DEMIPHO
En unquam cuiquam contumeliosius
Audistis factam iniuriam quam haec est mihi?
Adeste, quaeso.
350
GETA
Iratus est.
PHORMIO
Quin tu hoc age: st!
Iam ego hunc agitabo. Pro Deum immortalium!
Negat Phanium esse hanc sibi cognatam Demipho?
Hanc Demipho negat esse cognatam?
GETA
Negat.
PHORMIO
Neque eius patrem se scire qui fuerit?
GETA
Negat.
DEMIPHO
Ipsum esse opinor de quo agebam. Sequimini.
355
PHORMIO
Nec Stilphonem ipsum scire qui fuerit?
GETA
Negat.
PHORMIO
Quia egens relicta est misera, ignoratur parens,
Negligitur ipsa: vide avaritia quid facit.
GETA
Si herum insimulabis avaritiae, male audies.
DEMIPHO
O audaciam! etiam me ultro accusatum advenit?
360
PHORMIO
Nam iam adolescenti nihil est quod succenseam,
Si illum minus norat: quippe homo iam grandior,
Pauper, cui opera vita erat, ruri fere
Se continebat: ibi agrum de nostro patre
Colendum habebat. Saepe interea mihi senex
365
Narrabat se hunc negligere cognatum suum:
At quem virum! quem ego viderim in vita optimum.
GETA
Videas te atque illum ut narras.
PHORMIO
I in malam crucem.
Nam nisi ita eum existimassem, nunquam tam graves
Ob hanc inimicitias caperem in vestram familiam,
370
Quam is aspernatur nunc tam illiberaliter.
GETA
Pergin hero absenti male loqui, impurissime?
PHORMIO
Dignum autem hoc illo est.
GETA
Ain tandem, career?
DEMIPHO
Geta.
GETA
Bonorum extortor, legum contortor.
DEMIPHO
Geta.
PHORMIO
Responde.
375
GETA
Quis homo est? ehem!
DEMIPHO
Tace.
GETA
Absenti tibi
Te indignas, seque dignas, contumelias
Nunquam cessavit dicere hodie.
DEMIPHO
Ohe, desine.
Adolescens, primum abs te hoc bona venia peto,
Si tibi placere potis est, mihi ut respondeas:
Quem amicum tuum ais fuisse istum? explana mihi:
380
Et qui cognatum me sibi esse diceret.
PHORMIO
Proinde expiscare, quasi non nosses.
DEMIPHO
Nossem?
PHORMIO
Ita.
DEMIPHO
Ego me nego: tu qui ais redige in memoriam.
PHORMIO
Eho, tu sobrinum tuum non noras?
DEMIPHO
Enicas:
Dic nomen.
385
PHORMIO
Nomen?
DEMIPHO
Maxime. Quid nunc taces?
PHORMIO
Perii hercle: nomen perdidi.
DEMIPHO
Hem, quid ais?
PHORMIO
Geta.
Si meministi id quod olim dictum est, subiice. Hem,
Non dico: quasi non noris, tentatum advenis.
DEMIPHO
Egone autem tento?
GETA
Stilpho.
PHORMIO
Atque adeo quid mea?
Stilpho est.
390
DEMIPHO
Quem dixti?
PHORMIO
Stilphonem, inquam, noveras?
DEMIPHO
Neque ego illum noram; neque mihi cognatus fuit
Quisquam istoc nomine.
PHORMIO
Itane? non te horum pudet?
At si talentum rem reliquisset decem—
DEMIPHO
Di tibi malefaciant.
PHORMIO
primus esses memoriter
Progeniem vestram usque ab avo atque atavo proferens.
395
DEMIPHO
Ita ut dicis: ego tum si advenissem, qui mihi
Cognata ea esset dicererm: itidem tu face.
Cedo qui est cognata?
GETA
Eu, noster, recte. Heus tu, cave.
PHORMIO
Dilucide expedivi quibus me oportuit
Iudicibus: tum, si id falsum fuerat, filius
400
Cur non refellit?
DEMIPHO
Filium narras mihi,
Cuius de stultitia dici ut dignum est non potest?
PHORMIO
At tu qui sapiens es magistratus adi;
Iudicium de eadem causa iterum ut reddant tibi;
Quandoquidem solus regnas, et soli licet
405
Hic de eadem causa bis iudicium adipiscier.
DEMIPHO
Etsi mihi facta iniuria est, verumtamen
Potius quam lites secter, aut quam te audiam,
Itidem ut cognata si sit, id quod lex iubet
Dotem dare, abduce hanc, minas quinque accipe.
410
PHORMIO
Ha, ha, he! homo suavis.
DEMIPHO
Quid est? num iniquum postulo?
An ne hoc quidelm adipiscar ego, quod ius publicum est?
PHORMIO
Itane tandem quæso, item ut meretricem ubi abusus sis,
Mercedem dare lex iubet ei atque amittere? An,
Ut ne quid turpe civis in se admitteret
415
Propter egestatem, proximo iussa est dari,
Ut cum uno aetatem degeret? quod tu vetas.
DEMIPHO
Ita proximo quidem! At nos unde? aut quamobrem—
PHORMIO
Ohe,
Actum, aiunt, ne agas.
DEMIPHO
Non agam? immo haud desinam,
Donec perfecero hoc.
420
PHORMIO
Ineptis.
DEMIPHO
Sine modo.
PHORMIO
Postremo tecum nihil rei nobis, Demipho, est.
Tuus est damnatus gnatus, non tu; nam tua
Præterierat iam ad ducendum aetas.
DEMIPHO
Omnia haec
Illum putato quae ego nunc dico dicere;
Aut quidem cum uxore hac ipsum prohibebo domo.
425
GETA
Iratus est.
PHORMIO
Tute idem melius feceris.
DEMIPHO
Itane es paratus facere me adversum omnia,
Infelix?
PHORMIO
Metuit hic nos, tametsi sedulo
Dissimulat.
GETA
Bene habent tibi principia.
PHORMIO
Quin quod est
Ferendum fers? tuis dignum factis feceris,
430
Ut amici inter nos simus.
DEMIPHO
Egon tuam expetam
Amicitiam? aut te visum aut auditum velim?
PHORMIO
Si concordabis cum illa, habebis quae tuam
Senectutem oblectet; respice aetatem tuam.
DEMIPHO
Te oblectet; tibi habe.
435
PHORMIO
Minue vero iram.
DEMIPHO
Hoc age:
Satis iam verborum est: nisi tu properas mulierem
Abducere, ego illam eiiciam. Dixi, Phormio.
PHORMIO
Si tu illam attigeris secus quam dignum est liberam,
Dicam tibi impingam grandem: dixi, Demipho.
Si quid opus fuerit, heus, domo me.
440
GETA
Intelligo.
Phormio. Publius Terentius Afer (Terence). ed. Edward St. John Parry. London. 1857.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by NSF, NEH: Digital Libraries Initiative, Phase 2.