae—9 albif om. B.

2387. hae h S( D). he B 2. eae B 1 J. haec F. hec a. tehae L. et hae v.

2388. cyprif B D. -riis est dh v.a.S.

2389. in his om. Bah SJ.

2390. reperiuntur—p. 445, 1.rhodo om. a.

2391. trachinia B S. -ni F 1. -ne F 2. thracia Ld v. terracina h.

2392. circa ll.v( S). et circa dh(?) G.

2393. parnaffo B 1 Lugd.

2394. & in meffene B S. et (ac v) mes- sene L. et et sene F. et siene d.

2395. limitum BFdh B. illitis L v. et in rhodo Fdh H. et rhodo L v. om. B.

2396. Orph. Lith. 618. κηρ. p. 151. Damig. 17.—Isid. XVI 11, 1.

2397. funt in iis (if B 1 D. hif B 2) quae B S. om. rv.

2398. leoninif B S. -ine FL. -inae dh v. -ontine a.

2399. pelli- buf B S. pellis F. pelli rv.

2400. reperiuntur B S. om. rv.

2401. dicunt B S. -tur rv.

2402. in persis uero om. B.

2403. et om. B.

2404. presteras S e coni. J coll. II 133. prefferaf B 1. prefera B 2. preterita F. praeterea rv.

2405. fulmina ( om. sisti) d H Brot. sed cfr. Isid. et XXVIII 118.

2406. alligandas FL v.a.S.

2407. nam –8 domibus om. a.

2408. addita ego. ( abl., sc. iubis adalligata). -tae B S. pelli (pelle F) similem rv( D).

2409. difcordiam B S. -dialem rv( D). de re cfr. XXVIII 99, de abominandi verbo ibid. § 26.

2410. argumento B D. -tur S. -tum eius rv. cfr. XXIX 61.

2411. coiecta J. -tu B S. coctam ( om. cum) a. cocta rv.

2412. faciat ll.v( H). -cit d C. -ciant h.

2413. minui h. om. a.

2414. Isid. XVI 5, 7. cfr. Plin. XXXVI 61.

2415. Aucophos a. acopis v.a.H.

2416. nitri a. nigro B.

2417. colore S. -ri B. om. rv( J).

2418. stillata a. sed lata Fh.

2419. creditum B. -damus d(?) Hack.Brot.

2420. soluit om. B.

2421. alabastrites dh v.a.S.

2422. interstincto L G. -ta F. -ftricto B. inter instincta a. -tercincta dh. -to v.

2423. hae F. quae L v.a.G.

2424. & Ba S. om. h. ac rv( D).

2425. aue ( pro et) a.

2426. Isid. XVI 13, 8. Solin. 1, 77. Damig. 19.—Isid. XVI 15, 8. Solin. 33, 21. Prisc. perieg. 883.

2427. uentrib, B. sed cfr. XXX 59. 60. 108. XXIX 60. 105.

2428. inuenta Fa.

2429. crotonensem J( errore). cfr. III 72.

2430. solent a.

2431. ut—5 putant om. a.

2432. ut ( om. dh) adamas (-mans L) Ldh v. aenae adamans F. et paene adamas Isid. e Solino. om. B. uncos ego posui. cfr. § 56.

2433. quadratif B S. -ta r Isid.G. -ta et v.

2434. semperque h G.

2435. magi B G. -gis F. -gnis L v.

2436. argyrodamas post alia ponunt dh v.a.S.

2437. eadem—alia om. a.

2438. Diosc. V 139.—cfr. Plin. XXXVI 153. Diosc. V 148. Isid. XVI 15, 14. Solin. 33, 22.

2439. antiphatef B v.a.B.

2440. nigra contra lucet La v.a.B.

2441. ut om. a. si L v.a.S.

2442. loquatur d. exco- La.

2443. id B S. in F. hoc Ld v. om. a.

2444. inmenfum B S. -missum Fdha. -issa L v.

2445. quiddam Ba S. quidam F. qddam d.

2446. in hac—aliquif B S. aliquis in hac (ac F) Fa. aliquis dh.

2447. in tot exempti sunt Fdh. om. a.

2448. eam- que (eam H) contra L v.a.S.

2449. poffeffione B 2 S. -ionem B 1 Fa. -10 est dh.

2450. quiddam—11 data om. L v.a.S.

2451. auxiliari eam Ba S. -riam dh. -ria F. -ri L v.

2452. magnitudine ( pro magi) F.

2453. arabici dh. Abarica B 1.

2454. abnuere a. radi abnueret D cum U 861 e Solino.

2455. hanc B S. om. Fdha G. quamnque L v.

2456. aromatites dh v.a.S.

2457. inuenitur BFdh S. tradidit ignei a. cfr. § 146. traditur gigni L v.

2458. philas Brot. cum Salm. filiaf B. phinas Fdh. pyras G. pifas rv.

2459. lapidofaf B.

2460. et odoris—p. 447, 1 frequentata hoc loco om. Fdh. cfr, p. 447, 3.

2461. Isid. XVI 4, 4. Solin. 7, 13. Prisc. perieg. 416 sqq. August. civ. dei XXI 5, 1.

2462. abestos F. alabastros a.

2463. afpifatim B S. -ilatim a. -tin Brot. -tem L v. -ten d Hack. -illatim Fh.

2464. nafci tra- dit (-didit dh) Bdh S. nascitur tradidit F. tradidit a. tradit gigni L. gigni tradit v.

2465. eam ( pro et) v.a.S.

2466. et oportere om. dh. deinde inserunt ex p. 446,16 et—frequentata ( v. l) Fdh.

2467. cum B S. om. rv.

2468. camelli B 1.

2469. fplenicif B 1 FL v( H). -nis a. -neticif B 2 d C.

2470. utique ll.S. que dh v.

2471. umbi- carum F.

2472. alia F.

2473. lac. ego indicavi. exciderunt remedii nomen et prodesse ( cfr. § 51).

2474. radiantem om. L v.a.G.

2475. cum Badh ( F?). om. L v.

2476. contra L v. om. r.

2477. lymphatum L v. -patum B. limiabitum F. limphatu a.

2478. habentibus ego. cfr. § 145. -tium BFdh S. -tem a. -endam L v( cfr. § 154 extr.). -entem uim D cum U 862.

2479. Isid. XVI 15, 7.

2480. atizoen BF v. -zon r.

2481. per- fidif ll.v( S). in perside d G.

2482. acidane B S. -dae F. -die L. -diae v. om. a. ac Ida G.

2483. nasci tradit d v.a.S.

2484. ad—12 nomine om. a.

2485. lenteculae B 1 J.

2486. necessaria FL.

2487. augitis J ex ind. -tes FdL v( D). -g&ef B. -tis S.

2488. non L J. om. r. non multis G. multis non cod. Poll. v( S). multis dh H.

2489. uidetur multif ll.J. -etur dh v.

2490. quam B S. quam quae (que F) rv.

2491. callaina B S. callais L Lugd. -lais v. -llaa F.

2492. 100

2493. lapif BFh D. -idis d. om. L v.

2494. amphidanef B S. -itane L v. ampit- nanes F. -tanes d. aphidnane Brot.

2495. nafcenf B S. om. rv.

2496. in om. B 1.

2497. india Fa.

2498. parta L. om. a.

2499. erunt Fa.

2500. aurum—14 adfirmatur om. a.

2501. qua ( om. et) d v.a.S.

2502. adfirmatur B 1 Fdh Poll. S. -turque B 2 L v( D).

2503. quae del. B 2.

2504. effe B S. om. rv.

2505. Isid. XVI 11, 2.—ibid. 3.

2506. aphrodisia a. -ace h v.a.S.

2507. apsyctos h G( H). absy- F. absi- d. abfu- B 1. afy- B 2 Lugd. apistos rv.

2508. calorem Bdh v. col- r.

2509. distin- guentibus—rubentibus om. L. eam—rubentibus om. a.

2510. quam putant prodesse L. putant ponderosa a.

2511. agyptillam L. aegist- F.

2512. aluum dh H Brot.

2513. fardae B S. -da rv. ( sc. coloris. an sardea?).

2514. nigrumque B SD.

2515. uena transeunte cod. Poll. v.a.H.

2516. autem ego. -tem in ll.v. cfr. nota ad XXXIII 33.

2517. caeruleam dh v.a.S.

2518. facie F 2 Isid.S. -ile B. -it rv.

2519. nomen a loco B S. om. rv.

2520. Isid. XVI 15, 10.—ibid. 10, 9.

2521. funt B S. habent rv.

2522. subuiridis h Poll.S. -def BFda v. -de L.

2523. corinthi B D. -ti a.

2524. a del. H Brot. a copto haec om. a. ab B S. ex rv.

2525. uenf B. ueniunt dh. regione ueniens (-iunt v) L v.a.G. cfr. § 168.

2526. medias FLa v. -ia Bdh.

2527. batrachitaf (bathr- L) BL v( Brot.). coptos (coaptos a) et ( om. a) batrachitas (-tes a. -citas F) r h G.

2528. quoque B S. et L. om. r h G. mittit et d v ( Brot.).

2529. coptos mittit B S. mittit rG. coptos d v ( Brot.).

2530. colorem B 1 Fa.

2531. & uenif B D. in uenis F. ebeni dhH. ebori L v. eburneis a.

2532. rubetis La D. -entif rv. locus fortasse lacunosus, ut fuerit fere alteram nigris macu- lis uariam et uenis, tertiam rubentibus.

2533. excellit L v( S). -llet r. -llens dh H.

2534. belli oculos F. bvcoluf B 2.

2535. pu- millam B.

2536. pingit a v.a.H. cfr. § 151.

