Q. Horatius Flaccus Satires 2.3

Christopher Smart (Translator), ed. Theodore Alois Buckley

View: By Poem

Satires. Q. Horatius Flaccus. Christopher Smart (Translator), ed. Theodore Alois Buckley. New York. 1863.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Fund for the Improvement of Postsecondary Education.

Current edition Perseus

Satires (English) (Horace. The Works of Horace. Vol. II. Smart, Christopher, translator. Buckley, Theodoore Alois, editor. New York: Harper and Brothers, 1862.)

Editions (1)
Satyrarum libri Perseus (Horace. The Works of Horace. Vol. II. Smart, Christopher, editor. Philadelphia: J. Whetham, 1836.) — 2.3.1 focus
‘Sic raro scribis, ut toto non quater anno
1
membranam poscas, scriptorum quaeque retexens,
iratus tibi, quod vini somnique benignus
nil dignum sermone canas. quid fiet? at ipsis
saturnalibus huc fugisti sobrius. ergo
5
dic aliquid dignum promissis. incipe. nil est.
culpantur frustra calami inmeritusque laborat
iratis natus paries Diis atque Poetis.
atqui voltus erat multa et praeclara minantis,
si vacuum tepido cepisset villula tecto.
10
quorsum pertinuit stipare Platona Menandro?
Eupolin, Archilochum, comites educere tantos?
invidiam placare paras virtute relicta?
contemnere miser. vitanda est inproba Siren
desidia, aut quidquid vita meliore parasti
15
ponendum aequo animo.’ ‘Di te, Damasippe, Deaeque
verum ob consilium donent tonsore. sed unde
tam bene me nosti?’ ‘postquam omnis res mea Ianum
ad medium fracta est, aliena negotia curo
excussus propriis. olim nam quaerere amabam,
20
quo vafer ille pedes lavisset Sisyphus aere,
quid scalptum infabre, quid fusum durius esset.
callidus huic signo ponebam milia centum;
hortos egregiasque domos mercarier unus
cum lucro noram; unde frequentia Mercuriale
25
inposuere mihi cognomen compita.’ ‘novi
et miror morbi purgatum te illius. atqui
emovit veterem mire novus, ut solet, in cor
traiecto lateris miseri capitisve dolore,
ut lethargicus hic cum fit pugil et medicum urget.
30
dum nequid simile huic, esto ut libet.’ ‘o bone, ne te
frustrere: insanis et tu stultique prope omnes,
siquid Stertinius veri crepat, unde ego mira
descripsi docilis praecepta haec, tempore quo me
solatus iussit sapientem pascere barbam
35
atque a Fabricio non tristem ponte reverti.
nam male re gesta cum vellem mittere operto
me capite in flumen, dexter stetit et “cave faxis
te quicquam indignum. pudor” inquit “te malus angit,
insanos qui inter vereare insanus haberi.
40
primum nam inquiram, quid sit furere: hoc si erit in te
solo, nil verbi, pereas quin fortiter, addam.
quem mala stultitia et quemcumque inscitia veri
caecum agit, insanum Chrysippi porticus et grex
autumat. haec populos, haec magnos formula reges,
45
excepto sapiente, tenet. nunc accipe, quare
desipiant omnes aeque ac tu, qui tibi nomen
insano posuere. velut silvis, ubi passim
palantis error certo de tramite pellit,
ille sinistrorsum, hic dextrorsum abit, unus utrique
50
error, sed variis inludit partibus: hoc te
crede modo insanum, nihilo ut sapientior ille
qui te deridet caudam trahat. est genus unum
stultitiae nihilum metuenda timentis, ut ignis,
ut rupes fluviosque in campo obstare queratur;
55
alterum et huic varum et nihilo sapientius ignis
per medios fluviosque ruentis: clamet amica
mater, honesta soror cum cognatis, pater, uxor:
‘hic fossa est ingens, hic rupes maxima: serva!’
non magis audierit, quam Fusius ebrius olim,
60
cum Ilionam edormit, Catienis mille ducentis
‘mater, te appello’ clamantibus. huic ego volgus
errori similem cunctum insanire docebo.
insanit veteres statuas Damasippus emendo:
integer est mentis Damasippi creditor? esto.
