ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Εἴθ᾿ ὤφελ’ ἐν λειμῶνι μηδ’ ἕρπειν ὄφις,
1
μηδ’ ἐν νάπαισι τοῦδ’ ὑφεδρεύειν δράκων
ἀγκυλομήτης· οὐ γὰρ ἂν πλευρᾶς φῦμα,
μήτηρ γένους δύστηνος ἠπατημένη,
τόλμημα τολμᾶν παντάτολμον ἀνέτλη,
5
ἔρνους ἔρωτι θυμὸν ἐκπεπληγμένη,
θεώσεως πεισθεῖσα τυχεῖν αὐτόθεν,
οὐδ’ ἂν φαγεῖν πείσασα καρποῦ τὸν πόσιν
τοῦ μηδὲ συμφέροντος αὐτίκα σφίσι
λειμῶνος ἐξῴκιστο τοῦ πανολβίου,
10
λύμην κατακριθεῖσα καὶ λυγρὸν μόρον,
μήτηρ τέκνων τ’ ἤκουσεν ἐκ δυσκοιτίας
μογοστοκοῦσ’ ὠδῖσί τ’ ἐμπαρειμένη
1
ἱδρῶτ’ ἂν ᾤκει τήνδε γῆν ὀλεθρίαν
σὺν ἀνδρὶ καὶ τέκνοισιν ἀρᾶς ὑστάτης,
15
ἅπερ τεκεῖν ὥριστο λύπαις καὶ στόνοις,
διαδοχάς τε παραπέμπειν τῷ βίῳ
διαλλαγάς τ’ ἐντεῦθεν εὑρεῖν ἐξόχους,
οὐδ’ ἂν γένος τ’ ὄλωλεν ἀνθρώπων ἅπαν,
καὶ τὸν Δυνατὸν ἀλθανεῖν ἔπεισέ πως
20
ἀγαθότητι δαπέδῳ κατιέναι
καινῶς βροτωθῆναί τε καὶ τλῆσαι πάθος,
οὐδ’ ἂν ἐγὼ πέφυκα μήτηρ παρθένος
καὶ νῦν ἔκλυον Υἱὸν ἕλκεσθαι κρίσει,
οὐράνιον, γήϊνον, ἀκραιφνῆ γοναῖς,
25
ἰδεῖν τ’ ἔφριττον τόνδε καθυβρισμένον,
ἄτερ δαλῶν φέρουσα, φεῦ, δεινὴν φλόγα,
ἣ σφόδρα μαιμάσσει με καὶ δονεῖ κέαρ
καὶ καρδίαν δίεισιν ὡς ῥόπτρον μέγα,
ὡς νητρεκῶς ἤυσε Συμεὼν γέρων,
30
τηλεσκόποις ὄμμασι πάντως προβλέπων.
2
3
Ἠ που μεγέστη γίνεται σωτηρία,
ὅταν γυνὴ πρὸς ἄνδρα μὴ διχοστατῇ,
τὰ πάντα συμφέρουσα τῷδ’, ὥσπερ θέμις,
μηδὲ πρὸς ἄλλου πάρφασίν τινα κλύῃ,
35
ἀλλ’ ἐστι συμφρονοῦσα γνησίῳ πόσει.
Νῦν δ’ ἐχθρὰ πάντα, καὶ νοσεῖ τὰ καίρια,
αὐτῆς προδούσης ἄνδρα καὶ κράτους κλέος.
Φιλεῖ γὰρ ὕβρις ἡ πάλαι τίκτειν νέαν·
ἐκ δακρύων δάκρυα καταλείβεται,
40
ὧν οὔτε μέτρον οὔτ’ ἀριθμός ἐστί τις·
κακῷ κακὸν γὰρ εἰς ἅμιλλαν ἔρχεται.
Ὅθεν πότνια φύσις ἠτιμωμένη
στένει κλάουσα συμφορὰς πεφυρμένας
διαδοχάς τε τῶν ἀφερτάτων πόνων,
45
τὸν πάντα συντήκουσα δακρύοις χρόνον,
ἐπεὶ πρὸς ἐχθροῖς ᾔσθετ’ ἠδικημένη
καὶ μητρὸς αὐτῆς πρωτοπήμονος βλάβῃ
πατρός θ’ ὑποκλίναντος οὖας μητέρι,
ὧν πάντες ἐσμὲν οἱ κατὰ χθόν’ ἔκγονοι.
50
βοᾷ μὲν ὅρκους, ἀνακαλεῖ δεξιὰς,
4
5
πίστιν μεγίστην, καὶ Θεὸν μαρτύρεται·
ἔγνω γὰρ ἡ τάλαινα συμφορῶν ὕπο,
οἱον πατρῴαν μὴ λιπεῖν ἐσθλὸν χθόνα·
στυγεῖ δὲ κόσμον οὐδ’ ὁρῶσ’ εὐφραίνεται.
55
Εἰς τοῦτο γὰρ νῦν ἐκβέβηκ’ ἀλγηδόνος,
ὥσθ’ ἵμερός μ’ ὑπῆλθε γῇ τε καὶ πόλῳ
λέξαι μολοῦσαν δεῦρο φύσεως βλάβας.
Οὔπω γὰρ ἡ τάλαινα παύεται γόων,
τίκτουσα μὴ τίκτουσα, φεύγουσ’ αὖ τόκους.
60
Δύστην’· ἐμαυτὴν γὰρ λέγω, λέγουσα σὲ,
τίκτουσαν οὐ τίκτουσαν, ὡς ὑπὲρ λόγον.
τόκον γὰρ ἔγνων ἄτοκον, τί γὰρ φράσω;
πόνους φυγοῦσα καὶ φθορὰν νῦν καὶ πάλαι.
Οὐκ οἶδα τέρψιν οὐδ’ ἐπίψογον φάτιν
65
τινὸς πρὸς ἀνδρὸς μᾶλλον ἢ χαλκοῦ βαφάς·
οὐ γὰρ κορείης ἅμμα διέφθειρέ τις.
Καὶ παῖδα πῶς ἔτικτον; ὦ θάμβος μέγα·
ὑβρισμένον δὲ τανῦν πῶς οἴσω βλέπειν;
πόνους φυγοῦσα πῶς ὀδυνῶμαι κέαρ;
70
Ἀνηλάλαξα πῶς πάλαι χαρᾶς ὕπο,
ὅτ’ ἦλθεν εὐάγγελος ἀγγέλων τόκον,
6
7
φράζων ἄλυξιν δυσμενῶν βροτῶν γένει
καὶ γηθόσυνον χάρμα μοι φέρων μέγα;
λόγοις δὲ τοῦδ’ εὔπλαγκτος οὐκ ἐφαινόμην
75
πεισθεῖσα τῷ φέροντι θέσκελον φάτιν
οὐχὶ σφάγιον μηνύουσαν μ’ ἐκτεκεῖν,
ἀλλ’ ὡς ἄνακτα γῆς τε καὶ παντὸς πόλου.
Ὅμως δ’ ἔθυον καὶ γυναικείῳ νόμῳ
ψυχῆς ἔπεμπον ἀλαλαγμὸν ἐκ μέσης,
80
λάσκουσ’, ἀνευφημοῦσα τὴν ἀγγελίαν,
θυηφάγον φέρουσά τ’ εὐώδη φλόγα,
οἵαν θύειν φράζουσιν οἱ θεοπρόποι,
ζῆλον ζάπυρον, πνεῦμα συντετριμμένον,
ἔρωτά τ’ ἀκάθεκτον, ἔνθερμον λίαν,
85
ἃ θυσίαν οἴδαμεν εὐφημουμένην.
Καὶ πῶς στροβεῖ μου σπλάγχνα νῦν δριμὺ βέλος;
κἀγὼ μὲν ἦν πρόθυμος ἔννυχος δραμεῖν
ἰδεῖν τε Παιδὸς ἣν κακωσύνην πάθοι,
αὗται δ’ ἔπεισάν μ’ ἡμέρας μίμνειν φάος.
90
8
9
Εἴθ᾿ ὤφελ’ ἐν λειμῶνι μηδ’ ἕρπειν ὄφις,
1
μηδ’ ἐν νάπαισι τοῦδ’ ὑφεδρεύειν δράκων
ἀγκυλομήτης· οὐ γὰρ ἂν πλευρᾶς φῦμα,
μήτηρ γένους δύστηνος ἠπατημένη,
τόλμημα τολμᾶν παντάτολμον ἀνέτλη,
5
ἔρνους ἔρωτι θυμὸν ἐκπεπληγμένη,
θεώσεως πεισθεῖσα τυχεῖν αὐτόθεν,
οὐδ’ ἂν φαγεῖν πείσασα καρποῦ τὸν πόσιν
τοῦ μηδὲ συμφέροντος αὐτίκα σφίσι
λειμῶνος ἐξῴκιστο τοῦ πανολβίου,
10
λύμην κατακριθεῖσα καὶ λυγρὸν μόρον,
μήτηρ τέκνων τ’ ἤκουσεν ἐκ δυσκοιτίας
μογοστοκοῦσ’ ὠδῖσί τ’ ἐμπαρειμένη
ἱδρῶτ’ ἂν ᾤκει τήνδε γῆν ὀλεθρίαν
σὺν ἀνδρὶ καὶ τέκνοισιν ἀρᾶς ὑστάτης,
15
ἅπερ τεκεῖν ὥριστο λύπαις καὶ στόνοις,
διαδοχάς τε παραπέμπειν τῷ βίῳ
διαλλαγάς τ’ ἐντεῦθεν εὑρεῖν ἐξόχους,
οὐδ’ ἂν γένος τ’ ὄλωλεν ἀνθρώπων ἅπαν,
καὶ τὸν Δυνατὸν ἀλθανεῖν ἔπεισέ πως
20
ἀγαθότητι δαπέδῳ κατιέναι
καινῶς βροτωθῆναί τε καὶ τλῆσαι πάθος,
οὐδ’ ἂν ἐγὼ πέφυκα μήτηρ παρθένος
καὶ νῦν ἔκλυον Υἱὸν ἕλκεσθαι κρίσει,
οὐράνιον, γήϊνον, ἀκραιφνῆ γοναῖς,
25
ἰδεῖν τ’ ἔφριττον τόνδε καθυβρισμένον,
ἄτερ δαλῶν φέρουσα, φεῦ, δεινὴν φλόγα,
ἣ σφόδρα μαιμάσσει με καὶ δονεῖ κέαρ
καὶ καρδίαν δίεισιν ὡς ῥόπτρον μέγα,
ὡς νητρεκῶς ἤυσε Συμεὼν γέρων,
30
τηλεσκόποις ὄμμασι πάντως προβλέπων.
Ἠ που μεγέστη γίνεται σωτηρία,
ὅταν γυνὴ πρὸς ἄνδρα μὴ διχοστατῇ,
τὰ πάντα συμφέρουσα τῷδ’, ὥσπερ θέμις,
μηδὲ πρὸς ἄλλου πάρφασίν τινα κλύῃ,
35
ἀλλ’ ἐστι συμφρονοῦσα γνησίῳ πόσει.
Νῦν δ’ ἐχθρὰ πάντα, καὶ νοσεῖ τὰ καίρια,
αὐτῆς προδούσης ἄνδρα καὶ κράτους κλέος.
Φιλεῖ γὰρ ὕβρις ἡ πάλαι τίκτειν νέαν·
ἐκ δακρύων δάκρυα καταλείβεται,
40
ὧν οὔτε μέτρον οὔτ’ ἀριθμός ἐστί τις·
κακῷ κακὸν γὰρ εἰς ἅμιλλαν ἔρχεται.
Ὅθεν πότνια φύσις ἠτιμωμένη
στένει κλάουσα συμφορὰς πεφυρμένας
διαδοχάς τε τῶν ἀφερτάτων πόνων,
45
τὸν πάντα συντήκουσα δακρύοις χρόνον,
ἐπεὶ πρὸς ἐχθροῖς ᾔσθετ’ ἠδικημένη
καὶ μητρὸς αὐτῆς πρωτοπήμονος βλάβῃ
πατρός θ’ ὑποκλίναντος οὖας μητέρι,
ὧν πάντες ἐσμὲν οἱ κατὰ χθόν’ ἔκγονοι.
50
βοᾷ μὲν ὅρκους, ἀνακαλεῖ δεξιὰς,
πίστιν μεγίστην, καὶ Θεὸν μαρτύρεται·
ἔγνω γὰρ ἡ τάλαινα συμφορῶν ὕπο,
οἱον πατρῴαν μὴ λιπεῖν ἐσθλὸν χθόνα·
στυγεῖ δὲ κόσμον οὐδ’ ὁρῶσ’ εὐφραίνεται.
55
Εἰς τοῦτο γὰρ νῦν ἐκβέβηκ’ ἀλγηδόνος,
ὥσθ’ ἵμερός μ’ ὑπῆλθε γῇ τε καὶ πόλῳ
λέξαι μολοῦσαν δεῦρο φύσεως βλάβας.
Οὔπω γὰρ ἡ τάλαινα παύεται γόων,
τίκτουσα μὴ τίκτουσα, φεύγουσ’ αὖ τόκους.
60
Δύστην’· ἐμαυτὴν γὰρ λέγω, λέγουσα σὲ,
τίκτουσαν οὐ τίκτουσαν, ὡς ὑπὲρ λόγον.
τόκον γὰρ ἔγνων ἄτοκον, τί γὰρ φράσω;
πόνους φυγοῦσα καὶ φθορὰν νῦν καὶ πάλαι.
Οὐκ οἶδα τέρψιν οὐδ’ ἐπίψογον φάτιν
65
τινὸς πρὸς ἀνδρὸς μᾶλλον ἢ χαλκοῦ βαφάς·
οὐ γὰρ κορείης ἅμμα διέφθειρέ τις.
Καὶ παῖδα πῶς ἔτικτον; ὦ θάμβος μέγα·
ὑβρισμένον δὲ τανῦν πῶς οἴσω βλέπειν;
πόνους φυγοῦσα πῶς ὀδυνῶμαι κέαρ;
70
Ἀνηλάλαξα πῶς πάλαι χαρᾶς ὕπο,
ὅτ’ ἦλθεν εὐάγγελος ἀγγέλων τόκον,
φράζων ἄλυξιν δυσμενῶν βροτῶν γένει
καὶ γηθόσυνον χάρμα μοι φέρων μέγα;
λόγοις δὲ τοῦδ’ εὔπλαγκτος οὐκ ἐφαινόμην
75
πεισθεῖσα τῷ φέροντι θέσκελον φάτιν
οὐχὶ σφάγιον μηνύουσαν μ’ ἐκτεκεῖν,
ἀλλ’ ὡς ἄνακτα γῆς τε καὶ παντὸς πόλου.
Ὅμως δ’ ἔθυον καὶ γυναικείῳ νόμῳ
ψυχῆς ἔπεμπον ἀλαλαγμὸν ἐκ μέσης,
80
λάσκουσ’, ἀνευφημοῦσα τὴν ἀγγελίαν,
θυηφάγον φέρουσά τ’ εὐώδη φλόγα,
οἵαν θύειν φράζουσιν οἱ θεοπρόποι,
ζῆλον ζάπυρον, πνεῦμα συντετριμμένον,
ἔρωτά τ’ ἀκάθεκτον, ἔνθερμον λίαν,
85
ἃ θυσίαν οἴδαμεν εὐφημουμένην.
Καὶ πῶς στροβεῖ μου σπλάγχνα νῦν δριμὺ βέλος;
κἀγὼ μὲν ἦν πρόθυμος ἔννυχος δραμεῖν
ἰδεῖν τε Παιδὸς ἣν κακωσύνην πάθοι,
αὗται δ’ ἔπεισάν μ’ ἡμέρας μίμνειν φάος.
90
ΧΟΡΟΣ.
Δέσποινα, νῦν πύκαζε σὸν δέμας τάχει.
Ἄνδρες τρέχουσιν ἐμφανεῖς ἔξω πύλης.
Δέσποινα, νῦν πύκαζε σὸν δέμας τάχει.
Ἄνδρες τρέχουσιν ἐμφανεῖς ἔξω πύλης.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τί δ’ ἐστί; μῶν τι δυσμενῶν ἀγγέλλεται
λόχος κρυφαῖος ἑστάναι κατ’ εὐφρόνην;
Τί δ’ ἐστί; μῶν τι δυσμενῶν ἀγγέλλεται
λόχος κρυφαῖος ἑστάναι κατ’ εὐφρόνην;
ΧΟΡΟΣ.
Ἔννυχος ὄχλος ἐν θορύβῳ συρρέει,
95
στρατὸν πολύν τε πᾶσαν ἀν’ ὄρφναν βλέπω
λαμπτῆρας εἰσφέροντα καὶ πολλὰ ξίφη.
Ἔννυχος ὄχλος ἐν θορύβῳ συρρέει,
95
στρατὸν πολύν τε πᾶσαν ἀν’ ὄρφναν βλέπω
λαμπτῆρας εἰσφέροντα καὶ πολλὰ ξίφη.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Καὶ μὴν πρὸς ἡμᾶς νῦν τις ἐν σπουδῇ ποδὸς
στείχει, νέον τι πρᾶγμ’ ἔχων ἴσως φράσαι.
Καὶ μὴν πρὸς ἡμᾶς νῦν τις ἐν σπουδῇ ποδὸς
στείχει, νέον τι πρᾶγμ’ ἔχων ἴσως φράσαι.
ΧΟΡΟΣ.
Ἴδω, τί λέξει καὶ τίν’ ἀγγελεῖ λόγον. —
100
Πότνια, πότνα, σεμνοτάτη παρθένε·
αἰ αἰ, αἰ αἰ·
Πολλὴ μὲν ἐν βροτοῖσι κοὐκ ἀνώνυμος
ἁγνὴ κέκλησαι, τῆσδε γῆς ὅσοι πέδον
10
11
ναίουσι, λαμπρὸν φῶς ὁρῶντες ἡλίου·
105
τανῦν δὲ τάλαιν’ ἡ πάλαι μακαρία.
Ἴδω, τί λέξει καὶ τίν’ ἀγγελεῖ λόγον. —
100
Πότνια, πότνα, σεμνοτάτη παρθένε·
αἰ αἰ, αἰ αἰ·
Πολλὴ μὲν ἐν βροτοῖσι κοὐκ ἀνώνυμος
ἁγνὴ κέκλησαι, τῆσδε γῆς ὅσοι πέδον
ναίουσι, λαμπρὸν φῶς ὁρῶντες ἡλίου·
105
τανῦν δὲ τάλαιν’ ἡ πάλαι μακαρία.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τί δ’ ἐστίν; ἦ πω τὶς μ’ ἀποκτεῖναι θέλει;
Τί δ’ ἐστίν; ἦ πω τὶς μ’ ἀποκτεῖναι θέλει;
ΧΟΡΟΣ.
Οὒκ, ἀλλὰ Παῖς θνήσκει σὸς ὑπ’ ἀλαστόρων.
Οὒκ, ἀλλὰ Παῖς θνήσκει σὸς ὑπ’ ἀλαστόρων.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
οἴμοι, τί λέξεις; ὥς μ’ ἀπώλεσας, γύναι.
οἴμοι, τί λέξεις; ὥς μ’ ἀπώλεσας, γύναι.
ΧΟΡΟΣ.
Ὡς οὐκέτ’ ὄντος Υἱέος φρόντιζε δή.
110
Ὡς οὐκέτ’ ὄντος Υἱέος φρόντιζε δή.
110
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὠ δεινὰ λέξασ’, οὐχὶ συγκλείσεις στόμα
καὶ πᾶν μεθήσεις ἀπρεπὲς ῥῆμ’ ἐκφέρειν;
Τὸν ὄντ’ ἀεὶ γὰρ μηκέτ’ εἶναι πῶς λέγεις;
Εὔφημος ἴσθι, κἄν τί σοι χρεία λέγειν,
λέγ’, ὡς προσήκει, μηδ’ ἀτιμάσῃς Θεὸν.
115
Γονὰς γὰρ ἀπὸ χρυσέας ἔβλαστε μοι·
καινὸν δὲ πίτνειν αἷμ’ ὑπ’ ἀνέρων Θεοῦ·
12
13
θανεῖν τὸν ἀθάνατον οὐκ ἔχει λόγον.
Ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην.
Ὠ δεινὰ λέξασ’, οὐχὶ συγκλείσεις στόμα
καὶ πᾶν μεθήσεις ἀπρεπὲς ῥῆμ’ ἐκφέρειν;
Τὸν ὄντ’ ἀεὶ γὰρ μηκέτ’ εἶναι πῶς λέγεις;
Εὔφημος ἴσθι, κἄν τί σοι χρεία λέγειν,
λέγ’, ὡς προσήκει, μηδ’ ἀτιμάσῃς Θεὸν.
115
Γονὰς γὰρ ἀπὸ χρυσέας ἔβλαστε μοι·
καινὸν δὲ πίτνειν αἷμ’ ὑπ’ ἀνέρων Θεοῦ·
θανεῖν τὸν ἀθάνατον οὐκ ἔχει λόγον.
Ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην.
ΧΟΡΟΣ.
Ὠ τλῆμον, οὐκ οἶσθ’, οἷ κακῶν ἐλήλυθας,
120
καὶ τούσδε κινεῖς κἀναμοχλεύεις λόγους.
Ἠοῦς φανείσης Υἱέος γ’ ὄψει μόρον,
ὡς πάννυχον κρίνουσιν οἱ μιαιφόνοι.
Καίτοι δέδορκ’ ἐνθάδε τῶν Παιδὸς τινὰ
στείχονθ’ ὀπαδῶν, πνεῦμά τ’ ἠρεθισμένον,
125
σπουδῇ πρὸς ἡμᾶς τόνδ’ ἰθύνοντα δρόμον·
δείκνυσι δ’, ὥς τι καινὸν ἀγγείλῃ παρών.
Ὠ τλῆμον, οὐκ οἶσθ’, οἷ κακῶν ἐλήλυθας,
120
καὶ τούσδε κινεῖς κἀναμοχλεύεις λόγους.
Ἠοῦς φανείσης Υἱέος γ’ ὄψει μόρον,
ὡς πάννυχον κρίνουσιν οἱ μιαιφόνοι.
Καίτοι δέδορκ’ ἐνθάδε τῶν Παιδὸς τινὰ
στείχονθ’ ὀπαδῶν, πνεῦμά τ’ ἠρεθισμένον,
125
σπουδῇ πρὸς ἡμᾶς τόνδ’ ἰθύνοντα δρόμον·
δείκνυσι δ’, ὥς τι καινὸν ἀγγείλῃ παρών.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τί δήποτ’ ἄρα σημᾶναι νέον θέλει;
Τί δήποτ’ ἄρα σημᾶναι νέον θέλει;
ΧΟΡΟΣ.
Ἴδω, τί λέξαι πνευστιῶν οὗτος θέλει.
Ἴδω, τί λέξαι πνευστιῶν οὗτος θέλει.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Ὀττοτοτοί·
130
Καλλίστα, πότνα , σεμνοτάτη Μαρία,
αἲ αἲ αἲ αἲ
ἀπωλόμεσθ’ οὐ δυσμενῶν τάχ’ ὑπό του.
14
15
Ὀττοτοτοί·
130
Καλλίστα, πότνα , σεμνοτάτη Μαρία,
αἲ αἲ αἲ αἲ
ἀπωλόμεσθ’ οὐ δυσμενῶν τάχ’ ὑπό του.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τίνα θροεῖς αὐδάν; τίνα βοᾷς λόγον;
Ἄγ’ εἰπὲ, τίς φοβεῖ σε φήμ’ αὖθις νέα;
135
Τίνα θροεῖς αὐδάν; τίνα βοᾷς λόγον;
Ἄγ’ εἰπὲ, τίς φοβεῖ σε φήμ’ αὖθις νέα;
135
ΧΟΡΟΣ.
Ἔκλυες, ὤ· ἄιες, ὤ· ἤκουσας, ὃς
ὃς Παῖδα σὸν προὔδωκε τοῖς μιαιφόνοις;
Ἔκλυες, ὤ· ἄιες, ὤ· ἤκουσας, ὃς
ὃς Παῖδα σὸν προὔδωκε τοῖς μιαιφόνοις;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Πρὸς τοῦ τόδ’ ἄλλο καινὸν ἀγγελεῖς κακόν;
Τίς ἐστι; μῶν τις τῶν φιλεῖν ἠλπισμένων;
Πρὸς τοῦ τόδ’ ἄλλο καινὸν ἀγγελεῖς κακόν;
Τίς ἐστι; μῶν τις τῶν φιλεῖν ἠλπισμένων;
ΧΟΡΟΣ.
Ἀργυροδέκτης, δύστροπος μύστης, λέγει,
140
ἀργυροφύλαξ, ἀργυροτρώκτης πλέον.
Ἀργυροδέκτης, δύστροπος μύστης, λέγει,
140
ἀργυροφύλαξ, ἀργυροτρώκτης πλέον.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
οἶμοι, τόδ’ οἷον ἄλλο πρὸς κακῷ κακὸν,
εἰ τοῖς φιλεῖν δοκοῦσι κατειργάσμεθα·
Ἠ που τετόλμηκ’ ἔργον ἄτολμον τάλας;
Τί δ’ ἐγκαλῶν προὔδωκε παντευεργέτην;
145
ἢ τίς λαβὴ δράματος ἦν τῷ μαινόλῃ;
οἶμοι, τόδ’ οἷον ἄλλο πρὸς κακῷ κακὸν,
εἰ τοῖς φιλεῖν δοκοῦσι κατειργάσμεθα·
Ἠ που τετόλμηκ’ ἔργον ἄτολμον τάλας;
Τί δ’ ἐγκαλῶν προὔδωκε παντευεργέτην;
145
ἢ τίς λαβὴ δράματος ἦν τῷ μαινόλῃ;
ΧΟΡΟΣ.
Ἄκουε τοῦδ’, ὅς σοι τρανῶς πάντ’ ἀγγελεῖ.
16
17
Ἄκουε τοῦδ’, ὅς σοι τρανῶς πάντ’ ἀγγελεῖ.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Ἄκουε, τλῆμον, ἡ τὸ πρὶν πανολβία,
ἄκουσον, οὕς σοι δυστυχεῖς φέρω λόγους.
Ἄκουε, τλῆμον, ἡ τὸ πρὶν πανολβία,
ἄκουσον, οὕς σοι δυστυχεῖς φέρω λόγους.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Αἲ αἱ· διοιχόμεσθα· δῆλος εἶ λόγῳ·
150
κακῶν γὰρ ἥκεις, ὡς ἔοικεν, ἄγγελος.
Αἲ αἱ· διοιχόμεσθα· δῆλος εἶ λόγῳ·
150
κακῶν γὰρ ἥκεις, ὡς ἔοικεν, ἄγγελος.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
κακῶν μὲν, ἀληθῶν δ’ ὅμως· τί γὰρ φράσω;
Ἐπεὶ τὸ πάσχα καινὸν, ὡς ἔφη, φάγοι,
μύσταις ἄριστον παραθεὶς, δεῖπνον μέγα,
δείξας δ’ ἐν αἰνιγμοῖσι τὸν λογοπράτην,
155
ἔπειτα νίψας τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας
ἔξεισιν, ὡς εἴθιστ᾿, ἐλαιῶν εἰς ὄρος,
εἰπών τε μύσταις πάνθ᾿, ἅπερ τανῦν πάθοι,
καταρτίσας πάντας τε μυσταγωγίαις
πολλοῖς ξὺν ἄλλοις καὶ τάδ’ εἶπε πρὸς Θεὸν·
160
Πάτερ, μέγιστον νῦν πάρασχέ μοι κλέος·
τὸ παρὰ σοὶ γὰρ μὴ λιπὼν ποτὲ κλέος
εἰς μεῖζον ἥξω, δυσμενῆ κτανὼν βροτῶν·
ἔθνη τε διδοῖς πάντ’ ἔχοντι πρὸς σέθεν·
18
19
20
λαβὼν δὲ πάντας, χὠς ἀριστεῖον σφέων
165
ὑπερκρεμασθεὶς, αὐγε σαῖν χεροῖν νέμω.
Κυδρούμενος δὲ τοῖς ἀριστεύμασί μου
κάλει φίλους εἰς δαῖτα. Μακάριος εἶ,
μακάριος τοιάδε διειργασμένος.“
Ὅδ᾿ αὗθις ἀφίησιν ὡς βροτῶν ὄπα
170
δηλῶν κλεϊσμὸν αἰθεροδρόμῳ βοῇ·
„Καὶ πρὶν κλείσας νῦν ελεΐσω σε πλέον.“
Ἐπεὶ δὲ μύσταις ταῦτ’ ἐνηχήθη ξένως,
ἥκει πρὸς αὐτοῖς ἐν τόπῳ τοῦ χειμάρου
πρὸς κῆπον, ᾗχι πολλάκις συνήγετο,
175
ὃν οὐδ’ ὁ πράτης ἀγνοῶν νύκτωρ μέσον
ἔφθασεν ὄχλον τῶν μιαιφόνων ἐγὼν,
ξιφηφοροῦντας καὶ φονῶντας ἐν θράσει·
ὃς δὲ προσιὼν ὡς φίλος Διδασκάλῳ
„Ῥαββὶ,“ προσειπὼν, „χαῖρ᾿,“ ἐφίλει δυστρόπως.
180
21
22
κακῶν μὲν, ἀληθῶν δ’ ὅμως· τί γὰρ φράσω;
Ἐπεὶ τὸ πάσχα καινὸν, ὡς ἔφη, φάγοι,
μύσταις ἄριστον παραθεὶς, δεῖπνον μέγα,
δείξας δ’ ἐν αἰνιγμοῖσι τὸν λογοπράτην,
155
ἔπειτα νίψας τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας
ἔξεισιν, ὡς εἴθιστ᾿, ἐλαιῶν εἰς ὄρος,
εἰπών τε μύσταις πάνθ᾿, ἅπερ τανῦν πάθοι,
καταρτίσας πάντας τε μυσταγωγίαις
πολλοῖς ξὺν ἄλλοις καὶ τάδ’ εἶπε πρὸς Θεὸν·
160
Πάτερ, μέγιστον νῦν πάρασχέ μοι κλέος·
τὸ παρὰ σοὶ γὰρ μὴ λιπὼν ποτὲ κλέος
εἰς μεῖζον ἥξω, δυσμενῆ κτανὼν βροτῶν·
ἔθνη τε διδοῖς πάντ’ ἔχοντι πρὸς σέθεν·
λαβὼν δὲ πάντας, χὠς ἀριστεῖον σφέων
165
ὑπερκρεμασθεὶς, αὐγε σαῖν χεροῖν νέμω.
Κυδρούμενος δὲ τοῖς ἀριστεύμασί μου
κάλει φίλους εἰς δαῖτα. Μακάριος εἶ,
μακάριος τοιάδε διειργασμένος.“
Ὅδ᾿ αὗθις ἀφίησιν ὡς βροτῶν ὄπα
170
δηλῶν κλεϊσμὸν αἰθεροδρόμῳ βοῇ·
„Καὶ πρὶν κλείσας νῦν ελεΐσω σε πλέον.“
Ἐπεὶ δὲ μύσταις ταῦτ’ ἐνηχήθη ξένως,
ἥκει πρὸς αὐτοῖς ἐν τόπῳ τοῦ χειμάρου
πρὸς κῆπον, ᾗχι πολλάκις συνήγετο,
175
ὃν οὐδ’ ὁ πράτης ἀγνοῶν νύκτωρ μέσον
ἔφθασεν ὄχλον τῶν μιαιφόνων ἐγὼν,
ξιφηφοροῦντας καὶ φονῶντας ἐν θράσει·
ὃς δὲ προσιὼν ὡς φίλος Διδασκάλῳ
„Ῥαββὶ,“ προσειπὼν, „χαῖρ᾿,“ ἐφίλει δυστρόπως.
180
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Φεῦ, φεῦ, τί χεῖρον τοῦδε τολμήσειε τις;
Τί γοῦν πρὸς αὐτὸν ἀντέφησε Παῖς ἐμός;
Φεῦ, φεῦ, τί χεῖρον τοῦδε τολμήσειε τις;
Τί γοῦν πρὸς αὐτὸν ἀντέφησε Παῖς ἐμός;
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Οὐκ εἶπεν οὐδὲν πλήν· Ἑταῖρ’, ἐφ’ ᾧ πάρει;“
Ἄφαρ δ’ ἔβαλλον χεῖρας οἱ μιαιφόνοι·
ἄμμες δ’ ἀφέντες ἄλλος ἄλλῃ φεύγομεν.
185
Πέτρος δ’ ὁ κλεινὸς καὶ λόγοις ἀπείπατο,
μόνος δ’ ἐπιστήθιος εἵπετ’ ἀτρέμας.
Ἔδοξα δ’ αὐτὸς ὑπό του πεπυθέναι
σιγῇ λέγοντος ὡς πρὸς αὐτὸν ἠρέμα
τὸν δύστροπον πράτην γε τοῦ Διδασκάλου·
190
Τῆς ἀσεβείας· ὦ τάλ’, οὐ φοβῇ Θεὸν;
οὐ θεσμὸν αἰδῇ τῶν βροτῶν τῆς οὐσίας
Ἀδάμ τε τὸν σπείραντα γηγενῆ στάχυν
καὶ πατριάρχας ἐκλελεγμένου γένους;
Μύστης φανεὶς σὺ συμμαθητάς αἰσχύνεις
195
τὸν μυσταγωγὸν, φεῦ, προδοὺς ἀργυρίου,
προύδωκας αὐτὸν εἰς φόνον μιαιφόνοις.
Οὐκ εἶπεν; οὐ σῆς προὐνοήσατο φρενὸς
23
24
σκοπεῖν, ἐφ’ οἷσι νῦν ἑκὼν ἀλγύνεται;
Σὺ δ’ οὐκ ἀνέσχου· τοιγαροῦν γνοίης τάχει,
200
εὖ δ’ ἴσθι, πατρὸς δ’ εὐσεβὲς θάλπει γένος.
Εἰ μὴ γὰρ ὅρκοις Ἀβραὰμ ἐπεσχέθη,
οὐκ ἄν ποτ’ ἔσχε μὴ τάδ’ ὑπεξιέναι
κἀντεῦθεν ὑμῖν ἀποδοῦναι τὴν δίκην.
Δοκεῖς γὰρ αὐτὸν τάδ’ ὑποστῆναι πάθη,
205
εἰ μή τι κερδαίνοντα κἀντεῦθεν μέγα;
Νῦν δ’ ἐκ χθονὸς μὲν, ἔστ’ ἂν ἔρχηται πάλιν,
καινῶς ἄνεισι, σίγα δ’ ἕξεται κρίσιν
ἐρῶν καθ’ ὑμῶν Πατρὶ σὴν ἁμαρτίαν
λαοῦ τε τοῦδε μαινόλου τολμηρίαν,
210
ὡς καὶ προεῖπε Δαυΐδου γλώσσῃ πάλαι
οὐκ ἀγνοοῦντι καὶ πρὸ τῆς τολμηρίας,
πλήσει τε πᾶσαν γαῖαν εὐδόξων λόγων
ἔργων τε κλεινῶν, μυρίων, θαυμασίων,
ὄψεσθε δ’ ἐν Πατρός μολοῦντ’ αὖθις κλέει,
215
κρίσιν φέροντα ζῶσι καὶ τεθνηκόσι
25
26
καὶ πᾶσι παρέχοντα τὰ κατ’ ἀξίαν.
Πῶς γοῦν προσόψει σύ τε καὶ μιαιφόνοι,
ἢ ποίαν οὐκ ἐκτίσετ’ ἔνδικον τίσιν,.
Πλὴν καὶ πρὸ τοῦδε τίσετ’ ἔνδικον τίσιν,
220
εἰ μὴ χέρας νίψεσθε τὰς μιαιφόνους,
ἃς, ἢν θέλητε κἂν τανῦν ξυνιέναι,
αὐτὸς ῥυτοῖς νασμοῖσιν ἀπομόρξεται.
Ἢ σῆς γε τόλμης νῦν μάθῃς γεγευμένος,
σὺν σοὶ δὲ καὶ πᾶς τῶν ἀλαστόρων ὄχλος.
225
Νῦν δ’ εἰ μένειν δεῖ, μίμν’ ἐφ’ ἡμέραν μίαν,
εἰ μή τι πάθῃς, ὧν φόβος πολὺς κρατεῖ,
κἀγὼ προφήτης τῶν λόγων γενήσομαι.
Ἀλλ’ ἐκποδὼν ἄπιθι καὶ σαυτοῦ πέρι
φρόντιζε· ταὐτοῦ δ’ αὐτὸς εὖ γε θήσεται,
230
σὺ δ’, ὥσπερ εἰκὸς, κατθανῇ κακὸς κακῶς,
πρῶτα κρεμαστοῖς ἐν βρόχοις ἠρτημένος,
πήδημ’ ἐς ᾄδην κραιπνὸν ὁρμήσας τάχος,
λύπῃ παχνωθεὶς, ὡς προδοὺς ἀργυρίου,
27
28
καὶ νᾶμα πυρὸς παμφάγου σε δέξεται.
235
Οὐ γὰρ θέλεις νῦν ἐκφυγεῖν τιμωρίαν,
καὶ τῶνδε τεύξῃ, προὐνέπω δέ σοι τάδε·
Οὔ σ’ ἡ ’πιοῦσα λαμπὰς ὄψεται Θεοῦ,
οὐ νεκρεγέρτου νεκρέγερσιν κατίδῃς.
Ἐς γὰρ τοσοῦτον μωρίας ἀφικάνεις,
240
ὥστ’ ἐξὸν αὖθις δείν’ ἑλεῖν βουλεύματα
καὶ πάντ’ ἀφέντα προσπεσεῖν Διδασκάλῳ
κἀκ τῶν βλεφάρων θερμὰ χύσαι δάκρυα
βρόχον κρεμαστὸν ἐξανάψεις ἀγχόνης,
ψυχὴν ἀφεῖναι τοῖς βροχώμασι τρέχων.
245
Ὅμως δὲ κἀν τοῖσδ’ οὐκ ἀπειρηκὼς, σέ πως
σώσει, τὸ σόν γε προσκοπούμενος κέαρ·
οὐ γὰρ δύναιτ’ ἂν ἀγαθός που μὴ μένειν.
Ἀλλ’ οὔ σε μὴ θέλοντα κερδᾶναι θέλει·
οὐ γὰρ νόμον τίθησιν ἐν βροτοῖς βίαν·
250
ἥκιστα τοῦδε λῆμ’ ἔφυ τυραννικόν·
ῥαγεὶς γὰρ αἰσχρῶς πάγκακον ῥήξεις κέαρ.
29
30
Αλλ’ οὔτι ταύτῃ ταῦτα, μὴ σύ που δόκει·
ἔτ’ εἰς ἀγῶνας σύ τε καὶ μιαιφόνοι,
καὶ πᾶσι συνδράσασιν οὐ σμικροὶ πόνοι.
255
Αἴσθοιτο δ’ αὐτῶν δῆμος ὑβριστὴς ἅπας
ἤτοι θανόντες ἢ φάος δεδορκότες,
οὓς νᾶμα πυρὸς αὖθις ὑποδέξεται.
Ὀρθῶς λέλεκται μῦθος ἀψευδὴς ὅδε,
ἄκου’, Ἰούδα, σῶν κακῶν κατάστασιν.
260
Καίτοι προκόψω γ’ οὐδὲν ἢ σκῆψιν μόνην·
οὐ γὰρ Θεὸς σε σωφρονεῖν ἀναγκάσει·
ἐν τῇ προαιρέσει δὲ καὶ γνώμῃ βροτῶν
τὸ σωφρονεῖν ἔνεστιν εἰς τὰ πάντ’ ἀεί.“
Ταῦτ’ εἶπεν οὐκ οἶδ’ ἄγγελός τις ἢ βροτὸς
265
πρὸς αὐτὸν, ὡς εἴρηκα, τὸν λογοπράτην.
Οὐκ εἶπεν οὐδὲν πλήν· Ἑταῖρ’, ἐφ’ ᾧ πάρει;“
Ἄφαρ δ’ ἔβαλλον χεῖρας οἱ μιαιφόνοι·
ἄμμες δ’ ἀφέντες ἄλλος ἄλλῃ φεύγομεν.
185
Πέτρος δ’ ὁ κλεινὸς καὶ λόγοις ἀπείπατο,
μόνος δ’ ἐπιστήθιος εἵπετ’ ἀτρέμας.
Ἔδοξα δ’ αὐτὸς ὑπό του πεπυθέναι
σιγῇ λέγοντος ὡς πρὸς αὐτὸν ἠρέμα
τὸν δύστροπον πράτην γε τοῦ Διδασκάλου·
190
Τῆς ἀσεβείας· ὦ τάλ’, οὐ φοβῇ Θεὸν;
οὐ θεσμὸν αἰδῇ τῶν βροτῶν τῆς οὐσίας
Ἀδάμ τε τὸν σπείραντα γηγενῆ στάχυν
καὶ πατριάρχας ἐκλελεγμένου γένους;
Μύστης φανεὶς σὺ συμμαθητάς αἰσχύνεις
195
τὸν μυσταγωγὸν, φεῦ, προδοὺς ἀργυρίου,
προύδωκας αὐτὸν εἰς φόνον μιαιφόνοις.
Οὐκ εἶπεν; οὐ σῆς προὐνοήσατο φρενὸς
σκοπεῖν, ἐφ’ οἷσι νῦν ἑκὼν ἀλγύνεται;
Σὺ δ’ οὐκ ἀνέσχου· τοιγαροῦν γνοίης τάχει,
200
εὖ δ’ ἴσθι, πατρὸς δ’ εὐσεβὲς θάλπει γένος.
Εἰ μὴ γὰρ ὅρκοις Ἀβραὰμ ἐπεσχέθη,
οὐκ ἄν ποτ’ ἔσχε μὴ τάδ’ ὑπεξιέναι
κἀντεῦθεν ὑμῖν ἀποδοῦναι τὴν δίκην.
Δοκεῖς γὰρ αὐτὸν τάδ’ ὑποστῆναι πάθη,
205
εἰ μή τι κερδαίνοντα κἀντεῦθεν μέγα;
Νῦν δ’ ἐκ χθονὸς μὲν, ἔστ’ ἂν ἔρχηται πάλιν,
καινῶς ἄνεισι, σίγα δ’ ἕξεται κρίσιν
ἐρῶν καθ’ ὑμῶν Πατρὶ σὴν ἁμαρτίαν
λαοῦ τε τοῦδε μαινόλου τολμηρίαν,
210
ὡς καὶ προεῖπε Δαυΐδου γλώσσῃ πάλαι
οὐκ ἀγνοοῦντι καὶ πρὸ τῆς τολμηρίας,
πλήσει τε πᾶσαν γαῖαν εὐδόξων λόγων
ἔργων τε κλεινῶν, μυρίων, θαυμασίων,
ὄψεσθε δ’ ἐν Πατρός μολοῦντ’ αὖθις κλέει,
215
κρίσιν φέροντα ζῶσι καὶ τεθνηκόσι
καὶ πᾶσι παρέχοντα τὰ κατ’ ἀξίαν.
Πῶς γοῦν προσόψει σύ τε καὶ μιαιφόνοι,
ἢ ποίαν οὐκ ἐκτίσετ’ ἔνδικον τίσιν,.
Πλὴν καὶ πρὸ τοῦδε τίσετ’ ἔνδικον τίσιν,
220
εἰ μὴ χέρας νίψεσθε τὰς μιαιφόνους,
ἃς, ἢν θέλητε κἂν τανῦν ξυνιέναι,
αὐτὸς ῥυτοῖς νασμοῖσιν ἀπομόρξεται.
Ἢ σῆς γε τόλμης νῦν μάθῃς γεγευμένος,
σὺν σοὶ δὲ καὶ πᾶς τῶν ἀλαστόρων ὄχλος.
225
Νῦν δ’ εἰ μένειν δεῖ, μίμν’ ἐφ’ ἡμέραν μίαν,
εἰ μή τι πάθῃς, ὧν φόβος πολὺς κρατεῖ,
κἀγὼ προφήτης τῶν λόγων γενήσομαι.
Ἀλλ’ ἐκποδὼν ἄπιθι καὶ σαυτοῦ πέρι
φρόντιζε· ταὐτοῦ δ’ αὐτὸς εὖ γε θήσεται,
230
σὺ δ’, ὥσπερ εἰκὸς, κατθανῇ κακὸς κακῶς,
πρῶτα κρεμαστοῖς ἐν βρόχοις ἠρτημένος,
πήδημ’ ἐς ᾄδην κραιπνὸν ὁρμήσας τάχος,
λύπῃ παχνωθεὶς, ὡς προδοὺς ἀργυρίου,
καὶ νᾶμα πυρὸς παμφάγου σε δέξεται.
235
Οὐ γὰρ θέλεις νῦν ἐκφυγεῖν τιμωρίαν,
καὶ τῶνδε τεύξῃ, προὐνέπω δέ σοι τάδε·
Οὔ σ’ ἡ ’πιοῦσα λαμπὰς ὄψεται Θεοῦ,
οὐ νεκρεγέρτου νεκρέγερσιν κατίδῃς.
Ἐς γὰρ τοσοῦτον μωρίας ἀφικάνεις,
240
ὥστ’ ἐξὸν αὖθις δείν’ ἑλεῖν βουλεύματα
καὶ πάντ’ ἀφέντα προσπεσεῖν Διδασκάλῳ
κἀκ τῶν βλεφάρων θερμὰ χύσαι δάκρυα
βρόχον κρεμαστὸν ἐξανάψεις ἀγχόνης,
ψυχὴν ἀφεῖναι τοῖς βροχώμασι τρέχων.
245
Ὅμως δὲ κἀν τοῖσδ’ οὐκ ἀπειρηκὼς, σέ πως
σώσει, τὸ σόν γε προσκοπούμενος κέαρ·
οὐ γὰρ δύναιτ’ ἂν ἀγαθός που μὴ μένειν.
Ἀλλ’ οὔ σε μὴ θέλοντα κερδᾶναι θέλει·
οὐ γὰρ νόμον τίθησιν ἐν βροτοῖς βίαν·
250
ἥκιστα τοῦδε λῆμ’ ἔφυ τυραννικόν·
ῥαγεὶς γὰρ αἰσχρῶς πάγκακον ῥήξεις κέαρ.
Αλλ’ οὔτι ταύτῃ ταῦτα, μὴ σύ που δόκει·
ἔτ’ εἰς ἀγῶνας σύ τε καὶ μιαιφόνοι,
καὶ πᾶσι συνδράσασιν οὐ σμικροὶ πόνοι.
255
Αἴσθοιτο δ’ αὐτῶν δῆμος ὑβριστὴς ἅπας
ἤτοι θανόντες ἢ φάος δεδορκότες,
οὓς νᾶμα πυρὸς αὖθις ὑποδέξεται.
Ὀρθῶς λέλεκται μῦθος ἀψευδὴς ὅδε,
ἄκου’, Ἰούδα, σῶν κακῶν κατάστασιν.
260
Καίτοι προκόψω γ’ οὐδὲν ἢ σκῆψιν μόνην·
οὐ γὰρ Θεὸς σε σωφρονεῖν ἀναγκάσει·
ἐν τῇ προαιρέσει δὲ καὶ γνώμῃ βροτῶν
τὸ σωφρονεῖν ἔνεστιν εἰς τὰ πάντ’ ἀεί.“
Ταῦτ’ εἶπεν οὐκ οἶδ’ ἄγγελός τις ἢ βροτὸς
265
πρὸς αὐτὸν, ὡς εἴρηκα, τὸν λογοπράτην.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὠ γαῖα μῆτερ ἡλίου τ’ ἀναπτυχαί·
οἵων λόγων ἄρρητον εἰσήκουσ’ ὄπα·
Τάχ’ ἐξ ὀπαδοῦ δρᾶμα, Παῖ, κατηρτύθη,
ὃν πολλάκις ἔδειξας αἰνιγμῷ φίλοις·
270
31
32
οὐ γίρ σ’ ἔλαθε, τῶνδ’ ὃς αἴτιος κακῶν.
Ὦ παγκάκιστε, τοῦτο γάρ σ’ εἰπεῖν ἔχω,
σὺ ταῦτ’ ἔδρασας, σὸν προδοὺς εὐεργέτην ·
σὰ ταῦτα, δαῖμον · τίς γὰρ ἂν ἄλλος ποτὲ
ἔδρασεν ἢ ’βούλευσε δυσμενὴς ἀνήρ ;
275
Ὄλοιθ’ ὁ δράσας· ἡ δίκη δ’ ἐπίσταται,
αἰσχρός τε μύστης ἀξίαν τίσει δίκην.
Ἀργυραμοιβὲ, ποῦ συνῄδη σῷ δόλῳ ;
̓Αρ’ εἰσέτι ζῇς δεινὰ ταῦτ’ εἰργασμένος
οὐδ’ ὑπὸ γῆς τάρταρα σὸν κρύπτεις δέμας;
280
Δεῖ γὰρ τανῦν ἢ γῆς σε κρυβῆναι κάτω
ἢ πυρὸς ἐν ῥιπαῖσιν αἰθέρος θανεῖν.
Ὦ μῖσος, ὦ μέγιστον, ἔχθιστον κακόν·
τὴν Δεσπότην προδοῦσαν ἐξαυδῶ κάραν,)
ἔτλης προσελθεῖν ὡς φίλος Διδασκάλῳ·
285
ἦλθες πρὸς αὐτὸν, ἦλθες ἔχθιστος γεγὼς
καὶ Πατρὶ καὐτῷ παντί τ’ ἀνθρώπων γένει.
Πῶς πῶς προσεῖπας, πῶς κατησπάσω προδούς;
33
34
Γλώσσῃ προσηύδας, καρδίᾳ μίασμ’ ἔχων.
Καὶ ταῦτα δράσας ἥλιόν τε προσβλέπειν
290
καὶ γαῖαν, ὦ κάκιστε, τολμᾷς εἰσέτι;
Ταῦτ’ οὔτι θάρσους ἐστὶν οὐδ’ εὐτολμίας
εὐεργέτην προδόντα τολμᾶν προσβλέπειν,
ἀλλ’ ἡ μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις νόσων
πασῶν, ἀναίδει’. Εὖ δ’ ἐπεμνήσθην σέθεν,
295
καίτοι πρὸς οὐδὲν κέρδος, αἰσχύνην δέ σου,
καὶ μὴ παρόντος, κἂν θάνῃς, κἂν φῶς βλέπῃς·
ἐγώ τε γὰρ λέξασα κουφισθήσομαι
ψυχὴν τἀληθῆ, σύ τε κοὐ κλύων μάθῃς·
μάθῃς γὰρ εὑρὼν τὴν κατ’ ἀξίαν τίσιν.
300
Ἐκ τῶν δὲ πρώτων πρῶτον ἄρξομαι λέγειν.
Ἄκου’, Ἰούδα, τὰ πρὸς αὐτοῦ καλά σοι·
Εἵλκυσεν ἐκ σκότους σε τῆς ἀγνωσίας,
ἔσωσέ σ’, ὑπέδειξε φῶς σωτηρίας,
δέδωκέ σοι χάρισμα πολλῶν θαυμάτων,
305
μύσταις ἔφησε καὶ σὲ συνεδριάσαι
35
36
κρῖναί τε φυλὰς Ἰσραὴλ παντὸς γένους.
Ἔθηκεν ἀργύρια πάντα χερσί σου,
ἔκοψε σου πρόφασιν ἀναργυρίας.
Ἔκλεπτες ἀεὶ, μὴ δόκει λεληθέναι,
310
ὅδ’, ἅτε πανάγαθος, οὐκ ἤλεγχε σε
λόγοισιν, οὐδὲ πρὸς σέθεν κακούμενος,
εἰδώς σε σαφῶς καὶ πρὸ τῆς τολμηρίας,
ἔνιψε καὶ σοὺς δυσμενεστάτους πόδας
ἄρτου τρύφος τ’ ἔδωκε μυστικωτάτου.
315
Καὶ ταῦθ’ ὑπ’ αὐτοῦ, παγκάκιστ’ ἀνδρῶν, παθὼν
προύδωκας αὐτὸν, δῶρα δ’ ἐκτήσω φόνου
πολλῶν προσόντων. Εἰ γὰρ ἦσθ’ ἀνάργυρος,
λαβὴν ἂν εἶχες τῶνδ’ ἐρασθῆναι τάχα,
νῦν δ’ οὐκ ἔχεις πρόφασιν, οὐκ ἔχεις λόγον
320
χείλη διᾶραι καὶ κατειπεῖν αἰτίαν.
Οὐ γὰρ τοσοῦτον σὺ δυνήσῃ πώποτε,
οὐδ’ εἰ γένος πᾶν δαιμόνων σοι συνδράμῃ
καὶ γῆν ἅπασαν ῥημάτων πλήσει κακῶν,
ἐπεί μιν ἐσθλὸν ἐπίσταται κτίσις,
325
καὶ πάντες ἐγνώρισαν ἐκ τῶν πραγμάτων.
Ἀλλ’ ἦγξεν ἀγχόνη σε φιλαργυρίας,
37
38
ἣ ῥίζα πάντων τῶν κακῶν πέφυκέ πως,
φρούδη δὲ πίστις, ἣ πρὶν ἀπόλωλε σοι.
τοιόσδε φανεὶς φῶς ὁρᾶν τολμᾷς, τάλα;
330
ἢ τὸν πρὶν οὐκ ἄρχειν Θεὸν δοκεῖς ἔτι
ἢ ζυγὰ δίκης ἐν κενοῖς κεῖσθαι τανῦν;
Ὦ κακὸν ἔρνος, οὔποτ᾿ ῥίζης βροτῶν,
πικρῶν δὲ ῥιζῶν φημί σ’ ἐκπεφυκέναι,
ἀλάστορος μὲν πρῶτον, εἶτα δὲ φθόνου,
335
φθόνου πότμου θ’, ὅσα τε γῆ τρέφει κακά·
οὐ γὰρ ἐρῶ ποτ’ ἐκ Θεοῦ φῦναί σ’ ἐγὼ,
εἰδυῖα καίπερ, ὡς τὸ πᾶν προαίρεσις·
Θεὸς γὰρ οὐκ ἄκοντα σαώζει βίᾳ.
Ω δύστροπ’, ὦ κάκιστε καὶ μιαιφόνε,
340
οἷον πέπραχας πεπρακὼς εὐεργέτην.
Αὐτός σ’, ἵν ἐλπὶς Παιδὸς εἶναι Πατέρα,
πρόρριζον ἐκτρίψειεν οὐτάσας πυρί.
Ἔρρ’, αἰσχροποιέ, φιλίας διαφθορεῦ·
39
40
ἀπέπτυσ’, οὐδ’ ἀπόντι σοι δεῖ συλλαλεῖν·
345
τὸν γὰρ δόλιον καὶ Θεὸς βδελύσσεται.
Ὠ Παῖ, τί δὴ χρυσοῦ μὲν, ὃς κίβδηλος ᾖ,
τεκμήρι’ ἀνθρώποισιν ὤπασας σαφῆ,
ἀνδρῶν δ’ ὅτῳ χρὴ τὸν κακὸν διειδέναι,
οὐδεὶς χαρακτὴρ ἐμπέφυκε σώματος,
350
ἀλλ’ αὐτὸς εἰδὼς ἀγνοεῖν πάντας θέλεις;
Ὄλοιτ᾿ ὄλοιτο πανδίκως κακεργάτης·
ἔρρ’ ἔρρε, παγκάκιστε καὶ μιαιφόνε,
ὄλοι’· ἐγὼ δὲ ζῶντα Παῖδ’ ἐπόψομαι,
κἂν νῦν στένουσα πολλὰ καὶ πεπληγμένη
355
κέντροις ἀνίας ἡ παντλάμων δακρύω·
γυνὴ γάρ εἰμι κἀπὶ δακρύοις ἔφυν.
Ὠ γαῖα μῆτερ ἡλίου τ’ ἀναπτυχαί·
οἵων λόγων ἄρρητον εἰσήκουσ’ ὄπα·
Τάχ’ ἐξ ὀπαδοῦ δρᾶμα, Παῖ, κατηρτύθη,
ὃν πολλάκις ἔδειξας αἰνιγμῷ φίλοις·
270
οὐ γίρ σ’ ἔλαθε, τῶνδ’ ὃς αἴτιος κακῶν.
Ὦ παγκάκιστε, τοῦτο γάρ σ’ εἰπεῖν ἔχω,
σὺ ταῦτ’ ἔδρασας, σὸν προδοὺς εὐεργέτην ·
σὰ ταῦτα, δαῖμον · τίς γὰρ ἂν ἄλλος ποτὲ
ἔδρασεν ἢ ’βούλευσε δυσμενὴς ἀνήρ ;
275
Ὄλοιθ’ ὁ δράσας· ἡ δίκη δ’ ἐπίσταται,
αἰσχρός τε μύστης ἀξίαν τίσει δίκην.
Ἀργυραμοιβὲ, ποῦ συνῄδη σῷ δόλῳ ;
̓Αρ’ εἰσέτι ζῇς δεινὰ ταῦτ’ εἰργασμένος
οὐδ’ ὑπὸ γῆς τάρταρα σὸν κρύπτεις δέμας;
280
Δεῖ γὰρ τανῦν ἢ γῆς σε κρυβῆναι κάτω
ἢ πυρὸς ἐν ῥιπαῖσιν αἰθέρος θανεῖν.
Ὦ μῖσος, ὦ μέγιστον, ἔχθιστον κακόν·
τὴν Δεσπότην προδοῦσαν ἐξαυδῶ κάραν,)
ἔτλης προσελθεῖν ὡς φίλος Διδασκάλῳ·
285
ἦλθες πρὸς αὐτὸν, ἦλθες ἔχθιστος γεγὼς
καὶ Πατρὶ καὐτῷ παντί τ’ ἀνθρώπων γένει.
Πῶς πῶς προσεῖπας, πῶς κατησπάσω προδούς;
Γλώσσῃ προσηύδας, καρδίᾳ μίασμ’ ἔχων.
Καὶ ταῦτα δράσας ἥλιόν τε προσβλέπειν
290
καὶ γαῖαν, ὦ κάκιστε, τολμᾷς εἰσέτι;
Ταῦτ’ οὔτι θάρσους ἐστὶν οὐδ’ εὐτολμίας
εὐεργέτην προδόντα τολμᾶν προσβλέπειν,
ἀλλ’ ἡ μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις νόσων
πασῶν, ἀναίδει’. Εὖ δ’ ἐπεμνήσθην σέθεν,
295
καίτοι πρὸς οὐδὲν κέρδος, αἰσχύνην δέ σου,
καὶ μὴ παρόντος, κἂν θάνῃς, κἂν φῶς βλέπῃς·
ἐγώ τε γὰρ λέξασα κουφισθήσομαι
ψυχὴν τἀληθῆ, σύ τε κοὐ κλύων μάθῃς·
μάθῃς γὰρ εὑρὼν τὴν κατ’ ἀξίαν τίσιν.
300
Ἐκ τῶν δὲ πρώτων πρῶτον ἄρξομαι λέγειν.
