Περὶ ἀμφιβολίας.
Ἡ ἀμφιβολία διαιρεῖται προβολῇ ῥητοῦ, ἑτέρᾳ τοῦ αὐτοῦ ῥητοῦ προβολῇ κατὰ τὸ ἀμφίβολον, διανοίᾳ τοῦ νομοθέτου, τῷ περιέχοντι καὶ περιεχομένῳ, ἀντιθέσει, μεταλήψει, θέσει, ποιότητι καὶ γνώμῃ. — Εἰδέναι δὲ χρή, ὅτι, εἰ μὲν αὐτοτελὲς ζήτημα ἡ ἀμφιβολία εἴη,
γλίσχρον αὐτὸ ἀνάγκη εἶναι καὶ κατὰ τὴν διαίρεσιν ὡσαύτως ὑπόψυχρον· μέρος δὲ εἰ γένοιτο ζητήματος, χρήσιμον τὸ περὶ τὴν διαίρεσιν αὐτῆς γίγνεται. ἐν δὲ τοῖς ἀπὸ χρησμῶν καὶ λογίων πλαττομένοις ζητήμασι πᾶσι τοῦθʼ ὅπερ ἐστὶν εὑρίσκεται.
γλίσχρον αὐτὸ ἀνάγκη εἶναι καὶ κατὰ τὴν διαίρεσιν ὡσαύτως ὑπόψυχρον· μέρος δὲ εἰ γένοιτο ζητήματος, χρήσιμον τὸ περὶ τὴν διαίρεσιν αὐτῆς γίγνεται. ἐν δὲ τοῖς ἀπὸ χρησμῶν καὶ λογίων πλαττομένοις ζητήμασι πᾶσι τοῦθʼ ὅπερ ἐστὶν εὑρίσκεται.
1 2
Πρὸς οὖν ἐπίσκεψιν τῶν κεφαλαίων ἔστω ζήτημα
3
τόδε· ἑταίρα χρυσία εἰ φοροίη, δημοσια ἔστω, πεφώραται φοροῦσά τις ἑταίρα χρυσία καὶ δημοσίαν τίς φησιν αὐτὴν εἶναι, ἣ δὲ οὐκ αὐτὴν εἶναι δημοσίαν φησί, τὰ
χρυσία δέ. ἡ προβολὴ τοῦ ῥητοῦ ῾ δημοσίαν σε εἶναι κελεύει ὁ νόμοςʼ. — Ἡ ἑτέρα προβολὴ κατὰ τὸ ἀμφίβολον οὐκ ἐμὲ ἀλλὰ τὰ χρυσία᾿ . — Ἡ γνώμη τοῦ νομοθέτου ὑπʼ ἀμφοῖν πρὸς τὸ λυσιτελοῦν ἐξετάζεται, οἷον τιμωρίας ἄξιον τοῦτο ὑπέλαβεν ὁ νομοθέτηςʼ, καὶ ὃ
μὲν ἐρεῖ ὅτι ῾ τῆς μεγίστηςʼ, ἣ δὲ ὅτι ῾ τιμωρίας μὲν ἀλλὰ μετρίας, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀδικημάτων κατὰ λόγον τὰς τιμωρίας ἔταξε᾿ . — Τὸ περιέχον καὶ περιεχόμενον, ὅτι τῆς μὲν ἑταίρας δημοσίας γενομένης καὶ τὰ χρυσία ἔσται δημόσια, τῶν δὲ χρυσίων μόνων
γενομένων δημοσίων ἡ ἑταίρα ἀφεῖται. — Ἡ ἀντίθεσις 4 5 εὐθύς ἕπεται· ἔστι γὰρ οἷον ἀντεγκληματική, κατὰ ἑταίρας λόγον περαίνοντος τοπικῶς τοῦ κατηγόρου. — Ἧι πάλιν ἕπεται ἡ μετάληψις, οἷον ῾ εἰ καὶ ἑταίρα, ἀλλʼ 6 7 ἰδίαν ἔχουσά γε τῆς προαιρέσεως ταύτης ἐπιτιμίαν τὸ μὴ ὁμοίαν εἶναι ταῖς ἐλευθέραις μηδὲ τῶν αὐτῶν ἀξιοῦσθαιʼ,
καὶ ἅμα ἐλεεινολογήσεται δηλαδὴ πενίαν προβαλλόμενος ἤ τι τοιοῦτον ὁ λέγων ὑπὲρ αὐτῆς. — Ἡ ποιότης καὶ ἡ γνώμη ὡς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν. συμβέβηκε δὲ ἐν τούτῳ τῷ ζητήματι καὶ πλείονά γε τὴν ἐξέτασιν τῆς γνώμης εἶναι, εἰ καταφρονήσασα ἢ ἄλλως ἀγνοήσασα
τὸν νόμον ἐφόρεσε τὰ χρυσία.
χρυσία δέ. ἡ προβολὴ τοῦ ῥητοῦ ῾ δημοσίαν σε εἶναι κελεύει ὁ νόμοςʼ. — Ἡ ἑτέρα προβολὴ κατὰ τὸ ἀμφίβολον οὐκ ἐμὲ ἀλλὰ τὰ χρυσία᾿ . — Ἡ γνώμη τοῦ νομοθέτου ὑπʼ ἀμφοῖν πρὸς τὸ λυσιτελοῦν ἐξετάζεται, οἷον τιμωρίας ἄξιον τοῦτο ὑπέλαβεν ὁ νομοθέτηςʼ, καὶ ὃ
μὲν ἐρεῖ ὅτι ῾ τῆς μεγίστηςʼ, ἣ δὲ ὅτι ῾ τιμωρίας μὲν ἀλλὰ μετρίας, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀδικημάτων κατὰ λόγον τὰς τιμωρίας ἔταξε᾿ . — Τὸ περιέχον καὶ περιεχόμενον, ὅτι τῆς μὲν ἑταίρας δημοσίας γενομένης καὶ τὰ χρυσία ἔσται δημόσια, τῶν δὲ χρυσίων μόνων
γενομένων δημοσίων ἡ ἑταίρα ἀφεῖται. — Ἡ ἀντίθεσις 4 5 εὐθύς ἕπεται· ἔστι γὰρ οἷον ἀντεγκληματική, κατὰ ἑταίρας λόγον περαίνοντος τοπικῶς τοῦ κατηγόρου. — Ἧι πάλιν ἕπεται ἡ μετάληψις, οἷον ῾ εἰ καὶ ἑταίρα, ἀλλʼ 6 7 ἰδίαν ἔχουσά γε τῆς προαιρέσεως ταύτης ἐπιτιμίαν τὸ μὴ ὁμοίαν εἶναι ταῖς ἐλευθέραις μηδὲ τῶν αὐτῶν ἀξιοῦσθαιʼ,
καὶ ἅμα ἐλεεινολογήσεται δηλαδὴ πενίαν προβαλλόμενος ἤ τι τοιοῦτον ὁ λέγων ὑπὲρ αὐτῆς. — Ἡ ποιότης καὶ ἡ γνώμη ὡς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν. συμβέβηκε δὲ ἐν τούτῳ τῷ ζητήματι καὶ πλείονά γε τὴν ἐξέτασιν τῆς γνώμης εἶναι, εἰ καταφρονήσασα ἢ ἄλλως ἀγνοήσασα
τὸν νόμον ἐφόρεσε τὰ χρυσία.
Περὶ στάσεων. Hermogenes. ed. Hugo Rabe. United States. 2017.
Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.