Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

ΙϚ´ XVI (Duebn. XXII vulg. 6)

Ὅτι ὁ θεωρητικὸς βίος ἀμείνων τοῦ πρακτικοῦ.

Ἀλλʼ εἰ μὲν δίκην ἐφεύγομεν, ἡχθόμεθα ἄν τῷ δικαστῇ μὴ παρέχοντι ἑκατέρῳ ἐκ τῆς ἴσης τὴν ἀπολογίαν,
ἀλλʼ ἐοικότι τυράννῳ μᾶλλον ἢ δικαστῇ·

ἐπεὶ δὲ ἡ μὲν ἐν δικαστηρίοις ψῆφος καὶ τύχη ἔξω τοῦ κατὰ φιλοσοφίαν ἤθους καὶ τρόπου, κατήγορος δὲ λόγος λόγου, φίλος φίλου, ἐπὶ θήρᾳ τοῦ ἀληθοῦς γίγνεται γοῦν, καὶ δικαστηρίῳ τινὶ ἔοικεν ἡ τοιαύτη
βάσανος, φέρειν δῶμεν τήμερον τὴν ἀπολογίαν τῷ ἑτέρῳ τῶν λόγων, καὶ τῶν ἀνδρῶν τῷ θεωρητικῷ ἀτεχνῶς, ὥσπερ ἐπὶ δικαστῶν καθισταμένῳ καὶ ἀποτειναμένῳ πρὸς τὴν γραφήν· καὶ ἡ μὲν γραφὴ τοιάδε τὶς ἔστω, ἢ ὅτι ἐγγυτάτω.

Ἀδικεῖ Ἀναξαγόρας, γεγονὼς μὲν ἐν τῇ Κλαζομενίων ³⁴⁵ γῇ καὶ πόλει, καὶ μετασχὼν ἱερῶν καὶ ὁσίων, καὶ νόμων, καὶ τροφῆς, καὶ τῶν ἄλλων, ὧν καὶ οἱ λοιποὶ Κλαζομένιοι, ἐπαναχωρῶν δὲ ὥσπερ ἐκ θηρίων, καὶ μήτε ταῖς ἐκκλησίαις ἀναμιγνύμενος, μήτε εἰς Διονύσια
ἀπαντῶν, μήτε εἰς δικαστήρια, μήτε ἄλλοθι Κλαζομενίοις, ἀλλὰ αὐτῷ ἡ μὲν γῆ μηλόβοτος, ἡ δὲ ἑστία ἄοικος, διατελεῖ δὲ καθʼ αὐτὸν τὴν θαυμαστὴν σοφίαν, ἄνω καὶ κάτω στρέφων καὶ διερευνώμενος.’

Ἡ μὲν δὴ γραφὴ ταύτῃ ἐχέτω· ἀπολογείσθω δὲ
Ἀναξαγόρας ᾧδὲ πως·

‘Ὅτι μὲν πολλοῦ δέω ἀδικεῖν ὑμᾶς, ὦ ἄνδρες Κλαἀπολογία ζομένιοι, εὖ τοῦτο οἶδα· οὔτε γὰρ εἰς χρημάτων λόγον ἐπλημμελεῖσθέ τι ὑπʼ ἐμοῦ, οὔτε τὸ ἐμαυτοῦ μέρος ἀδοξοτέραν ὑμῖν τὴν πόλιν ἐν τοῖς Ἕλλησιν παρασκευάζω·
ἔν τʼ αὖ τοῖς πρὸς ἕκαστον ‖ ὑμῶν συμβολαιοῖς ⁶ ἀλυπότατον ἐμαυτὸν παρέχειν οἶμαι καὶ μέτριον, τῶν τε νόμων τῶν κειμένων, καὶ τῆς πολιτείας, ὑφʼ ἦς κοσμούμεθα, οὐκ ἔστιν ὅτου ἐλάττω ἔχω λόγον.

⁷

Λείπεται δή, εἰ μηδὲν ἀδικῶν ὑμᾶς ἐγὼ ἐν τοῖς καθʼ
ἡμέραν ἐμαυτοῦ διαιτήμασι καὶ τῷ τοῦ βίου σχήματι, γνώμῃ ἔτι ἁμαρτάνω, τοῦ μὲν ἔχειν αἰτίαν, ὡς ἀδικῶ δημοσίᾳ τὴν πόλιν, ἀφεῖσθαι με, τυχεῖν δὲ εἰς τὰ ἐμαυτοῦ ἰδίᾳ διδασκάλων, ἀλλʼ οὐ κατηγόρων.

Φράσω δὴ πρὸς ὑμᾶς, οἷον τοὐμὸν πρᾶγμα ἐστίν, οὐδὲν ὑποστειλάμενος,
εἰ καὶ μέλλω γέλωτα ὀφλισκάνειν τὸ ἐπιθύμημα ⁸ τοὐμὸν ῥηθέν.

Ἐγὼ γάρ, ὅτι μέν ἐστιν πολλοῦ ἄξιον δύναμις ἐν πόλει, καὶ κοινωνία βίου, καὶ ἔργων ἐπιφάνεια, καὶ χρῆσις πραγμάτων, σαφῶς οἶδα·

εὖ γε μὴν ἐπίσταμαι ταυτὶ τὰ πολλοῦ ἄξια, μετὰ μὲν τρόπου ἀρετῆς καὶ καλοκαγαθίας, εἰς μέγα πάνυ συντελοῦντα
τῷ σχόντι· εἰ δὲ μή, εἰς τοὐναντίον κατασμικρύνοντα καὶ καταβάλλοντα, καὶ μηδὲ τὸ λαθεῖν τοῖς ἔχουσιν, μοχθηρονοοῦσιν, παρεχόμενα.

