Notes on the current edition
Constitution of the Athenians
1.
1
2.
1 θεληι L, ut opinor, non θελητ, ut Wn τὰ ὄντα νέμεσθαι suppl. e lex. Cant. (v. testim.) 2 ἐμφανῶν κατάστασιν suppl. K-W e Poli. ενγραψαι L 4 οσσκη clare L, non ροσκη, ut dicunt K-W (?Wn) 5 ἢ εἰσάγειν suppl. Lipsius 7 ἕως . . τετταρακαιδεχέτις restit. BI.; τεις L*, της L 4 8 καὶ τοὺς ἐπιτρόπους suppl. Brooks, K-W 9 μὲν ἄρχων suppl. K-W, H-L 10 ὧν Bl.; v non certum est; οὓς Harp.
3.
2 Harpocr. εἰς ἐμφανῶν κατάστασιν: ὄνομα δίκης ἐστὶν ὑπὲρ ροῦ τὰ ἀμφισβητήσιμα ποιῆσαι (sic Epitome; εἶναι codd.) ἐν φανερῷ. Ἱσαῖος ἐν τῷ περὶ τοῦ φιλοκτ΄μονος κλήρου. ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ἐν τῇ Ἀθηναίων πολιτείᾳ πρὸς τὸν ἄρχοντά φησι λαγχάνεσθαι ταύτην τήν δίκην, τὸν δὲ ἀνακρίναντα εἰσάγειν εἰς τὸ δικαστήριον. (Epitomen exscr. Suid.). Cf. Lex. Bekk. quintum (BA 254,24; exscr. Etym. M. 357,50) επιβολὴ καὶ ἐπιβάλλειν: ζημίας ὄγομα, τὸ τὸν ἄρχοντα ἢ τὴν βουλὴν χρήματα ὁρίζειν τινὶ ζημίαν δοκοῦντι ἀδικεῖν τὰ δημόσια ἢ ὀρφανοὺς ἢ κατέσειν τὰ ἀλλότρια καὶ μὴ εἰς ἐμφανὲς ἄγειν . . . . . Eadem glossa plenior et purior servata est a Suida s. v. ἐπιβολή Ι: . . . ὡς ὁριζομένη ζημία τοῖς ἁλοῦσιν ἐξημαρτηκέναι περὶ ὀρφανοὺς ἐπιτρόποις ἢ καὶ ἄλλοις τισὶ τῶν τὰ δημόσια μὴ καλῶς διοικησάντων ἢ τοῖς κατέχουσι τὰ ἀλλότρια καὶ μὴ εἰς ἐμφανὲς καθιστᾶσιν. ἣν οἱ ἄρχοντες ζημίαν ὁρίζουσιν, ἐπιβολὴ καλεῖται . . . (Suidam descripsit schol. Aldin. Ar. Vesp. 769).
4.
8 Harpocr. s. v. σῖτος . . . . . σίτος καλεῖται ἡ διδομένη πρόσοδος εἰς τροφὴν ταῖς γυναιξὶν ἢ τοῖς ὀρφανοῖς, ὡς ἐξ ἄλλων μαθεῖν ἔστι καὶ ἐκ τοῦ Σόλωνος ᾱ ἄξονος καὶ ἐκ τῆς Ἀριστοτέλους Ἀθηναίων πολιτείας . . . . . (Epitomen exscr. Phot. I suid. II).
5.
9 Poll. VIII 90 ὁ δὲ βασιλεὶς μυστηρίων προέστηκε μετὰ τῶν ἐπιμελητῶν καὶ Ληναίων καὶ ἀγώνων τῶν ἐπὶ λαμπάδι καὶ τὰ περὶ τὰς πατρίους θυσίας διοικεῖ· δίκαι δὲ πρὸς αὐτὸν λαγχάνονται ἀσεβείας, ἱερωσύνης ἀμφισβητήσεως, καὶ τοῖς γένεσι καὶ τοῖς ἱερεῦσι πᾶσιν αὐτὸς (leg. οὖτος) δικάζει, καὶ τὰς τοῦ φόνου δίκας εἰς Ἄρειον πάγον εἰσάγει, καὶ τὸν στέξανον ἀποθέμενος δὺν αὐτοῖς δικάζει. προαγορεύει δέ τοῖ ἐν αἰτίᾳ ἀπέχεσθαι μυστηρίων καὶ τῶι ἀλλων νομίμων. δικάζει δὲ καὶ τὰς τῶν ἀψὐχων δίκας (exscr. schol. Plat. Euthyphr. 2 A ) — Schol. Plat. Phaedr. 235 D: ὁ oe βασιλεὺς μυστηρίων προνοεῖται καὶ τὰς θυσίας τὰς πατρίους διοικεῖ. Lex. Bekk. quint. (BA 219,14) βασιλεύς: βασιλεύς ἀστιν εἶς τῶν θ ἀρχόντων. ὁ δὲ βασιλεὺς μυστηρίων ἐπιμελεῖται μετὰ τῶν ἐπμελητῶν, οὓς ὁ δῆμος ἐχειροτόνησεν. γραφαὶ δὲ λαγγάνονται πρὸς αὐτὸν ἀσεβείας καἲ ἄν τις ἱερωσύνης ἀμφισβητήσ}η, προστιμᾷ. διαδικάζει δὲ καὶ τοῖς γένεσι καὶ τοῖς ἱερεῦσι τὰς ἀμφισβητήσεις τὰς ὑπὲρ τῶν γερῶν. λαγχάνονται δὲ καὶ αἰ τοῦ φόνου δίκαι πᾶσαι πρὸς τοῦτον. — Harpocr. s. v. ἐπιμελητὴς τῶν μνστη- ρίων: . . . . . Ἀρστοτέλης ἐν Ἀθηναίων πολιτείᾳ φηὶν οὕτως· ὁ δὲ βασιλεὺς πρῶτον μὲν μυστηρίων ἐπιμελεῖται μετὰ τῶν ἐπιμελητῶν, οὓς ὁ δῆμος ἐχειροτόνει, δύο μὲν ἐξ Ἀθηναίων ἁπάντων, ἕνα δ᾿ ἐξ Εὐμολπιδῶν, ἔνα δ᾿ ἐκ Κηρύκων.” (Epitomen exscr. [ex Photio] Etym. gen. [ex quo Et. M. 362,9] et Suid.)
6.
p. 29
7.
2
8.
3
9.
2 δ(ε) κηρ L, δ᾿ ἐκ Κηp. Harp. (K-W, H-L, cett.); superscriptum κ, quod vidit Wn, dubium est ληναιων L, quod retinent K- W 3 Ἐπιληναίων), corr. Bywater, al. 2. 3 πομπή τε καὶ ἀγών Kaibel π. καὶ ἀγ. H-L); η, quod vidit Wn, potest etiam aliud aliquid esse 4 τίθησι] διατίθησι Richards, K-W, H-L; sed cf. p. 60,3 καταγιγνώσκουσι . . . γνῶσθεν (S, Bl.) 8 ἱερῶν L (coniecerat Richards) Phot.; γερῶν Lex. Bekk. quint. (p. 219,14), K-W (v. testim.) 11 ἢ τρώση recte K-W (non supra vers., ut Bl) 12 φαρμάκων Poll., Dem. 23, 24 (K-W, S, Bl.); φαρμακον L aTtoxTetvT) L
10.
6 Harpocr. s.| v. ἡγεμονία δικαστηρίου: . . . . . ἄλλαι πρὸς ἄλλους τῶν ἀρχόντων ἐλαγχάνοντο δίκαι, τὰς δὲ ἀπενεχθείσας αἱ ἀρχαὶ κατὰ τὸν αὑτῆς ἑκάστη νόμον εἰσῆγον εἰς δικαστήριον ἡγουμένη καὶ προεστῶσα, οἶον πρὸς μὲν τὸν ἄρχοντα αἱ τῶν ὀρφανῶν καὶ ἐπικλήρων, πρὸς δὲ τὸν βασιλέα αἱ τῆς ἀσεβείας . . . (Epitoraen exscr. Phot. I [unde Etym. gen., ex quo Et. M. 418,29] et Suid. II). Lex. Bekk. quintum s. v. τίνες ποίωι δικαστηρίων εἶχον τὴν ἡγεμονίαν (BA 310,7): . . . . . ὁ βασιλεὺς εἰσάγει τὰς φονικὰς ἁπάσας, ἐπεὶ καὶ προαγορεύει τὸν ἀνδροφόνον εἴργεσθαι τῶν νόμων, καὶ περὶ τῶν ἱερῶν καὶ τοῖς γένεσι δικάζει. Phot.II = Suid. I s. V. ἡγεμονία δικαστηρίου: τοῖς ἄρχουσιν οὐ πάσας πᾶσιν ἐφεῖτο δικας εἰσάγειν ἀλλὰ τῷ μὲν ἄρχοντι . . . . ., τῷ μέντοι γε βασιλεῖ τάς τε φονικὰς καὶ τὰς τῆς ἀσεβείας καὶ ἄν τις ἱερωσύνης ἠμφισβήτει, πρότερον δὲ καὶ τὰς περὶ τῶν ἱεβῶν τοῖς ἱερεῦσιν ἀμφισβητήσεις. προηγόρευε δὲ καὶ τῶν ωόμων εἴργεσθαι τοὺς ἐν αἰτίᾳ ἐναντία codd., corr. Dobree). Phot. Suid.
11.
10 Poll. VIII 117 δικαστήρια Ἀθήνησιν. Ἄρειος πάγος· ἐδίκαζε δὲ φόνου καὶ τραύματος ἐκ προνοίας καὶ πυρκαϊᾶς καὶ φαρμάκων, ἐάν τις ἀποκτείνῃ δούς. Lex. Bekk. quint. (BA 311,9): περὶ Ἀρείου πάγου· αὕτη κρίνει τὰς φονικὰς δίκας καὶ φαρμάκων καὶ πυρκαϊᾶς.
12.
13 Harpocr. βουλεύσεως: ἐγκλήματος ὄνομα ἐπὶ δυοῖν πραγμάτοιν ταττόμενον, τὸ μὲν γάρ ἐστιν, ὅταν ἐξ ἐπιβουλῆς τίς τινι κατασκευάσῃ θάνατον, ἐάν τε ἀποθάνῃ ὁ ἐπιβουλευθεὶς ἐάν τε μὴ. τὸ δ᾿ ἕτερον, ὅταν τις ἐγγεγραμμένος ὡς ὀφείλων τῷ δημοσίῳ αὐτὸς δικάζηταί τινι ὡς οὐ δικαίως αὐτὸν ἐγγεγραφότι. τοῦ μὲν οὖν προτέρου μάρτυς Ἰσαῖος Ἱσαῖος ἐν τῲ πρὸς- Εὐκλείδην ἐπὶ Παλλαδίῳ λέγων εἶναι τὰς δίκας, Δείναρχος δἐ ἐν τῷ κατὰ Πιστίου ἐν Ἀρείῳ πάγῳ. Ἀριστοτέλης δ᾿ ἐν τῇ Ἀθηναίων πολιτείᾳ τῷ Ἱσαί[{ω . . . . . (Epitomen exscr. Suid.).
13.
p. 29
14.
4
15.
1 ομολογη φη L 4 αιδεσις L*, ρ super δ scr. L 4; puncta iuxta ιδ α.ιδ.εσις) posuisse correctorem, ut putant K-W, Bl (unde hic cum Weilio ἄρεσις legit), non verum est; id quod ante ι punctum esse videtur, re vera pars litterae α est 6 ταῦτ᾿] τα L, sed u non certum est ἐφέται supplevi ex Harp. etc. (v. testim.): Wn . . . . ς sibi visus est legere (unde ἄνδρες K- W 3); equidem α omnino discernere nequeo, et quae in fine versus σ esse videtur potest etiam linea ad spatium supplendum esse, sicut alibi fit (e. g. vers. 36 huius pag.) τ(ων) om, L*. suprascr. L 4 7 ἐν Ispip Bl (Wn, K- W 3), quod cum vestigiis incertis satis congruit 8 δικαζη L 9 νόμος Bl, fortasse recte; δ[ίκαιον], quod post van Leeuwen accepi, spatio nimium est, nisi abbreviatum fuerit, et compendii nullum est vestigium 10 ὅταν δὲ . . . ζῴων (68,2)] locus, ut videtur, corruptus; desideratur enim nomen iudicii ἐπὶ Πρυτανείῳ, quo tales caussae audiebantur (cf. Poll. VIII 120, Harp. s. v. ἐπὶ Πρυτανείῳ, id. s. v. ἐφέται) ειδη L
16.
1 Harpocr. s. v. ἐπὶ Παλλαδἰῳ: . . . δικαστήριόν ἐστιν οὕτω καλούμενον, ὡς καὶ Αριστοτέλης ἐν Ἀθηναίων πολιτείᾳ, ἐν ᾦ δικάζουσιν ἀκουσίου φόνου καὶ βουλεύσεως οἱ ἐφέται (Epitomen exscr. Suid. et [ex Photio] Etym. genuinum, ex quo Symeo et Et. M. 362,43). — Poll. VIII 118 τὸ δ᾿ ἐπὶ Πᾳλλαδίῳ· ἐν τούτῳ λαγχάνεται τερὶ τῶν ἀκουσίων φόνων. — Lex. Bekk. quint. (BA 311,3) ἐπὶ Παλλαδίῳ: οἱ ἀκούσιοι φόνοι ἐν τοὐτῳ ἐκρίνοντο. . . . Glossa in lexico Bekk. quinto (BA 257,23) misere decurtata ἐφέται καὶ ἐπὶ Παλλαδίῳ: δικαστήριόν ἐστιν οὕτω καλούμενον καὶ οἱ ἐν αὐτῷ κρίνοντες κριταὶ ἐφέται καλοῦνται plenior exstat [ex Photio] in Etym. genuino [unde Symeo et Etym. M. 362,43] et in Lex. Patm. p. 137, unde haec apponenda: Et. gen. ἐπὶ Παλλαδίῳ· δικαστήτιον Ἀθήνησιν ἐν ᾧ περὶ ἀκουσίου φόνου ἐδίκαζον . . . et Lexicon Patm. ἐφέται ἦσαν ἄνδρες ݲ ἐξειλεγμένοι, ἐδίκαζον δὲ τοὺς ἀκουσίους φόνους > ἐὰν ξένος ἢ δοῦλος ἦν ὁ ἀναιρεθείς. . . . . . Schol. Aisch. II 87 (Vat. Laur. gim.): ἐπὶ Παλλαδίῳ] ἐπὶ τούτῳ ἐχρίνοντο οἱ ἀκούσιοι φόνοι. οἱ δὲ ἐν τούτῳ τῷ δικαστηρίῳ δικάζοντες ἐκαλοῦντο ἐφέται, ἐδίκαζον δὲ ἀκουσίου φόνου καὶ βουλεύσεως καὶ οἰκέτην ἢ μέτοικον ἢ ξένον ἀποκτείναντι ἀποκτεῖναι codd., corr. H. Sauppe).
17.
3 Harpocr. ἐπὶ Δελφινίῳ: δικαστήριόν ἐστιν οὕτω καλούμενον Ἀθήνησιν. δικάζονται δὲ ἐνταῦθα οἱ ὁμολγοῦντες μὲν ἀπεκτονέναι, δικαίως δὲ πεποιηκέναι τοῦτο λέγοντες, ὡς Δημοσθένης ἐν τῷ κατ᾿ Ἀριστοκράτους δηλοῖ καὶ Ἀριστοτέλης ἐν τῇ Ἀθηναίων πολιτείᾳ (Epitomen exscr. Suid, et [ex Photio] Etym, genuinum, unde Symeo et Et. M. 358,56). — Lex. Bekk. quintum (BA 311,13) ἐπὶ Δελφινίῳ ὁμολογούμενος φόνος ἔννομος δικάζεται. Lex. Patm. s. V. ἐπὶ Δελφινίῳ p. 138 . . . ὅθεν καὶ οἱ ἐνταῦθα κρινόμενοι ἐπὶ φόνοις ὁμολογουμένοις μέν, δικαίως δὲ γεγονόσι δικάζονται.
18.
6 Harpocr. s. v. ἐφέται: . . . οἱ δικάζοντες τὰς ἐφ᾿ αἵματι κρίσεις ἐπὶ Παλλαδίῳ καὶ ἐπὶ Πρυτανείῳ καὶ ἐπὶ Δελφινίῳ καὶ ἐν Φρεατοῖ ἐφέται ἐκαλοῦντο (Epitomen exscr. Phot.III Suid. III).
19.
10 Harpocr. ἐπὶ Πρυτανείῳ: δικαστήριόν ἐστι καὶ τοῦτο φονικόν, δικάζει δὲ ἄν τι τῶν ἀψὐχων ἐμπεσὸν ἀποκτείνῃ τινά, τοῦτο δἐ ἐστιν, ἐὰν λίθος ἢ ξύλον ἢ σίδηρος ἤ τι τοιοῦτον, καὶ τὸν μὲν βαλόντα ἀγνοῇ, αὐτὸ δὲ εἰδῇ καὶ ἔχῃ τὸ τὸν φόνον εἰργασμένον. Epitome ἐπὶ Πρυτανείῳ: φονικὸν δικαστήριον, ὅταν τὸ μὲν ἀποκτεῖναν βέλος ἢ λίθος ἤ τι τοιοῦτον φανερὸν ᾖ, ὁ δὲ δράσας μή. ἀρχαῖον γὰρ ἔθος ἧν τὸ καὶ τὰ ἄψυχα κρίνειν, εἰ χρὴ ἐξορίζεσθαι (exscr. Suid. et [ex Photio] Et. genuinum, unde Symeo et Et. M. 362,55). — Lex. Bekk. quint. (BA 311,15) ἐπὶ Πρυτανείῳ· ἐὰν λίθος ἢ σίδηρος ἢ ξύλον φανῇ (sic!), τὸν δὲ δράσαντα ἀγνοῇ (lex. Patm. 138,75). Cf. Poll. VIII 120 τὸ ἐπὶ Πρυτανείῳ δικάζει περὶ τῶν ἀποκτεινάντων, κἂν ὦσιν ἀφανεῖς, δικάζει δὲ καὶ περὶ τῶν ἀψύχων τῶν ἐμπεσόντων καὶ ἀποκτεινάντων. προειστήκεσαν δὲ τοὐτουτοῦ τοῦ δικαστηρίου οἱ φυυλοβασιλεῖς, οὒς ἔδει τὸ ἐμπεσὸν ἄψυχον ὑπερορίσαι. haec omnia vix ex Aristotele desumpta.
20.
p. 2
