Manetho Astrologus, Apotelesmatica, ed. Hermann Koechly, 5

Οὐρανίων ἄστρων ἀτραπούς, πλάστιγγας Ἀνάγχης,

1

ᾗσιν ἐφημερίων μερόπων γένος ἐκμεμέτρηται,

Μοιράων τε κέλευθα βροτήσια, καὶ πλάνα φέγγη

ἀπλανέων τʼ αὐγὰς πυριλαμπέας ἐξονομήνω,

ζωιδίων τε πόλοιο περίδρομον, ὃς κατὰ γαῖαν

5

αἰθερίην τε κέλευθον ἐν ἡμιτμῆτι πορείῃ

πλαγκτὰ διχαζόμενος διέπει θεομήστορα κόσμον

ἐξ ἠοῦς ἐπὶ νύκτα καὶ ἀντολίης ἐπὶ δυσμάς.

ταῦτα γὰρ ἐξ ἱερῶν ἀδύτων φύσις αἰθερόπλαγκτος

ὀρθὰ τεκμαιρομένοισι διώρισεν ἀνδράσιν ἄστρα,

10

οἷς πλαγκτὴ κόσμοιο βροτοκλώστειρα χορείη

δόγματος ἐξ ἱεροῖο σαφ πρὸς ἔλεγχον ἰοῦσα,

ἐξ οὗ μὲν καὶ ἐς οἷον ἀμείβεται εἶδος ἕκαστον.

Πρῶτα μὲν οὖν Τιτὰν παντὸς Κρόνος αἰθέρος ἄρχει,

ἀστήρ, ὃν Φαίνοντα θεοὶ μέροπές τε καλοῦσιν·

15

οὗτος, ἐπὴν οἰκεῖα φανῇ κατὰ δώμαθʼ ἑαυτοῦ

γεινομένοις θνητοῖσιν ἐπίσκοπον εἰς βίου ὥρην,

εὐκτεάνους δείκνυσι καὶ ὄλβου πλείονος ἄρχειν,

εὐτυχέας ζωῇ τε καὶ εἰς τέλος αἰὲν ἀμόχθους·

ἔστι δʼ ἐν οἰκείοισι τεταγμένα ταῦτα Κρόνοιο

20

ζωίδιʼ, οἷστε φανεὶς τεύχει πολυχρήμονας ἄνδρας·

'Υδρχόος, ταμίης νεφελώδεος Οὐλύμποιο,

Αἰγόκερως, γαίης τε καὶ ὕδατος ἀμφίβιος θήρ,

Κριὸς ὅ τʼ οὐρανίου κορυφῆς ὅρος, εἴαρος ἀρχή,

καὶ Ζυγὸς αἰγλήεις πρὸς Σκορπίον αἰθερονωμῶν,

25

τετραπόδης τε Λέων, πολυάστερος ἔμπυρος οἶκος·

οὗτοι ἀεὶ τεύχουσι βροτοὺς εὐδαίμονας ἔργοις.

ἢν δέ τʼ ἀνοικείοισι τόποις κλυτοτέρμονος ὥρης

φυομένοις θνητοῖς μέσον οὐρανὸν αἰθερολάμπῃ,

ἢ κείνην ὥρην πανεπίσκοπον ἀμφιπολεύῃ,

30

παμβλαβέας ῥέζει τε καὶ ἀκτεάνους καὶ ἀδόξους,

ἐνδεέας ζωῆς καὶ ἐφημερίης βιότητος,

καὶ πάσης λύμης ἐπιβήτορας οἰκτρομελάθρους

τεύχει, καὶ λύπης καὶ ἀλημοσύνης μετέχοντας.

Ζεὺς δʼ ἐπὶ γεινομένοισιν ὅτʼ ἂν κυδοσκόπον ὥρην

35

εἰσλεύσσῃ φαέθοντι πυρὸς θερμοῖο σελασμῷ,

ἢ μέσον οὐρανίης ἀτραποῦ δρόμῳ ἠέρα τέμνῃ,

ἠδὲ κατʼ οἰκείων προφανῇ δεσπόσμασι μοιρῶν,

χρυσοστέπτορας ἄνδρας ἢ ἀρχιερῆας ἀυτεῖ

ἔσσεσθαι, πολέμῳ τε διιθυντῆρας ἀέθλων,

40

ἠδὲ μεγιστᾶνάς τε καὶ ἀλλοτρίων κτεανισμῶν

δεσποσύνους, οἷς τέκνα καὶ ὀλβίστη παράκοιτις

εἰς ἀρετὴν νεύουσα πολὺ κλέος ἔσσεται οἴκου.

ἡνίκα δʼ ἂν πυρόεις Ἄρεος πυριλαμπέος ἀστὴρ

ἐν καθέτῳ κόσμου μέσον οὐρανὸν ἀμφιπολεύῃ,

45

τῆμος ὁ φύς ἔσεται μὲν ἐν ἡγεμόνεσσιν ἄριστος,

φρουρητῆρα σίδηρον ἔχων, φυλακάς τε κρατούντων

πίστιν τʼ ἀλκήεσσαν· ἐπὴν δʼ εἰς τέρμα βίοιο

μοιριδίου θανάτοιο μόλῃ πολυπήμονι πότμῳ,

διὰ λαιμοτόμου φάρυγος βίον αἵματι λείψει

50

σφονδυλόεντα τράχηλον ἐς ἰνίον ἀκροτομηθείς,

ἤ διὰ φαρμακτοῖο δόλου νοσερὸν τέλος ἕξει.

λαμπροφαὴς δʼ ἀστὴρ ὁπότʼ ἂν δύνουσι φαανθῇ

ζωιδίοις, ὃν πάντες ἐπεφράσσαντʼ Ἀφροδίτης

φωσφόρον, ἐν τούτῳ δὲ γονὰς μερόπων τις ἐνέγκῃ,

55

ἔσσεται ἀλλοτρίων λεχέων πανάθεσμος ἀατήρ,

ὀρφνήεις, δολοεργός, ἀνέστιος, αἰσχεόμυθος,

παμψέκτωρ, ἀδίδακτος, ἀεὶ δεδιδαγμένος αἰσχροῖς.

ἢν δὲ Κύπρις μερόπων ὡροσκόπα φέγγεα λεύσσῃ,

αἱμυλίους τεύχει τε καὶ εὐμούσους καὶ ἀμόχθους,

60

ἔκ τε γυναικείων χαρίτων λάμποντας ἐν ὄλβοις·

τούτοις θηλειῶν πιστεύεται ὅρκια κρυπτά,

οὗτοι προστήσονται ἐν ὀργιάδεσσιν ἑορταῖς,

ἔνθα φυγαρσενίης μυστήρια τεύχετʼ ἄπυστα·

ἢν δʼ ἐρατὴ μεσόωντα κατʼ οὐρανὸν ἀνδράσιν ὀφθῇ,

65

φράζει τοι βιοτὴν βαθυχρήμονα, χιλιάδας τε

ἀρχάς, καὶ δόξης ἀπλέτου κοσμήτορα κόμπον,

τοίης δʼ ἐκ τιμῆς πλούτου κυδήνορα κόσμον.

στίλβων δʼ Ἑρμείαο φανεὶς ἐπὶ τὴν δύσιν ἀστὴρ

γεινομένων βρεφέων ὡροσκόπον ἢ κατὰ μέσσον

70

οὐρανόν, ἔκ τε λόγων τεύχει προκοπήν τινα θνητοῖς,

καὶ καλαμογραφίης, καὶ ὅσʼ εἰς μοῦσαν πεπόνηται·

τούτῳ δʼ ὁππότʼ Ἄρηος ἔῃ ἰσόμοιρος ἀταρπός,

ἢ διαμετρήσῃ φάεσιν φάος ἀντικέλευθον,

πλαστογράφους, χειρῶν μιμήτορας ἀλλοτυπώτων

75

παμβλαβέας τεύχει τε καὶ ὠχρήεντας ἰδέσθαι.