65
‘accipe quod numquam reddas mihi’ si tibi dicam:
tune insanus eris, si acceperis, an magis excors
reiecta praeda, quam praesens Mercurius fert?
scribe decem a Nerio: non est satis; adde Cicutae
nodosi tabulas, centum, mille adde catenas:
70
effugiet tamen haec sceleratus vincula Proteus.
cum rapies in ius malis ridentem alienis,
fiet aper, modo avis, modo saxum et, cum volet, arbor
si male rem gerere insani est, contra bene sani:
putidius multo cerebrum est, mihi crede, Perilli
75
dictantis, quod tu numquam rescribere possis.
audire atque togam iubeo conponere, quisquis
ambitione mala aut argenti pallet amore,
quisquis luxuria tristive superstitione
aut alio mentis morbo calet: huc propius me,
80
dum doceo insanire omnis vos, ordine adite.
danda est ellebori multo pars maxima avaris:
nescio an Anticyram ratio illis destinet omnem.
heredes Staberi summam incidere sepulcro,
ni sic fecissent, gladiatorum dare centum
85
damnati populo paria atque epulum arbitrio arri,
frumenti quantum metit Africa. ‘sive ego prave
seu recte hoc volui, ne sis patruus mihi’: credo,
hoc Staberi prudentem animum vidisse. quid ergo
sensit, cum summam patrimoni insculpere saxo
90
heredes voluit? quoad vixit, credidit ingens
pauperiem vitium et cavit nihil acrius, ut, si
forte minus locuples uno quadrante perisset,
ipse videretur sibi nequior. ‘omnis enim res,
virtus, fama, decus, divina humanaque pulchris
95
divitiis parent; quas qui construxerit, ille
clarus erit, fortis, iustus.’ ‘sapiensne?’ ‘etiam, et rex
et quidquid volet.’ hoc veluti virtute paratum
speravit magnae laudi fore. quid simile isti
Graecus Aristippus? qui servos proicere aurum
100
in media iussit Libya, quia tardius irent
propter onus segnes. uter est insanior horum?
nil agit exemplum, litem quod lite resolvit.
siquis emat citharas, emptas conportet in unum,
nec studio citharae nec Musae deditus ulli,
105
si scalpra et formas non sutor, nautica vela
aversus mercaturis: delirus et amens
undique dicatur merito. qui discrepat istis,
qui nummos aurumque recondit, nescius uti
conpositis metuensque velut contingere sacrum?
110
siquis ad ingentem frumenti semper acervum
porrectus vigilet cum longo fuste neque illinc
audeat esuriens dominus contingere granum
ac potius foliis parcus vescatur amaris;
si positis intus Chii veterisque Falerni
115
mille cadis — nihil est: tercentum milibus, acre
potet acetum; age si et stramentis incubet unde-
octoginta annos natus, cui stragula vestis,
blattarum ac tinearum epulae, putrescat in arca:
nimirum insanus paucis videatur, eo quod
120
maxima pars hominum morbo iactatur eodem.
filius aut etiam haec libertus ut ebibat heres,
dis inimice senex custodis? ne tibi desit?
quantulum enim summae curtabit quisque dierum,
unguere si caules oleo meliore caputque
125
coeperis inpexa foedum porrigine? quare,
si quidvis satis est, peiuras, surripis, aufers
undique? tun sanus? populum si caedere saxis
incipias servosve tuos, quos aere pararis,
insanum te omnes pueri clamentque puellae;
130
cum laqueo uxorem interimis matremque veneno,
incolumi capite es? quid enim? neque tu hoc facis Argis
nec ferro ut demens genetricem occidis Orestes.
an tu reris eum occisa insanisse parente
ac non ante malis dementem actum Furiis quam
135
in matris iugulo ferrum tepefecit acutum?
quin, ex quo est habitus male tutae mentis Orestes,
nil sane fecit quod tu reprehendere possis:
non Pyladen ferro violare aususve sororem
Electran, tantum maledicit utrique vocando
140
hanc furiam, hunc aliud, iussit quod splendida bilis.
pauper Opimius argenti positi intus et auri,
qui Veientanum festis potare diebus
Campana solitus trulla vappamque profestis,
quondam lethargo grandi est oppressus, ut heres
145
iam circum loculos et clavis laetus ovansque
curreret. hunc medicus multum celer atque fidelis
excitat hoc pacto: mensam poni iubet atque
effundi saccos nummorum, accedere pluris
ad numerandum: hominem sic erigit; addit et illud:
150
‘ni tua custodis, avidus iam haec auferet heres.’
‘men’ vivo?’ ‘ut vivas igitur, vigila. hoc age.’ ‘quid vis?’
‘deficient inopem venae te, ni cibus atque
ingens accedit stomacho fultura ruenti.
tu cessas? agedum sume hoc tisanarium oryzae.’
