View:
By Section
[1] Seminarium 1 oliveto praeparetur caelo libero, terreno 2 modice valido et succoso, neque denso neque soluto solo, potius tamen resoluto; id genus fere terrae nigrae est. Quam cum in tres pedes pastinaveris, et alta fossa circumdederis, ne aditus 3 pecori detur,4
[2] fermentari sinito; tum ramos
1
novellos proceros et nitidos, quos comprehensos manus possit circum-venire, hoc est manubrii crassitudine, feracissimis
2
arboribus adimito, et quam recentissimas
3
taleas recidito, ita ne corticem aut ullam aliam partem, quam qua
4
serra praeciderit, laedas. Hoc autem facile contingit, si prius varam feceris, et eam partem, supra quam ramum secaturus es, faeno aut stramentis texeris, ut molliter sine noxa corticis taleae superpositae secentur.
[3] Taleae
5
deinde sesquipedales serra
6
praecidantur, atque earum plagae utraque parte falce leventur, et rubrica
7
notentur, ut sic quemadmodum in arbore steterat ramus, ita pars recte et cacumine caelum spectans deponatur. Nam
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
si inversa mergatur, difficulter conprehendet, et cum validius
19
convaluerit, sterilis in perpetuum erit.
20
Sed oportebit talearum
21
capita et imas partes mixto fimo cum cinere oblinire,
22
et ita totas eas immergere,
23
[4] ut putris terra digitis quattuor alte superveniat. Sed binis indicibus ex utraque parte muniantur: hi sunt de qualibet arbore
24
brevi
25
spatio iuxta eas positi, et inter se vinculo connexi, ne facile singuli deiciantur. Hoc facere utile est propter fossorum ignorantiam, ut cum bidentibus aut sarculis seminarium colere institueris, depositae
26
taleae
27
non laedantur.
[5] Quidam melius existimant oculis excolere, et chorda
28
simili ratione disponere: sed utrumque debet post vernum aequinoctium seri, et quam frequentissime seminarium primo anno sarriri; postero et sequentibus, cum iam radiculae seminum convaluerunt, rastris excoli. Sed biennio a putatione abstineri, tertio anno singulis
29
seminibus binos ramulos relinqui, et frequenter sarriri seminarium convenit.
[6] Quarto anno ex duobus
30
ramis infirmior amputandus est. Sic excultae quinquennio arbusculae habiles
31
translationi sunt. Plantae autem
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
in oliveto disponuntur optime siccis minimeque uliginosis agris per autumnum, laetis et humidis verno tempore, paulo antequam germinent.
[7] Atque ipsis scrobes quarternum pedum praeparantur anno ante, vel si tempus non largitur, priusquam de-ponantur arbores,
45
stramentis
46
atque virgis iniectis
47
incendantur scrobes, ut eos ignis putres faciat, quos sol et pruina
48
facere debuerat. Spatium intermedium esse debet
49
pingui et frumcntario solo sexagenum pedum in alteram partem, atque in alteram quadragenum: macro nec idoneo segetibus, quinum
50
et vicenum
51
pedum. Sed in Favonium dirigi ordines convenit, ut aestivo perflatu refrigerentur.
[8] Ipsae autem arbusculae hoc modo possunt transferri: antequam explantes arbusculam solo,
52
rubrica notato partem eius, quae meridiem spectat, ut eodem modo, quo in seminario erat,
53
deponatur. Deinde
54
arbusculae spatium pedale in circuitu relinquatur, atque ita cum suo caespite planta eruatur. Qui caespes in eximendo ne resolvatur,x
55
modicos surculos
56
virgarum inter se connexos facere oportet, eosque pilae,
57
quae eximitur,
58
applicare, et viminibus ita
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
innectere,ut constricta terra
73
velut inclusa teneatur.
[9] Tum subruta parte ima leviter pilam
74
commovere, et suppositis virgis alligare, atque plantam transferre. Quae antequam deponatur,
75
oportebit solum scrobis confodere
76
bidentibus: deinde terram aratro subactam, si tamen pinguior erit summa humus, immittere,
77
et ita seminibus substernere, et si
78
consistet
79
in scrobibus aqua, ea omnis haurienda est, antequam
80
demittantur arbores. Deinde ingerendi minuti lapides vel glarea mixta pingui solo, depositisque seminibus latera scrobis circumcidenda, et aliquid stercoris interponendum.