ἀμφίκερως Μήνη δʼ ὁπότʼ ἄν βιοτέρμονος ὥρης

φωτὶ Σεληναίῳ κρατέῃ σκολιωπὰ περῶσα,

τῇ δʼ Ἄρης ἰσόμοιρα διʼ αἰθέρος ἀκροπολεύῃ,

τηνίκα τοι θεόληπτος ὁ φὺς ἐν σχήματι τοίῳ

80

γίνεται, ἔκπληκτός τε, σεληνάζων τε νόοιο,

καὶ μανίης ἀνάμεστος· ἐπὴν κατὰ γῆς δὲ φέρηται,

δυστυχίῃ τʼ ἐπίφοιτος ἰδʼ ἐν σινέεσσι πεπληθώς·

ἢν δὲ μετʼ ἀντολίην μέσον οὐρανὸν ἀμφιθοάζῃ,

παμπλούτους τε τίθησι καὶ ἐντρυφέας καὶ ἐπόλβους,

85

θηλυνόους δὲ τρόποισι καὶ εὐτρέπτους καὶ ἀπρήκτους·

δύνοντος δʼ ἄστροιο Σεληναίης ὁ λοχευθεὶς

ἔσσεται ἐμπορίης ἐμπείραμος, ἔργα τε πλαγκτὰ

ναυκλήρου βιοτήν θʼ αἱρήσεται, ἐν ξενίῃ τε

τὸ πλεῖστον ζωῆς τε διευθύνων βιοτεύσει —

90

πουλυπλανὴς γὰρ ἕλιξ Μήνης κερατώπιδος αἰεὶ

λοξὰ ταλαντεύουσα — μένει δʼ ἀντλούμενος ὄλβῳ.

Ἠελίου δʼ ἀκάμαντος ἐπὴν πυριμάρμαρος ἀστὴρ

εἰς μέσον οὐρανίης προφανῇ πυριλαμπέος αἴθρης,

ἢ γονίμῃ ὥρῃ πανεπίσκοπα φέγγεα βάλλῃ,

95

Τοξότεω κατὰ χῶρον ἰδʼ εὐστέρνοιο Λέοντος

Κριοῦ τʼ εὐκεράοιο, καὶ ἐν Διδύμοισι φαανθείς,

ζωιδίοις ἰδίοισιν, ἐς ἡγεμονηίδας ἀρχὰς

ἵξεσθαι καὶ σκῆπτρα βροτοῖς βασιλήια φράζει,

πλοῦτόν τʼ ὀλβήεντα δόμους τʼ εὐδαίμονας ἔρδει·

100

ἐκτὸς δʼ οἰκ είων μοιρῶν γενέθλῃσιν ἐφεστὼς

πλουτοτόκος κτῆσιν μὲν ἄγαν πολυχρήμονα τεύχει

καὶ βιοτὴν πλήθουσαν ἀλύπητόν τε δίαιταν,

ἀρχὰς δʼ οὐκ ἄξει βασιληίδας οὐδὲ θρονισμούς,

ἡσυχίῃ δʼ ἀφανεῖς σκήπτρων δίχα τούσδε φυλάσσει,

105

ἀβλαβέας τʼ, σἴκων τε διευθυντῆρας ἐν ὄλβῳ.

Ὧδε μὲν ἀπλανέων τε πλανητάων τε κέλευθα

ῥομβηδὸν περὶ κόσμον ἀματροχιῇ πεφόρηται.

Ἄλλα δέ τοι λέξω πάλι σήματα θεῖα γενέθλης.

Ἡνίκʼ ἂν ὡ ράωνπανετίσκοπα φέγγεα Μήνης

110

φυομένοις μερόπεσσιν ἀνʼ οὐρανὸν αὐγάζηται,

ἀστὴρ δʼ εἰς δυσμὰς Ἄρεος πυριλαμπέος ἔλθῃ,

ἐνσινέας τε τίθησι βροτούς, ἀβίους, ἀμελάθρους,

καὶ λιτῆς πενίης χερνήτορας, ἀκτεάνους τε·

πολλάκι καὶ θανάτῳ κακομήχανος ὤλεσε δεινῷ.

115

Ἤνδέτʼ ἀνοικείοισι τόποις ὡ ροσκόπον Ἄρης

φέγγος ἐπιτρέψῃ γονίμην ἐπὶ γαστέρα θνητῶν,

χωλόποδας τεύχει τε καὶ ἀσθενέας καὶ ἀώρους,

νῶτά τε κυρτιόωντας, ἰδὲ ψευστῆρας ἀθέσμους,

καὶ παναγεῖς, ὄλβου τε ποθήτορας ἀλλοτρίοιο·

120

ἢν δʼ ἐπὶ μαρτυρίην Ἄρεως ἐλθοῦοʼ Ἀφροδίτη

ὄμμα βάλῃ πανταυγὲς ἐν ἡμερινῇσι λοχείαις,

ἐκ πυρὸς αὐχήσουσι τέχνας μέλανός τε σιδήρου,

ἄκμοσι ῥαιστοτύποις μεμελημένοι ἠδὲ καμίνοις.

Ὁππότε δʼ ἂν σκοπιὴν ὡ ροσκόπον ὠδίνεσσιν

125

Ἑρμείας κατάγῃ, τῷ δʼ ᾖ Κυθέρη ἐπίφοιτος,

δὴ τότε ῥήτορας ἄνδρας ἰδʼ ἐν σοφίῃσι κρατίστους

ἔσσεσθαι δείκνυσι, καὶ ἀστρολόγους θεοφήμους,

ἔν τε γεωμετρίῃσι καὶ ἐν τελετῇσιν ἀρίστους,

ἔν τε λιθογλυφίῃσι θεῶν νηῶν τε θεμέθλοις.

130

Ζεὺς δʼ ὑπερορμαίνων φοράδην ὑπὲρ ἀστέρα πατρὸς

ἡνίκʼ ἂν ἐν καθέτῳ κόσμου μέσον ἀμφιπολεύῃ

οὐρανὸν ἐν καθύγρῳ

ζωιδίῳ, τῆμος δὲ γονὰς μερόπων τις ἐνέγκῃ,

ἔσσεται ἐμπορικοῦ πλοίου φορτοστόλος ἴδρις,

ναυκλήρου τέχνας θʼ αἱρήσεται, ἐν χρέεσίν τε

135

ἥμερον ὠνητοῖσι βιώσεται, ἐργασίην τε

κοινωνὸν πολλῶν συστήσεται, ἄστατα δʼ αὐτῷ

ἐν θαλάμῳ νυμφεῖα γενήσεται ἔν τε γυναιξίν.

Ἑρμῆς δʼ οἰκείως ὁπότʼ ἂν κατὰ κύκλα φαανθῇ,

μαρτυρίη δὲ Κρόνοιο κατʼ αἰθέρα τῷδε πελάζῃ,

140

ῥήτορας ἐμφαίνουσι βροτούς σοφίῃ τε κρατίστους,

ἑρμηνεῖς τε τίθησι καὶ ἀστρολόγους τότε θνητούς,

χρήματα δʼ ἐν χείρεσσι καὶ ὄλβου πρήξιας οἴσει

οὐ μόνον ἀλλοτρίων κτεάνων, ἰδίων δὲ μάλιστα

προστῆναι, γαίης τε τεμεῖν καρπὸν περὶ νῶτα.

145

ἤν δὲ Σεληναίης ἑλικοδρόμος ἄστατος ἀστὴρ

Ἑρμ είαν σύμφωνον ἔχῃ κατὰ κόσμου ἀταρπόν,

καὶ μούνη Κυθέρεια συνῇ καλῷ Φαέθ ὄντι,

ῥεκτῆρας χρυσοῖο καὶ Ἰνδογενοῦς ἐλέφαντος

ἐργοπόνους δείκνυσι, καὶ ἐν πραπίδεσσιν ἀρίστους

150

ἔσσεσθαι, θριγκῶν τε καὶ εὐτοίχων κανονισμῶν

κοσμήτας, μάλα τοι πεπονημένα τεχνάζοντας.

Ἄρης δʼ αἰγλήεις ὅτʼ ἂν αὐγῶν Ἠελίοιο

νέρθε φανῇ Μήνης τε, λοχευομένοισι βροτοῖσιν

πήρωσιν στονόεσσαν ἐν ὀφθαλμοῖσι τίθησιν

155

ἔσσεσθαι κενεοῖσι καὶ ἀμβλυόεσσαν ὁμίχλην.