Ἄκου’, Ἰούδα, τὰ πρὸς αὐτοῦ καλά σοι·
Εἵλκυσεν ἐκ σκότους σε τῆς ἀγνωσίας,
ἔσωσέ σ’, ὑπέδειξε φῶς σωτηρίας,
δέδωκέ σοι χάρισμα πολλῶν θαυμάτων,
305
μύσταις ἔφησε καὶ σὲ συνεδριάσαι
κρῖναί τε φυλὰς Ἰσραὴλ παντὸς γένους.
Ἔθηκεν ἀργύρια πάντα χερσί σου,
ἔκοψε σου πρόφασιν ἀναργυρίας.
Ἔκλεπτες ἀεὶ, μὴ δόκει λεληθέναι,
310
ὅδ’, ἅτε πανάγαθος, οὐκ ἤλεγχε σε
λόγοισιν, οὐδὲ πρὸς σέθεν κακούμενος,
εἰδώς σε σαφῶς καὶ πρὸ τῆς τολμηρίας,
ἔνιψε καὶ σοὺς δυσμενεστάτους πόδας
ἄρτου τρύφος τ’ ἔδωκε μυστικωτάτου.
315
Καὶ ταῦθ’ ὑπ’ αὐτοῦ, παγκάκιστ’ ἀνδρῶν, παθὼν
προύδωκας αὐτὸν, δῶρα δ’ ἐκτήσω φόνου
πολλῶν προσόντων. Εἰ γὰρ ἦσθ’ ἀνάργυρος,
λαβὴν ἂν εἶχες τῶνδ’ ἐρασθῆναι τάχα,
νῦν δ’ οὐκ ἔχεις πρόφασιν, οὐκ ἔχεις λόγον
320
χείλη διᾶραι καὶ κατειπεῖν αἰτίαν.
Οὐ γὰρ τοσοῦτον σὺ δυνήσῃ πώποτε,
οὐδ’ εἰ γένος πᾶν δαιμόνων σοι συνδράμῃ
καὶ γῆν ἅπασαν ῥημάτων πλήσει κακῶν,
ἐπεί μιν ἐσθλὸν ἐπίσταται κτίσις,
325
καὶ πάντες ἐγνώρισαν ἐκ τῶν πραγμάτων.
Ἀλλ’ ἦγξεν ἀγχόνη σε φιλαργυρίας,
ἣ ῥίζα πάντων τῶν κακῶν πέφυκέ πως,
φρούδη δὲ πίστις, ἣ πρὶν ἀπόλωλε σοι.
τοιόσδε φανεὶς φῶς ὁρᾶν τολμᾷς, τάλα;
330
ἢ τὸν πρὶν οὐκ ἄρχειν Θεὸν δοκεῖς ἔτι
ἢ ζυγὰ δίκης ἐν κενοῖς κεῖσθαι τανῦν;
Ὦ κακὸν ἔρνος, οὔποτ᾿ ῥίζης βροτῶν,
πικρῶν δὲ ῥιζῶν φημί σ’ ἐκπεφυκέναι,
ἀλάστορος μὲν πρῶτον, εἶτα δὲ φθόνου,
335
φθόνου πότμου θ’, ὅσα τε γῆ τρέφει κακά·
οὐ γὰρ ἐρῶ ποτ’ ἐκ Θεοῦ φῦναί σ’ ἐγὼ,
εἰδυῖα καίπερ, ὡς τὸ πᾶν προαίρεσις·
Θεὸς γὰρ οὐκ ἄκοντα σαώζει βίᾳ.
Ω δύστροπ’, ὦ κάκιστε καὶ μιαιφόνε,
340
οἷον πέπραχας πεπρακὼς εὐεργέτην.
Αὐτός σ’, ἵν ἐλπὶς Παιδὸς εἶναι Πατέρα,
πρόρριζον ἐκτρίψειεν οὐτάσας πυρί.
Ἔρρ’, αἰσχροποιέ, φιλίας διαφθορεῦ·
ἀπέπτυσ’, οὐδ’ ἀπόντι σοι δεῖ συλλαλεῖν·
345
τὸν γὰρ δόλιον καὶ Θεὸς βδελύσσεται.
Ὠ Παῖ, τί δὴ χρυσοῦ μὲν, ὃς κίβδηλος ᾖ,
τεκμήρι’ ἀνθρώποισιν ὤπασας σαφῆ,
ἀνδρῶν δ’ ὅτῳ χρὴ τὸν κακὸν διειδέναι,
οὐδεὶς χαρακτὴρ ἐμπέφυκε σώματος,
350
ἀλλ’ αὐτὸς εἰδὼς ἀγνοεῖν πάντας θέλεις;
Ὄλοιτ᾿ ὄλοιτο πανδίκως κακεργάτης·
ἔρρ’ ἔρρε, παγκάκιστε καὶ μιαιφόνε,
ὄλοι’· ἐγὼ δὲ ζῶντα Παῖδ’ ἐπόψομαι,
κἂν νῦν στένουσα πολλὰ καὶ πεπληγμένη
355
κέντροις ἀνίας ἡ παντλάμων δακρύω·
γυνὴ γάρ εἰμι κἀπὶ δακρύοις ἔφυν.
ΧΟΡΟΣ.
Αἲ αἲ αἴ·
σίγα, σίγα, Παῖδ’ οὐκέτ᾿ ὄψει ζῶντα σόν.
Αἲ αἲ αἴ·
σίγα, σίγα, Παῖδ’ οὐκέτ᾿ ὄψει ζῶντα σόν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
οἴμοι, τί θρηνεῖς; τίς δὲ δράματος λαβὴ;
360
41
42
οἴμοι, τί θρηνεῖς; τίς δὲ δράματος λαβὴ;
360
ΧΟΡΟΣ.
Οὐκ οἶδ’· ἔοικε δ’ οὐ μακρὰν ὅδ’ ἄγγελος
λέξειν τἀκεῖθεν σοῦ φίλου Παιδὸς πέρι.
Οὐκ οἶδ’· ἔοικε δ’ οὐ μακρὰν ὅδ’ ἄγγελος
λέξειν τἀκεῖθεν σοῦ φίλου Παιδὸς πέρι.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Ἔδοξε θανεῖν Παῖδα σὸν τῇδ’ ἡμέρᾳ
γραμματέων ψήφῳ τε καὶ πρεσβυτέρων.
Ἔδοξε θανεῖν Παῖδα σὸν τῇδ’ ἡμέρᾳ
γραμματέων ψήφῳ τε καὶ πρεσβυτέρων.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
οἴμοι, προσῆλθεν ἐλπὶς, ἣν φοβουμένη
365
πάλαι τὸ μέλλον ἐξετηκόμην γόοις
οἴμοι, προσῆλθεν ἐλπὶς, ἣν φοβουμένη
365
πάλαι τὸ μέλλον ἐξετηκόμην γόοις
ΧΟΡΟΣ.
Ἀτὰρ τίς ἀγὼν, τίνες Ἑβραίων λόγοι
καθεῖλον αὐτὸν κἀπεκύρωσαν θανεῖν;
Ἀτὰρ τίς ἀγὼν, τίνες Ἑβραίων λόγοι
καθεῖλον αὐτὸν κἀπεκύρωσαν θανεῖν;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Γυναῖκες, αἱ τῆσδ’ ἐγγὺς ἐστὲ συμφορᾶς.
γυναῖκες, οὐκ ἀνάσχετ’, οὐκ ἀνέξομαι·
370
ῥίψω, μεθήσω σῶμ’, ἀπαλλαγήσομαι
βίου θανοῦσα· χαίρετ’, οὐκέτ᾿ εἴμ᾿ ἐγώ.
Σὺ δ’ εἰπὲ, τίνι κέκριται τρόπῳ θανεῖν
Παῖδ’ ; ἆρα λευσίμῳ χερὶ ψῆφος θανεῖν
ἢ δὴ σιδήρῳ πνεῦμ’ ἀπορρῆξαι κρίσις;
375
43
44
Γυναῖκες, αἱ τῆσδ’ ἐγγὺς ἐστὲ συμφορᾶς.
γυναῖκες, οὐκ ἀνάσχετ’, οὐκ ἀνέξομαι·
370
ῥίψω, μεθήσω σῶμ’, ἀπαλλαγήσομαι
βίου θανοῦσα· χαίρετ’, οὐκέτ᾿ εἴμ᾿ ἐγώ.
Σὺ δ’ εἰπὲ, τίνι κέκριται τρόπῳ θανεῖν
Παῖδ’ ; ἆρα λευσίμῳ χερὶ ψῆφος θανεῖν
ἢ δὴ σιδήρῳ πνεῦμ’ ἀπορρῆξαι κρίσις;
375
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Ἐτύγχανον μὲν ἀγρόθεν πυλῶν ἔσω
βαίνων, πυθέσθαι δ’ ἤθελον τοῦ δὴ πέρι·
σῷ γὰρ ἀεί ποτ᾿ εἶχον εὔνοιαν τέκνῳ,
βλέπων νιν, οἷ’ ἔρεξε θαυμέστ’ ἐν βροτοῖς,
κἀμοῦ δὲ διήνοιξεν ὀμμάτων κόρας·
380
ὁρῶ δ’ ὄχλον δραμόντα καὶ φθάσαντ᾿ ἄκραν,
ἀστῶν δὲ δή τιν’ ἠρόμην ἄθροισμ’ ἰδών·
Τί καινὸν ἄστει; μῶν τὶ δυσμενῶν πάρα
ἄγγελμ’ ἀνεπτέρωκεν Ἑβραίων πόλιν; “
Ὄδ᾿ εἶπ᾿· „Ἰησοῦν κεῖνον οὐχ ὁρᾷς πέλας
385
ἐστῶτ’, ἀγῶνα θανάτου δραμούμενον;“
ὁρῶ δ’ ἄελπτον φάσμ’, ὃ μή ποτ᾿ ὤφελον,
τὸν μὲν κατηφῆ καὶ σιγῶνθ’ ἑστηκότα,
τοὺς δ’ ὥστε κύνας αἵματος διψαλέους
κύκλῳ περιτρέχοντας, ἐγκεχηνότας.
390
Ἐπεὶ δὲ πλήρης ἦν Ἰουδαίων ὄχλος,
δείλαιος ἀγὸς διχόμυθ’ ἐφθέγγετο,
λόγους ἑλίσσων ἄλλοτ᾿ ἄλλους ἐν φόβῳ ,
45
46
τέλος δ’ ἔφη, σὸν Υἱὸν ἐκπαγλούμενος,
ὡς ἀκέραιον, ἀνεπίπληκτον βλέπων
395
καὶ ξυνετῶς χωροῦντα πρὸς πάντας λόγους,
τοὺς δ᾿ οὐκ ἐπαινῶν ὡς φονῶντας ἀνόμως,
καθ’ οὗπερ οὐχ εἵρισκεν αἰτίαν φόνου,
ἔλεξε γοῦν, ἔλεξε· Τίς χρῄζει λέγειν,
ὡς ἄρ’ Ἰησοῦν κατθανεῖν, ἢ μὴ χρεών;
400
καὶ τόνδ’ ἀφεῖναι μᾶλλον ἢ μιαιφόνον,
ὧν εἶχον ἐν δεσμοῖσι λῃστήρων ἕνα.
Ἐπερρόθησαν δ’, ὡς θανεῖν σταυρῷ δέον,
λῃστῆρα δ’ ἀφεῖναί τε τὸν κακεργάτην.
Ὁ δ’ ἡγεμὼν ἔφησε τοῖσδ’ ἐναντία,
405
ἀλλ’ οὐκ ἔπειθ’ ὅμιλον εὖ δοκῶν λέγειν·
ἄλλος γὰρ αὖθις εἶπε τῷδ’ ἐναντία,
κραυγῇ πίσυνος κἀμαθεῖ τολμηρίᾳ·
ὃς δ’ οὐκ ἐπῄνει· κἀπὶ τῷδ’ ἀνίσταται
ὄχλου θόρυβος ἀθυρογλώσσου μέγας,
410
ὃς δὴ κέκραγε Παῖδα σὸν θανεῖν θέμις.
κεῖνος δὲ νικᾷ κακὸς ἐν πλήθει λέγων,
ὃς εἶπε δεῖν σὸν Παῖδα θανεῖν ἐν ξύλω.
47
48
Ἤδη δ’ ἕως πέφηνεν, ἐκρέει κνέφας,
καὶ δή νιν ἑλκύσουσιν ἔξω τῆς πύλης
415
ψυχῆς ἀγῶνα τὸν προκείμενον πέρι
δραμούμενον, καθ’ ὃν θανεῖν ἐστὶ κρίσις
ἐν ἡμέρᾳ γὰρ τῇδε λείψει τὸν βίον.
Ἐτύγχανον μὲν ἀγρόθεν πυλῶν ἔσω
βαίνων, πυθέσθαι δ’ ἤθελον τοῦ δὴ πέρι·
σῷ γὰρ ἀεί ποτ᾿ εἶχον εὔνοιαν τέκνῳ,
βλέπων νιν, οἷ’ ἔρεξε θαυμέστ’ ἐν βροτοῖς,
κἀμοῦ δὲ διήνοιξεν ὀμμάτων κόρας·
380
ὁρῶ δ’ ὄχλον δραμόντα καὶ φθάσαντ᾿ ἄκραν,
ἀστῶν δὲ δή τιν’ ἠρόμην ἄθροισμ’ ἰδών·
Τί καινὸν ἄστει; μῶν τὶ δυσμενῶν πάρα
ἄγγελμ’ ἀνεπτέρωκεν Ἑβραίων πόλιν; “
Ὄδ᾿ εἶπ᾿· „Ἰησοῦν κεῖνον οὐχ ὁρᾷς πέλας
385
ἐστῶτ’, ἀγῶνα θανάτου δραμούμενον;“
ὁρῶ δ’ ἄελπτον φάσμ’, ὃ μή ποτ᾿ ὤφελον,
τὸν μὲν κατηφῆ καὶ σιγῶνθ’ ἑστηκότα,
τοὺς δ’ ὥστε κύνας αἵματος διψαλέους
κύκλῳ περιτρέχοντας, ἐγκεχηνότας.
390
Ἐπεὶ δὲ πλήρης ἦν Ἰουδαίων ὄχλος,
δείλαιος ἀγὸς διχόμυθ’ ἐφθέγγετο,
λόγους ἑλίσσων ἄλλοτ᾿ ἄλλους ἐν φόβῳ ,
τέλος δ’ ἔφη, σὸν Υἱὸν ἐκπαγλούμενος,
ὡς ἀκέραιον, ἀνεπίπληκτον βλέπων
395
καὶ ξυνετῶς χωροῦντα πρὸς πάντας λόγους,
τοὺς δ᾿ οὐκ ἐπαινῶν ὡς φονῶντας ἀνόμως,
καθ’ οὗπερ οὐχ εἵρισκεν αἰτίαν φόνου,
ἔλεξε γοῦν, ἔλεξε· Τίς χρῄζει λέγειν,
ὡς ἄρ’ Ἰησοῦν κατθανεῖν, ἢ μὴ χρεών;
400
καὶ τόνδ’ ἀφεῖναι μᾶλλον ἢ μιαιφόνον,
ὧν εἶχον ἐν δεσμοῖσι λῃστήρων ἕνα.
Ἐπερρόθησαν δ’, ὡς θανεῖν σταυρῷ δέον,
λῃστῆρα δ’ ἀφεῖναί τε τὸν κακεργάτην.
Ὁ δ’ ἡγεμὼν ἔφησε τοῖσδ’ ἐναντία,
405
ἀλλ’ οὐκ ἔπειθ’ ὅμιλον εὖ δοκῶν λέγειν·
ἄλλος γὰρ αὖθις εἶπε τῷδ’ ἐναντία,
κραυγῇ πίσυνος κἀμαθεῖ τολμηρίᾳ·
ὃς δ’ οὐκ ἐπῄνει· κἀπὶ τῷδ’ ἀνίσταται
ὄχλου θόρυβος ἀθυρογλώσσου μέγας,
410
ὃς δὴ κέκραγε Παῖδα σὸν θανεῖν θέμις.
κεῖνος δὲ νικᾷ κακὸς ἐν πλήθει λέγων,
ὃς εἶπε δεῖν σὸν Παῖδα θανεῖν ἐν ξύλω.
Ἤδη δ’ ἕως πέφηνεν, ἐκρέει κνέφας,
καὶ δή νιν ἑλκύσουσιν ἔξω τῆς πύλης
415
ψυχῆς ἀγῶνα τὸν προκείμενον πέρι
δραμούμενον, καθ’ ὃν θανεῖν ἐστὶ κρίσις
ἐν ἡμέρᾳ γὰρ τῇδε λείψει τὸν βίον.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Αἲ αἴ· κακῶν ἀρχηχὸν ἐκφαίνεις
ναὶ ναὶ κακῶν πέλαγος ἡ τάλαιν’ ὁρῶ
420
τοσοῦτον, ὥστε μήποτ᾿ ἐκνεῦσαι πάλιν
μηδ’ ἐκπερᾶσαι κῦμα τῆσδε ξυμφορᾶς.
Φεῦ τῆς Ἑβραίων, πη προβήσεται, φρενός·
Τί τέρμα τόλμης καὶ θράσους γενήσεται,
εἰ καὶ Θεοῦ τολμῶσι τεκταίνειν φόνον;
425
καὐτοῦ μὲν οὔ μοι φροντίς· οὐ γάρ που μόρος
κατακρατήσει θανατοῦντος τὸν μόρον·
ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’ ὡς ἐγεινάμην
στερρὰς φυγοῦσα τῶν τόκων ἀλγηδόνας·
αὐτοὺς δὲ πενθῶ συμφορᾷ κεχρημένους·
430
49
50
ἔσται γὰρ, ἔσται ποινάτωρ δίκη φόνου,
ὃν δυσσεβεῖς τολμῶσιν ἀνόμως φθόνῳ.
Αἲ αἰ
Οὐ νῦν τὸ πρῶτον, ἀλλὰ πολλάκις φθόνος
ἔβλαψε πολλοὺς, οὐ τόσον δ’, ὅσον φίλους
435
αὐτοῦ τανῦν βλάψειεν, Ἑβραίων ὄχλον.
Αἲ αἴ· κακῶν ἀρχηχὸν ἐκφαίνεις
ναὶ ναὶ κακῶν πέλαγος ἡ τάλαιν’ ὁρῶ
420
τοσοῦτον, ὥστε μήποτ᾿ ἐκνεῦσαι πάλιν
μηδ’ ἐκπερᾶσαι κῦμα τῆσδε ξυμφορᾶς.
Φεῦ τῆς Ἑβραίων, πη προβήσεται, φρενός·
Τί τέρμα τόλμης καὶ θράσους γενήσεται,
εἰ καὶ Θεοῦ τολμῶσι τεκταίνειν φόνον;
425
καὐτοῦ μὲν οὔ μοι φροντίς· οὐ γάρ που μόρος
κατακρατήσει θανατοῦντος τὸν μόρον·
ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’ ὡς ἐγεινάμην
στερρὰς φυγοῦσα τῶν τόκων ἀλγηδόνας·
αὐτοὺς δὲ πενθῶ συμφορᾷ κεχρημένους·
430
ἔσται γὰρ, ἔσται ποινάτωρ δίκη φόνου,
ὃν δυσσεβεῖς τολμῶσιν ἀνόμως φθόνῳ.
Αἲ αἰ
Οὐ νῦν τὸ πρῶτον, ἀλλὰ πολλάκις φθόνος
ἔβλαψε πολλοὺς, οὐ τόσον δ’, ὅσον φίλους
435
αὐτοῦ τανῦν βλάψειεν, Ἑβραίων ὄχλον.
ΧΟΡΟΣ.
Τί τούσδε κινεῖς, ἀναμοχλεύεις λόγους;
Ὀλωλέ σοι Παῖς, καὶ κινεῖς πολλοὺς
Τί τούσδε κινεῖς, ἀναμοχλεύεις λόγους;
Ὀλωλέ σοι Παῖς, καὶ κινεῖς πολλοὺς
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὦ δεινὰ λέξασ’, οὐχὶ συγκλείσεις στόμα,.
Σωτῆρα κόσμου σὺ δοκεῖς ὀλωλέναι;
440
Ὦ δεινὰ λέξασ’, οὐχὶ συγκλείσεις στόμα,.
Σωτῆρα κόσμου σὺ δοκεῖς ὀλωλέναι;
440
ΧΟΡΟΣ.
βραχὺ προβᾶσα Παιδὸς ὄψει σου πάθη
ψυχῆς ἀγῶνα τὸν προκείμενον πέρι
τρέχοντος, ᾡ ξῶντ᾿ ἢ θανόντα νῦν ἴδῃς.
βραχὺ προβᾶσα Παιδὸς ὄψει σου πάθη
ψυχῆς ἀγῶνα τὸν προκείμενον πέρι
τρέχοντος, ᾡ ξῶντ᾿ ἢ θανόντα νῦν ἴδῃς.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Οἴμοι, τί λεύσω; Χερσὶ τῶν ἀλαστόρων,
51
52
θεηγενές μοι Τέκνον, ἕλκῃ καὶ φέρεις,
445
ἐις δεσμά ἦλθες καὶ θέλων ἄγῃ σφίσιν,
ὁ δεσμολύτης τοῦ γένους τῶν δεσμίων.
Ἒ ἒ ἔ·
Ταῦτ᾿ ξυνῳδὰ τοῖς πρὶν ἀγγέλου λόγοις
οὐδ’ ἐλπίσι ξύμφωνα ταῖς ἐμαῖς, Τέκνον.
450
Οἴμοι, τί λεύσω; Χερσὶ τῶν ἀλαστόρων,
θεηγενές μοι Τέκνον, ἕλκῃ καὶ φέρεις,
445
ἐις δεσμά ἦλθες καὶ θέλων ἄγῃ σφίσιν,
ὁ δεσμολύτης τοῦ γένους τῶν δεσμίων.
Ἒ ἒ ἔ·
Ταῦτ᾿ ξυνῳδὰ τοῖς πρὶν ἀγγέλου λόγοις
οὐδ’ ἐλπίσι ξύμφωνα ταῖς ἐμαῖς, Τέκνον.
450
ΧΟΡΟΣ.
Ἀλλὰ ξυνῳδὰ τοῖς προηγορευμένοις,
οἷς εἶπε παθεῖν χερσὶ τῶν ἀλαστόρων.
Ἀλλὰ ξυνῳδὰ τοῖς προηγορευμένοις,
οἷς εἶπε παθεῖν χερσὶ τῶν ἀλαστόρων.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Αἲ αἰ, τὶ δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται.
Πη τίη πορεύῃ, Τέκνον; ὡς ἀπωλόμην·
Ἕχητι τίνος τὸν ταχὺν τελεῖς δρόμον;
455
Μὴ γάμος αὖθις ἐν Κανᾶ, κἀκεῖ τρέχεις,
ἵν᾿ ἐξ ὕδατος οἰνοποιήσῃς ξένως;
Ἐφέψομαί σοι, Τέκνον, ἢ μενῶ σ’ ἔτι;
Δὸς δὸς λόγον μοι, τοῦ Θεοῦ Πατρός Λόγε,
μὴ δὴ παρέλθῃς σίγα δούλην μητέρα·
460
53
54
νῦν γὰρ στόματος φιλίου χρῄζω σέθεν
φωνῆς ἀκοῦσαι καὶ προσειπεῖν, ὦ Τέκνον.
Δός μοι, πρὸς αὐτοῦ Πατρός, ὦ Τέκνον, σέθεν,
σοῦ θεσπεσίου χρωτὸς ἅψασθαι χεροῖν
ψαῦσαι ποδῶν τε καὶ περιπτύξασθαί σε.
465
Φεῦ φεῦ, τί δράσω; καρδία μου δίκεται.
Ὠ δεῦτε, φίλαι, δεῦτε, λίπωμεν φόβον,
προσέλθατ᾿, ἀσπάσασθε καὶ προσείπατε,
λάζεσθε χειρὸς δεξιᾶς. Τάλαιν’ ἐγὼ.
ὡς ἀρτίδακρύς εἰμι καὶ φόβου πλέα.
470
Αἲ αἴ· πανώλης ἡ τάλαιν’ ἀπόλλυμαι.
Γυναῖκες, ὄψιν στυγνὰν ὡς εἶδον τέκνου,
ποθῶ τεθνάναι, ζῆν δ’ ἔτ᾿ οὐδαμῶς φέρω.
οἴμοι, τί δράσω; πῶς λάθω λαῶν χέρας;
ἐχθροὶ γὰρ ἐξίασι πάντα δὴ κάλων,
475
κοὐκ ἔστιν ἄτης εὐπρόσοιστος ἔκβασις.
Τί γοῦν τί δράσω; πῶς φύγω τόσους βρόχους;
55
56
Αἲ αἰ, τὶ δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται.
Πη τίη πορεύῃ, Τέκνον; ὡς ἀπωλόμην·
Ἕχητι τίνος τὸν ταχὺν τελεῖς δρόμον;
455
Μὴ γάμος αὖθις ἐν Κανᾶ, κἀκεῖ τρέχεις,
ἵν᾿ ἐξ ὕδατος οἰνοποιήσῃς ξένως;
Ἐφέψομαί σοι, Τέκνον, ἢ μενῶ σ’ ἔτι;
Δὸς δὸς λόγον μοι, τοῦ Θεοῦ Πατρός Λόγε,
μὴ δὴ παρέλθῃς σίγα δούλην μητέρα·
460
νῦν γὰρ στόματος φιλίου χρῄζω σέθεν
φωνῆς ἀκοῦσαι καὶ προσειπεῖν, ὦ Τέκνον.
Δός μοι, πρὸς αὐτοῦ Πατρός, ὦ Τέκνον, σέθεν,
σοῦ θεσπεσίου χρωτὸς ἅψασθαι χεροῖν
ψαῦσαι ποδῶν τε καὶ περιπτύξασθαί σε.
465
Φεῦ φεῦ, τί δράσω; καρδία μου δίκεται.
Ὠ δεῦτε, φίλαι, δεῦτε, λίπωμεν φόβον,
προσέλθατ᾿, ἀσπάσασθε καὶ προσείπατε,
λάζεσθε χειρὸς δεξιᾶς. Τάλαιν’ ἐγὼ.
ὡς ἀρτίδακρύς εἰμι καὶ φόβου πλέα.
470
Αἲ αἴ· πανώλης ἡ τάλαιν’ ἀπόλλυμαι.
Γυναῖκες, ὄψιν στυγνὰν ὡς εἶδον τέκνου,
ποθῶ τεθνάναι, ζῆν δ’ ἔτ᾿ οὐδαμῶς φέρω.
οἴμοι, τί δράσω; πῶς λάθω λαῶν χέρας;
ἐχθροὶ γὰρ ἐξίασι πάντα δὴ κάλων,
475
κοὐκ ἔστιν ἄτης εὐπρόσοιστος ἔκβασις.
Τί γοῦν τί δράσω; πῶς φύγω τόσους βρόχους;
ΧΟΡΟΣ.
Οὐκ οἶδ’, ἀδελφὴ φιλτάτη· δέδοικα γὰρ,
κἀμοὶ κατ᾿ ὄσσων θερμὸν ὡρμήθη δάκρυ.
ὀπισθόπους δ’ ἔξιθι καὶ σιγῇ βᾶθι.
480
Ἕρπ᾿ εἰς τὰ δεινά· νῦν ἀγὼν εὐψυχίας·
ἡμεῖς δ’ ἐφεψόμεσθα δειλαίᾳ βάσει·
ὄχλος γὰρ αὐτὸν μαινόλης περιτρέχει,
κοὐ δεῖ πελάζειν ἐγγὺς ἐνθυμουμένοις.
βαρεῖα γὰρ φρὴν, οὐδ’ ἀνέξεται βλέπειν
485
ὅμιλος ἐχθρὸς, δυσμενὴς, μιαιφόνος
ὁρμήν τε δεινὸς στυγερᾶς γνώμης ῥοπῇ,
ἄγριον ἦθος, βαρβάρου φύσις φρενός.
Δέδοικα δ’ αὐτὸν, μή τι βουλεύσας νέον
δριμυτέραν σοι συμφορὰν συσκευάσῃ·
490
καὶ κάρτα τόνδ’ ὁρῶσα δειμαίνω πλέον,
μὴ θηκτὸν ὤσῃ φάσγανον δι’ ἥπατος,
κἄπειτα μείζω συμφορὰν δέξῃ νέαν,
ἔγκατα Παιδὸς εἰ λεωφόρος
Ἀλλ’ ἐκκλίνασαι βραχὺ τῶν ἀλαστόρων
495
ἐπισκοπῶμεν δρᾶμα τῶν μιαιφόνων.
Ἴωμεν οὖν, ἴωμεν, ᾗχί που νάπος.
57
58
Οὐκ οἶδ’, ἀδελφὴ φιλτάτη· δέδοικα γὰρ,
κἀμοὶ κατ᾿ ὄσσων θερμὸν ὡρμήθη δάκρυ.
ὀπισθόπους δ’ ἔξιθι καὶ σιγῇ βᾶθι.
480
Ἕρπ᾿ εἰς τὰ δεινά· νῦν ἀγὼν εὐψυχίας·
ἡμεῖς δ’ ἐφεψόμεσθα δειλαίᾳ βάσει·
ὄχλος γὰρ αὐτὸν μαινόλης περιτρέχει,
κοὐ δεῖ πελάζειν ἐγγὺς ἐνθυμουμένοις.
βαρεῖα γὰρ φρὴν, οὐδ’ ἀνέξεται βλέπειν
485
ὅμιλος ἐχθρὸς, δυσμενὴς, μιαιφόνος
ὁρμήν τε δεινὸς στυγερᾶς γνώμης ῥοπῇ,
ἄγριον ἦθος, βαρβάρου φύσις φρενός.
Δέδοικα δ’ αὐτὸν, μή τι βουλεύσας νέον
δριμυτέραν σοι συμφορὰν συσκευάσῃ·
490
καὶ κάρτα τόνδ’ ὁρῶσα δειμαίνω πλέον,
μὴ θηκτὸν ὤσῃ φάσγανον δι’ ἥπατος,
κἄπειτα μείζω συμφορὰν δέξῃ νέαν,
ἔγκατα Παιδὸς εἰ λεωφόρος
Ἀλλ’ ἐκκλίνασαι βραχὺ τῶν ἀλαστόρων
495
ἐπισκοπῶμεν δρᾶμα τῶν μιαιφόνων.
Ἴωμεν οὖν, ἴωμεν, ᾗχί που νάπος.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Νικᾶτ’, ἐπειδὴ ταῦτα πάσαις ἁνδάνει·
καὶ λοιπὸν ἀπίωμεν, ἔνθ᾿ ὑμῖν δοκεῖ.
Νικᾶτ’, ἐπειδὴ ταῦτα πάσαις ἁνδάνει·
καὶ λοιπὸν ἀπίωμεν, ἔνθ᾿ ὑμῖν δοκεῖ.
ΧΟΡΟΣ.
Ἐντεῦθεν ἀθρεῖν ὡς ἐξ ἀπόπτου δέον.
500
Ἐντεῦθεν ἀθρεῖν ὡς ἐξ ἀπόπτου δέον.
500
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Δειλαί᾿ ἐγὼ δύστηνος, ὡς Παῖδ’ οὐχ ὁρῶ
πάσχοντα δεινὰ, μέχρι καὶ τύμβος λάβῃ.
ὄχλους δ’ ἔφυγον, ἳνα μή τι καὶ πάθω.
Τί μοι δ’ ἔτι ζῆν κέρδος ἐστὶν ἐν βίῳ;
Αἴθ᾿ πότμῳ καταλύσαιμ᾿ ἂν τάχει,
505
εἰ μὴ μεγάλως καταγηράσκειν ἔχω,
ὡς ἐλπίς ἐστι Παιδὸς ἀνισταμένου
ἔθνη τε συνάγοντος ἐνδίκῳ κρίσει,
ὃν συγγενεῖς κτείνουσιν Ἑβραῖοι φθόνῳ,
ναὶ συγγενεῖς μου τλήμονος μητρὸς λέγω,
510
οὐ Πατρός αὐτοῦ τοῦ βροτωθέντος Λόγου,
ὃν ἀσπόρως ἔτικτον, οἶδ’, ὑπὲρ λόγον
στερρᾶς τ᾿ ἔφυγον ἐν τόκοις ἀλγηδόνας.
Πέποιθα γὰρ, πέποιθα, κἂν πολλὰ στένω,
πάσχοντα μὴ φέρουσα τοῦτον νῦν βλέπειν.
515
Ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην,
59
60
ἀλλ’ εἴμ᾿ ἄκομψος ἐκφέρειν μυστήρια·
ὅμως δ’ ἀνάγκη συμφορᾶς ἀφιγμένης
γλῶσσάν μ’ ἀφεῖναι. Πρῶτα δ’ ἄρξομαι λέγειν,
ὅθεν μ’ ὑπῆλθε πρῶτον οἷα μητέρα,
520
φέρουσαν ἁγνὸν ἐς τόδ’ ἡμέρας δέμας.
Οὐκ οἶδα τέρψιν ἢ λόγῳ κλύειν φέρω
γραφῇ τε λεύσειν· οὐδὲ ταῦτα γὰρ σκοπεῖν
ἐγὼ πρόθυμος, παρθένον ψυχὴν δ’ ἔχω.
Ὄμνυμι τὸν σύμπαντα σαφῶς εἰδότα
525
μηδ’ ἂν θελῆσαι μηδ’ ἂν ἔννοιαν λαβεῖν·
ἢ κατολοίμην ἀκλεὴς, ἀνώνυμος,
καὶ μήτε πόντος μήτε γῆ μήτ᾿ αὖ πόλος
τὸ σῶμά μου δέξαιτο καὶ ψυχὴν χέρες
πάσχοντος Υἱοῦ γ’, ὡς κατ᾿ εὐχήν ἐστί μοι,
530
ἐλπὶς τρέφει τε κοὐ καταισχυνεῖ δέ με.
Ταῦτ᾿ οἶδα· νῦν γὰρ οὐ θέμις πέρα λέγειν
θρηνοῦσαν, ὡς δεῖ· δακρύων γὰρ ἄξια
πέπονθα πόλλ’, οὐκ οἶδα δ’, εἰ τι προσπάθω.
Πρῶτον δ’ ὅμως μοι τἀγάθ’ ἐξᾷσαι δέον·
535
61
62
τοῖς γὰρ κακοῖσι πλείον᾿ οἶκτον ἐμβαλῶ.
Ἤμην ἄνανδρος καὶ μένουσα παρθένος·
ἃ γὰρ γυναικὶ σώφρον’ ἔσθ᾿ εὑρημένα,
ταῦτ᾿ ἐξεμόχθουν τοῦ Θεοῦ πολλὴν χάριν
μετροῦντος ἀεὶ καὶ νέμοντος ἀφθόνως.
540
Πρῶτον μὲν οὐν γε, κἂν προσῇ, κἂν μὴ προσῇ
ψόγος γυναιξὶν, αὐτὸ τοῦτ᾿ ἐφέλκεται
κακῶς ἀκούειν, εἴ τις οὐκ ἔνδον μένει,
οὗπερ πόθον παρεῖσ’ ἔμιμνον ἐν δόμοις
εἴσω μελάθρων, κομψὰ θηλειῶν δ’ ἔπη
545
οὐκ εἰσεφρούμην· τὸν δὲ νοῦν διδάσκαλον
αὐτῆς ἔχουσα χρηστὸν ἐξήρκουν ἐμοὶ,
τὸ σωφρονεῖν ἐν πᾶσιν εἰδυῖ’, ὡς καλὸν
καὶ δόξαν ἐσθλὴν πανταχοῦ κομίζεται,
γλώσσης τε σιγὴν πᾶσιν ὄμμα θ’ ἥσυχον
550
παρεῖχον, ᾔδειν δ’, οἷς μ᾿ ἐχρῆν νικᾶν κόρας,
καὶ τίσι νίκην ὧν ἐχρῆν παριέναι.
Ἀκήρατον δέ μ’ ἐκ Θεοῦ λαβὼν ἀνὴρ
αὖθις τὸ παρθένειον ἅμμ’ ἀκήρατον
τηροῦσαν ἀπέδωκεν· οὐδ’ ἔστιν λόγος,
555
τὰ πράγματ᾿ αῦτὰ καὶ γὰρ ἀπήλεγξέ με.
63
64
Οὕτως δ’ ἔχουσα τῷ Θεῷ μνηστεύομαι,
κἀντεῦθεν Υἱὸν, πῶς ἐρεῖς; ἐγεινάμην,
ὅπως γυνὴ οὔ τις κομπάσει τεκεῖν ποτέ.
Δειλαί᾿ ἐγὼ δύστηνος, ὡς Παῖδ’ οὐχ ὁρῶ
πάσχοντα δεινὰ, μέχρι καὶ τύμβος λάβῃ.
ὄχλους δ’ ἔφυγον, ἳνα μή τι καὶ πάθω.
Τί μοι δ’ ἔτι ζῆν κέρδος ἐστὶν ἐν βίῳ;
Αἴθ᾿ πότμῳ καταλύσαιμ᾿ ἂν τάχει,
505
εἰ μὴ μεγάλως καταγηράσκειν ἔχω,
ὡς ἐλπίς ἐστι Παιδὸς ἀνισταμένου
ἔθνη τε συνάγοντος ἐνδίκῳ κρίσει,
ὃν συγγενεῖς κτείνουσιν Ἑβραῖοι φθόνῳ,
ναὶ συγγενεῖς μου τλήμονος μητρὸς λέγω,
510
οὐ Πατρός αὐτοῦ τοῦ βροτωθέντος Λόγου,
ὃν ἀσπόρως ἔτικτον, οἶδ’, ὑπὲρ λόγον
στερρᾶς τ᾿ ἔφυγον ἐν τόκοις ἀλγηδόνας.
Πέποιθα γὰρ, πέποιθα, κἂν πολλὰ στένω,
πάσχοντα μὴ φέρουσα τοῦτον νῦν βλέπειν.
515
Ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην,
ἀλλ’ εἴμ᾿ ἄκομψος ἐκφέρειν μυστήρια·
ὅμως δ’ ἀνάγκη συμφορᾶς ἀφιγμένης
γλῶσσάν μ’ ἀφεῖναι. Πρῶτα δ’ ἄρξομαι λέγειν,
ὅθεν μ’ ὑπῆλθε πρῶτον οἷα μητέρα,
520
φέρουσαν ἁγνὸν ἐς τόδ’ ἡμέρας δέμας.
Οὐκ οἶδα τέρψιν ἢ λόγῳ κλύειν φέρω
γραφῇ τε λεύσειν· οὐδὲ ταῦτα γὰρ σκοπεῖν
ἐγὼ πρόθυμος, παρθένον ψυχὴν δ’ ἔχω.
Ὄμνυμι τὸν σύμπαντα σαφῶς εἰδότα
525
μηδ’ ἂν θελῆσαι μηδ’ ἂν ἔννοιαν λαβεῖν·
ἢ κατολοίμην ἀκλεὴς, ἀνώνυμος,
καὶ μήτε πόντος μήτε γῆ μήτ᾿ αὖ πόλος
τὸ σῶμά μου δέξαιτο καὶ ψυχὴν χέρες
πάσχοντος Υἱοῦ γ’, ὡς κατ᾿ εὐχήν ἐστί μοι,
530
ἐλπὶς τρέφει τε κοὐ καταισχυνεῖ δέ με.
Ταῦτ᾿ οἶδα· νῦν γὰρ οὐ θέμις πέρα λέγειν
θρηνοῦσαν, ὡς δεῖ· δακρύων γὰρ ἄξια
πέπονθα πόλλ’, οὐκ οἶδα δ’, εἰ τι προσπάθω.
Πρῶτον δ’ ὅμως μοι τἀγάθ’ ἐξᾷσαι δέον·
535
τοῖς γὰρ κακοῖσι πλείον᾿ οἶκτον ἐμβαλῶ.
Ἤμην ἄνανδρος καὶ μένουσα παρθένος·
ἃ γὰρ γυναικὶ σώφρον’ ἔσθ᾿ εὑρημένα,
ταῦτ᾿ ἐξεμόχθουν τοῦ Θεοῦ πολλὴν χάριν
μετροῦντος ἀεὶ καὶ νέμοντος ἀφθόνως.
540
Πρῶτον μὲν οὐν γε, κἂν προσῇ, κἂν μὴ προσῇ
ψόγος γυναιξὶν, αὐτὸ τοῦτ᾿ ἐφέλκεται
κακῶς ἀκούειν, εἴ τις οὐκ ἔνδον μένει,
οὗπερ πόθον παρεῖσ’ ἔμιμνον ἐν δόμοις
εἴσω μελάθρων, κομψὰ θηλειῶν δ’ ἔπη
545
οὐκ εἰσεφρούμην· τὸν δὲ νοῦν διδάσκαλον
αὐτῆς ἔχουσα χρηστὸν ἐξήρκουν ἐμοὶ,
τὸ σωφρονεῖν ἐν πᾶσιν εἰδυῖ’, ὡς καλὸν
καὶ δόξαν ἐσθλὴν πανταχοῦ κομίζεται,
γλώσσης τε σιγὴν πᾶσιν ὄμμα θ’ ἥσυχον
550
παρεῖχον, ᾔδειν δ’, οἷς μ᾿ ἐχρῆν νικᾶν κόρας,
καὶ τίσι νίκην ὧν ἐχρῆν παριέναι.
Ἀκήρατον δέ μ’ ἐκ Θεοῦ λαβὼν ἀνὴρ
αὖθις τὸ παρθένειον ἅμμ’ ἀκήρατον
τηροῦσαν ἀπέδωκεν· οὐδ’ ἔστιν λόγος,
555
τὰ πράγματ᾿ αῦτὰ καὶ γὰρ ἀπήλεγξέ με.
Οὕτως δ’ ἔχουσα τῷ Θεῷ μνηστεύομαι,
κἀντεῦθεν Υἱὸν, πῶς ἐρεῖς; ἐγεινάμην,
ὅπως γυνὴ οὔ τις κομπάσει τεκεῖν ποτέ.
ΧΟΡΟΣ.
καλλίστα, πότνα, σεμνότατα παρθένε,
560
ἄνανδρον ἠδ’ ἄνυμφον ἴδμεν μητέρα
μόνην σε πασῶν τῶν κατὰ γῆν μητέρων.
Μαιευσάσης χεὶρ κλῆρον οὐ δεδεγμένη
κατηγόρησε πιστὰ σοῦ θείου τόκου,
Θεὸν τε, φὴς, ἔκλυες ἀγγέλου τεκεῖν,
565
ἔργα θ’, ἅπερ δέδρακεν, οὐ θνητοῦ γένους,
καὶ θάμβος ἐστὶν, εἰ πάθῃ θνητῶν πάθος.
καλλίστα, πότνα, σεμνότατα παρθένε,
560
ἄνανδρον ἠδ’ ἄνυμφον ἴδμεν μητέρα
μόνην σε πασῶν τῶν κατὰ γῆν μητέρων.
Μαιευσάσης χεὶρ κλῆρον οὐ δεδεγμένη
κατηγόρησε πιστὰ σοῦ θείου τόκου,
Θεὸν τε, φὴς, ἔκλυες ἀγγέλου τεκεῖν,
565
ἔργα θ’, ἅπερ δέδρακεν, οὐ θνητοῦ γένους,
καὶ θάμβος ἐστὶν, εἰ πάθῃ θνητῶν πάθος.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Θαυμαστὸν εἶπας, εἰ τόδ’ εὐδοκεῖ Πατὴρ
ὡς διὰ τούτου τοὺς βροτοὺς ἀγάθ’ ἔχειν.
Οὐκ ἄλλο γὰρ φάρμακον ἐν θνητοῖς μόρου,
570
φθορᾶς ὃ παύσει τοὺς ταλαιπώρους κακῶν.
65
66
Κἀγὼ διδάξω σ’, ὡς καλῶς ἔχει τόδε·
ὁ γὰρ διδάσκων γνῶσιν ἄνθρωπον Λόγος
ἐμοὶ κατεσκήσωσε καὶ χάριν νέμει.
Ἐπεὶ βροτὸν πέπλακεν ἐκ γῆς ὁ Πλάσας,
575
λείμακί τ᾿ ἐντέθεικε φυτῶν ἐργάτην
ἐντεῦθεν εἰς ὄλυμπον ἀνάγειν θέλων,
δράκων δέ νιν ἔσπευσε γυναικὸς πλάνῃ
λειμῶνος ἐκβαλεῖν τε καὶ ῥέψαι πόλου,
ὅδ’ ἀντεμηχανήσατ᾿, οἷα δὴ Θεὸς,
580
γυναικὸς ἐκφῦναι τε καὶ Θεὸς μένων
βροτὸς γενέσθαι καὶ βροτῶν ἀναιρέτην
σφαγεὶς κατασκάψαι τε καὶ ῥίψαι ποσίν.
Οὕτως σὺ πείθου καὶ Θεὸν πρὸς γῆν δέχου
ἐλθόντ’ ἀγαγεῖν πρὸς πόλον βροτῶν γένος
585
καὶ σπένδε καὶ κλέϊζε καὶ τόνδ’ εὐλόγει.
Αὐ γάρ νιν ὄψει πρὸς χθόν’ ὡς ἐκ παστάδος
θρώσκοντα τύμβου κᾆτ᾿ ᾆτ᾿ ἀνιόντ᾿ εἰς
ὡς αὐτὸς εἶπε καὶ πρὸ τοῦ θεοπρόποι.
Ἐλπὶς δέ μοι ξύνεστιν ἀσφαλεστάτη·
590
ἐμοὶ γὰρ ὑπὲρ πάντας, οἷσι λείπεται,
67
68
ξύνεστιν ἐλπὶς, οὐδὲ κλέπτομαι φρένας,
ἕξειν τι κεδνόν· ἡδὺ δ’ ἐστὶ καὶ δοκεῖν
ὅταν δὲ μᾶλλον ἐλπὶς ἀσφαλὴς μένῃ,
τὸ χάρμα ποῖον· Ἀλλὰ νικῶμαι πόνοις
595
καὶ προβλέ‘πω μὲν ταῦθ’, ὅπως ἔσται τάχει,
λύπη δὲ κρείσσων τῶν ἐμῶν ἐλπισμάτων.
Θαυμαστὸν εἶπας, εἰ τόδ’ εὐδοκεῖ Πατὴρ
ὡς διὰ τούτου τοὺς βροτοὺς ἀγάθ’ ἔχειν.
Οὐκ ἄλλο γὰρ φάρμακον ἐν θνητοῖς μόρου,
570
φθορᾶς ὃ παύσει τοὺς ταλαιπώρους κακῶν.
Κἀγὼ διδάξω σ’, ὡς καλῶς ἔχει τόδε·
ὁ γὰρ διδάσκων γνῶσιν ἄνθρωπον Λόγος
ἐμοὶ κατεσκήσωσε καὶ χάριν νέμει.
Ἐπεὶ βροτὸν πέπλακεν ἐκ γῆς ὁ Πλάσας,
575
λείμακί τ᾿ ἐντέθεικε φυτῶν ἐργάτην
ἐντεῦθεν εἰς ὄλυμπον ἀνάγειν θέλων,
δράκων δέ νιν ἔσπευσε γυναικὸς πλάνῃ
λειμῶνος ἐκβαλεῖν τε καὶ ῥέψαι πόλου,
ὅδ’ ἀντεμηχανήσατ᾿, οἷα δὴ Θεὸς,
580
γυναικὸς ἐκφῦναι τε καὶ Θεὸς μένων
βροτὸς γενέσθαι καὶ βροτῶν ἀναιρέτην
σφαγεὶς κατασκάψαι τε καὶ ῥίψαι ποσίν.
Οὕτως σὺ πείθου καὶ Θεὸν πρὸς γῆν δέχου
ἐλθόντ’ ἀγαγεῖν πρὸς πόλον βροτῶν γένος
585
καὶ σπένδε καὶ κλέϊζε καὶ τόνδ’ εὐλόγει.
Αὐ γάρ νιν ὄψει πρὸς χθόν’ ὡς ἐκ παστάδος
θρώσκοντα τύμβου κᾆτ᾿ ᾆτ᾿ ἀνιόντ᾿ εἰς
ὡς αὐτὸς εἶπε καὶ πρὸ τοῦ θεοπρόποι.
Ἐλπὶς δέ μοι ξύνεστιν ἀσφαλεστάτη·
590
ἐμοὶ γὰρ ὑπὲρ πάντας, οἷσι λείπεται,
ξύνεστιν ἐλπὶς, οὐδὲ κλέπτομαι φρένας,
ἕξειν τι κεδνόν· ἡδὺ δ’ ἐστὶ καὶ δοκεῖν
ὅταν δὲ μᾶλλον ἐλπὶς ἀσφαλὴς μένῃ,
τὸ χάρμα ποῖον· Ἀλλὰ νικῶμαι πόνοις
595
καὶ προβλέ‘πω μὲν ταῦθ’, ὅπως ἔσται τάχει,
λύπη δὲ κρείσσων τῶν ἐμῶν ἐλπισμάτων.
ΧΟΡΟΣ.
Πάγκλυτε, παγκαλλίστα κούρη, παρθένε,
ἔμβρυον, ὡς φὴς, τὸν Θεὸν πλουτήσασα,
σὺ ταῦτ᾿ ἐπέγνως· καὶ τὰ λοιπὰ νῦν σκόπει·
600
σοφωτέραν γὰρ ἴδμεν οὖσάν σε βροτῶν
καὶ ταῦθ’ ὁρῶσαν καὶ συνιέναι τέλος·
ὡς φρικτὰ πάντα καὶ βροτησίῳ γένει
πλὴν τῆς τεκούσης δυσμαθῆ συνιέναι.
Πάγκλυτε, παγκαλλίστα κούρη, παρθένε,
ἔμβρυον, ὡς φὴς, τὸν Θεὸν πλουτήσασα,
σὺ ταῦτ᾿ ἐπέγνως· καὶ τὰ λοιπὰ νῦν σκόπει·
600
σοφωτέραν γὰρ ἴδμεν οὖσάν σε βροτῶν
καὶ ταῦθ’ ὁρῶσαν καὶ συνιέναι τέλος·
ὡς φρικτὰ πάντα καὶ βροτησίῳ γένει
πλὴν τῆς τεκούσης δυσμαθῆ συνιέναι.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὦ δυστάλαινα τῶν ἐμῶν ἀλγημάτων·
605
ὡς οἶδα μὲν πόλλ’, οἶδα δ’ οὐχ, ὅπως φράσω·
ὡς θάμβος ἐστὶ τοῦτον ᾐωρημένον
ἰδεῖν με καὶ θανόντα κἂν ἑκουσίως.
Ἰώ μοι, ἰώ· αἰ αἴ·
69
70
Ὦ δυστάλαινα τῶν ἐμῶν ἀλγημάτων·
605
ὡς οἶδα μὲν πόλλ’, οἶδα δ’ οὐχ, ὅπως φράσω·
ὡς θάμβος ἐστὶ τοῦτον ᾐωρημένον
ἰδεῖν με καὶ θανόντα κἂν ἑκουσίως.
Ἰώ μοι, ἰώ· αἰ αἴ·
ΧΟΡΟΣ.
Τί γοῦν, τί δράσεις, ὦ παθοῦσ’ αμήχανα;
610
Τί γοῦν, τί δράσεις, ὦ παθοῦσ’ αμήχανα;
610
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Οὐκ οἶδα πλὴν ἒν, κατθανεῖν, εἰ μὴ τάχει
τῶν νῦν παρόντων πημάτων ἄκος λάβω,
ὡς ἐστὶν ἐλπὶς λίαν ἀσφαλεστάτη·
μίαν μόνην μεῖναί με δεῖ τὴν αὔριον,
ὡς ξυμπερανθῇ φροντὶς, ἥ με νῦν τρύχει.
615
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Υἱὲ, μή μ’ ἔρημόν σου λίπῃς.
Οὐκ οἶδα πλὴν ἒν, κατθανεῖν, εἰ μὴ τάχει
τῶν νῦν παρόντων πημάτων ἄκος λάβω,
ὡς ἐστὶν ἐλπὶς λίαν ἀσφαλεστάτη·
μίαν μόνην μεῖναί με δεῖ τὴν αὔριον,
ὡς ξυμπερανθῇ φροντὶς, ἥ με νῦν τρύχει.
615
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Υἱὲ, μή μ’ ἔρημόν σου λίπῃς.
ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ.
Αἲ αἴ·
Θρηνοῦσα πολλὰ τρανὸν οὐδὲν δεικνύεις·
πη γάρ μ’ ἀπαγγελεῖς ἀκούειν δείματα
πείθεις τε πολλὰ δειματοῦσθαι τοῖς λόγοις,
πη δὲ θρασύνεις, κοὐδὲν ἄρα καθαρῶς.
620
Αἲ αἴ·
Θρηνοῦσα πολλὰ τρανὸν οὐδὲν δεικνύεις·
πη γάρ μ’ ἀπαγγελεῖς ἀκούειν δείματα
πείθεις τε πολλὰ δειματοῦσθαι τοῖς λόγοις,
πη δὲ θρασύνεις, κοὐδὲν ἄρα καθαρῶς.
620
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Οὐ μακρὰν ἔσται τέρμα τῶν ἠλπισμένων.
Οὐ μακρὰν ἔσται τέρμα τῶν ἠλπισμένων.
ΕΤΕΡΟΝ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ.
Αὐτὴ μὲν οὔπω ναὸς εἰσέβην σκάφος,
71
72
γραφῇ δ’ ἰδοῦσα καὶ κλύουσ’ ἐπίσταμαι·
ναύταις γὰρ ἢν μέτριος ᾖ χειμὼν φέρειν,
προθυμίαν ἔχουσι σωθῆναι πόνων,
625
ὁ μὲν παρ’ οἴαχ”, ὁ δ’ ἐπὶ λαίφεσι βεβὼς,
ὁ δ’ ἄντλον εἵργων ναός· ἢν δ’ ὑπερβάλῃ
πολὺς ταραχθεὶς πόντος, ἐνδόντες φορᾷ
παρῆκαν αὐτοὺς κυμάτων δρομήμασιν.
Οὕτως δὲ κἀγὼ δείν’ ὁρῶσα πήματα
630
ἄφθογγός εἰμι καὶ παρεῖσ’ ἐῶ στόμα·
νικᾷ γὰρ, ὡς οὐκ ἐκ Θεοῦ, δεινὸς κλύδων.
Σὲ δ’ ἐλπὶς ἀσφαλεστάτη δ’ εἴθε τρέφοι,
δέσποινα παγκοίρανε, μῆτερ Κοιράνου.
Ἀλλ’ ἐκ λόγου γὰρ ἄλλος ἐκβαίνει λόγος,
635
τίν’ ὧδε δ’ αὖ δέδορκ’ ἰθύνοντα δρόμον;
Ἂ ἄ· τίνα στείχοντ᾿ νῦν ἐνθάδε
στυγνοπρόσωπον, δακρύων πεπλησμένον;
Αὐτὴ μὲν οὔπω ναὸς εἰσέβην σκάφος,
γραφῇ δ’ ἰδοῦσα καὶ κλύουσ’ ἐπίσταμαι·
ναύταις γὰρ ἢν μέτριος ᾖ χειμὼν φέρειν,
προθυμίαν ἔχουσι σωθῆναι πόνων,
625
ὁ μὲν παρ’ οἴαχ”, ὁ δ’ ἐπὶ λαίφεσι βεβὼς,
ὁ δ’ ἄντλον εἵργων ναός· ἢν δ’ ὑπερβάλῃ
πολὺς ταραχθεὶς πόντος, ἐνδόντες φορᾷ
παρῆκαν αὐτοὺς κυμάτων δρομήμασιν.
Οὕτως δὲ κἀγὼ δείν’ ὁρῶσα πήματα
630
ἄφθογγός εἰμι καὶ παρεῖσ’ ἐῶ στόμα·
νικᾷ γὰρ, ὡς οὐκ ἐκ Θεοῦ, δεινὸς κλύδων.
Σὲ δ’ ἐλπὶς ἀσφαλεστάτη δ’ εἴθε τρέφοι,
δέσποινα παγκοίρανε, μῆτερ Κοιράνου.
Ἀλλ’ ἐκ λόγου γὰρ ἄλλος ἐκβαίνει λόγος,
635
τίν’ ὧδε δ’ αὖ δέδορκ’ ἰθύνοντα δρόμον;
Ἂ ἄ· τίνα στείχοντ᾿ νῦν ἐνθάδε
στυγνοπρόσωπον, δακρύων πεπλησμένον;
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Δέσποινα κούρη, Δεσπότου μῆτερ Λόγου,
μή με στυγήσῃς· οὐχ ἑκὼν, ἑκὼν δ’ ὅμως
640
λύπρ’ ἀγγελῶ σοι πρὸς παλαιοῖς καὶ νέα.
73
74
Δέσποινα κούρη, Δεσπότου μῆτερ Λόγου,
μή με στυγήσῃς· οὐχ ἑκὼν, ἑκὼν δ’ ὅμως
640
λύπρ’ ἀγγελῶ σοι πρὸς παλαιοῖς καὶ νέα.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
τέ δ᾿ ἐστίν; ὥς μοι φροιμίων ἄρχῃ κακῶν.
τέ δ᾿ ἐστίν; ὥς μοι φροιμίων ἄρχῃ κακῶν.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Δέσποινα κούρη, πῶς ἐρῶ; πῶς σοι φράσω,.
σοὶ γὰρ μερίμνης ἄξιον φέρω λόγον
σφοδρᾶς τ᾿ ἀνίας καὶ πικρῶν ἀλγηδόνων.
645
Ὦ πότνα κούρη, σεμνότατα παρθένε,
ὥς σε στενάζω λυγρὸς ὢν μύστης, ὅμως
τῷ Μυσταγωγῷ πιστὸς, κἂν πάσχονθ’ ὁρῶ.
Δέσποινα κούρη, πῶς ἐρῶ; πῶς σοι φράσω,.
σοὶ γὰρ μερίμνης ἄξιον φέρω λόγον
σφοδρᾶς τ᾿ ἀνίας καὶ πικρῶν ἀλγηδόνων.
645
Ὦ πότνα κούρη, σεμνότατα παρθένε,
ὥς σε στενάζω λυγρὸς ὢν μύστης, ὅμως
τῷ Μυσταγωγῷ πιστὸς, κἂν πάσχονθ’ ὁρῶ.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τί δ’ ἐστίν; ‘Eβραίων τί μηνύεις νέον;
Τί δ’ ἐστίν; ‘Eβραίων τί μηνύεις νέον;
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Παῖς νῦν σὸς οὐκέτ᾿ ἔστιν, ὡς εἰπεῖν ἔπος·
650
δέδορκε μέντοι φῶς ἐπὶ σμικρᾶς ῥοπῆς.
Παῖς νῦν σὸς οὐκέτ᾿ ἔστιν, ὡς εἰπεῖν ἔπος·
650
δέδορκε μέντοι φῶς ἐπὶ σμικρᾶς ῥοπῆς.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Πῶς φής; τί τοῦτ᾿ ἔλεξας; οἶδας δ’ αὖ πόθεν;
Ἄγ’, εἰπέ μοι, φράσον, τίνι θνήσκειν μόρῳ
Χριστὸν τανῦν φὴς, Παῖδ’ ἀθανάτου Πατρός;
ὡς ἐλπὶς ἦν καὶ τόνδ’ ἀθάνατον μένειν
655
ῥύστην τ᾿ ἔσεσθαι παντὸς Ἰσραὴλ γένους.
