Notes on the current edition
Panarion (Adversus haereses)
1.
21—S. 192, 12 vgl. Tertullian de carne Chr. 1 admissa carne natiritatem negare 6 de sideribus, inquint, et de substantiis superioris mundi mutuatus est carnem 8 de sideribus illi substantiam competisse Hippolyt refut. VII 38, 3; S. 224, 9ff Wendland τὸν δὲ Χριστὸν ἐκ τῆς ὕπερθεν δυνάμεως κατεληλυθέναι τουτέστι τοῦ ἀγαθοῦ, κἀκείνου αὐτὸν εἶναι υἱόν· τοῦτον δὲ οὐκ ἐκ παρθένου γεγενῆσθαι οὐδὲ ἄσαρκον εἶναι φανέτα λέγει, ἀλλ’ ἐκ τῆς τοῦ παντὸς οὐσίας μεταλαβόντα μερῶν σῶμα πεποιηκέναι, τουτέστι θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ὑγροῦ καὶ ξηροῦ, καὶ ἐν τούτῳ τῷ σώματι λαθόντα τὰς κοσμικὰς ἐξουςίας βεβιωκέναι ὃν ἐβίωσε χρόνον ἐν κόσμῳ τῷ σώματι λαθόντα τὰς κοσμικὰς ἐξουςίας βεβιωκέναι ὃν ἐβίωσε χρόνον ἐν κόσμῳ Χ 20, 2; S. 280, 24 ff Ps. Tertullian adv. omn. haer. 6 Christum neque in phantasmate dicit fuisse sicut Marcion neque in substantia very corporis ut evangelium docet, sed in eo quo de superioribus partibus descenderit, ipso descensu sideream sibi carnem et aëream contexuisse Filastrius haer. 47, 4 f; S. 25, 5 ff Marx dicit autem Christum in carne apparuisse, non tamen sicut Valentinus de caelo carnem deposuisse . . . sed de quattuor elementis id est de sicco calido umido et frigido accepisse (beachte jedoch, daß Tertull. u. Pseudotertull. einerseits, Hipp. Epiph. Filastr. andrerseits sich nicht decken; die letzteren nehmen an, daß der wunderbare Leib auf der Erde bereitet wurde, vgl. insbes. bei Hipp. S. 224, 18 σάρκα . . . δείξας ἀπέδωκε γῇ ἐξ ἦσπερ ἦν οὐσίας). — Eine ähnliche Vorstelung wie die erstere ascension Jesaiae 10, 7 ff ep. apost. c. 13; S. 46, 1 ff u. 47, 1ff Schmidt und bei Simon Magus Panarion haer. 21, 2, 4; I 240, 3 ff
2.
V M
3.
6 * <γενόμενα κακῶς> * 7f καταγελάσαιεν V 9 οὐχ aus οὐκ Vcorr 12 κακῶς Pet.] καλὼς VM 14 μὴ ausradiert V corr | γένηται aus γεγένηται V corr 19 φηςὶν *] φὴς VM | καιρῶν aus καλῶν V corr καλῶν Μ
4.
15—18 vgl. Hippolyt refut. VII 38, 2; S. 224, 5ff Wendland νόμον δὲ καὶ προφήτας δυσφημεῖ, ἀνθρώπινα καὶ ψευδῆ φάσκων εἶναι τὰ γεγραμμένα, τῶν δὲ εὐαγγελίων ἢ τοῦ ἀποστόλου τὰ ἀρέσκοντα αὐτῷ αἱρεῖται — über seine Bestreitung des A. T. vgl. Rhodon bei Eusebius h. e. V 13, 2; S. 454, 25 Schwartz Hippolyt refut. X 20, 2; S. 281, 1 ff Wendland Ps. Tertullian adv. omn. haer. 6 Origenes c. Cels. V 54; II 58, 2 Kötschau; dazu die Bruchstücke aus den Syllogismen bei Origenes in Gen. hom. II 2; VIII 134 ff Lommatzsch u. Ambrosius de paradise V 28; S. 284, 18 Schenkl VI 30ff; S. 286, 23ff VII 35; S. 292, 5ff VIII 38 ff; S. 294, 9ff — 17 Agraphon, vgl. Resch, Agrapha2 S. 112ff
5.
V M
6.
3 <δὲ>* 4 hinter τούτω Rasur von 2 Buchstaben V corr | <δὲ>* 7 ἀνομίαν] lies wohl ἄνοιαν* 10 ἀκείνους aus ἐκείνοις V corr 12 <λαβὼν>* 14 τὴν <τῶν> ἄνω?* 15 ἐν auf Rasur V corr 15f τὰ φύσει—ποῖά ἐστι am Rande nachgetragen V corr