Ἑρμείας δʼ οἰκεῖα τυχών κατὰ δώμαθʼ ἑαυτοῦ

ἰητῆρα τίθησι βροτῶν, Παιώνιον ἄνδρα,

εἴσεσθαι μάλα δεινὰ καὶ εἰς πανάκειαν ἑτοῖμα,

ἔν τε λογιστονόμοισιν ἀεὶ πολυπρήκτορας ἔργοις.

160

Ζεὺς δʼ ὅτʼ ἂν Ἑρμείᾳ προσμάρτυρα φέγγεα βάλλῃ,

πουλυπλανεῖς ξενίης φαίνει μερόπεσσι κελεύθους

ἵξεσθαι, καὶ λέκτρα γυναικῶν ἥσσονα πολλῷ

θηρήσειν παρὰ κῦδος ἀνάξια θηλυμανοῦντας.

Ταῦτα μὲν ὡράων σκεπτήρια· νῦν δέ με χρειὼ

165

ἀκτινη βολίας ὁρίων τʼ αἰθωπὰ κέλευθα

δωδεκατημορίων τʼ ἄστρων κυκλόεσσαν ἐνισπεῖν

Ζωδιακήν, ἐξ ὧν γενεαὶ τέχναι τε βροτοῖσιν

κλωστὴν ἐκπληροῦσι βίου θνητοῖο πορείην.

Πρῶτα μὲν οὖν Στίλβων, φανερὸς θεός, ἡνἴκα καὶ Ζεὺς

170

εἰς ἀκτῖνα βλέπῃ Ἄρεος φαέθοντι σελασμῷ,

ἠὲ κατʼ οἰκείων ὁρίων πυριλαμπέος ὀφθῇ

Ἄρεος, ἀθλητῆρας ἀελλόποδάς τε προφαίνει

στερροτάτους τʼ ἔσσεσθαι, ἰδʼ ἐν νίκαις ἱερῇσιν

στέμματα μυριόδοξα καὶ εὐδοκιμοῦντας ἐν ἄθλοις.

175

ἄμφω δʼ ἤν τούτοισι Κρόνου προσμάρτυρος ἀστὴρ

εἰν ἰδίοις ὁρίοις φαινώπιδα τάξιν ἐπίσχῃ,

ἀστεφάνους τεύχει μέν, ἀλειπτῆρας δὲ κρατίστους

παιδοτρίβας δείκνυσι διδασκαλίης τε παρέδρους.

ἤν δὲ καὶ ἀφρογενοῦς Κύπριδος θοὸν ἀστέρα βάλλῃ

180

ἀκτὶς Ἑρμάωνος, ἐναλλάγδην τε γένωνται

εἰς ἰδίων ὁρίων ἄμφω τρίβον αἰθερόπλαγκτον,

κωμῳδοὺς λυρικῶν τε μελῶν μελπήτορας ἄνδρας

δείκνυσιν, μαχλικῶν τε λόγων θρασυγλωσσέας ᾠδούς,

ναβλιστοκτυπέας τε χοροῖς, κιθάρης τε μελουργούς,

185

ὀρχηθμῶν ἴδριάς τε καὶ ἐν θυμέλαις προφέροντας.

ἡνίκα δʼ ἂν Κρονικοῦ σέλας ἀστέρος Ἄρεος αἴγλην

πορφυρέαις ἀκτῖσι καταντίπερʼ αἰγλοβολήσῃ,

δισσά τʼ ἐν ἀλλαγμοῖσι φανῇ σελαγίσματα τῶνδε

ὧν ὁρίων, τεύχει θρηνήτορας ἄνδρας ἀσέμνους,

190

κεδροχαρεῖς, σορόεργα τέχνης κανονίσματʼ ἔχοντας,

νεκροτάφους, κλαυστῆρας ἀποφθιμένων, νεκρονώμας.

ἤν Πυρόεις δύνῃ Φαίνοντι συνών ἐπίκεντρος,

Ἑρμείας δʼ ἰσόμοιρος ἐπʼ ἀμφοτέροισι φαανθῇ,

εἰν ὁρίοις καὶ κέντρῳ ἐπὴν ἴσχωσι Σελήνην,

195

ἀνδροφόνους δρῶσιν, ληίστορας, ἐμπεδολώβας,

κέρδεος ἐχθροτάτου θηρήτορας, οἳ βασανηδὸν

στρεβλὰ κολαζόμενοι σκολοπηίδα μοῖραν ὁρῶσιν

πικροτάτοις κέντροισι προσαρτηθέντες ἐν ἥλοις,

οἰωνῶν κακὰ δεῖπνα, κυνῶν θʼ ἑλκύσματα δεινά.

200

Ζῆνα δʼ ὅτ’ ἂν φαέθοντα βάλῃ λαμπραυγέτις ἀκτὶς

Ἑρμείου, μίγδην τε διαλλάξωσιν ὁρισμούς,

ῥητορικῆς φαίνουσι τέχνης σοφίης τε κρατίστους

ζηλωτὰς σκολιῶν τε λόγων, νεότητά τε λαμπρὴν

γραμματικήν τʼ ἄσκησιν ἐνὶ στέρνοισιν ἔχοντας.

205

στίλβων δʼ Ἑρμάωνος ὅτʼ ἄν Κυλληνίου ἀστὴρ

φωσφόρον ἀκτίνεσσι βάλῃ Κυθερηίδος αἴγλης,

τάς τʼ αὐγὰς ἐπέχοντες ἐν οὐρανῷ ἀστερόεντι

δωδεκατημορίων σχῶσιν βάσιν εἵλικα, θνητοὺς

γαιομέτρας δείκνυσι μαθηματικούς τε φανεῖσθαι,

210

ἀστρολόγους, μαγικούς τε θύτας, ἰδὲ μάντιας ἐσθλούς,

οἰωνοσκοπικούς τε, σαφεῖς θʼ ὑδρομάντιας ἔρξεν,

οἷς λεκανοσκοπίη πιστεύεται ἢ νεκυϊσμός.

Κυπρογενὴς δʼ ἀκτῖνας ἐς ἠέρα πυρσοβολοῦσα

ἄμμιγα φωτὶ Κρόνου τεύχει μεροπήια ἔργα

215

δοῦλα θεῶν ἱερῶν τε νεωκόρα λυσσομανοῦντα,

νοῦν τε σεληνάζοντα προφητάζοντά τε θνητοῖς.

Ἠέλιον δʼ ἀκτῖσιν Ἄρης πυριλαμπέσι βάλλων,

Μήνης ὁρμώσης μίγα Κύπριδι κοινὰ σὺν αὐτοῖς,

θηλυτέρους, γονίμων μηδέων ἀπαμήτορας ἄνδρας

220

γαλλομανεῖς τʼ ἔσσεσθαι ἀγυρτῆράς τε προφαίνει,

καὶ πολυπλαγκτοσύνης ἐπιβήτορας οἰκτροκελεύθους

δυστυχέας, καμάτου τε κακοῦ διαδέκτορας αἰεί.

ἢν δὲ Σεληναίην ἑλικάστερον αἰθροβολήσῃ

ἀκτῖσι χρυσέῃσι φιλομμειδὴς Ἀφροδίτη,

225

ἢ κοινῶς ἐπὶ ταὐτὸ πόλου διὰ κύκλα περῶσιν

δωδεκατημορίοισι, προφήτορας ἱερολάμπρους

ἀνέρας ἐμφαίνουσι, καὶ ἐν τελετῇσιν ἀρίστους

μυστιπόλους ῥεκτῆρας ἰδʼ ὀργιόωντας ἔσεσθαι.

Ἄρης δʼ Ἑρμείαν διὰ λαμπάδος ἀντία βάλλων,

230

ἢ δρόμον εἰς ἰσόμοιρον ἰὼν μετὰ τοῦδε σελασμοῦ,

σωματοφρουρητῆρας ἰδʼ ἔμπαλι σωματοφόρβους,

πλαστογράφους τεύχει τε καὶ ἐν ψευστοῖς προφέροντας,

καὶ θεολωβήτας, κακοεργέας, ἀφθιτομίσους

καὶ κατονειδιστῆρας ἐν ἀλλοτρίῃσι βλάβῃσιν,

235

ψέκτας ἀνθρώπων διαβλήτορας, οἷς τὸ τεχνασθὲν

εἰς ἀπάτην δολόεσσαν ἀληθείης πέλας ἥξει.