155
‘quanti emptae?’ ‘parvo.’ ‘quanti ergo?’ ‘octussibus.’ ‘eheu,
quid refert, morbo an furtis pereamque rapinis?’
quisnam igitur sanus? qui non stultus. quid avarus?
stultus et insanus. quid, siquis non sit avarus,
continuo sanus? minime. cur, Stoice? dicam.
160
‘non est cardiacus’ Craterum dixisse putato
‘hic aeger’. recte est igitur surgetque? negabit.
quod latus aut renes morbo temptentur acuto
non est periurus neque sordidus: inmolet aequis
hic porcum Laribus; verum ambitiosus et audax:
165
naviget Anticyram. quid enim differt, barathrone
dones quidquid habes an numquam utare paratis?
Servius Oppidius Canusi duo praedia, dives
antiquo censu, gnatis divisse duobus
fertur et hoc moriens pueris dixisse vocatis
170
ad lectum: ‘postquam te talos, Aule, nucesque
ferre sinu laxo, donare et ludere vidi,
te, Tiberi, numerare, cavis abscondere tristem,
extimui, ne vos ageret vesania discors,
tu Nomentanum, tu ne sequerere Cicutam.
175
quare per Divos oratus uterque Penatis
tu cave ne minuas, tu ne maius facias id
quod satis esse putat pater et natura coercet.
praeterea ne vos titillet gloria, iure
iurando obstringam ambo: uter aedilis fueritve
180
vestrum praetor, is intestabilis et sacer esto.’
in cicere atque faba bona tu perdasque lupinis,
latus ut in circo spatiere et aeneus ut stes,
nudus agris, nudus nummis, insane, paternis;
scilicet ut plausus quos fert Agrippa feras tu,
185
astuta ingenuum volpes imitata leonem?
nequis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur?
‘rex sum.’ nil ultra quaero plebeius. ‘et aequam
rem imperito, ac sicui videor non iustus, inulto
dicere quod sentit permitto.’ maxime regum,
190
Di tibi dent capta classem redducere Troia.
ergo consulere et mox respondere licebit?
‘consule.’ cur Aiax, heros ab Achille secundus,
putescit, totiens servatis clarus achivis,
gaudeat ut populus Priami Priamusque inhumato,
195
per quem tot iuvenes patrio caruere sepulcro?
‘mille ovium insanus morti dedit, inclitum Ulixen
et Menelaum una mecum se occidere clamans.’
tu cum pro vitula statuis dulcem Aulide natam
ante aras spargisque mola caput, inprobe, salsa,
200
rectum animi servas? ‘quorsum?’ insanus quid enim Aiax
fecit? cum stravit ferro pecus, abstinuit vim
uxore et gnato; mala multa precatus atridis
non ille aut Teucrum aut ipsum violavit Ulixen.
‘verum ego, ut haerentis adverso litore navis
205
eriperem, prudens placavi sanguine Divos.’
nempe tuo, furiose? ‘meo, sed non furiosus.’
qui species alias veris scelerisque tumultu
permixtas capiet, commotus habebitur atque
stultitiane erret nihilum distabit an ira.
210
Aiax inmeritos cum occidit desipit agnos:
cum prudens scelus ob titulos admittis inanis,
stas animo et purum est vitio tibi cum tumidum est cor?
siquis lectica nitidam gestare amet agnam,
huic vestem ut gnatae, paret ancillas, paret aurum,
215
Pusam aut Pusillam appellet fortique marito
destinet uxorem: interdicto huic omne adimat ius
praetor et ad sanos abeat tutela propinquos.
quid, siquis gnatam pro muta devovet agna,
integer est animi? ne dixeris. ergo ubi prava
220
stultitia, hic summa est insania; qui sceleratus,
et furiosus erit; quem cepit vitrea fama,
hunc circumtonuit gaudens Bellona cruentis.
nunc age luxuriam et nomentanum arripe mecum.
vincet enim stultos ratio insanire nepotes.
225
hic simul accepit patrimoni mille talenta,
edicit, piscator uti, pomarius, auceps,
unguentarius ac Tusci turba inpia vici,
cum scurris fartor, cum Velabro omne macellum
mane domum veniant. quid tum? venere frequentes,
230
verba facit leno: ‘quidquid mihi, quidquid et horum
cuique domi est, id crede tuum et vel nunc pete vel cras.’
accipe quid contra haec iuvenis responderit aequus.