2537. haec ( pro et) dh v.a.S.

2538. colore fulgentem B S. fulgore lucentem Isid.rv.

2539. spe- ciem suam a. suam spec- v.a.H.

2540. dicatam B( a?) Isid.S. -tur rv( D).

2541. belum—2 fie B D. aliam autem quam (quem a[?]) belum rv.

2542. abbelif B.

2543. iuglandis B 1 dh v. ing- F. feu (siue La) glandis B 2 La D. ( sed nel dicendum erat).

2544. Isid. XVI 11, 5.—cfr. Marc. 8, 98.—Isid. XVI 15,24.

2545. baroptenus—5 portentosa om. a.

2546. baripe F D. -pen B. -ppe dh H. baropin L. -ptis G. botrypes v.

2547. ad- alligata B S. allig- L v. allisata F. aliis sacra dh H.

2548. pro- icitur B S. redic- F. dic- Ldh v. proditur D.

2549. botryitis S. -yites H. -ytes v. botyitif B 1. -ycitif B 2 ( cfr. § 191). botritus Fdh. -tis a. -thrytes L.

2550. incipiente uue a. -tium uae B.

2551. bostrychitin S. -tē v. -rygiten B. -raciten L. om. r G.

2552. zoraftref B. zoroastres uocat v.a.G. -stres a dh Brot.

2553. si- miliorem om. Fdh Brot.

2554. uocat BL S. bostrychiten (-trichiten F. -tricten d. -traciten a) uocat (-ant a) r dh G. om. v.

2555. bugardia B 1.

2556. brontea B S. -tia B. -te e H. -niae F. -niea v. -nine a. -niena L. cfr. § 176.

2557. capitibus dh v.a.S.

2558. testu- dinem a. -num similis L v.a.H.

2559. e BFa S. et L v. et cum B. om. dh H.

2560. tonib. B. -itrua (-uis B) L v.a.H.

2561. cadit ut F B( S). ea dilui B. cadit dh H. cadent (-ns G) ut a G. -ntia ut L v.

2562. putant BL v( S). -ta r. -tantque dh H.

2563. restinguitque Fa S. -uiq. B. et restinguit B. restringit et L ( add. restinguit) v. del. Yen. ea (eo h) restingui (-tringi d) dh H.

2564. flumine F. fulminis adh.

2565. icta Fa v( S). iacta B. icta ( G. tacta Ven.) restinguit L Ven. ictum dh H.

2566. boloe (-lo a) ll. G. -lae v. -lenias dh. -iae Verc.

2567. in hibero (ib- S) B D. niesbo F. nimbo rv.

2568. inuenitur Bh. -ientur a.

2569. glebe similitudinem a. om. B.

2570. cfr. Plin. XXXIV 103.—cfr. Damig. 23.

2571. cadmitis La G. -tes v. -tef quoque quae B. cammitis F. cheramydes B.

2572. est adh S. esse F. esset L v. effet quod eft B.

2573. quae oftracitif (-tes v) uocatur B v.a.B( S). quam ostracitin (-ten La. osiracitim F) uocant r dh Ven.

2574. hec a.

2575. caeru- lae B. -lea (cer-) a. -leam dh. -laeam F.

2576. pingunt B. cfr. § 149.

2577. capnitif B H. -tes B. cainitis F. cami- adh. chami- L. -tes v.

2578. plurimis v.a.S.

2579. iaspidis B J. isp- d. issp- F 1. spidis F 2 a. spiris L v. cfr. § 118.

2580. fumidae B J. -da rv.

2581. appadocia BLadh v( H). in praem. C. -cica F D. cfr. XIX 126. 128. XXI 51.

2582. et om. dh H Brot.

2583. 118

2584. callai- cam ( S. calamites dh. callainas H)—6 turbido ll. dh H. cal- lainas G. calamites a calamo B. -tes e turbido v.

2585. cal- laino ( sc. colore) Bd H. -na a. calaino F. -amo h. callain D. om. L v.

2586. feruntque v.a.G.

2587. plures calaicas v.a.B.

2588. coniunctas ( S. -tos G) semper ll.G( S). -tas simul v. simul coniunctos B. simul H.

2589. inueniri coniunctas H Brot.

2590. Isid. XIV 6, 42. Solin. 3, 4. Prisc. perieg. 472.

2591. catocitis adh. -chites v.a.H.

2592. est et a cod.Poll.S. et L.

2593. maiorum F.

2594. & magif B S. om. rv.

2595. si—9 prouenit om. a(?).

2596. catopyritis ( H. -tes v) dh v.a.S.

2597. in ll.G( S). e dh v( H).

2598. candore—regerenf B S. hoc loco om. rv. cfr. v. 11.

2599. cepitif B H ex ind. -tes La v. capites Fdh.

2600. cepolatitis (-atti- B) B H ex ind. -lames Fdh. -othatitis L. -ocapites v. -otitis a.

2601. coeuntibuf—unum B S. nodis (nudis a) coeuntibus candore imaginem regerens (regens a) rv.

2602. Geranitis testeum a.

2603. cfr. Plin. XXIX 129. Isid. XVI 10, 8.—cfr. Orph. Lith. 498. κηρ. p. 147.

2604. mirae B S. -andae rv.

2605. nubili uel tran- quilli B S. nubilo coloris ( D. -re dh v) aut tranquillitate ll. dh v ( D).

2606. accipitri H. acap- d. accipiris F. a piris a. piris L v. tribuf circulif B. triorchi J. an accipitri albis circulis?

2607. cor- soides—2 distincta om. a.

2608. canitiei dh v.a.S.

2609. capitis S. -tif fimilif B. hominis (-nes F) rv.

2610. corallachates—2 distincta hoc loco om. B, inseruit ante crocallis ( v. 4).

2611. choraliachates d. coralloach- v.a.D. cfr. § 139.

2612. curalio ego. cfr. § 164. curallio B 1. -atio F. corallo B 2 v. -llio L S.

2613. fimilif aureif B.

2614. diftincta B S. -te (de- F) LF. -tae dh v.

2615. minio om. a. add. similis dh H Brot.

2616. et syene (-nae F) Fdh v. et yssene (ise- a) La. om. B.

2617. cfr. Damig. 34 extr.—extr.: Isid. XVI 5, 9. Solin. 37, 22.

2618. craterites h v.a.S.

2619. cryfolytum B.

2620. prae- durae naturae cod. Poll. v.a.S.

2621. crocallis L v. -caltif B. -collis Fdh. proc- a.

2622. ceraf (cę- B 2) BFL v( D). -ra se a. -asum dh B.

2623. cyitif B S. cysitis L. cytis H. cissites v. cypte F. qui a.

2624. circa BLa v. prea Fdh.

2625. copion F.

2626. partum FLa v( S). petram dh H. lapidem B. cfr. § 163.

2627. qui—crepitu om. a. crepitu B S. stre- d B. scre- F. si creditur L v.

2628. chalco- phonos cod.Poll.v. calco- FL. -ofonof B. galcophon a.

2629. red- dat B.

2630. Isid. XVI 9, 6. (cfr. Damig. 10).—Isid. XVI 15, 23. Damig. 11.

2631. chelidonia a.

2632. ex ll.S. et v.

2633. alia dh v.a.G.

2634. ppurureae Bdh v( D). -rea r. -rea et S ex Isid.

2635. in alia ego. alia in B S. alia D. om. rv.

2636. purpuram D cum U 864. -ra B S. om. rv.

2637. maculis—11 oculus om. B.

2638. chelonia d v. -onta (ce- h) Fh. celidonia a. -do tua L.

2639. Sed ( pro est) B.

2640. portentosisimam F.

2641. funt magorum mendacia B.

2642. collutam et dh H Brot.

2643. lingunt B.

2644. diuinatione B. scientiam dh H Brot.

2645. et p. 452, 1 promittentef B. an promittunt et?

2646. xv—6. commouere om. a.

2647. & B v. ei F. om. L.

2648. tota dh v.a.S.

2649. crefcente B S. sed cfr. Damig.

2650. post horam add. hanc celidoniam uocant B. cfr. p. 451,10. 11.

2651. aliarum B. om. rv.

2652. superficiei ego. cfr. VI 91. 109. IX 35. fuperiori B. om. rv. ( an potius superiori cortici? cfr. § 204. IX 35. 40. XI 228).

2653. eam ll.v( S). ea dh G.

2654. ex iis (if B 1 D) S. ex hif B 2. sit rv. uncis inclusit J.

2655. afperfa fit B S. om. rv.

2656. deiectam ll.v( S). -ta G. decocta et deiecta dh H.

2657. tempe- statem F.

2658. commouere B S. moue F. -eri dh H. tueri L v. auerti G.

2659. Isid. XVI 7, 16.—Isid. XVI 15, 4. cfr. Solin. 30, 34.—Isid. XVI 15, 2.

2660. cloritis a. calorites v.a.B.

2661. esse ( pro est) a.

2662. eam B S. om. adh. quam rv.

2663. in uentre (tientre B)—8 magi B S. dicunt magi ( C. -gi et a. -gi eam v) inueniri in ( L v. om. r)motacillae ( G. -lla Fa. scillae L. scyllae v) auis (cauis F) uentre (-tri Fa) rv.

2664. & ferro B S. ferroque rv.

2665. ex B S. a Fa. om. Ldh v.

2666. uiridis dh v.a.S.

2667. chrysolamrpsis—12 ignea om. a.

2668. chrysolampsis L J. -apfif B. -ampis v ex Isid. ( an recte?). crysolampsis (dyriso- F) Fdh.

2669. pallida aliar fed B S. -das alia et F. -da die et dh H. -di coloris die et ( del. G) L v.