75
76
Πῶς φής; τί τοῦτ᾿ ἔλεξας; οἶδας δ’ αὖ πόθεν;
Ἄγ’, εἰπέ μοι, φράσον, τίνι θνήσκειν μόρῳ
Χριστὸν τανῦν φὴς, Παῖδ’ ἀθανάτου Πατρός;
ὡς ἐλπὶς ἦν καὶ τόνδ’ ἀθάνατον μένειν
655
ῥύστην τ᾿ ἔσεσθαι παντὸς Ἰσραὴλ γένους.
ΑΓΓΕΛΟΣ,
Ἐπεὶ πόλιν γε τῆσδε Σαλομὼν χθονὸς
λιπόντες ἀφίκανον ἐς στρωτοὺς λίθους
ἄνακτ᾿ ἐμὸν σύροντες ἀλάστωρ ὄχλος,
αὐτίχ᾿ ὅμιλος οὐρανοδρόμῳ ξύλῳ
660
ἀνῆγον, ἦγον, ἦγον εἰς ἄκρον τέλος,
ὀρθὸς δ’ ἐς ὀρθὸν αἰθέρ’ ἐστηρίζετο.
Ἐς κλῶνα δ’ ἐγκάρσιον ἄλλον εὐθέως
ἔτεινον, ἐξέτεινον, ἥλωσαν χέρας,
πόδας δὲ καθήλωσαν ἐν πηκτῷ ξύλῳ.
665
Ὡς δ’ ἔσχον οὕτως Δεσπότην ἠρτημένον,
ἄλλοι μὲν αὐτὸν καλάμῳ κραταιβόλῳ
ἔβαλλον, ἀντίπυργον εἰσβάντες πέτραν,
ἄλλοι δ’ ὑσώπῳ σπόγγον ὄξους ἔμπλεον,
χολῇ κεκραμένου δ’ ἀνῆγον ἐς στόμα,
670
οἵδ’ ὠσὶν ἠχὴν οὐ σαφῶς δεδεγμένοι,
οὔτ᾿ εἶδον, οἷ’ ἔρεξε θαύματ’ ἐν βροτοῖς,
ἄλλως διῆγον καὶ διήνεγκαν Κᾶρας
77
78
καὶ στέρν’ ἔτυπτον ἀμαθῶς ἀγνωσίᾳ.
Ἐγὼ δὲ πόρρω, Δεσπότῃ γὰρ εἱπόμην,)
675
πρῶτον μὲν εἰς χλοηρὸν ἷζον που νάπος
τά τ᾿ ἐκ ποδῶν σιγηλὰ καὶ γλώσσης ἄπο
ἔσωζον, ὡς ὁρῶν νιν, οὐχ ὁρώμενος
ὄχλῳ κακεργάτῃ τε καὶ μιαιφόνῳ·
σέ τ᾿ αὐ δακρυχέουσαν ἑστῶσαν ἰδὼν
680
ἤλυθον εἰπεῖν οὐ καλῶς πεπραγμένα.
Ἐπεὶ πόλιν γε τῆσδε Σαλομὼν χθονὸς
λιπόντες ἀφίκανον ἐς στρωτοὺς λίθους
ἄνακτ᾿ ἐμὸν σύροντες ἀλάστωρ ὄχλος,
αὐτίχ᾿ ὅμιλος οὐρανοδρόμῳ ξύλῳ
660
ἀνῆγον, ἦγον, ἦγον εἰς ἄκρον τέλος,
ὀρθὸς δ’ ἐς ὀρθὸν αἰθέρ’ ἐστηρίζετο.
Ἐς κλῶνα δ’ ἐγκάρσιον ἄλλον εὐθέως
ἔτεινον, ἐξέτεινον, ἥλωσαν χέρας,
πόδας δὲ καθήλωσαν ἐν πηκτῷ ξύλῳ.
665
Ὡς δ’ ἔσχον οὕτως Δεσπότην ἠρτημένον,
ἄλλοι μὲν αὐτὸν καλάμῳ κραταιβόλῳ
ἔβαλλον, ἀντίπυργον εἰσβάντες πέτραν,
ἄλλοι δ’ ὑσώπῳ σπόγγον ὄξους ἔμπλεον,
χολῇ κεκραμένου δ’ ἀνῆγον ἐς στόμα,
670
οἵδ’ ὠσὶν ἠχὴν οὐ σαφῶς δεδεγμένοι,
οὔτ᾿ εἶδον, οἷ’ ἔρεξε θαύματ’ ἐν βροτοῖς,
ἄλλως διῆγον καὶ διήνεγκαν Κᾶρας
καὶ στέρν’ ἔτυπτον ἀμαθῶς ἀγνωσίᾳ.
Ἐγὼ δὲ πόρρω, Δεσπότῃ γὰρ εἱπόμην,)
675
πρῶτον μὲν εἰς χλοηρὸν ἷζον που νάπος
τά τ᾿ ἐκ ποδῶν σιγηλὰ καὶ γλώσσης ἄπο
ἔσωζον, ὡς ὁρῶν νιν, οὐχ ὁρώμενος
ὄχλῳ κακεργάτῃ τε καὶ μιαιφόνῳ·
σέ τ᾿ αὐ δακρυχέουσαν ἑστῶσαν ἰδὼν
680
ἤλυθον εἰπεῖν οὐ καλῶς πεπραγμένα.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἰώ μοι, ἰώ·
Αἲ αἲ, τί δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται.
Πῶς πῶς δ’ ἔτι ζώ καὶ φέρω ταῦτα κλύειν;
ἰδεῖν δὲ ταῦτα πῶς ποτ᾿ οἴσω παντλάμων;
685
Ἴτ’, ὦ γυναῖκες, τῆς Γαλιλαίας τέκνα,
προσείπατ᾿ καὶ προπέμψατε χθονός.
Ὠ δεῦτε, φίλαι, δεῦτε, λίπωμεν δέος.
Ἰώ μοι, ἰώ·
Αἲ αἲ, τί δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται.
Πῶς πῶς δ’ ἔτι ζώ καὶ φέρω ταῦτα κλύειν;
ἰδεῖν δὲ ταῦτα πῶς ποτ᾿ οἴσω παντλάμων;
685
Ἴτ’, ὦ γυναῖκες, τῆς Γαλιλαίας τέκνα,
προσείπατ᾿ καὶ προπέμψατε χθονός.
Ὠ δεῦτε, φίλαι, δεῦτε, λίπωμεν δέος.
ΧΟΡΟΣ.
Σὺ γὰρ φύγῃς τὸν δῆμον, ὡς τί μὴ πάθῃς;
Σὺ γὰρ φύγῃς τὸν δῆμον, ὡς τί μὴ πάθῃς;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Κἀγὼ δὲ τόνδε λοιπὸν εἰς τί καὶ τρέσω;
690
79
80
Ἴωμεν οὖν, ἴωμεν, ἀπέστω φόβος·
τί γὰρ ἔτι ζῆν κέρδος ἡμῖν ἐνθάδε;
Ἀλλ’ ἀπίωμεν, ὡς ἴδω Παιδὸς πάθη.
Ἰώ μοι, ἰώ·
Γυναῖκες, ὄψιν φαιδρὰν οὐχ ὁρῶ τέκνου·
695
χροιὰν γὰρ ἠλλάξατο καὶ κάλλος ξένον.
Γυναῖκες, ὄμμα στυγνὸν ὡς εἶδον τέκνου,
ποθῶ τεθνάναι, ζῆν δ’ ἔτ᾿ οὐδαμῶς στέγω.
χωρεῖτε χωρεῖτ’, οὐκέτι τὸ ζῆν φέρω.
Ὠ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανεὶς,
700
Τέκνον ποθεινὸν, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
ποινὰς δὲ ποίων ἀμπλακημάτων τίνεις;
ἁγνὰς γὰρ, ἁγνὰς χεῖρας αἱμάτων φέρεις
ἁγνά τε χείλη καὶ μέλος πᾶν καὶ στόμα,
ψυχὴν πάναγνον ἄδολον τε καρδίαν.
705
Καὶ πῶς ὁρῶ λῃσταῖς σε συνηρτημένον;
οὐδ’ ἐξ ἐπακτοῦ τινὸς ἐχθρῶν πημονῆς,
φίλος δ’ ἀπόλλυσ’ οὐκ ἄκονθ’ ἑκουσίως
μύστης, ὃν ὑπέδειξας ἄρτῳ σοῖς φίλοις
φειδεύμενος τάλανος, ὡς φύγῃ κακὸν,
710
81
82
κἂν οὐ συνῆκεν ἐμπαγεὶς βροχώμασι.
Τίνος δ’ ἕκητι γῆς ἀποστέλλει Πατὴρ,
τί σ’ ὧδ’ ἀτίμως ἠθέλησε τεθνάναι,.
Δύστηνος, οἷον οἷον ἔργον νῦν βλέπω
οὐ τλητὸν οὐδὲ λεκτὸν, ἀλλ’ ἀπωλόμην.
715
Αἲ αἵ, Τέκνον, σῶν πανταδίκων σφαγμάτων·
αἰ αἰ μάλ’ αὖθις, ὡς κακῶς διόλλυσαι,
οὐκ ἐξαμαρτὼν αὐτὸς, ἀλλ’ ἁμαρτίας
πρώτης γυναικὸς ἐξιώμενος βλάβην
Οἰδ᾿ οἶδα μὲν τάδ’, οἶδα δ’ οὐχ, ὅπως φράσω.
720
καὶ συνιῶ μὲν, οἷα ταῦτ’ ἔσται τάχει.
ἄλγος δ’ ὕπερθεν τῶν ἐμῶν ἐλπισμάτων.
στένω τε πυκνὰ συμφορᾷ νικωμένη ,
δάκρυσί τε βλέφαρα θερμοῖς τέγγεται·
ἀεὶ γάρ ἐστι τῶν γυναικείων φῦλον
725
πολύστονον τε καὶ πολύδακρυ πλέον.
83
84
Κἀγὼ δὲ τόνδε λοιπὸν εἰς τί καὶ τρέσω;
690
Ἴωμεν οὖν, ἴωμεν, ἀπέστω φόβος·
τί γὰρ ἔτι ζῆν κέρδος ἡμῖν ἐνθάδε;
Ἀλλ’ ἀπίωμεν, ὡς ἴδω Παιδὸς πάθη.
Ἰώ μοι, ἰώ·
Γυναῖκες, ὄψιν φαιδρὰν οὐχ ὁρῶ τέκνου·
695
χροιὰν γὰρ ἠλλάξατο καὶ κάλλος ξένον.
Γυναῖκες, ὄμμα στυγνὸν ὡς εἶδον τέκνου,
ποθῶ τεθνάναι, ζῆν δ’ ἔτ᾿ οὐδαμῶς στέγω.
χωρεῖτε χωρεῖτ’, οὐκέτι τὸ ζῆν φέρω.
Ὠ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανεὶς,
700
Τέκνον ποθεινὸν, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
ποινὰς δὲ ποίων ἀμπλακημάτων τίνεις;
ἁγνὰς γὰρ, ἁγνὰς χεῖρας αἱμάτων φέρεις
ἁγνά τε χείλη καὶ μέλος πᾶν καὶ στόμα,
ψυχὴν πάναγνον ἄδολον τε καρδίαν.
705
Καὶ πῶς ὁρῶ λῃσταῖς σε συνηρτημένον;
οὐδ’ ἐξ ἐπακτοῦ τινὸς ἐχθρῶν πημονῆς,
φίλος δ’ ἀπόλλυσ’ οὐκ ἄκονθ’ ἑκουσίως
μύστης, ὃν ὑπέδειξας ἄρτῳ σοῖς φίλοις
φειδεύμενος τάλανος, ὡς φύγῃ κακὸν,
710
κἂν οὐ συνῆκεν ἐμπαγεὶς βροχώμασι.
Τίνος δ’ ἕκητι γῆς ἀποστέλλει Πατὴρ,
τί σ’ ὧδ’ ἀτίμως ἠθέλησε τεθνάναι,.
Δύστηνος, οἷον οἷον ἔργον νῦν βλέπω
οὐ τλητὸν οὐδὲ λεκτὸν, ἀλλ’ ἀπωλόμην.
715
Αἲ αἵ, Τέκνον, σῶν πανταδίκων σφαγμάτων·
αἰ αἰ μάλ’ αὖθις, ὡς κακῶς διόλλυσαι,
οὐκ ἐξαμαρτὼν αὐτὸς, ἀλλ’ ἁμαρτίας
πρώτης γυναικὸς ἐξιώμενος βλάβην
Οἰδ᾿ οἶδα μὲν τάδ’, οἶδα δ’ οὐχ, ὅπως φράσω.
720
καὶ συνιῶ μὲν, οἷα ταῦτ’ ἔσται τάχει.
ἄλγος δ’ ὕπερθεν τῶν ἐμῶν ἐλπισμάτων.
στένω τε πυκνὰ συμφορᾷ νικωμένη ,
δάκρυσί τε βλέφαρα θερμοῖς τέγγεται·
ἀεὶ γάρ ἐστι τῶν γυναικείων φῦλον
725
πολύστονον τε καὶ πολύδακρυ πλέον.
Ο ΧΡΙΣΤΟΣ.
Ἴδ’, ὦ γυναικῶν ἐξ ἁπασῶν βελτίων,
ὁ παρθένος πάρεστιν υἱός σοι νέος,
ἰδοὺ δὲ καὶ σοὶ, μύστα, μήτηρ παρθένος.
Τί γοῦν, τί, γύναι, δακρύοις τέγγεις κόρας;
730
τί δ’ αὖ κατηφεῖς ὄμμα καὶ δακρυρροεῖς
καὶ συγχυθεῖσ’ ἕστηκας, ἡνίκ’ εὐτυχεῖς,
κοὐκ ἀσμένη τόνδ’ ἐξ ἐμοῦ δέχῃ τρόπον;
Ταῦτα ξυνῳδὰ τοῖς προηγορευμένοις,
οἷς αὐτὸς εἶπον καὶ θεοπρόπων στόμα.
735
Νῦν καιρὸς ἐχθρὸν γηγενῶν τίσειν δίκην.
Τί δῆτα λοιπὸν σῷ γ’ ἐπιστένεις Τέκνῳ ;
Ἴδ’, ὦ γυναικῶν ἐξ ἁπασῶν βελτίων,
ὁ παρθένος πάρεστιν υἱός σοι νέος,
ἰδοὺ δὲ καὶ σοὶ, μύστα, μήτηρ παρθένος.
Τί γοῦν, τί, γύναι, δακρύοις τέγγεις κόρας;
730
τί δ’ αὖ κατηφεῖς ὄμμα καὶ δακρυρροεῖς
καὶ συγχυθεῖσ’ ἕστηκας, ἡνίκ’ εὐτυχεῖς,
κοὐκ ἀσμένη τόνδ’ ἐξ ἐμοῦ δέχῃ τρόπον;
Ταῦτα ξυνῳδὰ τοῖς προηγορευμένοις,
οἷς αὐτὸς εἶπον καὶ θεοπρόπων στόμα.
735
Νῦν καιρὸς ἐχθρὸν γηγενῶν τίσειν δίκην.
Τί δῆτα λοιπὸν σῷ γ’ ἐπιστένεις Τέκνῳ ;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Οὐδέν· λαοῦ τοῦδ’ ἐννοουμένη πέρι
ἔγωγ᾿ ἐμαυτῇ πρὸς λόγους ἀφικόμην
καὶ τούσδε θρηνῶ συμφορᾷ νικωμένη
740
ᾤμωξα θ’, οἷον ἔργον ἔστ᾿ εἰργαστέον
85
86
τοὐντεῦθεν αὐτοῖς, οἵ σ’ ἀνήρτησαν, Τέκνον,
καραδοκῶ τε πάνθ’, ὅπη προβήσεται.
λύπη δὲ κρείσσων καὶ βεβαίας ἐλπίδος.
Τον μὲν γὰρ ἡμῶν δυσμενῆ πεφυκότα
745
ῥᾷον κτενεῖς σὺ καὶ καταβάλῃς μόρον
θᾶττόν τ’ ἀνιὼν τοὺς ἀλάστορας τίσεις·
γυνη δὲ θῆλυ κἀπὶ δακρύοις ἔφυ·
ὅθεν κἀγὼ στένουσα καὶ πεπληγμένη
κέντροις ἀνίας ἡ τλάμων ὀδύρομαι.
750
Εἴμ’ εὐκλεὴς μὲν, ἀλλ’ ὅμως ἀπόλλυμαι
στερουμένη σῆς θεσπεσίας μοι θέας.
Ως γὰρ ἄελπτον δρᾶμα προσπεσὸν τόδε
ψυχὴν διέφθαρκ’· οἴχομαι γοῦν, τοῦ βίου
χάριν μεθεῖσα κατθανεῖν χρῄζω, Τέκνον ·
755
καὶ γὰρ ἔρημος ἄπολις τε τρύχομαι,
οὐ μητέρ’, οὐκ ἀδελφὸν οὐδὲ συγγενῆ
μεθορμίσασθαι τῆσδ’ ἔχουσα συμφορᾶς.
Κἂν μὴ τάχιστ᾿ ἴδω σε, πῶς οἴσω , Τέκνον ;
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Υἱὲ, μή μ’ ἔρημόν σου λίπῃς.
760
87
88
Οὐδέν· λαοῦ τοῦδ’ ἐννοουμένη πέρι
ἔγωγ᾿ ἐμαυτῇ πρὸς λόγους ἀφικόμην
καὶ τούσδε θρηνῶ συμφορᾷ νικωμένη
740
ᾤμωξα θ’, οἷον ἔργον ἔστ᾿ εἰργαστέον
τοὐντεῦθεν αὐτοῖς, οἵ σ’ ἀνήρτησαν, Τέκνον,
καραδοκῶ τε πάνθ’, ὅπη προβήσεται.
λύπη δὲ κρείσσων καὶ βεβαίας ἐλπίδος.
Τον μὲν γὰρ ἡμῶν δυσμενῆ πεφυκότα
745
ῥᾷον κτενεῖς σὺ καὶ καταβάλῃς μόρον
θᾶττόν τ’ ἀνιὼν τοὺς ἀλάστορας τίσεις·
γυνη δὲ θῆλυ κἀπὶ δακρύοις ἔφυ·
ὅθεν κἀγὼ στένουσα καὶ πεπληγμένη
κέντροις ἀνίας ἡ τλάμων ὀδύρομαι.
750
Εἴμ’ εὐκλεὴς μὲν, ἀλλ’ ὅμως ἀπόλλυμαι
στερουμένη σῆς θεσπεσίας μοι θέας.
Ως γὰρ ἄελπτον δρᾶμα προσπεσὸν τόδε
ψυχὴν διέφθαρκ’· οἴχομαι γοῦν, τοῦ βίου
χάριν μεθεῖσα κατθανεῖν χρῄζω, Τέκνον ·
755
καὶ γὰρ ἔρημος ἄπολις τε τρύχομαι,
οὐ μητέρ’, οὐκ ἀδελφὸν οὐδὲ συγγενῆ
μεθορμίσασθαι τῆσδ’ ἔχουσα συμφορᾶς.
Κἂν μὴ τάχιστ᾿ ἴδω σε, πῶς οἴσω , Τέκνον ;
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Υἱὲ, μή μ’ ἔρημόν σου λίπῃς.
760
Ο ΧΡΙΣΤΟΣ.
Θάρσησον· εὖ γὰρ τῶνδ’ ἐγὼ θήσω πέρι,
τὸ σὸν δ’ ἄραρε μᾶλλον· ἐξηγοῦ Θεὸν·
εὕρημα δ’ οὐκ οἶσθ’ οἷον εὕρηκας τόδε·
θήσω γὰρ αὖ σοι δῶρ’, ἃ καλλιστεύεται
ἐν οὐρανῷ γαίῃ τε καὶ πάσῃ κτίσει.
765
Πολλῶν δ’ ἕκατι τήνδε σοι δώσω χάριν.
Θάρσησον· εὖ γὰρ τῶνδ’ ἐγὼ θήσω πέρι,
τὸ σὸν δ’ ἄραρε μᾶλλον· ἐξηγοῦ Θεὸν·
εὕρημα δ’ οὐκ οἶσθ’ οἷον εὕρηκας τόδε·
θήσω γὰρ αὖ σοι δῶρ’, ἃ καλλιστεύεται
ἐν οὐρανῷ γαίῃ τε καὶ πάσῃ κτίσει.
765
Πολλῶν δ’ ἕκατι τήνδε σοι δώσω χάριν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Πέποιθα κοὔτι σοῖς ἀπιστῶ που λόγοις.
κἀμοὶ τάδ’ ἐστὶ λῷστα, γινώσκω καλῶς·
ἐγώ σ᾿ ἔτικτον, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην·
ὑπερτερεῖ δ’ ἄλγημα τῶν ἐγνωσμένων.
770
Ἀλλ’ ἄντομαι σε τοῦδε πρὸς σωτηρίου
πάθους, φέροντος ἀπάθειαν τῷ γένει,
μητροπρεπῶς τε σῶν ποδῶν ἐφάπτομαι,
οἴκτειρον, οἴκτειρόν με τὴν δυστλήμονα
καὶ μή μ’ ἔρημον ἐκπεσοῦσαν σοῦ λίπῃς,
775
δέξαι δὲ χώρᾳ καὶ δόμοις ἐφέστιον,
89
90
ἢν θᾶσσον οὐ βούλοιο σὴν δίκην κρίναι.
Οὕτως ἔρως σοι πρὸς Πατρός τελεσφόρος
σκοποῦ γένοιτο, καὶ θανόνθ’ ἑκουσίως
ἴδοιμι νεκρέγερτον ἤματι τρίτῳ,
780
ὡς αὐτὸς εἶπας πολλάκις πρὸς σοὺς φίλους·
τὸ πᾶν γὰρ οὕτως ἀσφαλέστερόν τ᾿ ἐμοὶ,
σύ τ᾿ αὐτὸς ὢν ὄλβιος ὀλβίου Πατρὸς
γνωσθεὶς ἀνυμνηθῇς γε πάσῃ τῇ κτίσει.
Μὴ γοῦν διάξω λυπρὸν εἰς μακρὸν βίον,
785
ὄχλος δ’ ἀλαστόρων γε τίσει τὴν δίκην
τὸν Δεσπότην κτείνας σε γῆς τε καὶ πόλου.
Οὑτοι γὰρ, ὡς ἔδρασαν, εὕρωσιν κακὰ,
ἃ τοῖσι δυσσεβοῦσι γίνεται βροτοῖς·
ἀλλ’ οὐ γὰρ αὐτῶν φροντίδ’ ὡς τέκνων ἔχω,
790
μή πως πάθωσιν οἱ προσήκοντες σφίσι,
πατρῷον ἐκπράσσοντες ἀσεβῆ φόνον·
ἀλλ᾿ αὐτὸς, ὦ σπλάγχνον, θεηγενὲς φάος,
91
92
κάτειργε, κατάπαυσον, ἔξελ’ ἐκ φόνου
ἐγκατάλειμμα σπέρματος πεφιλμένου.
795
Πέποιθα κοὔτι σοῖς ἀπιστῶ που λόγοις.
κἀμοὶ τάδ’ ἐστὶ λῷστα, γινώσκω καλῶς·
ἐγώ σ᾿ ἔτικτον, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην·
ὑπερτερεῖ δ’ ἄλγημα τῶν ἐγνωσμένων.
770
Ἀλλ’ ἄντομαι σε τοῦδε πρὸς σωτηρίου
πάθους, φέροντος ἀπάθειαν τῷ γένει,
μητροπρεπῶς τε σῶν ποδῶν ἐφάπτομαι,
οἴκτειρον, οἴκτειρόν με τὴν δυστλήμονα
καὶ μή μ’ ἔρημον ἐκπεσοῦσαν σοῦ λίπῃς,
775
δέξαι δὲ χώρᾳ καὶ δόμοις ἐφέστιον,
ἢν θᾶσσον οὐ βούλοιο σὴν δίκην κρίναι.
Οὕτως ἔρως σοι πρὸς Πατρός τελεσφόρος
σκοποῦ γένοιτο, καὶ θανόνθ’ ἑκουσίως
ἴδοιμι νεκρέγερτον ἤματι τρίτῳ,
780
ὡς αὐτὸς εἶπας πολλάκις πρὸς σοὺς φίλους·
τὸ πᾶν γὰρ οὕτως ἀσφαλέστερόν τ᾿ ἐμοὶ,
σύ τ᾿ αὐτὸς ὢν ὄλβιος ὀλβίου Πατρὸς
γνωσθεὶς ἀνυμνηθῇς γε πάσῃ τῇ κτίσει.
Μὴ γοῦν διάξω λυπρὸν εἰς μακρὸν βίον,
785
ὄχλος δ’ ἀλαστόρων γε τίσει τὴν δίκην
τὸν Δεσπότην κτείνας σε γῆς τε καὶ πόλου.
Οὑτοι γὰρ, ὡς ἔδρασαν, εὕρωσιν κακὰ,
ἃ τοῖσι δυσσεβοῦσι γίνεται βροτοῖς·
ἀλλ’ οὐ γὰρ αὐτῶν φροντίδ’ ὡς τέκνων ἔχω,
790
μή πως πάθωσιν οἱ προσήκοντες σφίσι,
πατρῷον ἐκπράσσοντες ἀσεβῆ φόνον·
ἀλλ᾿ αὐτὸς, ὦ σπλάγχνον, θεηγενὲς φάος,
κάτειργε, κατάπαυσον, ἔξελ’ ἐκ φόνου
ἐγκατάλειμμα σπέρματος πεφιλμένου.
795
Ο ΧΡΙΣΤΟΣ.
Αἰνῶ, γύναι, τάδ’, οὐδ’ ἐκεῖνα μέμφομαι,
πολλῶν δ’ ἕκητι τήνδε σοι δοῦναι χάριν
ἐγὼ πρόθυμός εἰμι, κοὐκ ἂν ἐκπέσῃς.
Συλλήψομαι γὰρ τοῦδέ σοι πάμπαν σκοποῦ,
αὐτή τε γνοίης ζημίας ἀντιστροφὴν,
800
ἀπαλλαγεῖσα τῆσδε τῆς ἀθυμίας.
Αἰνῶ, γύναι, τάδ’, οὐδ’ ἐκεῖνα μέμφομαι,
πολλῶν δ’ ἕκητι τήνδε σοι δοῦναι χάριν
ἐγὼ πρόθυμός εἰμι, κοὐκ ἂν ἐκπέσῃς.
Συλλήψομαι γὰρ τοῦδέ σοι πάμπαν σκοποῦ,
αὐτή τε γνοίης ζημίας ἀντιστροφὴν,
800
ἀπαλλαγεῖσα τῆσδε τῆς ἀθυμίας.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὤμοι, φρενὸς σῆς εὐγενοῦς τε κἀγαθῆς·
Ὠ Τέκνον, οἵᾳ συμφορᾷ συνεζύγης·
τὸ δ’ εὐγενές σου τῶν φρενῶν σῶον μένει·
ὅσην ἀεί μοι τὴν προμήθειαν φέρεις·
805
Ταῦτ᾿ ἐννοηθεῖσ᾿ ᾐσθόμην ἀβουλίαν
πολλὴν ἔχουσα καὶ μάτην λυπουμένη
μάτην θ’ ἑαυτῇ πρὸς λόγους ἀφικόμην.
Ὤμοι, φρενὸς σῆς εὐγενοῦς τε κἀγαθῆς·
Ὠ Τέκνον, οἵᾳ συμφορᾷ συνεζύγης·
τὸ δ’ εὐγενές σου τῶν φρενῶν σῶον μένει·
ὅσην ἀεί μοι τὴν προμήθειαν φέρεις·
805
Ταῦτ᾿ ἐννοηθεῖσ᾿ ᾐσθόμην ἀβουλίαν
πολλὴν ἔχουσα καὶ μάτην λυπουμένη
μάτην θ’ ἑαυτῇ πρὸς λόγους ἀφικόμην.
ΧΟΡΟΣ.
Ἄ ἄ·
Πολυστόνων ἄϊον ἰαχὰν γόων,
93
94
φωνὰν ἔκλυον, ἔκλυον βοὰν στόνων.
810
θεοκλυτεῖ δ’, ὡς ἄρα δεινά τις παθών.
Ἄ ἄ·
Πολυστόνων ἄϊον ἰαχὰν γόων,
φωνὰν ἔκλυον, ἔκλυον βοὰν στόνων.
810
θεοκλυτεῖ δ’, ὡς ἄρα δεινά τις παθών.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Καὶ μὴν ὁ κλεινὸς ἄπο δὴ στείχει Πέτρος,
σκυθρωπὸς, οἰκτρὸς καὶ κατανενυγμένος,
θεοκλυτεῖ τις δ’ ὡς κακὸν ῥέξας μέγα.
Τί, Πέτρε, θρηνεῖς; Δείν’ ἔπραξας, ἀλλ’ ὅμως
815
ἔτ᾿ ἔστι καὶ σοὶ τῶνδε συγγνώμης τυχεῖν.
Ὠ Τέκνον, ὠ φίλτατον, ὦ Θεοῦ Λόγε,
σύγγνωθ’· ἁμαρτεῖν δ’ εἰκὸς ἄνθρωπον, Τέκνον,
καὶ Πέτρος ἐξήμαρτε τοὺς ὄχλους τρέσας.
Καὶ μὴν ὁ κλεινὸς ἄπο δὴ στείχει Πέτρος,
σκυθρωπὸς, οἰκτρὸς καὶ κατανενυγμένος,
θεοκλυτεῖ τις δ’ ὡς κακὸν ῥέξας μέγα.
Τί, Πέτρε, θρηνεῖς; Δείν’ ἔπραξας, ἀλλ’ ὅμως
815
ἔτ᾿ ἔστι καὶ σοὶ τῶνδε συγγνώμης τυχεῖν.
Ὠ Τέκνον, ὠ φίλτατον, ὦ Θεοῦ Λόγε,
σύγγνωθ’· ἁμαρτεῖν δ’ εἰκὸς ἄνθρωπον, Τέκνον,
καὶ Πέτρος ἐξήμαρτε τοὺς ὄχλους τρέσας.
Ο ΧΡΙΣΤΟΣ.
Στέγουσα νῦν ἄπιθι, μῆτερ παρθένε·
820
λύω δὲ Πέτρῳ σφάλμα χρῃζούσης σέθεν·
καὶ γὰρ πάροιθεν σοῖς ἐπειθόμην λόγοις
σῆς εὐσεβείας κἀγαθῆς φρενὸς χάριν.
Καί μοι τὸ μὲν σὸν ἐκποδὼν ἔστω λόγου·
ἕλκει δὲ καὶ δάκρυα πολλήν μου χάριν
825
95
96
καὶ πάντα λύει δεσμὸν ἀμπλακημάτων.
Σοί τ᾿ αὐ παραινῶ· μηδένα βροτῶν στύγει,
μηδ’ οἱ μ’ ἀπῃώρησαν ἀνόμως ξύλῳ
Στέγουσα νῦν ἄπιθι, μῆτερ παρθένε·
820
λύω δὲ Πέτρῳ σφάλμα χρῃζούσης σέθεν·
καὶ γὰρ πάροιθεν σοῖς ἐπειθόμην λόγοις
σῆς εὐσεβείας κἀγαθῆς φρενὸς χάριν.
Καί μοι τὸ μὲν σὸν ἐκποδὼν ἔστω λόγου·
ἕλκει δὲ καὶ δάκρυα πολλήν μου χάριν
825
καὶ πάντα λύει δεσμὸν ἀμπλακημάτων.
Σοί τ᾿ αὐ παραινῶ· μηδένα βροτῶν στύγει,
μηδ’ οἱ μ’ ἀπῃώρησαν ἀνόμως ξύλῳ
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὤμοι, φρενὸς σῆς εὐμενεστάτης ἀεί·
ὡς οὐδὲ πάσχων δυσμεναίνεις τῷ γένει
830
οὐδὲ προσηλώσασιν ὀργίζῃ ξύλῳ.
Τίς γὰρ ἂν ἔτλη θυμὸν ὀργῆς σου, Τέκνον;
ἢ τίς ἀγανάκτησιν ὑπέστη σέθεν;
Ὤμοι, φρενὸς σῆς εὐμενεστάτης ἀεί·
ὡς οὐδὲ πάσχων δυσμεναίνεις τῷ γένει
830
οὐδὲ προσηλώσασιν ὀργίζῃ ξύλῳ.
Τίς γὰρ ἂν ἔτλη θυμὸν ὀργῆς σου, Τέκνον;
ἢ τίς ἀγανάκτησιν ὑπέστη σέθεν;
Ο ΧΡΙΣΤΟΣ.
Ἄπιθ’ ἄπιθι δυσμενῶν νῦν ἐκ μέσου·
ὧνπερ γὰρ οὕνεκ’ εἰς ἐμοὺς ἧκες λόγους,
835
τὰ μὲν πέπρακται, τῶν δ’ ἐγὼ μνησθήσομαι.
Ἐνταῦθα μέν σοι τῶνδ’ ἀπαλλάσσω λόγον.
Ἄπιθ’ ἄπιθι δυσμενῶν νῦν ἐκ μέσου·
ὧνπερ γὰρ οὕνεκ’ εἰς ἐμοὺς ἧκες λόγους,
835
τὰ μὲν πέπρακται, τῶν δ’ ἐγὼ μνησθήσομαι.
Ἐνταῦθα μέν σοι τῶνδ’ ἀπαλλάσσω λόγον.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἄραρεν, ὡς ἔοικεν, ὦ τάλαιν᾿ ἐγώ·
Αἲ αἴ· τίν’ ἐκφωνεῖς φρικώδη τήνδ’ ὄπα
γλυκασμὸς ὢν ὅλος δὲ καὶ θυμηδία;
840
Τίνος γε διψῶν ἀπεγεύσω πικρίας;
Αὖθίς τε διψᾶν κάρτα κέκραγες μέγα.
97
98
Ἄραρεν, ὡς ἔοικεν, ὦ τάλαιν᾿ ἐγώ·
Αἲ αἴ· τίν’ ἐκφωνεῖς φρικώδη τήνδ’ ὄπα
γλυκασμὸς ὢν ὅλος δὲ καὶ θυμηδία;
840
Τίνος γε διψῶν ἀπεγεύσω πικρίας;
Αὖθίς τε διψᾶν κάρτα κέκραγες μέγα.
ΧΟΡΟΣ.
κραυγῆς ἀκούσασ’ ἐκπέπληγμαι παντλάμων
ἐγώ· τὸ μέντοι πρᾶγμ’, ἐφ’ ᾧ τανῦν στένεις.
οὐκ οἶδα, βουλοίμην δ’ ἂν ἐκ σέθεν κλύειν.
845
Φθέγξαι τι, δεῦρ’ ἄθρησον. Ἰώ μοι κακῶν·
Τί τί σὸν ὄμμα χρώς τε συντέτηκε νῦν;
κραυγῆς ἀκούσασ’ ἐκπέπληγμαι παντλάμων
ἐγώ· τὸ μέντοι πρᾶγμ’, ἐφ’ ᾧ τανῦν στένεις.
οὐκ οἶδα, βουλοίμην δ’ ἂν ἐκ σέθεν κλύειν.
845
Φθέγξαι τι, δεῦρ’ ἄθρησον. Ἰώ μοι κακῶν·
Τί τί σὸν ὄμμα χρώς τε συντέτηκε νῦν;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Σιγήσατ’, ὦ γυναῖκες, ἐξειργάσμεθα·
ἐπίσχετ᾿ αὐδήν· Παῖδ’ ἐρωτῆσαι θέλω·
ὁρῶ γὰρ ἤδη τόνδε πλησίον μόρου,
850
ναὶ ναὶ βλέπω κλίναντα πάντιμον κάραν.
μικρὰν λιπόντα ῥᾳδίως ὁμιλίαν.
Ἔα, τί λεύσω; σὸν δέμας νεκρὸν, Τέκνον,
ἀθρῶ, μεγίστου θαύματος τόδ’ ἄξιον,
ὃς ἀρτίως κέκραγε πρὸς τὸν Πατέρα
855
φωνῇ κραταιᾷ γεῖσσα γῆς ταραξάσῃ,
οὗ πᾶσα μὲν χθὼν φθέγματος πληρουμένη
φρικῶδες ἀντεφθέγξατ᾿, εἰσορῶσι δὲ
θέαμα κρεῖσσον ὀμμάτων ἐφαίνετο ,
99
100
ὃν ἀρτίως ἔδρακον, ὃς φάος τόδε
860
οὔπω χρόνον παλαιὸν εἰσεδέρκετο.
Τί χρῆμα πάσχεις; τῷ τρόπῳ διόλλυσαι,
Τέκνον ; πυθέσθαι βούλομαι σέθεν πάρα.
Ἡ γὰρ ποθοῦσα καρδία πάντ᾿ εἰδέναι
κἀν τοῖς κακοῖσι λίχνος οὖσ’ ἁλίσκεται.
865
Ἑ ἒ ἒ ἒ
Τάδε ξυνῳδὰ τοῖς προηγορευμένοις;
Αἲ αἴ· τί δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται.
Γυναῖκες, ὄψιν οὐχ ὁρῶ φαιδρὰν τέκνου·
χροιὰν γὰρ ἠλλάξατο καὶ κάλλος ξένον,
870
δεινὸν θέαμα· καὶ φόβος νεκροῦ θίγειν ·
διδάσκαλον φέρω γὰρ ἀστέρων πάθος,
γῆς γεῖσσα σαλευθέντα, ῥαγείσας πέτρας.
χωρεῖτε χωρεῖτ’ · οὐκέτ᾿ εἰμὶ προσβλέπειν
οἵα πρὸς αὐτὸν, ἀλλὰ νικῶμαι πόνοις.
875
Καὶ ξυνιῶ μὲν, οἷα ταῦτ᾿ ἔσται τάχει,
λύπη δὲ κρείσσων καὶ βεβαίας ἐλπίδος.
Παῖ Παντáνακτος, πῶς ἐς ᾄδου νῦν δόμους
οἴχῃ μόρων ἕκητι τῶν πρωτοσπόρων;
αἴφνης δ’ ἀπέπτης, ὡς μεθεὶς ἑκουσίως
880
101
102
ψυχήν· μόρος γὰρ οὔποτ᾿ ἦν ὑπέρτερος,
εἰ μὴ μεθῆκας Πατρὶ πνεῦμ᾿ ἑκουσίως.
Ἤκουσ’, ἔκλυον σὴν ὄπα πρὸς Πατέρα.
Τίνος δ’ ἕκατι γῆς σ’ ἀποστέλλει Πατήρ;
τί σ᾿ ὧδ᾿ ἀτίμως ἠθέλησε τεθνάναι,.
885
τί τὴν τεκοῦσαν μητέρ’ ὀρφανὴν σέθεν
τέθεικας; οἴμοι, συνθάνοιμί σοι, Τέκνον·
Ἰδοὺ τέθνηκας, τὶς με δέξεται πόλις;
τίς γῆν ἄσυλον καὶ δόμους ἐχεγγύους
ξένος παρασχὼν ῥύσεται δέμας τόδε;
890
Οὐκ ἔστι. Μείνω σ’ οὖν ἔτι σμικρὸν χρόνου,
ἢν τριττὸν ἦμαρ λαμπροφεγγὲς εἰσίδω,
ὡς αὐτὸς εἶπας νεκρέγερσιν μηνύων,
κἀγὼ πέποιθα καὶ στέγω ταῖς ἐλπίσι,
κἂν νῦν νέκυν βλέπουσ’ ἀπῃωρημένον
895
στένω ’μὲ μᾶλλον ἢ σὲ τῆς ἀπουσίας·
ἀπώλεσας γὰρ μᾶλλον ἢ κατέφθισο.
Εἰ γὰρ γενοίμην, Τέκνον, ἀντὶ σοῦ νεκρός ·
ὄλωλα, Τέκνον, οὐδέ μοι χάρις βίου.
Αἲ αἴ· κατ᾿ ὄσσων κιχάνει μ᾿ ἤδη σκότος·
900
ὄλωλα καὶ δὴ νερτέρων ποθῶ δόμους·
103
104
τὸ κατὰ γᾶς θέλω. τὸ κατὰ γᾶς κνέφας
τανῦν μετοικεῖν, σῆς θέας στερουμένη.
Δύστηνος, οἷον ἔσχον ἄρτ᾿ ἄλγημ᾿ ἐγὼ,
οὐ τλητὸν οὐδὲ ῥητον, ἀλλ’ ἀπωλόμην.
905
Πῶς δ’ ἐξ ἀναύδου καὶ μύσαντός ὄμματα
ἕξω παρηγόρημα, μήτηρ παντλάμων;
Ἄλλως σ’ ἄρ’ αὐτὴ, Τέκνον, ἐξεθρεψάμην,
ὃς τὴν τροφὴν ἅπασι δαψιλῶς νέμεις;
μάτην τ᾿ ἐμόχθουν καὶ κατεξάνθην πόνοις,
910
φεύγουσα χεῖρας τῶν φονώντων σοὶ, Τέκνον,
ἀρχῆς ἀπ’ ἄκρης σῶν ξένων γενεθλίων;
Ἀλλ’ οὐκ ἐγᾦμαι, κἂν στένω κἂν δακρύω.
Ἐγώ σ’ ἔτικτον, οἶδα δ’ ὥς σ’ ἐγεινάμην·
ὅθεν ποθ’ ἡ δύστηνος εἶχον ἐλπίδας
915
ἐν σοὶ μεγίστας γηροβοσκήσειν τ᾿ ἐμὲ
καὶ κατθανοῦσαν χερσὶν εὖ περιστελεῖν,
ζηλωτὸν ἀνθρώποισιν· οὐδ’ ὄλωλε μοι
ἐλπὶς γλυκεῖα σοῦ, Τέκνον, τεθνηκότος.
Ὦ φθέγμα γλυκὺ, γλυκὺ χάρμα μοι φέρον,
920
ὦ φιλτάτη πρόσοψις, ὦ ποθουμένη
105
106
ὡραιότης ἄρρητός ὑπὲρ πᾶν γένος.
εἰκὼν ἄγραφος ἀγράφου μορφώματος,
πῶς νῦν στυγνάζεις; οὐ φέρω βλέπουσά σε·
πῶς πῶς σιγᾷς νῦν οὐδ’ ὑπανοίγεις στόμα;
925
Δὸς φθέγμα μοι, δὸς, δὸς παρηγόρημά μοι·
φθέγξαι τι μικρὸν μητρὶ δυστήνῳ, Τέκνον·
ναὶ Τέκνον οἶδα καὶ Θεὸν μου, κἂν φέρῃς
θάνατον οἰκτρὸν ἀθανατίζοντά με,
θάνατον ἀθάνατον ἄγοντα κλέος
930
καὶ χάρμα παντὶ τῷ βροτῶν γένει μέγα.
Σιγήσατ’, ὦ γυναῖκες, ἐξειργάσμεθα·
ἐπίσχετ᾿ αὐδήν· Παῖδ’ ἐρωτῆσαι θέλω·
ὁρῶ γὰρ ἤδη τόνδε πλησίον μόρου,
850
ναὶ ναὶ βλέπω κλίναντα πάντιμον κάραν.
μικρὰν λιπόντα ῥᾳδίως ὁμιλίαν.
Ἔα, τί λεύσω; σὸν δέμας νεκρὸν, Τέκνον,
ἀθρῶ, μεγίστου θαύματος τόδ’ ἄξιον,
ὃς ἀρτίως κέκραγε πρὸς τὸν Πατέρα
855
φωνῇ κραταιᾷ γεῖσσα γῆς ταραξάσῃ,
οὗ πᾶσα μὲν χθὼν φθέγματος πληρουμένη
φρικῶδες ἀντεφθέγξατ᾿, εἰσορῶσι δὲ
θέαμα κρεῖσσον ὀμμάτων ἐφαίνετο ,
ὃν ἀρτίως ἔδρακον, ὃς φάος τόδε
860
οὔπω χρόνον παλαιὸν εἰσεδέρκετο.
Τί χρῆμα πάσχεις; τῷ τρόπῳ διόλλυσαι,
Τέκνον ; πυθέσθαι βούλομαι σέθεν πάρα.
Ἡ γὰρ ποθοῦσα καρδία πάντ᾿ εἰδέναι
κἀν τοῖς κακοῖσι λίχνος οὖσ’ ἁλίσκεται.
865
Ἑ ἒ ἒ ἒ
Τάδε ξυνῳδὰ τοῖς προηγορευμένοις;
Αἲ αἴ· τί δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται.
Γυναῖκες, ὄψιν οὐχ ὁρῶ φαιδρὰν τέκνου·
χροιὰν γὰρ ἠλλάξατο καὶ κάλλος ξένον,
870
δεινὸν θέαμα· καὶ φόβος νεκροῦ θίγειν ·
διδάσκαλον φέρω γὰρ ἀστέρων πάθος,
γῆς γεῖσσα σαλευθέντα, ῥαγείσας πέτρας.
χωρεῖτε χωρεῖτ’ · οὐκέτ᾿ εἰμὶ προσβλέπειν
οἵα πρὸς αὐτὸν, ἀλλὰ νικῶμαι πόνοις.
875
Καὶ ξυνιῶ μὲν, οἷα ταῦτ᾿ ἔσται τάχει,
λύπη δὲ κρείσσων καὶ βεβαίας ἐλπίδος.
Παῖ Παντáνακτος, πῶς ἐς ᾄδου νῦν δόμους
οἴχῃ μόρων ἕκητι τῶν πρωτοσπόρων;
αἴφνης δ’ ἀπέπτης, ὡς μεθεὶς ἑκουσίως
880
ψυχήν· μόρος γὰρ οὔποτ᾿ ἦν ὑπέρτερος,
εἰ μὴ μεθῆκας Πατρὶ πνεῦμ᾿ ἑκουσίως.
Ἤκουσ’, ἔκλυον σὴν ὄπα πρὸς Πατέρα.
Τίνος δ’ ἕκατι γῆς σ’ ἀποστέλλει Πατήρ;
τί σ᾿ ὧδ᾿ ἀτίμως ἠθέλησε τεθνάναι,.
885
τί τὴν τεκοῦσαν μητέρ’ ὀρφανὴν σέθεν
τέθεικας; οἴμοι, συνθάνοιμί σοι, Τέκνον·
Ἰδοὺ τέθνηκας, τὶς με δέξεται πόλις;
τίς γῆν ἄσυλον καὶ δόμους ἐχεγγύους
ξένος παρασχὼν ῥύσεται δέμας τόδε;
890
Οὐκ ἔστι. Μείνω σ’ οὖν ἔτι σμικρὸν χρόνου,
ἢν τριττὸν ἦμαρ λαμπροφεγγὲς εἰσίδω,
ὡς αὐτὸς εἶπας νεκρέγερσιν μηνύων,
κἀγὼ πέποιθα καὶ στέγω ταῖς ἐλπίσι,
κἂν νῦν νέκυν βλέπουσ’ ἀπῃωρημένον
895
στένω ’μὲ μᾶλλον ἢ σὲ τῆς ἀπουσίας·
ἀπώλεσας γὰρ μᾶλλον ἢ κατέφθισο.
Εἰ γὰρ γενοίμην, Τέκνον, ἀντὶ σοῦ νεκρός ·
ὄλωλα, Τέκνον, οὐδέ μοι χάρις βίου.
Αἲ αἴ· κατ᾿ ὄσσων κιχάνει μ᾿ ἤδη σκότος·
900
ὄλωλα καὶ δὴ νερτέρων ποθῶ δόμους·
τὸ κατὰ γᾶς θέλω. τὸ κατὰ γᾶς κνέφας
τανῦν μετοικεῖν, σῆς θέας στερουμένη.
Δύστηνος, οἷον ἔσχον ἄρτ᾿ ἄλγημ᾿ ἐγὼ,
οὐ τλητὸν οὐδὲ ῥητον, ἀλλ’ ἀπωλόμην.
905
Πῶς δ’ ἐξ ἀναύδου καὶ μύσαντός ὄμματα
ἕξω παρηγόρημα, μήτηρ παντλάμων;
Ἄλλως σ’ ἄρ’ αὐτὴ, Τέκνον, ἐξεθρεψάμην,
ὃς τὴν τροφὴν ἅπασι δαψιλῶς νέμεις;
μάτην τ᾿ ἐμόχθουν καὶ κατεξάνθην πόνοις,
910
φεύγουσα χεῖρας τῶν φονώντων σοὶ, Τέκνον,
ἀρχῆς ἀπ’ ἄκρης σῶν ξένων γενεθλίων;
Ἀλλ’ οὐκ ἐγᾦμαι, κἂν στένω κἂν δακρύω.
Ἐγώ σ’ ἔτικτον, οἶδα δ’ ὥς σ’ ἐγεινάμην·
ὅθεν ποθ’ ἡ δύστηνος εἶχον ἐλπίδας
915
ἐν σοὶ μεγίστας γηροβοσκήσειν τ᾿ ἐμὲ
καὶ κατθανοῦσαν χερσὶν εὖ περιστελεῖν,
ζηλωτὸν ἀνθρώποισιν· οὐδ’ ὄλωλε μοι
ἐλπὶς γλυκεῖα σοῦ, Τέκνον, τεθνηκότος.
Ὦ φθέγμα γλυκὺ, γλυκὺ χάρμα μοι φέρον,
920
ὦ φιλτάτη πρόσοψις, ὦ ποθουμένη
ὡραιότης ἄρρητός ὑπὲρ πᾶν γένος.
εἰκὼν ἄγραφος ἀγράφου μορφώματος,
πῶς νῦν στυγνάζεις; οὐ φέρω βλέπουσά σε·
πῶς πῶς σιγᾷς νῦν οὐδ’ ὑπανοίγεις στόμα;
925
Δὸς φθέγμα μοι, δὸς, δὸς παρηγόρημά μοι·
φθέγξαι τι μικρὸν μητρὶ δυστήνῳ, Τέκνον·
ναὶ Τέκνον οἶδα καὶ Θεὸν μου, κἂν φέρῃς
θάνατον οἰκτρὸν ἀθανατίζοντά με,
θάνατον ἀθάνατον ἄγοντα κλέος
930
καὶ χάρμα παντὶ τῷ βροτῶν γένει μέγα.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
τέτλαθι, παγκοίρανε, μαιμῶσα κλάειν·
ἑκὼν γὰρ ἔτλη πότμον, οὔκουν ἀέκων,
ὡς παμφάγον νῦν καμβαλὼν οἶτον γένους
ἔκδικος ἔλθῃ , Δεσπότης παντεργάτης,
935
λέβητι χρυσέῳ δ’ ἔπέψων μοι δέμας
σοφῇ προμηθείᾳ με καινίσῃ ξένως.
λυγρὸν γὰρ ἀπὸ γῆρας εὐφυῶς ξύσας
ἀνθρωπολοιγοῦ παμπαλαιᾶς μοι λύμης
κοῦρον φίλον θήσειεν ἡβώωντά με’
940
107
108
ὡς νῦν κάκιστον γῆρας ἅπαντας τρύχει,
ναὶ ναὶ τρύχει γῆράς με πημάτων βάρει
λώβης παλαιᾶς μητρὸς ἠπατημένης·
ἀλλ’ αὐτὸς ἀλύξαι με πημάτων ἔφη
αὐτὴν πρὸς αὐτὸν μητέρα στρέψαι τ᾿ ἐμὴν
945
καὶ γαῖαν οἶκόν θ’, ὃν προδοῦσ’ ἀφίκετο
βουλαῖς ἀνάγνοις θηρὸς ἠγριωμένου
ἐς τήνδε γαῖαν, μητέρα στεναγμάτων,
μετ᾿ ἀνδρὸς, ὃν πρὶν ἥδ’ ἀτιμάσασ’ ἔγνω·
ἔγνω γὰρ ἡ τάλαινα συμφορῶν ὕπο,
950
οἷον τὸ λιπεῖν οὖθαρ ἀρούρης πάρος.
Καὶ τοῦδ’ ἕκητι πάνθ’ ὑποστῆναι θέλειν
αὐτὸς προεῖπε καὶ θέλων ἔτλη μόρον,
ἤματι τριτάτῳ δ’ ἀνεγρέσθαι τάφου,
μύσταις φίλοις φέροντα χάρμα καὶ μέγα.
955
Εἰδώς τε ταῦτα πάντα πρὶν σαφῶς ἔφη.
Ἤδη δ’ ἔχει ξύμπαντα ταῦτα νῦν τέλος,
λείπει δὲ γηθόσυνον ἦμαρ καὶ μόνον,
καὶ τοῦτο νῦν μενοῦμεν, ἔσται δ’, ὡς ἔφη.
Ὁ γὰρ τὰ λυπρὰ νητρεκῆ νῦν γνωρίσας
960
καὶ χάρμα δείξει λαμπρὸν ἤματι τρίτῳ.
109
110
οἶδάς τε σὺ μάλιστα τέρμα δρωμένων·
θήσει δὲ λύπης ἀντὶ τῆσδε καὶ γόων
τιμὰς μεγίστας ἀνὰ γῆν σοι καὶ πόλον,
πλήσει τε πᾶσαν γαῖαν εὐδόξων λόγων,
965
ναούς τε σοι τεύξουσι τὸ βροτῶν φῦλον.
Θᾶττον γὰρ ἀντὶ τοῦδε δυσσεβοῖς φόνου
σεμνὴν ἑορτὴν τῇδε γῇ προσάψεται
καὶ γῆν Σολύμων ἱερὸν τεύξει πέδον·
ὧν εἵνεκα χρὴ μὴ μέτρου θρηνεῖν πέρα.
970
Μὴ δῆτα γοῦν, δέσποιν’, ἀφέρτατα στένε,
οὔτ’ ὄμμ’ ἐπαίρουσ’ οὔτ᾿ ἀπαλλάσσουσα γῆς
πρόσωπον, οὐ βλέφαρα δακρύων ῥοῆς.
Ἕως πότε στρέψεις δὲ κάτω τὴν δέρην,
ῥοαῖς καταρδεύουσα τὴν γῆν δακρύων,
975
ἔκδικον ὄμμα παντεπόπτου Δεσπότου
εἰδυῖα θᾶττον χάρμα σοι φέρειν μέγα,
πρὸς ὅν σε τείνειν ὄμμα καὶ μόνον δέον;
Οἶδας γὰρ, οἶδας· ἕψεται τοῖς φροιμίοις
καὶ τέρμα φαιδρὸν, γηθόσυνος ἡμέρα·
980
μίαν μόνην μεῖναί σε δεῖ τὴν αὔριον,
ὡς ξυμπερανθῇ φροντὶς, ἣ κἀμὲ τρύχει.
111
112
τέτλαθι, παγκοίρανε, μαιμῶσα κλάειν·
ἑκὼν γὰρ ἔτλη πότμον, οὔκουν ἀέκων,
ὡς παμφάγον νῦν καμβαλὼν οἶτον γένους
ἔκδικος ἔλθῃ , Δεσπότης παντεργάτης,
935
λέβητι χρυσέῳ δ’ ἔπέψων μοι δέμας
σοφῇ προμηθείᾳ με καινίσῃ ξένως.
λυγρὸν γὰρ ἀπὸ γῆρας εὐφυῶς ξύσας
ἀνθρωπολοιγοῦ παμπαλαιᾶς μοι λύμης
κοῦρον φίλον θήσειεν ἡβώωντά με’
940
ὡς νῦν κάκιστον γῆρας ἅπαντας τρύχει,
ναὶ ναὶ τρύχει γῆράς με πημάτων βάρει
λώβης παλαιᾶς μητρὸς ἠπατημένης·
ἀλλ’ αὐτὸς ἀλύξαι με πημάτων ἔφη
αὐτὴν πρὸς αὐτὸν μητέρα στρέψαι τ᾿ ἐμὴν
945
καὶ γαῖαν οἶκόν θ’, ὃν προδοῦσ’ ἀφίκετο
βουλαῖς ἀνάγνοις θηρὸς ἠγριωμένου
ἐς τήνδε γαῖαν, μητέρα στεναγμάτων,
μετ᾿ ἀνδρὸς, ὃν πρὶν ἥδ’ ἀτιμάσασ’ ἔγνω·
ἔγνω γὰρ ἡ τάλαινα συμφορῶν ὕπο,
950
οἷον τὸ λιπεῖν οὖθαρ ἀρούρης πάρος.
Καὶ τοῦδ’ ἕκητι πάνθ’ ὑποστῆναι θέλειν
αὐτὸς προεῖπε καὶ θέλων ἔτλη μόρον,
ἤματι τριτάτῳ δ’ ἀνεγρέσθαι τάφου,
μύσταις φίλοις φέροντα χάρμα καὶ μέγα.
955
Εἰδώς τε ταῦτα πάντα πρὶν σαφῶς ἔφη.
Ἤδη δ’ ἔχει ξύμπαντα ταῦτα νῦν τέλος,
λείπει δὲ γηθόσυνον ἦμαρ καὶ μόνον,
καὶ τοῦτο νῦν μενοῦμεν, ἔσται δ’, ὡς ἔφη.
Ὁ γὰρ τὰ λυπρὰ νητρεκῆ νῦν γνωρίσας
960
καὶ χάρμα δείξει λαμπρὸν ἤματι τρίτῳ.
οἶδάς τε σὺ μάλιστα τέρμα δρωμένων·
θήσει δὲ λύπης ἀντὶ τῆσδε καὶ γόων
τιμὰς μεγίστας ἀνὰ γῆν σοι καὶ πόλον,
πλήσει τε πᾶσαν γαῖαν εὐδόξων λόγων,
965
ναούς τε σοι τεύξουσι τὸ βροτῶν φῦλον.
Θᾶττον γὰρ ἀντὶ τοῦδε δυσσεβοῖς φόνου
σεμνὴν ἑορτὴν τῇδε γῇ προσάψεται
καὶ γῆν Σολύμων ἱερὸν τεύξει πέδον·
ὧν εἵνεκα χρὴ μὴ μέτρου θρηνεῖν πέρα.
970
Μὴ δῆτα γοῦν, δέσποιν’, ἀφέρτατα στένε,
οὔτ’ ὄμμ’ ἐπαίρουσ’ οὔτ᾿ ἀπαλλάσσουσα γῆς
πρόσωπον, οὐ βλέφαρα δακρύων ῥοῆς.
Ἕως πότε στρέψεις δὲ κάτω τὴν δέρην,
ῥοαῖς καταρδεύουσα τὴν γῆν δακρύων,
975
ἔκδικον ὄμμα παντεπόπτου Δεσπότου
εἰδυῖα θᾶττον χάρμα σοι φέρειν μέγα,
πρὸς ὅν σε τείνειν ὄμμα καὶ μόνον δέον;
Οἶδας γὰρ, οἶδας· ἕψεται τοῖς φροιμίοις
καὶ τέρμα φαιδρὸν, γηθόσυνος ἡμέρα·
980
μίαν μόνην μεῖναί σε δεῖ τὴν αὔριον,
ὡς ξυμπερανθῇ φροντὶς, ἣ κἀμὲ τρύχει.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Υἱὸς σύ μοι πέφηνας ἄλλος, παρθένε·
αὐτὸς γὰρ εἶπεν Υἱὸς, ὅς μοι καὶ μόνος.