Ἐκλαμπρύνουσι γὰρ αἱ δυνάμεις τοὺς ἄνδρας· καθόσον δʼ ἄν τις ἁμάρτῃ τοῦ καλοῦ, κατὰ τοσοῦτον αὐτοὺς
ἐξήλεγξαν.

Εἰ μὲν δή τις γνώμης ἔχοι καλῶς, τὴν ἐπιφάνειαν ἐν τῷ ἀσφαλεῖ κτησάμενος, τῆς δυνάμεως ὤνατο·

εἰ δὲ ταύτῃ ἐνδέων ἐπιθοῖτο, οἷς αὕτη χρῆται, ἀνάγκη πολυαμαθίᾳ τέχνης καὶ εὐπορίᾳ ὀργάνων σφαλῆναι τὸν χρώμενον.

Ταῦτάτοι ἐννοῶν, ἡγούμην δεῖν
φροντιστέον εἶναί μοι μᾶλλον, ἀλλʼ οὐ μὴ λάθω προσιὼν παρὰ δύναμιν τοῖς κοινοῖς πταίων περὶ αὐτὰ καὶ σφαλλόμενος· οὐδὲ γὰρ εἰ ἐν χορῷ ξυνᾴδειν ὑφʼ ὑμῶν ἐταττόμην, ἠδίκουν ἄν, πρὶν ἔχειν φωνῆς ἐμμελῶς, οὐκ ἐθέλων ἐγκαταμίγνυσθαι τῷ χορῷ.

Διά
⁹¹⁰ τοι ταῦτα τῆς μὲν γῆς, ὅπως μοι ἔξει καλῶς, ὀλίγα ἐφρόντιζον· κατεθέμην δὲ ἐμαυτὸν φέρων εἰς τοῦτον τὸν βίον, ἐξ οὐ τὸ εἰδέναι τῇ ψυχῇ παραγενόμενον, ¹¹ὥσπερ φῶς ὀφθαλ|μοῖς, τὴν ἀσφάλειαν τῇ λοιπῇ πορείᾳ
παρασκευάσει.

Τοῦτο γε μὴν τὸ φῶς κτητόν ἐστιν, 〈καὶ αὕτη ἡ ἐπιστήμη λαμβάνεται· ἀλλʼ οὐ λαμπάδες ἐν πανηγύρεσιν〉 οἷς τε λέγομεν Παναθήναια ὁδοὶ αἱ ἐπʼ αὐτὴν τετμημέναι, οὐ λῆροι, οὐδὲ φλυαρίαι, οὐδʼ ἐπιμέλειαι γεωργικαὶ οὐδὲ ἀγοραῖοι σπουδαί, οὐδὲ
δημώδεις κοινωνίαι, ἀλλʼ ἀληθείας ἔρως, καὶ ἡ τῶν ὄντων θέα, καὶ ἡ περὶ ταῦτα φιλοτιμία.

Ταύτῃ νομίσας ἰέναι δεῖν εἱπόμην τοῖς ἄγουσιν λόγοις, καὶ τὰ ἴχνη τῆς ὁδοῦ διεσκόπουν.

Καὶ τὰ μὲν ἐμὰ ταύτῃ ἔχει· ὅτι δὲ καὶ περὶ ὑμᾶς
τὰ ἄριστα καὶ τὰ δικαιότατα βουλεύομαι ταύτῃ ἰών, νῦν ἐρῶ.

Τὰ γὰρ κοινὰ σώζεσθαι φιλεῖ, οὐκ ἐὰν τὰ τείχη ὑμῖν ἀραρότα ᾖ, οὐδὲ νεὼς οἶκοι σωζόμενοι, οὐδὲ νῆες αὐταὶ πλέουσαι, οὐδέ γε στοαί, καὶ ἄλση, καὶ γυμνάσια, καὶ τεμένη, καὶ πομπεῖα (ταῦτα γὰρ δὴ εἰ
καὶ μὴ οἱ πολέμιοι, μηδὲ πῦρ, μηδὲ ἄλλή τις συμφορά, ἀλλʼ ὅ γε χρόνος λαβὼν οἰχήσεται)· τὸ δὲ σῶζον τὰς πόλεις ἡ ἁρμονία, καὶ ὁ τῆς πολιτείας κόσμος· ¹²¹³¹⁴ φημὶ κἀγώ. Ταῦτα δὲ ὑπὸ τῆς εὐνομίας γίγνεται, τὴν δὲ εὐνομίαν ἡ τῶν χρωμένων ἀρετὴ φυλάττει, τὴν δὲ ἀρετὴν διδόασιν οἱ λόγοι, τοὺς δὲ λόγους ἡ ἄσκησις, τὴν δὲ ἄσκησιν ἡ ἀλήθεια, τὴν δὲ ἀλήθειαν ¹⁵ἡ περὶ αὐτὴν σχολή.

Οὐ γάρ ἐστιν, οὐκ ἔστιν
ἄλλο ὄργανον, ᾧ κτητὸν ἀρετή, πλὴν ἀληθὴς λόγος, ὑφʼ οὗ παροξύνεται ἡ ψυχὴ καὶ ζωπυρεῖται, καὶ οὐκ εἰδυῖα μὲν μανθάνει, μαθοῦσα δὲ φυλάττει ἃ ἔμαθεν, φυλάττουσα δὲ χρῆται, χρωμένη δὲ οὐ σφάλλεται.