2670. noctu BL v( S). in octo F. in nocte dh H.

2671. ignea BFd H. -nei L v.

2672. chrysopis Fdh H. -pef B. -phis L v. cri- sopis a.

2673. cetionidef B D cum U 865. cfr. ind. et V 126. cepio- La v( J). cepo- dh H. cepplo- F.

2674. in—pago om. a.

2675. aeolide (-de olim B) ll.v( S). -dis G.

2676. nunc ll.v. transpos. ante pago C cum anon. ap. B ( J). del. S.

2677. atarneo J cum Bergkio I 33. -neun F. -ne G. ad dardanum C. ad arneon (-eum v) L v. alar- nione B.

2678. et p. 453, 1 alie ( ter) a.

2679. iaspidis La D. -def r. -deae dh v.

2680. et om. B.

2680. sed et²⁶⁸⁰ sordidis om. a.

2682. tanta a. tanium F.

2683. Damig. 32. ib. 5.—Isid. XVI 11, 8. Solin. 37, 18.

2684. daphnean—4 est om. a.

2685. dapnean B. -am d. daphniam h v.a.S.

2686. zotrapes F. et oroa- stres L. zoroastres et orchastres v.a.G.

2687. berillo B 2 L. byr- F. beryllo v.a.J.

2688. diphyes H cum Gesnero. -ya a. diffyef B. diphres L. -ris v. dipses Fdh.

2689. sexus om. B SJ.

2690. dio- nysi' a.

2691. et ( pro ac) a.

2692. Isid. XVI 4, 7. Solin. 30, 16. 17.

2693. draconitif Ba S. -tes v. -ntis Fd. -ntitis L. -tes Isid.H. siue—9 e om. a.

2694. dracontiaf B in ind.B e Solino. -tia ll.v( G).

2695. abfcifo ll.Brot. -isa dh. -isso v. cfr. XXIX 99.

2696. capite B S. om. rv.

2697. non Bh S. num F. numquam Ld v. om. a.

2698. animalibus Fa.

2699. an mori ob id se? cfr. § 82. 52. VIII 109. 134. IX 110.

2700. sentient a.

2701. igitur—amputant om. B. uncos ego posui. cfr. Isid.

2702. eam om. B. hanc Solin.

2703. trahit Fa.

2704. draconef pergere B 1.

2705. fomni B S. -nia Fa. -nifica B. omnia Ldh v.

2706. sopiti ego. -tis S e coni. J. cfr. Solin. et Isid. opitif B 1. caput hif B 2. sopitis caput D. om. rv.

2707. esse autem v.a.S.

2708. Isid. XVI 10, 11. Damig. 8.

2709. encardia- p. 454, 3 candida om. a.

2710. excardia B. in arcadia Fh.

2711. cogno- minatur om. B.

2712. enariste ego. et praem. D. enha- L. et ari- Fdh H. fiue ari- B. et cardisce B. e cardiste v.

2713. in ll.S. in qua cod.Poll. una in qua v. an e?

2714. nigra dh v.a.S. co- lore B S. om. rv.

2715. effigie S. -giae B. -gies rv. ( deest fortasse albi vel alius colors nomen ad cordis pertinens).

2716. eminente B S. -net rv.

2717. eadem B 1.

2718. speciem J. -cie B D. -ciem repraesentat in ( del. v) rv.

2719. fui BL v. sunt Fdh.

2720. parte Ld v. arte Fh. om. B.

2721. eborchis a.

2722. diuisaque dh v.a.S.

2723. fragmenta dh.

2724. exhebonum a.

2725. zoroastres dh v. zora- B. zona- a. et oroa- L. torastraes F.

2726. trahit a.

2727. erythallis S ex ind. eryta- B 2. eruta- B 1. erysta- L. crysta- F. crita- a. eristalis v.

2728. erotylof B v. -thylos L. erythilos F. enthi- a.

2729. fiue B D. eadem Fdh( a?) G. -dem quae L v( S).

2730. amphicomof BF S. -mes a. -me G. mepychores L. -picoros v.

2731. fiue B D. et rv.

2732. hieromnemon ( G. -onne- v) B v. ier- L. hyrone- a. hisomnemo F.

2733. a democrito L v.a.S.

2734. argumentos F 1. -tum L.

2735. eumecef B 1 Lh G. -egef B 2. -ethes F. -echis a. -etres d. -ris v.

2736. bactre a.

2737. et La v. sed rH.

2738. suppositis a.

2739. oraculo Fa.

2740. reddit —12 gratam om. a.

2741. eumitren ll.S. -thren H. -metren v.

2742. sui ego. sibi FL v. ut B. oraculis d. -lum h. del. U 866.

2743. affyri B 1 h D.

2744. obferuant B D. appellant rv.

2745. eupetolof B 2. eulet- B 1.

2746. Orph. Lith. 230. κηρ. p.140.—extr.: Isid. XVI 10, 10.

2747. caeleum B.

2748. minii—eureos om. a.

2749. euneos d H Brot.

2750. nuculeo B 1 J. -lo B 2.

2751. est L v. om. r. r.

2752. ftriata B 1 B. ftrata B 2. stricte (-tae v) L v. triatus a. era- tus F. crea- d.

2753. candidae. Curotias a.

2754. ex oleo La v.a.B.

2755. quo Fh S( D). quod a. qui B. quae J. ex quo Ld v.

2756. thiro a.

2757. facta—5 uenis om. a.

2758. factaf ędef B 2.

2759. pii B S. ti Fh. dii L v. di d. facilef B. cum d(?) H. cu in B 1. cū in B 2. cum in rv( S).

2760. nigricat B. -cat colos rv ( ex Isid.).

2761. cfr. Diosc. V 149. Solin. 7, 4. Prisc. perieg. 450 sqq. Isid. XVI 10, 4 (cfr. ib. 4, 20). Damig. 34. Orph. Lith. 192 sqq. κηρ. p. 139.

2762. galaxiam dh v.a.S.

2763. galaticis F. -tites L. -actites v.a.H.

2764. uno BLdh v( S). uino rG. nilo H.

2765. eandem F S. ead- B. eandem dicunt dh v. eam a. quam L.

2766. leucogaeam C( H). -geam B. leugogageam (-uco- v) L v. leuceam Fdh. -cam a G.

2767. leucographitim S. -afiti B. -aphetiam Fa. -aphiam v. leugographitiam L.

2768. synechitim B D. cfr. U 868 et Abel ad Damig. p. 188 et § 192. sinecithim F. -etitim dh. synephitin L. -ten v. synoph- H. sinthinem a.

2769. in attritu BF S. -ti h. ina trito a. tritam G. om. L v.

2770. iactif B.

2771. dist. U 868.

2772. fecundam BFh D. -da S. -ditatem Ld v. om. a.

2773. quoque om. a.

2774. colla a.

2775. traditur B S. dicitur (-cuntur F) rv.

2776. eadem—11 amnes om. a.

2777. eandem .. adimere dicunt ( om. B) B 2 dh v.a.D.

2778. mittit cod.Poll.v.a.S.

2779. niluf B S. om. rv.

2780. amnis cod. Poll. v.a. S.

2781. galliaca F. -llaicos (-co a) La v.a.H.

2782. argiro adamanti a.

2783. est om. a.

2784. inueniuntur—15 sparsam om. a.

2785. iunctae B S. autem L v. om. Fdh.

2786. uel ternae v.a.S.

2787. gaffinnaden B S. gessina- Fd. gasydanen L. -sidanem v.

2788. arbilis. hunc a.

2789. 154

2790. concussa om. La.

2791. concipere autem FLdh v. -pere r. del. U 869. an conceptum?

2792. trimenstri spatio om. a.

2793. Isid. XVI 15, 17. Solin. 37, 19.—Isid. XVI 15, 25. 8, 1. Metrodorus ap. Solin. 2, 43. Orph. Lith. 540 sqq. 597 sqq. κηρ. p. 149. Damig. 7.

2794. non in terra dh H Brot.

2795. nasci dicitur Fdh H. nafcitur rv.

2796. deo dere a.

2797. felenomantiae B S. -teeae F. fet lenomante a 1. et (fet a) lenocinante (-ti v) La 2 v.solo memoriaeque h. memoriae quoque d H.

2798. necessaria cre- ditur v.a.H.

2799. credamur F. -deremuf B SJ.

2800. quoque om. a.

2801. fecit B SJ.

2802. curalium S e coni. J. -litiu B. corallium Ld v. -lium a. -hum h. cfr. § 153. XXXII 21. 22.

2803. nam nominis La.

2804. emollitum in B S. -llit La v. mollit Fdh.

2805. mari B S. -ia B. -ina rv.

2806. hanc B S. hoc a. oc F. hoc et dh. om. L v.

2807. fulminibus (-men- F) et typhoni ( L v. typoni a. phitoni F. tonitrib; dh) FLadh v( D). cfr. Solin. fafcinationib. B S coll. XXXII 23.

2808. goniaeam—9 pro- mittunt om. a.

2809. goniaeam F H ex ind. -iteam B. genianam L. -anen v.

2810. Solin. 27, 36. 37. Prisc. perieg. 254 sqq. Isid. XVI 7, 12. Damig. 2.

2811. porraceo colore B S. -cei coloris - rv.

2812. causa nominis om. a. causa L.

2813. deiecta—aquae om. a.

2814. fulgore dh S. -ref B 2. -rif B 1. -rem rv( J).

2815. accidente Ba S. -tem J. accedentem L v. accendente d. -tem F. -dit h H.

2816. repercuffu B H. perc- rv.

2817. mutat eū ego. -tatur B. -tat L v( S). om. rH.

2818. maxime om. F. -me—14 aquam om. a.