οἶδάς τε πάντως πάντα, τίς χρειὼ λέγειν;
985
ὡς ἀσπόρως ἔτικτον, ὠδίνων ἄτερ,
στερρᾶς τ᾿ ἔφυγον τῶν τόκων ἀλγηδόνας,
Θεοῦ τε Παῖδα τοῦτον ἀγγείλας ἔφη,
καὶ πόλλ’ ἔδρασεν, οἷα καὶ μόνου Θεοῦ.
Καὶ πῶς τανῦν οἴσαιμι γυμνὸν καὶ νέκυν
990
ἐν ἰκρίῳ βλέπουσ’ ἀπῃωρημένον,
ὃς γαῖαν ᾐώρησεν ὑδάτων ὕπερ,
δι’ ὃν τὸ φάος ἡλίου συνεστάλη,
καὶ τῆς σελήνης τ᾿ ἐσκότασε πᾶν σέλας,
καὶ ῥῆξιν ἀνέτλησαν αἱ πέτραι φόβῳ,
995
μνημεῖά τ᾿ ἠνοίγησαν εἰς δεῖγμα κράτους,
αὐτοῦ παθόντος ὑπὲρ αὐτῶν Αἰτίου.
Υἱὸς σύ μοι πέφηνας ἄλλος, παρθένε·
αὐτὸς γὰρ εἶπεν Υἱὸς, ὅς μοι καὶ μόνος.
οἶδάς τε πάντως πάντα, τίς χρειὼ λέγειν;
985
ὡς ἀσπόρως ἔτικτον, ὠδίνων ἄτερ,
στερρᾶς τ᾿ ἔφυγον τῶν τόκων ἀλγηδόνας,
Θεοῦ τε Παῖδα τοῦτον ἀγγείλας ἔφη,
καὶ πόλλ’ ἔδρασεν, οἷα καὶ μόνου Θεοῦ.
Καὶ πῶς τανῦν οἴσαιμι γυμνὸν καὶ νέκυν
990
ἐν ἰκρίῳ βλέπουσ’ ἀπῃωρημένον,
ὃς γαῖαν ᾐώρησεν ὑδάτων ὕπερ,
δι’ ὃν τὸ φάος ἡλίου συνεστάλη,
καὶ τῆς σελήνης τ᾿ ἐσκότασε πᾶν σέλας,
καὶ ῥῆξιν ἀνέτλησαν αἱ πέτραι φόβῳ,
995
μνημεῖά τ᾿ ἠνοίγησαν εἰς δεῖγμα κράτους,
αὐτοῦ παθόντος ὑπὲρ αὐτῶν Αἰτίου.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Δέσποινα παγκοίρανε, μῆτερ τοῦ Λόγου,
αὐτὸς κἀγὼ τέθηπα , μὴ φέρων βλέπειν
φρικτὸν θέαμα, Δεσπότην τεθνηκότα,
1000
ζωὴν τὸν ἐμπνέοντα τοῖς ζῶσι πνοῇ ,
113
114
στένω τε πυκνὰ καὶ χέω θερμὸν δάκρυ·
ἐλπὶς δ᾿ τρέφει με, καὶ θρηνῶν
οὐ γὰρ ἀπιστῶ τοῖς λόγοις τοῦ Δεσπότου.
Η καλλιφεγγὴς ἡμέρα δὲ τριτάτη
1005
τὸ τέρμα δείξει τῆς τρεφούσης ἐλπίδος,
ἢ μὴ παρεξέλθοις. καὶ θανεῖν με συμφέρει.
Δέσποινα παγκοίρανε, μῆτερ τοῦ Λόγου,
αὐτὸς κἀγὼ τέθηπα , μὴ φέρων βλέπειν
φρικτὸν θέαμα, Δεσπότην τεθνηκότα,
1000
ζωὴν τὸν ἐμπνέοντα τοῖς ζῶσι πνοῇ ,
στένω τε πυκνὰ καὶ χέω θερμὸν δάκρυ·
ἐλπὶς δ᾿ τρέφει με, καὶ θρηνῶν
οὐ γὰρ ἀπιστῶ τοῖς λόγοις τοῦ Δεσπότου.
Η καλλιφεγγὴς ἡμέρα δὲ τριτάτη
1005
τὸ τέρμα δείξει τῆς τρεφούσης ἐλπίδος,
ἢ μὴ παρεξέλθοις. καὶ θανεῖν με συμφέρει.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τριτάταν ἁμέραν μὲν εἰδυῖα κλύω
αὖθις φθορᾶς πάναγρον ἀνίσχειν δέμας·
νῦν δ’ ἐχθρὸν ἦμαρ, ἐχθρὸν εἰσορῶ φάος
1010
καὶ δυστάλαιναν τὴν πάλαι μακαρίαν.
Ὅθεν τὰ θνητῶν μᾶλλον ἡγοῦμαι σκιὰν,
κοὐδ’ ἂν τρέσασ’ εἴποιμι τοὺς σοφοὺς βροτῶν
δοκοῦντας εἶναι καὶ μεριμνητὰς λόγων,
τούτους μεγίστην ζημίαν ὀφλισκάνειν.
1015
Θνητῶν γὰρ οὐδείς ἐστιν ὄλβιος φύσει,
ὄλβου δ’ ἐπιρρυέντος εὐκλεέστερος
ἄλλου γένοιτ’ ἄλλος, ὄλβιος δ’ ἂν οὔ.
Τριτάταν ἁμέραν μὲν εἰδυῖα κλύω
αὖθις φθορᾶς πάναγρον ἀνίσχειν δέμας·
νῦν δ’ ἐχθρὸν ἦμαρ, ἐχθρὸν εἰσορῶ φάος
1010
καὶ δυστάλαιναν τὴν πάλαι μακαρίαν.
Ὅθεν τὰ θνητῶν μᾶλλον ἡγοῦμαι σκιὰν,
κοὐδ’ ἂν τρέσασ’ εἴποιμι τοὺς σοφοὺς βροτῶν
δοκοῦντας εἶναι καὶ μεριμνητὰς λόγων,
τούτους μεγίστην ζημίαν ὀφλισκάνειν.
1015
Θνητῶν γὰρ οὐδείς ἐστιν ὄλβιος φύσει,
ὄλβου δ’ ἐπιρρυέντος εὐκλεέστερος
ἄλλου γένοιτ’ ἄλλος, ὄλβιος δ’ ἂν οὔ.
ΚΜΙΧΟΡΙΟΝ.
Πάντων, ὅσ’ ἔστ’ καὶ γνώμην ἔχει,
γυναῖκες ἐσμὲν ἀθλιώτατον φυτὸν,
1020
115
116
ὅσαι τεκοῦσαι καὶ θανόντ’ εἶδον τέκνα·
ὡς τρὶς θανεῖν θέλοιμ’ ἢ τεκεῖν ἅπαξ
καὶ πότμον ἰδεῖν ἐντραφέντος μοι τέκνου.
Ἀλλ’ οὐ γὰρ αὐτὸς πρὸς σὲ κἄμ’ ἥκει λόγος,
ὠ παγκοίρανε πότνα, παρθέν’ ὀλβία.
1025
Ἠ πολλὰ παντὸς εἶ διάφορος γένους·
ἐγὼ γὰρ ἀνδρὸς τέρψιν εἰσδεξαμένη
ἀνθ’ ἡδονῆς ὠδῖνας ἐν λύπαις τρέφω,
καὶ θνητὸν ὡς ἔτικτον, εἰδυῖα στέγω·
κούφως φέρειν γὰρ συμφορὰς θνητοὺς δέον·
1030
σὺ δ’ ἀνδρὸς οὐκ ἔγνωκας εὐνὴν, παρθένε,
Θεὸν τεκεῖν ἔκλυες ἀγγέλου, λέγεις·
καὶ νεκρὸν αὐτὸν νῦν ὁρῶσα πῶς φέρεις;
Πάντων, ὅσ’ ἔστ’ καὶ γνώμην ἔχει,
γυναῖκες ἐσμὲν ἀθλιώτατον φυτὸν,
1020
ὅσαι τεκοῦσαι καὶ θανόντ’ εἶδον τέκνα·
ὡς τρὶς θανεῖν θέλοιμ’ ἢ τεκεῖν ἅπαξ
καὶ πότμον ἰδεῖν ἐντραφέντος μοι τέκνου.
Ἀλλ’ οὐ γὰρ αὐτὸς πρὸς σὲ κἄμ’ ἥκει λόγος,
ὠ παγκοίρανε πότνα, παρθέν’ ὀλβία.
1025
Ἠ πολλὰ παντὸς εἶ διάφορος γένους·
ἐγὼ γὰρ ἀνδρὸς τέρψιν εἰσδεξαμένη
ἀνθ’ ἡδονῆς ὠδῖνας ἐν λύπαις τρέφω,
καὶ θνητὸν ὡς ἔτικτον, εἰδυῖα στέγω·
κούφως φέρειν γὰρ συμφορὰς θνητοὺς δέον·
1030
σὺ δ’ ἀνδρὸς οὐκ ἔγνωκας εὐνὴν, παρθένε,
Θεὸν τεκεῖν ἔκλυες ἀγγέλου, λέγεις·
καὶ νεκρὸν αὐτὸν νῦν ὁρῶσα πῶς φέρεις;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἐᾶτέ μ’· οὔτι φίλα μοι τὰ μὴ φίλα·
ἤγγειλεν, οἷ’ ἤγγειλεν· οὐ μομφὴν ἔχει
1035
εὐάγγελος δόξης γε τῆς εὐαγγέλου·
ἢν ἐσφάλην ἐγὼ δὲ τῆς ἀγγελίας,
οὐκ οἶδ’, ὀχυρὰς ἐμφέρω γὰρ ἐγγύας.
Θρηνεῖν δὲ δεῖ με’ δακρύων γὰρ ἄξια
117
118
πέπονθα πολλὰ καὶ στένω καὶ δακρύω,
1040
ἔως ἴδοιμι ζῶντα τὸν τανῦν νέκυν.
Ἐᾶτέ μ’· οὔτι φίλα μοι τὰ μὴ φίλα·
ἤγγειλεν, οἷ’ ἤγγειλεν· οὐ μομφὴν ἔχει
1035
εὐάγγελος δόξης γε τῆς εὐαγγέλου·
ἢν ἐσφάλην ἐγὼ δὲ τῆς ἀγγελίας,
οὐκ οἶδ’, ὀχυρὰς ἐμφέρω γὰρ ἐγγύας.
Θρηνεῖν δὲ δεῖ με’ δακρύων γὰρ ἄξια
πέπονθα πολλὰ καὶ στένω καὶ δακρύω,
1040
ἔως ἴδοιμι ζῶντα τὸν τανῦν νέκυν.
ΕΤΕΡΟΝ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ.
Δέσποινα κούρη, χρή σε συγγνώμην ἔχειν.
εἴ τις ὑφ’ ἥβης σπλάγχνον εὔτονον φέρων
μάταια βάζει, μὴ δόκει τούτων κλύειν·
σοφωτέραν γὰρ ἴδμεν οὖσάν σε βροτῶν.
1045
Δέσποινα κούρη, χρή σε συγγνώμην ἔχειν.
εἴ τις ὑφ’ ἥβης σπλάγχνον εὔτονον φέρων
μάταια βάζει, μὴ δόκει τούτων κλύειν·
σοφωτέραν γὰρ ἴδμεν οὖσάν σε βροτῶν.
1045
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Αἲ αἴ·
Ἔτλην μεγάλων ἄξια θρήνων ἐγώ.
Ὠ πένθος οὐ μετρητὸν οὐδ’ οἷόν τ᾿ ἰδεῖν.
Φόνον ταλαίναις χερσὶν ἐξειργασạένοι,
τὸν καλλίνικον κλεινὸν ἐξεπράξατε
1050
εἰς θρῆνον, εἰς δάκρυα· καγκαλὴς ἀγὼν
ἐν αἵμασι στάζουσαν εἰσφέρειν χέρα.
Φεῦ φεῦ· φρονήσαντες μὲν, οἷ’ ἔδράσατε,
ἀλγήσατ᾿ ἄλγος δεινόν· εἰ δ’ ἔως τέλους
ἐν τῷδ’ ἀεὶ μενεῖτ’, ἐν ᾧ καθέστατε,
1055
οὐκ εὐτυχοῦντες δόξετ’ οὐχὶ δυστυχεῖν,
ἀλλ’ οὐκ, ἐγᾦμαι, ταῦτ’ ἀνατὶ παρίῃ.
119
120
Τί γὰρ καλόν; τί δ’ ἀσεβῶς τῶνδ’ οὐκ ἔχει;
Ὄλοισθ’ ὄλοισθε, στυγεροὶ μιαιφόνοι,
οἱ Δεσπότην κτανόντες οὐ φροντίζετε,
1060
πᾶσαν τρέμουσαν εἰσορῶντες τὴν κτίσιν,
ἀλλ’ ἐστὲ θήρᾳ τοῦ φόνου γαυρούμενοι.
Αἲ αἴ·
Ἔτλην μεγάλων ἄξια θρήνων ἐγώ.
Ὠ πένθος οὐ μετρητὸν οὐδ’ οἷόν τ᾿ ἰδεῖν.
Φόνον ταλαίναις χερσὶν ἐξειργασạένοι,
τὸν καλλίνικον κλεινὸν ἐξεπράξατε
1050
εἰς θρῆνον, εἰς δάκρυα· καγκαλὴς ἀγὼν
ἐν αἵμασι στάζουσαν εἰσφέρειν χέρα.
Φεῦ φεῦ· φρονήσαντες μὲν, οἷ’ ἔδράσατε,
ἀλγήσατ᾿ ἄλγος δεινόν· εἰ δ’ ἔως τέλους
ἐν τῷδ’ ἀεὶ μενεῖτ’, ἐν ᾧ καθέστατε,
1055
οὐκ εὐτυχοῦντες δόξετ’ οὐχὶ δυστυχεῖν,
ἀλλ’ οὐκ, ἐγᾦμαι, ταῦτ’ ἀνατὶ παρίῃ.
Τί γὰρ καλόν; τί δ’ ἀσεβῶς τῶνδ’ οὐκ ἔχει;
Ὄλοισθ’ ὄλοισθε, στυγεροὶ μιαιφόνοι,
οἱ Δεσπότην κτανόντες οὐ φροντίζετε,
1060
πᾶσαν τρέμουσαν εἰσορῶντες τὴν κτίσιν,
ἀλλ’ ἐστὲ θήρᾳ τοῦ φόνου γαυρούμενοι.
XOPOΣ.
κακῶς πέπρακται πανταχοῦ, τὶς ἀντερεῖ;
Ἅπας δ’ ἀληθῶς ὁ βροτῶν λυπρὸς βίος·
στέργουσι δ’ αὐτὸν συμφοραῖς νικώμενοι.
1065
Σοὶ δ’ οὐχ ὅμοιον ἄλγος ἀνθρώποις, κόρη,
κἂν οὐ μόνη σὺ σοῦ δ’ ἀπεζύγης τέκνου.
Οὐ γὰρ ὅμοιος σὸς τόκος καὶ τοῦ
ὅμως δὲ πάντα τλησικαρδίως φέρειν
τανῦν προσήκει κάρτα τ’ αὖ πεποιθέναι.
1070
κακῶς πέπρακται πανταχοῦ, τὶς ἀντερεῖ;
Ἅπας δ’ ἀληθῶς ὁ βροτῶν λυπρὸς βίος·
στέργουσι δ’ αὐτὸν συμφοραῖς νικώμενοι.
1065
Σοὶ δ’ οὐχ ὅμοιον ἄλγος ἀνθρώποις, κόρη,
κἂν οὐ μόνη σὺ σοῦ δ’ ἀπεζύγης τέκνου.
Οὐ γὰρ ὅμοιος σὸς τόκος καὶ τοῦ
ὅμως δὲ πάντα τλησικαρδίως φέρειν
τανῦν προσήκει κάρτα τ’ αὖ πεποιθέναι.
1070
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Αἲ αἰ·
Δέδορκά τινα τῶν ἀλαστόρων, κόραι,
οἱ συνέτριψαν τῶν μιαιφόνων σκέλη,
κατευθύνοντα Παιδὸς εἰς ἧπαρ δόρυ.
Δέδοικα δ’ αὐτὸν, μή τι βουλεύσῃ νέον
1075
καὶ δευτέραν μοι συμφορὰν δράσῃ πάλιν,
121
122
Παῖδ’ ἢν ἴδοιμι καὶ νέκυν ὑβρισμένον.
Ἰώ μοί μοι·
Θέαμα δεινὸν ὄμμασι βλέπω νέον.
Κατίδετ᾿ ἴδεθ᾿ αἷμα νυγέντος νεκροῦ,
1080
ὁρᾶθ᾿ ὁρᾶτε, πῶς διπλοῦς κρουνοὺς ῥέει·
πλευρᾶς γὰρ αἷμα κοὐ πεφυρμένον ποτὸν
ἔβλυσεν εὐθὺς, ὡς ἐνύγη τῷ ξίφει
ἡβῶντος ἀνδρὸς δυσμενῶν ἐξ Αὐσόνων.
Διπλοῦς ἔτι βλύζει τε κρουνὸς αὐτόθεν·
1085
αὐτὸς δ’ ὁ νύξας ἐκπλαγεὶς κέκραγε πως,
ὡς ἔστιν ὄντως Παῖς Θεοῦ νέκυς ὅδε·“
τρέχει δ’, ὁρᾶτε, καί γε προσπίτνει ξύλω,
πίπτει τ᾿ ἐπ᾿ οὐδας τῇ θέᾳ νικώμενος
στῆθός τε παίει καὶ περιπτύσσει πέδον,
1090
ἔνθ’ ἰκρίον πέπηγεν ἐμπεφυρμένον
ῥείθρῳ καταρρέοντι τῆς πλευρᾶς ἔτι,
ἀρύεταί τε χερσὶ κρουνοῦ καὶ κάραν
ἔχρισεν, ὡς ἔοικεν, ὡς ἅγνισμ᾿ ἔχῃ.
123
124
Αἲ αἰ·
Δέδορκά τινα τῶν ἀλαστόρων, κόραι,
οἱ συνέτριψαν τῶν μιαιφόνων σκέλη,
κατευθύνοντα Παιδὸς εἰς ἧπαρ δόρυ.
Δέδοικα δ’ αὐτὸν, μή τι βουλεύσῃ νέον
1075
καὶ δευτέραν μοι συμφορὰν δράσῃ πάλιν,
Παῖδ’ ἢν ἴδοιμι καὶ νέκυν ὑβρισμένον.
Ἰώ μοί μοι·
Θέαμα δεινὸν ὄμμασι βλέπω νέον.
Κατίδετ᾿ ἴδεθ᾿ αἷμα νυγέντος νεκροῦ,
1080
ὁρᾶθ᾿ ὁρᾶτε, πῶς διπλοῦς κρουνοὺς ῥέει·
πλευρᾶς γὰρ αἷμα κοὐ πεφυρμένον ποτὸν
ἔβλυσεν εὐθὺς, ὡς ἐνύγη τῷ ξίφει
ἡβῶντος ἀνδρὸς δυσμενῶν ἐξ Αὐσόνων.
Διπλοῦς ἔτι βλύζει τε κρουνὸς αὐτόθεν·
1085
αὐτὸς δ’ ὁ νύξας ἐκπλαγεὶς κέκραγε πως,
ὡς ἔστιν ὄντως Παῖς Θεοῦ νέκυς ὅδε·“
τρέχει δ’, ὁρᾶτε, καί γε προσπίτνει ξύλω,
πίπτει τ᾿ ἐπ᾿ οὐδας τῇ θέᾳ νικώμενος
στῆθός τε παίει καὶ περιπτύσσει πέδον,
1090
ἔνθ’ ἰκρίον πέπηγεν ἐμπεφυρμένον
ῥείθρῳ καταρρέοντι τῆς πλευρᾶς ἔτι,
ἀρύεταί τε χερσὶ κρουνοῦ καὶ κάραν
ἔχρισεν, ὡς ἔοικεν, ὡς ἅγνισμ᾿ ἔχῃ.
ΧΟΡΟΣ.
Ἔοικεν Ἄναξ πολλὰ τῇδ’ ἐν ἡμέρᾳ
1095
κακὰ ξυνάπτειν ἐνδίκως μιαιφόνοις·
αὐτούς γε μέντοι, μὴ φίλους, δράσειε τι
ἔκδικον ὄμμα Δεσπότου παντεργάτου.
Ἴτω δίκ’, ἴτω φανερῶς ξιφηφόρος
καὶ πυρφόρος τάχιστα τοῖς μιαιφόνοις.
1100
Ἔστι γὰρ ὄντως θαῦμα φρικτὸν εἰσορᾶν·
ὁ μὲν γὰρ ὦσε κατὰ πλευρᾶς που δόρυ,
πλευρᾶς νενυγμένης δὲ θαυμαστὸν νᾶμα
ἔσταξεν εὐθὺς αἷμά τ᾿ οὐ πεφυρμένον,
φρικτὸν θέαμα, καὶ τρόμος μ᾿ ὁρᾶν ἔχει.
1105
Διδάσκαλον φέρω γὰρ αὐτὴν τὴν κτίσιν,
γῆς γεῖσσα σαλευθέντα, ῥαγείσας πέτρας
τάφους τε νεκρῶν ἄφαρ ἠνεῳγμένους·
αὐτὸς δ’ ὁ νύξας ἔντρομος πεσὼν θίγει.
Ἔοικεν Ἄναξ πολλὰ τῇδ’ ἐν ἡμέρᾳ
1095
κακὰ ξυνάπτειν ἐνδίκως μιαιφόνοις·
αὐτούς γε μέντοι, μὴ φίλους, δράσειε τι
ἔκδικον ὄμμα Δεσπότου παντεργάτου.
Ἴτω δίκ’, ἴτω φανερῶς ξιφηφόρος
καὶ πυρφόρος τάχιστα τοῖς μιαιφόνοις.
1100
Ἔστι γὰρ ὄντως θαῦμα φρικτὸν εἰσορᾶν·
ὁ μὲν γὰρ ὦσε κατὰ πλευρᾶς που δόρυ,
πλευρᾶς νενυγμένης δὲ θαυμαστὸν νᾶμα
ἔσταξεν εὐθὺς αἷμά τ᾿ οὐ πεφυρμένον,
φρικτὸν θέαμα, καὶ τρόμος μ᾿ ὁρᾶν ἔχει.
1105
Διδάσκαλον φέρω γὰρ αὐτὴν τὴν κτίσιν,
γῆς γεῖσσα σαλευθέντα, ῥαγείσας πέτρας
τάφους τε νεκρῶν ἄφαρ ἠνεῳγμένους·
αὐτὸς δ’ ὁ νύξας ἔντρομος πεσὼν θίγει.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὠ τέκνον, ὠ φίλτατον, ὠ θεῖον κάρα,
1110
οὕτως ἐφάνης πᾶσι, καὶ τοῖς μὴ φίλοις,
σφόδρα ποθεινὴ δακρύοισι συμφορά·
κενοῖς τε καθάρσιον αἷμα τοῦ γένους·
125
126
καὶ δυσμενεῖς φρίττουσιν, ἀθροῦντες ξένα,
Θεοῦ τε κεκράγασι τρανῶς σ’ Υἱέα·
1115
πάντα τρέμουσιν, ἅτε μὴ γνώμην ἔχειν,
οἱ δ’ ἐγγενεῖς σ’ ἔκτειναν ἀλόγῳ φθόνῳ,
ἐξ ὧν σ’ ἐχρῆν στέφανον ἐς κάραν λαβεῖν,
οὐχ οἷον ἐμπαίζοντες ἔστεψάν σέ πως·
οἵδ’ οὐδὲ φροντίζουσι σ’ ἐνθεῖναι τάφῳ.
1120
Πῶς οὖν ἐγώ σε τοῦ ξύλου καταγάγω:
ποίῳ δὲ τύμβῳ καταθείμην σὸν δέμας;
οἵοις τε πέπλοις κατακαλύψω νέκυν;
πῶς καὶ τἀπιχώρια μέλψω σοι μέλη;
τίνος σε κηδεύσουσιν, ὦ Τέκνον, χέρες;
1125
οἴμοι, τί δράσω; τίς γένωμαι
Τί ταῦτ᾿ ἀλύω; πειστέον τοῖς σοῖς λόγοις
ἔργοις θ’, ὅσ’ ὑπέδειξας εἰς μαρτυρίαν,
ὡς ἔστιν ἅπαν σοι θελητὸν δυνατόν.
Πολλῶν ταμίας ἐστὶν ἀέλπτων Θεὸς,
1130
127
128
πολλά τ᾿ ἀέλπτως πολλάκις κραίνει Θεὸς,
τὰ δ’ αὖ δοκηθέντ’ οὐκ ἐφεῦρε καὶ τέλος·
σὺ δ’ ἀδοκήτων αὐτὸς εὕροις μοι πόρον.
Ὠ τέκνον, ὠ φίλτατον, ὠ θεῖον κάρα,
1110
οὕτως ἐφάνης πᾶσι, καὶ τοῖς μὴ φίλοις,
σφόδρα ποθεινὴ δακρύοισι συμφορά·
κενοῖς τε καθάρσιον αἷμα τοῦ γένους·
καὶ δυσμενεῖς φρίττουσιν, ἀθροῦντες ξένα,
Θεοῦ τε κεκράγασι τρανῶς σ’ Υἱέα·
1115
πάντα τρέμουσιν, ἅτε μὴ γνώμην ἔχειν,
οἱ δ’ ἐγγενεῖς σ’ ἔκτειναν ἀλόγῳ φθόνῳ,
ἐξ ὧν σ’ ἐχρῆν στέφανον ἐς κάραν λαβεῖν,
οὐχ οἷον ἐμπαίζοντες ἔστεψάν σέ πως·
οἵδ’ οὐδὲ φροντίζουσι σ’ ἐνθεῖναι τάφῳ.
1120
Πῶς οὖν ἐγώ σε τοῦ ξύλου καταγάγω:
ποίῳ δὲ τύμβῳ καταθείμην σὸν δέμας;
οἵοις τε πέπλοις κατακαλύψω νέκυν;
πῶς καὶ τἀπιχώρια μέλψω σοι μέλη;
τίνος σε κηδεύσουσιν, ὦ Τέκνον, χέρες;
1125
οἴμοι, τί δράσω; τίς γένωμαι
Τί ταῦτ᾿ ἀλύω; πειστέον τοῖς σοῖς λόγοις
ἔργοις θ’, ὅσ’ ὑπέδειξας εἰς μαρτυρίαν,
ὡς ἔστιν ἅπαν σοι θελητὸν δυνατόν.
Πολλῶν ταμίας ἐστὶν ἀέλπτων Θεὸς,
1130
πολλά τ᾿ ἀέλπτως πολλάκις κραίνει Θεὸς,
τὰ δ’ αὖ δοκηθέντ’ οὐκ ἐφεῦρε καὶ τέλος·
σὺ δ’ ἀδοκήτων αὐτὸς εὕροις μοι πόρον.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Καὶ μὴν ὅδ’ Ἰώσηπος ἐν σπουδῇ ποδὸς
στείχει, νέον τι πρᾶγμ’ ἴσως ἔχων φράσαι.
1135
Ἀτὰρ τόδ’ ἄλλο θαῦμα καὶ παρ’ ἐλπίδα,
μύστην νύχιον τῷδε συντρέχοντα πως,
σκεύη φέροντα προσφυᾶ τῇ καθόδῳ.
Ὠ μάκαρ, ὃς τὰ τοῦ Θεοῦ μυστήρια
εἰδὼς ἁγιστεύει θ’ ἑαυτοῦ βιοτὰν
1140
καὶ θιασεύεται καθαρμοῖσί ψυχὰν
δέμας τε παντὸς ἀνατινάσσων ῥύπου
κύκλῳ τε πασῶν ἀρετῶν στέφων κάραν
ἀεὶ θεραπεύειν θοάζει τὸν Θεὸν.
Τὸ σωφρονεῖν γὰρ καὶ σέβειν τὰ τοῦ Θεοῦ
1145
κάλλιστον, οἶμαι δ’ αὐτὸ καὶ σοφώτατον
θνητοῖσιν εἶναι χρῆμα τοῖσι χρωμένοις.
129
130
Καὶ μὴν ὅδ’ Ἰώσηπος ἐν σπουδῇ ποδὸς
στείχει, νέον τι πρᾶγμ’ ἴσως ἔχων φράσαι.
1135
Ἀτὰρ τόδ’ ἄλλο θαῦμα καὶ παρ’ ἐλπίδα,
μύστην νύχιον τῷδε συντρέχοντα πως,
σκεύη φέροντα προσφυᾶ τῇ καθόδῳ.
Ὠ μάκαρ, ὃς τὰ τοῦ Θεοῦ μυστήρια
εἰδὼς ἁγιστεύει θ’ ἑαυτοῦ βιοτὰν
1140
καὶ θιασεύεται καθαρμοῖσί ψυχὰν
δέμας τε παντὸς ἀνατινάσσων ῥύπου
κύκλῳ τε πασῶν ἀρετῶν στέφων κάραν
ἀεὶ θεραπεύειν θοάζει τὸν Θεὸν.
Τὸ σωφρονεῖν γὰρ καὶ σέβειν τὰ τοῦ Θεοῦ
1145
κάλλιστον, οἶμαι δ’ αὐτὸ καὶ σοφώτατον
θνητοῖσιν εἶναι χρῆμα τοῖσι χρωμένοις.
ΙΩΣΗΦ.
Ὠ φίλταθ’, ὡς σὴν γῆρυν ᾐσθόμην κλύων,
σοφὴν σοφοῦ παρ’ ἀνδρός· ἐκ μακρᾶς ὁδοῦ
ἥκω δ’ ἕτοιμος τήνδ’ ἔχων σκευὴν τάχει,
1150
ὅπως νέκυν θάψαιμι τὸν πεφιλμένον.
Δεῖ γάρ νιν ὄντα καὶ πάρος σεπτὸν φίλον,
ὅσον καθ’ ἡμᾶς, καὶ νέκυν τοῦτον σέβειν.
Πῶς χρὴ κατάγειν, πῶς δὲ πρὸς τύμβον φέρειν
πέπλοις ἐνειλίσαι τε; Νῦν ἡγοῦ σύ μοι
1155
νέος γέροντι, παρθένος, σὺ γὰρ σοφός·
ὡς οὐ κάμοιμ’ ἂν, εἴθ’ ἕως εἴθ᾿
ἕως νέκυν θήσοιμι καινῷ μου τάφῳ·
ὅσον δέον γὰρ μὴ γένους κοινωνίαν
ἔχοντι μύστῃ, τοῦτον οἰκτείρω κἀγώ.
1160
Ὠ φίλταθ’, ὡς σὴν γῆρυν ᾐσθόμην κλύων,
σοφὴν σοφοῦ παρ’ ἀνδρός· ἐκ μακρᾶς ὁδοῦ
ἥκω δ’ ἕτοιμος τήνδ’ ἔχων σκευὴν τάχει,
1150
ὅπως νέκυν θάψαιμι τὸν πεφιλμένον.
Δεῖ γάρ νιν ὄντα καὶ πάρος σεπτὸν φίλον,
ὅσον καθ’ ἡμᾶς, καὶ νέκυν τοῦτον σέβειν.
Πῶς χρὴ κατάγειν, πῶς δὲ πρὸς τύμβον φέρειν
πέπλοις ἐνειλίσαι τε; Νῦν ἡγοῦ σύ μοι
1155
νέος γέροντι, παρθένος, σὺ γὰρ σοφός·
ὡς οὐ κάμοιμ’ ἂν, εἴθ’ ἕως εἴθ᾿
ἕως νέκυν θήσοιμι καινῷ μου τάφῳ·
ὅσον δέον γὰρ μὴ γένους κοινωνίαν
ἔχοντι μύστῃ, τοῦτον οἰκτείρω κἀγώ.
1160
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Ὅδ' αὐτὸς ὑμῶν ἀπόνως ἡγήσεται
καὶ πᾶσαν εὐμάρειαν ἐν χεροῖν διδοῖ.
Ὅδ' αὐτὸς ὑμῶν ἀπόνως ἡγήσεται
καὶ πᾶσαν εὐμάρειαν ἐν χεροῖν διδοῖ.
ΙΩΣΗΦ.
Ὦ χρῆμα καγκαλὲς Θεοῦ, δέσποιν’
τί Παῖδα πρὸς σὸν τήνδ’ ἄγουσ’ ἐρημίαν
131
132
ἕστηκας, αὐτῷ θρεομένη σαυτῆς λυγρά;
1165
καί σοι μόνος πάρεστι μύστης παρθένος,
λιπὼν ἀδελφὸν ἐν χορῷ μυστηπόλων,
ἄλλοι δ’ ὀπαδοὶ τῶν γόων πεπλησμένοι
φεύγουσι, πολλῷ τῷ φόβῳ πεφρικότες,
οὐδ’ εἶδον οὐδὲν τῶν νεωτέρων κακῶν,
1170
σὺ δ’ οὐ πέφρικας δυσμενῶν ἀβουλίαν.
Ἐγὼ δέδοικα, μή τι βουλεύσῃ νέον
ὅμιλος ἐχθρὸς, δυσμενὴς, μιαιφόνος·
βαρεῖα γὰρ φρὴν οὐδ’ ἀνέξεται κλύειν,
κἂν νεκρὸν ἢν δοίημεν ἐντίμῳ ταφῇ.
1175
Ὦ χρῆμα καγκαλὲς Θεοῦ, δέσποιν’
τί Παῖδα πρὸς σὸν τήνδ’ ἄγουσ’ ἐρημίαν
ἕστηκας, αὐτῷ θρεομένη σαυτῆς λυγρά;
1165
καί σοι μόνος πάρεστι μύστης παρθένος,
λιπὼν ἀδελφὸν ἐν χορῷ μυστηπόλων,
ἄλλοι δ’ ὀπαδοὶ τῶν γόων πεπλησμένοι
φεύγουσι, πολλῷ τῷ φόβῳ πεφρικότες,
οὐδ’ εἶδον οὐδὲν τῶν νεωτέρων κακῶν,
1170
σὺ δ’ οὐ πέφρικας δυσμενῶν ἀβουλίαν.
Ἐγὼ δέδοικα, μή τι βουλεύσῃ νέον
ὅμιλος ἐχθρὸς, δυσμενὴς, μιαιφόνος·
βαρεῖα γὰρ φρὴν οὐδ’ ἀνέξεται κλύειν,
κἂν νεκρὸν ἢν δοίημεν ἐντίμῳ ταφῇ.
1175
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Οὔπω γὰρ οὐκ ἔληξαν οὐδ’ ἔσχον κόρον
μιαιφονίας καὶ κακῆς ἀβουλίας;
Οὔπω γὰρ οὐκ ἔληξαν οὐδ’ ἔσχον κόρον
μιαιφονίας καὶ κακῆς ἀβουλίας;
ΙΩΣΗΦ.
Ζηλῶ σ’· ἐν ἀρχῇ πῆμα κοὐδέπω μέσοι.
Ζηλῶ σ’· ἐν ἀρχῇ πῆμα κοὐδέπω μέσοι.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Τί δ’ ἐστὶν, ὦ γηραιέ; μὴ σίγα, φράσον.
Τί δ’ ἐστὶν, ὦ γηραιέ; μὴ σίγα, φράσον.
ΙΩΣΗΦ.
Ἤκουσά του λέγοντος, οὐ δοκῶν κλύειν,
1180
θώκους προσελθὼν, ἔνθα δὴ παλαίτεροι
133
134
θάσσουσι σεμνὰν ἀμφὶ Σαλομὼν στοὰν,
ὡς τόνδε νεκρὸν οὐκ ἐᾷ πρεσβυτέρων
ὄχλος, προσιὼν τῆσδε κοιράνῳ χθονὸς,
θάπτειν. Ὁ μέντοι μῦθος εἰ σαφὴς ὅδε,
1185
οὐκ οἶδα, βουλοίμην δ’ ἂν οὐκ εἶναι τάδε.
Ἐμοὶ γὰρ αύτὸν ἐξέδωκεν ὡς φίλῳ,
αὐτὸν δυσωπήσαντι λαβεῖν τὸν νέκυν
Ἤκουσά του λέγοντος, οὐ δοκῶν κλύειν,
1180
θώκους προσελθὼν, ἔνθα δὴ παλαίτεροι
θάσσουσι σεμνὰν ἀμφὶ Σαλομὼν στοὰν,
ὡς τόνδε νεκρὸν οὐκ ἐᾷ πρεσβυτέρων
ὄχλος, προσιὼν τῆσδε κοιράνῳ χθονὸς,
θάπτειν. Ὁ μέντοι μῦθος εἰ σαφὴς ὅδε,
1185
οὐκ οἶδα, βουλοίμην δ’ ἂν οὐκ εἶναι τάδε.
Ἐμοὶ γὰρ αύτὸν ἐξέδωκεν ὡς φίλῳ,
αὐτὸν δυσωπήσαντι λαβεῖν τὸν νέκυν
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Τὸ πᾶν ὄλωλεν, εἰ κακὸν προσοίσομεν
νέον παλαιῷ, πρὶν τόδ’ ἐξηντληκέναι,
1190
ὡς αὐτὸς εἶπεν ἤματι τρίτῳ πέρας
τὰ λυπρὰ λαβεῖν γηθοσύνῃ καρδίας.
Οὐ τοῦτο Πατὴρ Παῖδ’ ἀνέξεται παθεῖν.
Παλαιὰ καινῶν λείπεται κηδευμάτων,
κοὐκ ἐκεῖνος τοῖσδε φίλος δόγμασιν.
1195
αὑτούς γε μὴν δράσειεν· οὐ γὰρ παύσεται
χόλου· σάφ’ εἶπε καὶ κατεμπρῆσαι πόλιν.
Ἐχθρούς γε μέντοι, μὴ φίλους, δράσειε τι
ἔκδικον ὄμμα Πατρός ἀμυντήριον.
Οὐ γὰρ μὰ τὴν δέσποιναν, ἣν ἀεὶ σέβων
1200
135
136
ἐξ Υἱέος νῦν εἱλόμην ὡς μητέρα,
χαίρων τις αὐτῶν τοῦδε διάξει φόνου·
Θεὸς γὰρ, ὡς ἔγνωμεν ἐκ τῶν θαυμάτων,
ὧν καὐτὸς εἶδες πολλὰ καὶ τανῦν βλέπεις’
οὐδ’ ἠγνόησας ἡλίου τόσον σκότος,
1205
ἐπείδ’ ἔκλινε καὶ μεθῆχ’ ἑκουσίως
ψυχήν· μόρος γὰρ οὔποτ’ ἦν
εἰ μὴ κελευσθεὶς ἧκε τῇ καρὸς κλίσει.
τοὐνθένδε μᾶλλον φρικτὸν ἦν θέαμ᾿ ὁρᾶν·
γῆς γεῖσσα σαλευθέντα, ῥαγείσας πέτρας,
1210
τάφους τε νεκρῶν εἶδες ἠνεῳγμένους.
Ὡς δ’ αὖ τις ἧκεν ἀνατινάσσων δόρυ,
νύσσει παραστὰς νειάτην πλευρὰν ξίφει,
ἀκμαῖος ἀνήρ· τῆς τομῆς γὰρ
πληγὴν βαθεῖαν, ὦλκα τραύματος βλέπων·
1215
οὗτος μὲν ὦσε κατὰ πλευρᾶς που δόρυ,
πλευρᾶς νενυγμένης δὲ θαυμαστῶς ὕδωρ
ἔσταξεν εὐθὺς αἷμά τ᾿ οὐ πεφυρμένον·
137
138
διπλοῦς γὰρ ἐστάλαξε κρουνὸς αὐτόθεν,
φρικτὸν θέαμα· πᾶσι δ’ ἦν φόβος θίγειν.
1220
Αύτὸς δ’ ὁ νύξας ἐκπλαγεὶς κέκραγε πως·
„Ὄντως ὁ παρὼν νεκρὸς ἔστι Παῖς
τλήμων τε μήτηρ ἐμπαρεστῶσ’ ἰκρἰῳ
πίπτει στένουσα καί γε προσπιλνᾷ ξύλῳ,
ᾤμωξε δ’ εὐθὺς καὶ περιπτύσσει πόδας
1225
καὶ χερσὶν ἠρύσατο δικρούνου ῥοῆς
κυνοῦσά αὐδᾷ τοιάδ’· „Ὦ θεῖον
βροτῶν μὲν αὐτὸς καὶ θανὼν κήδῃ σαφῶς
κενοῖς τε καθάρσιον ἀνθρώπων γένους,
σὲ δ’ οὐδὲ φροντίζει τις ἐνθεῖναι τάφῳ.“
1230
Επεὶ δὲ θρήνων καὶ γόων ἐπαύσατο,
κρῄζουσ᾿ ἄκραντον ἐξαναστῆναι δέμας,
προσείχεθ’ ὥστε κισσὸς ἔρνεσιν δάφνης.
Χρόνῳ δ’ ἀπαλλαγεῖσα τῶν γόων ἔφη·
„Τί ταῦτ᾿ ἀλύω; πειστέον Παιδὸς λόγοις
1235
ἔργοις θ’, ὅσ’ ὑπέδειξεν εἰς μαρτυρίαν,
ὡς ἔστιν αὐτῷ πᾶν θελητὸν δυνατόν·
139
140
καὶ τῶν ἀέλπτων τὸν πόρον δ’ αὐτὸς διδοῖ.“
Ταῦτ’ εἶπε, καὶ παραυτίχ’ ὡράθης σύ μοι.
Τὸ πᾶν ὄλωλεν, εἰ κακὸν προσοίσομεν
νέον παλαιῷ, πρὶν τόδ’ ἐξηντληκέναι,
1190
ὡς αὐτὸς εἶπεν ἤματι τρίτῳ πέρας
τὰ λυπρὰ λαβεῖν γηθοσύνῃ καρδίας.
Οὐ τοῦτο Πατὴρ Παῖδ’ ἀνέξεται παθεῖν.
Παλαιὰ καινῶν λείπεται κηδευμάτων,
κοὐκ ἐκεῖνος τοῖσδε φίλος δόγμασιν.
1195
αὑτούς γε μὴν δράσειεν· οὐ γὰρ παύσεται
χόλου· σάφ’ εἶπε καὶ κατεμπρῆσαι πόλιν.
Ἐχθρούς γε μέντοι, μὴ φίλους, δράσειε τι
ἔκδικον ὄμμα Πατρός ἀμυντήριον.
Οὐ γὰρ μὰ τὴν δέσποιναν, ἣν ἀεὶ σέβων
1200
ἐξ Υἱέος νῦν εἱλόμην ὡς μητέρα,
χαίρων τις αὐτῶν τοῦδε διάξει φόνου·
Θεὸς γὰρ, ὡς ἔγνωμεν ἐκ τῶν θαυμάτων,
ὧν καὐτὸς εἶδες πολλὰ καὶ τανῦν βλέπεις’
οὐδ’ ἠγνόησας ἡλίου τόσον σκότος,
1205
ἐπείδ’ ἔκλινε καὶ μεθῆχ’ ἑκουσίως
ψυχήν· μόρος γὰρ οὔποτ’ ἦν
εἰ μὴ κελευσθεὶς ἧκε τῇ καρὸς κλίσει.
τοὐνθένδε μᾶλλον φρικτὸν ἦν θέαμ᾿ ὁρᾶν·
γῆς γεῖσσα σαλευθέντα, ῥαγείσας πέτρας,
1210
τάφους τε νεκρῶν εἶδες ἠνεῳγμένους.
Ὡς δ’ αὖ τις ἧκεν ἀνατινάσσων δόρυ,
νύσσει παραστὰς νειάτην πλευρὰν ξίφει,
ἀκμαῖος ἀνήρ· τῆς τομῆς γὰρ
πληγὴν βαθεῖαν, ὦλκα τραύματος βλέπων·
1215
οὗτος μὲν ὦσε κατὰ πλευρᾶς που δόρυ,
πλευρᾶς νενυγμένης δὲ θαυμαστῶς ὕδωρ
ἔσταξεν εὐθὺς αἷμά τ᾿ οὐ πεφυρμένον·
διπλοῦς γὰρ ἐστάλαξε κρουνὸς αὐτόθεν,
φρικτὸν θέαμα· πᾶσι δ’ ἦν φόβος θίγειν.
1220
Αύτὸς δ’ ὁ νύξας ἐκπλαγεὶς κέκραγε πως·
„Ὄντως ὁ παρὼν νεκρὸς ἔστι Παῖς
τλήμων τε μήτηρ ἐμπαρεστῶσ’ ἰκρἰῳ
πίπτει στένουσα καί γε προσπιλνᾷ ξύλῳ,
ᾤμωξε δ’ εὐθὺς καὶ περιπτύσσει πόδας
1225
καὶ χερσὶν ἠρύσατο δικρούνου ῥοῆς
κυνοῦσά αὐδᾷ τοιάδ’· „Ὦ θεῖον
βροτῶν μὲν αὐτὸς καὶ θανὼν κήδῃ σαφῶς
κενοῖς τε καθάρσιον ἀνθρώπων γένους,
σὲ δ’ οὐδὲ φροντίζει τις ἐνθεῖναι τάφῳ.“
1230
Επεὶ δὲ θρήνων καὶ γόων ἐπαύσατο,
κρῄζουσ᾿ ἄκραντον ἐξαναστῆναι δέμας,
προσείχεθ’ ὥστε κισσὸς ἔρνεσιν δάφνης.
Χρόνῳ δ’ ἀπαλλαγεῖσα τῶν γόων ἔφη·
„Τί ταῦτ᾿ ἀλύω; πειστέον Παιδὸς λόγοις
1235
ἔργοις θ’, ὅσ’ ὑπέδειξεν εἰς μαρτυρίαν,
ὡς ἔστιν αὐτῷ πᾶν θελητὸν δυνατόν·
καὶ τῶν ἀέλπτων τὸν πόρον δ’ αὐτὸς διδοῖ.“
Ταῦτ’ εἶπε, καὶ παραυτίχ’ ὡράθης σύ μοι.
ΙΩΣΗΦ.
Θαυμάστ᾿ ἔφησας, καὶ τὸ πρᾶγμα δεικνύει.
1240
Ἀτὰρ σύ γ’, (οὐ γὰρ καιρὸς εἰδέναι τάδε
δέσποιναν,) ἡσύχαζε καὶ σίγα λόγον
καὶ θᾶττον ὡς μάλιστα τῶνδ’ ἔρημ’ ἄγε,
καὶ μὴ πελάζητ’ ἐγγὺς ἐνθυμουμένοις
μηδὲ προσέλθητ’, ἀλλὰ φυλάσσεσθε που
1245
ἄγριον ἦθος, στυγερᾶς φύσιν φρενός.
Θαυμάστ᾿ ἔφησας, καὶ τὸ πρᾶγμα δεικνύει.
1240
Ἀτὰρ σύ γ’, (οὐ γὰρ καιρὸς εἰδέναι τάδε
δέσποιναν,) ἡσύχαζε καὶ σίγα λόγον
καὶ θᾶττον ὡς μάλιστα τῶνδ’ ἔρημ’ ἄγε,
καὶ μὴ πελάζητ’ ἐγγὺς ἐνθυμουμένοις
μηδὲ προσέλθητ’, ἀλλὰ φυλάσσεσθε που
1245
ἄγριον ἦθος, στυγερᾶς φύσιν φρενός.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ω καλλίνικοι, χαίρετ’, ὦ φίλοι δύο,
ὁ Νικόδημος σὺν Ἰωσήπῳ δίῳ,
εἰς καιρὸν ἥκατ’, εὖγε δ’ εὖ πεπράχατε.
Πιστοῖς φίλοις γὰρ συμφορὰ τὰ τῶν φίλων
1250
πίπτοντα κακῶς καὶ φρενῶν ἀνθάπτεται.
Σπεύσατέ νῦν, σπεύσατέ, καταγάγετε·
πρὸς τοῦτο γὰρ ἥκοντας ἄμφω νῦν βλέπω ’
ἄνιτ’ ἄνιτε θᾶσσον, ὡς ἄν μοι νέκυν
141
142
καταγάγητε, δεσποτείας ὠλένας
1255
ὅπως κατασπάσαιμι καὶ σύμπαν μέλος,
κυνοῦσα σάρκας, ἅσπερ ἐξεθρεψάμην.
Ω καλλίνικοι, χαίρετ’, ὦ φίλοι δύο,
ὁ Νικόδημος σὺν Ἰωσήπῳ δίῳ,
εἰς καιρὸν ἥκατ’, εὖγε δ’ εὖ πεπράχατε.
Πιστοῖς φίλοις γὰρ συμφορὰ τὰ τῶν φίλων
1250
πίπτοντα κακῶς καὶ φρενῶν ἀνθάπτεται.
Σπεύσατέ νῦν, σπεύσατέ, καταγάγετε·
πρὸς τοῦτο γὰρ ἥκοντας ἄμφω νῦν βλέπω ’
ἄνιτ’ ἄνιτε θᾶσσον, ὡς ἄν μοι νέκυν
καταγάγητε, δεσποτείας ὠλένας
1255
ὅπως κατασπάσαιμι καὶ σύμπαν μέλος,
κυνοῦσα σάρκας, ἅσπερ ἐξεθρεψάμην.
ΙΩΣΗΦ.
Ἔξιθ᾿ ἄπιθι, μή σέ τις μιαιφόνων
κακῶς δράσειεν, οὐδ’ ὁρᾶν ἀνέξεται.
Ἡμεῖς δ’ ἄνιμεν, ὡς ὁρᾷς, καὶ τὸν νέκυν
1260
καταγάγωμεν χερσὶν ἰδίαις τάχει.
Ναὶ, φίλε Νικόδημε, σὺ πρῶτος τάχει
ἔμβαινε πηκτάς κλίμακος πρὸς ἐμβάσεις,
ἐκπασσαλεύσων διγλύφου δοκοῦ δέμας
λέοντος, ὃν γέγηθε θηράσας λαός.
1265
Σὺ δ’ ἔξιθ’ ὡς τάχιστα καὶ θρηνοῦσα περ·
ὡς ταῦτ᾿ ἄραρε, κοὐκ ἔχεις ἰσχὺν, ὅπως
ταῦτ᾿ ἀνατρέψῃς, κἂν στένῃς κἂν δακρύῃς.
Ἔξιθ᾿ ἄπιθι, μή σέ τις μιαιφόνων
κακῶς δράσειεν, οὐδ’ ὁρᾶν ἀνέξεται.
Ἡμεῖς δ’ ἄνιμεν, ὡς ὁρᾷς, καὶ τὸν νέκυν
1260
καταγάγωμεν χερσὶν ἰδίαις τάχει.
Ναὶ, φίλε Νικόδημε, σὺ πρῶτος τάχει
ἔμβαινε πηκτάς κλίμακος πρὸς ἐμβάσεις,
ἐκπασσαλεύσων διγλύφου δοκοῦ δέμας
λέοντος, ὃν γέγηθε θηράσας λαός.
1265
Σὺ δ’ ἔξιθ’ ὡς τάχιστα καὶ θρηνοῦσα περ·
ὡς ταῦτ᾿ ἄραρε, κοὐκ ἔχεις ἰσχὺν, ὅπως
ταῦτ᾿ ἀνατρέψῃς, κἂν στένῃς κἂν δακρύῃς.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Δειλαί᾿ δύστηνος, εἰ Παῖδ’ οὐχ ὁρῶ
κἂν τεθνεῶτα, μέχρι καὶ τύμβος λάβῃ·
1270
φύγω δὲ δῆμον, ἵνα μή τι καὶ πάθω;
Παιδὸς γὰρ ἄνευ τὶς ἔρως μοι τοῦ βίου;
κλαῦσαι νεκρόν μοι Παῖδα καὶ θάψαι πάρες
ψαῦσαι ποδῶν τε καὶ κατασπάσαι μέλη.
Δειλαί᾿ δύστηνος, εἰ Παῖδ’ οὐχ ὁρῶ
κἂν τεθνεῶτα, μέχρι καὶ τύμβος λάβῃ·
1270
φύγω δὲ δῆμον, ἵνα μή τι καὶ πάθω;
Παιδὸς γὰρ ἄνευ τὶς ἔρως μοι τοῦ βίου;
κλαῦσαι νεκρόν μοι Παῖδα καὶ θάψαι πάρες
ψαῦσαι ποδῶν τε καὶ κατασπάσαι μέλη.
Ἄγ’, ὦ τάλαινα χεὶρ ἐμὴ, νεκροῦ λαβοῦ.
1275
ΙΩΣΗΦ.
Μὴ μὴ κροσοίσῃς χεῖρα μηδ’ ἅψῃ νεκροῦ,
μὴ δῆτ’, ἐπεί μιν ταῖνδ’ ἐγὼ θάψω χεροῖν,
τὸν Νικόδημον εἰσφέρων συνεργάτην,
μύρων χύσιν φέροντα δαψιλεστάτην,
ὡς μή τις αὐτὸν δυσμενῶν καθυβρίσῃ,
1280
πέπλους ἀνασπῶν σῶμά τ' ἐκφέρων τάφου.
Ὡς γὰρ προσήκει μὴ γένους
ἔχοντι, κἀγὼ τὸν νέκυν τιμῶ φίλον.
Πῶς δ’ οὖν κομίζειν ἢ τί χρὴ δεδρακότας
τὸν νεκρὸν ἡμᾶς σῇ χαρίζεσθαι φρενὶ,
1285
φρόντιζ'· ἐμοῖς δὲ χρωμένη βουλεύμασι
σιγῇ φέρ᾿· ἔσται γὰρ τὸ πᾶν πανευπρεπές.
ὠμὀν ὠμὸν εἰς σὸν Παῖδα τεθνεῶτ᾿
εἶναι γὰρ Ἰουδαῖος οὐκ ἀναίνομαι·
ἀτὰρ τοσοῦτον οὐ δυνήσομαί ποτε
1290
τὸν σὸν πιθέσθαι Παῖδ’ ὅπως οὐκ ἐσθλὸς ἦν,
οὐδ’ εἰ τὸ σύμπαν τῶν βροτῶν λέγει γένος
καὶ τὴν ὀρεινὴν γραμμάτων πλήσειέ τις
145
146
ὕλην, ἐπεί μιν ἐσθλὸν ἐπίσταμαι.
Ἔκτειν᾿ ὅμως, ἄνασσα, χεῖρας σὺν κόραις,
1295
δέξαι τε νεκρὸν Παῖδα σὸν πεφιλμένον,
καὶ κλαῦσον, ὡς βούλοιο, καὶ ψαῦσαι μελῶν.
Μὴ μὴ κροσοίσῃς χεῖρα μηδ’ ἅψῃ νεκροῦ,
μὴ δῆτ’, ἐπεί μιν ταῖνδ’ ἐγὼ θάψω χεροῖν,
τὸν Νικόδημον εἰσφέρων συνεργάτην,
μύρων χύσιν φέροντα δαψιλεστάτην,
ὡς μή τις αὐτὸν δυσμενῶν καθυβρίσῃ,
1280
πέπλους ἀνασπῶν σῶμά τ' ἐκφέρων τάφου.
Ὡς γὰρ προσήκει μὴ γένους
ἔχοντι, κἀγὼ τὸν νέκυν τιμῶ φίλον.
Πῶς δ’ οὖν κομίζειν ἢ τί χρὴ δεδρακότας
τὸν νεκρὸν ἡμᾶς σῇ χαρίζεσθαι φρενὶ,
1285
φρόντιζ'· ἐμοῖς δὲ χρωμένη βουλεύμασι
σιγῇ φέρ᾿· ἔσται γὰρ τὸ πᾶν πανευπρεπές.
ὠμὀν ὠμὸν εἰς σὸν Παῖδα τεθνεῶτ᾿
εἶναι γὰρ Ἰουδαῖος οὐκ ἀναίνομαι·
ἀτὰρ τοσοῦτον οὐ δυνήσομαί ποτε
1290
τὸν σὸν πιθέσθαι Παῖδ’ ὅπως οὐκ ἐσθλὸς ἦν,
οὐδ’ εἰ τὸ σύμπαν τῶν βροτῶν λέγει γένος
καὶ τὴν ὀρεινὴν γραμμάτων πλήσειέ τις
ὕλην, ἐπεί μιν ἐσθλὸν ἐπίσταμαι.
Ἔκτειν᾿ ὅμως, ἄνασσα, χεῖρας σὺν κόραις,
1295
δέξαι τε νεκρὸν Παῖδα σὸν πεφιλμένον,
καὶ κλαῦσον, ὡς βούλοιο, καὶ ψαῦσαι μελῶν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Κάλλιστον εἶπας μῦθον, ἐν δ’ εὐεργέταις
τολοιπὸν ἤδη καὶ φίλοις ἔσῃ πλέον,
ὡς καλλίνικος, ᾗ κλέος νίκης μέγα.
1300
Οὐκοῦν, γεραιὲ φίλτατ᾿ λάβε,
ἐναγκάλισαι Παῖδα καὶ προσέλκυσαί.
λαβοῦ λαβοῦ νῦν καὶ κατόρθωσον δέμας,
ὄρθου κεφαλὴν, πῆχυν ἐνθεὶς αὐχένι
πλευρὰν πλευρὰν δὲ τοῦδ’ ἀείρατε.
1305
Κάλλιστον εἶπας μῦθον, ἐν δ’ εὐεργέταις
τολοιπὸν ἤδη καὶ φίλοις ἔσῃ πλέον,
ὡς καλλίνικος, ᾗ κλέος νίκης μέγα.
1300
Οὐκοῦν, γεραιὲ φίλτατ᾿ λάβε,
ἐναγκάλισαι Παῖδα καὶ προσέλκυσαί.
λαβοῦ λαβοῦ νῦν καὶ κατόρθωσον δέμας,
ὄρθου κεφαλὴν, πῆχυν ἐνθεὶς αὐχένι
πλευρὰν πλευρὰν δὲ τοῦδ’ ἀείρατε.
1305
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Ἔκτειν᾿, ἄνασσα, χεῖρας, αἵ τ' ἄλλαι κόραι,
δέχνυσθε νεκρὸν, ὃς νεκροῖς ζωὴν διδοῖ,
κἀγὼ δ’, ὅσον δύναμις, ὑποδέξομαι.
Ἔκτειν᾿, ἄνασσα, χεῖρας, αἵ τ' ἄλλαι κόραι,
δέχνυσθε νεκρὸν, ὃς νεκροῖς ζωὴν διδοῖ,
κἀγὼ δ’, ὅσον δύναμις, ὑποδέξομαι.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἄγ’, ὦ τάλαινα χεὶρ ἐμὴ, νεκρὸν λάβε.
147
148
Φεῦ φεῦ· τί λεύσω; ταῖν χεροῖν τί νῦν φέρω;
1310
τὶς ἐστιν οὗτος, ὃν νέκυν χεροῖν ἔχω;
πῶς καί νιν ἡ δύστηνος εὐλαβουμένη
πρὸς στέρνα θῶμαι; τίνα θρηνήσω τρόπον;
Αὐτὸς δὲ δοίης καὶ προσειπεῖν σ’ ὡς νέκυν
καὶ πᾶν κατασπάσαι με σὸν μέλος, Τέκνον.
1315
Χαῖρ’, ὕστατόν σ’ ὁρῶσα νῦν προσφθέγγομαι,
ὃν μήποτ’ αὐτὴ φύσασ’ ὤφελον νέκυν
τανῦν ἰδέσθαι φθίμενον σ’ ὑπ’ ἀνόμων.
Δὸς ἀσπάσασθαι μητρὶ δεξιὰν χέρα.
Ὦ φιλτάτη χεὶρ, ἧς ἐγὼ πόλλ’ εἰχόμην
1320
προσειχόμην θ’ ὡς κισσὸς ἔρνεσι δρυός·
Ὦ φίλον ὄμμα, φίλτατον δἐ μοι
καὶ σχῆμα καὶ πρόσωπον εὐγενὲς τέκνου·
Ὦ γλυκυτάτη προσβολὴ τῶν
Ὦ θέσκελος χρὼς πνεῦμά θ’ ἥδιστον τέκνου·
1325
Ὦ θεῖον ὀδμῆς ἆσθμα· καὶ γὰρ ἐν
οὖσ’ ᾐσθόμην σου κἀνεκουφίσθην κέαρ.
Τί σ’ ὧδ’ ἀτίμως ἠθέλησας τεθνάναι;
149
150
τί τὴν τεκοῦσαν μητέρ’ ὀρφανὴν σέθεν
τέθεικας; Οἴμοι, συνθάνοιμί σοι. Τέκνον·
1330
θανεῖν με κρεῖττον ἢ θανόντα σε βλέπειν
Πῶς ἐξ ἀναύδου καὶ μύσαντός ὄμματος
ἕξω παρηγόρημα; πῶς δ’ οἴσω μένειν.,
Ὦ χρωτὸς ἡδὺ πνεῦμα· μάτην ἄρα
ἔθρεψε, Τέκνον, μαζὸς οὑμὸς σπαργάνοις,.
1335
μάτην δ’ ἐμόχθουν καὶ κατεξάνθην πόνοις
ἀρχῆς ἄκρης σῶν ξένων γενεθλίων;
Ἠ πολλὰ μὲν ζῶν, πολλὰ δ’ εἰς ᾄδου μολὼν,
Παγκράτορος Παῖ, τῆς ἐμῆς ἥψω φρενός.
Εκ τῶνδε πρώτων πρῶτον ἄρξομαι λέγειν.
1340
Ὕβρις μὲν, ἥγ’ ἔσφηλε πάντων μητέρα
καὶ πατέρα πρώτιστον, ὃς βροτῶν γένος
ἔσπειρε κἀξήμησε κάλλιστον θέρος,
τεκεῖν μ᾿ ἔθηκε παραδόξως σ’, ὦ Τέκνον,
εὔδοξον, ὡς ἔδοξε σῷ Γεννήτορι,
1345
πρὶν ἢ γενέσθαι κἀμὲ καὶ πᾶσαν κτίσιν,
κἀπείσ᾿ ἐτέχθην, Πατρός, οἶμαι, σοῦ κρίσει
151
152
τρέφειν με πατὴρ οὐ βροτείαν ἐσχάραν
μήτηρ τ’ ἔδωκεν ἱεροὺς ἀμφὶ δόμους,
ἔνθ’ ἐκτραφεῖσαν χειρὸς ἀγγέλου ξένως
1350
εἰς καιρὸν ἀνδρὶ σώφρον’ ἐκδέδωκε με
γερουσία ξύμπασα τηρεῖν ἐννόμως,
οὐκ ἀθεεὶ καὶ τοῦτο, θείᾳ δὲ κρίσει,
ὡς εὐλόγως ἔλεγχον εἰς καιρὸν φέρω
καὶ παιδαγωγὸν Παιδὸς, οὗ γονῆς ξένος.
1355
Μένω γὰρ αὖθις παρθένος τεκοῦσά σε
αὐτή θ’ ἑαυτὴν οἶδ’, ὅπως ἁγνὴ μένω,
σύ τ’ αὐτὸς οἶδας, ὡς τὰ πάντ’ εἰδὼς σαφῶς.
Σοῦ δ’ ἐξ ἐμοῦ τεχθέντος, ἐκ Πατρός Θεοῦ,
οὐκ εὐπρεπεῖς ἔθεντο πολλοί μοι λόγους,
1360
ψευδῶς τεκεῖν βάζοντες ἔκ τινος βροτῶν.
κοὐκ ἤρκεσαν μοι ταῦθ’ ὑβρισθῆναι μόνον,
ἀλλ’ ἔδραμον φεύγουσα κεἰς Αἰγυπτίαν
ἔτλην τε πολλὰ καὶ κατεξάνθην πόνοις.
Αλλ᾿ εἰδον ἐξαίσια σοὶ πεπραγμένα,
1365
καὶ πάντα συμβάλλουσα καὶ θαμβουμένη
οὐ θνητὸν ᾤμην σ’ οὐδ’ ἐδείμαινον θανεῖν·
153
154
ἀλλά σε πατρὸς Ἁβραὰμ συνθήματι
πρέσβευμά θ᾿ αἵ τε μυρίαι γερουσίαι
ὅρκος θ’, ὃν ὤμοκας πρὶν εἰς σωτηρίαν,
1370
θανεῖν ἔπεισαν κἀπικουρῆσαι γένει.
Ἐντεῦθεν ἔτλης καὶ τόκον τε καὶ πότμον·
κἀγὼ δὲ μισθὸν τῶν ἀφερτάτων πόνων
ἐν ἀγκάλαις κρατοῦσα νεκρόν σ’, ὦ Τέκνον,
θρηνῶ γε πικρῶς καὶ στένω καὶ δακρύω,
1375
θρηνῶ, σοφιστὴν δ’ ἄλλον οὐκ ἐπάξομαι.
Πέπλοις δ’ Ἰωσήφ εὐπρεπῶς σ’ ἀμφιάσαι
ἕτοιμός ἐστι, πρὸς δὲ καὶ τεῦξαι τάφον
καὶ ξυγκενῶσαι μυρίων μύρων χλιδὴν,
ἣν Νικόδημος ἦλθεν εὐψύχως φέρων,
1380
βαιὸν φιλοφρόνημα νεκροῖσιν φίλοις·
τί γὰρ τὸ κέρδος ἐκ μύρων τεθνηκόσι;
Τὰ δ’ ἐν νεκροῖσι φροντιεῖ Πατὴρ σέθεν,
οὓς πάντας αὐτὸς ὡς σκυλεύματ’ ἐξάγοις
οὓς οὓς καθεῖρξεν, οὓς συνήρπασε
1385
κἄδδησεν ἐν δεσμοῖσι πανζόφου στέγης.
Μυστηρίων δὲ τῶνδ’ ἀπορρήτων φανὰς
155
156
ἔδειξε πατὴρ παῖδ’ ἀποσφάξας μόνον,
ἔφη τε μύστης αὐτανέψιος σέθεν.
μείζων ἁπάντων, ὡς ἔφης, θεηγόρων,
1390
ὃν δῆμος ἐκδέδωκεν Ἑβραίων σφαγῇ,
σεμνὸν πολίτην κἀπὶ πλείστων ἄνδρ’ ἕνα
φανέντα φοῖβον, γυμνὸν, ἄσιτον, μόνον,
τροφῇ δ’ ἀμεμφεῖ πᾶσιν ἦν κεχρημένος,
ἐσθῆτα προστρόπαιον ἐγχλαινούμενος,
1395
μόνοις δ’ ἀποτρόπαιον, οἷς πέμφιξ χλιδὴ,
αὐχμῶν, πινώδης, λυπρὸν ἀμπρεύων βίον,
ᾗχι ξυνοικεῖ δαψιλὴς ἐρημία,
ῥείθροισιν ὠκὺς ἔνθ’ Ἰορδάνης ῥέει,
ὡς τῆς ταφῆς ἔδειξε φανὰς αἰσίας
1400
τρισημερεύσας ἐν βυθῷ θεοπρόπος.
Καὶ ταῦτα μανθάνουσα τέρψιν ἐμφέρω,
καραδοκοῦσα καὶ ταφῆς ἰδεῖν τέλος.
Οὕτως ἄρ’ ἔτλης, Τέκνον, ἤδη τὸν μόρον,
κἀκεῖνα τῶν νῦν δραμάτων αἴτιά σοι,
1405
157
158
σπεύσαντι θανεῖν κάπικουρῆσαι βροτοῖς.
Ἀλλ᾿ οὐκ Ἰούδας οὐδ’ ὁ τάλας Πιλάτος
διπλῆν δίκην φύγωσιν, ἀλλὰ σφᾶς τίσει
ἔκδικον ὄμμα Πατρός ἀμυντήριον
πόλιν τε πᾶσαν καὶ στρατὸν μιαιφόνον.
1410
Ἔδρας ἔδρασας, μὴ δόκει λεληθέναι,
Πόντιε, δίκης ὄμμα πανδερκέστατον,
κἂν χεῖρας ἀπένιζες ὡς ἔξω φόνου,
ὡς χὠ προδοὺς ἔρριψε μισθὸν τοῦ φόνου,
ᾧπερ δέον μὲν ἐν δέρῃ θεῖναι ξίφος,
1415
δέον δὲ λυγρὸν αὐχέν’ ἐνθεῖναι βρόχοις
ἢ κύμασι γλαυκοῖς ἀφανίσαι δέμας
ῥίψαντι πρὸς θάλασσαν ἰχθύσιν βοράν·
εἰ μὲν γὰρ ἁπλῶς ἄνδρ’ ἐπώλησας, τάλαν,
στρέφω γὰρ εἰς σὲ τὸ πρόσωπον τοῦ λόγου,)
1420
εἰ μέν τιν’ ἐξέδωκας ἄλλον εἰς φόνον,
νόμῳ πολιτῶν συμφορὰν ὑπέσχες ἄν·
νῦν δ’, ὅς σε πολλῶν ἠξίωσε χαρίτων
ῥύστης τε παντὸς ἧκε Πατρόθεν γένους,
πέπρακας, ἐκδέδωκας εἰς φόνον φθόνῳ·
1425
καὶ τίσιν οἵαν σ’ οὐχ ὑποστῆναι θέμις;
Ἄγ’, ὦ τάλαινα χεὶρ ἐμὴ, νεκρὸν λάβε.
Φεῦ φεῦ· τί λεύσω; ταῖν χεροῖν τί νῦν φέρω;
1310
τὶς ἐστιν οὗτος, ὃν νέκυν χεροῖν ἔχω;
πῶς καί νιν ἡ δύστηνος εὐλαβουμένη
πρὸς στέρνα θῶμαι; τίνα θρηνήσω τρόπον;
Αὐτὸς δὲ δοίης καὶ προσειπεῖν σ’ ὡς νέκυν
καὶ πᾶν κατασπάσαι με σὸν μέλος, Τέκνον.
1315
Χαῖρ’, ὕστατόν σ’ ὁρῶσα νῦν προσφθέγγομαι,
ὃν μήποτ’ αὐτὴ φύσασ’ ὤφελον νέκυν
τανῦν ἰδέσθαι φθίμενον σ’ ὑπ’ ἀνόμων.
Δὸς ἀσπάσασθαι μητρὶ δεξιὰν χέρα.
Ὦ φιλτάτη χεὶρ, ἧς ἐγὼ πόλλ’ εἰχόμην
1320
προσειχόμην θ’ ὡς κισσὸς ἔρνεσι δρυός·
Ὦ φίλον ὄμμα, φίλτατον δἐ μοι
καὶ σχῆμα καὶ πρόσωπον εὐγενὲς τέκνου·
Ὦ γλυκυτάτη προσβολὴ τῶν
Ὦ θέσκελος χρὼς πνεῦμά θ’ ἥδιστον τέκνου·
1325
Ὦ θεῖον ὀδμῆς ἆσθμα· καὶ γὰρ ἐν
οὖσ’ ᾐσθόμην σου κἀνεκουφίσθην κέαρ.
Τί σ’ ὧδ’ ἀτίμως ἠθέλησας τεθνάναι;
τί τὴν τεκοῦσαν μητέρ’ ὀρφανὴν σέθεν
τέθεικας; Οἴμοι, συνθάνοιμί σοι. Τέκνον·
1330
θανεῖν με κρεῖττον ἢ θανόντα σε βλέπειν
Πῶς ἐξ ἀναύδου καὶ μύσαντός ὄμματος
ἕξω παρηγόρημα; πῶς δ’ οἴσω μένειν.,
Ὦ χρωτὸς ἡδὺ πνεῦμα· μάτην ἄρα
ἔθρεψε, Τέκνον, μαζὸς οὑμὸς σπαργάνοις,.
1335
μάτην δ’ ἐμόχθουν καὶ κατεξάνθην πόνοις
ἀρχῆς ἄκρης σῶν ξένων γενεθλίων;
Ἠ πολλὰ μὲν ζῶν, πολλὰ δ’ εἰς ᾄδου μολὼν,
Παγκράτορος Παῖ, τῆς ἐμῆς ἥψω φρενός.
Εκ τῶνδε πρώτων πρῶτον ἄρξομαι λέγειν.
1340
Ὕβρις μὲν, ἥγ’ ἔσφηλε πάντων μητέρα
καὶ πατέρα πρώτιστον, ὃς βροτῶν γένος
ἔσπειρε κἀξήμησε κάλλιστον θέρος,
τεκεῖν μ᾿ ἔθηκε παραδόξως σ’, ὦ Τέκνον,
εὔδοξον, ὡς ἔδοξε σῷ Γεννήτορι,
1345
πρὶν ἢ γενέσθαι κἀμὲ καὶ πᾶσαν κτίσιν,
κἀπείσ᾿ ἐτέχθην, Πατρός, οἶμαι, σοῦ κρίσει
τρέφειν με πατὴρ οὐ βροτείαν ἐσχάραν
μήτηρ τ’ ἔδωκεν ἱεροὺς ἀμφὶ δόμους,
ἔνθ’ ἐκτραφεῖσαν χειρὸς ἀγγέλου ξένως
1350
εἰς καιρὸν ἀνδρὶ σώφρον’ ἐκδέδωκε με
γερουσία ξύμπασα τηρεῖν ἐννόμως,
οὐκ ἀθεεὶ καὶ τοῦτο, θείᾳ δὲ κρίσει,
ὡς εὐλόγως ἔλεγχον εἰς καιρὸν φέρω
καὶ παιδαγωγὸν Παιδὸς, οὗ γονῆς ξένος.
1355
Μένω γὰρ αὖθις παρθένος τεκοῦσά σε
αὐτή θ’ ἑαυτὴν οἶδ’, ὅπως ἁγνὴ μένω,
σύ τ’ αὐτὸς οἶδας, ὡς τὰ πάντ’ εἰδὼς σαφῶς.
Σοῦ δ’ ἐξ ἐμοῦ τεχθέντος, ἐκ Πατρός Θεοῦ,
οὐκ εὐπρεπεῖς ἔθεντο πολλοί μοι λόγους,
1360
ψευδῶς τεκεῖν βάζοντες ἔκ τινος βροτῶν.
κοὐκ ἤρκεσαν μοι ταῦθ’ ὑβρισθῆναι μόνον,
ἀλλ’ ἔδραμον φεύγουσα κεἰς Αἰγυπτίαν
ἔτλην τε πολλὰ καὶ κατεξάνθην πόνοις.
Αλλ᾿ εἰδον ἐξαίσια σοὶ πεπραγμένα,
1365
καὶ πάντα συμβάλλουσα καὶ θαμβουμένη
οὐ θνητὸν ᾤμην σ’ οὐδ’ ἐδείμαινον θανεῖν·
ἀλλά σε πατρὸς Ἁβραὰμ συνθήματι
πρέσβευμά θ᾿ αἵ τε μυρίαι γερουσίαι
ὅρκος θ’, ὃν ὤμοκας πρὶν εἰς σωτηρίαν,
1370
θανεῖν ἔπεισαν κἀπικουρῆσαι γένει.
Ἐντεῦθεν ἔτλης καὶ τόκον τε καὶ πότμον·
κἀγὼ δὲ μισθὸν τῶν ἀφερτάτων πόνων
ἐν ἀγκάλαις κρατοῦσα νεκρόν σ’, ὦ Τέκνον,
θρηνῶ γε πικρῶς καὶ στένω καὶ δακρύω,
1375
θρηνῶ, σοφιστὴν δ’ ἄλλον οὐκ ἐπάξομαι.
Πέπλοις δ’ Ἰωσήφ εὐπρεπῶς σ’ ἀμφιάσαι
ἕτοιμός ἐστι, πρὸς δὲ καὶ τεῦξαι τάφον
καὶ ξυγκενῶσαι μυρίων μύρων χλιδὴν,
ἣν Νικόδημος ἦλθεν εὐψύχως φέρων,
1380
βαιὸν φιλοφρόνημα νεκροῖσιν φίλοις·
τί γὰρ τὸ κέρδος ἐκ μύρων τεθνηκόσι;
Τὰ δ’ ἐν νεκροῖσι φροντιεῖ Πατὴρ σέθεν,
οὓς πάντας αὐτὸς ὡς σκυλεύματ’ ἐξάγοις
οὓς οὓς καθεῖρξεν, οὓς συνήρπασε
1385
κἄδδησεν ἐν δεσμοῖσι πανζόφου στέγης.
Μυστηρίων δὲ τῶνδ’ ἀπορρήτων φανὰς
ἔδειξε πατὴρ παῖδ’ ἀποσφάξας μόνον,
ἔφη τε μύστης αὐτανέψιος σέθεν.
μείζων ἁπάντων, ὡς ἔφης, θεηγόρων,
1390
ὃν δῆμος ἐκδέδωκεν Ἑβραίων σφαγῇ,
σεμνὸν πολίτην κἀπὶ πλείστων ἄνδρ’ ἕνα
φανέντα φοῖβον, γυμνὸν, ἄσιτον, μόνον,
τροφῇ δ’ ἀμεμφεῖ πᾶσιν ἦν κεχρημένος,
ἐσθῆτα προστρόπαιον ἐγχλαινούμενος,
1395
μόνοις δ’ ἀποτρόπαιον, οἷς πέμφιξ χλιδὴ,
αὐχμῶν, πινώδης, λυπρὸν ἀμπρεύων βίον,
ᾗχι ξυνοικεῖ δαψιλὴς ἐρημία,
ῥείθροισιν ὠκὺς ἔνθ’ Ἰορδάνης ῥέει,
ὡς τῆς ταφῆς ἔδειξε φανὰς αἰσίας
1400
τρισημερεύσας ἐν βυθῷ θεοπρόπος.
Καὶ ταῦτα μανθάνουσα τέρψιν ἐμφέρω,
καραδοκοῦσα καὶ ταφῆς ἰδεῖν τέλος.
Οὕτως ἄρ’ ἔτλης, Τέκνον, ἤδη τὸν μόρον,
κἀκεῖνα τῶν νῦν δραμάτων αἴτιά σοι,
1405
σπεύσαντι θανεῖν κάπικουρῆσαι βροτοῖς.
Ἀλλ᾿ οὐκ Ἰούδας οὐδ’ ὁ τάλας Πιλάτος
διπλῆν δίκην φύγωσιν, ἀλλὰ σφᾶς τίσει
ἔκδικον ὄμμα Πατρός ἀμυντήριον
πόλιν τε πᾶσαν καὶ στρατὸν μιαιφόνον.
1410
Ἔδρας ἔδρασας, μὴ δόκει λεληθέναι,
Πόντιε, δίκης ὄμμα πανδερκέστατον,
κἂν χεῖρας ἀπένιζες ὡς ἔξω φόνου,
ὡς χὠ προδοὺς ἔρριψε μισθὸν τοῦ φόνου,
ᾧπερ δέον μὲν ἐν δέρῃ θεῖναι ξίφος,
1415
δέον δὲ λυγρὸν αὐχέν’ ἐνθεῖναι βρόχοις
ἢ κύμασι γλαυκοῖς ἀφανίσαι δέμας
ῥίψαντι πρὸς θάλασσαν ἰχθύσιν βοράν·
εἰ μὲν γὰρ ἁπλῶς ἄνδρ’ ἐπώλησας, τάλαν,
στρέφω γὰρ εἰς σὲ τὸ πρόσωπον τοῦ λόγου,)
1420
εἰ μέν τιν’ ἐξέδωκας ἄλλον εἰς φόνον,
νόμῳ πολιτῶν συμφορὰν ὑπέσχες ἄν·
νῦν δ’, ὅς σε πολλῶν ἠξίωσε χαρίτων
ῥύστης τε παντὸς ἧκε Πατρόθεν γένους,
πέπρακας, ἐκδέδωκας εἰς φόνον φθόνῳ·
1425
καὶ τίσιν οἵαν σ’ οὐχ ὑποστῆναι θέμις;
ΙΩΣΗΦ.
Ἤδη κέκριται παντάδικος ἐνδίκως
159
160
μύστης ὁ παγκάκιστος ἐκδοὺς Δεσπότην·
ὦπτο κρεμαστοῖς ἐν βρόχοις ἠρτημένος,
βρόχων δὲ θᾶσσον ὑψόθεν χαμαιριφὴς
1430
πίπτει πρὸς οὖδας μυρίοις οἰμώγμασι·
κακοῦ γὰρ ἐγγὺς ὢν ὁ τάλας οὐκ ἔγνω.
Ἤδη κέκριται παντάδικος ἐνδίκως
μύστης ὁ παγκάκιστος ἐκδοὺς Δεσπότην·
ὦπτο κρεμαστοῖς ἐν βρόχοις ἠρτημένος,
βρόχων δὲ θᾶσσον ὑψόθεν χαμαιριφὴς
1430
πίπτει πρὸς οὖδας μυρίοις οἰμώγμασι·
κακοῦ γὰρ ἐγγὺς ὢν ὁ τάλας οὐκ ἔγνω.
ΧΟΡΟΣ.
Εὖ γ’, εὖ κέκριται, καὶ κατώρθωται δίκη.
Εὖ γ’, εὖ κέκριται, καὶ κατώρθωται δίκη.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὠ Τέκνον, ὡς ἄρ’ ἔστι σὸς Πατὴρ μέγας,
ὀρθῶς ἀκούσας τῶν ἐμῶν κατευγμάτων.
1435
Επαισεν αὐτὸν ῥόπτρον, ὡς προδόντα σε,
ἄπιστον, ἄθεον, παράνομον, ἄδικον·
κλέπτην γὰρ ὄντα καὶ Θεοῦ ῥάπτην φόνου
καὶ μὴ θέλοντ᾿ ἀπιστρέφειν πονηρίας
οὕτως ἔδει νιν τῷδε κατθανεῖν μόρῳ.
1440
Ὄλοιτ᾿ ὄλοιτο πανδίκως κακεργάτης,
κέρδος μέγιστον τῆς ἐπιστοφῆς φυγών.
Ἔστιν Θεὸς τις, ἔστιν ἄλκιμος,
ἔστιν δὲ καὶ πρόνοια καὶ κρίσις Θεοῦ.
161
162
Ἀπέπιτυσ᾿ οὐδεὶς ἀσεβὴς Θεῷ φίλος.
1445
Λάζυσθ’ ἄγοντες εἰς καινὸν λοιπὸν τάφον,
χωρεῖτε, θάπτετ’ Ὀλβίῳ τύμβῳ νεκρόν.
Ἔχει γὰρ, οἷα δεῖ γε, νερτέρων πέπλα,
βαιὸν παρηγόρημα τοῖς τεθνηκόσι.
Δοκῶ δὲ τοῖς θανοῦσι διαφέρειν βραχὺ,
1450
εἰ πλουσίων τις τεύξεται κτερισμάτων·
κενὸς δὲ κόμπος ἐστὶ τῶν ζώντων τάδε.
κρύψατε γοῦν πρόσωπον ὡς τάχος πέπλοις,
ψαύσατε χερσὶ, θάψετ᾿ τάχει νέκυν,
τὸν κατθανόντ᾿ Ἄνακτ᾿ Ἰουδαίων ὕπο·
1455
αἴρειν φοράδην τὸν νεόδμητον χρεών.
Ὠ Παῖ παναιτίου Θεοῦ, παντεργάτα,
τί γὰρ τελεῖται τοῖς βροτοῖς ἄνευ σέθεν;
τί δ’ οὐ θεόκραντόν γε τῶνδ’ ἔστιν,. Ἰώ·
ἰὼ ἰώ·
1460
163
164
Βασιλεῦ, Βασιλεῦ, πῶς σε δακρύσω;
Θεέ μου, Θεέ μου, πῶς σε καλέσσω;
φρενὸς ἐκ φιλίας τί ποτ’ ἄρ’ ᾄσω;
κεῖσαι γὰρ ὑφάσμασι τοῖσδ᾿ εἱλιγμένος,
ὁ σπαργάνοις πρὶν έντεταργανωμένος.
1465
Ὠ Τέκνον, ὡς ἄρ’ ἔστι σὸς Πατὴρ μέγας,
ὀρθῶς ἀκούσας τῶν ἐμῶν κατευγμάτων.
1435
Επαισεν αὐτὸν ῥόπτρον, ὡς προδόντα σε,
ἄπιστον, ἄθεον, παράνομον, ἄδικον·
κλέπτην γὰρ ὄντα καὶ Θεοῦ ῥάπτην φόνου
καὶ μὴ θέλοντ᾿ ἀπιστρέφειν πονηρίας
οὕτως ἔδει νιν τῷδε κατθανεῖν μόρῳ.
1440
Ὄλοιτ᾿ ὄλοιτο πανδίκως κακεργάτης,
κέρδος μέγιστον τῆς ἐπιστοφῆς φυγών.
Ἔστιν Θεὸς τις, ἔστιν ἄλκιμος,
ἔστιν δὲ καὶ πρόνοια καὶ κρίσις Θεοῦ.
Ἀπέπιτυσ᾿ οὐδεὶς ἀσεβὴς Θεῷ φίλος.
1445
Λάζυσθ’ ἄγοντες εἰς καινὸν λοιπὸν τάφον,
χωρεῖτε, θάπτετ’ Ὀλβίῳ τύμβῳ νεκρόν.
Ἔχει γὰρ, οἷα δεῖ γε, νερτέρων πέπλα,
βαιὸν παρηγόρημα τοῖς τεθνηκόσι.
Δοκῶ δὲ τοῖς θανοῦσι διαφέρειν βραχὺ,
1450
εἰ πλουσίων τις τεύξεται κτερισμάτων·
κενὸς δὲ κόμπος ἐστὶ τῶν ζώντων τάδε.
κρύψατε γοῦν πρόσωπον ὡς τάχος πέπλοις,
ψαύσατε χερσὶ, θάψετ᾿ τάχει νέκυν,
τὸν κατθανόντ᾿ Ἄνακτ᾿ Ἰουδαίων ὕπο·
1455
αἴρειν φοράδην τὸν νεόδμητον χρεών.
Ὠ Παῖ παναιτίου Θεοῦ, παντεργάτα,
τί γὰρ τελεῖται τοῖς βροτοῖς ἄνευ σέθεν;
τί δ’ οὐ θεόκραντόν γε τῶνδ’ ἔστιν,. Ἰώ·
ἰὼ ἰώ·
1460
Βασιλεῦ, Βασιλεῦ, πῶς σε δακρύσω;
Θεέ μου, Θεέ μου, πῶς σε καλέσσω;
φρενὸς ἐκ φιλίας τί ποτ’ ἄρ’ ᾄσω;
κεῖσαι γὰρ ὑφάσμασι τοῖσδ᾿ εἱλιγμένος,
ὁ σπαργάνοις πρὶν έντεταργανωμένος.
1465
ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ.
Φέρ’, ὦ γεραιὲ, κρᾶτα τοῦ τρισολβίου
ὀρθῶς προσαρμόσωμεν, εὔτονον δὲ πᾶν
σῶμ’ ἐξακριβώσωμεν, εἰς ὅσον πάρα.
Ω φίλτατον πρόσωπον, ὠ νέα γένυς,
ἰδοὺ καλύπτρᾳ τῇδε σὴν κρύπτω κάραν·
1470
τὰ δ’ αἱμόφυρτα καὶ κατηλοκισμένα
μέλη σὰ καὶ μέρη πέπλοις καινοῖς σκέπω,
πλευρὰν νυγεῖσαν πᾶσαν ᾑματωμένην.
Φέρ’, ὦ γεραιὲ, κρᾶτα τοῦ τρισολβίου
ὀρθῶς προσαρμόσωμεν, εὔτονον δὲ πᾶν
σῶμ’ ἐξακριβώσωμεν, εἰς ὅσον πάρα.
Ω φίλτατον πρόσωπον, ὠ νέα γένυς,
ἰδοὺ καλύπτρᾳ τῇδε σὴν κρύπτω κάραν·
1470
τὰ δ’ αἱμόφυρτα καὶ κατηλοκισμένα
μέλη σὰ καὶ μέρη πέπλοις καινοῖς σκέπω,
πλευρὰν νυγεῖσαν πᾶσαν ᾑματωμένην.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ναὶ πρὸς Θεοῦ, συνέρξατ’· ἐν δέοντι γὰρ,
165
166
ὡς ἐγγύς ἐστι νυκτὸς ἤδη καὶ κνέφας.
1475
Ὀρθώσατ᾿ ἐκτείναντες ὀλβίαν δέρην·
μικρὸν τόδ’ οἰκούρημα φίλῳ Δεσπότῃ.
Κομίζετ᾿ ὡς ἰδοῦσ᾿ ἐν
ποῦ κείσεται Παῖς, κεῖσε θρηνοῦσα μενῶ.
ἕως τρίτον τρίτον λάμψειεν ἦμαρ γλυκύ μοι.
1480
Ὠ πένθος οἷον οἷον ἐκράνθη, Τέκνον·
κοινὸν τόδ᾿ ἄχος πᾶσιν ἡγοῦμαι βροτοῖς,
κοινὸν τόδ’ ἄχος πάντας ἀέλπτως φθάνει·
φθάσοι δὲ καὶ πάγκοινον εἴθε χάρμα μοι·
Ναὶ πρὸς Θεοῦ, συνέρξατ’· ἐν δέοντι γὰρ,
ὡς ἐγγύς ἐστι νυκτὸς ἤδη καὶ κνέφας.
1475
Ὀρθώσατ᾿ ἐκτείναντες ὀλβίαν δέρην·
μικρὸν τόδ’ οἰκούρημα φίλῳ Δεσπότῃ.
Κομίζετ᾿ ὡς ἰδοῦσ᾿ ἐν
ποῦ κείσεται Παῖς, κεῖσε θρηνοῦσα μενῶ.
ἕως τρίτον τρίτον λάμψειεν ἦμαρ γλυκύ μοι.
1480
Ὠ πένθος οἷον οἷον ἐκράνθη, Τέκνον·
κοινὸν τόδ᾿ ἄχος πᾶσιν ἡγοῦμαι βροτοῖς,
κοινὸν τόδ’ ἄχος πάντας ἀέλπτως φθάνει·
φθάσοι δὲ καὶ πάγκοινον εἴθε χάρμα μοι·
ΙΩΣΗΦ.
Ἕπεσθέ μοι, φέρωμεν ὄλβιον βάρος,
1485
ὃ πόλλ’ ἀνατλὰς μυρίοις αἰτήμασιν
ἔσχον, τόδ’ εὑρὼν Κοιράνου δωρήματι,
γυμνὸν, τρισύλῳ κείμενον ξύλῳ λαβών.
Ἕπεσθέ μοι, φέρωμεν ὄλβιον βάρος,
1485
ὃ πόλλ’ ἀνατλὰς μυρίοις αἰτήμασιν
ἔσχον, τόδ’ εὑρὼν Κοιράνου δωρήματι,
γυμνὸν, τρισύλῳ κείμενον ξύλῳ λαβών.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Φεῦ φεῦ, πρὸς αὐτοῦ τοῦδε φωτὸς, ἀτρέμας
χρωτὸς χεροῖν ἅπτεσθε τοῦ Θεοβρότου
1490
καὶ πρόσφορ’ αἴρεθ’, ἕλκετ᾿ αὖτε ξύντονα·
ἰδοὺ γὰρ, ὡς ἔοικεν, ἐγγὺς καὶ τάφος.
167
168
Ὤμοι, γυναῖκες, γῆς Γαλιλαίας τέκνα,
ἤδη τέθειται καὶ καλύπτεται λίθῳ.
Δεῦτ᾿ κοῦραι, καὶ κατιδοῦσαι νέκυν
1495
προσείπατ’ αὐτὸν καὶ προπέμψατε χθονὸς,
ὡς οὔποτ’ ἄλλον τοῦ γένους ῥύστην, ἰώ·
ὄψεσθε, καὶ μὴ ταῦτ᾿ Ἰουδαίοις
χωρεῖτε χωρεῖτ’· οὐκέτι βλέπειν φέρω
τάφῳ τεθέντα καὶ καλυφθέντ᾿ πέτρᾳ,
1500
ὅς ἐκ πέτρας ἔβλυσεν ὕδωρ πατράσι
καὶ νῦν πέτρας ἔρρηξεν ᾐωρημένος
νεκρῶν τε τάφους ἠνέῳξε δυνάμει.
Στῶμεν δὲ μικρὸν, ὡς προσείπω τὸν νέκυν.
οἴχῃ, ποθεινὸν Τέκνον, εἰς ᾄδου δόμους,
1505
κρύπτῃ δὲ κρύψιν, ἣν σὺ κρυβῆναι θέλεις,
ἥκων ἐς ἀΐδαο πανζόφου στέγην,
ᾄδῃ δὲ πικρότατον κέντρον ἐμβάλῃς·
οἴχῃ νεκρῶν κευθμῶνα καὶ σκότου πύλας,
θέλων φαειναί καὶ καταυγάσαι γένος
1510
Ἀδὰμ ἀναστῆσαί τε πατέρα βροτῶν,
ὧν οὕνεκ’ εἶδος προσλαβὼν θνητὸν φέρεις,
169
170
ἥκεις τ᾿ ἐς ᾄδου τὸν βαθύγνοφον σκότον,
θανὼν πρὸς ἐχθρῶν, μητέρ’ ἀθλίαν λιπών·
ἡ δ’ εὐμένεια τοῦ Πατρός σ’ ἀποκτενεῖ,
1515
ἣ τοῖσιν ἄλλοις γίνεται σωτηρία·
τό τ’ ἐσθλὸν ὡς εἰς πότμον ἦλθε σοὶ Πατρός
ὄδυρμα πικρὸν γῆ σε, Τέκνον. λαμβάνει,
ἥκοντ’ ἐς ἀΐδαο πανζόφου πύλας,
ᾄδῃ τὸ δριμύτατον ἐμβαλεῖν βέλος·
1520
καὶ γὰρ αὐτῷ τῷδε κατέρχῃ μόνος,
λήψῃ δὲ νεκροὺς, οὐ σὺ ληφθήσῃ νεκροῖς,
ῥύσῃ τε πάντας, ὢν ἐλεύθερος μόνος·
μόνος γὰρ ἀνὴρ ταῦτα θαρρῶν ἱκάνεις,
μόνος σὺ φύσεως ὑπερκάμνεις βροτῶν.
1525
Ἔσχον δ’ ἀγῶνες, οἵ σ’ ἔμιμνον, νῦν τέλος,
νίκην τε λοιπὸν κατ᾿ ἐναντίων ἔχεις,
ᾄδην, ὄφιν, θάνατον ἰσχυρῶς τρέπων.
Σοφὸς σοφὸς. σὺ, καὶ σοφῶς ἔτλης πότμον,
ὡς κοινὸν οἶτον σῷ καταβάλῃς μόρῳ,
1530
171
172
κἀν τῇ χθονὶ στηρίζον ἐνθήσεις κλέος,
γῆς ἐξανίσχων καὶ φέρων σωτηρίαν,
εἰς συγγένειαν Πατρός ἀμείψας δέμας.
Αὖθις γὰρ ἔλθῃς κλεινὸς, ἁρπάσας γένος,
ὦναξ, Ἄναξ ἄφθιτε, σὺ Θεὸς μένων
1535
μορφῇ τε σῇ συνῆψας ἀνέρος φύσιν·
καὶ νῦν ἐς ἀΐδαο κατέρχῃ δόμους,
σπεύδων φαειναί καὶ καταυγάσαι ζόφον.
Εὖ δ’, εὖγε λίπῃς τήνδε δυσμενῶν χθόνα,
εἰς ἥν γε πρῶτον ἧκες, Ἰσραὴλ δόμους,
1540
ὀλωλότα πρόβατα ποιμᾶναι θέλων
καὶ συνθεσίας ἐκπερᾶναι πατράσι,
μορφῇ συνάψας τοῦ Θεοῦ βροτῶν φύσιν.
Σὲ γὰρ Πατὴρ γεννᾷ μὲν ἀρρεύστως ἀεί·
ἐγὼ δ’ ἔτικτον σ᾿ αὖθις ἁγνεύουσ᾿
1545
μορφὴν λαβόντα πρὸς Θεοῦ βροτησίαν.
173
174
Ἀλλ’ ἐγγενεῖς σῆς μητρὸς, οὓς ἥκιστ᾿ ἐχρῆν,
θαυμαστὰ πολλὰ σφίσιν ἐξειργασμένον,
ἄρρητ’ ἀμυήτοισιν εἰδέναι βροτοῖς,
σωτῆρά σ’ οὐκ ἔφασκον ἐκφῦναι Θεοῦ,
1550
ἀλλά με νυμφευθεῖσαν ἐκ θνητοῦ τινὸς
τεκεῖν σ’ ἐλήρουν καὶ γάμους ψευσαμένην
λέχους ἁμάρτημ’ ἐς Θεὸν μ᾿ ἀναφέρειν·
καὶ νῦν κτανεῖν σ’ ἔσπευσαν ἀνόμως φθόνῳ
ἐχθροῦ σοφίσμαθ’, ὧν νιν οὕνεκα κτανὼν
1555
ἄλλων τε πάντων παγκάκων σοφισμάτων
παύσεις στροβοῦντα κόσμον ἐν σοφίσμασι,
καί μιν σιδηραῖς ἁρμόσας ἐν ἄρκυσι
στήσεις κακοῦργον τῆς κακουργίας, Τέκνον.
Σφᾶς δ’ αὖθις αὐτοὺς ἐκ χθονὸς τῆσδ’ ἐκβαλεῖς,
1560
ἄλλοις δὲ δώσεις καὶ πόλιν τε καὶ κράτος,
ὡς συμβόλοις εἴρηκας ἤδη σοῖς φίλοις,
ἐν οἷς χορεύσεις καὶ καταστήσεις τὰ σὰ
μυστήρι’, ἵν᾿ ᾖς ἐμφανῶς Θεὸς βροτοῖς,
ὡς ἐν πόλῳ ξύμπασιν· ἐς δ’ ἄλλην χθόνα,
1565
175
176
εὖ διαθεὶς τἀνθένδ’, ἀναστήσεις κράτος.
Δεῖ γὰρ πόλιν τήνδ’ ἐκμαθεῖν, κεἰ μὴ θέλει,
νῦν οὖσ’ ἀμαθὴς τῶν γε σῶν μυστηρίων,
ἄλλην τε πᾶσαν γηγενῶν παροικίαν,
ἣ θεομαχεῖ τὰ κατὰ σὲ σπονδῶν τ’ ἄπο
1570
ὠθεῖ σ’, ἐν εὐχαῖς δ’ οὐδαμοῦ μνείαν ἔχει·
οὔπω γὰρ οἱ τάλανες ἔγνωσαν γόνον
ἥκοντα Πατρός ἐκ πόλου πρὸς γῆν κάτω.
Ὧν οὕνεκ᾿ αὐτοῖς δεῖξον, ὡς εἶ σὺ Θεὸς·
δείξεις δὲ πάντως· ἢν δ’ Ἰουδαίων γένος
1575
ὀργῇ σὺν ὅπλοις ἐξάγειν χθονὸς θέλῃς
ἄρδην, ἐλάσεις Αὐσόνων στρατηλατῶν,
οὓς σφῶν ἀνάσσειν ᾑρετίσαντ᾿ ἀφρόνως,
σὴν δεσποτείαν ὡς ἀπηγορευκότες,
ἄνακτα τὸν Καίσαρ’ ἀνηγορευκότες.
1580
Ποινὴν γὰρ ἀθρῶ σοῦ πότμου ζωηφόρου,
πῦρ ἐγγὺς οἴκων καὶ δόμων ἐρείπια
τεφρούμεν’ ἤδη, πυρὸς ἄσβεστον φλόγα,
ἀθάνατον Θεοῦ πόλιν πρὸς τήνδ’ ὕβριν.
Αἰνῶ κρίσιν, ἄβατον ἣ πέδον τόδε
1585
177
178
τίθησι πᾶσι τοῖς φονευταῖς σου, Τέκνον,
ὃς τὰς Λυδῶν πανευκλεεῖς λιπὼν πόλεις
Φρυγῶν τε, Περσῶν ἡλιοβλήτους πλάκα;
Βάκτρια τείχη τήν τε δύσχειμον χθόνα
Μήδων παρελθὼν Ἀρράβων τ᾿ εὐδαίμονα,
1590
ἔθνη τὰ μακρὰν ἐν σκότῳ βεβυσμένα,
πᾶσάν Ἀσίαν, ἣν παρ’ ἁλμυρὰν ἅλα
Ἕλλησι κεῖσθαι φασὶ βαρβάροις θ’ ὁμοῦ,
πλήρεις ἔχουσαν καλλιπυργώτους πόλεις,
ἐς τήνδε πρῶτον ἦλθες Ἑβραίων χθόνα,
1595
ἥ σ’ ἐς τάφον τίθησιν ἐκ σφαγῆς νέκυν.
Ἰὼ, Θεοῦ μέλαθρα καὶ πόλις φίλα,
ὦ καλλίπυργον ἄστυ Δαυΐδου χθονὸς,
ὦ θαλάμευμα τῶν πάλαι θεοπρόπων,
θεοκτόνων σπήλαιον ὡς νῦν ἀνέφυς·
1600
Πῶς σε στενάξω; πῶς σε θρηνήσω φόνου;
Ἀλλ’, ὦ λιποῦσαι Γαλιλαίας χωρίον,
ἐμὸς θίασος, ἃς συνεμπόρους ἐμοὶ
ἐκεῖθεν ἕλκει μυστίδας μυστηρίων
179
180
ὁ νῦν νέκυς, φεῦ, τῷ λάκῳ τεθειμένος,
1605
ἐᾶτε τἀπιχώρι᾿ νεκρῷ μέλη,
λεπτοῖς δὲ θρήνοις νῦν μιν ἀνυμνήσατε,
ἔπειτ’ Ἄνακτα ζῶντ᾿ ἀνευφημήσετε,
ὡς ἔστιν ἐλπὶς ἀσφαλεστάτη δ’ ἐμοί.
χωρεῖτε χωρεῖτ’, οὐκέτ᾿ εἰμὶ προσβλέπειν
1610
οἵα πρὸς αὐτοῦ καὶ τάφον καὶ τὸν λίθον.
Εἴχωμεν οὖν, εἴκωμεν, ὦ φίλαι κόραι·
ἴτ᾿ ἴτε, κἀπίωμεν ἡσύχῳ βάσει
εἰς δῶμ’, ἐν ᾧ θηλυγενὲς μένει γένος,
μήτηρ ὅπου μάλιστα Μάρκου Μαρία,
1615
μύστην ὅπου θίασον οἶμαι συντρέχειν·
κἀκεῖ μενοῦμεν γλυκεροῦ φάους δρόμον·
ἢ μᾶλλον ἀπίωμεν εἰς παιδὸς νέου,
ὅν μοι τέθεικεν υἱὸν γἱός μοι μόνος.
Φεῦ φεῦ, πρὸς αὐτοῦ τοῦδε φωτὸς, ἀτρέμας
χρωτὸς χεροῖν ἅπτεσθε τοῦ Θεοβρότου
1490
καὶ πρόσφορ’ αἴρεθ’, ἕλκετ᾿ αὖτε ξύντονα·
ἰδοὺ γὰρ, ὡς ἔοικεν, ἐγγὺς καὶ τάφος.
Ὤμοι, γυναῖκες, γῆς Γαλιλαίας τέκνα,
ἤδη τέθειται καὶ καλύπτεται λίθῳ.
Δεῦτ᾿ κοῦραι, καὶ κατιδοῦσαι νέκυν
1495
προσείπατ’ αὐτὸν καὶ προπέμψατε χθονὸς,
ὡς οὔποτ’ ἄλλον τοῦ γένους ῥύστην, ἰώ·
ὄψεσθε, καὶ μὴ ταῦτ᾿ Ἰουδαίοις
χωρεῖτε χωρεῖτ’· οὐκέτι βλέπειν φέρω
τάφῳ τεθέντα καὶ καλυφθέντ᾿ πέτρᾳ,
1500
ὅς ἐκ πέτρας ἔβλυσεν ὕδωρ πατράσι
καὶ νῦν πέτρας ἔρρηξεν ᾐωρημένος
νεκρῶν τε τάφους ἠνέῳξε δυνάμει.
Στῶμεν δὲ μικρὸν, ὡς προσείπω τὸν νέκυν.
οἴχῃ, ποθεινὸν Τέκνον, εἰς ᾄδου δόμους,
1505
κρύπτῃ δὲ κρύψιν, ἣν σὺ κρυβῆναι θέλεις,
ἥκων ἐς ἀΐδαο πανζόφου στέγην,
ᾄδῃ δὲ πικρότατον κέντρον ἐμβάλῃς·
οἴχῃ νεκρῶν κευθμῶνα καὶ σκότου πύλας,
θέλων φαειναί καὶ καταυγάσαι γένος
1510
Ἀδὰμ ἀναστῆσαί τε πατέρα βροτῶν,
ὧν οὕνεκ’ εἶδος προσλαβὼν θνητὸν φέρεις,
ἥκεις τ᾿ ἐς ᾄδου τὸν βαθύγνοφον σκότον,
θανὼν πρὸς ἐχθρῶν, μητέρ’ ἀθλίαν λιπών·
ἡ δ’ εὐμένεια τοῦ Πατρός σ’ ἀποκτενεῖ,
1515
ἣ τοῖσιν ἄλλοις γίνεται σωτηρία·
τό τ’ ἐσθλὸν ὡς εἰς πότμον ἦλθε σοὶ Πατρός
ὄδυρμα πικρὸν γῆ σε, Τέκνον. λαμβάνει,
ἥκοντ’ ἐς ἀΐδαο πανζόφου πύλας,
ᾄδῃ τὸ δριμύτατον ἐμβαλεῖν βέλος·
1520
καὶ γὰρ αὐτῷ τῷδε κατέρχῃ μόνος,
λήψῃ δὲ νεκροὺς, οὐ σὺ ληφθήσῃ νεκροῖς,
ῥύσῃ τε πάντας, ὢν ἐλεύθερος μόνος·
μόνος γὰρ ἀνὴρ ταῦτα θαρρῶν ἱκάνεις,
μόνος σὺ φύσεως ὑπερκάμνεις βροτῶν.
1525
Ἔσχον δ’ ἀγῶνες, οἵ σ’ ἔμιμνον, νῦν τέλος,
νίκην τε λοιπὸν κατ᾿ ἐναντίων ἔχεις,
ᾄδην, ὄφιν, θάνατον ἰσχυρῶς τρέπων.
Σοφὸς σοφὸς. σὺ, καὶ σοφῶς ἔτλης πότμον,
ὡς κοινὸν οἶτον σῷ καταβάλῃς μόρῳ,
1530
κἀν τῇ χθονὶ στηρίζον ἐνθήσεις κλέος,
γῆς ἐξανίσχων καὶ φέρων σωτηρίαν,
εἰς συγγένειαν Πατρός ἀμείψας δέμας.
Αὖθις γὰρ ἔλθῃς κλεινὸς, ἁρπάσας γένος,
ὦναξ, Ἄναξ ἄφθιτε, σὺ Θεὸς μένων
1535
μορφῇ τε σῇ συνῆψας ἀνέρος φύσιν·
καὶ νῦν ἐς ἀΐδαο κατέρχῃ δόμους,
σπεύδων φαειναί καὶ καταυγάσαι ζόφον.
Εὖ δ’, εὖγε λίπῃς τήνδε δυσμενῶν χθόνα,
εἰς ἥν γε πρῶτον ἧκες, Ἰσραὴλ δόμους,
1540
ὀλωλότα πρόβατα ποιμᾶναι θέλων
καὶ συνθεσίας ἐκπερᾶναι πατράσι,
μορφῇ συνάψας τοῦ Θεοῦ βροτῶν φύσιν.
Σὲ γὰρ Πατὴρ γεννᾷ μὲν ἀρρεύστως ἀεί·
ἐγὼ δ’ ἔτικτον σ᾿ αὖθις ἁγνεύουσ᾿
1545
μορφὴν λαβόντα πρὸς Θεοῦ βροτησίαν.
Ἀλλ’ ἐγγενεῖς σῆς μητρὸς, οὓς ἥκιστ᾿ ἐχρῆν,
θαυμαστὰ πολλὰ σφίσιν ἐξειργασμένον,
ἄρρητ’ ἀμυήτοισιν εἰδέναι βροτοῖς,
σωτῆρά σ’ οὐκ ἔφασκον ἐκφῦναι Θεοῦ,
1550
ἀλλά με νυμφευθεῖσαν ἐκ θνητοῦ τινὸς
τεκεῖν σ’ ἐλήρουν καὶ γάμους ψευσαμένην
λέχους ἁμάρτημ’ ἐς Θεὸν μ᾿ ἀναφέρειν·
καὶ νῦν κτανεῖν σ’ ἔσπευσαν ἀνόμως φθόνῳ
ἐχθροῦ σοφίσμαθ’, ὧν νιν οὕνεκα κτανὼν
1555
ἄλλων τε πάντων παγκάκων σοφισμάτων
παύσεις στροβοῦντα κόσμον ἐν σοφίσμασι,
καί μιν σιδηραῖς ἁρμόσας ἐν ἄρκυσι
στήσεις κακοῦργον τῆς κακουργίας, Τέκνον.
Σφᾶς δ’ αὖθις αὐτοὺς ἐκ χθονὸς τῆσδ’ ἐκβαλεῖς,
1560
ἄλλοις δὲ δώσεις καὶ πόλιν τε καὶ κράτος,
ὡς συμβόλοις εἴρηκας ἤδη σοῖς φίλοις,
ἐν οἷς χορεύσεις καὶ καταστήσεις τὰ σὰ
μυστήρι’, ἵν᾿ ᾖς ἐμφανῶς Θεὸς βροτοῖς,
ὡς ἐν πόλῳ ξύμπασιν· ἐς δ’ ἄλλην χθόνα,
1565
εὖ διαθεὶς τἀνθένδ’, ἀναστήσεις κράτος.
Δεῖ γὰρ πόλιν τήνδ’ ἐκμαθεῖν, κεἰ μὴ θέλει,
νῦν οὖσ’ ἀμαθὴς τῶν γε σῶν μυστηρίων,
ἄλλην τε πᾶσαν γηγενῶν παροικίαν,
ἣ θεομαχεῖ τὰ κατὰ σὲ σπονδῶν τ’ ἄπο
1570
ὠθεῖ σ’, ἐν εὐχαῖς δ’ οὐδαμοῦ μνείαν ἔχει·
οὔπω γὰρ οἱ τάλανες ἔγνωσαν γόνον
ἥκοντα Πατρός ἐκ πόλου πρὸς γῆν κάτω.
Ὧν οὕνεκ᾿ αὐτοῖς δεῖξον, ὡς εἶ σὺ Θεὸς·
δείξεις δὲ πάντως· ἢν δ’ Ἰουδαίων γένος
1575
ὀργῇ σὺν ὅπλοις ἐξάγειν χθονὸς θέλῃς
ἄρδην, ἐλάσεις Αὐσόνων στρατηλατῶν,
οὓς σφῶν ἀνάσσειν ᾑρετίσαντ᾿ ἀφρόνως,
σὴν δεσποτείαν ὡς ἀπηγορευκότες,
ἄνακτα τὸν Καίσαρ’ ἀνηγορευκότες.
1580
Ποινὴν γὰρ ἀθρῶ σοῦ πότμου ζωηφόρου,
πῦρ ἐγγὺς οἴκων καὶ δόμων ἐρείπια
τεφρούμεν’ ἤδη, πυρὸς ἄσβεστον φλόγα,
ἀθάνατον Θεοῦ πόλιν πρὸς τήνδ’ ὕβριν.
Αἰνῶ κρίσιν, ἄβατον ἣ πέδον τόδε
1585
τίθησι πᾶσι τοῖς φονευταῖς σου, Τέκνον,
ὃς τὰς Λυδῶν πανευκλεεῖς λιπὼν πόλεις
Φρυγῶν τε, Περσῶν ἡλιοβλήτους πλάκα;
Βάκτρια τείχη τήν τε δύσχειμον χθόνα
Μήδων παρελθὼν Ἀρράβων τ᾿ εὐδαίμονα,
1590
ἔθνη τὰ μακρὰν ἐν σκότῳ βεβυσμένα,
πᾶσάν Ἀσίαν, ἣν παρ’ ἁλμυρὰν ἅλα
Ἕλλησι κεῖσθαι φασὶ βαρβάροις θ’ ὁμοῦ,
πλήρεις ἔχουσαν καλλιπυργώτους πόλεις,
ἐς τήνδε πρῶτον ἦλθες Ἑβραίων χθόνα,
1595
ἥ σ’ ἐς τάφον τίθησιν ἐκ σφαγῆς νέκυν.
Ἰὼ, Θεοῦ μέλαθρα καὶ πόλις φίλα,
ὦ καλλίπυργον ἄστυ Δαυΐδου χθονὸς,
ὦ θαλάμευμα τῶν πάλαι θεοπρόπων,
θεοκτόνων σπήλαιον ὡς νῦν ἀνέφυς·
1600
Πῶς σε στενάξω; πῶς σε θρηνήσω φόνου;
Ἀλλ’, ὦ λιποῦσαι Γαλιλαίας χωρίον,
ἐμὸς θίασος, ἃς συνεμπόρους ἐμοὶ
ἐκεῖθεν ἕλκει μυστίδας μυστηρίων
ὁ νῦν νέκυς, φεῦ, τῷ λάκῳ τεθειμένος,
1605
ἐᾶτε τἀπιχώρι᾿ νεκρῷ μέλη,
λεπτοῖς δὲ θρήνοις νῦν μιν ἀνυμνήσατε,
ἔπειτ’ Ἄνακτα ζῶντ᾿ ἀνευφημήσετε,
ὡς ἔστιν ἐλπὶς ἀσφαλεστάτη δ’ ἐμοί.
χωρεῖτε χωρεῖτ’, οὐκέτ᾿ εἰμὶ προσβλέπειν
1610
οἵα πρὸς αὐτοῦ καὶ τάφον καὶ τὸν λίθον.
Εἴχωμεν οὖν, εἴκωμεν, ὦ φίλαι κόραι·
ἴτ᾿ ἴτε, κἀπίωμεν ἡσύχῳ βάσει
εἰς δῶμ’, ἐν ᾧ θηλυγενὲς μένει γένος,
μήτηρ ὅπου μάλιστα Μάρκου Μαρία,
1615
μύστην ὅπου θίασον οἶμαι συντρέχειν·
κἀκεῖ μενοῦμεν γλυκεροῦ φάους δρόμον·
ἢ μᾶλλον ἀπίωμεν εἰς παιδὸς νέου,
ὅν μοι τέθεικεν υἱὸν γἱός μοι μόνος.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Ναὶ καὶ δίκαιον τοῦτο, κοὐκ ἄλλως λέγεις·
1620
ἐκεῖσε δεῖ, δέσποινα, νῦν ἀπιέναι,
ὥστ᾿ ἆσσον οὔσας τοῦ τάφου πάντα σκοπεῖν,
πᾶσαν δὲ τὴν αὔριον ἡσύχως ἔχειν
τῆς ἐντολῆς ἕκητι καὶ μένειν κνέφας,
181
182
κνέφας φαεινὸν τῆς τριτάτης ἡμέρας,
1625
ὡς ἂν ἰοῦσαι λάθρα πληρώσητ’ ἔθος.
Ἴωμεν οὖν, ἴωμεν, εἴκωμεν τάφου,
πρὶν δυσμενῶν τις παριὼν καταλάβῃ.
Δείξω δὲ χῶρον, ἔνθα νυχεῦσαι δέον.
Ναὶ καὶ δίκαιον τοῦτο, κοὐκ ἄλλως λέγεις·
1620
ἐκεῖσε δεῖ, δέσποινα, νῦν ἀπιέναι,
ὥστ᾿ ἆσσον οὔσας τοῦ τάφου πάντα σκοπεῖν,
πᾶσαν δὲ τὴν αὔριον ἡσύχως ἔχειν
τῆς ἐντολῆς ἕκητι καὶ μένειν κνέφας,
κνέφας φαεινὸν τῆς τριτάτης ἡμέρας,
1625
ὡς ἂν ἰοῦσαι λάθρα πληρώσητ’ ἔθος.
Ἴωμεν οὖν, ἴωμεν, εἴκωμεν τάφου,
πρὶν δυσμενῶν τις παριὼν καταλάβῃ.
Δείξω δὲ χῶρον, ἔνθα νυχεῦσαι δέον.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ιδού σε, Τέκνον, καταλείπουσαι μόνον
1630
ἄπιμεν, ᾗχι σταθμὰ θηλειῶν γένους,
πρὸς οἶκον υἱοῦ, τῷ με παρέθου, Τέκνον,
δέον μένειν πρὸς νάπος ἐγγὺς σοῦ τάφου.
Ιδού σε, Τέκνον, καταλείπουσαι μόνον
1630
ἄπιμεν, ᾗχι σταθμὰ θηλειῶν γένους,
πρὸς οἶκον υἱοῦ, τῷ με παρέθου, Τέκνον,
δέον μένειν πρὸς νάπος ἐγγὺς σοῦ τάφου.
ΙΩΣΗΦ.
Ὠ φίλτατ᾿ ἀνδρῶν, καὶ θανὼν ἐμοὶ δ’ ὅμως
τῶν φιλτάτων ἀεί γ’ ἀριθμήσῃ πολύ·
1635
χαῖρ’· ὕστατόν σε νῦν ἐγὼ προσφθέγγομαι.
Ὠ φίλτατ᾿ ἀνδρῶν, καὶ θανὼν ἐμοὶ δ’ ὅμως
τῶν φιλτάτων ἀεί γ’ ἀριθμήσῃ πολύ·
1635
χαῖρ’· ὕστατόν σε νῦν ἐγὼ προσφθέγγομαι.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Γένεθλον ἐσθλὸν, οὐκ ἐν αἰνιγμοῖς φράσω,
ἀνὴρ ὅδ’ ἐστὶ καὶ Θεὸς Θεοῦ γόνος.
Σαφῶς γὰρ αὐτὸν τοῖσιν ἐξειργασμένοις
Θεὸν νομίζω, τοῦ δὲ θανάτου πέρι
1640
σοφὴν πρόνοιαν αἰτιῶμαι καὶ κρίσιν,
δι’ ἧς ὁ πότμος τοῦ γένους λυθήσεται.
