Lysiteles
Multás res simítu in meó corde vórso,
multum ín cogitándo dolórem indipíscor:
egomét me coquo ét macero ét defetígo,
225
magíster mihi éxercitór animus núnc est.
sed hóc non liquét neque satís cogitátumst,
utrám potius hárum mihi ártem expetéssam,
utram aétati agúndae arbitrér firmiórem:
amórin med án rei opsequí potius pár sit,
230
utra ín parte plús sit volúptatis vítae
ad aetatem agundam.
de hac ré mihi satis haú liquet; nisi hóc sic faciam, opínor,
ut utrámque rem simul éxputem, iudéx sim reusque ad eám rem.
ita fáciam, ita placet; omniúm primum
235
Amóris artis eloquar quem ad modum expediant.
numquam Ámor quemquam nisi cúpidum hominem
postulát se in plagas conícere:
eos cúpit, eos consectátur;
súbdole
blanditur ab re cónsulit,
blandíloquentulus, harpagó, mendax,
cuppés, avarus, élegans, despoliator,
240
latebrícolarum hominum córruptor,
blandus inops célatum indagátor.
nam quí amat quod amat quom éxtemplo
saviís sagittatis pérculsust,
ílico rés foras lábitur, líquitur.
dá mihi hoc, mél meum, sí me amas, si aúdes.
ibi ille cuculus: “ocelle mi, fiat:
245
ét istuc et si ámplius vís dari, dábitur.”
ibi ílla pendentém ferit: iam amplius orat;
nón satis id ést mali, ni ámplius étiam,
quód ecbibit, quód comest, quód facit súmpti.
nóx datur: dúcitur fámilia tóta,
250
véstiplica, unctor, auri custos, flabelliferae, sandaligerulae,
cantrices, cistellatrices, nuntii, renuntii,
raptóres panis et peni;
fit ípse, dum illis comis est, inóps amator.
haec égo quom ago cúm meo animo ét recolo,
255
ubi quí eget, quam preti sít parvi:
apagé te, Amor, nón places níl te utor;
quamquam íllud est dúlce, esse ét bibere,
Amór amara dát tamen, satis quod aegre sit:
fugit fórum, fugitat suos cógnatos,
260
fugat ípsus se ab suo cóntutu,
neque eúm sibi amicum vólunt dici.
millé modis, Amor,
ignórandu's
ignorandus es,
procul
abhibendu's
abhibendus es atque
abstandu's
abstandus es,
nam qui ín amorem praecípitavit,
265
peiús perit quasi saxó saliat:
apagé te, Amor, tuas res tíbi habeto,
Amor, míhi amicus ne fúas umquam;
sunt támen quos miseros máleque habeas,
quos tíbi obnoxios fecísti.
270
certúmst ad frugem adplicáre animum,
quamquam íbi labos grandis cápitur.
boni síbi haec expetúnt, rem, fídem, honorem,
gloriam ét gratiam: hoc probis prétiumst.
eo míhi magis lubet cum próbis potius
275
quam cum ímprobis vivere vánidicis.
Trinummus. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1896.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.