ἡνίκα δʼ ἂν σὺν τοῖσι καὶ Οὐρανίδης Κρόνος ὀφθῇ

ζωιδίῳ, βαίνων τε κατʼ αἰθέρα φαίνοπι ῥόμβῳ

ἢ κατὰ Τοξότεω βάλλῃ σελάγισμα μέλαθρον,

240

ἠὲ κατʼ ἰχθυόεντα βορειοτάτην τε χορείην,

ἔνθα τε Παρθένος ἐστὶ περὶ Πλάστιγγα Λέων τε,

ἰχθυοθηρευτάς τε καὶ ἰξοβόλους δολοεργούς,

τοξελκεῖς τε τίθησι, καὶ ὀρνίθων τροφοποιούς,

θηροδιδασκαλίης τʼ ἐπιβήτορας ἡμεροέσσης,

245

οἷς ἀγρίη γενεὴ τιθασῷ πρηύνετʼ ἀγωγῇ,

κτηνῶν δʼ ἀγρονόμων σημάντορας ἐμβασικοίτους·

τούτων οὐκ ἀτυχὴς μὲν ἔφυ βίος, ἀλλʼ ἐπίμοχθος.

αἰπυπλανὴς δὲ Κρόνος Μήνης ἀκτῖσι πελάζων

δωδεκατημορίοισιν ἐν ἀλλαγμοῖσιν ἑαυτῶν

250

ἀχθοφόρους ὑδρέας τε καθαρτῆράς τε κελεύθων

ἀμφοδικῶν, οἰκτρούς τʼ ἀμαρησκαπτῆρας ἔσεσθαι

ἀγγέλλει, λουτρῶν τε καθαρτῆρας βαλανείων,

ἔν τε παραγχυσίῃσι μέλη μωλυτὰ καθέψει

καὶ πτηνοῖσιν ἄβρωτα καὶ ἀρνοφάγοισι λύκοισιν·

255

πρὸς δʼ ἔτι φύσονται τούτοις καρποσπόροι ἂνδρες,

ληνῶν ἀντλητῆρες, ἐν ὕδατι γηράσκοντες,

ἀρδευταὶ φορβῆς, λαχανηφόροι, ἡδʼ ἐπίμοχθοι

ὀνθολόγοι, γαίης τε μεταλλευταὶ καὶ ὑπουργοὶ

δυσπονίης, οἷς λᾶες ἀπʼ οὔρεος ἀκροτομοῦνται,

260

χαλκὸς κασσίτερός τε κελαινόχροος τε σίδηρος,

πάντα θʼ ἅτ’ ἐκ γαίης μερόπων ἐπίνοια ματεύει.

ἢν δʼ ἀκτὶς Κρονικὴκορυφὴν ἐπ’ Ἀρήιον ἔλθῃ,

φεγγοβολῶν ὀπτῆρα κακὸς κακόν, αἰγλάζοντες

ἔν θʼ ὁρίοις ἰδίοισι δυωδεκατημορίοις τε

265

συμμίγδην ἐπιβῶσι τριγωνίζοντι σελασμῷ,

γαστροτόμους, νεκρῶν τε ταριχευτῆρας ἀπηνεῖς

ἔσσεσθαι φαίνουσι, κακεμπορίης τε ματευτάς,

καὶ μυσαροὺς σηπτοῖσι τεχνάσμασι σηπεύοντας

ἔνθα δυσοσμίη τε καὶ οἰκτρότατʼ ἔργα τελεῖται.

270

Ἐέλιος δʼ ἀκάμας ὅτʼἂν ἀθρῇ τὸν πυρόεντα

ἀστέρʼ Ἐνυαλίοιο, θοαῖς ἀκτῖσι βολαυγῶν,

ζωιδίων τετράγωνον ἀνʼ οὐρανόεσσαν ἀταρπὸν

ἀμφίκερω Ταύροιο καὶ αἰθοτόκοιο Λέοντος

Κριοῦ τʼ εἰαρόεντος ἐπʼ ὠδίνεσσι βροτείαις,

275

ἰσγυρῶν ἔργων τεύχει πονοπαίκτορας ἄνδρας,

ὀχλοχαρεῖς, φιλόμοχθα θεατρομανοῦντας, ἴχνεσσιν

αἰθροβάτας, πηκτοῖσι πεταυριστῆρας ἐν ἄκροις,

αἰθέρι καὶ γαίῃ μεμετρημένα ἔργα τελοῦντας,

μιμοβίους, χλεύης τʼ ἐπιβήτορας, ὑβριγέλωτας,

280

ἐν ξείνῃ γήρως ἐπιβήτορας, ὀθνιοτύμβους,

ὄρνεα γῆς, πόλιος πάσης ἀπόλιστα γένεθλα,

μωρόφρονας, λιτούς, ἀσχήμονας, αἰσχρογέλωτας,

κρατοπαλεῖς, ἀχίτωνας, ἀεὶ κορυφῇσι φαλακρούς,

ὧν ὁ βίος χλεύῃ τέχνην ἀπεμάξαθʼ ἑτοίμην.

285

ἢν δὲ σὺν Ἠελίῳ τε καὶ Ἄρεϊ καὶ Κύπρις ὀφθῇ,

σχοινοβάτας τεύχει, καλοβάμονας, ὑψόθεν εἰς γῆν

γειτονίῃ θανάτοιο καταρριπτοῦντας ἑαυτούς,

ὧν ὁ πόρος μόρος ἐστίν, ἐπὴν εἰς σφάλματα νεύσῃ.

τούτοις δʼ ἄμμιγα πᾶσι Κρόνου συναλώμενος ἀστὴρ

290

τειχοδόμους τε τίθησι, καὶ εὐτόλμους κεραμουργοὺς

πηλαίης πλίνθου τε καὶ εὐτοίχων κανονισμῶν

θριγκῶν τʼ εὐθυντῆρας, ἀεὶ καμάτοισι συνήθεις.

ἢν δʼ ἰσόμοιρα κέλευθα Κυθηριὰς Ἄρεϊ βαίνῃ,

ἠὲ τρίγωνος ἐοῦσα κατʼ ἔμβασιν ἢ τετράγωνος,

295

ἢ διαμετρήσῃ φάος ἄπλετον ἀστέρι κείνῳ,

ἄμφω δʼ αὖτε τὸν αὐτὸν ἄμα θρώσκωσι τυχόντες

δωδεκατημορίων ἑλικὸν δρόμον αἰθροδόνητον,

τηνίκα τοὺς τεχθέντας ἀναγγέλλουσιν ἔσεσθαι

ζωροπότας οἴνου, μεθυχάρμονας, εἰλαπινουργούς,

300

δαιτυμόνας θιάσοισιν ἀεικώμους, ἀκολάστους,

ἤματα νύκτας ἄγοντας ὕπνῳ μετακοσμηθέντα·

πρὸς τούτοις δʼ ἔτι πουλὺ κακώτερα βλαστήσουσιν,

πλαστοκόμαι, νομίμων λεχέων κλεπτῆρες ἄθεσμοι,

μοιχευταὶ μυρόεντες ἀεί, νεομορφοτύπωτοι,

305

μάστροπά τʼ ἔργα πελοῦντες, ἀεὶ κακίῃσι γυναικῶν

σύμβουλοι, δόλιοι, κακομήστορες, αἰσχροδιδάκται,

ἴδμονες ὧν ἄλοχοι θαλάμους πωλοῦσι συνεύνων.

ὁππότε δʼ ἄν τούτοισι Κρόνου βλαβεραυγέος ἀστὴρ

συννεύῃ κατὰ χῶρον ἀνοικείοισι κελεύθοις,

310

παμπαθέας, στομάτεσσιν ὀπυιομένους, γονοπώτας,

μήδεα μασθὸν ἔχοντας, ἀναστροφίῃ τʼ ἐφυβρίστους

ἐκφαίνει φύσεσθαι, ἑταιροτρόφους τε γόητας,

πορνοσύνης ἀκρατοῦς σημάντορας, αἰσχεοκερδεῖς,

ἔχθιστον μυσαρὸν μεμαχλευμένον ἦτορ ἔχοντας,

315

παμψέκτους, ἀπόφωλα βίου μυσαρωπὰ γένεθλα.

