Pardalisca
Núlla sum, núlla sum, tóta, tota óccidi,
cor metu mortuomst, membra miserae tremunt,
nescio unde auxili, praesidi, perfugi
mi aut opis copiam comparem aut expetam:
tanta factu modo mira miris modis
625
intus vidi, novam atque integram audaciam.
cave tibi, Cleostrata, apscede ab ista, opsecro,
né quid in té mali fáxit ira pércita.
eripite isti gladium, quae suist impos animi.
Lysidamvs
Nam quid est quod haec huc timida atque exanimata exsiluit foras?
630
Pardalisca.
Pardalisca
Perii, unde meae usurpant aures sonitum?
Lysidamvs
Respice modo ad me.
Pardalisca
O ere mi—
Lysidamvs
Quid tibi est? quid timida es?
Pardalisca
Perii.
Lysidamvs
Quid, periisti?
Pardalisca
Perii, et tu periisti.
Lysidamvs
A, perii? quid ita?
Pardalisca
Vae tibi.
Lysidamvs
Immo, vae tibi sit.
Pardalisca
Ne cadam, amabo, tene me.
Lysidamvs
Quidquid est, eloquere mihi cito.
635
Pardalisca
Contine pectus,
face véntum, amabo, pállio.
Lysidamvs
Timeo hóc negoti quíd siet,
nisi haéc meraclo se úspiam percússit flore Liberi.
637640
Pardalisca
Óptine aurís, amabo.
Lysidamvs
I ín malam a mé crucem,
péctus, aurís, caput téque di pérduint,
nám nisi ex té scio, quídquid hoc ést, cito, hoc
iám tibi istúc cerebrúm dispércutiam, éxcetra tu,
ludibrio pessuma adhuc quae me habuisti.
645
Pardalisca
Ere mí—
Lysidamvs
Quid vis mea me áncilla?
Pardalisca
Nimiúm saevis.
Lysidamvs
Numeró dicis.
sed hóc quidquid ést eloquere, ín pauca cónfer:
quid íntus tumúlti fuít?
Pardalisca
Scibis, aúdi.
malúm pessumúmque hic modo intus ápud nos
649650
tua áncilla hoc pácto exordíri coépit,
quod haúd Atticám condecét disciplínam.
Lysidamvs
Quid ést id?
Pardalisca
Timór praepedít dicta línguae.
Lysidamvs
Possúm scire ego ístuc ex té quid negótist?
Pardalisca
Dicam.
tua áncilla, quám tu tuó vilicó vis
655
dare úxorem, ea íntus—
Lysidamvs
Quid íntus? quid ést?
Pardalisca
Imitátur malárum malám disciplínam,
viró quae suo ínterminetur: vitam—
Lysidamvs
Quid érgo?
Pardalisca
Ah—
Lysidamvs
Quid ést?
Pardalisca
Interémere ait vélle vitam,
gladium—
660
Lysidamvs
Hém.
Pardalisca
Gladium—
Lysidamvs
Quid eúm gladium?
Pardalisca
Habet.
Lysidamvs
Eí misero mihi, cúr eum habet?
Pardalisca
Inséctatur ómnis domí per aedis,
nec quémquam prope ád se sínit adire:
ita ómnes sub árcis, sub léctis laténtes
metú mussitánt.
665
Lysidamvs
Occidi átque intérii.
quid ílli obiéctumst malí tam repénte?
Pardalisca
Insánit.
Lysidamvs
Sceléstissimum me esse crédo.
Pardalisca
Immó si sciás dicta quaé dixit hódie—
Lysidamvs
Istúc expetó scire. quíd dixit?
Pardalisca
Aúdi.
per ómnis deós et deás deierávit,
670
occísurum eum hác nocte quícum cubáret.
Lysidamvs
Men óccidet?
Pardalisca
Án quippiam ád te attinét?
Lysidamvs
Vah.
Pardalisca
Quid cúm ea negóti tibíst?
Lysidamvs
Peccavi:
illúc diceré, vilicúm, volébam.
Pardalisca
Sciéns de via ín semitám degrédere.
675
Lysidamvs
Numquíd mihi minátur?
Pardalisca
Tibi ínfesta solist
plús quam cuiquam.
Lysidamvs
Quam ob rem?
Pardalisca
Quia se dés uxorem Olýmpioni,
neque se tuam nec se suam neque viri vitam sinere in
crástinum protólli: id huc míssa sum tibi ut dícerem,
679680
áb ea uti caveás tibi.
Lysidamvs
Perii hércle egó miser.
Pardalisca
Dígnus
es.
Lysidamvs
Neque ést neque fuít me senéx quisquam amátor
adaéque misér.
683685
Pardalisca
Ludo ego húnc facete;
nam quaé facta díxi omnia huíc falsa díxi:
era átque haec dolum éx proxumo húnc protulérunt,
ego húnc missa súm ludere.
Lysidamvs
Heús Pardalísca.
Pardalisca
Quid ést?
Lysidamvs
Est—
Pardalisca
Quid?
Lysidamvs
Ést quod volo éxquirere éx te.
Pardalisca
Moram óffers mihi.
690
Lysidamvs
Át tu mihi óffers maerórem.
sed étiamne habét nunc Cásina gladium?
Pardalisca
Habét, sed duós.
Lysidamvs
Quid, duós?
Pardalisca
Alteró te
occísurum aít, alteró vilicum hódie.
Lysidamvs
Occísissimús sum omniúm qui vivont.
lorícam induám mi optumum ésse opinor.
695
quid úxor mea? nón adiit átque ademit?
Pardalisca
Nemo aúdet prope áccedere.
Lysidamvs
Éxoret.
Pardalisca
Órat:
negát ponere álio modo úllo profécto,
nisí se sciát vilicó non datum íri.
Lysidamvs
Atque íngratiís, quia non vólt, nubet hódie.
700
nam quór non ego íd perpetrém quod coépi,
ut núbat mihi? íllud quidém volebam,
nostró vilico.
Pardalisca
Saepícule peccas.
Lysidamvs
Timór praepedít verba. vérum, obsecró te,
dic méd uxorem órare ut éxoret íllam,
705
gládium ut ponat ét redire me íntro ut liceat.
Pardalisca
Núntiabo.
Lysidamvs
Ét tu orato.
Pardalisca
Et ego órabo.
Lysidamvs
At blande órato, ut solés. sed audin?
si efféxis hoc, soleás tibi dabo, et ánulum in digitum aúreum et bona plúruma.
Pardalisca
Operám dabo.
710
Lysidamvs
Face ut ímpetres.
Pardalisca
Eo núnciam, nisi quíppiam
remoráre me.
Lysidamvs
Abi et cúra.
redit éccum tandem opsónatu meus ádiutor, pompám ducit.
Casina. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.