‘in nive Lucana dormis ocreatus, ut aprum
cenem ego; tu piscis hiberno ex aequore verris.
235
segnis ego, indignus qui tantum possideam; aufer,
sume tibi deciens; tibi tantundem; tibi triplex,
unde uxor media currit de nocte vocata.’
filius Aesopi detractam ex aure Metellae,
scilicet ut deciens solidum absorberet, aceto
240
diluit insignem bacam: qui sanior ac si
illud idem in rapidum flumen iaceretve cloacam?
Quinti progenies Arri, par nobile fratrum
nequitia et nugis pravorum et amore gemellum
luscinias soliti inpenso prandere coemptas,
245
quorsum abeant? sani ut creta, an carbone notati?
aedificare casas, plostello adiungere muris,
ludere par inpar, equitare in harundine longa
siquem delectet barbatum, amentia verset.
si puerilius his ratio esse evincet amare
250
nec quicquam differre, utrumne in pulvere, trimus
quale prius, ludas opus, an meretricis amore
sollicitus plores: quaero, faciasne quod olim
mutatus Polemon? ponas insignia morbi,
fasciolas, cubital, focalia, potus ut ille
255
dicitur ex collo furtim carpsisse coronas,
postquam est inpransi correptus voce magistri?
porrigis irato puero cum poma, recusat;
‘sume, Catelle’: negat; si non des, optet. amator
exclusus qui distat, agit ubi secum, eat an non,
260
quo rediturus erat non arcessitus, et haeret
invisis foribus? ‘nec nunc, cum me vocet ultro,
accedam? an potius mediter finire dolores?
exclusit; revocat: redeam? non, si obsecret.’ ecce
servus, non paulo sapientior ‘o ere, quae res
265
nec modum habet neque consilium, ratione modoque
tractari non volt. in amore haec sunt mala, bellum,
pax rursum: haec siquis tempestatis prope ritu
mobilia et caeca fluitantia sorte laboret
reddere certa sibi, nihilo plus explicet ac si
270
insanire paret certa ratione modoque.’
quid? cum Picenis excerpens semina pomis
gaudes, si cameram percusti forte, penes te es?
quid? cum balba feris annoso verba palato,
aedificante casas qui sanior? adde cruorem
275
stultitiae atque ignem gladio scrutare. modo, inquam.
Hellade percussa Marius cum praecipitat se,
cerritus fuit? an commotae crimine mentis
absolves hominem et sceleris damnabis eundem
ex more inponens cognata vocabula rebus?
280
libertinus erat, qui circum compita siccus
lautis mane senex manibus currebat et ‘unum’,
— ‘quid tam magnum?’ addens — , ‘unum me surpite morti!
Dis etenim facile est’ orabat, sanus utrisque
auribus atque oculis; mentem, nisi litigiosus,
285
exciperet dominus, cum venderet. hoc quoque volgus
Chrysippus ponit fecunda in gente Meneni.
‘Iuppiter, ingentis qui das adimisque dolores,’
mater ait pueri mensis iam quinque cubantis,
‘frigida si puerum quartana reliquerit, illo
290
mane die, quo tu indicis ieiunia, nudus
in Tiberi stabit.’ casus medicusve levarit
aegrum ex praecipiti: mater delira necabit
in gelida fixum ripa febrimque reducet,
quone malo mentem concussa? timore Deorum.”
295
haec mihi Stertinius, sapientum octavos, amico
arma dedit, posthac ne conpellarer inultus.
dixerit insanum qui me, totidem audiet atque
respicere ignoto discet pendentia tergo.’
‘Stoice, post damnum sic vendas omnia pluris,
300
qua me stultitia, quoniam non est genus unum,
insanire putas? ego nam videor mihi sanus.’
‘quid, caput abscissum manibus cum portat Agave
gnati infelicis, sibi tunc furiosa videtur?’
‘stultum me fateor — liceat concedere veris —
305
atque etiam insanum; tantum hoc edissere, quo me
aegrotare putes animi vitio.’ ‘accipe: primum
aedificas, hoc est longos imitaris, ab imo
ad summum totus moduli bipedalis, et idem
corpore maiorem rides Turbonis in armis
310
spiritum et incessum: qui ridiculus minus illo?
an, quodcumque facit Maecenas, te quoque verum est,
tanto dissimilem et tanto certare minorem?
absentis ranae pullis vituli pede pressis
unus ubi effugit, matri denarrat, ut ingens
315
belua cognatos eliserit: illa rogare,
quantane? num tantum, sufflans se, magna fuisset?