Τοῦτο ἡ διατριβή, τοῦτο ἡ σχολή, ἀληθείας μελέτη,
καὶ τέχνη βίου, καὶ ῥώμη λόγου, καὶ παρασκευὴ ψυχῆς,

καὶ ἄσκησις καλοκαγαθίας. Εἰ μὲν οὖν ταῦτα ἐπʼ οὐδὲν συντελεῖ τῶν καλῶν, ἢ συντελοῦντά γε οὐ δεδίδακται οὐδὲ ἤσκηται, ἀλλὰ εἰκῇ καί, εἰ ἔτυχεν, παρα γιγνόμενα, σκηνὴ τὸ χρῆμα, εἰσαγγελίας ἄξιον ὄντα ¹⁶ φῇς·

εἰ δὲ τοῦτο μὲν οὐδεὶς φήσει, οὐχ οὕτω μέμηνεν.
Ἀλήθειάν γε καὶ ὑγιῆ λόγον, καὶ ἀρετήν, καὶ γνῶσιν νόμου καὶ δίκης, οὐκ ἔστιν ἑτέρως λαβεῖν, ἢ περὶ αὐτὰ πραγματευόμενον, οὐ μᾶλλον ἢ τὰ σκυτοτομικὰ μὴ ¹⁷¹⁸¹⁹ περὶ αὐτὰ ἄγοντας σχολήν, ἢ τὰ χαλκευτικὰ μὴ πρὸς τῷ βουνῳ καὶ τῷ πυρὶ διημερεύοντας, ἢ τὰ κυβερνητικὰ μὴ θαλαττουργοῦντας καὶ ναυτιλλομένους·

πράττοντες μὲν ταῦτα ἀδικοῦμεν οὐδέν, ἀπολειπόμενοι δὲ
αὐτῶν, καὶ μηλόβοτον ἐῶντες τὴν ψυχὴν καὶ ἄγονον, ἦμεν ἂν γραφῆς καὶ εἰσαγγελίας.

Ἐγὼ μέν, ἃ νομίζω καὶ δίκαια ἄμα καὶ ἀληθῆ εἶναι, ἀπελογησάμην πρὸς ὑμᾶς, ὦ ἄνδρες Κλαζομένιοι· ἀξιῶ δὲ ὑμᾶς μὴ αὐτόθεν διενέγκαι τὴν ψῆφον, ἀλλʼ ἐπισχεῖν τὸ νῦν ἔχον,
αὐτόπτας δὲ καὶ θεατὰς γενομένους τῶν αὐτῶν ἐμοί· εἰ μέν τι χρηστὸν περιγίγνεται, δόξετε, διδαχθέντες ἔργῳ, ἀφεῖναι τῆς γραφῆς· εἰ δὲ μή, τότε ὑμεῖς μὲ ψηφιεῖσθαι τὰ ὑμῖν δοκοῦντα· ἡμεῖς δὲ καὶ ὣς περὶ²⁰ αὐτῶν καλῶς βουλευσόμεθα.’

Ταῦτα λέγοντος καὶ ἀπολογιζομένου τῶ Ἀναξαγόρου, γελάσονται, ὡς τὸ εἰκός, οἱ Κλαζομένιοι· οὐ γὰρ δὴ πιθανώτερός γε δόξει εἶναι τῆς γραφῆς, ἀληθῆ δὲ οὐδὲν ἧττον αὐτῷ λελέξεται, κἂν ἐκεῖνοι καταψηφφίσωνται.

Εἰ δέ που τὶς οἷος δικαστοῦ χώραν ἔχειν
μὴ κυάμῳ λαχόντος, ἀλλʼ ᾗπερ δεῖ χειροτονίᾳ δικαστοῦ μόνῃ, αὐτῷ τῷ εἰδέναι, πρὸς τοῦτον οὐχ ὡς ἀδικῶν, ²¹²² οὐδʼ ὡς φεύγων γραφήν, ἀπολογιεῖται, εἴτε Ἀναξαγόρας ἐν Κλαζομεναῖς, εἴτε ἐν Ἐφέσῳ Ἡράκλειτος, εἴτε ἐν Σάμῳ Πυθαγόρας, εἴτε ἐν Ἀβδήροις Δημόκριτος, εἴτε ἐν Κολοφῶνι Ξενοφάνης,, εἴτε ἐν Ἐλαίᾳ Παρμενίδης, εἴτε ἐν Ἀπολλωνίᾳ Διογένης, εἴτέ τις |
ἄλλος τῶν δαιμονίων ἐκείνων ἀνδρῶν·

[c] ἀλλʼ ἐξ ἰσοτιμιᾶς ²³ οὑτωσὶ πείθων καὶ διαλεγόμενος, συνετὰ συνετοῖς λέγων, καὶ πιστὰ πιστοῖς, καὶ ἔνθεα ἐνθέοις·

ὅτι τῇ τοῦ ἀνθρώπου ψυχῇ ἔνειμεν θεὸς δυνάμεις τρεῖς καὶ χώρας καὶ φύσεις, ὥσπέρ τινα ἀθροίζων ξυνοίκησιν
πόλεως·

ἧς τὸ μὲν ἄρχον καὶ προβουλευόμενον εἰς ἀκρόπολιν ἀναγαγών, ἰδρύσας αὐτοῦ, πλέον οὐδὲν αὐτῷ προσέταξεν λογισμοῦ·

τὸ δʼ ἀκμάζον, καὶ πράττειν δεινόν, καὶ τελεσιουργεῖν ἱκανὸν τὰ βουλευθέντα, συνῆψέν τε καὶ ξυνεκέρασεν διʼ ὑπηρεσίας προσταγμάτων
τῷ βουλευτικῷ·

τρίτον δʼ αὗ, τὸ ἀργὸν τοῦτο πλῆθος καὶ ἀκόλαστον καὶ βάναυσον, καὶ μεστὸν μὲν ἐπιθυμιῶν, μεστὸν δὲ ἐρώτων, μεστὸν δὲ ὕβρεως, μεστὸν ²⁴δὲ ἡδονῶν παντοδαπῶν, τρίτην ἔχειν μοῖραν, οἷον δῆμόν τινα ἀργόν, καὶ πολύφωνον, καὶ πολυπαθῆ,
²⁵²⁶²⁷ καὶ ἔμπληκτον.

