Aeschylus Eumenides 976

Ettore Romagnoli (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →
Né mai su questa terra
1020
frema civile guerra,
che mai di mali è sazia.
Né d'atro sangue cittadin s'abbeveri
la polvere, onde poi furia nemica
sitisca nuova strage
1025
a vendicar l'antica.
Ma li stringa d'unanimi
affetti una compage,
d'unanimi odî: ai mali
farmaco sommo è questo pei mortali.
1030

Eumenides. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (12)
Εὐμενίδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1021-1031 focus
Εὐμενίδες Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1021-1031 focus
Εὐμενίδες (1518 edition; OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides, 1518 edition. VLM-assisted OCR with native lineation and automated correspondence to the Smyth edition.) — 976 focus
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 976 focus
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 976 focus
ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 976 focus
Τὰν δ' ἄπληστον κακῶν
μήποτ' ἐν πόλει στάσιν
τᾷδ' ἐπεύχομαι βρέμειν
μηδὲ πιοῦσα κόνις μέλαν αἷμα πολιτῶν
975
δι' ὀργὰν ποινὰς -νᾶς
ἀντιφόνους ἄτας
ἁρπαλίσαι πόλεως
χάρματα δ' ἀντιδιδοῖεν
κοινοφιλεῖ κοινωφελεῖ (κοινοφ- forsan M3) διανοίᾳ,
980
καὶ στυγεῖν μιᾷ φρενί·
πολλῶν γὰρ τόδ' ἐν βροτοῖς ἄκος.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Arthur Sidgwick, 1887.) — 976 focus
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. N. Wecklein, 1885.) — 976 focus
τὴν δ᾽ ἄπληστον κακῶν
μήποτ᾽ ἐν πόλει στάσιν
τᾷδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν.
μηδὲ πιοῦσα κόνις
980
μέλαν αἷμα πολιτῶν
δι᾿ ὀργὰν ποινὰς
ἀντιφόνους ἄτας
ἁρπαλίσαι πόλεως.
χάρματα δ᾽ ἀντιδιδοῖεν
985
κοινοφιλεῖ διανοίᾳ,
καὶ στυγεῖν μιᾷ φρενί.
πολλῶν γὰρ τόδ᾽ ἐν βροτοῖς ἄκος.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Martin L. West, 1990.) — 976 focus
τὰν δ’ ἄπληστον κακῶν μήποτ’ ἐν πόλει στάσιν
975
τᾶιδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν,
μηδὲ πιοῦσα κόνις μέλαν αἷμα πολιτᾶν
δι’ ὀργὰν ποινὰς
ἀντιφόνους, ἄτας
ἁρπαλίσαι πόλεως·
980
χάρματα δ’ ἀντιδιδοῖεν
κοινοφιλεῖ διανοίαι,
καὶ στυγεῖν μιᾶι φρενί·
πολλῶν γὰρ τόδ’ ἐν βροτοῖς ἄκος.
Aeschyli Eumenides (OCR draft) Experimental (Aeschyli Eumenides. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 976 focus
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by F. A. Paley, 1885.) — 976 focus
τὰν δ᾽ ἄπληστον κακῶν μήποτ᾽ ἐν πόλει στάσιν
935
τᾷδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν·
μηδὲ πιοῦσα κόνις μέλαν αἷμα πολιτᾶν
δι᾽ ὀργὰν ποινᾶς ἀντιφόνους ἄτας
ἁρπαλίσαι πόλεως.
χάρματα δ᾽ ἀντιδιδοῖεν
940
κοινοφιλεῖ διανοίᾳ,
καὶ στυγεῖν μιᾷ φρενί·
πολλῶν γὰρ τόδ᾽ ἐν βροτοῖς ἄκος.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by Friedrich Blass, 1907.) — 976 focus
τὰν δ᾽ ἄπληστον κακῶν μήποτ᾽ ἐν πόλει στάσιν
ἀντ. β
τᾶιδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν.
μηδὲ πιοῦσα κόνις μέλαν αἷμα πολιτᾶν
980
ὀργᾶι ποινὰς ἀντιφόνους (τ᾿ ἄτας
ἁρπαλίσαι πόλεως.
χάρματα δ᾽ ἀντιδιδοῖεν
κοινοφιλεῖ διανοίᾶι,
985
καὶ στυγεῖν μιᾶι φρενί.
πολλῶν γὰρ τόδ᾽ ἐμ βροτοῖς ἄκος.
Translations (9)
Eumenides Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 1021-1030 focus
The Eumenides (OCR draft) Experimental (The Eumenides. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 976 focus
And I pray that sedition, insatiate of ills, may never roar in this city: nor that the dust having drunk the black blood of the citizens, bear away from the city the curse of slaughter for slaughter, through the rage for vengeance 1
. But may they render to each other in turn joyful offices with thoughts for common weal, and hate with one mind: for this is a remedy for many things among mortals.
LES EUMÉNIDES (OCR draft) Experimental (LES EUMÉNIDES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 976 focus
dont les regards guidaient mes lèvres et ma langue en face de leurs farouches refus 1 . Le dieu de la parole, Zeus,
l'a emporté, et mon obstination bienfaisante triomphe pour l'éternité.
The Furies (OCR draft) Experimental (The Furies. Robert Potter, 1779.) — 976 focus
Ne'er may diſcord's hideous pow'r
Here unſated ſtalk its round:
Slaughter ne'er with kindred gore
Madly drench the thirty ground;
1110
Whilſt revenge in barb'rous pride
Shakes the ſtreets with thund'ring tread,
Blood for blood demands, and wide
Joys the mutual rage to ſpread.
But to union's ſoft command
1115
May their minds harmonious move;
Leagu'd in war, a friendly band;
Tuned in peace to ſocial love.
Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 976 focus
Hanc uerò inexpletam malorum
910
Nunquam optarem huic urbi ſeditionem ciuium
Neq; bibens puluis
Nigrum ſanguinem ciuium,
Per iram pœnas
Cruenta detrimenta
915
Vrbis libenter ſuſcipiat,
Gaudia contrà dent
Communi utilitate ſtudente mente,
Et odio proſequi una mente.
Multorum enim hoc est remedium inter mortales.
920
Aeschylus, Die Eumeniden: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Eumeniden: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 976 focus
Es brause nie
Bürgerzwist, aller Übel Ursprung,
durch diese Stadt: das wünsch' ich noch.
980 Doch wenn der Staub schwarzes Bürgerblut
einmal getrunken hat,
fordr' es in Rachedurst
keiner Vergeltungsthat
blutige Schuld.
Einträcht'gen Sinns
Lieb' um Liebe tauschend,
985 einträchtig auch im Hafs:
so kann ein Volk manchen Sturm besteh'n.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Furies — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 976 focus
And nevermore these walls within
Shall echo fierce sedition's din,
1125
Unslaked with blood and crime;
The thirsty dust shall nevermore
Suck up the darkly streaming gore
Of civic broils, shed out in wrath
And vengeance, crying death for death!
1130
But man with man and state with state
Shall vow The pledge of common hate
And common friendship, that for man
Hath oft made blessing out of ban,
Be ours unto all time. 1
1135
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 976 focus
Daß, des Bluts niemals satt, Bürgeraufruhr nimmermehr
Brausend ziehe durch das Land,
Nimmer der Staub mit dem Blute der Bürger sich tränke,
Und im Zorne der Rache
Gräßlicher Wechselmord
935
Gierig verschlinge die Stadt!
Freude nur mögen sie traulich
Tauschen in liebender Eintracht,
Auch im Hassen Eines Sinns!
Vielfach wehrt ja dies der Erde Noth.
940
English (Smyth; revised Bannon and Nagy, CHS) (OCR draft) Experimental (CHS Primary Sources revision of Herbert Weir Smyth’s translation by Cynthia Bannon and Gregory Nagy, with transliterated Greek terms tagged and aligned to the Smyth edition.)

No corresponding passage available

Commentary

Commentary on Aeschylus: Eumenides (Aeschylus. Eumenides. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1887.)

929. κατανασσαμένη , middle, housing in my city. 11. 932, 933. The MSS. read

ὁ δὲ μὴ κύρσας βαρέων τούτων
οὐκ οἶδεν ὅθεν πληγαὶ βιότου.
Now τούτων here must refer to the Furies, as αὗται above and τάσδε below: and consequently βαρέων must be wrong, as (1) it is the wrong gender: (2) even if we suppose (with D.) a fem. form βαρεῶν, it clearly is the wrong sense. What Aeschylus means to say is, He who incurs the wrath of the Furies meets with unexpected calamity: the sins of his fathers bring him into their power.

964. ἐπιβριθής , lit. weighing down upon, falling heavily on: i. e. grievous .

992. εὔφρονas , kindly, a reference to their name Εὐμενίδες.

996. αἰσιμίαισι , ‘blessings,' from αἴσιμος, ‘right,' meet, good, lit. that which is one's share or lot, from aloa (strong form from ἴσος).

1006. ὑπό . of accompaniment, with, a special idiom either gen. or dat.: καταθάψομεν οὐχ ὑπὸ κλαυθμῶν Ag. 1554, κηρύκων ὕπο Suppl. 238, μαρτύρων ὕπο ib. 934, ὑπὸ πομπαῖς Pers. 58, and below 1. 1034.

1008. κατέχειν , check : the genitives χώρας and πόλεως are best taken as possessives after the substantival neuter adjectives τὸ ἀτηρόν and τὸ κερδαλέον.

1010. πολισσοῦχοι , see note on 1. 775.

1011. μετοίκοις , ‘newcomers;' the μέτοικοι at Athens being the resident aliens, the word is admirably fit for the Eumenides who were foes, but are newly settled at Athens as friendly powers. Κραναός: the word means rocky and was a favourite name of Athens, Κραναὰ πόλις or Κρανααί, from Pindar's time down (Ol. 7. 151): here it denotes a mythical king or founder, naturally derived from the common title.

1024. βρέτας τοὐμόν , an earlier statue than the great Athena Parthenos of Pheidias; for the Parthenon was not completed till 438. Athena's attendants must be supposed to join this escort on the Areiopagos.

1025. ὄμμα , idiomatic metaphor for delight, hope, comfort, somewhat as we say the flower, using a different metaphor. The eye is chosen as the most precious and beautiful : so ὄμμα γὰρ δύμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν Pers. 169, σέβειν ὀμμάτων ὑπέρτερον 1 Theb. 530, ὀφθαλμὸς οἴκων Cho. 934, ὀφθαλμὸς Σικελίας Pind. Ol. 2 18, etc.

1026. Theseus , mythical king of Athens; Theseidae, common poetic name for Athenian.

1034. παῖδες ἄπαιδες , the MSS. reading, could hardly mean childless children, which seems pointless: it might mean evil children, like vᾶes ἄναες: but the real objection to any such word as ἄπαιδες is that here the words in which the Chorus are addressed are specially reverent and honourable. It is best to reject it and then we get rid also of τύχᾳ τε, meaningless and unmetrical, at the end of 1. 1037.

Critical apparatus to Eumenides (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Eumenides.) focus

mvp-comment-746-1 ἆρα Flor. Farn. et Bekkero teste Ven.

ἄρα
ceteri. Deinde φρονοῦσιν Μ. (sic M.) G. Ald.
φρονοῦσι
Aug. Flor. Turn.
φρονούσης
Ven. Rob. In versu sequente libri omnes (nam sie etiam M.)
εὑρίσκει
. Robortellus ex sua coniectura
εὑρίσκεις
dedit. Porsonus ex Pauwi coniectura εὑρίσκειν edidit, non addita interpunctione, quae post
ευρίσκει
erat. Ego olim scripseram
ἆρα φρονοῦσα γλώσσης ἀγαθῆς ὁδὸν εὑρίσκεις;
Sed servandum potius est
φρονοῦσιν
et adscito
εὑρίσκειν
continuanda oratio ita ut post
πολίταις
signum interrogationis ponatur. Num, si sapiunt, his civibus magnum ab his horribilibus vultibus lucrum video bonae linguae viam invenire? h. e. nonne utile erit bene his Furiis dicere?

mvp-comment-747-1 εὔφρονας εὔφρονες Turn.

εὐφρόνας εύφρονες
Aug. Ven. Flor.
εὐφράνας εύφρονες
M. Par.
εὔφρανας εύφρονες
G. Ald.
εὐφρόνως εὔφρονες
Rob. Deinde ἀεὶ M. Aug. G. Ald. Rob.
ἀλεί
Ven. Flor. Farn. Turn.

mvp-comment-748-1 καὶ γῆν καὶ πόλιν ὀρθοδίκαιοι: Libri

καὶ γῆν καὶ πόλιν
. Deinde
ὀρθοδίκαιοι
Aug. Ceteri
ὀρθοδίκαιον
. Denique πάντως scribendum esse Bothius vidit, et habet hoc Ven. Ceteri
πάντες
, quod inutile est et languet. Scripsi
καὶ γῆ καὶ πόλις ὀρθοδίκαιοι πρέψετε πάντως διάγοντες.

mvp-comment-749-1 χαίρετε, χαίρετ' Turnebus. Ceteri

χαίρετε
omittunt. Deinde ἐν αἰσιμίαισι Schutzius in secunda editione, male tamen
πλούτου
omittens.
ἐν αἰσιμίαισιν
ex Farn. affertur.
ἐν αἰσιμίαις
M. Par. Ven. Flor. Rob. In corrigendis Rob. pro
αισιμίαις
iubet
ἀζημίαις
scribi.
ἐραισιμίαις
pro
ἐν αἰσιμίαις
Aug. G. Ald. Turn.

mvp-comment-750-1 ἀστικὸς M. G. Ven. Flor. Farn. Ald. Rob. Turn. Sic etiam e correctione Aug. quum antea scriptum fuisset

ἀστικός
, ut in ed. Vict. Erotianus p. 190.
ἔκταρ, ἐγγύς, παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς, ὡς καὶ Αἰσχύλος ἐν Εὐμενίσι φησί “χαίρει Ἀττικὸς λεὼς ἔκταρ ἥμενοι Διός.”

mvp-comment-751-1 ἵκταρ G.

ἴκτ᾽ ἀρ
Ald.
εκταρ
Rob. Intelligenda sunt haec verba de praestantia et virtute. Plato in Philebo p. 16. C.
οἱ παλαιοί, κρείττονες ἡμῶν καὶ ἐγγυτέρω θεῶν οἰκοῦντες
, et de re p. III. γ. 388. Β.
Πρίαμον ἐγγὺς θεῶν γεγονότα
. Ipse Aeschylus in Nioba (fr. 169.)
οἱ θεῶν ἀγχίσποροι, οἱ Ζηνὸς ἐγγύς, ὧν καὶ Ἰδαῖον πάγον Διὸς πατρῴου βωμός ἐστ᾽ ἐν αἰθέρι,

mvp-comment-752-1 παρθένου φίλας φίλοι, σωφρονοῦντες ἐν χρόνῳ:

παρθένου
Rob. Turn.
παρθένους
M. Aug. G. Flor. Ald.
παρθένοις
Farn. et Bekkero teste Ven. Deinde
φίλαις φίλοι
Aug. Ceteri
φίλας φίλοι
. Denique libri
σωφρονοῦντες ἐν χρόνῳ
. Hoc vero admodum ineptum est. Scribendum est
παρθένου φίλας φίλοις εὐφρονοῦντες ἐν χρόνῳ.
Nobis Minervae amicis benevolentes deinceps: ut dixeral Minerva
τάδε γὰρ εἴφρονας εὔφρονες ἀεὶ μέγα τιμῶντες καὶ γῆ καὶ πόλις ὀρθοδίκαιοι πρέψετε πάντως διάγοντες.

mvp-comment-753-1 δ᾽ omittunt G. Ald. Turn. ὑπὸ πτεροῖς:

ὑποπτεροῖς
G. Αl.

mvp-comment-754-1 χαίρετε χἠμεῖς:

χαίρετε δ' ὑμεῖς
Ven. Flor. Farn. προτέραν:
ποτέραν
Ven. Flor. δ᾽ ἐμὲ Porsonus. Libri
δέ με
.

mvp-comment-755-1 Post ἀποδείξουσαν vulgo interpungitur.

mvp-comment-756-1 προπομπῶν Bentleius in Resp. ad Boylium p. 79.

πρόπομπον
M. Par. Aug. G. Ven. Flor. Ald. Rob. Τurn.
προπομπών
scripsit Victorius. Non praeit in pompa Minerva, ut Müllero visum est, sed
προτέρα στείχει
, i. e. abit de scena ante pompam. Ideo
χαίρετε
dicit. V. Opusc. VI. 2. p. 121. Sed paene non dubito quin inserta v. 987. post
φῶς
copula ita haec scribenda sint,
χαίρετε χἐμεῖς (προτέραν δ' ἐμὲ χρὴ στείχειν θαλάμους ἀποδείξουσαν), πρὸς φῶς θὰ ἱερὸν τῶνδε προπομπῶν ἴτε, καὶ σφαγίων
etc.

mvp-comment-757-1 ὑπὸ σεμνῶν:

ὑποσεμνῶν
G.

mvp-comment-758-1 σύμεναι:

σύμμεναι
G. Ald.
δύμεναι
Turn. ἀτηρὸν Bentleius. Libri
ἀτήριον
.

mvp-comment-759-1 ὑμεῖς δ᾽ Turn.

ἡμεῖς δ'
M. Par. G. Flor. Rob. Ald. et, ut Franzius ait, Ven.

mvp-comment-760-1 μετοίκοις Turn.

μέτοικοι
M. Par. Aug. G. Ven. Flor. Ald. Rob.

mvp-comment-761-1 χαίρετε, χαίρετε δ', αὖθις ἐπανδιπλοίζω:

χαίρετε χαίρετε διπλοΐζω
Farn. Ceteri
χαίρετε χαίρετε δ' αὖθις ἐπιδιπλοΐζω
. Scribendum erat
χαίρετε, χαίρετε δ᾽ αὖθις, ἐπανδιπλοίζω.

mvp-comment-762-1 εὖ σέβοντες Turn. Ceteri

εὐσεβοῦντες
. V. Valck. ad Phoen. v. 1331. μέμψεσθε:
μεμέμψεσθε
Ven. Flor.

mvp-comment-763-1 αἰνῶ τε: Libri

αἰνῶ δέ
. Nullus hic locus est particulae adversativae aut orationem continuanti. Scribendum
αἰνῶ τε
.

mvp-comment-764-1 πέμψω τε:

πέμψω τι
Rob. φέγγη Turn. et Franzio teste Flor.
φέγγει
M. G. Ven. Farn. Ald. Rob. et Linwoodio teste Flor.

mvp-comment-765-1 ἔνερθε:

ἔνερθεν
Rob. In Colono qui
χάλκεος οὐδός
dicebatur, aditum putabatur ad inferos habere. Similis specus fuisse videtur etiam in fano Eumenidum, ut in fano Veneris, quae
ἐν κήποις
dicebatur,
κάθοδος
erat
ὑπόγειος αυτομάτη
, commemorata a Pausania I. 27, 3.

mvp-comment-766-1 ξὺν προςπόλοισιν:

ξυμπροσπόλοισιν
Aug. G. Deinde φρουροῦσιν M. Rob. Celeri
φρουροῦσι
. Hae
πρόςπολοι
nescias utrum intelligendae sint e quattuor
ἀρρηφόροις
duae illae quae peplo Athenaico texendo praeerant (v. Harpocr. in v.
ἀρρηφορεῖν
, Anecdota Bekkeri p. 202, 3. 446, 18. Εtym. Μ. p. 149, 8. Paus. I, 27, 3.), an
τραπεζοφόρος
et
κοσμώ
, quas omnia Minervae sacra Athenis curasse narrat Harpocration in v.
τραπεζοφόρος
.

mvp-comment-767-1 Θησῇδος Wakefieldius et Porsonus.

Θησηίδος
M. Aug. G. Ald. Rob. Τurn.
Θρησηΐδος
Ven. Flor.

mvp-comment-768-1 παίδων, γυναικῶν, καὶ στόλος πρεσβυτίδων: Post hunc versum aliquot versus excidisse demonstravi in Opusc. II. p. 133. seq. VI. 2. p. 117 seqq. Primum enim nexus nullus est inter hunc et sequentes versus. Deinde

ταῦτα
sic nude positum aliquid excidisse monstrat. Porro iuvenum, virorum, senum commemoratio desideratur, et dixerat Minerva v. 840.
καὶ σὺ τιμίαν ἕδραν ἔχουσα πρὸς δόμοις Ερεχθέως τεύξει παρ' ἀνδρῶν καὶ γυναικείων στόλων....
Denique, quod ne poterat quidem aliter fieri, satis testatum est accepisse in hac tragoedia Furias a Minerva Eumenidum nomen. Aristophanes grammaticus (huic enim argumentum Eumenidum in codice M. tribuitur)
Ὀρέστης ἐν Δελφοῖς περιεχόμενος ὑπὸ τῶν Ἐρινύων βουλῇ Απόλλωνος παρεγένετο εἰς Ἀθήνας εἰς τὸ ἱερὸν τῆς Ἀθηνᾶς· ἧς βουλῇ νικήσας κατῆλθεν εἰς Ἄργος. τὰς δὲ Ἐρινύας πραΰνασα
(ita scribendum:
πραΰνας
Μ.)
προςηγόρευσεν Εὐμενίδας
. Harpocration in ν.
Ευμενίδες
, —
Αισχύλος ἐν Εὐμενίσιν, εἰπὼν τὰ περὶ τὴν κρίσιν τὴν Ὀρέστου, φησὶν ὡς ἡ Ἀθηνᾶ πραΰνασα τὰς Ἐρινύας, ὥςτε μὴ χαλεπῶς ἔχειν πρὸς τὸν Ὀρέστην, Ευμενίδας ὠνόμασεν. εἰσὶ δὲ Αληκτώ, Μέγαιρα, Τισιφόνη
. Sumpserunt haec ab Harpocratione Photius et Suidas.

mvp-comment-769-1 φοινικοβάπτοις ἐνδυτοῖς ἐσθήμασιν:

φοινικοβάπτους
Ald.
φοινικόβαπτος
Turn.
ἐσθήμασιν
Ven. Farn.
ἐσθήμασι
ceteri.
Ἐνδυτός
non simpliciter quod induitur significat, sed quod ornatus caussa. V. Eur. Iph. Aul. v. 1079. Troad. 259. Apud eundem in Ione v. 231.
ἐνδυτὸς στέμμασι
sertis ornatus est. Sic
ἐνδυτῆρα πέπλον
Sophocles dixit Trach. v. 674.

mvp-comment-770-1 τιμᾶτε Ven. Flor. Rob. Τurn.

τιμᾶτα
M. Aug. G.
τιμᾶται
Αld. ὁρμάσθω Rob.
ἑρμάσθω
G. Ald.

Commentary on the Eumenides (OCR draft) (Brief English notes on Aeschylus' Eumenides by F. A. Paley, 1885.) focus

mvp-comment-294-1 εὔφρονας εὔφρονες] with mutual goodwill.

mvp-comment-295-1 πρέψετε seems here, as in Ag. 1299 , to be transitive, you will make conspicuous, cause to be admired by all.

mvp-comment-296-1 ἐν αἰσιμίαισι] In possession of the blessings of wealth.

mvp-comment-297-1 ἴκταρ Διός] There appears to have been a statue of Ζεὺς Πολιεὺς on the southern summit of the Acropolis, overlooking the theatre.

mvp-comment-298-1 σωφρονοῦντες] The notion seems to be, that now at length, when the cultus of the Erinyes, i.e. the law of Conscience, is established among the citizens, they will be wiser than before.

mvp-comment-299-1 ὑπὸ πτεροῖς] This refers to a winged statue of Pallas Νίκη, made by Phidias about two years before the acting of the play.

mvp-comment-300-1 προτέραν στείχειν] Athena now announces her intention of heading a procession of citizens to escort the Furies with lighted torches to their shrine under the Areopagus. She repeats this at v. 976, as the procession begins to move. Compare Pers. ult. πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις. There is probably an allusion to the citizens in holiday attire attending the Panathenaic πομπή.

Wecklein’s commentary on Eumenides (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 251–322; HW42J8 and HXJHA8 OCR collated, with missing comparison pages 294–295 explicitly marked. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

mvp-comment-487-1 Wecklein 1888, p. 314

mvp-comment-487-2 Kommos. Der Chor erfleht oder weissagt alles Gute (Wachstum und Gedeihen der Früchte und Herden Gesundheit des Volkes und bürgerliche Eintracht Wohlwollen und Segen der Götter) für Athen und wird darob von Athena belobt und geehrt. · ξυνοικίαν: zu 836.

mvp-comment-519-1 1

mvp-comment-519-2 Wecklein 1888, p. 318

mvp-comment-519-3 ,,Nicht wahr? Verständige (Gutgesinnte) finden den Weg zu guten Worten?“ d. h. da bestätigt sich wieder einmal der Satz, dafs es zur guten Rede nur guter Gesinnung bedarf. ἆρα wie Soph. El. 614 ἆρά σοι δοκεῖ χωρεῖν ἂν εἰς πᾶν ἔργον αἰσχύνης ἄτερ; Oed. Τ. 822 ἆρ᾽ ἔφυν κακός;

mvp-comment-520-1 Wecklein 1888, p. 318

mvp-comment-520-2 τῶνδε ist Gen. zu αίδε.

mvp-comment-521-1 Wecklein 1888, p. 319

mvp-comment-521-2 Wenn ihr diese hoch ehret ( μέγα wie 12), werdet ihr glänzend dastehen als solche, die Land und Stadt recht und gerecht durchaus erhalten. Isokr. 3, 41 τὰς πόλεις ἐν ὁμονοίᾳ πειρᾶσθαι διάγειν.

mvp-comment-522-1 Wecklein 1888, p. 319

mvp-comment-522-2 αἰσιμίαι (nur hier) s. v. a. εὐτυχίαι, Segen.

mvp-comment-523-1 Wecklein 1888, p. 319

mvp-comment-523-2 ἔκταρ ἥμενοι Διός versteht Hermann de praestantia et virtute, indem er Plat. Phil. p. 16 C οἱ παλαιοὶ κρείττονες ἡμῶν καὶ ἐγγυτέρω θεῶν οἰκοῦντες, Staat III p. 368B Πρίαμον ἐγγὺς θεῶν γεγονότα, Aesch. frg. 155

D. οἱ θεῶν ἀγχίσποροι, οἱ Ζηνὸς ἐγγύς, ὧν κατ' Ἰδαῖον πάγον Διὸς πατρῴου βωμός ἐστ᾽ ἐν αἰθέρι κοὔπω σφιν ἐξίτηλον αἷμα δαιμόνων
vergleicht. Aber solches kann von Heroen, nicht von den athenischen Bürgern ausgesagt werden. Ικταρ ist wie πέλας etwa in πέλας βωμοῦ gebraucht und man hat an eine heilige Stätte des Zeus zu denken, etwa an den Bezirk, welcher durch die in einen Felsen des s. g. Nymphenhügels eingegrabene Inschrift ὅρος Διός angezeigt wird, oder an das Ὀλυμπιείον südöstlich von der Akropolis, wo eine uralte Verehrung des Zeus bestanden hat (marm. Par. Epoch. 4 Z. 7, Paus. I 18, 8 ). Am nächsten aber liegt der Kult des Zeus auf der Burg selbst, wo Altäre des Zevs Πολιεύς ( Paus. I 24, 4 ) und des Ζεὺς Ὕπατος sich befanden, von denen der letztere vor dem Eingang des Erechtheion stand (ebd. 26, 5) und als uralt bezeugt wird (ebd. VIII

mvp-comment-524-1 Wecklein 1888, p. 319

mvp-comment-524-2 παρθένου genügt, weil Athena vor ihnen steht. Für ἐν χρόνῳ vermutet Weil ἔμφρονος.

mvp-comment-525-1 Wecklein 1888, p. 319

mvp-comment-525-2 ὑπὸ πτεροις, weil die Athener unter der der Pallas heiligen Burg wohnen, vgl. Eur. Herakl 10 τὰ κείνου τέκν᾽ ἔχων ὑπὸ πτεροῖς.

mvp-comment-526-1 Wecklein 1888, p. 319

mvp-comment-526-2 Vgl. 1024, 1037, Paus. I 28, 6

πλησίον δὲ (τοῦ ᾿Αρείου πάγου) ἱερὸν θεῶν ἐστιν ἃς καλοῦσιν ᾿Αθηναῖοι Σεμνάς, Ἡσίοδος δὲ Ἐρινῆς ἐν Θεογονία,
Schol. zu Thuk. I 126
τῶν σεμνῶν θεῶν, τῶν Ἐρινύων, κατ᾿ ἀντίφρασιν· ἃς μετὰ τὸν Ὀρέ στην οἱ Αθηναῖοι πλησίον τοῦ ᾿Αρείου πάγου ἱδρύσαντο
, Eur. El. 1270 δειναὶ μὲν οὖν θεαὶ τῷδ᾽ ἄχει πεπληγ μέναι πάγον παρ' αὐτὸν χάσμα δύσονται χθονός, σεμνὸν βροτοῖσιν εὐσεβὲς χρηστήριον. Aus dieser Stelle und aus Valer. Max. V 3, 3 Oedipodis ossa . . inter ipsum Areopagum et excelsis praesidiis Minervae arcem honore arae decorata verglichen mit Paus. I 28, 7 ἔστι δὲ καὶ ἐντὸς τοῦ περιβόλου μνῆμα Οἰδίποδος ergiebt sich, dafs das Eumenidenheiligtum in der Ein- sattelung zwischen Akropolis und Areopag und zwar hart an dem letzteren lag und dafs sich eine Erdspalte, vermutlich das ἄδυτον des Heiligtums, dabei befand. Die Fläche, auf der sich jetzt die Ruinen der Kirche des heil. Dionysius befinden, liegt erheblich höher als die Agora und die Terrasse, auf welcher die Kapelle des heil. Athanasius steht. Der Areopag bildet dort, bevor er in einer nach Osten vorspringenden Ecke abschliefst, eine knieförmige Krümmung. Die nach Westen blickende Wand ist senkrecht bearbeitet, südlich stehen Reste von den Mauern der Kirche. Zwischen diesen und der kompakten Felsmasse liegen gewaltige Felsblöcke wild durcheinander, unter denen jetzt, durch äppige Schlingpflanzen verkleidet, sich eine tiefe Felsspalte öffnet; im innersten Winkel der letzteren quillt Wasser (Köhler Hermes VI S. 101). αϊδε

mvp-comment-527-1 Wecklein 1888, p. 320

mvp-comment-527-2 πρὸς φῶς wie 247 πρὸς alua, eigentlich „hinblickend auf“. Vgl. Cho. 903 , Prom. 1032 . προπομποί: der Nebenchor ( παραχορήγημα) der Tempeldienerinnen (1025), welche Fackeln tragen, muls kurz zuvor aus dem Tempel getreten sein.

mvp-comment-528-1 Wecklein 1888, p. 320

mvp-comment-528-2 Pers. 225

αὐτοῦ τάδε σὸν πόσιν Δαρεῖον ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος, τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότω
. Die Infin. κατέχειν und πέμπειν stehen imperativisch.

mvp-comment-529-1 Wecklein 1888, p. 320

mvp-comment-529-2 vµɛis, zu den Areopagiten. παῖδες Κραναοῦ: Kranaos, der Heros eponymos der Kranaer, wurde als ein alter König von Attika betrachtet (marm. Par. ep. 6. 7. 8, Apollod. III 14, 5 , Strabon IX p. 397 , Paus. I 2, 6 ). Herod. VIII 44

᾿Αθηναῖοι ἐπὶ Πελασγῶν ἐχόντων τὴν νῦν Ελλάδα καλεομένην ἦσαν Πελασγοί, ὀνομαζόμενοι Κραναοί
. Vgl. Pind. Ol. VII 82 κρανααῖς ἐν Ἀθάναις, Aristoph. Ach. 75 ὦ Κραναὰ πόλις, Lys. 480 τὴν Κραναάν, Vö. 123 μείζω τῶν Κραναῶν ζητεῖς πόλιν; Man bezieht wohl mit Recht das Epitheton κραναή auf die felsigen Hügel, auf denen die ersten Bewohner des Landes (die Pelasger) sich ansiedelten, die deshalb den Namen Κραναοί erhielten. Vgl. Wachsmuth, Stadt Athen im Alt. I S. 429 ff.

mvp-comment-530-1 2

mvp-comment-530-2 Wecklein 1888, p. 320

mvp-comment-530-3 Guter Sinn zu guten Thaten. Vgl. Aristoph. Frö. 1530 tỷ δὲ πόλει (scil. δότε) μεγάλων ἀγα θῶν ἀγαθὰς ἐπινοίας und dazu die vorhergehenden Worte des Pluton προπέμπετε τοῖσιν τούτου τοῦτον μέλεσιν καὶ μολπαῖσιν κελαδοῦντες.

mvp-comment-531-1 Wecklein 1888, p. 320

mvp-comment-531-2 ἔπη διπλοίζω d. i. ich wiederhole die Worte χαίρετε χαίρετε.

mvp-comment-532-1 Wecklein 1888, p. 321

mvp-comment-532-2 οὔτι μέμψεσθε, eine häufig vorkommende Litotes zum Ausdruck voller Zufriedenheit, vgl. 599, Sept. 638

οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῷδε κηρυ κευμάτων μέμψη
, Suppl. 143
οὐδὲ μέμφομαι
, 782 ἄγγελον δ᾽ οὐ μέμ ψεται πόλις, frg. 196, 2 D. ἔνθ᾽ οὐ μάχης .. μέμψη.

mvp-comment-533-1 Wecklein 1888, p. 321

mvp-comment-533-2 So wird Aschylos am Schlufs von Aristoph. Frö. unter Fackelglanz auf die Oberwelt geleitet: φαίνετε τοίνυν ὑμεῖς τούτῳ λαμπάδας ἱράς.

mvp-comment-534-1 Wecklein 1888, p. 321

mvp-comment-534-2 εἰς .. τόπους d. i. in die θάλαμοι (1005) unter der Erde, welche in Athen die Eumeniden bewohnten.

mvp-comment-535-1 Wecklein 1888, p. 321

mvp-comment-535-2 αἵτε: zu 25. Harpokr. unter τραπεζοφόρος :

Λυκοῦργος ἐν τῷ περὶ τῆς ἱερείας ὅτι ἱερωσύνης ὄνομά ἐστιν ἡ τραπεζοφόρος. ὅτι δ' αὕτη τε καὶ ἡ κοσμὼ συνδιέπουσι πάντα τῇ τῆς ᾿Αθηνᾶς ἱερείᾳ αὐτός τε ὁ ῥήτωρ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ δεδήλωκε καὶ Ἴστρος ἐν ιγ' τῶν ᾿Αττικῶν συναγωγῶν
. Zu der τραπεζοφόρος und der κοσμώ kommt noch die Priesterin aus dem Geschlechte der Eteobutaden ( Etym. M. p. 386 ) und vielleicht die vier ἀρρηφόροι, weitsgekleidete Jungfrauen, welche die Heiligtümer der Athena in Prozession zu tragen hatten.

mvp-comment-536-1 Wecklein 1888, p. 321

mvp-comment-536-2 uua: zu Cho. 933 .,,Denn als köstlichster Schmuck des ganzen Theseuslandes dürfte ihre edle Schar gelangen zu dem ihnen bestimmten Wohnsitze, wo sie, die nunmehr Eumeniden heifsen sollen, ehren werden Prozessionen von Männern, Kindern, Frauen und der Zug von Greisinnen mit Purpurkleidern festlich angethan." Dieses ungefähr mufs der Inhalt der ausgefallenen Verse gewesen sein nach der Hypothesis und nach Harpokr. unter Eumenides :

Αἰσχύλος ἐν Εὐμε νίσιν εἰπὼν τὰ περὶ τὴν κρίσιν τὴν Ὀρέστου φησὶν ὡς ἡ Ἀθηνᾷ πραΰνασα τὰς Ἐρινύας ὥστε μὴ χαλεπῶς ἔχειν [πρὸς τὸν Ὀρέστην] Εὐμενίδας ὠνόμασεν
. – Das durch den Potentialis ἐξίκοιτ᾽ ἄν angegezeigte Verhältnis bezieht sich auf ὄμμα: denn der köstlichste Schmuck des Landes dürfte die Schar sein, wenn sie hier Wohnung genommen hat."-Zu der Beziehung von παίδων πρεσβυτίδων vgl. 858. ἐνδυτῶν ἐσθήμασι wie Eur. Ion 224
σέμμασι γ᾽ ἐνδυτόν
. Über die Prozession, welche den Semnen in Athen veranstaltet wurde, Einl. S. 12.

Commentary (Arthur Sidgwick, 1887) (OCR draft) (Arthur Sidgwick's commentary on the Eumenides, aligned to the canonical Greek text.) focus

εὔφρονas , kindly, a reference to their name Εὐμενίδες.

mvp-sidgwick-454-1-1 Taking πάντως, the reading of Ven., for the flat πάντες, there is no need to alter further.

mvp-sidgwick-454-2-1 Guiding your land and city in all righteousness, ye shall be glorious. ὀρθοδίκαιον is predicative. The use of διάγειν is a little strange: but it is not a great extension of its ordinary usage with βιότον, αἰῶνα, etc. We may compare χρόνος διηγέ μ' Soph. Εl. 789, διῆγεν ὑμᾶς ἐν πᾶσι τοῖς κατὰ βίον Dem. 255. 11: and particularly πόλεις ἐν ὑμονοίᾳ διάγειν Isocr. 35 Β. [Paley takes πρέπω active: but it is very common and always intrans. in Aeschylus.]

αἰσιμίαισι , blessings, from αἴσιμος, right, meet, good, lit. that which is one's share or lot, from aloa (strong form from ἴσος).

mvp-sidgwick-456-1-1 Seated near to Zeus; fine and simple metaphor for the righteous people specially under divine protection. Hermann quotes Aesch. Niobe, frag. 146

οἱ θεῶν ἀγχίσποροι οἱ Ζηνὸς ἐγγύς
of the halfdivine heroes: and Plat. Phileb. 16 C οἱ παλαιοί, κρείττονες ἡμῶν καὶ ἐγγυτέρω θεῶν οἰκοῦντες.

mvp-sidgwick-457-1-1 Wise at last, i. e. having made your peace with us. This is the simplest interpretation, and there is no ground for suspecting the reading. 6

ὑπό . of accompaniment, with, a special idiom either gen. or dat.:

καταθάψομεν οὐχ ὑπὸ κλαυθμῶν
Ag. 1554 ,
κηρύκων ὕπο
Suppl. 238 ,
μαρτύρων ὕπο
ib. 934 ,
ὑπὸ πομπαῖς
Pers. 58 , and below l. 1034
.

mvp-sidgwick-459-1-1 See note on l. 805

.

κατέχειν , check : the genitives χώρας and πόλεως are best taken as possessives after the substantival neuter adjectives τὸ ἀτηρόν and τὸ κερδαλέον.

πολισσοῦχοι , see note on l. 775

.

μετοίκοις , newcomers; the μέτοικοι at Athens being the resident aliens, the word is admirably fit for the Eumenides who were foes, but are newly settled at Athens as friendly powers. Κραναός: the word means rocky and was a favourite name of Athens, Κραναὰ πόλις or Κρανααί, from Pindar's time down (Ol. 7. 151): here it denotes a mythical king or founder, naturally derived from the common title.

βρέτας τοὐμόν , an earlier statue than the great Athena Parthenos of Pheidias; for the Parthenon was not completed till 438. Athena's attendants must be supposed to join this escort on the Areiopagos.

ὄμμα , idiomatic metaphor for delight, hope, comfort, somewhat as we say the flower, using a different metaphor. The eye is chosen as the most precious and beautiful : so

ὄμμα γὰρ δύμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν
Pers. 169 , σέβειν ὀμμάτων ὑπέρτερον 1 Theb. 530 ,
ὀφθαλμὸς οἴκων
Cho. 934 , ὀφθαλμὸς Σικελίας Pind. Ol. 2 18, etc.

Theseus , mythical king of Athens; Theseidae, common poetic name for Athenian.

mvp-sidgwick-466-1-1 Athena had promised them ( l. 856

) honour from men (ἀνδρῶν) and women. Hence some (H. D. Weil.) have supposed a lacuna here; and others (Hart. Meinek.) alter παίδων into ἀνδρῶν. There is not enough ground for either. The people on the stage, whether men, or youths, or boys, evidently represent the whole city, as we see from ll. 1010, 1015
. Others again think the propompoi are all women, and take παίδων as girls: but πολισσοῦχοι παῖδες cannot be female inhabitants only. As to the question of the name Εὐμενίδες, which is one of Hermann's arguments, see Introduction, p. 21.

mvp-sidgwick-467-1-1 The purple robe was no doubt to add to the magnificence and solemnity of the occasion.