φαινούσαις δʼ ἀκτῖσιν ὅτʼ ἂν Κρόνος εἰς Ἀφροδίτην

λαμπάζῃ, σελάεσσι φλογὸς βαρυβάμοκος ὁλκῷ,

Ἄρης δʼ αἰθαλόεις παρέῃ σὺν τοῖσι διωγμοῖς,

βυρσοτόμους τεύχει, δοροεργέας, ἔν τε καθέδραις

320

σκυτείῃ τέχνῃ μεμελημένα δαιδάλλοντας,

θηλυλάλους, ῥώπου τε γυναικῶν ἴδριας αἰεί,

τεκτοσύνης τʼ ἄρχοντας, ἰδ’ ἐν ναυπηγέσι τέχναις

καγκανέης ὕλης πελεκήτορας εὐξυλοεργούς,

λαοτόμους τε πέτρης σκληρώδεος, ἐγρεσιοίκους,

325

ἠδὲ λιθοψώκτῳ καμάτῳ βίον ἰθύνοντας.

τούτοις δʼ Ἑρμάων ἐπὶ τέρμονας ἡνίκʼ ἂν ἔλθῃ

οἰκείως, εὔσχημον ἔχων φάος Ἄρεος ἄστρῳ,

πρηκτῆρας δείκνυσι τελωνητάς τε βιαίους

φύσεσθαι, δεινούς τε χρεάρπαγας ἐργολάβους τε,

330

ἔνθεν ἐπήρειαί τε καὶ ἐκδύσιες τελέθουσιν,

ψευδοκατηγορίαι τε κατηγορίης τε τεχνασμοί.

μαρμαρυγὴν δʼ ἀκτῖνος ὅτʼἂν σελαηφόρος Ἑρμῆς

ἀμφὶ Σεληναίης σκολιὸν λαβύρινθον ὀρίνῃ,

ἠὲ πέλῃ κατὰ ταὐτὸν ἐπʼ αὐταῖς λαμπάσι Μήνης

335

δωδεκατημορίων, ἀντώπια φάγγεα κόσμου,

ἀγραυλοὺς δείκνυσι κυνηγητῆρας ἔσεσθαι

ἄρκυσι καὶ σταλίκεσσιν ἐυσταθέεσσι μέλοντας,

αἰθροτόκου τε γονῆς ἐπιβήτορας ἰξευτῆρας,ʼ

ἐνδεέας τε τίθησι τροφῆς κάμνοντας ἐπʼ ἔργοις·

340

ἢν δὲ καὶ οἰκείων ὁρίων ψαύσωσιν ἅμʼ ἄμφω,

ὑλογράφους ἄνδρας, κηραγγέας, ὁλκαδοχρίστας,

ζωοτύπους, μακάρων ἀποπλάστορας, εἰκονομόρφους

θήσονται, μεθόδῳ τε λινοστολίης προφέροντας,

πευκῆέν τε λίπασμα συνασκοῦντας σὺν ἐλαίῳ,

345

μόχθον πισσήεντα πονήσοντας παλάμῃσιν.

Ἀκτὶς δʼ αἰγλήεσσα Σεληναίης Ἀφροδίτην

φωτὶ νέῳ βάλλουσα καὶ Ἄρεϊμαρτυρέουσα,

ἀλλοτρίων θαλάμων φαίνει ληίστορας ἄνδρας

ἔσσεσθαι, μοιχευτὰ λέχη μελάθροισιν ἔχοντας·

350

θἢλυ δʼ ἐὸν τὸ πεφυκὸς ἐν ἤματι τοῦδε σελασμοῦ

πάγκοινον κέρδος θηρήσεται ἀνδράσι μιχθέν,

ἔκ τε χαμαιτυπίης ἕξει βίον εὔπορον αἰεί.

Ἑρμείου δʼ ἀκτῖνες ἐπὴν Κρόνον ἀκροβολῶσιν,

Ἄρεά τʼ ἐγρεκύδοιμον ἐπὴν ἐφορῶσʼ ἐπὶ τούτῳ,

355

ὃς δὲ Διωναίης Κύπριδος θοὸν ἀστέρα βάλλῃ,

τηνίκα δὴ μαχλάδας τεύχει παντοῖα μιγείσας,

καὶ πόρνας, τριβάδας τʼ ἀνδρόστροφα ἔργα τελούσας.

ἢν δʼ ἰσόμοιρα φανῇ Κυθερηιὰς Ἑρμάωνι,

ἄνδρεσσι ξείνοισι καὶ ἀλλοδαποῖσι μιγεῖσαι

360

δεσποτίδες μεγάλων τε βίων μελάθρων τε φανοῦνται.

τὸν συνετὸν κατιδών διὰ τετράδος ὅβριμος Ἄρης

οὐκ ἀγαθὸν τελέσει, βλαβερὸν δʼ ἐπὶ πᾶσιν ὀρίνει,

σκυλμοὺς ὑπνοφανεῖς, φαντάσματά τʼ ἡδʼ ἐπαγωγάς·

καὶ διεγείρονται νεκύων θάμβησιν ἔχοντες.

365

Αἰθαλόεις δʼ ἀστὴρ Ἄρεως ἀκτῖσι Σελήνην

φεγγοβολῶν ἰσόμοιρa κατʼ Οὐλύμποιο κέλευθα

ἀκροτάτοις κέντροισι, πρὸς ἐκθεσίην ἀτίθηνον

θηλυτέρων βρεφέων τε καὶ ἀρσενικῶν βίον ἕλκει·

οὐ μὴν εἰς θάνατόν γε πορεύσεται ἔκθεσις ἥδε,

370

ἀρνυμέναις δὲ γυναιξὶ τροφοῖς θʼ ὑποβάλλετʼ ὀθνείαις·

κἢν μὲν ἐπισκοπέῃ γενέθλην Κρόνος, εἰς ζυγὸν ἥξει

λατρείης πονόεντα· Διὸς δʼ ἐπιδερκομένοιο,

ἦμαρ ἐλευθερίης ἕξει ποιητὸς ὀθνείων,

συληθεὶς γονέων, οὐ γνήσιος ἐν μεγάροισιν,

375

σὺν δὲ διωνυμίῃ τε καὶ ἐν διποληίδι φήμῃ

ζήσεται ἀλλοτρίων γονέων, οὐχ ὧνπερ ἔβλαστεν,

χρήμασι καὶ στοργαῖς καὶ παιδοσύνῃσιν ὀθνείων.

αὐτὰρ ἐπήν γε Κρόνος Μήνῃ ἰσόμοιρος ὑπάρχῃ,

ἢ διάμετρα φανῇ πλαγκτῷ κόσμοιο πορείῃ

380

πάμπαν ἐς ἐκθεσίην βρεφέων γένος ἔσσυτʼ ἐκείνων,

ὧν γένεσις πρὸς μητρὸς ἐλέγχεται ἀνδράσι δούλη,

ἐκ γενέτου δὲ πέφυκεν ἐλεύθερα δεσποσυνάων.

ἢν δὲ Κύ πριςτούτοις προσμαρτυρέουσα γένηται,

ἥσσονες ἐκ πατέρων μητρὸς θαλέθουσι λοχείαις.

385

ἦμος δʼ Ἑρμείας Ζηνὸς φαέεσσʼ ἰσόμοιρον

ὁρμήσῃ, τῆμος μὲν ὁ φυόμενος θηητῶν

σεμνοτάτων γονέων ὀφθήσεται, οὗ πατρὶ μήτηρ

παρθένος εἰς θαλάμους ζευχθήσεται ἀνδρὸς ἄπειρος,

ἔσσεται ἐν γενέθλῃσι φάος σπανάδελφον ἐσαθρῶν.