Ταύτῃ δὴ νενεμημένης τῆς ψυχῆς τὴν οἰκονομίαν τῆς τοῦ ἀνθρώπου συντάξεως, στάσις ἐγγίγνεσθαι φιλεῖ, αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ἐν πόλει πάθος·

ὧν ἡ μὲν εὐδαίμων πόλις βασιλεύεται, τῶν ἄλλων μερῶν
εἰκόντων κατὰ τὸν τοῦ θεοῦ νόμον τῷ δυναμένῳ καὶ πεφυκότι ἐξηγεῖσθαι·

ἡ δὲ ταύτης ἐλλειπεστέρα κατʼ εὐδαιμονίαν πόλις, ἀριστοκρατίαν ὀνομάζουσο τὴν τῶν ἐν δυνάμει ξυνεληλυθότων ἀρχήν, ἐλάττων μέν ἐστιν βασιλευομένης, κρείττων δὲ δημοκρατουμένης, ἰσχυρὰ
μέν τις καὶ πρακτική, κατὰ τὴν Λακωνικήν, ἢ Κρητικήν, ἢ Μαντινικήν, ἢ Πελληνικήν, ἢ Θετταλικὴν πολιτείαν ἱσταμένη, φιλότιμος δὲ ἄγαν καὶ φιλόνεικος, καὶ δύσερίς, καὶ πολυπράγμων, καὶ ἰτητική, καὶ θαρσαλέα.

Τρίτον δʼ αὗ πολιτείας γένος, ὄνομα μὲν ²⁸εὔφημον δημοκρατία, τὸ δὲ ἀληθὲς ὀχλοκρατία, κατὰ
τὴν Ἀττικήν, ἢ Συρακοσίαν, ἢ Μιλησίαν, ἤ τινα ἄλλην πλήθους ἰσχύν, πολύφωνόν τε καὶ ἀκόλαστον καὶ παντοδαπόν.

Τριῶν δὴ πολιτειῶν, τρία τʼ οὖ τιμήματα βίων
ἴδοις ἂν ἐν ἀνθρώπου ψυχῇ·

κατὰ μὲν τὸ βουλευτικόν καὶ ἀρχικὸν καὶ ἐκποδὼν τῇ πράξει τὲ καὶ ²⁹³⁰ χειρουργίᾳ, τὸ θεωρητικὸν ψυχῆς γένος· τὸ δὲ πρακτικὸν δεύτερον, δευτέρως τιμώμενόν τε καὶ δοκιμαζόμενον· τήν τε ἐν ἀνδρὶ δημοκρατίαν οὐ χαλεπὸν ἰδεῖν· πολὺ γὰρ τὸ τῆς πολιτείας τοῦτο γένος ἐπινέμεται πᾶσαν ψυχήν.

Καὶ τοῦτο μὲν ἐατέον καὶ ἀποχειροτονητέον
τοῦ ἀρίστου· θεωρίαν δὲ πράξει παραβαλλομένην, ἑκατέραν τυγχάνουσαν τοῦ καλοῦ, τὴν μὲν θεωρίαν κατὰ τὴν γνῶσιν, τὴν δὲ πρᾶξιν κατὰ τὴν ἀρετήν, ποτέραν προτιμητέον; Ἀποκρίνεται ὁ λόγος·

ὅτι εἰ μὲν κατὰ τὴν χρείαν αὐτὴν ἱστάμεθα, τιμητέον
τὴν πρᾶξιν· εἰ δὲ κατὰ τὴν αἰτίαν τοῦ γενομένου καλῶς, προτιμητέον τὴν θεωρίαν. Ὥστε καὶ σπονδὰς ἑκατέρῳ σπεισάμενοι, νείμωμεν τὰς δυνάμεις καὶ τὸ σχῆμα τοῦ βίου τοῖς ἀνδράσιν ἢ κατὰ φύσιν, ἢ καθʼ ἡλικίαν, ἢ κατὰ τύχην.

Καὶ γὰρ φύσει διαφέρει ἕτερος
ἑτέρου· ὁ μὲν ἐν πράξει ἐξασθενῶν, εὐχερὴς δέ τις ὢν κατὰ τὴν ψυχὴν πρὸς θεωρίαν· ὁ δὲ ἐν μὲν θεωρίᾳ καματηρὸς ὤν, πράττειν δὲ ἐρρωμένος.

Διίστησιν ³¹³² δὲ καὶ ἡλικία τοὺς ἄνδρας· νεότητος μὲν γὰρ ἡ πρᾶξις· Ομηρος λέγει, κἀγὼ πείθομαι (X 71) νέῳ δέ τε παντʼ ἐπέοικεν.

Νέος μὲν γὰρ ὢν ὁ φιλόσοφος πραττέτω, λεγέτω, πολιτευέσθω,
στρατευέσθω, ἀρχέτω. Καὶ γὰρ οἱ Πλάτωνος ἐπὶ Σικελίαν δρόμοι καὶ πόνοι, καὶ περὶ Δίωνα σπουδή, κατὰ τὴν ἀκμὴν ἐγίγνοντο τῆς ἡλικίας·

γηράσαντα ³³δʼ αὐτὸν ὑπεδέξατο Ἀκα|δημία, καὶ βαθεῖα σχολή, καὶ λόγοι καλοί, καὶ θεωρία ἄπταιστος, ἐν πολλῇ καὶ
ἀμφιλαφεῖ ἀληθείᾳ κατατιθέμενον τὸ τοῦ βίου τέλος.