‘maior dimidio.’ ‘num tanto?’ cum magis atque
se magis inflaret, ‘non, si te ruperis,’ inquit,
‘par eris.’ haec a te non multum abludit imago.
320
adde poemata nunc, hoc est, oleum adde camino,
quae siquis sanus fecit, sanus facis et tu.
non dico horrendam rabiem — ’ ‘iam desine.’ ’ — cultum
maiorem censu — ’ ‘teneas, Damasippe, tuis te.’
’ — mille puellarum, puerorum mille furores — ’
325
‘o maior tandem parcas, insane, minori.’

Notes on the current edition

Satires

1.
The name of Janus was sometimes given to those great arcades which crossed the streets of Rome . Livy tells us there were three of them erected in the forum, the middle of which Horace means, and which he distinguishes from the Ianus summus and Ianus imus.
2.
Mercuriale.
Damasippus, ever in character, boasts of a surname, which was given him in raillery. Mercury was the god of commerce, and when a man had an uncommon skill in buying and selling, he was usually called Mercurialis, or favorite of Mercury. A number of merchants, in 259, formed themselves into a body with this title, and dedicated a temple to the god.
3.
It was an absurd and ridiculous maxim among the Stoics, that all vicious people were equally fools and madmen. Prope does not therefore lessen the universality of the proposition, for the Latins frequently use prope and fere for semper. In the next line, si is not said in any manner of doubt, but has the force of an affirmative.
4.
They who devoted themselves to death for the good of their country, covered their heads with their robe; and it is pleasant enough to see Damasippus doing that, in an excess of despair and folly, which Decius did in a transport of religion and generosity. This image gives rise to the raillery of Stertinius, when he says,
nil verbi, pereas quin fortiter, addam.
5.
Dexter.
— Opportunus, propitius. The right was by the ancients esteemed the lucky side.
6.
Cave faxis.
The Stoics despised death when it was honorable or necessary, but to drown himself in despair was a villainous death for a philosopher. But the pleasantry of the scene is, that Stertinius is going to convince him he is a fool, and then advises him not to do any thing which may dishonor his character.
7.
Chrysippi porticus.
The Porticus was a famous gallery at Athens , where Zeno held his school, which, from the Greek word στόα, Porticus, took the name of Stoic.
8.
Caudam trahat.
A metaphor, as the old commentator well observes, taken from a custom among children, who tied a tail behind a person whom they had a mind to laugh at.
9.
Fufius was an actor who, playing the character of Ilione, was supposed to be asleep, when the ghost of her son Polydore called to her, "Dear mother, hear me." Fufius, having drunk too much, fell really asleep; and Catienus, who played Polydore, having called to him, without waking him, the whole house, as if each of them was a Catienus, cried out, "Dear mother, hear me," The number of twelve hundred is a pleasant exaggeration. Accius or Pacuvius wrote a tragedy on the story of Ilione, and the whole passage is preserved to us in Cicero :
Mater, te adpello, tu quae somno curam suspensam levas,
Neque te mei miseret, surge et sepeli natum
Priusquam ferae volucresque.
10.
Stertinius goes on to prove, not only that Damasippus is not a fool, in buying statues, since he does not pay for them, but that he would be a fool indeed, to refuse the favor which Mercury offers him, in the credulity of Perillius.
11.
Scribere is sometimes used in the sense "to acknowledge the receipt of a sum borrowed"; hence some have supposed that the meaning here is scribe te decem sestertia accepisse a Nerio, as said by Damasippus' creditor. Thus, Nerius is a banker, with whom Damasippus' creditor (Perillius) had lodged his money, and in whose books Damasippus, when drawing the ten sestertia, was required to acknowledge ( scribere) the receipt of so much money. But I prefer Gesner's interpretation, scribe decem tabulas a Nerio, i.e. "draw out ten bonds with all the niceties of Nerius," a usurer, well known for his care in wording the bonds, so that there could be no evasion.
12.
Cicuta was an old notary, who knew too well the practice of bonds, to neglect any clauses or forms, capable of finding these engagements. Such is the force of
nodosus
. Tabulae are the bonds or contracts, from whence notaries were called tabularii.
13.
People are not usually too careful of what belongs to others, from whence this kind of proverbial expression, "laughing with another man's cheeks." Dacier very well observes, that our poet hath translated it from Homer, when he says of Penelope's lovers,
Οἴ δ' ἤδη γναθμοῖσι γελώων ἀλλορίοισι
ODYSS. lib. xx. v. 346.