2819. aquam L v. quam r.

2820. subeunte luna a.

2821. magi a.

2822. pudentia F. impu- a.

2823. in hac ll.S. in hoc a. hoc dh v.

2824. quibusdam quo- que d v.a.S.

2825. precationibus FLa v ( S). om. B. praecantat- dh H.

2826. negat a.

2827. Isid. XVI 15, 15. Damig. 15.

2828. hephaestitis H ex Isid. -tes dh B. hEfa&itif (Ef- B 1) B. hepesthi- F. hepisti- L v. hepesti- a 2. pesti- a 1.

2829. quamquam rutila om. a.

2830. rutilas dh. -lans H Brot.

2831. ftatim—aqua B J. feruentem (-te Fa) aquam (aqua Fa) statim addita (-idita F. addita statim d v) r d v.

2832. re- frigerata fit B J. -geret r d v.

2833. adposita—statim om. a.

2834. adpofita aridam B S. adsita (addita dh v) aridam Fdh v. ad inserendum L.

2835. ftatim B S. om. rv.

2836. fcoryco B. corico a.

2837. hermu aedoeon S e coni. J. hermuaedoen B. -ueodeoen F. -uredocon L. -dion Brot. hermeodes dh. -modocos v. hormi- nodes B. om. a.

2838. uiriditatis Ladh v.a.S.

2839. aliquando et ego. -do uel B S. -do adh. et aliquando rv.

2840. appellatur om. B. exeon app- a.

2841. Isid. XVI 12, 5. Solin. 31, 3.—Isid. XVI 15, 19. 4, 29.—Solin. 27, 46.

2842. hexencontalithof B. hexecontra- F. om. a.

2843. hoc—11 adoptauit FLadh v ex Isid. om. B. uncos ego posui.

2844. trogodytice Fha S. -cae B. -ditica regione L v. cfr. § 149.

2845. hieraticis Fa. -acites L v.a.H.

2846. tota om . ad H Brot.

2847. miluinis om. a.

2848. nigrinis a. -ricans L v.a.H.

2849. ueluti om. a.

2850. hamnitis a. hym- L v.a.B.

2851. e BF S. om. rv.

2852. cornui F. -num B 1.

2853. aethiopiae gemmas dh v.a.J.

2854. cornu B 2.

2855. perdiuina fomnia B 2. praediuinans omnia Ladh v.a.B.

2856. Isid. XVI 14, 11.—ibid. 15, 25. Solin. 27, 25.

2857. hormiscion—3 auro om. Fdh.

2858. hermifcion B 2. hor- mesion (-mision Brot.) v.a.S.

2859. integratiffimaf (-ma B 2) B.

2860. portante—lucem La v ex Isid. om. BFdh. uncos ego posui.

2861. hyaeniae—6 praecinere om. a.

2862. hymeniae B.

2863. ex oculis hyaenae om. L v.a.B.

2864. lapides ego e Solino et Isid. tha- bidae F. tabido L v. et ob id dh B. om. B D.

2865. lac. ego indi- cavi. in uase FL v. inuasae dh H. om. B D. latet in his loci aut occasionis inveniendi significatio.

2866. fubditi BF. -tae L( dh?) v.

2867. futurae B.

2868. praedicere v.a.H.

2869. cfr. Diosc. V 143. Plin. XXXVI 144. 146. Th. lap. 37. Isid. XVI 8, 5. Orph. Lith. 662 sqq. κηρ. p. 152. Damig. 9.—Th. lap. 37.

2870. haematitis L S. -tites (-thites F) rv.

2871. aethiopiae B 1.

2872. est om. adh v.a.S.

2873. omittendis D cum vet. Dal. -da BFdha B. admittenda L v. cfr. XVII 72. XVI 170. XV 117. XXXVI 106.

2874. magorum B D. cfr. XXVIII 105. barbarorum (-bororum F) rv.

2875. zachalias d B. -lia h. zactalias a. -alla B. -cthalias L v. -lia F.

2876. iis ego. his ll.v.

2877. attribuens facta ah. -buit fata (fta d) d v.a.S.

2878. hanc Bdh H. hac Fa. has L v.

2879. iocinerum dh v.a.S.

2880. patitur his a. patiuntur has L.

2881. eandem B S. et d. om. r.

2882. iudicifque B D.

2883. in—p. 459, 2 candicantes om. a.

2884. praeliif B.

2885. exangui B. ex ea ungui (-gi dh H) Fdh S. eas L v. saltem ex oleo ( vel uino) ea ungui: cfr. infra appendix ad XXXII 106. ( an exanguibus?).

2886. salu- tare ego. -re ll. H. -res v.

2887. Eft italia B 1.

2888. qua B.

2889. menui—xuthos om. B.

2890. menui dh H. meniu F. cfr. ind. heniu L. -nui v.

2891. ab aliis (alis F D. alios L) FL cod.Poll. D. ab indis dh v.

2892. xuthos d D. cfr. § 128. authos F. auchos h. xithos L. xanthos v e Theophr.

2893. ita appellant B J. appellata ita FL. -ta a dh S. -ta v( D).

2894. graeci ego. greci uocant FL. graecis dh v. om. B JD.

2895. effuluo F. in fu- B.

2896. candicantef B. -cans dh( FL?) v. dist. ego.

2897. Isid. VI 15, 12. Solin. 11, 14.—med.: Isid. XVI 12, 2 (?).

2898. idacis ( om. dactyli) a.

2899. icterias—5 morbos om. a.

2900. ictriaf B. -teria F. -rius dh.

2901. cuti mali ego. cuti B S. mali cute Fdh B. aliti G. om. L v.

2902. luridae B S. -do rv.

2903. & B S. om. rv. cfr. XXII 19.

2904. falubrif exiftimata B S. existimatur salubris rv.

2905. li- quidior La v.a.S.

2906. folio B S. -io uiridi rv( D).

2907. latior prioribus adh v.a.S.

2908. nigriore luridif B S. nigris rv.

2909. difcurrentibuf Bdh H. discendent- F. desc- rv.

2910. hanc (hunc B 1)—10 appellant B S. om. rv.

2911. indicae B. -ce Fa. -ca L v. cfr. § 179 Ponticarum.

2912. habent B. -bet rv.

2913. sub- rubeo La.

2914. fed B S. om. rv.

2915. sudorem purpureum dh v.a.S.

2916. manant B. -neat F. -nat dh H( J). -nans S. emanat L v.

2917. purpureo afpectu B.

2918. ion—luceat om. a.

2919. sed raro v.a.S.

2920. ut om. v.a.Brot. cfr. § 120.

2921. fatyro B. raturo F. alio d.

2922. lucet v.a.Brot.

2923. (cfr. Orph. Lith. 287. 291).

2924. lepidotis H. -tef BLh v. -idos a. lepedotis d. -tes F.

2925. quam aspiciat Fdh.

2926. uarif B 1.

2927. laef- bia B. lesbia J.

2928. glaebas (gle- a) ll.D. -ba J. lesbi dh(?) v.

2929. nomen habens dh v.a.S. habens a. cfr. § 170. 175. 186.

2930. tamen B S. om. rv.

2931. leuco obthalmof B.

2932. oculif BF.

2933. leucopetiles d. -talos v.a.H.

2934. minii (-ni B 1) guttif B S. niueis a. lineis Fdh H. niuis L v. niuis guttis D.

2935. distingui a.

2936. libanochrus—4 sucum om. a.

2937. libanochrus H. -cruf B. -chros F v. -cros d. labanochros L.

2938. & BL S. sed Fdh G. sed ad v.

2939. Isid. XVI 15, 22. Orph. Lith. 692. κηρ. p. 152.— cfr. supra § 128.

2940. limoniatis dh H. -tef (lym- B) BL v. -acis a.

2941. quae B v. et r.

2942. de liparea BL S. -are v. de litarea a. dilectarae F.

2943. tradituri F. suffitea a.

2944. uocari Fd.

2945. aureis a( praem. est) v.a.S.

2946. maiore B S. marmore rv.

2947. amplitudine—exterantur om. a.

2948. ut BFh S. coeunte L( d?) v.

2949. exferantur B.

2950. fit e ll.S. fit h v. ficut H.

2951. chryfolitho B v( S). crisolito L. obrisolicon F. christallo a. crystallus d H.

2952. interalbicante B v. intra abdicante a. ter albicantem F. albi- cans d. -cat H. inter L.

2953. Damig. 4.—Isid. XVI 11, 4. Damig. 21. (cfr. Marc. 7, 4. 8, 107. 36, 59).—Isid. XVI 15, 20. Solin. 37, 22.—Isid. XVI 12, 2. 4, 21. Solin. 37, 12.—Diosc. V 151.

2954. medea dh v.a.S.

2955. ab BL S. a Fa v.

2956. media B 1 F S. -dea rv.

2957. fabulose dhH Brot.

2958. fa- porem B S. -rem (-re Fa) autem (uero L) rv.

2959. meconitis —exprimit om. a.

2960. meconitis L S. -tes v. -nif B. -nitetis Fdh.

2961. mitrax d v.a.H. -tra a. -thridax coni. B e Solino et Isid.

2962. e persis S. e pefif B 1. ephefiif B 2. a persis L v. persis r.

2963. uenit B S. est accepta rv. acc- est v.

2964. ac B S. a F. et r. om. dh v.

2965. morochthos S cum B e Diosc. -ethos F. -othof B. -ochites dh H. merochthes L. -ctes v. in a lac. usque ad galatia ( p. 461, 4).

2966. colore B S. om. rv.

2967. mormorion B S. morio in Fdh H. -ryon L. -rion v.

2968. ab B S. om. rv.

2969. india ( H. -ica L v) quae (que F) FLdh v.a.S. an tralucens?

2970. promnion FL v( S). cfr. index. -iom B. pramnion B.

2971. cum in ea B S. in qua rv.

2972. color F S. -los Lh v. cor B.

2973. alexandrion B D. -ium r. -inum dh v.

2974. ubi uero D cum U 871. uero ubi B. ubi rv. sed seqq. fortasse lacunosa.

2975. fardeae B. -de F.

2976. zenocrates F. neno- B.

2977. heae B. hec a. ae F.

2978. quae om. B.

2979. fcvlpturaf B 2 L.

2980. Isid. XVI 7, 14. Solin. 37, 10. Prise. perieg. 984.—extr.: Isid. XVI 11, 6.

2981. myrrhitis J. cfr. Solin. et Isid. -tes h C. myritis FL v. mir- Ba. mur- d. murr- S.

2982. faciemque BLa v( S). -iem F. -ie dh H.

2983. minime B 1 La S. -mę B 2 F v. -ma dh H.

2984. gemma dh H Brot.

2985. unguenti om. H Brot.

2986. attritam adh.

2987. Mechia a.

2988. nigra Lad v. -ro F. om. Bh.

2989. habet om. a. ab B.

2990. eminentia (hem- a) BFa. -ias L( dh?) v. similia ego. -lis ll. S. -les v.

2991. myrfinitef Bh v.a.S. in a lac. usque ad medium ( v. 11).

2992. colorem habet cod. Poll. v.a. S.

2993. myrti ( d?) C. myrre L( v). mirre h. murrae BF.

2994. fit ego. cfr. § 161. 180. 182. in B. eft r v.

2995. mediam gemmam L v. cfr. § 149. 184 extr. -ias gemmas Fh D. -ia (-ie d) gemma Bd.

2996. candido B S. -da d v. -das Fh. om. L.

2997. limbo B S. libro F. liro h. nigro L. linea d v.

2998. medias Fh.

2999. Solin. 27, 43. Orph. Lith. 748. κηρ. p. 152. 153.

3000. est om. B.

3001. a om. B. a—p. 462, 9 traditur om. a.

3002. nebridum B S. -ium eius FL. -ide eius dh. idum eius v.

3003. alia e ego. alba e D. -bę B. et aliae F. et alie L. et alia dh. alia est J. est et alia S. sunt et aliae v.

3004. nigro BF D. -re L. -ra dh S. -rae v.

3005. generis eiusdem post nippa- rene ponunt B D.

3006. urbif & BFdh v. ex uris L.

3007. nomen habet FL v.

3008. ippodate L. hippodactae v.a.B.

3009. dentibus om. L v.a. B.

3010. Isid. XVI 12, 1.—extr.: Orph. Lith. 362. (457). κηρ. p. 145 sqq. Damig. 16.

3011. oica B S. olca Fdh H. olea L. orca v.

3012. e nigro est F. est et e nigro L.

3013. fuluoque dh v.a.S.

3014. uiridique ll.S. ac uiridi v. om. dh H.

3015. alii S. ali B D. aliqui rv.

3016. nothiam L. noticiam F.

3017. ficut & B S. sicut rv.

3018. deicitur B. dicuntur Fh.

3019. habere B S. -bere quem brontia (rontea F. broniena L) narratur rv. cfr. § 150.

3020. 135. 150

3021. hac B S. om. rv.

3022. addita B S. -ta hac (ea H) Fdh H. -ta ea traditur L v.

3023. liba- menta non amburi om. L.

3024. onocardia—9 traditur B S. om. rv.

3025. uocetur a.

3026. ignef Ba S. -em rv.

3027. cfr. Plin. supra § 151. XXXVI 139. Isid. XVI 15, 16.—Orph. Lith. 344. κηρ. p. 145. —Isid. XVI 16, 5.

3028. eft om. B.

3029. ceramitide S coll. § 152. -mite B. aliter L. altera Fdh v. om. a.

3030. achatae v. -te BFa. -ti Ldh.

3031. illa B S. achates rv.

3032. politur B 1. praem. cū B 2 SJ.

3033. huic B S. om. rv.

3034. tanta duritia ineft B S. duriori tanta (-taque L v.a.B)inest (est a) uis ( om. a) rv.

3035. fragmentif eiuf B S. om. et post scalpantur ponunt rv.

3036. alia L.

3037. gemma L. om. B.

3038. feapantur B 1. fculp- B 2. scalpatur L. ostritidi S cum man. Dal. -riti B. -rititidi (-rici- a) da. -racitidi Fh H. -citi C. -cidi L v.

3039. ostree L.

3040. et p. 463, 1 a fimilitudine nomen B S. nomen et ( om. La) similitudinem (-ne La) rv.

3041. ophicardelon (ofi- B. opphi- F)—2 includentibus om. L 1 a.

3042. nigro B.

3043. colore d ( an recte?).

3044. obsidiano dh v.a.S. opriano a.

3045. priore BF D. super- dh v. primo r.

3046. et alie gemme a.

3047. 36,196 sqq.

3048. ad a.

3049. samnia a. samo dh v.a.G.

3050. & ut B S. ut v. om. dh.

3051. in—6 eiuf B S. et in ( om. La) litoribus hispaniensis rv.

3052. Isid. XVI 12, 1. Damig. 37.

3053. panghruf B 1. -nchrum L. -crum a. -chros v.a.G.

3054. pangonus LL.S. -nius B. panconus v.

3055. non om. La.

3056. nec F.

3057. facit B S. cauet rH( D). -etur v.

3058. eam B S. eadem rv.

3059. ueneri dh v. -nire F. -nere a. inueniri L. om. B.

3060. adiutam BF J. ad uitam (mtam d) dh. additam a. -itam (-ictam Verc.)ei L v( G).

3061. hanc—uocant om. B. sed cfr. ind.

3062. hanc quidam L J. quidam hanc dh v. quidam F. om. a.

3063. paneraston S ex ind. paneba- Fladh. panseba- cod. Poll. v.

3064. Isid. XVI 12, 4. Solin. 13, 3.

3065. et L( a?).

3066. aratis a(?). atris L v.a.H.

3067. quae om. a.

3068. ftelif B.

3069. lineas om. La.

3070. alimentium B.

3071. phloginos dh G. ptho- B. plo- F. phylogenes L. philoginos ( cod. Poll.) v. in a lac. usque uocant ( v. 17).

3072. quem dh v.a.S.

3073. chrysitim cod. Poll. S.-tin v.a.B. -ten dh v. -ftim B. cry- sitim (cryss- F) r.

3074. ochrae Bh H. hocre F. ocree a. ostreae L v.

3075. Damig. 42. cfr. Plin. infra § 189.—Solin. 9, 22. Prise. perieg. 439 sqq.

3076. phygitif B. phicytis F. ficiti a. phycites v.a.H.

3077. algae Bh B. aloae (-oe d) Fd. saliue a. oliue L. -uae v.

3078. fit ab BL v( H). ficat Fa. filo ab B.

3079. oris a S. torif B. uris F. ore L v. ora H

3080. albo B S. ad candido F. cand- rv.

3081. paeani- tides S e coni. J ex ind. -anidef B. -antides dh v. peantides FL. -dis a.

3082. gaeanidas S. gean- (-dam a) ll. gemonidas B. grauidas v.

3083. praegnaf B 1.

3084. carere a.

3085. natalis 11.D. -les v( S). -le a ( ut IV 25). nam tales dh B.

3086. iis S. if B 1 D. hif B 2. us F. om. rv.

3087. et iuxta coni. J 1 coll. Pausan. IX 33, 1.

3088. tiresiae inueniuntur dh v.a.S.

3089. glacitę B 1.

3090. Isid. XVI 10, 6. Solin. 37, 20. Prisc. perieg. 988. cfr. Orph. Lith. 292 sqq. κηρ. p. 143.—Isid. XVI 7, 13. Solin. 37, 8.—extr.: Diosc. V 158. Isid. XVI 4, 6. 10, 7. Solin. 37, 21. Prisc. perieg. 989. August. civ. dei XXI 5, 1. Damig. 36.

3091. est et - dh v.a.S.

3092. fulgentif fpargenf B S. -tes (-te a. -tem F) spargit rv.

3093. facdā B. sagad- d Solin. sadagam a.

3094. uocant & B J. om. rv.

3095. adhaerentem ut ferunt B J. -rescentem rv.

3096. habent. Inuenitur d v.a.G.

3097. famothraca B S. -acheam a. -aceam r. -acia dh v.

3098. dat om. dh v.a.S.

3099. fui B S. eiusdem rv.

3100. nominis gemmam dat dh v.a.S.

3101. nigra a.

3102. ac—12 dissecto om. a.

3103. sauriten v.a.H.

3104. lacerti dh v.a.S.

3105. harundinem B 1. dif- fecto B S. -ta dh. -ti G. difecto F. desecto L. -ti v. add. iteratione uentre B.

3106. praesentat FL v.a.H.

3107. selenites v.a.H.

3108. continues F. -net La.

3109. eam dh v.a.S.

3110. crescentis—p. 465, 1 arabia om. a.

3111. fiderif B S. numeris Fdh H. -ro L v.

3112. fpeciem—eft B S. om. rv.

3113. ferri a.

3114. eft B J. eti Fdh. et L v. om. a G. maleficio—4 fit om. B. sed cfr. index.

3115. Isid. XVI 15, 11. Solin. 37, 23.—(cfr. Plin. supra § 93). Isid. XVI 14, 10. Solin. 2, 43. Damig. 22. (40). § 183: Isid. XVI [ 11, 7. Damig. 39 (?).