Καὶ Ξενοφῶντα νεανιευόμενον μὲν ἐν τοῖς ἔργοις φιλῶ, γηράσκοντα δὲ ἐν τοῖς λόγοις ἐπαινῶ.

Διίστησιν δὲ ἤδη καὶ τύχη· τὸν μὲν γὰρ δυνάμει καὶ πράξει ἀναγ‖καίᾳ περιέβαλλεν· τὸν δὲ σχολῇ καὶ ἡσυχίᾳ ³⁴
προσηνεῖ·

ὧν τὸν μὲν ἐπαινῶ ἐν τῷ ἀναγκαίῳ ἀνδριζόμενον· τὸν δὲ καὶ μακαρίζω μένον〈τα〉 καὶ ἐπαινῶ· μακαρίζω μὲν τῆς σχολῆς, ἐπαινῶ δὲ τῆς ἱστορίας.

Ἀλλὰ τὸν μὲν ἐκ τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἀσίαν πλέοντα, ἵνα ἴδῃ τὴν Αἰγυπτίων γῆν, καὶ τοῦ Νείλου
τὰς ἐκβολάς, ἢ πυραμίδας ὑψηλάς, ἢ ὄρνεις ξένους, ἢ βοῦν, ἢ τράγον, μακαρίζομεν τῆς θέας· κἂν ἐπὶ τὸν Ἴστρον τὶς ἔλθῃ, κἂν τὸν Γάγγην ἴδῃ, κἄν τις αὐτόπτης γένηται Βαβυλῶνος κειμένης, ἢ τῶν ἐν Σάρδεσιν ποταμῶν, ἢ τῶν ἐν Ἰλίῳ τάφων, ἢ τῶν ἐν Ἑλλησπόντῳ ³⁵³⁶ τόπων·

καὶ τῆς Ἀσίας ἐπὶ τὴν Ἐλλάδα περαιοῦνται στόλοι, ἢ ἐπὶ τὰς Ἀθήνησιν τέχνας, ἢ ἐπὶ τοὺς Θήβαισιν θυμούς, ἢ ἐπὶ τοὺς ἐν Ἀργει τόπους.

Ὁμήρῳ δὲ καὶ Ὀδυσσεὺς σοφὸς διὰ πολλὴν πλάνην, (α 3) πολλῶν δʼ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα, καὶ νόον ἔγνω·
τὰ δὲ Ὀδυσσέως θεάματα ἢ Θρᾷκες ἦσαν, ἢ Κίκονες οἱ ἄγριοι, ἢ Κιμμέριοι οἱ ἀνήλιοι, ἢ Κύκλωπες οἱ ξενοκκτόνοι, ἢ γυνὴ φαρμακίς, ἢ τὰ ἐν Ἅιδου θεάματα, ἢ Σκύλλα, ἢ Χάρυβδις, ἢ Ἀλκινόου κῆπος, ἢ ἡ Εὐμαίου αὐλή· πάντα θνητά, πάντα ἐφήμερα, πάντα ἄπιστα.

ὰ δὲ τοῦ φιλοσόφου ἀνδρὸς θεάματα τῷ εἰκάσω; ὀνείρῳ, νὴ Δί, ἐναργεῖ, καὶ πανταχοῦ περιφερομένῳ· οὗ τὸ μὲν σῶμα οὐδαμοῦ στέλλεται, ἡ δὲ ψυχὴ πρόεισιν, πᾶσαν γῆν, ἐκ γῆς ἐπʼ οὐρα|νόν, πᾶσαν μὲν ³⁷ περαιουμένη θάλατταν, πᾶσαν δὲ διερχομένη γῆν,
πάντα δὲ ἀέρα ἀνιπταμένη, συνθέουσα ἡλίῳ, συμπεριφερομένη σελήνῃ, συνδεδεμένη τῷ τῶν ἄλλων ἄστρων χορῷ, καὶ μονονουχὶ τῷ Διὶ συνοικονομοῦσα τὰ ὄντα καὶ συντάττουσα.

στόλου μακαρίου, καὶ θεαμάτων καλῶν, καὶ ὀνείρων ἀληθινῶν.

³⁸³⁹⁴⁰

Dialexeis. Maximus of Tyre. ed. Hermann Hobein. United States. 2017.

Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.

Current edition First1KGreek

Dialexeis (Greek) (Maximus of Tyre. Maximi Tyrii philosophumena. Hobein, Hermann, editor. Leipzig: Teubner, 1910.)

Notes on the current edition

Dialexeis

1. ιθ´

2. γραφή

3. 4 εἰ μὲν sq. cf. Dio Chrys. 61 8 ἀλλʼ οὖν μηδὲ δίκην δι- κάσῃς, φασί, πρὶν ἀμφοτέρων ἀκοῦσαι ‖ 9 λόγος λόγου ut or. 11. 1 a φίλος φίλου vi. or 7. 5 a vers. finen ‖ 16 Ἀναξαγόρας sq. cf. Plat. Hipp. mai. 281 c παλαιοὶ ἐκεῖνοι . . . ἔτι ὕστερον μέχρι Ἀναξαγόρου φαίνονται ἀπεχόμενοι τῶν πολιτικῶν πράξεων sq. Iulian. ep. ad Them. 264 b Codices RMNα (═ Stephanus) φ (Paccius) ; H (teste Davisio)

4. 16 ἀδικεῖ — p. 197. 3 θηρίων v ( : γεγονὼς)