[10] Quod si cum sua terra plantam
81
transferre
82
non convenit, tum optimum est omni fronde privare truncum, atque levatis plagis caenoque
83
et cinere oblitis,
84
in
85
scrobem vel sulcum deponere. Truncus autem aptior translationi est,
86
qui bracchii crassitudinem habet. Poterit etiam longe maioris incrementi et robustioris transferri. Quem ita convenit poni, ut, si non periculum a pecore habeat, exiguus admodum supra scrobem emineat: laetius enim frondet. Si tamen incursus pecoris aliter vitari non poterit, celsior
87
truncus constituetur, ut sit
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
[11] innoxius ab iniuria pecorum. Atque etiam rigandae sunt plantae, cum siccitates incesserunt, nec nisi post biennium ferro tangendae.
103
Ac primo surculari debent, ita ut simplex stilus altitudinem maximi bovis
104
excedat; deinde arando ne
105
coxam bos, aliamve partem corporis offendat, optimum est etiam constitutas plantas circummunire
106
caveis. Deinde constitutum iam et maturum olivetum in duas partes dividere, quae alternis annis fructu induantur. Neque enim olea continuo biennio uberat.
107
[12] Cum subiectus ager consitus non est, arbor
108
coliculum agit: cum seminibus repletur, fructum affert; ita sic divisum olivetum omnibus annis aequalem reditum adfert.
109
Sed id minime bis anno arari debet: et bidentibus alte circumfodiri. Nam post solstitium cum terra aestibus hiat, curandum est, ne per rimas sol ad radices arborum
110
penetret.
[13] Post aequinoctium autumnale ita sunt arbores ablaqueandae, ut a superiore parte, si olea in clivo
111
sit, incilia
112
excitentur, quae ad codicem deducant aquam. Omnis deinde soboles, quae ex imo stirpe nata est, quotannis extirpanda est, ac tertio quoque fimo pabulandae sunt oleae. Atque eadem ratione stercorabitur olivetum, quam in secundo libro pro-
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
[14] posui, si
123
tamen segetibus prospicietur. At si ipsis tantummodo arboribus, satisfacient
124
singulis stercoris caprini sex librae, vel
125
stercoris sicci modii singuli, vel amurcae insulsae congius
126
sufficient. Stercus autumno debet inici, ut permirtum hieme radices oleae calefaciat.
127
Amurca minus
128
valentibus infundenda est. Nam
129
per hiemem, si vermes atque alia suberunt animalia, hoc medicamento necantur.
[15] Plerumque etiam locis siccis et humidis arbores musco infestantur. Quem nisi ferramento eam
130
raseris,
131
nec fructum nec laetam frondem
132
olea inducet. Quin etiam compluribus interpositis annis olivetum putandum est: nam veteris proverbii meminisse convenit, eum qui aret olivetum, rogare
133
fructum; qui stercoret, exorare; qui caedat, cogere. Quod tamen satis erit octavo anno fecisse, ne fructuarii rami subinde amputentur.
[16] Solent etiam quamvis laetae arbores fructum non afferre. Eas terebrari gallica terebra convenit, atque ita in foramen
134
viridem taleam
135
oleastri arcte immitti.
136
Sic velut inita arbor fecundo semine
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
fertilior extat. Sed
151
haec ablaqueatione adiuvanda est amurcaque insulsa cum suilla vel nostra urina
152
vetere, cuius utriusque modus servatur.
153
Nam maximae arbori, ut tantundem aquae misceatur,
154
urna abunde erit. Solent etiam vitio soli
155
fructum oleae negare.
156
Cui rei sic medebimur.
[17] Altis gyris ablaqueabimus eas, deinde calcis pro magnitudine arboris plus minusve circumdabimus: sed minima arbor modium postulat. Hoc remedio si nihil fuerit effectum, ad praesidium insitionis confugiendum erit. Quemadmodum autem olea inserenda sit, postmodo dicemus. Non nunquam etiam in olea unus ramus ceteris aliquanto est laetior. Quem nisi recideris, tota arbor contristabitur. Ac de olivetis hactenus dixisse satis est. Superest ratio
157
pomiferarum arborum, cui rei deinceps praecepta dabimus.
Res Rustica. Columella. ed. Harrison Boyd Ash, ed. E. S. Forster, ed. Edward H. Heffner. London. 1941-1955.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The Mellon Foundation.