390

σχῆμα δʼ Ἄρευς ἐπὶ τοῖσιν ὅτʼ ἄν πυριμάρμαρος ἀστὴρ

Κύπριδι συννεύσῃ, ἔτι καὶ Κρόνου εἰσορόωντος,

ἢ μετὰ χηρείην μήτηρ πατρὶ τοῦδε συνήξει,

ἢ διὰ μοιχοσύνην δολοεργέα νυμφευθεῖσα.

Ἠέλιος δὲ Κρόνοιο καὶ Ἄρεος ἀστέρας ἀθρῶν

395

ἀκτινηβολίῃσι φαεσφόρου Οὐλύμποιο,

ναυσιβάτας φαίνει καὶ ἐν ὕδασι νήκτορας ἄνδρας

ἔσσεσθαι, σκαφέων τε κυβερνητῆρας ἀύπνους,

πρωτάρχας τε νεῶν, οἳ πολλάκι ναυφθορίῃσιν

χείματος ὀρνυμένου βίοτον λείψουσι διʼ ἅλμης,

400

νηχόμενοι Μοίραις βαιὸν χρόνον ἐν πελάγεσσιν.

Παμφαίνων δʼ ἀστὴρ ὁπότʼ ἂν πολιοῖο Κρόνοιο

Ἠελίου σελάεσσιν ἀνʼ οὐρανὸν ᾖ ἰσόμοιρος,

τηνίκα φυομένων βρεφέων γεννήτορα πρῶτον

μητέρος εἰς Ἀίδην πέμψει νεκυοστόλος Αἶσα,

405

κτήματά τʼ ἐξολέσει πατρώια καὶ πολὺν ὄλβον·

καὶ δὲ κασιγνήτων θανάτους ὁρόωσι προόντων,

πλοῦτον δʼ ἐκ θανάτων πολλῶν μέγαν αὐξήσουσιν.

ἢν δὲ Σεληναίης ἀκτὶς ἰσόμοιρα πελάζῃ

φωτὶ Κρόνου, μάρτυς δʼ ἐπὶ σήματι τῷδε γένηται

410

καὶ Πυρόεις, μήτηρ προτέρη πατρὸς ἵξετʼ ἐς Ἅιθην,

ἠὲ μογοστοκίῃ δεδαιγμένη, ἢ διὰ νούσου

ἀμβλωσμοῦ θʼ, ἃ γυναιξὶ φύσις κρύφιμιʼ ἄλγε’ ἔδωκεν.

Ζεὺς δʼ ὅτʼ ἂν Ἑρμείαντε καὶ ἱμερτὴν Ἀφροδίτην

ἀκτῖσιν φαέθουσι βάλῃ λαμπραυγέσι κόσμου,

415

αὐτοκασιγνήτας ῥέζει κείνοισι βροτοῖσιν

νύμφας συγγενικάς τε, λοχεύονται δʼ ἀπὸ τούτων

ἄνδρες παιδείης ἡγήτορες, ἔν τε καθέδραις

γραμματικαῖς δήμοιο βίον διαποιμαίνοντες.

Ἠέλιος δʼ ἀκάμας ὁπότʼ ἂν Κύπριν Ἄρεϊ κοινῶς

420

ἀκτινηβολίῃσι πυριβλήτοισι καταθρῇ,

γνάπτορας εὐσήμων πέπλων, καὶ τεύκτορας αὐτῶν

ἱστοπόνους ἔσσεσθαι, ἰδὲ σμητῆρας ἀρίστους

πρηκτῆράς τʼ ἀγεληδὸν ἀλωομένους διὰ παντός.

Ἑρμάων δʼ ὁπότʼ ἂν Δία καὶ Κρόνον ἀγκυλομήτην

425

ἀκτῖσι στίλβουσι φλογὸς λαμπτῆρσι πελάζῃ,

νηοπόλους ἱερῆας, ἰδὲ ζακόρους θεοσέπτους,

γραμματέας, τεμενῶν τε προφήτορας ἂνδρας ἀυτεῖ

μυστιπόλους, ἱερῶν τε προϊσταμένους στεφανηδὸν

ἔσσεσθαι σηκῶν τε νεωκορίῃσι μέλοντας.

430

ὁππότε δʼ ἂν Κυθέρειαν ἐν ἀκτίνεσσι βολαυγῇ,

Ἄρεά τʼ οὖ πυρόεντα βραδὺς Κρόνος, οἱ τότε φύντες

γειοπόνοι ζήσουσι φυτοσπορίας ἀγαπῶντες

ὀθνείης χώρης τε καὶ οἰκείης διὰ παντός·

λήψονται δὲ λέχη δίχα γράμματος, οὐχὶ νόμοισιν,

435

ἐκ μετεωροσύνης δὲ συναντήσαντες ὁμεύνοις.

Κύπριν δʼ ἀφρογένειαν ἑλιξοπόρον τε Σελήνην

πυρσοβόλοις ἀκτῖσι βαλὼν τευχεσφόρος Ἄρης

μηχανικοὺς τεύχει τε καὶ ὀργανοπήκτορας ἄνδρας,

τεκτοσύνης τʼ ἄρχοντας, ἰδ’ αὐτοδίδακτα τέχνῃσιν

440

θαύματα δαιδάλλοντας, ἐν ἀλκήεντί τε θυμῷ

ἐργοπόνους παλάμῃσι καὶ ἁδροτάτους καὶ ἀρίστους

ἀχθοφόρους, καμάτων τε πόνους εἰς τέρψιν ἄγοντας.

τούτοις δʼ Ἑρμείας φαύλοις ἐν σχήμασιν ὀφθεὶς

μυθολόγους τεύχει τε καὶ αἰσχεορήμονας ἄνδρας,

445

μωρολόγους, χλεύης θʼ ἡγήτορας, ὑβριγέλωτας,

ἔν τʼ ἀρεταλογίῃ μυθεύματα ποικίλʼ ἔχοντας,

ψηφάων παίκτας τε καὶ ἐξ ὄχλοιο πορισμῶν

βομβηδὸν ζώοντας, ἀλήμονας ἧς χθονὸς αἰεί.

Ἢν δὲ Κύπρις Μήνη τε σὺν Ἠελίῳ τε καὶ Ἑρνῇ

450

μάρτυρες ἀλλήλων μέσον οὐρανὸν ἀμφιπολῶσιν,

ἡδʼ ἐν ζωιδίοισι διμορφώτοισι πέλωνται,

Ἰχθύσιν ἢ Διδύμοισι συνωρίζουσι κατʼ αἴθρην,

Τοξότεω κατὰ κύκλον ἢ ἐς σταχυηφόρον ἁγνὴν

Παρθενικήν, τῆμος διδυματόκα φύσεται ἀνδρῶν

455

σώματα καὶ τριδύμων παίδων θαυμαστὰ γένεθλα·

κἢν μὲν Ζληνὶ Κύπρις κατὰ φῶς ἰσόμοιρον ἐνεχθῇ,

ἄρσενες ἔσσονται δισσοὶ γένει, ἄμμιγα δʼ αὐτοῖς

κούρη ἀπʼ ὠδίνων τεχθήσεται ἐσχατόωσα·

Οὐρανίδου δὲ Κρόνοιο θεωροσύνην ἐπέχοντος,

460

θηλυγενὴς διδύμων ἔσται τόκος ἄρσενος ἐκτός·

ἐν κακοδαιμοσύνῃ δʼ Ἄρεος κατεναντία Μήνης

μαρμαρυγὰς φαίνοντος, ὁ τικτόμενος τότε θνητῶν

σῶμα περισσομελὴς τεχθήσεται, ἔκμετρα γυῖα

πὰρ φύσιν ἡμερίην δεικνὺς μερόπεσσιν ἀθρῆσαι.

465

Ὁππότε δʼ εἰν ἀγαθοῖσι τόποις στείχωσι κατʼ αἴθρην

Ἄρης πυρσοτόκος θʼ εἱλιξόπορός τε Σελήνη,

τεύχουσιν σοβαροὺς πολυίστορας ἄνδρας ὑπουργούς,

ἡγεμόνων φιλίῃσι γεγηθότας, ἀμφὶ δὲ μισθῷ

πουλυπλανεῖς ξενίῃσιν ἀρήια λήματʼ ἔχοντας,

470

καὶ πάσης στρατιῆς ἐπιβήτορας ἐν προκοπῇσιν.