14.
Damnati populo.
Alluding to the form of the will, in which the testator required any thing of his heir, HERES DAMNAS ESTO.
15.
Aristippus was the chief of the Cyrenaic sect. He held that pleasure was the summum bonum, and virtue only valuable as it was a means of gaining that pleasure. Epicurus was perfectly rigid when compared to his master Aristippus, and by our author's manner of mentioning him in many parts of his works, we may believe he was no enemy to so convenient a philosophy. Staberius, who was a Stoic, has given an ill-natured turn to this story, which is much commended by Cicero; for Aristippus had only one slave, whom he commanded to throw away as much of his money as was too heavy to carry.
16.
This wine was of a very poor kind. See Lamb and Orelli.
17.
Ptisanarium.
The diminutive from ptsana, unhusked barley or rice, from πτίσσω, tundo, tundendo decortico. Here it means a decoction, a kind of gruel made of oryza, rice. Rice was not then cultivated in Italy , but brought from Egypt . The physician purposely uses the diminutive ptisanarium, lest he should terrify the patient.
18.
All the good and bad accidents that happened in families were generally attributed to the domestic gods, and as these gods were the sons of the goddess of madness, they were particularly worshiped by persons disordered in their understanding. Stertinius therefore advises the man, who, by the favor of these gods, is neither perjured nor a miser, gratefully to sacrifice a swine to them, which was their usual sacrifice.
Fruge Lares, avidaque porca.
Od. xxiii. lib. ii.
19.
Distributions of these were frequently made to the people by candidates for offices, or by the aediles at the celebration of the games, etc. Oppidius asks whether his son would be so mad as to squander his property in largesses, for the sake of obtaining an office in the state. Comp. Pers. Sat. v. 177:
Vigila et cicer ingere large
Rixanti populo, nostra ut Floralia possint
Aprici meminisse senes.
20.
This compliment to Agrippa is introduced with great art, as if it escaped accidentally, and it is enlivened by a comparison, short but noble. Although Agrippa had been consul in 717, yet he condescended to accept the office of aedile in 720, when he entertained the people with a magnificence and expense beyond what they had ever seen.
21.
Here opens another scene, in which a king and a Stoic are engaged, and in which the philosopher proves in good form, that this greatest of monarchs is a fool and a madman. The debate arises from an incident in a play of Sophocles, in which Agamemnon refuses to let Ajax be buried. (Ajax 1223-1375)
22.
Agamemnon finding his answer, I am a king, a little too tyrannical, adds, our decree was just. Perhaps the humility of the philosopher, either ironical or serious, in seeming to allow his royal manner of deciding the question, extorted this condescension from the monarch.
23.
i. e. the perturbation of mind leading to the commission of impious deeds.
24.
i. e. of madness.
25.
A proverbial expression. Are they to be acquitted or condemned? Are they wise or foolish?
26.
Polemon was a young Athenian, who, running one day through the streets, inflamed with wine, had the curiosity to go into the school of Xenocrates to hear him. The philosopher dexterously turned his discourse upon sobriety, and spoke with so much force, that Polemon from that moment renounced his intemperance, and pursued his studies with such application, as to succeed Xenocrates in his school. Thus, as Valerius Maximus remarks, being cured by the wholesome medicine of one oration, he became a celebrated philosopher, from an infamous prodigal.
27.
The allusion is to a habit of determining the good or bad fortune of love by trying to strike the ceiling of a room with the pippins of apples. They were raised by pressing them between the first two fingers. If they struck the ceiling, it was considered a good omen.
28.
Ignum gladio scrutare
, a proverbial precept of Pythagoras, "Do not stir the fire with a sword." Our poet uses it. as an easy transition from the folly to the madness of lovers. We shall have another proverb in the same sense,
Oleum adde camino.
29.
For an action would lay against those who gave a false character to a slave.
30.
The Romans had regular fasts in honor of Jupiter, which were usually celebrated on Thursday, which was consecrated to that god. They began on the eve; and the next morning, which was properly the fastday, was observed with great rigor and austerity. Aristophanes, in his Clouds, introduces the chorus, complaining that they had a fast, rather than a feast( Clouds 578 ); which was observed on the third day of the festival of Ceres .
31.
Respicere ignoto.
This passage may be explained by the fifty-third line,
caudam trahat
, or by the fable, which says that Jupiter threw over the shoulder of every mortal two bags; that the faults of his neighbor were put into the bag before him, and his own into that behind him.