Αὐτός θ’ ὁ χαμαίσυρτος ἐχθρὸς τοῦ γένους
συντρίβεται νῦν, θανατοῦται, κτείνεται·
183
184
κτανεῖ γὰρ αὐτὸν κἀντιπορθήσει γένος
1645
ὁ τῶν πόλων πάγκλυτος Ἰησοῦς Ἄναξ
ποινάς ἀδελφῶν καὶ πατρὸς πρώτου λάβῃ,
παλαιφάτου γέροντος, ὃς βροτῶν γένος
ἔσπειρεν ἐν γῇ, λείμακος ῥιφεὶς ἄπο
ἐξ ἀπάτης δράκοντος αἰολοσκόπου,
1650
πόλει δὲ θήσει τῇ μακαριωτάτη.
Καὶ ταῦθ’ ὁ τοῦδε πότμος ἐξεργάζεται,
καὶ τῶνδ’ ἕκητι καὶ βροτὸς πέφηνέ πως,
φρικτῶν θ’ ὅδ’ ἀνὴρ θαυμάτων ὦπτο πλέως
ἐς τόνδε κόσμον, ὧν σὺ πόλλ’ οὐκ ἀγνοεῖς·
1655
φανεὶς δ’ ἀνὴρ ἄριστος οἴχεται θανὼν,
αὖθις δ’ ἀναστὰς καὶ Θεὸς γνωσθήσεται.
Εἰ δ’ ἐν πόλοις ἦν, ἐσθλὸς ὢν ἐλάνθανε,
ταῖς στρατιαῖς ὑμνούμενος μόναις ἄνω,
σιγώμενον τε κῦδος εἶχεν ἐν πόλῳ.
1660
Αἴτια ταῦτα τοῦ τόκου καὶ τοῦ πότμου·
τὸ πᾶν δ’ ἐρῶ σοι, τῶν βροτῶν σωτηρία.
Τοιγὰρ τέθνηκεν, ὧν ἐχρῆν ἥκισθ’ ὕπο,
185
186
εἰς δεσμά τ᾿ ἦλθε καὶ λόγους ἐμπαιγμάτων.
Τοιαῦτα λαὸς ὁ πρὶν ἠγαπημένος
1665
εὐεργέτην ἔδρασε, θυμωθεὶς φθόνῳ·
καὶ ταῦτα μὲν πέπονθεν οὗτος οὐκ ἄκων,
ἃ δ᾿ αὐ παθεῖν δεῖ λαὸν, οὐ κρύψω κακά.
λίπῃ πόλισμα, βαρβάροις εἰκὼν, ἄκων,
δοῦλος, μέτοικος. Ἔστι γὰρ τὸ θέσφατον
1670
εἰς πᾶσαν αἶαν βαρβάρων ἀποτρέχειν,
αίχμαῖς ἁλωτοὺς, πόλλ’ ἀνατλάντας κακά.
Ἀναιρέταις γὰρ πᾶσιν αὐδᾷ παγγενῆ
λιπεῖν πόλιν τήνδ’, ἀνοσίου μιάσματος
δίκας τίνοντας τῷδ’, ὃν ἔκτειναν φθόνῳ,
1675
καὶ μηκέτ’ ἰδεῖν πατρίδ’· οὐ γὰρ εὐσεβὲς
μένειν φονευτὰς ἐν τάφοις νεκρουμένων.
Πόλεις δὲ πολλὰς εἰσαφίκωνται, ζυγὸν
δούλειον ἀνέλκοντες οἱ δυσδαίμονες,
αἰχμαῖς ἁλωτοί, χρησμὸς ὡς λέγει Θεοῦ,
1680
πάντη διασπαρέντες, οὐ νόστον δ’ ἔτι
οἱ τάλανες σχήσουσιν οὐδ’ ἐπάνοδον,
ἀφ᾿ οὑ τάδ’ ἐκπέρσει γ’ ἀνηρίθμῳ στρατῷ
ἡγούμενος λόγχαισιν Αὐσόνων δράκων.
187
188
Ταῦτ’ οὐχὶ θνητοῦ πατρὸς ἐκγεγὼς ἔφη
1685
εἰπών τις, ἐκ Θεοῦ δὲ, καθὼς ἄρ’ ὅδε
ὁ νῦν νέκυς εἴρηκε πάντ᾿ δυνάμει,
οὐδέν τι μαθὼν τῶν θεοπρόπων ἄπο,
αὐτοὺς δὲ μᾶλλον πάντα διδάξας τάδε.
Οὗτος δ’ ἃ μέλλει πήματ᾿ ἐκπλήσειν, φράσω,
1690
ἀπεμπολητὴς αἰσχρὸς ἐξ ὀπαόνων.
Αὐτὸς μὲν εἶπας, ὡς μανεὶς ἄλγους ὕπο
βρόχοις κρεμαστοῖς ὑπέβαλε τὴν δέρην·
πεσὼν δ’ ἔπειτα δίχα λακίσει τάλας
ἴδῃ τε δεινὸν ἦμαρ· οὐδὲ παύσεται
1695
κακῶν ὁ τλήμων οὐδὲ τὸν καταιβάτην
ᾄδην διαβὰς ἥσυχος γενήσεται,
στένων ἄληκτα καὶ βοῶν σφοδροῖς πόνοις,
καὶ νᾶμα πυρὸς τόνδε δ’ ὑποδέξεται.
Γένεθλον ἐσθλὸν, οὐκ ἐν αἰνιγμοῖς φράσω,
ἀνὴρ ὅδ’ ἐστὶ καὶ Θεὸς Θεοῦ γόνος.
Σαφῶς γὰρ αὐτὸν τοῖσιν ἐξειργασμένοις
Θεὸν νομίζω, τοῦ δὲ θανάτου πέρι
1640
σοφὴν πρόνοιαν αἰτιῶμαι καὶ κρίσιν,
δι’ ἧς ὁ πότμος τοῦ γένους λυθήσεται.
Αὐτός θ’ ὁ χαμαίσυρτος ἐχθρὸς τοῦ γένους
συντρίβεται νῦν, θανατοῦται, κτείνεται·
κτανεῖ γὰρ αὐτὸν κἀντιπορθήσει γένος
1645
ὁ τῶν πόλων πάγκλυτος Ἰησοῦς Ἄναξ
ποινάς ἀδελφῶν καὶ πατρὸς πρώτου λάβῃ,
παλαιφάτου γέροντος, ὃς βροτῶν γένος
ἔσπειρεν ἐν γῇ, λείμακος ῥιφεὶς ἄπο
ἐξ ἀπάτης δράκοντος αἰολοσκόπου,
1650
πόλει δὲ θήσει τῇ μακαριωτάτη.
Καὶ ταῦθ’ ὁ τοῦδε πότμος ἐξεργάζεται,
καὶ τῶνδ’ ἕκητι καὶ βροτὸς πέφηνέ πως,
φρικτῶν θ’ ὅδ’ ἀνὴρ θαυμάτων ὦπτο πλέως
ἐς τόνδε κόσμον, ὧν σὺ πόλλ’ οὐκ ἀγνοεῖς·
1655
φανεὶς δ’ ἀνὴρ ἄριστος οἴχεται θανὼν,
αὖθις δ’ ἀναστὰς καὶ Θεὸς γνωσθήσεται.
Εἰ δ’ ἐν πόλοις ἦν, ἐσθλὸς ὢν ἐλάνθανε,
ταῖς στρατιαῖς ὑμνούμενος μόναις ἄνω,
σιγώμενον τε κῦδος εἶχεν ἐν πόλῳ.
1660
Αἴτια ταῦτα τοῦ τόκου καὶ τοῦ πότμου·
τὸ πᾶν δ’ ἐρῶ σοι, τῶν βροτῶν σωτηρία.
Τοιγὰρ τέθνηκεν, ὧν ἐχρῆν ἥκισθ’ ὕπο,
εἰς δεσμά τ᾿ ἦλθε καὶ λόγους ἐμπαιγμάτων.
Τοιαῦτα λαὸς ὁ πρὶν ἠγαπημένος
1665
εὐεργέτην ἔδρασε, θυμωθεὶς φθόνῳ·
καὶ ταῦτα μὲν πέπονθεν οὗτος οὐκ ἄκων,
ἃ δ᾿ αὐ παθεῖν δεῖ λαὸν, οὐ κρύψω κακά.
λίπῃ πόλισμα, βαρβάροις εἰκὼν, ἄκων,
δοῦλος, μέτοικος. Ἔστι γὰρ τὸ θέσφατον
1670
εἰς πᾶσαν αἶαν βαρβάρων ἀποτρέχειν,
αίχμαῖς ἁλωτοὺς, πόλλ’ ἀνατλάντας κακά.
Ἀναιρέταις γὰρ πᾶσιν αὐδᾷ παγγενῆ
λιπεῖν πόλιν τήνδ’, ἀνοσίου μιάσματος
δίκας τίνοντας τῷδ’, ὃν ἔκτειναν φθόνῳ,
1675
καὶ μηκέτ’ ἰδεῖν πατρίδ’· οὐ γὰρ εὐσεβὲς
μένειν φονευτὰς ἐν τάφοις νεκρουμένων.
Πόλεις δὲ πολλὰς εἰσαφίκωνται, ζυγὸν
δούλειον ἀνέλκοντες οἱ δυσδαίμονες,
αἰχμαῖς ἁλωτοί, χρησμὸς ὡς λέγει Θεοῦ,
1680
πάντη διασπαρέντες, οὐ νόστον δ’ ἔτι
οἱ τάλανες σχήσουσιν οὐδ’ ἐπάνοδον,
ἀφ᾿ οὑ τάδ’ ἐκπέρσει γ’ ἀνηρίθμῳ στρατῷ
ἡγούμενος λόγχαισιν Αὐσόνων δράκων.
Ταῦτ’ οὐχὶ θνητοῦ πατρὸς ἐκγεγὼς ἔφη
1685
εἰπών τις, ἐκ Θεοῦ δὲ, καθὼς ἄρ’ ὅδε
ὁ νῦν νέκυς εἴρηκε πάντ᾿ δυνάμει,
οὐδέν τι μαθὼν τῶν θεοπρόπων ἄπο,
αὐτοὺς δὲ μᾶλλον πάντα διδάξας τάδε.
Οὗτος δ’ ἃ μέλλει πήματ᾿ ἐκπλήσειν, φράσω,
1690
ἀπεμπολητὴς αἰσχρὸς ἐξ ὀπαόνων.
Αὐτὸς μὲν εἶπας, ὡς μανεὶς ἄλγους ὕπο
βρόχοις κρεμαστοῖς ὑπέβαλε τὴν δέρην·
πεσὼν δ’ ἔπειτα δίχα λακίσει τάλας
ἴδῃ τε δεινὸν ἦμαρ· οὐδὲ παύσεται
1695
κακῶν ὁ τλήμων οὐδὲ τὸν καταιβάτην
ᾄδην διαβὰς ἥσυχος γενήσεται,
στένων ἄληκτα καὶ βοῶν σφοδροῖς πόνοις,
καὶ νᾶμα πυρὸς τόνδε δ’ ὑποδέξεται.
ΙΩΣΗΦ.
Ὦ φίλος, ὡς εἰς δεινὰ φὴς ἐλθεῖν κακὰ
1700
πάντας, κἄμ’ αὐτὸν συγγόνους τ᾿ ἄρδην ἐμούς·
κἀγὼ δ’ ὁ τλήμων βαρβάρους ἀφίξομαι;
ἢ ποῖ τράπωμαι πατρίδος πορθουμένης;
Ὦ πάμμεγ’ ἐμπνέουσα βαρβάροις ποτὲ
189
190
πόλις, τὸ κλεινὸν οὔνομ’ ἀφαιρῇ τάχα.
1705
Χαῖρ’, ὦ μέλαθρον, χαῖρε, πατρῴα πόλις·
λίπω λίπω σε, δυστυχῶς δοῦλος γεγὼς,
αἰχμαῖς ἁλωτός· βαρβάρων δ’ ἴδω πέδον,
εἰ μὴ γέροντ᾿ ὄντα με προφθάσει πότμος,
ὃν εἴθ᾿ ἴδοιμι πατρίδος μένων πέδω·
1710
συνῆκα γὰρ, θέσφατον ὡς οὕτως ἔχει.
Ὦ φίλος, ὡς εἰς δεινὰ φὴς ἐλθεῖν κακὰ
1700
πάντας, κἄμ’ αὐτὸν συγγόνους τ᾿ ἄρδην ἐμούς·
κἀγὼ δ’ ὁ τλήμων βαρβάρους ἀφίξομαι;
ἢ ποῖ τράπωμαι πατρίδος πορθουμένης;
Ὦ πάμμεγ’ ἐμπνέουσα βαρβάροις ποτὲ
πόλις, τὸ κλεινὸν οὔνομ’ ἀφαιρῇ τάχα.
1705
Χαῖρ’, ὦ μέλαθρον, χαῖρε, πατρῴα πόλις·
λίπω λίπω σε, δυστυχῶς δοῦλος γεγὼς,
αἰχμαῖς ἁλωτός· βαρβάρων δ’ ἴδω πέδον,
εἰ μὴ γέροντ᾿ ὄντα με προφθάσει πότμος,
ὃν εἴθ᾿ ἴδοιμι πατρίδος μένων πέδω·
1710
συνῆκα γὰρ, θέσφατον ὡς οὕτως ἔχει.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Τὸ μὲν σὸν εὐδόκιμον, εὐσεβὲς γέρον·
ὁ δ’ ἐγγενής σοι λαὸς ἐκτίσει δίκην,
ὡς ἀξίαν μὲν λίαν, ἀλγεινὴν δ’ ὅμως·
αὐτὸς δ’ ἑαυτὸν αἰτιάσθω τῆς δίκης.
1715
Οὐ γάρ τι λέξει πρὸς πρόφασιν, ὡς τάχα
οὐκ ἦλθεν, οὐκ ἤμυνεν οὐδ’ ἐπεστράφη,
εὐεργετῶν πάλαι τε καὶ νῦν εὐτρόπως.
Τίνας γὰρ οὐκ ἔστειλε κήρυκας πάλαι;
οἵων δὲ δώρων οὐκ ἔπλησε νιν ξένων,
1720
ὃν ἐξαγαγὼν καὶ πικρᾶς τυραννίδος
ἐθνῶν ἄνακτ᾿ ἔθηκε πανσθένως μέγαν,
ὅτ᾿ ἀμφὶ Βασὰν τήν τ᾿ Ἀμορραίων χθόνα
ἐθνῶν ἀρίστοις ἐμπεσὼν κατὰ στόμα
ἔρρηξε πέλτην, τῷ δὲ δουλώσας στρατὸν
1725
παρέσχεν· ὧνπερ λακτίσας πολλὴν χάριν
191
192
προὔδωκεν αὐτὸν εἰς φόνον μιαιφόνοις·
ὃς ὕστερον μὲν ἦλθεν, εἰς καιρὸν δ’ ὅμως·
θεοπρόποι γὰρ καὶ νόμος πολλοῖς χρόνοις
ἱδροῦντες, αἰχμάζοντες οὐχ εὗρον πέρας,
1730
Χριστῷ δὲ φῶς ἒν ἡλίου καταρκέσει
ᾄδου δόμους πέρσαντι θἠτέρᾳ πάλιν
πρὸς γαῖαν ἐλθεῖν, συντεμόντ᾿ ἄλγη βροτῶν·
τῶν γὰρ ἕκητι πτωχικὴν λαβὼν στολὴν
εἴσεισιν ᾅδην· πολλὰ δὴ κεῖθεν σκῦλα
1735
ἄρας φανεῖται νερτέρων ἐπίσκοπος
κτανών τε φρουροὺς καὶ παραστάτας πυλῶν
ἐκεῖθεν ἔλθῃ πᾶσί τε γνωσθήσεται
ἀρωγὸς, αὐτόριζος ὢν εὐεργέτης,
ὃν ἐγγενὴς ἔκτεινε λαὸς ἐν φθόνῳ.
1740
Οἱ δ’ οὐδὲν αὐτῷ συγγενεῖς πεφυκότες
κτηθέντες αὐτῷ τοὶ μὲν ἐν χωστοῖς τάφοις,
οἵδ’ ἔν τ᾿ ὄρει τε καὶ σπέει καὶ γῆς βάθει
ψυχρὰν ἄησιν δίψιόν τε πῦρ Θεοῦ
μενοῦσι καρτεροῦντες, οὐκ ἐν δεμνίοις
1745
οὐδ’ ἐν χιτῶσι τρυφεροῖς ἐγκείμενοι,
193
194
οὐδ’ ἐν ζαχρύσοις δώμασιν κοιμώμενοι,
τοὶ δ᾿ ἐν μαχαίραις καὶ σπάθῃ τε καὶ ξίφει
πίπτοντες ἐμφανοῦσι πίστιν ἀσφαλῆ,
οὐχ ἣν ὁ πράτης καὶ σφαγεῖς εὐεργέτου,
1750
οὓς ἐκτῖσαι δίκαιόν ἐστι τὴν δίκην.
Σὲ δ’ ἐξαναστὰς εὐχερῶς ἐκρύσεται,
ὃν εὐπρεπῶς τέθεικας ἐν καινῷ τάφῳ,
καὶ μακάρων ἐς αἶαν ἐγκαθιδρύσει,
σάλπιγγος ἠχῇ νεκρέγερτον δεικνύων.
1755
Δεῖ γάρ σε τὴν φονῶσαν ἐκλιπεῖν πόλιν
καὶ πραέων οἰκεῖν σε δάπεδον, μάκαρ,
θεὸν φανέντα, φθιτὸν ἀμείψαντα σε
πάχος βρότειον τ᾿ ἀποβαλόντα φθορᾶς,
ἣν ἐξ ἀπάτης ἔσχες, ὡς θνητὸς γεγώς.
1760
Τῶνδ’ οὐδὲν ᾔδειν ἐκ λόγων θεοπρόπων,
Διδασκάλου δ’ ἔγνωκα τοῖς στέρνοις κλιθείς·
οὕτως ἔσεσθαι τοὺς Θεῷ φιλουμένους
ἐγὼ συνῆκα Δεσπότου στέρνοις πεσὼν,
ὥστ᾿ ἐξ ἀβύσσου πόλλ’ ἀπαντλήσας σοφά.
1765
195
196
Τὸ μὲν σὸν εὐδόκιμον, εὐσεβὲς γέρον·
ὁ δ’ ἐγγενής σοι λαὸς ἐκτίσει δίκην,
ὡς ἀξίαν μὲν λίαν, ἀλγεινὴν δ’ ὅμως·
αὐτὸς δ’ ἑαυτὸν αἰτιάσθω τῆς δίκης.
1715
Οὐ γάρ τι λέξει πρὸς πρόφασιν, ὡς τάχα
οὐκ ἦλθεν, οὐκ ἤμυνεν οὐδ’ ἐπεστράφη,
εὐεργετῶν πάλαι τε καὶ νῦν εὐτρόπως.
Τίνας γὰρ οὐκ ἔστειλε κήρυκας πάλαι;
οἵων δὲ δώρων οὐκ ἔπλησε νιν ξένων,
1720
ὃν ἐξαγαγὼν καὶ πικρᾶς τυραννίδος
ἐθνῶν ἄνακτ᾿ ἔθηκε πανσθένως μέγαν,
ὅτ᾿ ἀμφὶ Βασὰν τήν τ᾿ Ἀμορραίων χθόνα
ἐθνῶν ἀρίστοις ἐμπεσὼν κατὰ στόμα
ἔρρηξε πέλτην, τῷ δὲ δουλώσας στρατὸν
1725
παρέσχεν· ὧνπερ λακτίσας πολλὴν χάριν
προὔδωκεν αὐτὸν εἰς φόνον μιαιφόνοις·
ὃς ὕστερον μὲν ἦλθεν, εἰς καιρὸν δ’ ὅμως·
θεοπρόποι γὰρ καὶ νόμος πολλοῖς χρόνοις
ἱδροῦντες, αἰχμάζοντες οὐχ εὗρον πέρας,
1730
Χριστῷ δὲ φῶς ἒν ἡλίου καταρκέσει
ᾄδου δόμους πέρσαντι θἠτέρᾳ πάλιν
πρὸς γαῖαν ἐλθεῖν, συντεμόντ᾿ ἄλγη βροτῶν·
τῶν γὰρ ἕκητι πτωχικὴν λαβὼν στολὴν
εἴσεισιν ᾅδην· πολλὰ δὴ κεῖθεν σκῦλα
1735
ἄρας φανεῖται νερτέρων ἐπίσκοπος
κτανών τε φρουροὺς καὶ παραστάτας πυλῶν
ἐκεῖθεν ἔλθῃ πᾶσί τε γνωσθήσεται
ἀρωγὸς, αὐτόριζος ὢν εὐεργέτης,
ὃν ἐγγενὴς ἔκτεινε λαὸς ἐν φθόνῳ.
1740
Οἱ δ’ οὐδὲν αὐτῷ συγγενεῖς πεφυκότες
κτηθέντες αὐτῷ τοὶ μὲν ἐν χωστοῖς τάφοις,
οἵδ’ ἔν τ᾿ ὄρει τε καὶ σπέει καὶ γῆς βάθει
ψυχρὰν ἄησιν δίψιόν τε πῦρ Θεοῦ
μενοῦσι καρτεροῦντες, οὐκ ἐν δεμνίοις
1745
οὐδ’ ἐν χιτῶσι τρυφεροῖς ἐγκείμενοι,
οὐδ’ ἐν ζαχρύσοις δώμασιν κοιμώμενοι,
τοὶ δ᾿ ἐν μαχαίραις καὶ σπάθῃ τε καὶ ξίφει
πίπτοντες ἐμφανοῦσι πίστιν ἀσφαλῆ,
οὐχ ἣν ὁ πράτης καὶ σφαγεῖς εὐεργέτου,
1750
οὓς ἐκτῖσαι δίκαιόν ἐστι τὴν δίκην.
Σὲ δ’ ἐξαναστὰς εὐχερῶς ἐκρύσεται,
ὃν εὐπρεπῶς τέθεικας ἐν καινῷ τάφῳ,
καὶ μακάρων ἐς αἶαν ἐγκαθιδρύσει,
σάλπιγγος ἠχῇ νεκρέγερτον δεικνύων.
1755
Δεῖ γάρ σε τὴν φονῶσαν ἐκλιπεῖν πόλιν
καὶ πραέων οἰκεῖν σε δάπεδον, μάκαρ,
θεὸν φανέντα, φθιτὸν ἀμείψαντα σε
πάχος βρότειον τ᾿ ἀποβαλόντα φθορᾶς,
ἣν ἐξ ἀπάτης ἔσχες, ὡς θνητὸς γεγώς.
1760
Τῶνδ’ οὐδὲν ᾔδειν ἐκ λόγων θεοπρόπων,
Διδασκάλου δ’ ἔγνωκα τοῖς στέρνοις κλιθείς·
οὕτως ἔσεσθαι τοὺς Θεῷ φιλουμένους
ἐγὼ συνῆκα Δεσπότου στέρνοις πεσὼν,
ὥστ᾿ ἐξ ἀβύσσου πόλλ’ ἀπαντλήσας σοφά.
1765
ΙΩΣΗΦ.
Σοφοῦ παρ’ ἀνδρὸς χρὴ σοφόν τι μανθάνειν.
Πέποιθας αὐτὸν δ’ αὖθις ἰδεῖν ἐν χθονί;
Σοφοῦ παρ’ ἀνδρὸς χρὴ σοφόν τι μανθάνειν.
Πέποιθας αὐτὸν δ’ αὖθις ἰδεῖν ἐν χθονί;
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Πέποιθα· δείξει τοὐπιὸν σέλας Θεοῦ·
μίαν μόνην μεῖναί με δεῖ τὴν αὔριον.
Πέποιθα· δείξει τοὐπιὸν σέλας Θεοῦ·
μίαν μόνην μεῖναί με δεῖ τὴν αὔριον.
ΙΩΣΗΦ.
Ἡμῖν μὲν ὡς μέγας τις ἥκων ἐκ Θεοῦ,
1770
ἁπλῶς τε θανὼν, ὡς βροτὸς τυμβεύεται
ἐν σινδόσιν μύροις τε, μητρὸς ἐκ θνατᾶς
φανείς· τὸν ἐκ κείνης γὰρ ἦν θανεῖν χρεών.
Εἰ δ’ ὡς Θεὸς νῦν κυριεύσει καὶ μόρου,
ἔσται τολοιπὸν, ὡς Θεοῦ Παῖς καὶ μόνος,
1775
ἅπασι σεπτὸς τοῖσιν εἰδόσιν Θεὸς·
πένθος δὲ βαιὸν ὄντι μητρὸς ἐκ θνατᾶς
κείσθω· τὸν ἐκ κείνης γὰρ ἦν θανεῖν χρέος.
Ἡμῖν μὲν οὕτως νῦν τετίμηται φίλος·
ὃς δ’ εἴ τι πράσσειν ὡς Θεὸς θέλων σθένει,
1780
καιρὸς πάρεστι· φῶς γὰρ ἡμέρας τρίτης
οὐ μακράν ἐστι, καὶ τὸ πᾶν φανήσεται.
197
198
Ἡμῖν μὲν ὡς μέγας τις ἥκων ἐκ Θεοῦ,
1770
ἁπλῶς τε θανὼν, ὡς βροτὸς τυμβεύεται
ἐν σινδόσιν μύροις τε, μητρὸς ἐκ θνατᾶς
φανείς· τὸν ἐκ κείνης γὰρ ἦν θανεῖν χρεών.
Εἰ δ’ ὡς Θεὸς νῦν κυριεύσει καὶ μόρου,
ἔσται τολοιπὸν, ὡς Θεοῦ Παῖς καὶ μόνος,
1775
ἅπασι σεπτὸς τοῖσιν εἰδόσιν Θεὸς·
πένθος δὲ βαιὸν ὄντι μητρὸς ἐκ θνατᾶς
κείσθω· τὸν ἐκ κείνης γὰρ ἦν θανεῖν χρέος.
Ἡμῖν μὲν οὕτως νῦν τετίμηται φίλος·
ὃς δ’ εἴ τι πράσσειν ὡς Θεὸς θέλων σθένει,
1780
καιρὸς πάρεστι· φῶς γὰρ ἡμέρας τρίτης
οὐ μακράν ἐστι, καὶ τὸ πᾶν φανήσεται.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Πέποιθα πάβιν ημέραν έλευθέραν
ακτίνα την τρυταίαν ηλίου φέρειν.
Πέποιθα πάβιν ημέραν έλευθέραν
ακτίνα την τρυταίαν ηλίου φέρειν.
ΙΩΣΗΦ.
Ἴδοιμ ἴδοιμι γλυκερόν τ' ἦμαρ τόδε·
1785
εἴθ' εἴθε, φίλος, θαῦμα τοῦτ ίδοιμ' ἐγώ.
Νῦν δ' ἀπίωμεν, Νικόδημ' εὐεργάτα·
στείχωμεν ἡμεῖς, φίλε, κἀξαιτ;μεθα
ὑπέρ τε λαοῦ, καίπερ ὄντος ἀγρίου,
ὑπέρ τε πάτρης τὸν Θεὸν μηδὲν νέον
1790
δρᾶν, κἄν ἕως πάρεσμεν ἄμφω τῷ βίῳ.
Καὶ σὺ δὲ, φίλε παρθένε, ξὺν παρθένῳ
πρὸς ταῦτα συνάρηξον ἡμῖν τοῖς φίλοις,
ναὶ καὶ σὺ συνάρηγε καὶ θρηνοῦσά περ,
δέσποινα, μῆτερ τοῦ διφυοῦς, ὡς λόγος
1795
Ἴδοιμ ἴδοιμι γλυκερόν τ' ἦμαρ τόδε·
1785
εἴθ' εἴθε, φίλος, θαῦμα τοῦτ ίδοιμ' ἐγώ.
Νῦν δ' ἀπίωμεν, Νικόδημ' εὐεργάτα·
στείχωμεν ἡμεῖς, φίλε, κἀξαιτ;μεθα
ὑπέρ τε λαοῦ, καίπερ ὄντος ἀγρίου,
ὑπέρ τε πάτρης τὸν Θεὸν μηδὲν νέον
1790
δρᾶν, κἄν ἕως πάρεσμεν ἄμφω τῷ βίῳ.
Καὶ σὺ δὲ, φίλε παρθένε, ξὺν παρθένῳ
πρὸς ταῦτα συνάρηξον ἡμῖν τοῖς φίλοις,
ναὶ καὶ σὺ συνάρηγε καὶ θρηνοῦσά περ,
δέσποινα, μῆτερ τοῦ διφυοῦς, ὡς λόγος
1795
τοῦ παρθένου πείθει με μύστου σοῦ Τέκνου.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἄπιθι καὶ δύναμιν ἄγγελε βροτοῖς
σὺν Νικοδήμῳ νυκτέρῳ μύστῃ πάρος,
τανῦν δὲ σὺν σοὶ παμφανεστάτῳ φίλῳ.
199
200
Ἄπιθι καὶ δύναμιν ἄγγελε βροτοῖς
σὺν Νικοδήμῳ νυκτέρῳ μύστῃ πάρος,
τανῦν δὲ σὺν σοὶ παμφανεστάτῳ φίλῳ.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
χαίροντες ἴτε μήτι που πτοούμενοι.
1800
Ὁ βίοτος γὰρ τῆς καλῆς ἡσυχίας
καὶ τῆς ἀκραιφνοῦς ἀγάπης καὶ φιλίας
τό τε φρονεῖν εὐ σωφρονεῖν τ’ ἐν τῷ βίῳ
τηρεῖ τὰ πάνθ’, ὡς ἀσάλευτα προσμένειν·
Θεὸς γὰρ οἶδε πάντα καὶ σοφῶς κρίνει.
1805
χαίροντες ἴτε μήτι που πτοούμενοι.
1800
Ὁ βίοτος γὰρ τῆς καλῆς ἡσυχίας
καὶ τῆς ἀκραιφνοῦς ἀγάπης καὶ φιλίας
τό τε φρονεῖν εὐ σωφρονεῖν τ’ ἐν τῷ βίῳ
τηρεῖ τὰ πάνθ’, ὡς ἀσάλευτα προσμένειν·
Θεὸς γὰρ οἶδε πάντα καὶ σοφῶς κρίνει.
1805
ΙΩΣΗΦ.
Σύ τοί με πείθεις, σοῖς τε πιστεύω λόγοις
τάξιν τε τηρῶν εἶμ’ ἐλεύθερος φόβου.
Σύ τοί με πείθεις, σοῖς τε πιστεύω λόγοις
τάξιν τε τηρῶν εἶμ’ ἐλεύθερος φόβου.
ΘΕΟΛΟΓΟΣ.
Χώρει· μέλειν γὰρ πάντα οἱ δοκεῖ φίλων,
αὐτοί τ’ ἐπιγνώσεσθε τοὺς ἐμοὺς λόγους.
Ὑμεῖς δ’ ἕπεσθε νῦν, κόραι, σὺν μητρί μου,
1810
ἕπεσθε, Χριστὸν καρδίαις ὡπλισμέναι
πτοούμεναί τε μηδὲν, ἀλλ’ ἕπεσθέ μοι ·
δείξω γὰρ οἶκον, ἔνθα νυχεῦσαι δέον.
Οὐκοῦν ὅδ’ ἐνδέξιος οἶκος· ἐνθάδε
τανῦν καταυλίσθητε· καὶ γὰρ εὐφρόνης
1815
οὐ βραχὺ ταρῴχηκεν, ὡς ὁρῶ,
ἐγγὺς δ’ ἕως πάρεστιν, ἐκρέει κνέφας.
201
202
Χώρει· μέλειν γὰρ πάντα οἱ δοκεῖ φίλων,
αὐτοί τ’ ἐπιγνώσεσθε τοὺς ἐμοὺς λόγους.
Ὑμεῖς δ’ ἕπεσθε νῦν, κόραι, σὺν μητρί μου,
1810
ἕπεσθε, Χριστὸν καρδίαις ὡπλισμέναι
πτοούμεναί τε μηδὲν, ἀλλ’ ἕπεσθέ μοι ·
δείξω γὰρ οἶκον, ἔνθα νυχεῦσαι δέον.
Οὐκοῦν ὅδ’ ἐνδέξιος οἶκος· ἐνθάδε
τανῦν καταυλίσθητε· καὶ γὰρ εὐφρόνης
1815
οὐ βραχὺ ταρῴχηκεν, ὡς ὁρῶ,
ἐγγὺς δ’ ἕως πάρεστιν, ἐκρέει κνέφας.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ,
Ἰώ μοι· ἰώ·
ψυχῆς μελούσης, καρδίας παχνουμένης.
ὕπνος βλεφάροις τοῖς ἐμοῖς πῶς ἐμπέσῃ;
1820
οἴμοι, Τέκνον μου, σῆς σφαγῆς πανταδίκου·
ὤμοι ταλαίνῃ δραμάτων ἀντιστρόφων·
οὐ γὰρ συνῳδὰ ταῦτα τοῖς ἠλπισμένοις,
κἂν συνᾴδωσι τοῖς προηγορευμένοις.
Ἔτλην μεγίστας συμφορὰς καὶ πρὶν, Τέκνον,
1825
ἀρχῆς ἀπ’ ἄκρης σῶν ξένων γενεθλίων·
ἀλλ’ εἵπετ᾿ εὐθὺς συμφοραῖς θυμηδία,
σοῦ συμπαρόντος καὶ λύοντος ἀνίας·
νῦν δ’ ἄλγος ἀφέρτατον, οἴμοι, πῶς φέρω;
Τί γοῦν, τί δράσω νῦν παθοῦσ’ ἀμήχανα;
1830
θέλξει δ’ ἕδραν ὄμματος ὕπνος πῶς ἄρα;
Ἰώ μοι· ἰώ·
ψυχῆς μελούσης, καρδίας παχνουμένης.
ὕπνος βλεφάροις τοῖς ἐμοῖς πῶς ἐμπέσῃ;
1820
οἴμοι, Τέκνον μου, σῆς σφαγῆς πανταδίκου·
ὤμοι ταλαίνῃ δραμάτων ἀντιστρόφων·
οὐ γὰρ συνῳδὰ ταῦτα τοῖς ἠλπισμένοις,
κἂν συνᾴδωσι τοῖς προηγορευμένοις.
Ἔτλην μεγίστας συμφορὰς καὶ πρὶν, Τέκνον,
1825
ἀρχῆς ἀπ’ ἄκρης σῶν ξένων γενεθλίων·
ἀλλ’ εἵπετ᾿ εὐθὺς συμφοραῖς θυμηδία,
σοῦ συμπαρόντος καὶ λύοντος ἀνίας·
νῦν δ’ ἄλγος ἀφέρτατον, οἴμοι, πῶς φέρω;
Τί γοῦν, τί δράσω νῦν παθοῦσ’ ἀμήχανα;
1830
θέλξει δ’ ἕδραν ὄμματος ὕπνος πῶς ἄρα;
ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ.
Ἄμμες μὲν, ὦ δέσποινα, χαμαιστρωτίᾳ
ἀνεκλίθημεν, σώμασιν παρειμέναι,
νέαι, παλαιαὶ, παρθένοι τ᾿ ἔτ᾿ ἄζυγες,
ἄλλαι πρὸς ἄλλων ἐρείσασαι Κᾶρας.
1835
αἵδ’ ἐν παρειαῖς ὑποβαλοῦσαι χέρας,
203
204
καὶ βαιὸν ἡρπάσαμεν ὕπνου βραχύ τι·
σὺ δ’ οὐχ ὑπνώσας οὐδ’ ἀνέκλινας δέμας,
παννύχιον στένουσα κὠδυνημένη·
πάσῃ γὰρ ἄγρυπνον εὐφρόνῃ στρέφεις.
1840
Ἕως τίνος μείνῃς δὲ προσκαθημένη
ἄυπνος, ὄμμα μηδόλως μύουσα σόν;
Ἠὼς, ἰδοὺ, πέφηνε, καὶ λεωφόρον
περιτρέχουσι δῆμος ἄνω καὶ κάτω·
γῆς τ’ ἀναδραμὼν ἥλιος φαεσφόρος
1845
ἀκτῖνας ἐξίησι θερμαίνων χθόνα.
Ἄμμες μὲν, ὦ δέσποινα, χαμαιστρωτίᾳ
ἀνεκλίθημεν, σώμασιν παρειμέναι,
νέαι, παλαιαὶ, παρθένοι τ᾿ ἔτ᾿ ἄζυγες,
ἄλλαι πρὸς ἄλλων ἐρείσασαι Κᾶρας.
1835
αἵδ’ ἐν παρειαῖς ὑποβαλοῦσαι χέρας,
καὶ βαιὸν ἡρπάσαμεν ὕπνου βραχύ τι·
σὺ δ’ οὐχ ὑπνώσας οὐδ’ ἀνέκλινας δέμας,
παννύχιον στένουσα κὠδυνημένη·
πάσῃ γὰρ ἄγρυπνον εὐφρόνῃ στρέφεις.
1840
Ἕως τίνος μείνῃς δὲ προσκαθημένη
ἄυπνος, ὄμμα μηδόλως μύουσα σόν;
Ἠὼς, ἰδοὺ, πέφηνε, καὶ λεωφόρον
περιτρέχουσι δῆμος ἄνω καὶ κάτω·
γῆς τ’ ἀναδραμὼν ἥλιος φαεσφόρος
1845
ἀκτῖνας ἐξίησι θερμαίνων χθόνα.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Υἱὸν τεθέντα νεκρὸν ἰδοῦσαν τάφῳ
οὐ δεῖ με θρηνεῖν καὶ στένειν καὶ δακρύειν,
ἕως ἴδοιμι ζῶντα πάλιν ἐκ τάφου;
ὕπνος δ’ ἄρα μου πῶς βλεφάροις ἐμπέσῃ;
1850
Υἱὸν τεθέντα νεκρὸν ἰδοῦσαν τάφῳ
οὐ δεῖ με θρηνεῖν καὶ στένειν καὶ δακρύειν,
ἕως ἴδοιμι ζῶντα πάλιν ἐκ τάφου;
ὕπνος δ’ ἄρα μου πῶς βλεφάροις ἐμπέσῃ;
1850
ΕΤΕΡΟΝ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ.
Κἀγὼ μελούσῃ καρδίᾳ λήγουσ’ ὕπνου
κεῖμαι, πεδοστιβὴς γε χαμαιστρωτίᾳ
κοὔτ᾿ ἔβρισ᾿ οὔτ᾿ ἐκοίμισα, σφοδρῶν γόων
σῶν, παρθένε, κλύουσα καὶ στεναγμάτων.
205
206
Κἀγὼ μελούσῃ καρδίᾳ λήγουσ’ ὕπνου
κεῖμαι, πεδοστιβὴς γε χαμαιστρωτίᾳ
κοὔτ᾿ ἔβρισ᾿ οὔτ᾿ ἐκοίμισα, σφοδρῶν γόων
σῶν, παρθένε, κλύουσα καὶ στεναγμάτων.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἔγρεσθ᾿ ἔγρεσθε· τί, γυναῖκες, μέλλετε.,
1855
ἔξιτ᾿ , ἄπιτε βαιὸν ὡς πρὸς τὴν πόλιν,
ὅσον προβαίνειν ἐντολὴ δίδωσί πως·
ἴσως τι μαθήσεσθε καὶ νεώτερον.
Πολλοὶ γὰρ ὑμᾶς ἀγνοοῦσι, κοὐ δέος
Ἔγρεσθ᾿ ἔγρεσθε· τί, γυναῖκες, μέλλετε.,
1855
ἔξιτ᾿ , ἄπιτε βαιὸν ὡς πρὸς τὴν πόλιν,
ὅσον προβαίνειν ἐντολὴ δίδωσί πως·
ἴσως τι μαθήσεσθε καὶ νεώτερον.
Πολλοὶ γὰρ ὑμᾶς ἀγνοοῦσι, κοὐ δέος
ΧΟΡΟΣ.
Καὶ μὴν ὀπαδῶν νῦν τιν’ εἰσορᾶν δοκῶ
1860
σπουδῇ σκυθρωπὸν ἐνθάδ᾿ ἐφωρμημένον·
δοκεῖ δὲ καινῶν ἄγγελος μηνυμάτων.
Καὶ μὴν ὀπαδῶν νῦν τιν’ εἰσορᾶν δοκῶ
1860
σπουδῇ σκυθρωπὸν ἐνθάδ᾿ ἐφωρμημένον·
δοκεῖ δὲ καινῶν ἄγγελος μηνυμάτων.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Πη πη μολὼν εὕροιμ’ Ἰησοῦ μητέρα;
εἴπατέ μοι, γυναῖκες, εἴπερ ἴστε, μοι
σημήνατ᾿ · ἆρα τῶνδε δωμάτων ἔσω;
1865
Πη πη μολὼν εὕροιμ’ Ἰησοῦ μητέρα;
εἴπατέ μοι, γυναῖκες, εἴπερ ἴστε, μοι
σημήνατ᾿ · ἆρα τῶνδε δωμάτων ἔσω;
1865
ΧΟΡΟΣ.
Ἥδ᾿ ἐντὸς, ἀθρεῖς, τῶνδε δωμάτων μένει.
Ἥδ᾿ ἐντὸς, ἀθρεῖς, τῶνδε δωμάτων μένει.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Δέσποινα μῆτερ Μυσταγωγοῦ μοι φίλου,
καὶ νῦν μερίμνης ἄξιον φέρω λόγον
σοὶ καὶ μαθηταῖς καὶ γυναιξὶ σοὶ φίλαις.
207
208
Δέσποινα μῆτερ Μυσταγωγοῦ μοι φίλου,
καὶ νῦν μερίμνης ἄξιον φέρω λόγον
σοὶ καὶ μαθηταῖς καὶ γυναιξὶ σοὶ φίλαις.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Εἰς καιρὸν ἥκεις, καίπερ ἀγγέλων φόβον.
1870
Τί δ’ ἐστί; μῶν τις συμφορὰ νεωτέρα;
Εἰς καιρὸν ἥκεις, καίπερ ἀγγέλων φόβον.
1870
Τί δ’ ἐστί; μῶν τις συμφορὰ νεωτέρα;
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Πολλὴ φάλαγξ ἔνοπλος εἰς τάφον μολεῖ,
τίνος δ’ ἕκητι, συμβαλεῖν σάφ’ οὐκ ἔχω,
ἥκω δ’ ἀκούσας οὐ τορῶς, φήμη δέ τις
λαοῖσιν ἐμπέπτωκεν, ὡς κατάσκοποι
1875
ἥκουσι τάφου· χὠ μὲν οὐκ ἰδὼν λέγει,
ὅδ’ εἰσιδὼν μολοῦντας οὐκ ἔχει λέγειν,
ὃς δ’ εἰδέναι λέγων τι φράζειν οὐ θέλει.
Πλὴν εἱς τις εἰπε γραμματεῖς προσιέναι
καὶ ταῦτα πεῖσαι κοίρανον τῆσδε χθονὸς
1880
πέμψαι φύλακας καὶ σφραγίσαι τὸν λίθον,
ὡς μὴ τάχα κλέψωσι μύσται τὸν νέκυν·
ὧν οὕνεκ᾿ ἦλθον πρὸς σὲ ταῦτ᾿ ἀπαγγέλων.
Πολλὴ φάλαγξ ἔνοπλος εἰς τάφον μολεῖ,
τίνος δ’ ἕκητι, συμβαλεῖν σάφ’ οὐκ ἔχω,
ἥκω δ’ ἀκούσας οὐ τορῶς, φήμη δέ τις
λαοῖσιν ἐμπέπτωκεν, ὡς κατάσκοποι
1875
ἥκουσι τάφου· χὠ μὲν οὐκ ἰδὼν λέγει,
ὅδ’ εἰσιδὼν μολοῦντας οὐκ ἔχει λέγειν,
ὃς δ’ εἰδέναι λέγων τι φράζειν οὐ θέλει.
Πλὴν εἱς τις εἰπε γραμματεῖς προσιέναι
καὶ ταῦτα πεῖσαι κοίρανον τῆσδε χθονὸς
1880
πέμψαι φύλακας καὶ σφραγίσαι τὸν λίθον,
ὡς μὴ τάχα κλέψωσι μύσται τὸν νέκυν·
ὧν οὕνεκ᾿ ἦλθον πρὸς σὲ ταῦτ᾿ ἀπαγγέλων.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὠ ῥάπτα κακῶν τῶν ἀφερτάτων ἐμοὶ,
γραμματέων ὅμιλε καὶ πρεσβυτέρων·
1885
ὠ τῆς φονώσης ἐργάτα τολμηρίας,
ὠ δραματουργὲ τοῦ φόνου τοῦ Δεσπότου,
ὡς συνιεὶς μὲν, οἶα τολμᾷς ἀφρόνως,
209
210
δέξῃ βέλος δριμύ τι κατὰ καρδίας,
πάνδεινον ἀλγῶν ἄλγος· ἢν δ’ ἄρ᾿ ἐς τέλος
1890
ἐν τοῖσδε μείνῃς, οἷς τανῦν κακῶς μένεις,
οὐκ εὐπραγῶν δόξεις γε μὴ κακῶς ἔχειν
ἐξ ἀφροσύνης καὶ κακῆς ἀβουλίας·
γνοίης δ’ ὅμως ἔπειθ’, ὅτ’ οὐ κέρδος τί σοι.
!Πῶς γὰρ ἔσονται νεχροφῶρες οἱ μόγις
1895
μιαιφόνους σφῶν χεῖρας ἐκπεφευγότες;
προσεγγίσαι πείσει δὲ τὶς σφᾶς τῷ τάφῳ,
οὕτω τρέσαντας καὶ λίαν πεφρικότας;
Ἄπιθ᾿ ἄπιθι καὶ φύλασσε τὸν τάφον,
ναὶ ναὶ, φάλαγξ, ἄπιθι κἀσφαλῶς βλέπε·
1900
μάρτυς γὰρ ἴσως τῆς ἐγέρσεως ἔσῃ.
Ἄμμες δὲ, φίλαι, τῇδε μίμνωμεν πέλιν.
Ὠ ῥάπτα κακῶν τῶν ἀφερτάτων ἐμοὶ,
γραμματέων ὅμιλε καὶ πρεσβυτέρων·
1885
ὠ τῆς φονώσης ἐργάτα τολμηρίας,
ὠ δραματουργὲ τοῦ φόνου τοῦ Δεσπότου,
ὡς συνιεὶς μὲν, οἶα τολμᾷς ἀφρόνως,
δέξῃ βέλος δριμύ τι κατὰ καρδίας,
πάνδεινον ἀλγῶν ἄλγος· ἢν δ’ ἄρ᾿ ἐς τέλος
1890
ἐν τοῖσδε μείνῃς, οἷς τανῦν κακῶς μένεις,
οὐκ εὐπραγῶν δόξεις γε μὴ κακῶς ἔχειν
ἐξ ἀφροσύνης καὶ κακῆς ἀβουλίας·
γνοίης δ’ ὅμως ἔπειθ’, ὅτ’ οὐ κέρδος τί σοι.
!Πῶς γὰρ ἔσονται νεχροφῶρες οἱ μόγις
1895
μιαιφόνους σφῶν χεῖρας ἐκπεφευγότες;
προσεγγίσαι πείσει δὲ τὶς σφᾶς τῷ τάφῳ,
οὕτω τρέσαντας καὶ λίαν πεφρικότας;
Ἄπιθ᾿ ἄπιθι καὶ φύλασσε τὸν τάφον,
ναὶ ναὶ, φάλαγξ, ἄπιθι κἀσφαλῶς βλέπε·
1900
μάρτυς γὰρ ἴσως τῆς ἐγέρσεως ἔσῃ.
Ἄμμες δὲ, φίλαι, τῇδε μίμνωμεν πέλιν.
ΧΟΡΟΣ.
Ναὶ ναὶ μένωμεν ἡσύχως ἐν οἰκίᾳ
μηδ’ ἀπίωμεν ἐς τάφον νῦν Δεσπότου,
ἀλλ’ ἰέναι μείνωμεν εὐφρόνης κνέφας.
1905
Ναὶ ναὶ μένωμεν ἡσύχως ἐν οἰκίᾳ
μηδ’ ἀπίωμεν ἐς τάφον νῦν Δεσπότου,
ἀλλ’ ἰέναι μείνωμεν εὐφρόνης κνέφας.
1905
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Καὶ μὴν ἰδοὺ, πρόεισιν ὄρφνης τὸ κνέφας.
Λοιπὸν μένωμεν ἡσύχως ἐκ φυλάκων.
Πῶς γάρ τις ὄρφνῃ δυσμενῶν ἀνὰ στρατὸν
211
212
ἐλθὼν μυρίσει τόνδ’ ἀκινδύνως μολών;
κατάσκοπον δὲ πρὸς τάφον μολεῖν ἔδει
1910
τίν’ ἐξ ὀπαδῶν ἄγρυπνον Διδασκάλου·
ναὶ ναὶ προσήκει τίν᾿ ἀπιέναι τάχει·
κἂν μέν τινα κρυφαῖον οὐ γνοίη δόλον,
βῶμεν πρὸς ὄρθρον τύμβον ἐς ζωηφόρον·
δέμας νέκυος τοῦ μυρίσαι κατ᾿ ἔθος
1915
ἐλευσόμεσθα· τήνδ’ ἔχω γνώμην ἐγώ.
Ἢν δ’ αὖ τιν’ ἐχθρῶν μηχανὴν
τῆς καλλιφεγγοῦς ἡμέρας τὴν ἀκτῖνα
σιγῇ μενοῦμεν, οὐδὲ χρεία μυρίσαι
τὸν κείμενον νῦν· οὐ γὰρ ὑπὸ γῆς ζόφον
1920
φθορὰ κατασκήψει τις εἰς δέμας Λόγου,
οὔτ᾿ οὖν καθέξει ψυχὰν ᾅδης παμφάγος·
ἑκὼν γὰρ ἔτλη πότμον, οὐκ ὄφλημ’ ἔχων,
ἵνα κατειρχθῇ κατ’ ὀφειλὴν εἰς ζόφον.
Ἐξ ἀφθίτου γὰρ ἄφθιτον πεφυκότα
1925
πῶς νιν φθερεῖ ταμίας ᾅδης νερτέρων;
ὃν καὶ λάφυρ’ ἐκεῖθεν ἑλκύσαι δοκῶ,
ὅσους βροτῶν καθεῖρξεν, οὓς ξυνήρπασε
κἄδδησεν ἐν δεσμοῖσι πανζόφου στέγης.
213
214
Καὶ μὴν ἰδοὺ, πρόεισιν ὄρφνης τὸ κνέφας.
Λοιπὸν μένωμεν ἡσύχως ἐκ φυλάκων.
Πῶς γάρ τις ὄρφνῃ δυσμενῶν ἀνὰ στρατὸν
ἐλθὼν μυρίσει τόνδ’ ἀκινδύνως μολών;
κατάσκοπον δὲ πρὸς τάφον μολεῖν ἔδει
1910
τίν’ ἐξ ὀπαδῶν ἄγρυπνον Διδασκάλου·
ναὶ ναὶ προσήκει τίν᾿ ἀπιέναι τάχει·
κἂν μέν τινα κρυφαῖον οὐ γνοίη δόλον,
βῶμεν πρὸς ὄρθρον τύμβον ἐς ζωηφόρον·
δέμας νέκυος τοῦ μυρίσαι κατ᾿ ἔθος
1915
ἐλευσόμεσθα· τήνδ’ ἔχω γνώμην ἐγώ.
Ἢν δ’ αὖ τιν’ ἐχθρῶν μηχανὴν
τῆς καλλιφεγγοῦς ἡμέρας τὴν ἀκτῖνα
σιγῇ μενοῦμεν, οὐδὲ χρεία μυρίσαι
τὸν κείμενον νῦν· οὐ γὰρ ὑπὸ γῆς ζόφον
1920
φθορὰ κατασκήψει τις εἰς δέμας Λόγου,
οὔτ᾿ οὖν καθέξει ψυχὰν ᾅδης παμφάγος·
ἑκὼν γὰρ ἔτλη πότμον, οὐκ ὄφλημ’ ἔχων,
ἵνα κατειρχθῇ κατ’ ὀφειλὴν εἰς ζόφον.
Ἐξ ἀφθίτου γὰρ ἄφθιτον πεφυκότα
1925
πῶς νιν φθερεῖ ταμίας ᾅδης νερτέρων;
ὃν καὶ λάφυρ’ ἐκεῖθεν ἑλκύσαι δοκῶ,
ὅσους βροτῶν καθεῖρξεν, οὓς ξυνήρπασε
κἄδδησεν ἐν δεσμοῖσι πανζόφου στέγης.
ΧΟΡΟΣ.
Ορθῶς· μολεῖν χρὴ πρῶτον εἰς κατασκοπήν·
1930
πέμφ’ ὡς τάχιστα· νῦν γὰρ ἀσφαλῶς λέγεις·
σὺν σοὶ δέ μ’ ὄψει καρτεροῦσαν ἐς τέλος.
Ορθῶς· μολεῖν χρὴ πρῶτον εἰς κατασκοπήν·
1930
πέμφ’ ὡς τάχιστα· νῦν γὰρ ἀσφαλῶς λέγεις·
σὺν σοὶ δέ μ’ ὄψει καρτεροῦσαν ἐς τέλος.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τίς δῆτα φίλων, αἱ πάρεισιν ἐνθάδε,
τολμᾷ κατόπτις ἔννυχος τύμβῳ μολεῖν;
τίς ἂν γένοιτο νῦν ἐμὴ δ’ εὐεργέτις;
1935
μύσται γὰρ οὐ πάρεισι τοῦ Διδασκάλου,
φεύγοντες ὁρμὴν ἄλογον μιαιφόνων.
Οὐ γὰρ ἴσως πνέουσι θυμοῦ καθ’ ὅλων·
περιφρονοῦσι καὶ γὰρ ἡμῶν τοῦ γένους,
μύστας δὲ διώκουσιν ἀλόγῳ θράσει.
1940
Τίς δῆτα φίλων, αἱ πάρεισιν ἐνθάδε,
τολμᾷ κατόπτις ἔννυχος τύμβῳ μολεῖν;
τίς ἂν γένοιτο νῦν ἐμὴ δ’ εὐεργέτις;
1935
μύσται γὰρ οὐ πάρεισι τοῦ Διδασκάλου,
φεύγοντες ὁρμὴν ἄλογον μιαιφόνων.
Οὐ γὰρ ἴσως πνέουσι θυμοῦ καθ’ ὅλων·
περιφρονοῦσι καὶ γὰρ ἡμῶν τοῦ γένους,
μύστας δὲ διώκουσιν ἀλόγῳ θράσει.
1940
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Ἐγὼ πρὸς ὑμῶν τόνδε κίνδυνον θέλω
ῥίψασα κατόπτις σοροῦ θείου μολεῖν·
ἅπαντ’ ἐκεῖθεν ἐκμαθοῦσα δ’, ὡς ἔχει,
ἥξω πρὸς ὑμᾶς, πρὶν φάος μολεῖν χθόνα·
ἥξω δὲ θᾶττον. Τόνδ’ ὑφίσταμαι πόνον
1945
ἕκητι πολλῶν, ὧν ἀπηλλάγην, κακῶν·
κἀντεῦθεν ἴσως εὐκλεέστερον δόμα
αὐτὸς παράσχῃ νεκρὸς, οὐ νεκρὸς δ’ ἐμοὶ.
215
216
Εὕδειν δοκεῖ δὲ καὶ μένειν μ’ ἔτι κνέφας.
Εὕδωμεν οὖν, εὕδωμεν· οὐ μακρὰν ἔως,
1950
ἣν εἴθ᾿ ἴδοιμι τάχιον γε, Παντάναξ·
ἀτὰρ πρὸς ὄρθρον ἀπίω ταχυδρόμος·
ἴσως κἀδελφαῖς συντρεχούσαις ἐντύχω,
αἳ προσμένειν εἵλοντο καὶ βλέπειν τάφον·
πᾶσαι γὰρ ἠπείγοντο συμφώνως ἐμοὶ
1955
ἐννυχίσαι νῦν πρὸς τὸ μυρίσαι νέκυν.
Ἐγὼ πρὸς ὑμῶν τόνδε κίνδυνον θέλω
ῥίψασα κατόπτις σοροῦ θείου μολεῖν·
ἅπαντ’ ἐκεῖθεν ἐκμαθοῦσα δ’, ὡς ἔχει,
ἥξω πρὸς ὑμᾶς, πρὶν φάος μολεῖν χθόνα·
ἥξω δὲ θᾶττον. Τόνδ’ ὑφίσταμαι πόνον
1945
ἕκητι πολλῶν, ὧν ἀπηλλάγην, κακῶν·
κἀντεῦθεν ἴσως εὐκλεέστερον δόμα
αὐτὸς παράσχῃ νεκρὸς, οὐ νεκρὸς δ’ ἐμοὶ.
Εὕδειν δοκεῖ δὲ καὶ μένειν μ’ ἔτι κνέφας.
Εὕδωμεν οὖν, εὕδωμεν· οὐ μακρὰν ἔως,
1950
ἣν εἴθ᾿ ἴδοιμι τάχιον γε, Παντάναξ·
ἀτὰρ πρὸς ὄρθρον ἀπίω ταχυδρόμος·
ἴσως κἀδελφαῖς συντρεχούσαις ἐντύχω,
αἳ προσμένειν εἵλοντο καὶ βλέπειν τάφον·
πᾶσαι γὰρ ἠπείγοντο συμφώνως ἐμοὶ
1955
ἐννυχίσαι νῦν πρὸς τὸ μυρίσαι νέκυν.
ΧΟΡΟΣ.
Ἄπιθ᾿ ἄπιθι· προδραμοῦσα τί μάθοις,
ἀνδρώαν εἰσφέρουσα τὴν τολμηρίαν;
Ἄμμες δ’ ἐφεψόμεσθα σὺν αὐτῇ Κόρῃ
ἄλλαι τε πολλαὶ Γαλιλαίας θρεμμάτων·
1960
πάσας γὰρ οἶμαι συνδραμεῖν σοι πρὸς τάφον,
ἰδεῖν ποθούσας τέρμα τῶν ἠλπισμένων.
Μικρὸν δ’ ἐφυπνώσωμεν, ἠὼς οὐκ ἄπο.
Ἄπιθ᾿ ἄπιθι· προδραμοῦσα τί μάθοις,
ἀνδρώαν εἰσφέρουσα τὴν τολμηρίαν;
Ἄμμες δ’ ἐφεψόμεσθα σὺν αὐτῇ Κόρῃ
ἄλλαι τε πολλαὶ Γαλιλαίας θρεμμάτων·
1960
πάσας γὰρ οἶμαι συνδραμεῖν σοι πρὸς τάφον,
ἰδεῖν ποθούσας τέρμα τῶν ἠλπισμένων.
Μικρὸν δ’ ἐφυπνώσωμεν, ἠὼς οὐκ ἄπο.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Σφοδρῶς πονεῖν με χρὴ, πονοῦσαν δ’ ἄξιον
μισθὸν προαθρεῖν· παντὶ γὰρ προκείμενον
1965
217
218
ἆθλον πρὸς ἔργῳ τὴν χάριν τίκτει διπλῆν,
ἣν πολλαπλῆν εἴληφα καὶ πάλιν λάβω.