3116. maleficio ego. amleti- gio F. amlit- dh. alt- a. lit- L v. maleficiis Isid. -cus Solin.

3117. inlata L v. interlata r.

3118. aliquis (= aliquibus) F. om. rv. cfr. XXXVI 131. XXXIII 84. XXXII 44. 51. 133. XXVIII 142. XXVI 153. XVI 239. X 32. quoquo Solin. quoque modo Isid.

3119. dist. ego.

3120. discordiam FL D. cfr. § 142. -ias dh Solin. Isid. v. om. a.

3121. facit Fdh cod. Poll. om. a.

3122. facit quaeque L v.

3123. siderofecilos a.

3124. eo L.

3125. nomen fuum B S. nomen FLah. spongiae nomen d(?) v.

3126. funodontitif B. sinondotytis F. synoditis a.

3127. syrtitides S e coni. J. -titif Ba. -tides Fdh H. -tites L. -titae v.

3128. lucaniae S e coni. J. luyc- B. in luca- nia ( add. est F) rv.

3129. e om. adh v.a.G.

3130. mellei a.

3131. croco re om. B.

3132. continet a.

3133. languidas—9 internodio om. a.

3134. stipul ac internido F. -ulam retinente nodo L.

3135. perparua L( a?).

3136. clauata B.

3137. uenit B J. om. rv.

3138. nigra B J. -gra (-ger h v) est rG.

3139. ab (a h v.a. S)radice (-cae F. randice B 1) BFdh v. ad radicem r.

3140. nitrum dh H Brot.

3141. media a.

3142. sanguineum BFh v( D). -ea a. -em L(?) d H.

3143. summo—p. 466, 1 spectatur om. a.

3144. ochrum B D cum U 871. -ram dh H. hocrae F. ocreae Isid. candidum L v. an ochreum?

3145. thelyr- rhizos—p. 468, 10 haec et lig[ni] om. B ( uno folio archetypi perdito aut omisso).

3146. telirrhizos cod. Poll. v. a. S. (theluriza B in ind.).

3147. rubei L.

3148. lac. ego indicavi.

3149. thelycardios ( FL?) S cum B in ind. telycardis a. teli- cardios dh v.

3150. cordis Fdh v. candidis a. -do L J. candido et specie cordis coni. J. cfr. § 159.

3151. persas Ld v. -sae h. -se Fa.

3152. magnifice dh cod. Poll. J.

3153. mucul eam D. cfr. ind. -lamque C cum B. -la quam L v. macula Fda. -clam h. -culamque Ven. ( G). muchulam H. mulc S cum B in ind. mule eam J.

3154. trachia a. tragia d.

3155. liuida ego. ligdini La cod.Poll. uiridis d v. isgnidia F. in- signia h. hysgina D. cfr. XXI 62. an coloris liuidi?

3156. pallidior in Fha J. -di in L. -dior d v. an pallidioris?

3157. tertia d v.a.J. an tertiū?

3158. Diosc.V 154. Solin. 37, 12. Prisc. perieg. 982. (cfr. Plin. XXXVI 143).—Isid. XVI 11, 6. 5. Solin. 37, 20. 2, 44.

3159. habet et dh.

3160. curuatae L v. -ta r dh D.

3161. in om d.

3162. quauis F. an suauis ( om. in)?

3163. in colore cineris FLa D. cinerei coloris dh v.

3164. theocolitos a. telicos v.a.B.

3165. nucleus adh H ( D). nocl- F. nuculeus J coll. 161. 188. nucleo similis L v( S).

3166. lingentium La v( J). ung- Fd H. ting- S.

3167. frangit pellitque d v. pellit frangit- que 11.

3168. crines La v( S). cfr. ind. -nis Fdh H( D).

3169. conti- nent L v( S). -net rH( D).

3170. in se ll.v( S). in Lugd. del. H.

3171. rufi crinis om. a.

3172. italica om. a.

3173. ueiis dh v.a.J. uehis a.

3174. nigra meteria F.

3175. Isid. XVI 15, 14. Solin. 37, 7. Orph. Lith. 263. κηρ. p. 141.

3176. zathenen ll.v( S). cfr. index. zate- a. zace- d. zanthenem h C.

3177. ferat Fdh.

3178. alneo a.

3179. magna F.

3180. et p. 467, 1 zamilampis Abel p. 61. (-lamfif B in ind.). zmilampis Fdh H. zmylacis L. zmilaces v. in a lac. usque ad glauco ( p. 467, 1).

3181. proconnesio dh v. -onesto F. -nnisso L.

3182. medico F. [ zoraniscaeos F D. -aea S cum B in ind. -sceos dh H. -sseos L. zoranis a. -ronisios v.

3183. flumine Fa D. -ine nascitur dh v. -ine gignitur et L.

3184. magnorum F.

3185. narratur FL 1 a D. om. dh. esse narratur L 2 v.

3186. (Damig. 45).

3187. etiamnunc a.

3188. corporis La G( J). -rum Fdh v( H).

3189. habet Fa.

3190. steatitis Fa H. -tes v. est hea- citis L. stiatis d. est a.

3191. adadu L G. (addedu B in ind.). adau F. adu h v. adne d. in a lac. usque ad syris ( v. 9).

3192. nephros B. nepros d man.Dal. (neferof B in ind.). om. ll.v( D).

3193. siue renes ego. renis ll. D. reneis h v. om. d man.Dal.B. maiorem lac. statuit J coll. ind.

3194. eiusdem—9 syris Fdh. om. L v.a.B.

3195. oculus digitus (ac dig- H. et dig- S) Fdh D. -lus dicitur G. theu dactylos B.

3196. deus et F G( D). deiet dh H. del. B. an deus est?

3197. triopthalmus F. -talmus h. optalmo a.

3198. in onyche D. cum onyche G. synonice (-cae F) Fd. sino- h. ionice L v. -nacae C. est bonice a. tres om. a.

3199. Isid. XVI 15, 18. 19. Solin. 37, 17. Orph. Lith. 347 ( κηρ. p. 145). 494 κηρ. p.147). Damig. 26. cfr. Plin. XXXVI 149 sqq. Solin. 37, 22 Isid. XVI 15, 19. 20. 19.

3200. cogno- minatur h.

3201. scauri L. om. a.

3202. piscis Fdh v. om. r.

3203. aegophthalmos h v. -pthalmos L. eglopta- d. egoftalimos F. pthalmas a.

3204. item (-mque L J) alia Lad v. hemalia F. temal- lias h. hyophthalmos S( D) cum B in ind., sed hic quoque, ut supra in Adadu oculo et digito, Graecum nomen praetermitti videtur. cfr. etiam § 190 extra.

3205. et ah cod.Poll.v. que d. est et L( F?) D.

3206. geranitis L H ex ind. -tes v. om. r.

3207. hieracitis (ier- h) Fadh H. -tes v. om. L.

3208. ab ll.J. om. dh v.

3209. accipitris ( sc. collo) h v. -tre ll.J. acopinis d. de structura cfr. § 190 et XXV 121.

3210. aetitis L H ex ind. -tes v. aetins F. echitis a. colore ethitus dh.

3211. a colore v. in col- F. col- rD. om. dh J.

3212. candi- cante La v( D). -icanta F. -idata dh S. -ida a J.

3213. colorum Fadh. est col- L lsid.v.

3214. est ego. ex Fadh lsid.v. om. L D.

3215. rutila ego. -lo ll.G. -lo et dh v.

3216. sanguinea Fa G. -neo Ldh v( D).

3217. media ego. in media Fa D. in medio Ldh lsid.v.

3218. cingit Fadh lsid. -tur L v. cfr. § 149. oculi illis per omnia ( add. similis v) dh v.a.D.

3219. taos—6 similis om. adh.

3220. staos F.

3221. pauoni v. eaoni F. draconi L.

3222. itemque FL J. item ex dh. item a v.

3223. aspide Fd. -ice h.

3224. timictoniam S cum B in ind. -cloniam (tym- L) L v( D). -caeoniam F. -comam h. cimico- niam a. chelidoniam B.

3225. inuenio La v. -nto F. -nta dh.

3226. Isid. XVI 15, 5. Solin. 37, 13.—Damig. 44.— Damig. 42. cfr. Plin. supra § 180.

3227. rerum Fdh D. om. a. harenarum L v.

3228. ammocryso a. cfr. ind. et Isid. hammochryso rv.

3229. cenchrite F D. -tes v. -tis Lh H. cencrites a. centricis d. an cenchritide?

3230. sparsis ll.S. om. dh v.

3231. granis Fa D. -nis ueluti sparsis dh v. -nis similis est L S. cfr. § 191 extr.

3232. dryite D. -tis L H. -tes v. druite F. om. adh.

3233. truncis L S. e truncis dh v. trucis F. om. a.

3234. haec Fdh v. om. a. quae L.

3235. lig]ni modo B ( rursus incipiens).

3236. scissitis Fh.

3237. in candido perlucet ( H. collucet L v. in luce a) FdhLa v. om. B. ( an recte, ut fuerit cissitide? cfr. § 189).

3238. cedere a.

3239. foliif BL v. polis Fh. oculis d.

3240. quae—p. 469, 1 distinctam om. B. sed cfr. index.

3241. narcissitim Fa. -tin h. -tis Ld H. -tes v. dist. ego.

3242. etiam L v. et am Fh. om. a. et d(?) H.

3243. cetera ego. ederae F v. -re h. hed- L. odore d(?) H. om. a. totus locus adhuc corruptus.

3244. distinctam Fha. -ta d cod.Poll.G. -nguitur L v( S).

3245. cyamiaf B S. -mea v. cymea L. clymata a. cimata Fdh.

