Bacchis
Quis sónitu ac tumúltu tantó nominát me atque púltat aedes?
1120
Nicobvlvs
Ego átque hic.
Bacchis
Quid hóc est negóti nam, amábo?
quis hás huc ovís adegit?
Nicobvlvs
Ovís nos vocánt pessumaé.
Soror
Pastor hárum
dormít, quom haec eunt síc a pecú balitántes.
Bacchis
At pól nitent, haud sórdidae vidéntur ambae.
Soror
Attonsae haé quidem ámbae usque súnt.
1125
Philoxenvs
Vt vidéntur
derídere nós.
Nicobvlvs
Sine suo úsque arbitrátu.
Bacchis
Rerín ter in annó tu has tónsitari?
Soror
Pol hódie altera iám bis detónsa certo est.
Bacchis
Vetulaé sunt, † thimiame.
Soror
At bonás fuisse crédo.
Bacchis
Vidén limulís, obsecró, ut intuéntur?
1130
Soror
Ecástor sine ómni arbitrór malitia ésse.
Philoxenvs
Merito hóc nobis fít, qui quidem húc venerímus.
Bacchis
Cogántur quidem íntro.
Soror
Haud sció quid eo opús sit,
quae néc lac nec lánam ullam habént. sic sine ástent.
exsólvere quánti fuére, omnis frúctus
1135
iam illís decidít. non vidés, ut palántes
solaé liberaé
grasséntur? quin aetate crédo esse mútas:
ne bálant quidém, quom a pecú cetero ábsunt.
stultae átque haud malaé videntur.
Soror
Revórtamur íntro, sorór.
1140
Nicobvlvs
Ilico ámbae
manéte: haec ovés volunt vos.
Soror
Pródigium hoc quidémst: humana nós voce appellánt oves.
Nicobvlvs
Haec oves vobis malam rem magnam, quam debent, dabunt.
Bacchis
Si quam debes, te condono: tibi habe, numquam abs te petam.
sed quid est quapropter nobis vos malum minitamini?
Philoxenvs
Quia nostros agnos conclusos istic esse aiunt duos.
1145
Nicobvlvs
Et praeter eos agnos meus est istic clam mordax canis:
qui nisi nobis producuntur iam atque emittuntur foras,
arietes truces nos erimus, iam in vos incursabimus.
Bacchis
Soror, ést quod te volo sécreto.
Soror
Eho, amábo.
Nicobvlvs
Quo illaec ábeunt?
Bacchis
Senem illúm tibi dedo ultériorem, lepide út lenitum réddas;
1150
ego ad húnc iratum adgrédiar,
si possúmus nos hos intro ínlicere huc.
Soror
Meum pénsum ego lepide accúrabo, quamquam ódiost mortem ampléxari.
Bacchis
Facito út facias.
Soror
Taceás. tu tuom facito: égo quod dixi haud mútabo.
Nicobvlvs
Quid illaéc illic in cónsilio duae sécreto consúltant?
Philoxenvs
Quid aís tu, homo?
1155
Nicobvlvs
Quid mé vis?
Philoxenvs
Pudet dícere me tibi quíddam.
Nicobvlvs
Quid est quód pudeat?
Philoxenvs
Sed amíco homini tibi quód volo credere cértumst.
nihilí sum.
Nicobvlvs
Istuc iam prídem scio. sed quí nihili es? id mémora.
Philoxenvs
Tactús sum vehementér visco;
cor stímulo foditur.
Nicobvlvs
Pól tibi multo
aequíus est coxendícem.
sed quíd istuc est? etsí iam ego ipsus quid sít probe scire putó me;
1160
verum aúdire etiam ex té studeo.
aequíus est coxendícem.
Philoxenvs
Viden hánc?
Nicobvlvs
Video.
Philoxenvs
Haud mala est múlier.
Nicobvlvs
Pol véro ista mala et tú nihili.
Philoxenvs
Quid múlta? ego amo.
Nicobvlvs
An amas?
Philoxenvs
ναὶ γάρ.
Nicobvlvs
Tun, hómo putide, amatór istac fieri aétate audes?
Philoxenvs
Quí non?
Nicobvlvs
Quia flágitium est.
Philoxenvs
Quid opúst verbis? meo fílio non sum irátus,
neque té tuost aequom esse íratum: si amánt, sapienter fáciunt.
1165
Bacchis
Sequere hác.
Nicobvlvs
Eunt eccas tándem
probri pérlecebrae et persuástrices.
quid núnc? etiam reddítis nobis
filiós et servom? an ego éxperior
tecúm vim maiorem?
quid núnc? etiam reddítis nobis
tecúm vim maiorem?
Philoxenvs
Ábin hinc?
non hómo tu quidem es, qui istóc pacto tam lépidam inlepide appélles.
Bacchis
Senex óptime quantumst ín terra, sine
me hóc exorare ábs te,
1170
ut istúc delictum désistas tanto ópere ire oppugnátum.
Nicobvlvs
Ni abeás, quamquam tu bélla es,
malum tíbi magnum dabo iám.
malum tíbi magnum dabo iám.
Bacchis
Patiar,
non métuo, ne quid míhi doleat
quod férias.
quod férias.
Nicobvlvs
Vt blandíloquast!
ei míhi, metuo.
Soror
Hic magis tránquillust.
Bacchis
I hac mécum intro atque ibi, sí quid vis,
filiúm concastigáto.
1175
filiúm concastigáto.
Nicobvlvs
Abin á me, scelus?
Bacchis
Sine, méa pietas, te exorem.
Nicobvlvs
Exores tú me?
Soror
Ego quídem ab hoc certe exórabo.
Philoxenvs
Immo ego te óro, ut me intro abdúcas.
Soror
Lepidúm te.
Philoxenvs
At scin quo pácto me ad te intro ábducas?
Soror
Mecum út sis.
Philoxenvs
Omnía quae cupio cómmemoras.
Nicobvlvs
Vidi égo nequam homines, vérum te
nemínem deteriorem.
1180
Philoxenvs
Íta sum.
Bacchis
I hac mécum intro, ubi tibi sít lepide victíbus, vino atque unguéntis.
Nicobvlvs
Satis, sátis iam vostrist cónvivi:
me níl paenitet ut sim ácceptus:
quadringéntis Philippis fílius me et
Chrysálus circumduxérunt.
quem quídem ego ut non excrúciem,
altérum tantum auri nón meream.
me níl paenitet ut sim ácceptus:
Chrysálus circumduxérunt.
altérum tantum auri nón meream.
Bacchis
Quid tándem, si dimídium auri
reddítur, in hac mecum íntro? atque ut
1185
eis délicta ignoscás.
reddítur, in hac mecum íntro? atque ut
Philoxenvs
Faciet.
Nicobvlvs
Minime, nolo. nil móror, sine sic.
malo íllos ulcisci ámbo.
Philoxenvs
Etiám tu, homo nihili? quód di dant boni cáve culpa tua amissis:
dimídium auri datur: áccipias, potésque et scortum accúmbas.
Nicobvlvs
Egon úbi filius corrúmpatur meus, íbi potem?
1190
Philoxenvs
Potandumst.
Nicobvlvs
Age iam, íd ut ut est, étsi est dédecori, patiár, facere inducam ánimum:
egon, cum haéc cum illo accubet, ínspectem?
Bacchis
Immo equidém pol tecum accúmbam,
te amábo et te amplexábor.
te amábo et te amplexábor.
Nicobvlvs
Caput prúrit, perii, víx negito.
Bacchis
Non tíbi venit in mentém, amabo,
si dúm vivas tibi béne facias
tam pól id quidem esse haud perlónginquom,
neque, si hóc hodie amissís, post in
1195
morte éventurum esse úmquam?
si dúm vivas tibi béne facias
neque, si hóc hodie amissís, post in
Nicobvlvs
Quid agó?
Philoxenvs
Quid agas? rogitás etiam?
Nicobvlvs
Libet ét metuo.
Bacchis
Quid métuis?
Nicobvlvs
Ne obnóxius filio sim ét servo.
Bacchis
Mel méum, amabo, etsi haec fíunt,
tuost: únde illum sumére censes, nisi quód tute illi déderis?
hanc véniam illis sine te éxorem.
Nicobvlvs
Vt terebrát! satin offirmátum
quod míhi erat, id me exórat?
1200
tua sum ópera et propter te ímprobior.
Bacchis
Nemínis quam mea mavéllem.
satin égo istuc habeo fírmatum?
Nicobvlvs
Quod sémel dixi haud mutábo.
Bacchis
It diés, ite intro accúbitum,
filií vos exspectánt intus.
Nicobvlvs
Quam quídem actutum emoriámur.
Soror
Vespér hic est, sequimini.
1205
Nicobvlvs
Dúcite nos quo lúbet tamquam quidem addíctos.
Bacchis
Lepide ípsi hi sunt captí, suis qui filiís fecere insídias.
Grex
Hí senes nisi fuíssent nihili iam índe ab adulescéntia,
non hodie hoc tantum flagitium facerent canis capitibus;
neque adeo haec faceremus, ni antehac vidissemus fieri,
ut apud lenones rivales filiis fierent patres.
1210
spectatores, vos valere volumus et clare adplaudere.
Bacchides. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.