Σφοδρῶς πονεῖν με χρὴ, πονοῦσαν δ’ ἄξιον
μισθὸν προαθρεῖν· παντὶ γὰρ προκείμενον
1965
ἆθλον πρὸς ἔργῳ τὴν χάριν τίκτει διπλῆν,
ἣν πολλαπλῆν εἴληφα καὶ πάλιν λάβω.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ναὶ καὶ δίκαιον τοῦτο, κοὐκ ἄλλως σκοπεῖς,
σύ τ᾿ εὖ παραινεῖς καὶ σὺ καιρίῳ,. λέγεις,
λέγεις δὲ μισθὸν καὶ χάριν, ὅσην ἔχεις,
1970
προ τῶν λαβοῦσα, καὶ πάλιν λάβοις·
πλὴν οὐν τί μεῖζον τῶνδ’ ἀπαιτήσεις γέρας;
δώσει δ’ ὅμως σοὶ δῶρ’, ἃ καλλιστεύεται
τῶν νῦν ἐν ἀνθρώποισιν, οἶδ’ ἐγὼ, πολὺ,
μακαρία δ’ ἔπειτα κυρήσασ’ ἔσῃ.
1975
Ναὶ καὶ δίκαιον τοῦτο, κοὐκ ἄλλως σκοπεῖς,
σύ τ᾿ εὖ παραινεῖς καὶ σὺ καιρίῳ,. λέγεις,
λέγεις δὲ μισθὸν καὶ χάριν, ὅσην ἔχεις,
1970
προ τῶν λαβοῦσα, καὶ πάλιν λάβοις·
πλὴν οὐν τί μεῖζον τῶνδ’ ἀπαιτήσεις γέρας;
δώσει δ’ ὅμως σοὶ δῶρ’, ἃ καλλιστεύεται
τῶν νῦν ἐν ἀνθρώποισιν, οἶδ’ ἐγὼ, πολὺ,
μακαρία δ’ ἔπειτα κυρήσασ’ ἔσῃ.
1975
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Ἰδοὺ, τὸ σόν γε προσκοπουμένη δράμω·
πρώτη δ’ ἴδοιμι τὴν ἀνάστασιν, κόρη·
μισθὸν γὰρ αἰτῶ τῶν πόνων λαβεῖν τόδε·
ἀθρεῖς γὰρ, ἀθρεῖς τὴν ἐμὴν προθυμίαν.
Ἰδοὺ, τὸ σόν γε προσκοπουμένη δράμω·
πρώτη δ’ ἴδοιμι τὴν ἀνάστασιν, κόρη·
μισθὸν γὰρ αἰτῶ τῶν πόνων λαβεῖν τόδε·
ἀθρεῖς γὰρ, ἀθρεῖς τὴν ἐμὴν προθυμίαν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὅρα, κατ᾿ ὄρφναν μὴ φύλαξιν ἐντύχῃς.
1980
Ὅρα, κατ᾿ ὄρφναν μὴ φύλαξιν ἐντύχῃς.
1980
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Φυλάξομαί τοι καὶ πόδ’ ἡσύχως βαλῶ.
219
220
Ἀλλ’ εὐτυχοίην καὶ τύχοιμι δ’, ὧν ἐρᾷς·
ἐρᾷς δὲ πάντως Υἱὸν ἰδέσθαι τάχει,
ὅπερ ποθοῦσα ῥιψοκινδύνως τρέχω.
Φυλάξομαί τοι καὶ πόδ’ ἡσύχως βαλῶ.
Ἀλλ’ εὐτυχοίην καὶ τύχοιμι δ’, ὧν ἐρᾷς·
ἐρᾷς δὲ πάντως Υἱὸν ἰδέσθαι τάχει,
ὅπερ ποθοῦσα ῥιψοκινδύνως τρέχω.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Βάθ’ ὡς τάχιστ’, ἐμοὶ δὲ θᾶττον, ὧν ἐρῶ,
1985
εὐάγγελος γένοιο, τυχεῖν ὡς ἔχω.
Βάθ’ ὡς τάχιστ’, ἐμοὶ δὲ θᾶττον, ὧν ἐρῶ,
1985
εὐάγγελος γένοιο, τυχεῖν ὡς ἔχω.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Εἴκω κελευσθεῖσ᾿ οὖσα γάρ μοι δεσπότις
οὐκ ἂν ἁμάρτοις τοῦδέ γ’, ἀλλὰ πείθομαι.
Εἴκω κελευσθεῖσ᾿ οὖσα γάρ μοι δεσπότις
οὐκ ἂν ἁμάρτοις τοῦδέ γ’, ἀλλὰ πείθομαι.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἐφέψομαι κἀγὼ δὲ σὺν σοὶ, Μαρία·
ἀλγῶ γὰρ, ἀλγῶ καὶ μένειν σοῦ κατόπιν.
1990
Οὕτω μέλουσα πῶς ποτ’ οἴσω νῦν τλάμων;
Ἐφέψομαι κἀγὼ δὲ σὺν σοὶ, Μαρία·
ἀλγῶ γὰρ, ἀλγῶ καὶ μένειν σοῦ κατόπιν.
1990
Οὕτω μέλουσα πῶς ποτ’ οἴσω νῦν τλάμων;
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Καὶ λοιπὸν ἀπίωμεν, ὦ φίλα κόρα·
σὲ γὰρ ἔχουσα σύνοδον χαίρω μέγα.
Αἵδ᾿ ὕπνον οὐ βάλωσιν ὀμμάτων ἄπο.
Ἔγρεσθ᾿ ἔγρεσθε· τί, γυναῖκες, μέλλετε;
1995
γοργωπὸν ἕδραν τῶν βλεφάρων λύσατε.
Οὐ λεύσετ᾿ μηνάδος αἴγλην παμφαῆ;
221
222
ἀὼς πέλας, ἀὼς· ὅδ’ ἀστὴρ ἔγγιος,
θέλγει δ’ ἕδραν ὄμματος ἅδιστος γ’ ὕπνος·
ἅδιστος ἅδιστος γὰρ ἐν τοῖς βλεφάροις
2000
ἐνδὺς ἔβα παχνουμέναις ταῖς καρδίαις.
Καὶ λοιπὸν ἀπίωμεν, ὦ φίλα κόρα·
σὲ γὰρ ἔχουσα σύνοδον χαίρω μέγα.
Αἵδ᾿ ὕπνον οὐ βάλωσιν ὀμμάτων ἄπο.
Ἔγρεσθ᾿ ἔγρεσθε· τί, γυναῖκες, μέλλετε;
1995
γοργωπὸν ἕδραν τῶν βλεφάρων λύσατε.
Οὐ λεύσετ᾿ μηνάδος αἴγλην παμφαῆ;
ἀὼς πέλας, ἀὼς· ὅδ’ ἀστὴρ ἔγγιος,
θέλγει δ’ ἕδραν ὄμματος ἅδιστος γ’ ὕπνος·
ἅδιστος ἅδιστος γὰρ ἐν τοῖς βλεφάροις
2000
ἐνδὺς ἔβα παχνουμέναις ταῖς καρδίαις.
ΧΟΡΟΣ.
Ἐγὼ μέλουσα καρδίᾳ παχνουμένη
ἄγρυπνον ὄμμα πᾶσαν ἀν’ ὄρφνην στρέφω.
Ἐγὼ μέλουσα καρδίᾳ παχνουμένη
ἄγρυπνον ὄμμα πᾶσαν ἀν’ ὄρφνην στρέφω.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Ἄμμες τάχει στείχωμεν, ὦ φίλα κόρα,
σφοδρᾷ μελήσει καρδίας δεδηγμένη.
2005
Στείχωμεν οὐν τάχιστα τοῦ τύμβου πέλας·
αἵδ’ ἀποβαλοῦσαι τὸν ὕπνον ὀμμάτων
ἥξουσιν ὡς τάχιον ἡσύχῳ βάσει.
Ἄμμες τάχει στείχωμεν, ὦ φίλα κόρα,
σφοδρᾷ μελήσει καρδίας δεδηγμένη.
2005
Στείχωμεν οὐν τάχιστα τοῦ τύμβου πέλας·
αἵδ’ ἀποβαλοῦσαι τὸν ὕπνον ὀμμάτων
ἥξουσιν ὡς τάχιον ἡσύχῳ βάσει.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ναὶ ναὶ τάχει στείχωμεν· εὖ δ’ εἴη τυχεῖν.
Πέποιθα πᾶσι δ’ ἡμέραν ἐλευθέραν
2010
ἀκτῖνα τὴν στείχουσαν ἡλίου φέρειν.
223
224
Ἄπιμεν οὖν, ἄπιμεν· αἱ δὲ κατόπιν
νῦν ὠσὶν ἠχὴν ἠρέμα δεδεγμέναι,
οἶμαι, πελείας ὠκύτητ’ οὐχ ἥσσονες
ποδῶν δράμωσι συντόνοις ὁρμήμασιν·
2015
αὖθις γὰρ ἀφίημι ῥαδινὴν ὄπα,
σαφῆ κελευσμὸν συντρέχειν πρὸς τὸν τάφον.
ὀρθαὶ δ’ ἰδού γε· θαῦμ’ ἰδεῖν εὐκοσμίας.
Αἲ αἴ·
Τέκνον, ποθεινὸν ἦμαρ ἰδοὺ τὸ τρίτον,
2020
τριταῖον ἤδη φέγγος, ἐλπὶς σοῖς φίλοις.
Μὴ δὴ παρέλθοι, καὶ θανεῖν με ξυμφέρει.
Ὠ Τέκνον, ὡ φίλτατον, ω’
πότ’ ἄρ’ ἐγώ σ’ ἢ ποῦ σ’ ἡ παντλήμων ἴδω;
Ὠ Τέκνον, εἴθε τάχος ἔλθοις μοι φάους·
2025
ἔλθοις νεκρῶν κευθμῶνα καὶ σκότου πύλας
λιπὼν, ἵν’ ᾄδης χωρὶς ᾤκισται φάους,
νῦν δ’ εἶδε φῶς μέγιστον ἐν σῇ καθόδῳ.
Ἔλθ’ ἐλθὲ, φάνηθι, προλαβὼν ἠοῦς σέλας.
Θεὸν Θεὸν σ’ ὀλύμπιον τὰ πάντ’ ἔχει.
2030
225
226
Ναὶ ναὶ τάχει στείχωμεν· εὖ δ’ εἴη τυχεῖν.
Πέποιθα πᾶσι δ’ ἡμέραν ἐλευθέραν
2010
ἀκτῖνα τὴν στείχουσαν ἡλίου φέρειν.
Ἄπιμεν οὖν, ἄπιμεν· αἱ δὲ κατόπιν
νῦν ὠσὶν ἠχὴν ἠρέμα δεδεγμέναι,
οἶμαι, πελείας ὠκύτητ’ οὐχ ἥσσονες
ποδῶν δράμωσι συντόνοις ὁρμήμασιν·
2015
αὖθις γὰρ ἀφίημι ῥαδινὴν ὄπα,
σαφῆ κελευσμὸν συντρέχειν πρὸς τὸν τάφον.
ὀρθαὶ δ’ ἰδού γε· θαῦμ’ ἰδεῖν εὐκοσμίας.
Αἲ αἴ·
Τέκνον, ποθεινὸν ἦμαρ ἰδοὺ τὸ τρίτον,
2020
τριταῖον ἤδη φέγγος, ἐλπὶς σοῖς φίλοις.
Μὴ δὴ παρέλθοι, καὶ θανεῖν με ξυμφέρει.
Ὠ Τέκνον, ὡ φίλτατον, ω’
πότ’ ἄρ’ ἐγώ σ’ ἢ ποῦ σ’ ἡ παντλήμων ἴδω;
Ὠ Τέκνον, εἴθε τάχος ἔλθοις μοι φάους·
2025
ἔλθοις νεκρῶν κευθμῶνα καὶ σκότου πύλας
λιπὼν, ἵν’ ᾄδης χωρὶς ᾤκισται φάους,
νῦν δ’ εἶδε φῶς μέγιστον ἐν σῇ καθόδῳ.
Ἔλθ’ ἐλθὲ, φάνηθι, προλαβὼν ἠοῦς σέλας.
Θεὸν Θεὸν σ’ ὀλύμπιον τὰ πάντ’ ἔχει.
2030
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Α ἄ
Εὐνὰς ἐρήμους τάσδε φυλάκων ὁρῶ.
Τί δῆτ’ ἂν εἴη; μῶν λόχος βέβηκέ πη;
Α ἄ
Εὐνὰς ἐρήμους τάσδε φυλάκων ὁρῶ.
Τί δῆτ’ ἂν εἴη; μῶν λόχος βέβηκέ πη;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἴσως ἐφ’ ἡμῖν μηχανὴν στήσων τινά ·
θρασὺς γὰρ ὄχλος, νῦν δ’, ἐπεὶ κρατεῖ. θρασύς.
2035
Ἴσως ἐφ’ ἡμῖν μηχανὴν στήσων τινά ·
θρασὺς γὰρ ὄχλος, νῦν δ’, ἐπεὶ κρατεῖ. θρασύς.
2035
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Τί δῆτ’, ἀδελφὴ, δρῶμεν; οὐ γὰρ εὕρομεν.
ὡς ἠλπίσαμεν, ἐλπίδων δ’ ἡμάρτομεν.
Τί δῆτ’, ἀδελφὴ, δρῶμεν; οὐ γὰρ εὕρομεν.
ὡς ἠλπίσαμεν, ἐλπίδων δ’ ἡμάρτομεν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Πείθου, πάλιν στείχωμεν· εὖ δ’ εἴη τυχεῖν
τὸν νεκρὸν αὐτὸν καρδίαις ὡπλισμέναις·
σώζει γὰρ αὐτὸν, ὅστις εὐφρόνως Θεῷ
2040
ἀνατίθησι· καί γε νῦν βαδιστέον.
Ἄμμιν δὲ λίθον τίς ἄρ’ ἀποκυλίσει;
Πείθου, πάλιν στείχωμεν· εὖ δ’ εἴη τυχεῖν
τὸν νεκρὸν αὐτὸν καρδίαις ὡπλισμέναις·
σώζει γὰρ αὐτὸν, ὅστις εὐφρόνως Θεῷ
2040
ἀνατίθησι· καί γε νῦν βαδιστέον.
Ἄμμιν δὲ λίθον τίς ἄρ’ ἀποκυλίσει;
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Ὀττοτοτοτοί·
Ἄναξ, Ἄναξ ἄφθιτε, τίς ὅδ’ ὁ κλόνος;
Πῶς δ’ ἐκκυλισθεὶς ἀθρόως ὦπται λίθος;
2045
227
228
κενὸς δ’ ὁρᾶται καὶ τάφος τοὗ Δεσπότου.
Οὐκοῦν ἄπειμι καὶ φίλοις μύσταις ἐρῶ
ἄρσιν νέκυος, αὖ δ’ ὑποστρέψω τάχει·
εὕροιμι δ’ ὧδε σὺν γυναιξί σ’ αὖ, κόρη.
Ὀττοτοτοτοί·
Ἄναξ, Ἄναξ ἄφθιτε, τίς ὅδ’ ὁ κλόνος;
Πῶς δ’ ἐκκυλισθεὶς ἀθρόως ὦπται λίθος;
2045
κενὸς δ’ ὁρᾶται καὶ τάφος τοὗ Δεσπότου.
Οὐκοῦν ἄπειμι καὶ φίλοις μύσταις ἐρῶ
ἄρσιν νέκυος, αὖ δ’ ὑποστρέψω τάχει·
εὕροιμι δ’ ὧδε σὺν γυναιξί σ’ αὖ, κόρη.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Εὖγ’ εὖγ’ ἐπανῆκες τάχιστα νῦν, φίλη·
2050
ἐγὼ δὲ λίθον ἠρμένον βλέπουσ’ ἔτι
θαμβουμένη πέφρικα, πῶς ὧδ’ ἀθρόον
ὤφθη κυλισθείς τῆς θύρας πρὸ τοῦ τάφου.
Ἄ ἄ · σίγα σίγα.
Ὁ λαμπροπυρσόμορφος οὗτος τίς δ’ ἄρα,
2055
ὃς καθύπερθεν ἕζεται νῦν τοῦ λίθου,
πανευπρεπὴς, ἐσθῆτι λευκῇ χαρίεις;
στίλβει γὰρ ὥσπερ ἁπαλὴ χιὼν νέα.
Ἰδοὺ δὲ καὶ φύλακες ὡς νεκροὶ κάτω.
Εὖγ’ εὖγ’ ἐπανῆκες τάχιστα νῦν, φίλη·
2050
ἐγὼ δὲ λίθον ἠρμένον βλέπουσ’ ἔτι
θαμβουμένη πέφρικα, πῶς ὧδ’ ἀθρόον
ὤφθη κυλισθείς τῆς θύρας πρὸ τοῦ τάφου.
Ἄ ἄ · σίγα σίγα.
Ὁ λαμπροπυρσόμορφος οὗτος τίς δ’ ἄρα,
2055
ὃς καθύπερθεν ἕζεται νῦν τοῦ λίθου,
πανευπρεπὴς, ἐσθῆτι λευκῇ χαρίεις;
στίλβει γὰρ ὥσπερ ἁπαλὴ χιὼν νέα.
Ἰδοὺ δὲ καὶ φύλακες ὡς νεκροὶ κάτω.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Ὕμμες δὲ μὴ θροεῖσθε, μηδ’ ἔστω φόβος·
2060
ζητούμενος γὰρ οὐκέτ’ ἐστὶν ἐν τάφῳ,
Ἄναξ Ἰησοῦς τῆτες ἐσταυρωμένος·
ὅδ’ οὐκέτ’ ἐστὶν ἐν τάφῳ νεκρὸς μένων,
229
230
ἀλλ’ ἐξεγερθεὶς εἰς Γαλιλαίαν τρέχει·
ὡς εἶπε, μύσταις ὀπτάνεσθαι νῖν θέλει.
2065
Κενὸν δ’ ἰοῦσαι τὸν τόπον κατίδετε.
Ἄπιτε γοῦν, ἄπιτε καὶ ταῦτα σφίσιν
εἴπατε τρανῶς· πάντα γὰρ ἔγωγ’ ἔφην·
καὶ πάντα πᾶσιν εἴπατε ξὺν τῷ Πέτρῳ,
ὡς φροῦδος ᾅδης, Χριστὸς ἀνέστη τάφου,
2070
τάφου δὲ λίθος εὐσθενῶς ἀπηλάθη·
φρουροί θ’ ἅϊδος θύρετρ’ ἀνεῖσαν φόβῳ
λελυμένοι, νεκροὶ δὲ πρὸς φάους χθόνα
σκιρτῶσι, σῶκον ἐκκαλούμενοι Θεὸν·
τῷ γ’ αὐτόματα δεσμὰ πάντ’ ἀπερράγη.
2075
Ὕμμες δὲ μὴ θροεῖσθε, μηδ’ ἔστω φόβος·
2060
ζητούμενος γὰρ οὐκέτ’ ἐστὶν ἐν τάφῳ,
Ἄναξ Ἰησοῦς τῆτες ἐσταυρωμένος·
ὅδ’ οὐκέτ’ ἐστὶν ἐν τάφῳ νεκρὸς μένων,
ἀλλ’ ἐξεγερθεὶς εἰς Γαλιλαίαν τρέχει·
ὡς εἶπε, μύσταις ὀπτάνεσθαι νῖν θέλει.
2065
Κενὸν δ’ ἰοῦσαι τὸν τόπον κατίδετε.
Ἄπιτε γοῦν, ἄπιτε καὶ ταῦτα σφίσιν
εἴπατε τρανῶς· πάντα γὰρ ἔγωγ’ ἔφην·
καὶ πάντα πᾶσιν εἴπατε ξὺν τῷ Πέτρῳ,
ὡς φροῦδος ᾅδης, Χριστὸς ἀνέστη τάφου,
2070
τάφου δὲ λίθος εὐσθενῶς ἀπηλάθη·
φρουροί θ’ ἅϊδος θύρετρ’ ἀνεῖσαν φόβῳ
λελυμένοι, νεκροὶ δὲ πρὸς φάους χθόνα
σκιρτῶσι, σῶκον ἐκκαλούμενοι Θεὸν·
τῷ γ’ αὐτόματα δεσμὰ πάντ’ ἀπερράγη.
2075
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὠ καλλιφεγγὲς ἡλίου σέλας τόδε·
πέφθακεν, ὡς ἤλπιστο, τέρμα φροντίδων.
Πέπτωκεν ἐχθρὸς, Χριστὸς ἀνέστη τάφου.
Ἠοῦς παρούσης τίς ποτ’ ἄρ’ ἡδυτέρα;
τί δ’ ἂν ἐμοὶ γένοιτο χαριέστερον;
2080
Πῆ γοῦν τὸν ᾄδην καμβαλὼν βαίνεις, Τέχνον;
πη πη δ’ ἐγώ σε καὶ πότ’ ἂν ἴδω, Τέκνον;
Ἔλθ’ ἐλθὲ καὶ φάνηθι μητρὶ σῇ τάχει.
231
232
Ὠ καλλιφεγγὲς ἡλίου σέλας τόδε·
πέφθακεν, ὡς ἤλπιστο, τέρμα φροντίδων.
Πέπτωκεν ἐχθρὸς, Χριστὸς ἀνέστη τάφου.
Ἠοῦς παρούσης τίς ποτ’ ἄρ’ ἡδυτέρα;
τί δ’ ἂν ἐμοὶ γένοιτο χαριέστερον;
2080
Πῆ γοῦν τὸν ᾄδην καμβαλὼν βαίνεις, Τέχνον;
πη πη δ’ ἐγώ σε καὶ πότ’ ἂν ἴδω, Τέκνον;
Ἔλθ’ ἐλθὲ καὶ φάνηθι μητρὶ σῇ τάχει.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
ὄψει γε θᾶττον, ὡς ἐγᾦμαι, πλειόνων.
Ἀλλ’ ἀπίωμεν, ὡς ὁ λευχείμων ἔφη,
2085
μύσταις φίλοις ἅπασι χάρμα μηνῦσαι.
Πρῶτον δ’ ἄπειμι πρὸς Πέτρον καὶ παρθένον,
εὐάγγελον φέρουσα βάξιν τοῖς φίλοις·
ὁ γὰρ φανεὶς εἴρηκεν εἰπεῖν καὶ Πέτρῳ.
Ἄπειμι γοῦν κένωσιν εἰπεῖν τοῦ τάφου
2090
καὶ τὴν ὅρασιν τοῦ φανέντος καὶ λόγους·
οὗτοι δ’ ὅμως ἔδραμον ἰδεῖν τὸν τάφον,
οἶμαι δὲ πάντα σφᾶς θεωρῆσαι καλῶς.
Ἀλλ’ ὤ · τίν’ ἀθρῶ; Δεσπότην καινῇ θέᾳ;
ὄψει γε θᾶττον, ὡς ἐγᾦμαι, πλειόνων.
Ἀλλ’ ἀπίωμεν, ὡς ὁ λευχείμων ἔφη,
2085
μύσταις φίλοις ἅπασι χάρμα μηνῦσαι.
Πρῶτον δ’ ἄπειμι πρὸς Πέτρον καὶ παρθένον,
εὐάγγελον φέρουσα βάξιν τοῖς φίλοις·
ὁ γὰρ φανεὶς εἴρηκεν εἰπεῖν καὶ Πέτρῳ.
Ἄπειμι γοῦν κένωσιν εἰπεῖν τοῦ τάφου
2090
καὶ τὴν ὅρασιν τοῦ φανέντος καὶ λόγους·
οὗτοι δ’ ὅμως ἔδραμον ἰδεῖν τὸν τάφον,
οἶμαι δὲ πάντα σφᾶς θεωρῆσαι καλῶς.
Ἀλλ’ ὤ · τίν’ ἀθρῶ; Δεσπότην καινῇ θέᾳ;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Οὐκ οἶδ’ ἀκριβῶς· εἰκάσαι γε μὴν πάρα·
2095
μορφῇ γὰρ οὔτι φαῦλον εἰσβαλεῖν τινά —
233
234
Οὐκ οἶδ’ ἀκριβῶς· εἰκάσαι γε μὴν πάρα·
2095
μορφῇ γὰρ οὔτι φαῦλον εἰσβαλεῖν τινά —
ΧΡΙΣΤΟΣ.
Χαίρετε.
Χαίρετε.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Χαῖρ’, ἐσθλὸς ἐσθλοῦ Παῖ, βασιλεῦ παντάναξ,
ἔσχατον ἐχθρὸν συγκατασκάψας, πότμον.
Ἄναξ Ἄναξ ἄφθιτε, σὺ Θεὸς μέγας,
2100
ποδῶν δὲ σῶν ἄμμιν δὸς ἅψασθαι φόβῳ ·
τοὺς γὰρ ἐπ’ οὐδας νῦν κυνοῦσαι πίτνομεν,
καταπλαγεῖσαι τῇ χαρᾷ καὶ τῷ φόβῳ.
Χαῖρ’, ἐσθλὸς ἐσθλοῦ Παῖ, βασιλεῦ παντάναξ,
ἔσχατον ἐχθρὸν συγκατασκάψας, πότμον.
Ἄναξ Ἄναξ ἄφθιτε, σὺ Θεὸς μέγας,
2100
ποδῶν δὲ σῶν ἄμμιν δὸς ἅψασθαι φόβῳ ·
τοὺς γὰρ ἐπ’ οὐδας νῦν κυνοῦσαι πίτνομεν,
καταπλαγεῖσαι τῇ χαρᾷ καὶ τῷ φόβῳ.
ΧΡΙΣΤΟΣ.
Μὴ δὴ φοβεῖσθε, μηδ’ ὑμῖν ἔστω φόβος.
Ἄπιτε δ’, ἀγγείλατ’ ἀδελφοῖς μου τάχει
2105
ἐς Γαλιλαίαν ἀφικέσθαι, καί μέ πως
ἐκεῖσε κατίδωσιν, ὡς ἔφην σφίσιν.
Μὴ δὴ φοβεῖσθε, μηδ’ ὑμῖν ἔστω φόβος.
Ἄπιτε δ’, ἀγγείλατ’ ἀδελφοῖς μου τάχει
2105
ἐς Γαλιλαίαν ἀφικέσθαι, καί μέ πως
ἐκεῖσε κατίδωσιν, ὡς ἔφην σφίσιν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ὠ φαιδρότης ἄρρητός ἡλίου βολῆς,
ὡς ἀνέτειλε χαρίεσσα νῦν ἕως·
ὠ λαμπρότης ἄφατος αὐγῆς ἀκτίνων,
2110
ὠ χάρμα παγκόσμιον, ὦ θυμηδία,
ὠ τέρψις εὐφρόσυνος, ὦ γῆθος μέγα,
πῶς ἄν τις εἴπῃ, πῶς ἀπαγγείλῃ λόγῳ
235
236
ἐμῆς ἀγαλλίαμα τανῦν καρδίας;
Ἀλλ’ ἀπίωμεν, ὡς ὁ Δεσπότης ἔφη.
2115
Ὠ φαιδρότης ἄρρητός ἡλίου βολῆς,
ὡς ἀνέτειλε χαρίεσσα νῦν ἕως·
ὠ λαμπρότης ἄφατος αὐγῆς ἀκτίνων,
2110
ὠ χάρμα παγκόσμιον, ὦ θυμηδία,
ὠ τέρψις εὐφρόσυνος, ὦ γῆθος μέγα,
πῶς ἄν τις εἴπῃ, πῶς ἀπαγγείλῃ λόγῳ
ἐμῆς ἀγαλλίαμα τανῦν καρδίας;
Ἀλλ’ ἀπίωμεν, ὡς ὁ Δεσπότης ἔφη.
2115
ΜΑΤΔΑΛΗΝΗ.
Ἐγγὺς ἰδοὺ, δέσποινα, φίλαι σοι κόραι
ἄλλαι τε πᾶσαι Γαλιλαίας θρεμμάτων
πρὸς τὸν τάφον τρέχουσι μυρίσαι νέκυν,
τὴν ἐξέγερσιν ἀγνοοῦσαι τοῦδ’ ἔτι.
Οὐκοῦν σὺν αὐταῖς βῶμεν αὖθις ἐς τάφον·
2120
οὐ γὰρ κόρος τίς ἐστι θαυμαστὰ βλέπειν.
Ἡ γὰρ ποθοῦσα καρδία πάντ’ εἰδέναι
ἐν τοῖς ἀγητοῖς λίχνος οὖσ’ ἁλίσκεται
ἀθρεῖν τε ταῦτα συχνάκις λιχνεύεται.
Ἀλλ’ ὤ · τίς ἐστιν εὐπρεπὴς νεανίας,
2125
ὃς λευκοχίτων δεξιοῖς ἵζει τάφου;
Θάμβος μ’ ἔχει βλέπουσαν ἀστραπὴν θέας.
Ἐγγὺς ἰδοὺ, δέσποινα, φίλαι σοι κόραι
ἄλλαι τε πᾶσαι Γαλιλαίας θρεμμάτων
πρὸς τὸν τάφον τρέχουσι μυρίσαι νέκυν,
τὴν ἐξέγερσιν ἀγνοοῦσαι τοῦδ’ ἔτι.
Οὐκοῦν σὺν αὐταῖς βῶμεν αὖθις ἐς τάφον·
2120
οὐ γὰρ κόρος τίς ἐστι θαυμαστὰ βλέπειν.
Ἡ γὰρ ποθοῦσα καρδία πάντ’ εἰδέναι
ἐν τοῖς ἀγητοῖς λίχνος οὖσ’ ἁλίσκεται
ἀθρεῖν τε ταῦτα συχνάκις λιχνεύεται.
Ἀλλ’ ὤ · τίς ἐστιν εὐπρεπὴς νεανίας,
2125
ὃς λευκοχίτων δεξιοῖς ἵζει τάφου;
Θάμβος μ’ ἔχει βλέπουσαν ἀστραπὴν θέας.
ΝΕΑΝΙΣΚΟΣ.
Μὴ δὴ θροεῖσθε, μηδ’ ὑμῖν ἔστω φόβος.
Τὸν Ναζαρηνὸν, οἶδ’, Ἰησοῦν, ὦ κόραι,
ζητεῖθ’ · ὅδ’ ιὐκέτ’ ἐν τάφῳ μένων,
2130
ἀλλ’ ἐξανέστη, καὶ κενὸς τόπος μένει.
Ἄπιτε γοῦν, εἴπατε μύσταις καὶ Πέτρῳ
ἐς Γαλιλαίαν σφίσιν ὀφθῆναι τάχει.
237
238
Μὴ δὴ θροεῖσθε, μηδ’ ὑμῖν ἔστω φόβος.
Τὸν Ναζαρηνὸν, οἶδ’, Ἰησοῦν, ὦ κόραι,
ζητεῖθ’ · ὅδ’ ιὐκέτ’ ἐν τάφῳ μένων,
2130
ἀλλ’ ἐξανέστη, καὶ κενὸς τόπος μένει.
Ἄπιτε γοῦν, εἴπατε μύσταις καὶ Πέτρῳ
ἐς Γαλιλαίαν σφίσιν ὀφθῆναι τάχει.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Ἐγὼ τρέμουσα καὶ φόβῳ κρατουμένη
πρὸς τὸν Πέτρον νῦν εἶμι καὶ λοιποὺς φίλους,
2135
εὐάγγελον φέρουσα βάξιν καὶ πάλιν.
ὁ γὰρ φανεὶς ςἴρηκεν εἰπεῖν καὶ Πέτρῳ.
Ἐγὼ τρέμουσα καὶ φόβῳ κρατουμένη
πρὸς τὸν Πέτρον νῦν εἶμι καὶ λοιποὺς φίλους,
2135
εὐάγγελον φέρουσα βάξιν καὶ πάλιν.
ὁ γὰρ φανεὶς ςἴρηκεν εἰπεῖν καὶ Πέτρῳ.
ΧΟΡΟΣ
Άμμες δὲ θάμβει καταπλαγεῖσαι, κόραι ,
ἔκστασιν ἐκστᾶσαί τε τῇ καινῇ θέᾳ
φεύγωμεν ὡς τάχιστα μνημείου τρόμῳ,
2140
σιγῇ φέρουσαι πᾶν ὅραμ’ ἄκουσμά τε,
καὶ μηδὲν ἐκφέρωμεν ὡς πρὸς μηδένα.
Άμμες δὲ θάμβει καταπλαγεῖσαι, κόραι ,
ἔκστασιν ἐκστᾶσαί τε τῇ καινῇ θέᾳ
φεύγωμεν ὡς τάχιστα μνημείου τρόμῳ,
2140
σιγῇ φέρουσαι πᾶν ὅραμ’ ἄκουσμά τε,
καὶ μηδὲν ἐκφέρωμεν ὡς πρὸς μηδένα.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Μνήμαν ἔχουσαι τῶν λογοπράτου δόλων
φοβούμεναι τε τῶν βρόχων τὴν ἀγχόνην
νεκροπρεπές θ’ ὡς μνῆμα τόν γ’ αὐτοῦ τρόπον.
2145
τὸ μυστικὸν παίξαντος ἐχθρῶν ἐς μέσον,
φύγωμεν, ἐξέλθωμεν ἐννοιῶν κάτω
καὶ δυσμενεῖ μὲν μηδὲν ἐξεγνωσμένων
εἴποιμεν ἄμμες, πλὴν φίλοις μύσταις μόνοις·
κακὸν γὰρ οὐδὲν οὐδενὶ, ξυνὸν δέ τι
2150
239
240
πρὸς πανάληθες ἀγαθῶν ἀγγελμάτων·
καὶ ψεῦδος οὐδέν· ψεῦδος ἄμμιν δ’ οὐ φίλον,
νεκροφρόνων φρόνημα φυγούσαις καλῶς
καὶ παγκάλην ἔκστασιν ἐκστάσαις φόβῳ,
ᾧ πᾶς κακίας ἐκκλίνει θεοφρόνως.
2155
Τοιοῦτον οὐδὲν οὐδενὶ φράζειν θέμις
ταῖς ἐξιούσαις, ὡς ἔφην, τῶν μνημάτων
μηδ’ ἐμφερούσαις μνημόσυνον εἰσέτι
νεκροπρεποῦς τρόπου γε τοῦ ζῶντος πέρι,
ἰσχημέναις φόβῳ τε καὶ πολλῷ τρόμῳ
2160
ἐπιβλέποντος πρὸς τρέμοντ’ αὐτοῦ λόγους.
Οὕτως φύγοιμεν ἀπὸ μνημείου, κόραι,
ὡς μηδὲν εἰπεῖν μηδενὶ ξενοτρόπως.
κακοῦ γὰρ ὑπόστασις οὐκ ἔνεστί τις·
ὅθεν τὸ κακὸν οὐδὲν εἶναι μανθάνω,
2165
καὶ τῷδε μηδὲν μυστικὸν θέμις λέγειν ·
πρὸς δυσμενῆ γὰρ μυστικὸν τίς ἐκρέρει;
Δοκεῖ δὲ καλῷ δυσμενὲς τοὐναντίον,
ὡς ἡμέρᾳ νὺξ καὶ σκότος πάλιν φάει,
ὡς ἀντίκειται ψεῦδος ἀληθεῖ λόγῳ.
2170
Ἀλλ’ ἀπίωμεν θᾶττον ἐς μυστηπόλους,
εὐαγγέλιον χάρμα δηλοῦσαι φίλοις.
Ἀλλ’ ὤ · τίν’ ἀθρῶ νυκτὸς ἥκοντ’ ἐνθάδε;
241
242
Μνήμαν ἔχουσαι τῶν λογοπράτου δόλων
φοβούμεναι τε τῶν βρόχων τὴν ἀγχόνην
νεκροπρεπές θ’ ὡς μνῆμα τόν γ’ αὐτοῦ τρόπον.
2145
τὸ μυστικὸν παίξαντος ἐχθρῶν ἐς μέσον,
φύγωμεν, ἐξέλθωμεν ἐννοιῶν κάτω
καὶ δυσμενεῖ μὲν μηδὲν ἐξεγνωσμένων
εἴποιμεν ἄμμες, πλὴν φίλοις μύσταις μόνοις·
κακὸν γὰρ οὐδὲν οὐδενὶ, ξυνὸν δέ τι
2150
πρὸς πανάληθες ἀγαθῶν ἀγγελμάτων·
καὶ ψεῦδος οὐδέν· ψεῦδος ἄμμιν δ’ οὐ φίλον,
νεκροφρόνων φρόνημα φυγούσαις καλῶς
καὶ παγκάλην ἔκστασιν ἐκστάσαις φόβῳ,
ᾧ πᾶς κακίας ἐκκλίνει θεοφρόνως.
2155
Τοιοῦτον οὐδὲν οὐδενὶ φράζειν θέμις
ταῖς ἐξιούσαις, ὡς ἔφην, τῶν μνημάτων
μηδ’ ἐμφερούσαις μνημόσυνον εἰσέτι
νεκροπρεποῦς τρόπου γε τοῦ ζῶντος πέρι,
ἰσχημέναις φόβῳ τε καὶ πολλῷ τρόμῳ
2160
ἐπιβλέποντος πρὸς τρέμοντ’ αὐτοῦ λόγους.
Οὕτως φύγοιμεν ἀπὸ μνημείου, κόραι,
ὡς μηδὲν εἰπεῖν μηδενὶ ξενοτρόπως.
κακοῦ γὰρ ὑπόστασις οὐκ ἔνεστί τις·
ὅθεν τὸ κακὸν οὐδὲν εἶναι μανθάνω,
2165
καὶ τῷδε μηδὲν μυστικὸν θέμις λέγειν ·
πρὸς δυσμενῆ γὰρ μυστικὸν τίς ἐκρέρει;
Δοκεῖ δὲ καλῷ δυσμενὲς τοὐναντίον,
ὡς ἡμέρᾳ νὺξ καὶ σκότος πάλιν φάει,
ὡς ἀντίκειται ψεῦδος ἀληθεῖ λόγῳ.
2170
Ἀλλ’ ἀπίωμεν θᾶττον ἐς μυστηπόλους,
εὐαγγέλιον χάρμα δηλοῦσαι φίλοις.
Ἀλλ’ ὤ · τίν’ ἀθρῶ νυκτὸς ἥκοντ’ ἐνθάδε;
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Δέσποινα, μῆτερ Παιδὸς, οὐδέπων οὐδέπω
ἄλλην γυναῖκ’ ἔκλυον ἐκτεκεῖν ἐγώ.
2175
Δέσποινα, μῆτερ Παιδὸς, οὐδέπων οὐδέπω
ἄλλην γυναῖκ’ ἔκλυον ἐκτεκεῖν ἐγώ.
2175
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Τίς εἶ σύ; συμφρονῶν; κατ’ εὐφρόνην τε γὰρ
ἀμβλῶπες αὐγαὶ, κοὔ σε γινώσκω τορῶς
Τίς εἶ σύ; συμφρονῶν; κατ’ εὐφρόνην τε γὰρ
ἀμβλῶπες αὐγαὶ, κοὔ σε γινώσκω τορῶς
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Εὔνους ἀεί σοι καὶ σφαγέντι σου τέκνῳ,
τῶν θαυμασίων κἀγαθῆς φρενὸς χάριν.
Εὔνους ἀεί σοι καὶ σφαγέντι σου τέκνῳ,
τῶν θαυμασίων κἀγαθῆς φρενὸς χάριν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Νέον τί δ’ ἀγγελεῖς; τί; τάχιστα φράσον.
2180
Νέον τί δ’ ἀγγελεῖς; τί; τάχιστα φράσον.
2180
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Δέσποινα, χαῖρε· τοῦτό σοι πρῶτον λέγω·
πάγχαρτε, χαῖρε· τοῦδε γὰρ προοίμιον
κάλλιον οὐδεὶς οἶδε προσφωνεῖν βροτῶν·
ἀλλ’ οὐδὲν ἡσσον φέρω κεδνοὺς λόγους·
οἵαν γὰρ ἀγγελίαν ἥκω σοι φέρων·
2185
Δέσποινα, χαῖρε· τοῦτό σοι πρῶτον λέγω·
πάγχαρτε, χαῖρε· τοῦδε γὰρ προοίμιον
κάλλιον οὐδεὶς οἶδε προσφωνεῖν βροτῶν·
ἀλλ’ οὐδὲν ἡσσον φέρω κεδνοὺς λόγους·
οἵαν γὰρ ἀγγελίαν ἥκω σοι φέρων·
2185
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Υἱὸν φανέντ’ ἄϊδος ἀγγελεῖς νέον;
Υἱὸν φανέντ’ ἄϊδος ἀγγελεῖς νέον;
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Ἔγνως, λόγου δὲ δὶς τόσου μ’ ἐκούφισας·
243
244
ἤλυθε καὶ πάρεστιν, ὡς αἱρεῖ φάτις,
κἀν γῇ τὸν ᾄδην ἐκφυγὼν πορεύεται.
Τοιαῦτ’ ἐγὼ γὰρ ἀγγελεῖν ἐλήλυθα.
2190
Ἔγνως, λόγου δὲ δὶς τόσου μ’ ἐκούφισας·
ἤλυθε καὶ πάρεστιν, ὡς αἱρεῖ φάτις,
κἀν γῇ τὸν ᾄδην ἐκφυγὼν πορεύεται.
Τοιαῦτ’ ἐγὼ γὰρ ἀγγελεῖν ἐλήλυθα.
2190
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἄμμες μὲν ἴδμεν τοῦτο· σὺ δ’ οἶδας πόθεν;
ἄγ’ εἰπὲ, πῶς φής; πῶς λέγεις; οἶδας δὲ πῶς;
τί τ’ ἄρ’ ἐναργὲς τῶνδ’ ἐρεῖς τεκμήριον;
Ἄμμες μὲν ἴδμεν τοῦτο· σὺ δ’ οἶδας πόθεν;
ἄγ’ εἰπὲ, πῶς φής; πῶς λέγεις; οἶδας δὲ πῶς;
τί τ’ ἄρ’ ἐναργὲς τῶνδ’ ἐρεῖς τεκμήριον;
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Στρατὸς φυλάκων πᾶσαν ἀν’ ὄρφνην μένων
καὶ τάφον ἀθρῶν ἀσφαλεῖ προθυμίᾳ
2195
νῦν ἐννύχιος ἐν θορύβῳ συρρέων
πρὸς ἱερεῖς ἔδραμεν ἐν πολλῷ τρόμῳ,
νέαν δ’ ἔδοξε βάξιν ἐμφαίνειν φόβῳ ·
νυκτηγοροῦντές τ’ ἦσαν ὡς πεφρικότες.
Οὐκ εἰς κενὸν δ’ ἄρ’ ἡ φάλαγξ ὑπέτρεμε·
2200
ἐγὼ δ’ ἔμαθον αἰτίαν παρ’ ἐλπίδα,
νύκτωρ κατ’ ἄστυ τειχέων εἴσω μολών ·
καὶ τήνδε μαθὼν ἧκον ἡσύχῳ βάσει,
στρατοῦ κατόπιν ἀκροώμενος λόγων.
Ὅδ’ εἶπεν οὕτως, ἐμφόβῳ τολμηρίᾳ
2205
245
246
λαβραγορῶν ἅπαντα θάμβη τοῦ τάφου·
εἴρηκεν οὖν, εἴρηκε πρὸς πρεσβυτέρους
ἀρχιερεῖς τε, δραματουργοὺς τοῦ φόνου,
συνηγμένους τε καὶ σκοποῦντας τοῦ πέρι·
„Ὠ τὸν φρικώδη πότμον ἐξειργασμένε
2210
γραμματέων ὅμιλε καὶ πρεσβυτέρων,
ἥκω φράσαι σοι καὶ πόλει πολλὰ ξένα,
ὡς καινὰ πάντα θαυμάτων δ’ ἐπάξια,
ἅπερ νέκυς δέδειχεν, οὗ νύκτωρ φύλαξ
ἐγὼ τέταγμαι, καὶ νῦν εἰσέτι τρέμω·
2215
ὥστ’ παρῆσθα, τοῦτον, ὃν τάχ’ ὡς νέκυν
ἡμᾶς φυλάττειν ἐξέπεμψας τῷ τάφῳ,
εὐχαῖσιν ἂν μετῆλθες, εἰσορῶν ξένα.
Θέλω δ’ ἀκοῦσαι, πότερά σοι παρρησίᾳ
φράσω τἀκεῖθεν, ἢ λόγον στειλώμεθα.
2220
ταρβῶ γὰρ εἰπεῖν τοὺς λόγους ἐναντίον
πρὸς τὸν τύραννον, τὸ φρενῶν πτήσσων τάχος
τό τ’ ὀξύθυμον καὶ τὸ λίαν ἠρμένον.“
Ταῦθ’ ἡ φάλαγξ ἔφησε πρὸς πρεσβυτέρους,
247
248
οἱ δὲ στραφέντες καθ’ ἑαυτοὺς τοιάδε
2225
ἔλεξαν ἄμφω καὶ προσεῖπον ἀθλίως·
„Ἤδη τόδ’ ἐγγὺς ὥστε πῦρ ὑφάπτεται
ὕβρισμ’ Ἰησοῦ, νῦν φόβος θ’ ἡμῖν μέγας.
Ἀλλ’ οὐ μέλειν δεῖ, δεξιοῦσθαι δὲ στρατόν.“
Αὖ δὲ στραφέντες πρὸς φάλαγγ’ εἶπον τάδε·
2230
„Ἄκουε, φάλαγξ, ὡς ἔχω γνώμης ἐγώ ·
ὅσ’ οὐ κατὰ γνώμην ἐρεῖν ἡμῶν ἔχεις,
κρύφθ’, ὡς ἀθῷος δι’ ἐμοῦ πάντων ἔσῃ,
ἐροῦσ’ ὀπαδοὺς τὸν νέκυν κλέψαι λάθρα·
δώσω δέ τοι καὶ δῶρ’, ἃ καλλιστεύεται·
2235
οὐ γὰρ χρεὼν ἄνακτι ταῦτά σε φράσαι,
ἃ πρὸς κλέος ῥέπουσι τοῦ τεθαμμένου,
ἄμμιν δὲ κατήφειαν εἰσφέρουσί που
ὄχλου τε θυμὸν ὑπανάπτουσι σφόδρα
πάντων τ’ ἀγανάκτησιν εἰς ἡμᾶς ἄγει.“
2240
Ἥδ’ ἀντέφησεν ἡ φάλαγξ τῶν φυλάκων·
„Ἐγὼ μὲν οὐκ ἐρῶ τι τῶν ἐγνωσμένων,
ἐπεὶ δοκεῖ σοι καί με ῥύεσθαι λέγεις,
πρὸς τὸν τύραννον· σοὶ δ’ ὅμως εἰρήσεται.
Ἀνὴρ ὅδ’ ἥσσων οὐδενὸς θεοῦ δοκεῖ,
2245
249
250
ἐξ ὡν τε πρὶν πέπραχε καὶ νῦν θαυμάτων,
ὃς ἐξαναστὰς κειμένου λίθου τάφῳ
καὶ τῶν σφραγίδων ἐμμενουσῶν εἰσέτι
ἡμῶν τ’ ἀΰπνων ἐγκαθημένων κύκλῳ
τὰ πάντα κατηύγασεν, ἡμᾶς δὲ τρόμῳ
2250
ὡσεὶ νεκροὺς τέθεικεν ἐξεστηκότας·
γῆς γεῖσσ’ ἐσαλεύθη γὰρ ἀσχέτῳ κλόνῳ.
αἴφνης δ’ ὁ λίθος ἐκκεκύλισται τάφου·
καὶ τοῦτο δ’, ὡς ἔοικεν, εἰσορᾶν ἔχῃ
συνιέναι τε πᾶς θεωρῶν τὸν τάφον·
2255
ἐκ δ’ αἰθέρος φωνή τις, ὡς μὲν εἰκάσαι,
Θεὸς πατὴρ ἤχησεν ἐν βοῇ ξένῃ·
ταύτῃ θ’ ἅμ’ ἐβρόντησε, καὶ πρὸς τὸν πόλον
καὶ γαῖαν ἐστήριξε φῶς σεμνοῦ πυρός·
σίγησε δ’ αἰθὴρ, σίγα δ’ ὕλιμος νάπη
2260
γύλλ’ εἴχε, καί ποθ’ οὐκ ἂν ἤκουσας ψόφον.
Τὸν ἄνδρα γοῦν τόνδ’, ὅστις ἐστὶν, ὦ φίλοι,
δέχεσθε κἂν νῦν· πάντα γὰρ δοκεῖ μέγας.
κἀκεῖνο φασὶν αὐτὸν, ὡς ἐγὼ κλύω,
τὴν παυσίκακον δωτίνην δοῦναι βροτοῖς, βροτοῖς,
2265
251
252
καὶ τοῦδ’ ἄνευ μηδὲν καλόν τ’ εἶναι ποτὲ
μήτ’ αὖ γενέσθαι· κἂν ἀληθεύῃ λόγος,
θύοιμ’ ἂν αὐτῷ μᾶλλον ἢ θυμούμενος
πρὸς κέντρα λακτίζοιμι, θνητὸς ὢν θεῷ.“
Στρατὸς φυλάκων πᾶσαν ἀν’ ὄρφνην μένων
καὶ τάφον ἀθρῶν ἀσφαλεῖ προθυμίᾳ
2195
νῦν ἐννύχιος ἐν θορύβῳ συρρέων
πρὸς ἱερεῖς ἔδραμεν ἐν πολλῷ τρόμῳ,
νέαν δ’ ἔδοξε βάξιν ἐμφαίνειν φόβῳ ·
νυκτηγοροῦντές τ’ ἦσαν ὡς πεφρικότες.
Οὐκ εἰς κενὸν δ’ ἄρ’ ἡ φάλαγξ ὑπέτρεμε·
2200
ἐγὼ δ’ ἔμαθον αἰτίαν παρ’ ἐλπίδα,
νύκτωρ κατ’ ἄστυ τειχέων εἴσω μολών ·
καὶ τήνδε μαθὼν ἧκον ἡσύχῳ βάσει,
στρατοῦ κατόπιν ἀκροώμενος λόγων.
Ὅδ’ εἶπεν οὕτως, ἐμφόβῳ τολμηρίᾳ
2205
λαβραγορῶν ἅπαντα θάμβη τοῦ τάφου·
εἴρηκεν οὖν, εἴρηκε πρὸς πρεσβυτέρους
ἀρχιερεῖς τε, δραματουργοὺς τοῦ φόνου,
συνηγμένους τε καὶ σκοποῦντας τοῦ πέρι·
„Ὠ τὸν φρικώδη πότμον ἐξειργασμένε
2210
γραμματέων ὅμιλε καὶ πρεσβυτέρων,
ἥκω φράσαι σοι καὶ πόλει πολλὰ ξένα,
ὡς καινὰ πάντα θαυμάτων δ’ ἐπάξια,
ἅπερ νέκυς δέδειχεν, οὗ νύκτωρ φύλαξ
ἐγὼ τέταγμαι, καὶ νῦν εἰσέτι τρέμω·
2215
ὥστ’ παρῆσθα, τοῦτον, ὃν τάχ’ ὡς νέκυν
ἡμᾶς φυλάττειν ἐξέπεμψας τῷ τάφῳ,
εὐχαῖσιν ἂν μετῆλθες, εἰσορῶν ξένα.
Θέλω δ’ ἀκοῦσαι, πότερά σοι παρρησίᾳ
φράσω τἀκεῖθεν, ἢ λόγον στειλώμεθα.
2220
ταρβῶ γὰρ εἰπεῖν τοὺς λόγους ἐναντίον
πρὸς τὸν τύραννον, τὸ φρενῶν πτήσσων τάχος
τό τ’ ὀξύθυμον καὶ τὸ λίαν ἠρμένον.“
Ταῦθ’ ἡ φάλαγξ ἔφησε πρὸς πρεσβυτέρους,
οἱ δὲ στραφέντες καθ’ ἑαυτοὺς τοιάδε
2225
ἔλεξαν ἄμφω καὶ προσεῖπον ἀθλίως·
„Ἤδη τόδ’ ἐγγὺς ὥστε πῦρ ὑφάπτεται
ὕβρισμ’ Ἰησοῦ, νῦν φόβος θ’ ἡμῖν μέγας.
Ἀλλ’ οὐ μέλειν δεῖ, δεξιοῦσθαι δὲ στρατόν.“
Αὖ δὲ στραφέντες πρὸς φάλαγγ’ εἶπον τάδε·
2230
„Ἄκουε, φάλαγξ, ὡς ἔχω γνώμης ἐγώ ·
ὅσ’ οὐ κατὰ γνώμην ἐρεῖν ἡμῶν ἔχεις,
κρύφθ’, ὡς ἀθῷος δι’ ἐμοῦ πάντων ἔσῃ,
ἐροῦσ’ ὀπαδοὺς τὸν νέκυν κλέψαι λάθρα·
δώσω δέ τοι καὶ δῶρ’, ἃ καλλιστεύεται·
2235
οὐ γὰρ χρεὼν ἄνακτι ταῦτά σε φράσαι,
ἃ πρὸς κλέος ῥέπουσι τοῦ τεθαμμένου,
ἄμμιν δὲ κατήφειαν εἰσφέρουσί που
ὄχλου τε θυμὸν ὑπανάπτουσι σφόδρα
πάντων τ’ ἀγανάκτησιν εἰς ἡμᾶς ἄγει.“
2240
Ἥδ’ ἀντέφησεν ἡ φάλαγξ τῶν φυλάκων·
„Ἐγὼ μὲν οὐκ ἐρῶ τι τῶν ἐγνωσμένων,
ἐπεὶ δοκεῖ σοι καί με ῥύεσθαι λέγεις,
πρὸς τὸν τύραννον· σοὶ δ’ ὅμως εἰρήσεται.
Ἀνὴρ ὅδ’ ἥσσων οὐδενὸς θεοῦ δοκεῖ,
2245
ἐξ ὡν τε πρὶν πέπραχε καὶ νῦν θαυμάτων,
ὃς ἐξαναστὰς κειμένου λίθου τάφῳ
καὶ τῶν σφραγίδων ἐμμενουσῶν εἰσέτι
ἡμῶν τ’ ἀΰπνων ἐγκαθημένων κύκλῳ
τὰ πάντα κατηύγασεν, ἡμᾶς δὲ τρόμῳ
2250
ὡσεὶ νεκροὺς τέθεικεν ἐξεστηκότας·
γῆς γεῖσσ’ ἐσαλεύθη γὰρ ἀσχέτῳ κλόνῳ.
αἴφνης δ’ ὁ λίθος ἐκκεκύλισται τάφου·
καὶ τοῦτο δ’, ὡς ἔοικεν, εἰσορᾶν ἔχῃ
συνιέναι τε πᾶς θεωρῶν τὸν τάφον·
2255
ἐκ δ’ αἰθέρος φωνή τις, ὡς μὲν εἰκάσαι,
Θεὸς πατὴρ ἤχησεν ἐν βοῇ ξένῃ·
ταύτῃ θ’ ἅμ’ ἐβρόντησε, καὶ πρὸς τὸν πόλον
καὶ γαῖαν ἐστήριξε φῶς σεμνοῦ πυρός·
σίγησε δ’ αἰθὴρ, σίγα δ’ ὕλιμος νάπη
2260
γύλλ’ εἴχε, καί ποθ’ οὐκ ἂν ἤκουσας ψόφον.
Τὸν ἄνδρα γοῦν τόνδ’, ὅστις ἐστὶν, ὦ φίλοι,
δέχεσθε κἂν νῦν· πάντα γὰρ δοκεῖ μέγας.
κἀκεῖνο φασὶν αὐτὸν, ὡς ἐγὼ κλύω,
τὴν παυσίκακον δωτίνην δοῦναι βροτοῖς, βροτοῖς,
2265
καὶ τοῦδ’ ἄνευ μηδὲν καλόν τ’ εἶναι ποτὲ
μήτ’ αὖ γενέσθαι· κἂν ἀληθεύῃ λόγος,
θύοιμ’ ἂν αὐτῷ μᾶλλον ἢ θυμούμενος
πρὸς κέντρα λακτίζοιμι, θνητὸς ὢν θεῷ.“
Ἀρχιερεῖς.
Σὺ πόλλ’ ὑπνώσας καὶ λαλεῖς ὀνείρατα.
2270
Ἔκλεψαν, ὡς ὑπνώσας, μύσται τὸν νέκυν,
καὶ τοῦτο πρὸς τύραννον εἰπὲ καὶ μόνον,
ὃ δ’ οὐ καταθύμιον ἡμῖν, σὺ σίγα·
σιγῶν δὲ τοῦτο δεξιώσεις νῦν λάβῃς·
ἢ γοῦν ἑκόντες ἐπράσατε τὸν νέκυν,
2275
κέν μὴ σιγήσῃς, τοῦτο τύραννος μάθῃ.
Σὺ πόλλ’ ὑπνώσας καὶ λαλεῖς ὀνείρατα.
2270
Ἔκλεψαν, ὡς ὑπνώσας, μύσται τὸν νέκυν,
καὶ τοῦτο πρὸς τύραννον εἰπὲ καὶ μόνον,
ὃ δ’ οὐ καταθύμιον ἡμῖν, σὺ σίγα·
σιγῶν δὲ τοῦτο δεξιώσεις νῦν λάβῃς·
ἢ γοῦν ἑκόντες ἐπράσατε τὸν νέκυν,
2275
κέν μὴ σιγήσῃς, τοῦτο τύραννος μάθῃ.
Κουστωδία.
Πείθῃ μὲν οὐδὲν τῶν ἐμῶν κλύειν λόγων·
ἐγὼ δὲ, καίπερ πρὸς σέθεν κακῶς κλύων,
οὐ φημὶ χρῆναι κατεπαίρεσθαί σ’ ἔτι,
ἀλλ’ ἡσυχάζειν· οὐ γὰρ ἂν ἀνέξεται.
2280
Ὡς δ’ οὐδὲν ἐπράσαμεν, ἡ σφραγὶς τάφου
ἔδειξε σαφῶς, καὶ πρόφασιν οὐκ ἔχεις·
τηρουμένης γὰρ κειμένου τε τοῦ λίθου,
ὢ θαῦμα φρικτὸν, ἐξανέστη τοῦ τάφου.
253
254
Πείθῃ μὲν οὐδὲν τῶν ἐμῶν κλύειν λόγων·
ἐγὼ δὲ, καίπερ πρὸς σέθεν κακῶς κλύων,
οὐ φημὶ χρῆναι κατεπαίρεσθαί σ’ ἔτι,
ἀλλ’ ἡσυχάζειν· οὐ γὰρ ἂν ἀνέξεται.
2280
Ὡς δ’ οὐδὲν ἐπράσαμεν, ἡ σφραγὶς τάφου
ἔδειξε σαφῶς, καὶ πρόφασιν οὐκ ἔχεις·
τηρουμένης γὰρ κειμένου τε τοῦ λίθου,
ὢ θαῦμα φρικτὸν, ἐξανέστη τοῦ τάφου.
Ἀρχιερεῖς.
Εα τὰ πολλὰ καὶ δέχου τὰς δωτίνας.
2285
Εα τὰ πολλὰ καὶ δέχου τὰς δωτίνας.
2285
Κουστωδία.
Ἐπείπερ οὐ πείθῃ σὺ τοῖς ἐμοῖς λόγοις,
ἔγωγε τοῖς σοῖς, ὡς λέγεις, πεισθήσομαι.
Σὺ δὲ σκόπει τὸ πῶς με τυράννου ῥύσῃ.
Ἐπείπερ οὐ πείθῃ σὺ τοῖς ἐμοῖς λόγοις,
ἔγωγε τοῖς σοῖς, ὡς λέγεις, πεισθήσομαι.
Σὺ δὲ σκόπει τὸ πῶς με τυράννου ῥύσῃ.
Ἀρχιερεῖς.
Μή σοι μέλησις τοῦδέ τις ἔστω πέρι·
πείσω γὰρ αὐτὸν νῦν φρονεῖν ἀδελφά σοι,
2290
ὡς ἐγγενῆ σοι καὶ χθονὸς τῶν Αὐσόνων.
Ἀλλ’ ἀπίωμεν τάχιον· μή σοι δέος.
Ἐρεῖς δέ · Μύσται τοῦδε νυκτέρῳ ποδὶ ,
λαθόντες ὄμμα τοὐμὸν, ἦραν τὸν νέκυν.
Μή σοι μέλησις τοῦδέ τις ἔστω πέρι·
πείσω γὰρ αὐτὸν νῦν φρονεῖν ἀδελφά σοι,
2290
ὡς ἐγγενῆ σοι καὶ χθονὸς τῶν Αὐσόνων.
Ἀλλ’ ἀπίωμεν τάχιον· μή σοι δέος.
Ἐρεῖς δέ · Μύσται τοῦδε νυκτέρῳ ποδὶ ,
λαθόντες ὄμμα τοὐμὸν, ἦραν τὸν νέκυν.
Κουστωδία.
Ἰώ μοι· ἰὼ, αἴ αἴ·
2295
Ἰώ μοι· ἰὼ, αἴ αἴ·
2295
Πιλάτος.
Τίς ἐστιν, ὃς θρηνῶν γοῶν τ’ ἔξω στένει;
Τίς ἐστιν, ὃς θρηνῶν γοῶν τ’ ἔξω στένει;
Ἀρχιερεῖς.
Φάλαγξ φυλάκων τοῦ κατακρίτου νεκροῦ,
ἄναξ, πάρεστι καὶ φόβῳ πολλῷ στένει.
Φάλαγξ φυλάκων τοῦ κατακρίτου νεκροῦ,
ἄναξ, πάρεστι καὶ φόβῳ πολλῷ στένει.
Πιλάτος.
Εἰς καιρὸν ἥκει, καίπερ ἐμφαίνουσα τι·
255
256
τί γὰρ, τί θρηνοῦσ’ ἀλαλάζει καὶ στένει;
2300
τίνος θ’ ἕκητι τὸν φόβον φέρει; λέγε.
Εἰς καιρὸν ἥκει, καίπερ ἐμφαίνουσα τι·
τί γὰρ, τί θρηνοῦσ’ ἀλαλάζει καὶ στένει;
2300
τίνος θ’ ἕκητι τὸν φόβον φέρει; λέγε.
Ἀρχιερεῖς.
Αὐτοὶ παρόντες τοὺς λόγους ποιησάτων.
Αὐτοὶ παρόντες τοὺς λόγους ποιησάτων.
Κουστωδία.
Μύσται γὰρ, ἄναξ, τοῦδε νυκτέρῳ ποδὶ,
λαθόντες ὄμμα τοὐμὸν, ἦραν τὸν νέκυν.
Μύσται γὰρ, ἄναξ, τοῦδε νυκτέρῳ ποδὶ,
λαθόντες ὄμμα τοὐμὸν, ἦραν τὸν νέκυν.
Πιλάτος.
Πῶς, ὦ μέγιστα πήματ’ ἐξειργασμένοι,
2305
μύσται μολόντες εἰς τάφον γ’ εἰσίεσαν,
ὑμᾶς λαθόντες, καὶ νέκυν ἀφήρπασαν;
κοὔτ’ εἰσιόντας πρὸς τάφον συνήκατε,
οὔτ’ ἐξιόντας ; Τῶνδε τίς δώσει δίκην
πλὴν σοῦ; σὲ γὰρ φύλακά φημ’ εἶναι τάφου·
2310
ὀφλεῖν τ’ ἔθηκας τοῖς βροτοῖς γέλωτά με,
πρὸς αἰσχύνῃ δὲ καὶ δίκην τίσω φόνου.
κλέπται σ’ ἔλαθον, ἐγγελῶντες πολλά μοι;
τίς γὰρ πρόφασις τοῦ νεκρὸν κλέψαι δέμας;
πῶς δ’ ἂν ἐτόλμων φυλάκων τόσων μέσον,
2315
οὕς φασι καὶ φῶς λαμπάδων πυρὸς φέρειν,
257
258
(καὶ τῶνδ’ ἄνευ δὲ πανσέληνος νὺξ τρέχει,.
ἐλθεῖν τρέμοντας καὶ κυλῖσαι τὸν λίθον,
ὃν ἀπονητὶ στρατὸς οὐκ ἐθηχ’ ὅσος
τέθεικέ τε σφραγῖδας ἐκτὸς τοῦ λίθου
2320
ἰλαδὸν ὑμῖν καὶ χορὸς πρεσβυτέρων
Οὐκ οἶδα μύστας, οὕς νέκυν κλέψαι λέγεις·
σὺ τοῦτ’ ἔδρασας· οὐδὲν ἂν δεξαίμεθα·
γνώμην δ’ ἀφαιρῇ τὴν ἐμὴν, κλέπτων λόγους.
Ἀλλ’ οὖν μακροῦ σοι καὶ σφοδροῦ δέει λόγου,
2325
ὅτῳ με πείσεις μὴ λέγειν ψευδηγόρως.
Οὐ γὰρ μένουσι τῆς ἀληθείας λόγοι,
ἀλλὰ τρέπουσι τοὺς λόγους βουλεύματα,
οὐδ’ ἐμμένουσιν οἱ λόγοι βουλεύμασιν.
Πῶς, ὦ μέγιστα πήματ’ ἐξειργασμένοι,
2305
μύσται μολόντες εἰς τάφον γ’ εἰσίεσαν,
ὑμᾶς λαθόντες, καὶ νέκυν ἀφήρπασαν;
κοὔτ’ εἰσιόντας πρὸς τάφον συνήκατε,
οὔτ’ ἐξιόντας ; Τῶνδε τίς δώσει δίκην
πλὴν σοῦ; σὲ γὰρ φύλακά φημ’ εἶναι τάφου·
2310
ὀφλεῖν τ’ ἔθηκας τοῖς βροτοῖς γέλωτά με,
πρὸς αἰσχύνῃ δὲ καὶ δίκην τίσω φόνου.
κλέπται σ’ ἔλαθον, ἐγγελῶντες πολλά μοι;
τίς γὰρ πρόφασις τοῦ νεκρὸν κλέψαι δέμας;
πῶς δ’ ἂν ἐτόλμων φυλάκων τόσων μέσον,
2315
οὕς φασι καὶ φῶς λαμπάδων πυρὸς φέρειν,
(καὶ τῶνδ’ ἄνευ δὲ πανσέληνος νὺξ τρέχει,.
ἐλθεῖν τρέμοντας καὶ κυλῖσαι τὸν λίθον,
ὃν ἀπονητὶ στρατὸς οὐκ ἐθηχ’ ὅσος
τέθεικέ τε σφραγῖδας ἐκτὸς τοῦ λίθου
2320
ἰλαδὸν ὑμῖν καὶ χορὸς πρεσβυτέρων
Οὐκ οἶδα μύστας, οὕς νέκυν κλέψαι λέγεις·
σὺ τοῦτ’ ἔδρασας· οὐδὲν ἂν δεξαίμεθα·
γνώμην δ’ ἀφαιρῇ τὴν ἐμὴν, κλέπτων λόγους.
Ἀλλ’ οὖν μακροῦ σοι καὶ σφοδροῦ δέει λόγου,
2325
ὅτῳ με πείσεις μὴ λέγειν ψευδηγόρως.
Οὐ γὰρ μένουσι τῆς ἀληθείας λόγοι,
ἀλλὰ τρέπουσι τοὺς λόγους βουλεύματα,
οὐδ’ ἐμμένουσιν οἱ λόγοι βουλεύμασιν.
Κουστωδία.
Ὀρθῶς, ἄναξ, εἴρηκας, ὡς τὸ δρᾶμ’ ἔχει·
2330
ἐγὼ γὰρ ὄμμ’ ἄγρυπνον εἶχον εὐφρόνῃ
κοὔτ’ ἔβρισ’ οὔτ’ ἐκοίμισ’, οὐ νὴ σὴν ιάραν,
εἶδόν τε πάντα καὶ δραμὼν ἦλθον λέγων.
Κἀγὼ μὲν ἦν πρόθυμος ἔννυχος δραμεῖν
καὶ σοὶ τὸ πᾶν εἰπεῖν τε καὶ φυγεῖν δίκην·
2335
259
260
ἀλλ’ οἱ σοφοί γε καὶ τὸ θεῖον εἰδότες
μεῖναί μ’ ἔπεισαν ἡμέρας λαμπρὸν φάος·
οὐ γὰρ φαεννοὶ με ξυνέσχον ἡλίου
λαμπτῆρες, ἀλλ’ ἔδραμον ἐς σφᾶς αὐτίκα
καὶ σφίσιν εἷπον πᾶν ὅραμ’ ἄκουσμά τε·
2340
οἵδ’ οὐ μένουσι τοῖς ἐμοῖς ὀρθῶς λόγοις.
Ὀρθῶς, ἄναξ, εἴρηκας, ὡς τὸ δρᾶμ’ ἔχει·
2330
ἐγὼ γὰρ ὄμμ’ ἄγρυπνον εἶχον εὐφρόνῃ
κοὔτ’ ἔβρισ’ οὔτ’ ἐκοίμισ’, οὐ νὴ σὴν ιάραν,
εἶδόν τε πάντα καὶ δραμὼν ἦλθον λέγων.
Κἀγὼ μὲν ἦν πρόθυμος ἔννυχος δραμεῖν
καὶ σοὶ τὸ πᾶν εἰπεῖν τε καὶ φυγεῖν δίκην·
2335
ἀλλ’ οἱ σοφοί γε καὶ τὸ θεῖον εἰδότες
μεῖναί μ’ ἔπεισαν ἡμέρας λαμπρὸν φάος·
οὐ γὰρ φαεννοὶ με ξυνέσχον ἡλίου
λαμπτῆρες, ἀλλ’ ἔδραμον ἐς σφᾶς αὐτίκα
καὶ σφίσιν εἷπον πᾶν ὅραμ’ ἄκουσμά τε·
2340
οἵδ’ οὐ μένουσι τοῖς ἐμοῖς ὀρθῶς λόγοις.
Πιλάτος.
Δέδοικα, φάλαγξ, μὴ μάτην ψευδηγορῇς·
μύσται γὰρ ἢν ἔκλεψαν, οὐκ ἴσμεν τορῶς·
καὶ γὰρ ὕποπτόν ἐστι κάρτ’ ἐμῇ φρενί·
τί γὰρ ἐναργὲς τοῦδ’ ἐρεῖς τεκμήριον;
2345
Δέδοικα, φάλαγξ, μὴ μάτην ψευδηγορῇς·
μύσται γὰρ ἢν ἔκλεψαν, οὐκ ἴσμεν τορῶς·
καὶ γὰρ ὕποπτόν ἐστι κάρτ’ ἐμῇ φρενί·
τί γὰρ ἐναργὲς τοῦδ’ ἐρεῖς τεκμήριον;
2345
Ἀρχιερεῖς.
Ἄναξ, ταχύνεις, πρὶν μαθεῖν τὸ δρώμενον.
Ὁ κλὼψ ἐν ὄρφνῃ παντὶ πάμμεγα σθένει.
Ἀλλ’ ὡς τάχιστα χρὴ παραγγέλλειν στρατῷ,
ὡς ἄν τις αὐτῶν καὶ ταχύπους τυγχάνων
φάλαγγ’ ὑπερβὰς νυκτὸς ἐν καταστάσει,
2350
ὡς ἐν βρόχοισι δέσμιος λελημμένος,
261
262
πληγαῖς χαραχθεὶς, ἐκμάθῃ τὸ πρακτέον.
Ἀἰσχρὸν γὰρ ἡμῖν καὶ πρὸς αἰσχύνῃ κακὸν,
Θεοῦ διδόντος, ἀνιῶντας ἀπόνως
λαθεῖν ἐᾶσαι δρᾶμα δράσαντας τόσον.
2355
Ἄναξ, ταχύνεις, πρὶν μαθεῖν τὸ δρώμενον.
Ὁ κλὼψ ἐν ὄρφνῃ παντὶ πάμμεγα σθένει.
Ἀλλ’ ὡς τάχιστα χρὴ παραγγέλλειν στρατῷ,
ὡς ἄν τις αὐτῶν καὶ ταχύπους τυγχάνων
φάλαγγ’ ὑπερβὰς νυκτὸς ἐν καταστάσει,
2350
ὡς ἐν βρόχοισι δέσμιος λελημμένος,
πληγαῖς χαραχθεὶς, ἐκμάθῃ τὸ πρακτέον.
Ἀἰσχρὸν γὰρ ἡμῖν καὶ πρὸς αἰσχύνῃ κακὸν,
Θεοῦ διδόντος, ἀνιῶντας ἀπόνως
λαθεῖν ἐᾶσαι δρᾶμα δράσαντας τόσον.
2355
Πιλάτος.
Οὐκ οἶδα τοὺς σοὺς οὓς νεκροῦ φῶρας λέγεις,
οὐκ οἶδ᾿· ὕποπτόν ἐστιν, ὕποπτόν γ’
Πῶς γὰρ ἂν οἱ φεύγοντες ἔκλεψαν νέκυν,
ὃν ζῶντα κατέλιπον ἐν πολλῷ φόβῳ;
Οὔτ’ οὐν φάλαγξ ὕπνωσεν ὕπνον ἐς τόσον
2360
καὶ τῆς φυλακῆς τοῦ τάφου κατεφρόνει,
οὔθ’ οἵδε γ’ ἐξήμαρτον ἀτόλμῳ θράσει,
οὓς κατασεῖσαι καὶ θεραπαίνης ὄπα
ἔκλυον, ὥς μιν ἀπανήνασθαι φόβῳ.
Οὐκ οἶδα τοὺς σοὺς οὓς νεκροῦ φῶρας λέγεις,
οὐκ οἶδ᾿· ὕποπτόν ἐστιν, ὕποπτόν γ’
Πῶς γὰρ ἂν οἱ φεύγοντες ἔκλεψαν νέκυν,
ὃν ζῶντα κατέλιπον ἐν πολλῷ φόβῳ;
Οὔτ’ οὐν φάλαγξ ὕπνωσεν ὕπνον ἐς τόσον
2360
καὶ τῆς φυλακῆς τοῦ τάφου κατεφρόνει,
οὔθ’ οἵδε γ’ ἐξήμαρτον ἀτόλμῳ θράσει,
οὓς κατασεῖσαι καὶ θεραπαίνης ὄπα
ἔκλυον, ὥς μιν ἀπανήνασθαι φόβῳ.
Ἀρχιερεῖς.
Ο πάνθ’ ἑδραῖος, νῦν κλονῇ τῇ καρδία
2365
καὶ ταῦτα κλύων πάνθ’ ὑποπτεύεις μάτην.
Εἴθ’ ἦσθ’ ἀνὴρ πρόβουλος, ὡς δράσαι χερί·
ἀλλ’ οὐ γὰρ αὐτὸς πάντα δύνασθαι βροτῶν
263
264
πέφυκεν, ἄλλῳ δ’ ἄλλο δίδοται γέρας,
σοὶ μὲν μάχεσθαι, τοῖσδε δ’ αὖ κρύπτ’ εἰδέναι·
2370
ὃς νῦν πυρὸς λαμπτῆρας ἐξήρθης κλύων
κλέψαι τ’ ἀπιστεῖς τοὺς ὀπαδοὺς τὸν πλάνον.
Ἁπλοῦς ἐπ’ ἐχθροῖς μῦθος ὁπλίζειν χέρα.
Ο πάνθ’ ἑδραῖος, νῦν κλονῇ τῇ καρδία
2365
καὶ ταῦτα κλύων πάνθ’ ὑποπτεύεις μάτην.
Εἴθ’ ἦσθ’ ἀνὴρ πρόβουλος, ὡς δράσαι χερί·
ἀλλ’ οὐ γὰρ αὐτὸς πάντα δύνασθαι βροτῶν
πέφυκεν, ἄλλῳ δ’ ἄλλο δίδοται γέρας,
σοὶ μὲν μάχεσθαι, τοῖσδε δ’ αὖ κρύπτ’ εἰδέναι·
2370
ὃς νῦν πυρὸς λαμπτῆρας ἐξήρθης κλύων
κλέψαι τ’ ἀπιστεῖς τοὺς ὀπαδοὺς τὸν πλάνον.
Ἁπλοῦς ἐπ’ ἐχθροῖς μῦθος ὁπλίζειν χέρα.
Πιλάτος.
Στράτον σὺ κλέψας κἀμὲ πειρᾷ συστρέφειν.
Σὺ πάντ’ ἔδρασας· καὶ τὰ λοιπὰ σὺ σκόπει.
2375
Στράτον σὺ κλέψας κἀμὲ πειρᾷ συστρέφειν.
Σὺ πάντ’ ἔδρασας· καὶ τὰ λοιπὰ σὺ σκόπει.
2375
Ἀρχιερεῖς.
Σὺ γοῦν νόμιζε ταῦτ’, ἐπείπερ σοι δοκεῖ,
πράττειν ἔχοντι καὶ λέγειν μέγα σθένος.
Σὺ γοῦν νόμιζε ταῦτ’, ἐπείπερ σοι δοκεῖ,
πράττειν ἔχοντι καὶ λέγειν μέγα σθένος.
ΑΓΓΕΛΟΣ.
Τοιαῦτα μαθὼν ἀνόμων τολμήματα,
τὴν νεχρέγερσιν κατορυσσόντων δόλῳ,
ἔδραμον, ὦ δέσποινα, νῦν σοι μηνῦσαι.
2380
Μὴ γοῦν ἀπίστει· πάντ’ ἀληθῶς γὰρ κλύεις,
καὶ πᾶσαν οἶμαι τὴν πόλιν φάμαν φέρειν.
κουστωδίας γάρ τινες ἐκφέρουσι που
καὶ θαῦμα κηρύττουσιν ἐν μυστηρίοις·
ἥξουσί σοι πολλοὶ δὲ, καὶ τὸ πᾶν μάθῃς·
2385
θᾶττον γὰρ αὐτὸς ἄγγελος μηνυμάτων
265
266
ἔδραμον ἐλθεῖν γηθοσύνῃ καρδίας
καί σοι κομίσαι χάρμα καὶ θυμηδίαν.
Τοιαῦτα μαθὼν ἀνόμων τολμήματα,
τὴν νεχρέγερσιν κατορυσσόντων δόλῳ,
ἔδραμον, ὦ δέσποινα, νῦν σοι μηνῦσαι.
2380
Μὴ γοῦν ἀπίστει· πάντ’ ἀληθῶς γὰρ κλύεις,
καὶ πᾶσαν οἶμαι τὴν πόλιν φάμαν φέρειν.
κουστωδίας γάρ τινες ἐκφέρουσι που
καὶ θαῦμα κηρύττουσιν ἐν μυστηρίοις·
ἥξουσί σοι πολλοὶ δὲ, καὶ τὸ πᾶν μάθῃς·
2385
θᾶττον γὰρ αὐτὸς ἄγγελος μηνυμάτων
ἔδραμον ἐλθεῖν γηθοσύνῃ καρδίας
καί σοι κομίσαι χάρμα καὶ θυμηδίαν.
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Εἰς καιρὸν ἥκεις, καὶ χάρις σοι κείσεται·
εἰς καιρὸν ἥκεις, καίπερ ἀγγέλων ἄτην
2390
αὐτῶν γε μᾶλλον ἀνόμων πρεσβυτέρων,
ψευδῆ τε καὶ μάταιά τ’ ἐννοουμένων.
Πῶς γὰρ ἂν εἶρξε τάφος ἢ σφραγὶς λίθου
ἢ φυλάκων φάλαγξ τις ἀλήπτου Λόγου
εἰς συγγένειαν Πατρός ἀμειφθὲν δέμας;
2395
ὃ καὶ πρὶν ὦπτο βαῖνον ὑγρὰν ὡς πέδον,
τὸν αὐτόριζον, αὐτοπλάστην Δεσπότην
φέρον φέροντα τὸν φέροντα πᾶν κράτει,
ὃς κλεῖθρα παρθένια μηδαμῶς λύσας
ἐξῆλθεν, ἀνέτειλεν ἐνθέω σθένει ·
2400
οὐ γὰρ κορείης ἅμμα διέλυσε πως.
Ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην.
Η φυλάκων φάλαγξ δὲ πῶς ἂν ᾔσθετο
τὴν ἐξέγερσιν τοῦ λαθόντος ἀγγέλους;
πῶς ἐκ βροτείων αἱμάτων πλάττει δέμας;
2405
πῶς σὰρξ πέφηνεν ὢν ἄσαρκος πρὶν Λόγος;
267
268
πῶς καὶ μένων ὅλος δὲ Πατρὶ πρὸς πόλον,
ὅλος τε παντὶ πρός τ’ ἐμὴν ἦν γαστέρα;
Ταῦτ’ ἐφρύαξαν ἱερεῖς μάτην φθόνῳ.
Ἡμεῖς δὲ, φίλαι, νῦν δράμωμεν πρὸς τάφον,
2410
στείχωμεν ὡς τάχιστα πρὸς τύμβον πάλιν·
πάντ’ ἐξακριβώσωμεν ἀσφαλῶς ἔτι
καὶ πάντα δηλώσωμεν, ὡς ἔχει, φίλοις·
αὐτοί τε συνδραμόντες ὄψονται μάλα.
Εἰς καιρὸν ἥκεις, καὶ χάρις σοι κείσεται·
εἰς καιρὸν ἥκεις, καίπερ ἀγγέλων ἄτην
2390
αὐτῶν γε μᾶλλον ἀνόμων πρεσβυτέρων,
ψευδῆ τε καὶ μάταιά τ’ ἐννοουμένων.
Πῶς γὰρ ἂν εἶρξε τάφος ἢ σφραγὶς λίθου
ἢ φυλάκων φάλαγξ τις ἀλήπτου Λόγου
εἰς συγγένειαν Πατρός ἀμειφθὲν δέμας;
2395
ὃ καὶ πρὶν ὦπτο βαῖνον ὑγρὰν ὡς πέδον,
τὸν αὐτόριζον, αὐτοπλάστην Δεσπότην
φέρον φέροντα τὸν φέροντα πᾶν κράτει,
ὃς κλεῖθρα παρθένια μηδαμῶς λύσας
ἐξῆλθεν, ἀνέτειλεν ἐνθέω σθένει ·
2400
οὐ γὰρ κορείης ἅμμα διέλυσε πως.
Ἔτικτον αὐτὸν, οἶδα δ’, ὡς ἐγεινάμην.
Η φυλάκων φάλαγξ δὲ πῶς ἂν ᾔσθετο
τὴν ἐξέγερσιν τοῦ λαθόντος ἀγγέλους;
πῶς ἐκ βροτείων αἱμάτων πλάττει δέμας;
2405
πῶς σὰρξ πέφηνεν ὢν ἄσαρκος πρὶν Λόγος;
πῶς καὶ μένων ὅλος δὲ Πατρὶ πρὸς πόλον,
ὅλος τε παντὶ πρός τ’ ἐμὴν ἦν γαστέρα;
Ταῦτ’ ἐφρύαξαν ἱερεῖς μάτην φθόνῳ.
Ἡμεῖς δὲ, φίλαι, νῦν δράμωμεν πρὸς τάφον,
2410
στείχωμεν ὡς τάχιστα πρὸς τύμβον πάλιν·
πάντ’ ἐξακριβώσωμεν ἀσφαλῶς ἔτι
καὶ πάντα δηλώσωμεν, ὡς ἔχει, φίλοις·
αὐτοί τε συνδραμόντες ὄψονται μάλα.
ΧΟΡΟΣ.
Καὶ μὴν ὁ Πέτρος σὺν Ἰωάννῃ φίλῳ,
2415
θᾶττον δραμόντες πρὸς τάφον ζωηφόρον
καὶ πάντ’ ἀκριβώσαντες, εἶπον τοῖς φίλοις,
ὡς Μαγδάλ’ εἶπε Μαρία πιστουμένη,
πρώτη δραμοῦσα, πάντ’ ἀπριβωσαμένη
καὶ τὴν κένωσιν μηνύσασα τοῦ τάφου.
2420
Καὶ μὴν ὁ Πέτρος σὺν Ἰωάννῃ φίλῳ,
2415
θᾶττον δραμόντες πρὸς τάφον ζωηφόρον
καὶ πάντ’ ἀκριβώσαντες, εἶπον τοῖς φίλοις,
ὡς Μαγδάλ’ εἶπε Μαρία πιστουμένη,
πρώτη δραμοῦσα, πάντ’ ἀπριβωσαμένη
καὶ τὴν κένωσιν μηνύσασα τοῦ τάφου.
2420
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ναὶ ναὶ πρὸ πασῶν ἥδ’ ἔδραμεν ἐς τάφον,
ἐγώ τε ταύτῃ ξυνέδραμον αὐτίκα,
καὶ τὴν κένωσιν εἴδομεν πρὶν τοῦ τάφου,
ἄρσιν τ’ ἔδοξε τήνδε νεκροῦ φιλτάτου
καὶ πρὸς τόπον σώματος ἄλλον που θέσιν.
2425
Ἀλλ’ εὐθέως ἔγνωμεν, ὡς τὸ πρᾶγμ’ ἔχει,
269
270
καὶ τοῦτο μύσταις Μαρία δραμοῦσ’ ἔφη·
Πέτρος δ’ ἀναστὰς ἔδραμε πρὸς τὸν τάφον,
ξυνέδραμ’ αὐτίκα τε μύστης παρθένος
εἶδόν θ’, ἅτιν’ εἴρηκε Μαρία σφισιν.
2430
Αὖ δ’ ἄμμες ἐλθεῖν κατόπιν γ’ ἐδράμομεν.
Ἐγγὺς δ’ ὅμως πάρεστιν ἥδ̓ ἡ Μαγδάλα,
φήσειέ τ’ αὐτὴ πᾶν ὅραμα δρᾶμα τε.
Ναὶ ναὶ πρὸ πασῶν ἥδ’ ἔδραμεν ἐς τάφον,
ἐγώ τε ταύτῃ ξυνέδραμον αὐτίκα,
καὶ τὴν κένωσιν εἴδομεν πρὶν τοῦ τάφου,
ἄρσιν τ’ ἔδοξε τήνδε νεκροῦ φιλτάτου
καὶ πρὸς τόπον σώματος ἄλλον που θέσιν.
2425
Ἀλλ’ εὐθέως ἔγνωμεν, ὡς τὸ πρᾶγμ’ ἔχει,
καὶ τοῦτο μύσταις Μαρία δραμοῦσ’ ἔφη·
Πέτρος δ’ ἀναστὰς ἔδραμε πρὸς τὸν τάφον,
ξυνέδραμ’ αὐτίκα τε μύστης παρθένος
εἶδόν θ’, ἅτιν’ εἴρηκε Μαρία σφισιν.
2430
Αὖ δ’ ἄμμες ἐλθεῖν κατόπιν γ’ ἐδράμομεν.
Ἐγγὺς δ’ ὅμως πάρεστιν ἥδ̓ ἡ Μαγδάλα,
φήσειέ τ’ αὐτὴ πᾶν ὅραμα δρᾶμα τε.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Τί φὴς, κόρη δέσποινα, χάρμα τοῦ γένους;
Τί φὴς, κόρη δέσποινα, χάρμα τοῦ γένους;
ΘΕΟΤΟΚΟΣ.
Ἅττα προϊδεῖν καὶ προειπεῖν τοῖς φίλοις
2435
εἴρηκας αὐτὴ, ταῦτ’ ἀπαγγέλλω κόραις.
Ἅττα προϊδεῖν καὶ προειπεῖν τοῖς φίλοις
2435
εἴρηκας αὐτὴ, ταῦτ’ ἀπαγγέλλω κόραις.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ.
Οὕτως ἔχει, δέσποινα, καθάπερ λέγεις.
Οἶδας γὰρ, οἶδας τῷ τάφῳ με πρωΐσαι,
ὅσα τ’ ἔφην, ἔκλυες. Οὐ χρή μ’ αὖ λέγειν,
ἅπερ δραμοῦσα πρὸς πανόλβιον τάφον
2440
σὺν σοὶ τὸ πρῶτον, εἶτα σὺν μύσταις δυοῖν,
κἀκεῖ δακρυχέουσα, παρισταμένη
ἀνιστόρησα κἀκριβωσάμην τρανῶς·
λευχειμονοῦντας τ’ εἶδον ἀγγέλους δύο,
ἄνω κάτω τε τοῦ τάφου καθημένους,
2445
271
272
τὸν μὲν κεφαλῇ, τόνδε δ’ αὖ πρὸς τοὺς πόδας·
καὶ τούσδ’ ἀπαστράπτοντας ἰδοῦσ’ ἐνθέως
ἔστην καταπλαγεῖσα χαρᾷ καὶ φόβῳ·
εἶτ’ αὖ δι’ γῆρυν, οὐχ ἣν εἰκάσαι,
ἐδεξάμην γε καὶ μετεστράφην τρόμῳ·
2450
αὐτίκα δ’ ἀθρῶ Χριστὸν ἐν καινῇ θέᾳ·
μορφῇ γὰρ οὔτι φαῦλον εἰσβαλεῖν ἔφην,
πίτνω τε πρὸς γῆν καὶ ποδῶν ἐφηπτόμην·
ὅδ’ ἀπέπεμπε καὶ φίλοις ἔπεμπέ με·
καὶ τοῦδ’ ἀκούσασ’, ὧν ἐφιέμην μαθεῖν,
2455
ὡς πρὸς πόλον γ’ ἄνεισι καὶ τὸν Πατέρα·
οὔπω δ’ ἀναβέβηκεν, ὡς ἔφη, τέως,
ἐν γῇ μένων δὲ πρὸς Γαλιλαίαν φίλους,
ὡς σφίσιν εἶπε, προφθάνειν καὶ προσμένειν·
μύσταις ἅπαντα ταῦτα τοῖς φίλοις ἔφην.
2460
Οἵδ’ οὐδὲν ἡγήσαντο τοὺς ἐμοὺς λόγους,
ἀλλ’ ἦλθον αὐτοὶ πρὸς τάφον ταχυδρόμοι
εἶδόν θ’, ἅπερ γ’ ἔκλυες· οὐ χρή τ’ αὐ λέγειν,
ἅτε ξυνούσης καὶ σέθεν πρὸ βραχέος
ἔκλυον ἱστόρησα τ’, οἶδας παγκάλως.
2465
Τὰ πρὶν γὰρ ἀκούσασα σὺν φίλαις κόραις
θάμβει καταπλαγεῖσ’ ἐμοὶ ξυνιέναι
273
274
ξὺν δυσὶν ἄλλαις Μαρτίαις φιλουμέυαις
ἔδραμες ἰδεῖν, ἅπερ ἔκλυες πάρος.
εἶδές τε πάντα καὶ σὸν Υἱὸν, ὡς ἔδει.
2470
Εγὼ δὲ κλύω καὶ φίλων ἄλλους δύο
νῦν, ἀπιόντας ὡς πρὸς ἀγρὸν, τόνδ’ ἰδεῖν
καὶ πάντα μαθεῖν, ὧν μαθεῖν εἶχον πόθου.
οἱ καὶ τρέχουσι τοῖς φίλοις εἰρηκέναι·
κἀκεῖσ’ ἐπελθεῖν θᾶττον ἡμᾶς νῦν δέον·
2475
ἴσως ἴδωμεν αὖτε καὶ τὸν Δεσπότην.
Ιδοὺ γὰρ ἤδη καὶ κνέφας τῆς ἑσπέρας·
δράμωμεν οὖν, δράμωμεν, ᾗχι τοὺς φίλους
τὸ νυκτερινὸν συνάγειν οἶμαι κνέφας.
Οὕτως ἔχει, δέσποινα, καθάπερ λέγεις.
Οἶδας γὰρ, οἶδας τῷ τάφῳ με πρωΐσαι,
ὅσα τ’ ἔφην, ἔκλυες. Οὐ χρή μ’ αὖ λέγειν,
ἅπερ δραμοῦσα πρὸς πανόλβιον τάφον
2440
σὺν σοὶ τὸ πρῶτον, εἶτα σὺν μύσταις δυοῖν,
κἀκεῖ δακρυχέουσα, παρισταμένη
ἀνιστόρησα κἀκριβωσάμην τρανῶς·
λευχειμονοῦντας τ’ εἶδον ἀγγέλους δύο,
ἄνω κάτω τε τοῦ τάφου καθημένους,
2445
τὸν μὲν κεφαλῇ, τόνδε δ’ αὖ πρὸς τοὺς πόδας·
καὶ τούσδ’ ἀπαστράπτοντας ἰδοῦσ’ ἐνθέως
ἔστην καταπλαγεῖσα χαρᾷ καὶ φόβῳ·
εἶτ’ αὖ δι’ γῆρυν, οὐχ ἣν εἰκάσαι,
ἐδεξάμην γε καὶ μετεστράφην τρόμῳ·
2450
αὐτίκα δ’ ἀθρῶ Χριστὸν ἐν καινῇ θέᾳ·
μορφῇ γὰρ οὔτι φαῦλον εἰσβαλεῖν ἔφην,
πίτνω τε πρὸς γῆν καὶ ποδῶν ἐφηπτόμην·
ὅδ’ ἀπέπεμπε καὶ φίλοις ἔπεμπέ με·
καὶ τοῦδ’ ἀκούσασ’, ὧν ἐφιέμην μαθεῖν,
2455
ὡς πρὸς πόλον γ’ ἄνεισι καὶ τὸν Πατέρα·
οὔπω δ’ ἀναβέβηκεν, ὡς ἔφη, τέως,
ἐν γῇ μένων δὲ πρὸς Γαλιλαίαν φίλους,
ὡς σφίσιν εἶπε, προφθάνειν καὶ προσμένειν·
μύσταις ἅπαντα ταῦτα τοῖς φίλοις ἔφην.
2460
Οἵδ’ οὐδὲν ἡγήσαντο τοὺς ἐμοὺς λόγους,
ἀλλ’ ἦλθον αὐτοὶ πρὸς τάφον ταχυδρόμοι
εἶδόν θ’, ἅπερ γ’ ἔκλυες· οὐ χρή τ’ αὐ λέγειν,
ἅτε ξυνούσης καὶ σέθεν πρὸ βραχέος
ἔκλυον ἱστόρησα τ’, οἶδας παγκάλως.
2465
Τὰ πρὶν γὰρ ἀκούσασα σὺν φίλαις κόραις
θάμβει καταπλαγεῖσ’ ἐμοὶ ξυνιέναι
ξὺν δυσὶν ἄλλαις Μαρτίαις φιλουμέυαις
ἔδραμες ἰδεῖν, ἅπερ ἔκλυες πάρος.
εἶδές τε πάντα καὶ σὸν Υἱὸν, ὡς ἔδει.
2470
Εγὼ δὲ κλύω καὶ φίλων ἄλλους δύο
νῦν, ἀπιόντας ὡς πρὸς ἀγρὸν, τόνδ’ ἰδεῖν
καὶ πάντα μαθεῖν, ὧν μαθεῖν εἶχον πόθου.
οἱ καὶ τρέχουσι τοῖς φίλοις εἰρηκέναι·
κἀκεῖσ’ ἐπελθεῖν θᾶττον ἡμᾶς νῦν δέον·
2475
ἴσως ἴδωμεν αὖτε καὶ τὸν Δεσπότην.
Ιδοὺ γὰρ ἤδη καὶ κνέφας τῆς ἑσπέρας·
δράμωμεν οὖν, δράμωμεν, ᾗχι τοὺς φίλους
τὸ νυκτερινὸν συνάγειν οἶμαι κνέφας.
ΧΟΡΟΣ.
Ἰδοὺ κατειλήφαμεν οἶκον Μαρίας,
2480
ὅποι παρεῖναι καὶ φίλους μύστας κλύω,
ἐντὸς πυλῶν μένοντας ἐγκεκλεισμένους,
πάντως τρέμοντας τοὺς μιαιφόνους ἔτι·
καὶ κλεῖθρα πυλῶν ἠσφαλισμένα μένει.
Πῶς δ’ εἰσίωμεν τῶν θυρῶν κεκλεισμένων;
2485
Ἤδη δ’ ἔκλυεν ὑπανοίγει τ’ ἠρέμα
Μαρία φίλη, συγκαλεῖ τ’ εἰσιέναι.
Ἀλλ’ εἰσίωμεν ἡσύχῳ ποδὸς βάσει,
ὡς μὴ θορυβήσωμεν ἐμφόβους φίλους.
275
276
Ἰδοὺ συνηθροίσθημεν ἕνδεκα φίλοις
2490
ἄλλοις τε πᾶσι τοῖς συνιοῦσι σφίσιν·
αὖθις δὲ πύλας ἀσφαλίζει Μαρία.
Οὐκοῦν σίγα κλύωμεν αὐτοῦ Κλεόπα·
πάρεστι καὶ γὰρ, ὡς ὁρῶ, καὶ πόλλ’ ᾄδει
τὸν Δεσπότην φῆναί τε καὶ δράσαι σφίσιν,
2495
ὅπως τέ μιν συνῆκαν ἄρτου τῇ κλάσει.
Ἄ ἄ· σίγα σίγα·
Ἕστηκεν ἰδοὺ Δεσπότης θυρῶν ἔσω·
ὄντως μεγίστου θαύματος τόδ’ ἄξιον.
Πῶς πῶς πάρεστι τῶν θυρῶν κεκλεισμένων;
2500
τάχ’ ὡς ἀνέστη καὶ τάφου κεκλεισμένου
καὶ πρὶν προῆλθεν ἐκ πυλῶν τῆς παρθένου,
ἄλυτα τηρῶν κλεῖθρα μητρὸς πανάγνου.
Ἰδοὺ κατειλήφαμεν οἶκον Μαρίας,
2480
ὅποι παρεῖναι καὶ φίλους μύστας κλύω,
ἐντὸς πυλῶν μένοντας ἐγκεκλεισμένους,
πάντως τρέμοντας τοὺς μιαιφόνους ἔτι·
καὶ κλεῖθρα πυλῶν ἠσφαλισμένα μένει.
Πῶς δ’ εἰσίωμεν τῶν θυρῶν κεκλεισμένων;
2485
Ἤδη δ’ ἔκλυεν ὑπανοίγει τ’ ἠρέμα
Μαρία φίλη, συγκαλεῖ τ’ εἰσιέναι.
Ἀλλ’ εἰσίωμεν ἡσύχῳ ποδὸς βάσει,
ὡς μὴ θορυβήσωμεν ἐμφόβους φίλους.
Ἰδοὺ συνηθροίσθημεν ἕνδεκα φίλοις
2490
ἄλλοις τε πᾶσι τοῖς συνιοῦσι σφίσιν·
αὖθις δὲ πύλας ἀσφαλίζει Μαρία.
Οὐκοῦν σίγα κλύωμεν αὐτοῦ Κλεόπα·
πάρεστι καὶ γὰρ, ὡς ὁρῶ, καὶ πόλλ’ ᾄδει
τὸν Δεσπότην φῆναί τε καὶ δράσαι σφίσιν,
2495
ὅπως τέ μιν συνῆκαν ἄρτου τῇ κλάσει.
Ἄ ἄ· σίγα σίγα·
Ἕστηκεν ἰδοὺ Δεσπότης θυρῶν ἔσω·
ὄντως μεγίστου θαύματος τόδ’ ἄξιον.
Πῶς πῶς πάρεστι τῶν θυρῶν κεκλεισμένων;
2500
τάχ’ ὡς ἀνέστη καὶ τάφου κεκλεισμένου
καὶ πρὶν προῆλθεν ἐκ πυλῶν τῆς παρθένου,
ἄλυτα τηρῶν κλεῖθρα μητρὸς πανάγνου.
ΧΡΙΣΤΟΣ.
Εἰρήνη ὑμῖν.
Τί δὴ θροεῖσθε; χεῖρας ἰδοὺ καὶ πόδας
2505
αὐτήν τε πλευρὰν τὴν ἐμὴν νενυγμένην
τρανῶς ἰδόντες γνῶτε μ’, ὡς ἐγὼ πάλιν
εἴμ’ αὐτός· οὐ γὰρ πνεῦμα σάρκα πως ἔχει,
277
278
οὐδ’ ὀστέα ξύνεστι τῷ πνεύματί που,
καθάπερ αὐτὸν νῦν ὁρᾶτ’ ἔχοντά με,
2510
καὶ ψηλαφήσαντές μ’ ἴδηθ’, ὡς πάντ’ ἔχω.
Καθὼς δ’ ὁ Πατὴρ ἐνθάδ’ ἀπέσταλκε με.
οὕτως ὑμᾶς πρὸς κόσμον ἐκπέμπω κἀγὼ
καὶ Πνεῦμ᾿ ἅγιον ἐμπνέω φίλοις ὑμῖν,
ὅπερ λαβόντες παντὶ κηρύξατε με
2515
σὺν Πατρὶ καὶ Πνεύματι τῷ παναγίῳ.
Ἄπιτε γοῦν, ἄπιτε, κήρυκες φίλοι,
ᾄσατ’ ἐπινίκι’ ἀνὰ πᾶσαν χθόνα
καὶ βασιλείους ἀμφιδραμόντες δόμους
ἐρεῖτε, Δαυΐδου πόλις πᾶσ’ ὡς ἴδη
2520
σωτήριον τάχιστ’ ἐκ τάφου.
Ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἐν πάσῃ χθονί·
σώσει δ’ ἑαυτὸν, ὃς λόγον δεδεγμένος
ἀσπάσεται βάπτισμα, ῥύσιον λύθρου·
ὃς δ’ ἀποδιώξειε τοὺς ὑμῶν λόγους,
2525
ὅδ’ ὡς ἄπιστος ἐμπέσῃ κατακρίσει.
Ἐφ’ ᾧ δίδωμι Πνεύματος θείου χάριν·
οὗ δ’ ἂν λύσητε δεσμὸν ἀμπλακημάτων,
καὶ δεσμόλυτος εὑρεθήσεται τότε·
279
280
οὗ δ’ ἂν κρατῆτε δεσμὸν αμαρτημάτων,
2530
δεσμοῖς ἀλύτοις κεκρατημένος μενεῖ.
Εἰρήνη ὑμῖν.
Τί δὴ θροεῖσθε; χεῖρας ἰδοὺ καὶ πόδας
2505
αὐτήν τε πλευρὰν τὴν ἐμὴν νενυγμένην
τρανῶς ἰδόντες γνῶτε μ’, ὡς ἐγὼ πάλιν
εἴμ’ αὐτός· οὐ γὰρ πνεῦμα σάρκα πως ἔχει,
οὐδ’ ὀστέα ξύνεστι τῷ πνεύματί που,
καθάπερ αὐτὸν νῦν ὁρᾶτ’ ἔχοντά με,
2510
καὶ ψηλαφήσαντές μ’ ἴδηθ’, ὡς πάντ’ ἔχω.
Καθὼς δ’ ὁ Πατὴρ ἐνθάδ’ ἀπέσταλκε με.
οὕτως ὑμᾶς πρὸς κόσμον ἐκπέμπω κἀγὼ
καὶ Πνεῦμ᾿ ἅγιον ἐμπνέω φίλοις ὑμῖν,
ὅπερ λαβόντες παντὶ κηρύξατε με
2515
σὺν Πατρὶ καὶ Πνεύματι τῷ παναγίῳ.
Ἄπιτε γοῦν, ἄπιτε, κήρυκες φίλοι,
ᾄσατ’ ἐπινίκι’ ἀνὰ πᾶσαν χθόνα
καὶ βασιλείους ἀμφιδραμόντες δόμους
ἐρεῖτε, Δαυΐδου πόλις πᾶσ’ ὡς ἴδη
2520
σωτήριον τάχιστ’ ἐκ τάφου.
Ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἐν πάσῃ χθονί·
σώσει δ’ ἑαυτὸν, ὃς λόγον δεδεγμένος
ἀσπάσεται βάπτισμα, ῥύσιον λύθρου·
ὃς δ’ ἀποδιώξειε τοὺς ὑμῶν λόγους,
2525
ὅδ’ ὡς ἄπιστος ἐμπέσῃ κατακρίσει.
Ἐφ’ ᾧ δίδωμι Πνεύματος θείου χάριν·
οὗ δ’ ἂν λύσητε δεσμὸν ἀμπλακημάτων,
καὶ δεσμόλυτος εὑρεθήσεται τότε·
οὗ δ’ ἂν κρατῆτε δεσμὸν αμαρτημάτων,
2530
δεσμοῖς ἀλύτοις κεκρατημένος μενεῖ.
ΧΡΙΣΤΟΣ.
τοιῶνδε δεσμῶν ἀλύτων με, παντάναξ,
ὁ δεσμολύτης αὐτὸς ὢν, Σῶτερ, λῦσον,
οἷς, φεῦ· με κατέδησεν ἀπροσεξία
ἐχθρός θ’ ὁ πλάνος κατεβάρυνε φθόνῳ,
2535
ὁρῶν με τῶν πρὶν ἀλύτων λελυμένον
τῇ πρὸς σὲ πίστει, δωρεᾷ φιλαγάθῳ.
Χαῖρ’, ἐσθλὸς ἐσθλοῦ Παῖ, βασιλεῦ παντάναξ,
τὸν ἀρχέκακον καταπατήσας ὄφιν,
ἔσχατον ἐχθρὸν καμβαλών τε τὸν πότμον,
2540
οἷς μή μ’ ἐάσῃς κυριευθῆναι πάλιν.
Ἄναξ Ἄναξ ἄφθιτε, σὺ Θεὸς μέγας
κριτής τε πανένδικος ἔρχῃ με κρίνων·
πῶς γοῦν ἐγώ σε τῷ τότ’ ἀθρήσω, Λόγε;
ὄμμασι θ’ οἵοις ἀτενίσω σὸν θρόνον,
2545
ἐμαυτὸν ἀνάξιον ἐνδείξας τάλας
281
282
πόλου τε καὶ γῆς σῆς τε δημιουργίας;
Ὁ δυσμενὴς ἥρπασε, κατήγαγε με
εἰς βόθρον, εἰς τάρταρον, εἰς χάος μέγα·
σφοδρῶς διώξας κατέλαβέ μ’ ὁ πλάνος,
2550
ὅλον με κατέπτωσεν εἰς ᾄδου ζόφον.
Ἔλεε, Θεέ, νέμε χέρε, φέρε με
καὶ μή μ’ ἐάσῃς χάρμα τῷ βροτοκτόνῳ.
Σόν εἰμι πλάσμα, σύ με παίδευσον, Λόγε.
καὶ πλῆξον αὐτὸς φιλαγάθως ἐνθάδε
2555
καὶ μὴ γεέννῃ παραπεμφθῆναι λίπῃς.
Ῥύσιε, λισσόμεσθά σ’, ἠδικήκαμεν
καὶ σῶμα καὶ ψυχή τε καὶ νοῦς ἀθλίως·
ἡμάρτομεν σοι πολλά τ’ ἠνομήσαμεν.
Ὄψ’ ἐμάθομεν, ὅτ’ ἐχρῆν, οὐκ εἰδότες,
2560
κοὐδ’ ἔκτοτ’ ἐδράσαμεν, ἅπερ σοι φίλα.
Γινώσκομεν σφάλματα, σὺ δὲ παρόρα·
ἴδμεν δέ σ’ ὀργὰν οὐχ ὁμοιοῦσθαι βροτοῖς.
283
284
Οἴκτειρον, ὦ Σῶτερ, με μηδὲ ταῖς ἐμαῖς
ἀμπλακίαισιν ἀπολέσθαι καλλίπῃς.
2565
Παῖς γὰρ ἐγὼ σὸς παῖς τε παιδίσκης σέθεν,
ἐμοῦ δ’ ἕκητι πότμον ὑπέστης, Λόγε,
καὶ δυσμενεῖ με χάρμα μὴ καταλίπῃς,
ῥάβδῳ δὲ σῇ παίδευε, πλὴν φιλαγάθως.
Πρέσβιν δέδεξο μητέρα σὴν, ὦ Λόγε,
2570
σφᾶς δ’, οἷς ἔδωκας δεσμολύτιν σου χάριν.
Πότνια, πότνα, παμμάκαιρα Παρθένε,
σὺ μὲν μακάρων δάπεδον ναίεις, πόλον,
ἅπαν πάχος βρότειον ἀλλαξαμένη
ἀφθαρσίας τ’ ἄμφιον ἐστολισμένη
2575
ἀεί τ’ ἀγήρως ὡς Θεὸς δ’ ἐγνωσμένη·
λόγοις δ’ ἐμοῖς ἄνωθεν εὐμενὴς ἕσο.
Ναὶ ναὶ, Κόρη πάγκλυτε, τοὺς λόγους δέχου·
μόνον γάρ ἐστι τοῦτό σοι βροτῶν γέρας,
ὡς τοῦ Λόγου σοι μητρὶ, κἂν ὑπὲρ λόγον.
2580
Ὅθεν πεποιθώς σ’ ἐν λόγοις ἀμείβομαι
καί σοι στέφανον πλεκτὸν ἐξ ἀκηράτου
λειμῶνος, ὦ δέσποινα, κοσμήσας φέρω,
285
286
ἀνθ’ ὧν με πολλῶν ἠξίωσας χαρίτων
ἀεί τε ῥύῃ συμφορῶν πολυτρόπων,
2585
ἐχθρῶν ὁρατῶν ἀοράτων τε πλέον.
Τέλος δὲ κάμψαιμ’, ὥσπερ ἠρξάμην, βίου,
πλουτῶν ἀεί σε προστάτιν παντὸς βίου
καὶ πρέσβιν εὐπρόσδεκτον ἐς σὸν Υἱέα
σὺν εὐαρεστήσασιν αὐτῷ φιλάγνοις.
2590
Μὴ γοῦν ἐάσῃς ἐκδοθῆναι βασάνοις
καὶ χάρμ’ ἔσεσθαι δυσμενεῖ ψυχοφθόρῳ·
Πρόστηθι καὶ ῥῦσαι δὲ πυρὸς καὶ σκότους,
πίστει δικαιοῦσά με καὶ χάριτί σου·
ἐν σοὶ γὰρ ὦπται χάρις ἡμῖν ἐκ Θεοῦ,
2595
καὶ σοὶ χαριστήριον ὕμνον νῦν πλέκω.
Χαῖρ’, ὦ Κόρη πάγχαρτε, μῆτερ παρθένε,
καλλίστα πασῶν παρθένων, ὑπερτάτη,
Οὐρανιώνων ταγμάτων ὑπέρτερα,
δέσποινα, παντάνασσα, χάρμα τοῦ γένους·
2600
287
288
ἀεί ποτ᾿ εὖ φρονοῦσα τυγχάνεις γένει
κἀμοὶ μεγίστη πανταχοῦ σωτηρία.
Δός μοι, κυρία, τὴν λύσιν τῶν πταισμάτων
καὶ μοι πάρασχε ψυχικὴν σωτηρίαν.
τοιῶνδε δεσμῶν ἀλύτων με, παντάναξ,
ὁ δεσμολύτης αὐτὸς ὢν, Σῶτερ, λῦσον,
οἷς, φεῦ· με κατέδησεν ἀπροσεξία
ἐχθρός θ’ ὁ πλάνος κατεβάρυνε φθόνῳ,
2535
ὁρῶν με τῶν πρὶν ἀλύτων λελυμένον
τῇ πρὸς σὲ πίστει, δωρεᾷ φιλαγάθῳ.
Χαῖρ’, ἐσθλὸς ἐσθλοῦ Παῖ, βασιλεῦ παντάναξ,
τὸν ἀρχέκακον καταπατήσας ὄφιν,
ἔσχατον ἐχθρὸν καμβαλών τε τὸν πότμον,
2540
οἷς μή μ’ ἐάσῃς κυριευθῆναι πάλιν.
Ἄναξ Ἄναξ ἄφθιτε, σὺ Θεὸς μέγας
κριτής τε πανένδικος ἔρχῃ με κρίνων·
πῶς γοῦν ἐγώ σε τῷ τότ’ ἀθρήσω, Λόγε;
ὄμμασι θ’ οἵοις ἀτενίσω σὸν θρόνον,
2545
ἐμαυτὸν ἀνάξιον ἐνδείξας τάλας
πόλου τε καὶ γῆς σῆς τε δημιουργίας;
Ὁ δυσμενὴς ἥρπασε, κατήγαγε με
εἰς βόθρον, εἰς τάρταρον, εἰς χάος μέγα·
σφοδρῶς διώξας κατέλαβέ μ’ ὁ πλάνος,
2550
ὅλον με κατέπτωσεν εἰς ᾄδου ζόφον.
Ἔλεε, Θεέ, νέμε χέρε, φέρε με
καὶ μή μ’ ἐάσῃς χάρμα τῷ βροτοκτόνῳ.
Σόν εἰμι πλάσμα, σύ με παίδευσον, Λόγε.
καὶ πλῆξον αὐτὸς φιλαγάθως ἐνθάδε
2555
καὶ μὴ γεέννῃ παραπεμφθῆναι λίπῃς.
Ῥύσιε, λισσόμεσθά σ’, ἠδικήκαμεν
καὶ σῶμα καὶ ψυχή τε καὶ νοῦς ἀθλίως·
ἡμάρτομεν σοι πολλά τ’ ἠνομήσαμεν.
Ὄψ’ ἐμάθομεν, ὅτ’ ἐχρῆν, οὐκ εἰδότες,
2560
κοὐδ’ ἔκτοτ’ ἐδράσαμεν, ἅπερ σοι φίλα.
Γινώσκομεν σφάλματα, σὺ δὲ παρόρα·
ἴδμεν δέ σ’ ὀργὰν οὐχ ὁμοιοῦσθαι βροτοῖς.
Οἴκτειρον, ὦ Σῶτερ, με μηδὲ ταῖς ἐμαῖς
ἀμπλακίαισιν ἀπολέσθαι καλλίπῃς.
2565
Παῖς γὰρ ἐγὼ σὸς παῖς τε παιδίσκης σέθεν,
ἐμοῦ δ’ ἕκητι πότμον ὑπέστης, Λόγε,
καὶ δυσμενεῖ με χάρμα μὴ καταλίπῃς,
ῥάβδῳ δὲ σῇ παίδευε, πλὴν φιλαγάθως.
Πρέσβιν δέδεξο μητέρα σὴν, ὦ Λόγε,
2570
σφᾶς δ’, οἷς ἔδωκας δεσμολύτιν σου χάριν.
Πότνια, πότνα, παμμάκαιρα Παρθένε,
σὺ μὲν μακάρων δάπεδον ναίεις, πόλον,
ἅπαν πάχος βρότειον ἀλλαξαμένη
ἀφθαρσίας τ’ ἄμφιον ἐστολισμένη
2575
ἀεί τ’ ἀγήρως ὡς Θεὸς δ’ ἐγνωσμένη·
λόγοις δ’ ἐμοῖς ἄνωθεν εὐμενὴς ἕσο.
Ναὶ ναὶ, Κόρη πάγκλυτε, τοὺς λόγους δέχου·
μόνον γάρ ἐστι τοῦτό σοι βροτῶν γέρας,
ὡς τοῦ Λόγου σοι μητρὶ, κἂν ὑπὲρ λόγον.
2580
Ὅθεν πεποιθώς σ’ ἐν λόγοις ἀμείβομαι
καί σοι στέφανον πλεκτὸν ἐξ ἀκηράτου
λειμῶνος, ὦ δέσποινα, κοσμήσας φέρω,
ἀνθ’ ὧν με πολλῶν ἠξίωσας χαρίτων
ἀεί τε ῥύῃ συμφορῶν πολυτρόπων,
2585
ἐχθρῶν ὁρατῶν ἀοράτων τε πλέον.
Τέλος δὲ κάμψαιμ’, ὥσπερ ἠρξάμην, βίου,
πλουτῶν ἀεί σε προστάτιν παντὸς βίου
καὶ πρέσβιν εὐπρόσδεκτον ἐς σὸν Υἱέα
σὺν εὐαρεστήσασιν αὐτῷ φιλάγνοις.
2590
Μὴ γοῦν ἐάσῃς ἐκδοθῆναι βασάνοις
καὶ χάρμ’ ἔσεσθαι δυσμενεῖ ψυχοφθόρῳ·
Πρόστηθι καὶ ῥῦσαι δὲ πυρὸς καὶ σκότους,
πίστει δικαιοῦσά με καὶ χάριτί σου·
ἐν σοὶ γὰρ ὦπται χάρις ἡμῖν ἐκ Θεοῦ,
2595
καὶ σοὶ χαριστήριον ὕμνον νῦν πλέκω.
Χαῖρ’, ὦ Κόρη πάγχαρτε, μῆτερ παρθένε,
καλλίστα πασῶν παρθένων, ὑπερτάτη,
Οὐρανιώνων ταγμάτων ὑπέρτερα,
δέσποινα, παντάνασσα, χάρμα τοῦ γένους·
2600
ἀεί ποτ᾿ εὖ φρονοῦσα τυγχάνεις γένει
κἀμοὶ μεγίστη πανταχοῦ σωτηρία.
Δός μοι, κυρία, τὴν λύσιν τῶν πταισμάτων
καὶ μοι πάρασχε ψυχικὴν σωτηρίαν.
ΧΡΙΣΤΟΣ.
Ἔχεις ἀληθὲς δρᾶμα κοὐ πεπλασμένον
2605
πεφυρμένον τε μυθικῶν λήρων κόπρῳ,
ὁ φιλομαθὴς εὐσεβοφρόνων λόγων.
Εἰ γοῦν θέλεις σὺ, καὶ Λυκόφρονος τρόπῳ
γλυχόφρονος νῦν ὡς θέμις ἐγνωσμένου
λέξω τὰ πολλὰ νητρεκῶς, ὧν μ’ ἱστορεῖς.
2610
289
290
Ἔχεις ἀληθὲς δρᾶμα κοὐ πεπλασμένον
2605
πεφυρμένον τε μυθικῶν λήρων κόπρῳ,
ὁ φιλομαθὴς εὐσεβοφρόνων λόγων.
Εἰ γοῦν θέλεις σὺ, καὶ Λυκόφρονος τρόπῳ
γλυχόφρονος νῦν ὡς θέμις ἐγνωσμένου
λέξω τὰ πολλὰ νητρεκῶς, ὧν μ’ ἱστορεῖς.
2610
Christus Patiens [Dub.] (Fort. Auctore Constantino Manasse). Gregory of Nazianzus. ed. Johann Georg Brambs. Germany. 2014.
Sponsored by University of Leipzig.
Funding provided by European Social Fund Saxony.