3246. fracta BLa v. faciam F. -iem h. om. d. ex—2 parit om. a.

3247. fabe B. -bae est F. om. d.

3248. pyrena L. -ne v.a.G. pilena a.

3249. ab om. a.

3250. nuculeo B 1 J. nuncleo F.

3251. est om. B J.

3252. aliquando huic a.

3253. inesse om. B. me est F.

3254. piscium spin a. -ium piscinae Fdh.

3255. phoenicitif (foe- B) ut balanuf B S. om. rv. cfr. index et XIII 49. ( an a balanis?).

3256. Isid. XVI 10, 5. 13, 4. Solin. 37, 16. (cfr. Plin. XXXVI 157). Orph. Lith. 758. κηρ. p. 153.—Isid. XVI 4, 5. 11, 8. Solin. 37, 16. Prisc. perieg. 987. August. civ. dei XXI 5, 1. (cfr. Plin. XXXVI 138).—Isid. XVI 14, 9. Solin. 37, 23. —cfr. Plin. supra § 99. Solin. 37, 24.

3257. chalaziaf ut balanuf. chalafiaf glandinum B falsa itera- tione.

3258. colored v.a. H.

3259. habet L v ( ex Isid.). om. r. prae- fert Solin.

3260. ut narrent B S. narrant rv.

3261. etiam in ignem (-nes a) da v.a.S.

3262. additas F.

3263. fum B 1.

3264. eft B S. om. rv.

3265. digitorum B.

3266. polyzonos—p. 470,3 liquor om. a.

3267. poly- zonof B v. -ygonus L. -yxinus F.

3268. in nigro Fdh S. in L. nigra v. om. B J.

3269. dist. ego.

3270. multi diftincta B J. multis dh v. om. r.

3271. lineif B I J. -eaf B 2. zonis dh v. zonis multis FL. cfr. § 90.

3272. astrapaea ego. -pea a B 1. -pęa a B 2. -paeae rS. -pee d. -piae h v.

3273. in candido (nigro dh H Brot.) aut cyaneo FLdh v. om. B. uncos ego posui.

3274. dicfurrenti- buf B. -rrunt rv.

3275. in B S. e rv( J). cfr. § 5.

3276. radiif B 2. -dif B 1. -dii rv. rapidi dh.

3277. phlogitide H. flo- B. cfr. Solin. thogotide F. phalagonitide L. phlegontide v.

3278. flamma—ardere B S. ardere (ardo F. arida L) quaedam (qued- FL) uidetur flamma r dh v.

3279. anthracitide L v. cfr. § 99. autraci- tides F. anthracite h Solin. -tef B. -atite d.

3280. dicfurrere B J.-rrere aliquando uidentur L v. -rrunt (-rrere F) aliquando et nigrae (-ro F) Fdh.

3281. Isid. XVI 13, 9. Solin. 37, 24.

3282. enhygrof B S. cfr. ind. -ydros Fdh B. cfr. Solin. et Isid. enaydros L. enais v.

3283. leni est ego. leui fed B. est leuis (lenis d) sed r dh v.

3284. modum B. monitum F.

3285. fluctuatur F D. -uat Ldh v. om. B.

3286. ut in ouis F D. uti nouif (nouvf B 2) B. in ouis L. ueluti nonus (in ouis h v) dh v.

3287. polythrix FL S. -trex B. -trix v. -trichos H. polithrix a.

3288. uiridis a.

3289. capillaturam often- dit B S. -atur Ldh v. -atus F. apeliatur a.

3290. defiuia B JD. depluuia Fdh.

3291. dicatur F.

3292. a om. a.

3293. a om. dh v.a.S.

3294. panthera B SJ. sed cfr. § 187.

3295. nominatae BFha J. -atae leon- tios pardalios (pantha- L) Ld v. cfr. § 187.

3296. Isid. XVI 7, 15. 9, 8. 15, 9. Orph. Lith. 615.—cfr. Plin. XXXVI 132.

3297. drofolithum BL S. -itum a. drusolithum F. chrysol- dh v.

3298. herbaceus FLa D. om. B S. aureus, chrysoprasum herbaceus dh v.

3299. meli- chrum F D. -crin dh. -itron L. -ichrota v. -icrus a. -ichryf (-rus S) eft B S.

3300. quamuis plura dh v.a.S.

3301. eius genera sint cod. Poll. v. a. S.

3302. melichlorum—8 melleus om. B. sed cfr. ind.

3303. melichlorum D. -ron B. -chrorum Fh. -chrotorum d. -corum a. -choros L. -chloros est H. -cros est v.a.B.

3304. gemina cod.Poll. gemma L.

3305. flauus dh(?) v. -ua L. -ui Fa.

3306. mel- lea L.

3307. crocian BFdh B( J). -cias L v( D). om. a. -cia H. -cian uocant S.

3308. a croco L v.a.B.

3309. polian canitiei ego. polia ( ad v. -iae F. -iam h. spotias L) canitiem (cantiem Fa) FLadh v. om. h. 1. ( uno versus traiecto) B SJD.

3310. fimilitudinem quan- dam B SJ. -dinem polias canitiem quandam D. quandam r dh v.

3311. fpargens e ego ( sc. color). -gentē polian canitiem B SJ. sardi ( Fdh. sarcidi a. om. L. sardio D. sparti v) in- ducit (-dicat B) eandem (-demque L) r dh v( D).

3312. nigro ( ego. om. B) fpartopolian rarior B. spartopolian (-ion J) rariorem SJ. duriorem (rari- D) nigro ( Fa D. -gra Ldh v) spartopolia (-ios B. -polla Fdh. -spolia a) r dh v( D).

3313. rhoditis Fdha H. (-tes v). irodi- B. rosi- L.

3314. rosae ego. -sia a. -sea Isid. ( an recte?). -sa Fdh. -fae fimilif B S. a rosa L v.

3315. est om. L.

3316. melitis (mal- L) mali coloris (-ros a. om. L) FdhLa v( D). om. B S.

3317. calcitis ah. chalcites v.a. H.

3318. aeris L G( D). -ri B S. -rei F v. erei dh. om. a.

3319. fycitif Bdh H. (-tes C). fyc- L. fic- Fa. -tes v.

3320. fici FLh v( D). -co B S. -ca d. om. a.

3321. bostry- chitis S ex ind. cfr. § 150. borfycitif B. -sicitis (-te F) Fdh. ratio ( om. a) nominum non est in ( om. a) borsycite (borsic- a) rv.

3322. ramosa v. -offa B. -osae Fh. -ose r. ramo d.

3323. uel —3 candidis om. Fdh.

3324. uel B S. aut La v.

3325. chernitis S e coni. J. chemi- B. nec gemytis (-mite v) L v. nec empte a.

3326. in terre a.

3327. cfr. supra § 61. Isid. XVI 15, 22

3328. anancitide L S. cfr. Isid. Et § 61. -chitide h v. -dem F. ancanttiide d. ananciten a. -tef quem B.

3329. hydro- mantia Bdh G. -atea F. idromantea a. nicromantia L. necro- Isid.v.

3330. euocare B.

3331. synochitide—euocatas om. a.

3332. syno- chitydi F. -chitef quem B.

3333. inferumr B D. -rorum Ldh v. inefebum F.

3334. detinere B. (teneri post euocatas ponunt ( F?) dh v.a.J).

3335. euocataf adfirmant B. cfr. § 52.

3336. dendritide—7 hebe- tari om. Fdh.

3337. dedride B. dentriti a.

3338. defossa La v. fuffufa B.

3339. fecurium B S. -rius a. -ris L v.

3340. hebetari adfeuerant B S.

3341. sunt et ego. funt B J. et sunt rv.

3342. barbari dh v.a.S. sed cfr. § 176. XII 97. III 28.

3343. non gemmaf B J. om. rv.

3344. erat a. cfr. § 195.

3345. magorum B D. om. rv.

3346. Th. lap. 32.

3347. gemmae & B J.

3348. et Flad G( D). om. Bh v( J).

3349. ac om. B JD.

3350. sicuti a. ut dh v.a.S.

3351. olim B S. lampsaci (lams- F. laps- a) rv.

3352. lampsaci (lapf- B) B S. om. rv.

3353. una in- uenta L v.a.S.

3354. fit F S. fit ut Bh. ficut a. fuit ut L v.

3355. quae ego. quoque ll. v.

3356. uolgo atiffimae B 1. uvlgo lat- B 2.

3357. famae fiunt h v.a.G.

3358. nascantur Fdh.

3359. mellis glaebis a.

3360. quaf BL S. om. rv.

3361. inmiffione B 1.

3362. decussu L.

3363. purpuramque a. om. v.a.G.

3364. uiride a.

3365. distingui ego. -tribui ll.v. cfr. § 195 et XXXV 3. XVI 232.

3366. in uenas L v.a.D.

3367. maculorum B 1.

3368. uendi bi B 1. -di i B 2. om. a.

3369. spectantium—7 tantae om. a.

3370. fpectantium B D. secta- r v. seca- S cum vet. Dal.

3371. magnitudines a.

3372. factaf B S. fecere rv.

3373. equitib; B.

3374. regnum B 1. om. L.

3375. atque ad v.a.S. om. h.

3376. et om. adh.

3377. omnis gemme figuras mellis a.

3378. prcipuę B 2.

3379. in omni alio adh v. nominalio F. nominif. ali (alii B 2) B. in alio omni L.

3380. fua ( pro usu) B.

3381. acrimonia BFdh B( S). -niam cod. Poll.H. acriora rv( C).

3382. abhorrentis—11 excidere om. B.

3383. abhorrentis ll.( B) J. -tes dh v.

3384. sunt om. adh.