ἢν δὲ Κρόνου βλαβεραυγὲς ἐς Ἄρεα φέγγος ἀθρήσῃ,

δισσὰ δʼ ἐναντιόωντα φανῇ σελαγίσματα τῶνδε,

τῆμος ὅσοις γενεὴ μεροπήιος ἄρχεται ἀνδρῶν,

ἐν κακοδαιμοσύνῃ καματώδεϊ πᾶσα βιώσει,

475

νουσομελεῖς τεύχουσα βροτούς, ὀδύνῃσι συνήθεις,

κινδύνων βλαβερῶν τε δυσεκφεύκτων τε παρέδρους.

Μήνη δʼ ἀμφίκερως σκολιόδρομος ἡνίκʼ ἂν ὀφθῇ

Ἄρεος εἰς τετράγωνα πόλου λοξεύματα βᾶσα,

ἢν δʼ ἐπὶ δυομένῳ κατὰ γῆς ἀπὸ τέρμονος αἴθρης

480

Στίλβων ἀμφʼ αὐτοῖς ἢ καὶ διάμετρος ὁραθῇ

ζωιδίῳ κόσμοιο, κακοὺς ληίστορας ἄνδρας

ἐκφύσει, θυρέτρων ἐπανοίκτορας ὀθνειάων,

κλεπτῆρας φαύλους, νυκτοπλανέας τε λαθραίους·

οὗτοι φωρηθέντες ἐν ἀλλοτρίοισι μελάθροις

485

⁶⁷ εἰς συνοχὰς ἥξουσι σιδηρήεντά τε δεσμά,

εἱρκτὰς δʼ οἰκήσουσι φυλασσόμενοι ἁλυσηδόν,

ἔν τε βιαιοτάτῳ θανάτῳ βίον ἐκλείψουσιν,

ἢ φονίοις ξίφεσιν δεδαϊγμένοι ἢ πελέκεσσιν,

ἢ βρόχον ἀλγινόεντα διʼ αὐχένος ἐκδήσαντες

πνεῦμα λυγρὸν λείψουσι πικρῆς Μοίρης ὑπʼ ἀνάγκῃ.

490

Κύπρις δʼ ἀφρογένεια βροτῶν ὡροσκόπα φέγγη

δερκομένη, θήσει μὲν ἐν εἰλαπίναις φιλομούσους,

ἡδυπότας, θιάσων κωμάστορας, ἔκ τε γυναικῶν

ὀθνείων στοργῇσι κεκασμένα φίλτρα φέροντας,

μοιχείας τ᾿ ἀγαπῶντας, ἑν αἷς ὕβρις, οὐ κύπρις ἄρχει.

495

Ζεὺς δʼ ὁπότʼ ἂν φαέθων ὡροσκόπον ὄμμα τιταίνῃ,

εὐμόρφους τε τίθησι καὶ εὐτυχέας καὶ ἐπόλβους,

ἔν τʼ ἀρχαῖς πλειστῇσι πάτρης τὰ βέβαια φρονοῦντας.

τούτῳ δʼ εὖτʼ ἂν Ἄρης μίγδηνἰκέλῃσι πορείαις

σχηματίσῃ κατὰ κόσμον, ἰχνοβλαβέας, φθινοκώλους,

500

νευρονόσους, ποδαγρούς, ἀχθήμονας ἄνδρας ἀυτεῖ

ἔσσεσθαι, κατὰ μικρὰ νεκρούμενα δάκτυλʼ ἔχοντας.

θηλυγενεῖς δὲ γυναῖκες, ἐπὴν Κρόνος ὡρονομήσῃ,

φύσονται λαμπραί, βαθυχρήμονες, ὀλβομέλαθροι,

ἀξιοπιστοσύνῃ μεμελημέναι, ἀλλὰ πρὸς ἄνδρας

505

παγκοίνως ζήσουσιν ἐπίψογα, νύκτας ἄγουσαι

ἀλλοτρίοις θαλάμοις, κέρδει βίον ἰθύνουσαι.

Ἠέλιος δʼ ἀκάμας, πυρόεν σέλας, ἡνίκʼ ἂν ἔλθῃ

ἀρσενικοῖς ζώοισι κατʼ αἰθέρος ἠερόπλαγκτον

ζωφορίην, θήλεια δʼ ἔχῃ νεολαμπέα Μήνην,

510

τῆμος ὅσοι φύσονται, ἐν ἀνθρώποισι κράτιστοι

ἄνδρες, ἀριστοπονῆες, ἐλεύθερα λήματʼ ἔχοντες,

εὔσημοι γενεήν, ἀγαθοὶ φύσιν, ἀξιόμορφοι,

δοξοφόροι, πάτρης κηδέστορες ἰθυδίκαιοι.

ἢν δέ τʼ ἐναλλάξωσι, Σεληναίη μὲν ἐπʼ ἄρσεν,

515

Ἠέλιος δʼ ἐπὶ θῆλυ πολυζώοισιν ἐν ἄστροις,

νωχελέες τε πέλουσι, καὶ ἄπρηκτοι καὶ ἄτολμοι,

πηρώσει ψυχῆς νενεφωμένα βουλεύοντες.

αὐτὰρ ἐπὴν εἰς θῆλυ καταντήσωσιν ἰόντες

ἀμφότεροι, Μήνης τετελεσμένα τερμοδρομούσης,

520

πουλυπλανεῖς, ξενῖης, ἐπιβήτορας ἄνδρας ἔσεσθαι

αὐδῶσιν, χαίροντας ἀεὶ μεταβλήμασι χώρης,

καὶ πόλιος σπουδαῖα πρὸς ὀθνείους φορέοντας

ἤθεα, καὶ τιμῇ μεμετρημένα πράγματʼ ἔχοντας,

εἰς ἰδίην δὲ πάτρην ψογερὸν βίον ἰθύνοντας,

525

οἰκείων ἔργων ἐπιλήσμονας, οὐχὶ θυραίων.

ὁππότε δʼ ἀρσενικοῖς δισσοὶ μίγα φεγγοβολῶσιν

ζωιδίοις κατὰ χῶρον ἀνάστερον, οἱ τότʼ ἔσονται

τολμηροί, θρασύθυμα μεμηνότες, ἐχθροὶ ἑταίρων,

πιστοτάτης φιλίης λυμάντορες, ἀκριτόβουλοι,

530

οὐ μίαν εἰς ἀτραπὸν βιότου δρόμον ἐκνεύοντες,

ἄλλοτε δʼ ἀλλοίην ζωὴν εὔτρεπτον ἔχοντες,

πρήξιας ἀλλάσσοντες ἀεὶ μεθόδους τε πορισμῶν,

ἐκ δʼ ἐνύδρων μόχθων τε καὶ ἐκ παράλοιο διαίτης

δώματα ποιμαίνουσι καὶ ἐκ λιμένων τελέοντες,

535

δημοσίων τελέων ἐμπείραμον ἦθος ἔχοντες.

Μήνης δʼ ελίῳ σύνοδον κατὰ κόσμον ἐχούσης

ζωιδίῳ δύνοντι, βροτῶν γένος ἔσσετʼ ἀμυδρόν,

ἢ καὶ λυσσαλέῃ μανίῃ δεδαμασμένον αἰεί,

φαρμακτόν, νοσόθυμον, ἀεὶ θανάτοιο πάρεδρον·

540

πᾶσα βροτῶν ψυχὴ γάρ, ἐπὴν τάγε κοινὰ βίοιο

μὴ φρονέῃ κατὰ θυμὸν ἀναισθήτῳ τε παλαίῃ

δυσκρασίῃ, προτέθνηκε, καὶ ἢν φάος ὄμμασιλεύσσῃ·

ψυχὴ γὰρ μερόπων ἀμαθὴς νεκύεσσιν ὁμοίη.

