T. Maccius Plautus Miles Gloriosus 3.3

Periplectomenvs

Rem omném tibi, Acroteleútium, tibique úna, Milphidíppa,

domi démonstravi in ordine. hanc fabricam fallaciasque

875

minus sí tenetis, denuo volo percipiatis plane;

satis si íntellegitis, aliud est quod potius fabulemur.

Acrotelevtivm

Stultitia atque insipientia mea istaec sit, mi patrone,

me ire in opus alienum aut ibi meam operam pollicitari,

si ea in ópificina nesciam aut mala esse aut fraudulenta.

880

Periplectomenvs

At melius est monerier.

Acrotelevtivm

Meretricem commoneri,

quam sane magni referat, nihil clam est. quin egomet ultro,

postquam adbibere auris meae tuae oram orationis,

tibi dixi, miles quem ad modum potis sit deasciari.

Periplectomenvs

At nemo solus satis sapit. nam ego multos saepe vidi

885

regionem fugere consili prius quam repertam haberent.

Acrotelevtivm

Si quid faciendum est mulieri male atque malitiose,

ea síbi immortalis memoriast meminisse et sempiterna;

sin bene quid aut fideliter faciundum eisdem veniat,

obliviosae extempulo fiunt, meminisse nequeunt.

890

Periplectomenvs

Ergo istuc metuo, quom venit vobis faciundum utrumque:

nam id proderit mihi, militi male quod facietis ambae.

Acrotelevtivm

Dum nescientes quod bonum faciamus, ne formida.

Periplectomenvs

Mala mulier mers est.

894895

Acrotelevtivm

Ne pave, peioribus conveniunt.

Periplectomenvs

Ita vos decet. consequimini.

Palaestrio

Cesso égo illis obviam ire?

venire salvom gaudeo, lepide hercle ornatus incedis.

Periplectomenvs

Bene opportuneque obviam es, Palaestrio. em tibi adsunt

quas me iussisti adducere et quo ornatu.

Palaestrio

eu, noster esto.

Palaestrio Acroteleutium salutat.

900

Acrotelevtivm

Quis hic amabo est,

qui tam pro nota nominat me?

Periplectomenvs

Hic noster architectust.

Acrotelevtivm

Salve, architecte.

Palaestrio

Salva sis. sed dic mihi, ecquid hic te

oneravit praeceptis?

Periplectomenvs

Probe meditatam utramque duco.

Palaestrio

Audire cupio, quem ad modum; ne quid peccetis paveo.

Periplectomenvs

Ad tua praecepta de meo nihil his novom adposivi.

905

Acrotelevtivm

Nempe lúdificari militem tuom erum vis?

Palaestrio

Exlocuta es.

Acrotelevtivm

Lepide et sapienter, commode et facete res paratast.

Palaestrio

Atque huius uxorem volo te esse adsimulare.

Acrotelevtivm

Fiet.

Palaestrio

Quasi militi animum adieceris, simulare.

Acrotelevtivm

Sic futurum est.

Palaestrio

Quasique ea res per me interpretem et tuam ancillam ei curetur.

910

Acrotelevtivm

Bonus vátes poteras esse, nam quae sunt futura dicis.

Palaestrio

Quasique anulum hunc ancillula tua abs té detulerit ad me,

quem ego militi porro darem tuis verbis.

Acrotelevtivm

Vera dicis.

Periplectomenvs

Quid istís nunc memoratis opust quae commeminere?

Acrotelevtivm

Meliust.

nam, mi patrone, hoc cogitato, ubi probus est architectus,

915

bene lineatam si semel carinam conlocavit,

facile esse navem facere, ubi fundata, constitutast.

nunc haec carina satis probe fundata, bene statutast,

atque architecto adsunt fabri ad eam rem haud imperiti.

si non nos materiarius remoratur, quod opus qui det

920

(novi indolem nostri ingeni), cito erit parata navis.

Palaestrio

Nempe tú novisti militem meum erum?

Acrotelevtivm

Rogare mirumst.

populi odium quidni noverim, magnidicum, cincinnatum,

moechum unguentatum.

Palaestrio

Num ille te nam novit?

Acrotelevtivm

Numquam vidit:

qui noverit me quis ego sim?

925

Palaestrio

Nimis lépide fabulare;

eo †potiuerim lepidius pol fieri.

Acrotelevtivm

Potin ut hominem

mihi des, quiescas cetera? ni ludificata lepide

ero, cúlpam omnem in me imponito.

Palaestrio

Age igitur intro abite,

insistite hoc negotium sapienter.

Acrotelevtivm

Alia cura.

Palaestrio

Age, Periplectomene, has nunciam duc intro; ego ad forum illum

930

conveniam atque illi hunc anulum dabo, atque praedicabo

a tua uxore mihi datum esse eamque illum deperire.

hanc ad nos, quom extemplo a foro veniemus, mittitote,

quasi clanculum ad eum missa sit.

Periplectomenvs

Faciemus. alia cura.

Palaestrio

Vos modo curate, ego illúm probe iam oneratum huc acciebo. —

935

Periplectomenvs

Bene ambula, bene rem geras. egone hoc si efficiam plane,

ut concubinam militis meus hospes habeat hodie

atque hinc Athenas avehat, si hodie hunc dolum dolamus,

quid tibi ego mittam muneris!

939940

Acrotelevtivm

Datne ab se mulier operam?

Periplectomenvs

Lepidissume et compsissume.

Acrotelevtivm

Confido confuturum.

ubi facta erit conlatio nostrarum malitiarum,

haud vereor ne nos subdola perfidia pervincamur.

Periplectomenvs

Abeamus ergo intro, haec uti meditemur cogitate,

ut accurate et commode hoc quod agendumst exsequamur,

945

ne quid, ubi miles venerit, titubetur.

Acrotelevtivm

Tu morare. —