3385. unitatem ego. noui- ll.v. cfr. § 194. XXXV 3.

3386. excidere Fdh. exced- a. acced- L v ( claudicante etiam structure). cfr. XXXIII 139.

3387. calliditate B 2 L v.

3388. contingit ll.v( S). -igit h(?) C.

3389. utque eaedem ego. ut quaedam B. ut rv.

3390. an ne ( pro non)? cfr. vol. III p. 496 ( ad XX 180) et XXVII 15. XXVIII 163. XXX 33. 106. XXXII 20.

3391. phyfif B S. -ses h v. phisis d. pysis F. phryes r.

3392. in hif B 2 a. in imis F 1. nimis F 2 h. om. d.

3393. uenditantef B G. -dicantes La v. -dentes Fdh.

3394. dist. J.

3395. innumero B.

3396. et ll.J. ex d v.

3397. uanitate B. de re cfr. § 30, de dictione XVIII 239. -tate (uariet- a) conficta. rv ( vitio tautologiae).

3398. immo uero B S. immo r. om. d v.

3399. plebeis L v. -bis r.

3400. rariorum ll.v( H). -rorum C.

3401. genera BFa S. -rum dh v. om. L.

3402. digna dictu B( F?) S. dictu digna (-no h. -nas v) dh v. dictu r.

3403. distrinxisse a v.a.C.

3404. erat La v.a.S. cfr. § 192.

3405. modo BFdh v( H). uero rG.

3406. meminisse om. B.

3407. atque ll.v( S). ac d(?) C.

3408. linearum quae L v.a.G.

3409. interueniente (in int- B) Bdh G. -ienti F. -ient a. -iunt L v.

3410. colores a.

3411. saepius mutari ll.S. mutata saepius dh v( H). -ari saepius G.

3412. in—6 communiter om. a.

3413. omnium quoque a.

3414. obseruationes a G.

3415. dicemus—8 uidentur om. a.

3416. eae aequalib. B.

3417. figuram oblongā B 1.

3418. lentecula B JD. cfr. § 147. 140.

3419. epipedos S cum Turnebo. epicp- B. clitedos (clyt- F) Fdh. clipeidos L v. elip- a. clyp- C. cycloides H cum Salm.

3420. angularis a.

3421. Isid. XVI 15, 27.—cfr. Plin. supra § 87. Isid. XVI 8, 4.—cfr. Seneca epist. 90, 33.

3422. a om. FLa.

3423. difcernere B ( Isid.) S. -nenti Fa. -nendi Ldh v.

3424. uiris F. uitrei B.

3425. generis—aliud (alia Isid.) ll.S. gemmis in alterius generis dh v.

3426. falsa Isid. fufaf B ( an recte?).

3427. ut B( Isid.) S. et La. om. Fdh v.

3428. e ternis H ex Isid. alter- B ( an & e ternis?). teranis F. e ( om. L) ceraunis L v. gnatis d. om. a.

3429. glutinentur BF D. -nantur rv.

3430. alium de B ( ter).

3431. quin immo om. a.

3432. exstant etiam commenta a.

3433. demonftrabo BL S. -arem F. -arent a. -arim dh v.

3434. crysallo F. -stallis L.

3435. smaragdum tinguant B S. -do tinguan- tur a. zmaragdi tinguantor (-gantur h) Fh. tinguantur smaragdi Ld v.

3436. aliafque B S. -iaeque dh v. -ieque La. -iae quae F.

3437. sardonychem S. -nicem B. -nyx dh v. -nnyx F. -nix r.

3438. ceterae dh v.a.S. -ra Fa. -re L.

3439. falif B 1.

3440. enim B S. om. rv.

3441. lucriosior F.

3442. deprendendo B. demonstrauimus Fa.

3443. muniri F d v( D). -re La. moneri B S.

3444. deceat B S. decet (dicet F) rv.

3445. igitur B S.om. rv.

3446. principatu B S. -alibus rv.

3447. cuiufque B S. quisque F. quibusque h v. -uslibet d. -usdam L. om. a.

3448. generif BL S. -ibus rv.

3449. tranflucentef B 2 v. a.J. tralucentem La.

3450. prouocari dh. -ris F. probari matutino a falsa iteratione.

3451. censant F. cessent a.

3452. an sit?

3453. postea uetant om. a.

3454. experimento a.

3455. in v. pon- dere desinunt Fdh.

3456. grauioref Ba S. si gra- L v.

3457. enim B( L?) S. om. a v.

3458. funt—11 gelidioref B S.om. rv.

3459. ea eidem B 1.

3460. ficticiis S. -icif BL D. -itiis v( H). tinctis a. factitiis G.

3461. pusula (punf- B) B S. -lae H. pustule L. -lae v. om. a.

3462. e S e coni. J. & B. in rv.

3463. profunda a.

3464. appar& B S. -ent rv.

3465. scabritia—13. 14 inconstantia om. a.

3466. cute L v. cocte B 1. cote B 2.

3467. & B S. in L v.

3468. capillamento v.a.S.

3469. ful- gorif B B. frigoris L v.

3470. perueniat B v. -iant r.

3471. in v. nitor desinit L.

3472. decussi v. cuffi B. om. a. cfr. § 194.

3473. fragmenti B S. -ti paulum v. om. a.

3474. lamina a v( D). ima B. lima J.

3475. ferrea a v( D). ferri B S. cfr. § 53. XXXIII 121.

3476. uratur D cùm Hauptio ( Hermae I 36). auratur a. moratur B S. teratur v. an [ferri] exuratur?

3477. experimentum B S. -to a v.

3478. excusate a. -uffate B. -usant v.

3479. dist. ego.

3480. obsidianae v.a.S.

3481. in Ba S. del. v.

3482. ficti- ciis (-cif B D) B S. -ice a. -itiae (fact- C) v.

3483. fcari- phatio (-ifa- B) omnif B S. -ificationis v. -nes H. om. a.

3483. scariphant³⁴⁸³ S. -ifant B. -ificant a v. cfr. XXXII 79.

3485. candicat iam B S. -icantes a. -icantiam (-tium H) fugiunt v.

3486. tantaque v.a.S.

3487. uerum omnes v.a.S.

3488. plurimum autem v.a.G.

3489. iis S. if B 1 D. hif B 2 a v.

3490. acesinus et G( S). cfr. VI 71. -nes et Lugd. acaecinuf & B. acfinat et a. oaxis mater v.

3491. india v. -Ię B. in india a.

3492. &enim B S. etiam a. et iam v. cfr. XVIII 340. aliter XXXVI 200.

3493. naturae a v. om. B.

3494. atque terrarum om. v.a.G.

3495. con- ueni& B S. -niat a v. -nit ( Ven.) D.

3496. orbe S. opebe B 2. opere B 1. orbe et a v.

3497. quacumque B G. in quemcumque a. in quac- ( add. parte C) v.

3498. conuexitaf B v. -xitita a.

3499. iif ego. in B S. om. a v. de mendo cfr. XXVI 2 nit.

3500. rebuf quae B. rerum quae a. rebusque G. rebus v.

3501. meritoque v.a.G.

3502. naturae om. B.

3503. optinent (obt- a) B 1 a. -net B 2 S. -nens v.

3504. talia a(?).

3505. feruitif B 1.

3506. parftantia B.

3507. li- toribus portuosis v.a.S.

3508. quod B S. om. a. etenim v.

3509. et p. 476, 1 contingit a v. -igit B S. cfr. § 195. XVIII 109. 194. 219. XVII 9. XVI 3. XIX 59. 68. 138. XXIII 61. XXVI 118. XXXII 39 al.

3510. pofitione procurrentif B S. propositione curr- a. recur- rentis (proc- H) positio v.

3511. copiam a.

3512. salubritatem a(?).

3513. libertate a(?).

3514. fruge a(?).

3515. oleum B S. olea a v.

3516. ne B v. om. a.

3517. trigariis B. -rif B D. tricariis a v.

3518. ullof—praeferunt B J. praeferri (ref- a) ullos (ullis v.a.G) uernaculis animaduerto a v.

3519. licuit B S. libuit a v. cfr. III 138. XXXII 78.

3520. cesset a.

3521. terrif & B S. erit et his a. et iis v.

3522. intra B S. inter a. in v. cfr. IX 165. XXI 104. X 118.

3523. sucus a.

3524. fundi a 1.

3525. cfr. Iustin. XLIV 1, 5. 6.

3526. proximam equidem B S. -me quidem a v.

3527. quacumque B C. quec- a v.

3528. ambitur mari B v. -tu a ( hic desinens). item in v. mari desinunt v.a.S.

3529. feracem S e coni. J. facem B.

3530. metallorumque S e coni. J. aliorumque B ( ortum ex equorum& allorumque). cfr. lusting.

3531. suis S e coni. J. uif B.

3532. delicif B 1 D.

3533. adamantis B 2.

3534. murrinis S.

3535. lasere in S e coni. J. in lafere (-fare B 2) B.

3536. feri- cof B 1.

3537. fucino B 1 S. -cif B 2.

3538. obolif amo B 1.

3539. ardicib. B 1

3540. iis S. i B 1. hiif B 2. is D.

3541. elephantorum S. elefa- B.

3542. testudinum S. teftitud- B.

3543. inter gorie B 1.

3544. la- danum S e coni. J. lanum B.

3545. 12,73

3546. iis S. hif B. is D.

3547. con- chylif B 1 D.

3548. purpurae S e coni. J. -ra B.

3549. bellicos S e coni. J. -caf B. cfr. X 2.

3550. decumum S e coni. J. de mum B.

3551. pene uicefimum B 2.

3552. celebratem B 1.

Pliny the Elder Naturalis Historia 37