ἢν δὲ Σεληναίη κατέχῃ πάμμηνα κέλευθα

545

σύνδεσμόν τε Κρόνοιο, σεληνιόωντα φανείη

φῦλα βροτῶν τάδε πάμπαν, ἰδ᾿ εἰδώλοισιν ὅμοια,

καὶ κραδίῃ θεόληπτα, καὶ ἀκρατέοντι λογισμῷ

ἔνσοφα, πάντα δʼ ἄβουλα κατʼ ἀνθρώπους προλέγοντα

φοιβητοῖς μύθοισιν ἀποφθεγκτήρια κρυπτὰ

550

ἐσσομένων ἔργων τε βίου ζωῆς τε κελεύθων.

ἢν δὲ καὶ αἰθαλόεις ἀστὴρ σὺν τοῖσι φανείη

Ἄρεος ἐν κύκλοισι θοοῦ δινήματι κόσμου,

φάσμασι δαιμονίοισι συναντήσουσιν ἐκεῖνοι,

ψυχῇ δερκόμενοι νεκροειδῆ, νερτερόμορφα,

555

ἔν τε καταγγελίῃσι θεῶν μηνύμασί τʼ αἰεὶ

ὀξύφοβοι λυπρὸν βιότου τέλος ἀθρήσουσιν,

εἰδώλων στονόεντα τύπον διὰ παντὸς ὁρῶντες,

ὧν πλάστειρα θέα πικροῦ θαμβήματος ἄρχει.

Ἄρεϊ δυομένῳ μέσον οὐρανὸν ἢν Κρόνος ἔλθῃ,

560

ἔσται μισέλλην γενέθλῃ, τιμήν τε θεοῖσιν

οὐχὶ νέμων, ἄνομός τε φρεσίν, πλήθοντι λογισμῷ

ἀλλόφρων, δύσμικτος, ἀμετροεπής, ἀτράπεζος,

αὐτόνομος, κακόθυμος, ἀθεσμοφάγος, δολοεργός,

ὀθνείων κτεάνων ἐπιθύμιος, ὃν διὰ παντὸς

565

δῆμοι μισήσουσι διʼ ἀφροσύνην ἀλόγιστον.

Μήνης ἐρχομένης μέσον οὐρανὸν ἐν γενέθλῃσιν,

Ἑρμείας δύνων τε καὶ ὡρονομῶν Κρόνος ἄνδρας

εὐξοάνους παλάμῃσιν ἀγαλμοτυπεῖς, θεοπλάστας,

χαλκοτύποις τέχνῃσι κολοσσοπόνους παναρίστους

570

Ζεὺς δʼ ὑψοῦ φοράδην νέον ἀστέρα φεγγοβολήσας,

ὥρην Ἠελίου βιοτοσκόπον αὐγάζοντος,

ἐκφαίνει γενεῆς βασιληίδος ἄνδρας ἔσεσθαι

κοινωνοὺς μετόχους τε, καὶ ἐκ σοφίης κλέος ἕξειν,

ῥητορικοῖς τε λόγοισι μέγʼ εὐτυχίης μετέχοντας

575

ὄλβον καὶ βιοτὴν εὐδαίμονα καρπώσεσθαι.

Ἑρμης δʼ εἰς ὥρην μεροποσπόρον ἡνίκʼ ἢν ἔλθῃ,

δυνούσης Μήνης ὑπὸ λοίσθια τέρματα γαίης,

ἀνέρες ἔσσονται βαθυχρήμονες, ἔν τε τραπέζαις

πιστόφρονες πόλιος ταμιεύτορες, ἔν τε τοκισμοῖς

580

καὶ χρείαις ζήσουσι βίον πολὺν ὀλβονομοῦντες.

ἢν δὲ Κύπρις κατὰ γῆς ἕλκῃ δρόμον ἀστερόεντα,

καὶ Κρόνος οὐρανίην ἀτραπὸν μεσοδερκέα βαίνῃ,

στείρας τοι δείξει καὶ ἀτέκμονας ἀνδράσι νύμφας

ἀσπορίῃ τε τόκοιο λέχη λιπόπαιδα φερούσας.

585

Ζηνὸς δʼ αἰθροπλανὴς ἐπὶ τούτοις μάρτυρος ἀστὴρ

δερχθείς, ἀλλοτρίων τέκνων ὑπόβλητα γένεθλα

ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξὶν ὑπὸ στοργῇσι θυραίους

ἢν δʼ ἰσόμοιρος Ἄρης κατὰ σήματα τοιάδε λάμψῃ,

φύσονται μάχλοι, διδυμόστροφοι, ἀρσενομίκται,

590

μεμφόμενοι φύσεως ὀρθὴν ὁδόν, ἔν τε πόλεσσιν

ἀλλοτρίαις ζήσουσιν ἀλώμενοι αἰσχεόφημοι.

ὁππότε δʼ ἂν γενέθλην ἐφέπῃ Κρόνος ὡρονομεύων,

ἐν κακοδαιμοσύνῃ δὲ Σεληναίης φάος ὀφθῇ,

Ἠελίου δʼ ἀκτῖνες ἀποκλίνωσιν Ὀυλύμπου,

595

ἐκθεσίην ἕξουσι, τραφήσονται δʼ ὑπʼ ὀθνείων.

Ἡνίκα δʼ ἂν Κυθέρη ἐσαθρῇ τεκνοσπόρον ὥρην

φυομένων, συνέῃ δὲ Κρόνος τʼ Ἄρης τε σὺν αὐτῷ

φέγγεϊ λαμπομένω κακοεργέι, τῆμος ἔσονται

ἐξ ἀπελευθερίης βασιληίδος ἡμισύδουλοι.

600

ἢν δʼ ἰσόμοιρα Κρόνοιο σελάσματα Κύπριδος ὀφθῇ,

πανδούλους τε τίθησιν ὁμόζυγα λατρεύοντας,

οἰκέτιδος γενεῆς τε πεφυκότας ἐκ γενετήρων·

οὗτοι δεσποσύνων τε πικρὰς ἕξουσιν ἀνάγκας,

ἐξ ἑτέρων τε δόμων ἑτέροις πάλι δουλεύσουσιν,

605

ἑπτάκι κυρείαις καὶ πεντάκι καινισθέντες,.

εἰς γῆρας δʼ ἥξουσιν ἀνασσόμενοι διὰ παντός.

Ἠελίου δʼ ἀκτῖνες ἀνοικείως ἐπὶ τούσδε

νεύουσαι δεσμούς τε κατηγορίας τε φοροῦσιν

ἀνδράσιν οἰκονόμοισι, καὶ ἔμπαλιν ἔκλυσιν ἄτης,

610

κινδύνων κρυερῶν τε καὶ ἀλγεινῶν εἱρκτάων.

ταὐτὸ πάθος κείνοισι καὶ ἄρξεται, ἢν ἀπολήγῃ — — — — — —

Ἀντιμεσουρανέων δʼ ὁπότʼ ἂν Κρόνος Ἀρεῖ λάμψῃ,

θηροβόρου θανάτου φωσὶν κλωθῶα βαρεῖαν

ὧν σάρκας δαΐσονται ὀρέστεροι ἠὲ λέοντες,

615

σύες ἀργιόδοντες, ἢ αἱματοπώτιδες ἄρκτοι·

σχήμασι δʼ ἐν τούτοις ὁ γεγὼς καὶ πτώσιας οἴκων

ταρβείτω, καὶ σφάλματʼ ἀφʼ ὑψηλοῖο μελάθρου.

Πάντα γὰρ ἀνθρώποισι πέλει κατὰ Μοῖραν ἄφυκτον·

ὡς μὲν ζωιδίων κύκλιος πόρος αἰθέρα τέμνει,

620

μιγνυμένων στοιχηδὸν ἀφισταμένων τʼ εἰδώλων,

οὕτω καὶ μερόπων γενεὴ καματηδὸν ἀλᾶται,

ἢ βίον ἢ θάνατον διζημένη οὐρανόπλαγκτον.

Ταῦτά τοι οὐρανίων ἄστρων στοιχεῖα τέτυκται,

οἷς ὁ πάλαι καὶ ὁ νῦν καὶ ἐπὼν χρόνος ἐκμεμέτρηται

625

ἐκμέτροις αἰῶσι, καὶ εἰς αἰῶνας ὀπηδεῖ.

Manetho Astrologus Apotelesmatica 5

ed. Hermann Koechly

Search the Perseus Catalog for:

ΒΙΒΛΙΟΝ Δ.

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers