mvp-comment-428-1
Wecklein 1888, p. 306
mvp-comment-428-2
Kommos, Aussöhnung der gekränkten und tief ergrimmten Erinyen durch die begütigenden Worte der Athena. Der Chor singt zwei Strophen, die er als Antistrophen wiederholt. Jeder Strophe und Antistrophe folgen 13 Verse der Athena, wornach die Partie mit 12 Versen Stichomythie und 12 Versen einer
ῥῆσις der Athena abgeschlossen wird. Vgl. zu
Ag. 1435
.
mvp-comment-454-1
Wecklein 1888, p. 310
mvp-comment-454-2
ξυνοίσω, nachgeben, zu gute halten.
Eur. Med. 13
πάντα συμ φέρουσ᾽ Ἰάσονι,
Soph. El. 1465
συμ φέρειν τοῖς κρείσσοσιν.
Hom. Φ 439
ἄρχε·
σὺ γὰρ γενεῆφι
νεώτε ρος·
οὐ γὰρ ἐμοί γε καλόν,
ἐπεὶ πρότερος γενόμην καὶ πλείονα οἶδα.
mvp-comment-455-1
1
mvp-comment-455-2
Wecklein 1888, p. 310
mvp-comment-455-3
προφερτέρα: durch das Alter zwar hast du einen Vorzug vor mir. Auf das Alter bezieht sich
προφέρ τερος und
προφέρτατος auch
Soph. frg. 399
D. und
Oed. K. 1513
.
mvp-comment-456-1
Wecklein 1888, p. 310
mvp-comment-456-2
Ein Hinweis auf den Ruhm der Perserkriege.
mvp-comment-457-1
Wecklein 1888, p. 310
mvp-comment-457-2
δόμοις Ερεχθέως von dem Erechtheion. Vgl zu. 836.
mvp-comment-458-1
Wecklein 1888, p. 310
mvp-comment-458-2
An die Stelle von
παρὰ γυναικῶν tritt das Adjektiv.
mvp-comment-459-1
2
mvp-comment-459-2
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-459-3
ὅσων wie
Sept. 296
εὐτραφέστατον πωμάτων ὅσων ἵησιν Που σειδῶν ὁ γαιάοχος Τηθύος τε παῖδες
. Auch 577,
Cho. 737
,
Ag. 343
, 803, 965,
Sept. 537
,
Pers. 345
,
Prom. 462
, 995, 1016 findet sich die Attraktion beim Relativ. Weit zahlreicher (50) sind die Fälle bei Sophokles.
mvp-comment-460-1
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-460-2
Die V. 860-868 unterbrechen den Zusammenhang. Die stark hervortretende politische Tendenz und der manierierte Stil kennzeichnen sie als Interpolation.
mvp-comment-461-1
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-461-2
μήθ' ist gestellt, als ob
Ἄρη ἐμφύλιον als zweites Objekt zu
βάλης folgen sollte; dafür tritt ein neues Verbum ein. Vgl.
Prom. 185
καί μ᾽ οὔτε μελιγλώσσοις πειθούς ἐπαοιδαῖσιν θέλξει στερεάς τ᾽ οὔποτ᾽ ἀπειλὲς πτήξας τόδ᾽ ἐγὼ καταμηνύσω. θηγάνη
, was
schürft und aufreizt. Vgl.
Prom. 327
τραχεῖς καὶ τεθηγμένους λόγους
,
Sept. 702
τεθηγμένον τοί μ᾽ οὐκ ἀπαμ βλυνεῖς λόγῳ. σπλάγχνων
wie
Ag. 984
,
Cho. 412
(das Innere, das Herz). Die blutige Fehdelust reifst jugendlichen Sinn mit sich fort.
ἀοίνοις d. h. ohne betrunken zu sein handeln sie mit der leidenschaftlichen Raserei von Betrunkenen.
mvp-comment-462-1
3
mvp-comment-462-2
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-462-3
ἐκζέουσα (Schol.
ἀναπτερώ σασα) transitiv wie
Sept. 696
ἐξέζεσεν γὰρ Οἰδίπου κατεύγματα
(fervefecerunt enim animi aestum dirae Oedipi),
Eur. Kykl. 392
καὶ χάλκεον λέβητ᾽ ἐπέζεσεν πυρί
.
—
ἐκζέουσα ὡς καρδίαν ἀλεκτόρων ist kurz gesagt für
ἐκζέουσα καρδίαν ἀστῶν ὡς κ.
ἀλ.
Ζυ ἀλεκτόρων bemerkt der
Schol.
:
μάχιμον γὰρ τὸ ὄρνεον, τῶν τε ἄλλων ζῴων τὸ συγγενὲς αἰ δουμένων μόνος οὐ φείδεται
. Vgl.
Pind. Ol. 12, 20
ἐνδομάχας
ἅτ᾽
ἀλέκτωρ,
Varro de re rust. III 9
sunt enim galli in certamine
pertinaces.. et ad proeliandum inter se maxime idonei.
mvp-comment-463-1
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-463-2
Hom. I 63
ἀφρήτωρ ἀθέμι στος ἀνέστιος ἐστιν ἐκεῖνος ὃς που λέμου ἔραται ἐπιδημίου κρυόεντος
.
mvp-comment-464-1
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-464-2
οὐ μόλις: zu
Ag. 1066
.
οὐ μόλις παρών (,,er ist schon im Augenblick gegenwärtig") ist eine Nebenbemerkung, bei welcher nicht Athena, sondern der athenische Dichter oder besser gesagt Interpolator spricht (,, weg mit inneren Zerwürfnissen, da der Krieg gegen den äufseren Feind in bedrohlichster Nähe steht").
mvp-comment-465-1
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-465-2
οὐ λέγω, davon will ich nichts wissen (weg damit). Vgl.
Soph. El. 1467
εἰ δ᾽ ἔπεστι νέμεσις,
οὐ λέγω. Anders
Ag. 862
,
Cho. 987
.
mvp-comment-466-1
Wecklein 1888, p. 311
mvp-comment-466-2
τοιαῦτα bezieht sich zunächst auf das Vorhergehende (856 -859), wird aber durch
εὖ δρῶσαν θεοφιλεστάτης noch einmal näher bestimmt.
Θεοφιλεστάτης: das gottgeliebteste Land, weil es die Götter am meisten ehrt. Vgl. Soph. Oed.
K. 260
τας Αθήνας φασὶ θεοσεβεστάτας εἶναι,
Thuk.
I 41
,
Demosth. 20, 90
.