5. 1 ΙϚ´ ‖ 3 in mge ιθ´ R! | ὅτι — πρακτικοῦ R add. nu- mero κβʹ Ζ adiect. λόγος βʹ φᾶ τοῦ αὐτοῦ ὅτι — πρακτικοῦ MΝ 7 ἡ μὲν] ἡμᾶς Nα(δ) ‖ 8 ἔθους Duebn. ‖ 9 〈ἐπεὶ〉 ἐπὶ Reiske θήρα 〈γοῦν〉 τοῦ Markl. ‖ 10 γοῦν] εἰ οὖν α(δ) μόνον Reiske del. Markl. (Duk) ‖ 11 φέρειν] φέρε φα(δ Δ) et ita Schenkl sed cf. Plat. epinom. 973 c πολλοὶ τὸν αὐτὸν λόγον φέρουσι (═ proferunt) δῶμεν] ἐνδῶμεν Schenkl ‖ 13. 14 ἀποτεινομένῳ α(δ Δ) ‖ 16 in mge γραφή (man. post.) R!

6. Ed. Duebn. p. 88

7. 77a

8. 3 ὡσπερεὶ θηρίον Scaliger ‖ 6 ἀλλʼ α(δ Δ°) ‖ 7 καθαυτὸν R! ‖ 11 in mge ἀπολογία (ut p. 196. 16) R! ‖ 13 ἐπλημμελεῖσθαί RM ὑπὸ ἐμοῦ α(δ Δ°) 14 ὑμῶν Markl. | τὴν (ante πόλιν) nescio unde om. θ corr. Markl. ‖ 20 ηαιτήμασι (═ διαιτήμασι lapsu aurium? vi. or. 17. 2i) unde (lapsu oculorum) καιτήμασι MN ‖ 21 ἔτι] τι Reiske (Duk.) ‖ 23 ἴδια ϛ (δ Δ) ‖ 25 μέλλει α(δ Δ) | ὀφιλισκάνειν R! τὸ ἐνθύμημα Scaliger (Duebn.) τὸ ἐπιτήδευμα Steph. Keiske διʼ ἐπιθύμημα Dav.

9. 8 ἐκλαμπρύνουσι — 11 ἐξήλεγξαν n ‖ 11 εἰ μὲν δή τις — 15 χρώμενον n

10. 4 ἐπίσταμαι (μαι in ras.) R! ‖ 5 εἰς (ante μέγα) om. α(δ Δ°) 8 μοχθηρονοοῦσιν Hob. μοχθηρὸν οὖσιν codd. (sine acc. R) μοχ- θηροῖς οὖσι α(δ Δ) | 9 καθʼ ὅσον α(δ Δ) | 10 ἁμάρτοι Nn ‖ 11 ἔχει n 12 ἐν τῷ] σὺν τῷ Markl. κτησάμενος] καταστησάμενος φα(δ) 13 ὤνατο (ω in ras. ex ο?) R | ταύτης Reiske | ἐπιθείτω n αὕτη] ἐκείνη Reiske ‖ 14 πολυμαθίᾳ N πολὺ ἀμαθίᾳ Dav. 〈ἐπὶ〉 πολὺ ἀμαθίᾳ Κnebel πολλῇ ἀμαθίᾳ α(θ) πολλὴ ἀμαθία Markl. Reiske (Duebn.) ἀπορίᾳ α(δ Δ) 15 δεῖν om. M (Δ) δὴ Heins ἀεὶ Hahn p. 11 16 μοι 〈ἐμοῦ〉 μᾶλλον Reiske | ἄλλου Heins. (Δ) ἢ ἄλλων Reiske | a voce λάθω incipit al. man. M 18 〈εἰ〉 add. φα(δ Δ) | ξυνᾴδειν (α in ras. ex οι) R! ‖ 19 ἠδι- κούμην MN

11. 77 b

12. 4 ὥσπερ φῶς ὀφθαλμοῖς vi. or 1 3b ‖ 10 ἀληθείας ἔρως vi. or. 1. 5 e ‖ 11 ἡ περὶ ταῦτα φιλοτιμία vi. simil or 1. 4c ὡραιότερον πρὸς φιλοτιμίαν (scil. ψυχῆς ἀγῶνα)

13. 8 οὐ λῆροι — p. 200. 2 ἀρετὴ p (omissis tamen 14 καὶ τὰ μὲν — 16 νῦν ἐρῶ et p. 200. 1 φημὶ — p. 200. 2 εὐνομίαν)

14. 4.5 πορίᾳ R ‖ 6. 7 lac. indic et expl. Hob. ‖ 7 〈οὐχ〉 οἷς φα(δ Δ) 〈οὐχ〉 ὡς Hahn | γε λέγομεν (vel τελοῦμεν) Reiske τὸ λεγόμενον Hahn Παναθηναίοις α(δ Δ) 〈καὶ αἱ〉 ὁδοὶ φα(δ Δ) 8 ἐπʼ αὐγὴν Meiser ‖ 10 〈ὁ〉 ἔρως Markl. ‖ 15 ταύτην Reiske ‖ 17 ἡμῖν H ὑμῶν Nα(δ) νεώσοικοι α(δ Δ) ‖ 17. 18 οὐδʼ αἱ νῆες Reiske 18 αὐταὶ] ἄριστα Markl ‖ 19 in mge σημείωσαι M | πόπια R (sine acc.) MN om. p ‖ 22 πόλεις 〈οὐχ〉 ἡ ἁρμονία Reiske

15. Ed. Duebn. p. 89

16. 78a

17. 6 ἀληθὴς λόγος sq. vi or 1. 8 e ‖ 7. 8 οὐκ εἰδυῖα μανθάνει vi. or 10. 5 h ἀνάγκη γὰρ ἢ εὑρόντα εἰδέναι ἢ μαθόντα ‖ 15 σκηνὴ χρῆμα or. 1 6 g

18. 5 οὐ γάρ ἐστιν — 9 σφάλλεται n

19. 1 φημὶ κἀγώ del. Meiser ‖ 2 εὐνομίαν 〈καὶ〉 ἡ τῶν p ‖ 8 μὲν (post εἰδυῖα) om. n ‖ 9 φυλάττουσα] μαλάττουσα MN ‖ 11 βίου] λόγου MNα(δ) | λόγου] λόγων N βίου α(δ) ‖ 12. 13 οὐδενὶ (suprascr ι man. rec.) R ‖ 13 14 οὐ διδακτὰ οὐδὲ ἀσκητά Meiser ‖ 14 ἀλλ᾿ α(δ Δ) | εἰκῆ καὶ α(θ) εἰκῆ σύνεστι καὶ Reiske | ὡς (pro εἰ) ἔτυχε ϛ (δ Δ) παραγίνεται Markl. ‖ 15 σκηνῆς N Reiske σύνεστι Dav.2 ceterum „scaevam“ (err. typ. pro „scaenam“) σ2 unde fuerunt qui concluderent ἀπηνὲς fuisse in φ χρῆμα] σχῆμα nescio unde Duk. 〈οὐκ( καὶ)〉 εἰσαγγελίας Reiske(Markl.) | ὄντα om. MNα(θ) ὂν καὶ Schenkl ὡς Reiske an 〈ἄξι〉ον γρα(φῆς)? ‖ 16 φῇς] γραφῆς Schenkl Meiser μέμηνεν 〈οὐδεὶς〉 Reiske ‖ 17 ἀλήθειαν δὲ Markl. (Duebn.)

20. τέλος ἀπολο γίας

21. 20 κύαμῳ λαχόντος vi. or. 3. 5 c

22. 1 ἄγοντας 〈ας in ras.) R! ‖ 1. 2 πρὸς καὶ βαύνῳ δ corr. Markl πρὸς τῷ κλιβάνῳ Reiske ‖ 3 〈καὶ〉 πράττοντες eiske 6 ἤμην H εἴημεν α(δ) γραφῆς 〈ἄξιοι〉 καὶ α(δ Δ) ‖ 7 ἀπελογι- σάμην Nα(δ Δ) 11 μέντοι MN περιγίγνεσθαι Heins.(Δ) ‖ 13 ψηφιεῖσθαι RMN (suprascr. ε) cf Dürr l. l. p. 43 ψηφιεῖσθε cett. (δ Δ) | in mge τέλος ἀπολογίας (ut p. 196. 16) R! ‖ 15 ἀπο- λογουμένου Reiske ‖ 18 δὲ ?? οὐδὲν Ri! ‖ 19 ἔχει M ‖ 20 λα- χών Reiske (Duebn.) | ἥπερ Ϛ(δ Δ) | δεῖ Bob. δὴ codd. (δ Δ) χειροτονία ϛ(δ Δ) 21 μόνη ϛ(δ Δ) | αὐτοῦ MN

23. 78 b

24. Ed. Duebn. p.90

25. 9 δυνάμεις τρεῖς cf. Albin. 23 Apul. dogm. Plat. I 13 Ps. Plut. vit. Hom. 129 Sallust. 10 Plat Tim. 70a republ. IV 440 e Phaedr. 246a Diels dox. 587 12 ἀκρόπολιν i.e. ‘caput’ cf. Plat. republ. VIII 560 b τὴν . . ψυχῆς ἀκρόπολιν Tim. 70a Norden ann Fleck 18. 278 16 βουλευτικῷ cf. etiam Stob. ecl II 117 Norden ann. Fleck. 18. 277 1) ‖ 16. 17 τὸ ἀργὸν τοῦτο πλῆθος vi. or. 27 6 c συνεπιθυμῇ δὲ sq. or. 29. 3 a καὶ οὗτοι sq. vi. etiam or. 15. 5 a τοσούτῳ ὄχλῳ ἀργῶν 17 ἀκόλαστον 2q. non ἀπολαυστικὸν sed παθητικὸν μέρος ψυχῆς spectat ut or. 27. 5 d sq. 20 οἷον δῆμόν τινα v. or. 7. 2 c πολύφωνον καὶ πολυπαθῆ ═ or. 7. 2 d

26. 1 εἴτε — 6 ἀνδρῶν p

27. 3 ἀυδήροις (sic!) MN ‖ 4 Ἐλέᾳ φ α p (δ Δ) ‖ 7 οὑτοσὶ Markl. 15 συνεκέρασε MNα(δ Δ°) ‖ 16 ἀργὸν] ἄλογον Markl. ‖ 19 ἔχει MN

28. 79 a

29. 1 ἔμπληκτον ═ or. 7. 2 d ‖ 5. 6 δυναμένῳ καὶ πεφυκότι vi or 38 6 d ‖ 10 Λακωνικήν, ἢ Κρητικὴν cf Plato republ. 8 544c vi. etiam or. 27. 7 a

30. 1 δὴ] δὲ ‖ 1. 2 τῇ οἰκονομίᾳ Reiske (Duebn) ‖ 3 πόλει] πόλεσι Reiske (Duebn.) post πάθος lacunam indic Markl. sed ὧν (scil πόλεων) ἡ . . πόλις eadem structura qua or. 12. 4 f πονη- ρῶν . . ὁ μοχθηρὸς intellegendum ‘ibi, in ea reʼ ‖ 5 τῷ in ras. R! ‖ 6 ἐλλιπεστέρα Ϛ (δ Δ) ‖ 8 cum ἐλάττων denuo man. prior incipit M | ἐστιν om. N (qui ἐβασιλευομένης) α(δ) ‖ 16 Συρακου- σίαν Ϛ(δ Δ°) ἤ τινος ἄλλου Nα(δ) ‖ 18 παντοδαπόν (όν in ras ex ων?) R! 19 τρία — 20 ψυχῇ om. M | δʼ αὖ N αὖ δ ταῦτα Reiske (Duebn.) τιμήματα (vi p. 204. 2 δευτέρως τιμώμενον) R μι- μήματα cett.(δ Δ) βίων del. Markl (de duplici editione cogitans)

31. 1 θεωρητικὸν sq. cf. Stob. ecl lI 144 Archyt. ap. Stob ecl II 130 Dio Chrys III 41 Albin. 33 Themist. II 35 Plut. lib educ 10. ‖ 5 καὶ τοῦτο sq. cf. Plut. educ lib. 10 τριῶν γὰρ ὄντων βίων ὧν ὁ μέν ἐστι πρακτικός, ὁ δὲ θεωρητικός, ὁ δὲ ἀπο- λαυστικός, ὁ μὲν ἔκλυτος καὶ δοῦλος τῶν ἡδονῶν, ζωώδης καὶ μικροπρεπής ἐστιν· ὁ δὲ θεωρητικὸς τοῦ πρακτικοῦ διαμαρτά- νων, ἀνωφελής· ὁ δὲ πρακτικὸς ἀμοιρήσας φιλοσοφίας ἄμουσος καὶ πλημμελής ‖ 10 εἰ μὲν sq. vi. or. 27. 4 d (de virtute) cf. Ps. Plut. vit. om. 144 ὁ βίος ἐκ πράξεων καὶ λόγων συνέστηκε Muson. ap. Stob. flor 27. 78 Diog Laert. VII 92 (Panaetii) Albin. 3 Archyt. ap. Stob. ecl II 230 Dio Chrys. III 41 Themist lI 35 Plat republ VIII 544 d

32. 1 θεωρητικὸν 〈ὂν〉 Reiske ‖ 5. 6 ἀποχειροτονητέον γε (τε N) τοῦ N φ α (δ) ‖ 6. 7 παραβάλλομεν Heins. ἢν (εἰ) παραβάλλομεν Dav. (Markl.) 10 αὐτῶν Markl. τιμητέον] προτιμητέον Markl. (Duebn.) et ita Schenkl ‖ 17 θεωρίαν (ω in ras.) R!

33. 79 b

34. Ed. Duobn. p.91

35. 12. 13 διίστησιν . . τύχη sim or 1. 10a

36. 3 versum Iliadis Σ 71 esse adnotant Dav. Duk. falso quidem ‖ 8 Ἀκαδήμεια duebn. 10 ἀμφιλαμφεῖ Na ! | κατατιθέ- μενοι Na ‖ 11 μὲν in ras. R! ‖ 13 τὸν μὲν R! τὸ μὲν MN 14 ἀναγκαίᾳ RH om. cett. (δ) περιέβαλε HMφ(Δ) περιέλαβε Nα(δ) corr. Markl. ‖ 16 μακαρίζω μένον〈τα〉 καὶ Hob. μακαρι- ζόμενον καὶ RN μακαρίζω καὶ cett. (δ Δ) μακαρίζω μᾶλλον καὶ Schenkl 17 ἱστορίας] ἡσυχίας Markl. ‖ 20 ὄρνις MN ‖ 21 μα- καρίζω μὲν N (in mge) H φ Steph.

37. 80a

38. 5 πολλῶν sq vi. or. 15. 6 c etiam or 34. 7 b καὶ τῶ Ὀδυσσεῖ sq. 7 Κιμμέριοι οἱ ἀνήλιοι vi. or. 25. 4 a οὐδὲ γὰρ sq. ‖ 12 ὀνεί- ρῳ sq. vi. or. 21 7 e cf. Plat. republ. 7. 534 c τὸν νῦν βίον ὀνει- ροπολοῦντα καὶ ὑπνώττοντα vi. etiam or. 10. 3 b ‖ 13 ἡ δὲ ψυχὴ sq. vi. or. 10 3 e ὑπὸ δὲ τῆς sq

39. 6 τὰ δὲ Ὀδυσσέως — 10 αὐλή n

40. 1 (pro καὶ) τῆς Dav. ‖ 2 3 Θήβεσι (i. e Θήβαισι) N Θήβῃσι α(Δ) |3 θιμούς (in mge θιάσους) μύθους Scaliger πύργους Meiser τύπους Markl ‖ 4 διὰ 〈τὴν〉 πολλὴν Reiske ‖ 8 γυνὴ offendit Markl. ‖ 11 θεάματα] θαύματα (vel δείματα) Markl. del. Meiser 12 Δία α(δ Δ°) ‖ 13. 14 περίεισι α(θ) πρόσεισι Markl. πρόεισιν ἐπὶ Dav.2 (Duebn.) ‖ 14 πᾶσαν γῆν del. Meiser γῆς δʼ ἐπʼ Reiske γῆς δʼ ἄνεισιν ἐπʼ Duk. ‖ 16 ἀνιπταμένη] διιπταμένη Reiske 17 συνδεδινημένη Markl ‖ 19 ἀ MN (θ) ‖ 20 ἀληθεινῶν N

Maximus of Tyre Dialexeis 16

ed. Hermann Hobein

Search the Perseus Catalog for:

ΙϚ´ XVI (Duebn. XXII vulg. 6)

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers