Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾽ ¹⁴ ἀπ᾽ ἀνθρώπων ¹⁵ ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει:

185

ἀλλ᾽ οὗ ¹⁶ καρανιστῆρες ¹⁷ ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων †κακοῦται ¹⁸ χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία, ¹⁹

λευσμός ²⁰ τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν ²¹ παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε

190

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε Πυθίοισι ²² τρίβεσθαι μύσος.

195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς ²³ τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν ²⁴ παναίτιος.

200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς ²⁵ πρᾶξαι. ²⁶ τί ²⁷ μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ ²⁸ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.

205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

210

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός ²⁹

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Ἀπόλλων

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω ³⁰

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,

215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται ³¹ τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος ³²

ὅρκου ᾽στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ ³³ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι ³⁴ μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ³⁵ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς ³⁶ τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ³⁷ ποτέ.

225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω ³⁸ τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

ἐγὼ δ᾽, ἄγει ³⁹ γὰρ αἷμα μητρῷον, ⁴⁰ δίκας

230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ. ⁴¹

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν

235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον ⁴² τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν ⁴³ βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ ⁴⁴ τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν: τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.

245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν ⁴⁵

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν. ⁴⁶

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον: χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν ⁴⁷

250

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

254

Χορός

οὔτοι σ᾽ Ἀπόλλων οὐδ᾽ Ἀθηναίας σθένος

ῥύσαιτ᾽ ἂν ὥστε μὴ οὐ παρημελημένον

300

ἔρρειν, τὸ χαίρειν μὴ μαθόνθ᾽ ὅπου φρενῶν,

ἀναίματον βόσκημα δαιμόνων, σκιάν. ⁶¹

οὐδ᾽ ἀντιφωνεῖς, ἀλλ᾽ ἀποπτύεις λόγους,

ἐμοὶ τραφείς τε καὶ καθιερωμένος; ⁶²

καὶ ζῶν με δαίσεις οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς:

305

ὕμνον δ᾽ ἀκούσει τόνδε δέσμιον σέθεν.

307

Αθηνα

πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοὴν

ἀπὸ Σκαμάνδρου γῆν καταφθατουμένη, ¹⁰⁷

ἣν δῆτ᾽ Ἀχαιῶν ἄκτορές τε καὶ πρόμοι,

τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος μέγα,

400

ἔνειμαν αὐτόπρεμνον ἐς τὸ πᾶν ἐμοί,

ἐξαίρετον δώρημα Θησέως τόκοις:

ἔνθεν διώκουσ᾽ ἦλθον ἄτρυτον πόδα,

πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον αἰγίδος,

πώλοις ἀκμαίοις τόνδ᾽ ἐπιζεύξασ᾽ ὄχον.

405

καινὴν ¹⁰⁸ δ᾽ ὁρῶσα τήνδ᾽ ὁμιλίαν χθονὸς

ταρβῶ μὲν οὐδέν, θαῦμα δ᾽ ὄμμασιν πάρα.

τίνες ποτ᾽ ἐστέ; πᾶσι δ᾽ ἐς κοινὸν λέγω:

βρέτας τε τοὐμὸν τῷδ᾽ ἐφημένῳ ξένῳ,

ὑμᾶς θ᾽ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει,

410

οὔτ᾽ ἐν θεαῖσι πρὸς θεῶν ὁρωμένας ¹⁰⁹

οὔτ᾽ οὖν βροτείοις ἐμφερεῖς μορφώμασι.

λέγειν δ᾽ ἄμομφον ¹¹⁰ ὄντα τοὺς πέλας κακῶς

πρόσω δικαίων ἠδ᾽ ἀποστατεῖ θέμις.

Χορός

πεύσει τὰ πάντα συντόμως, Διὸς κόρη.

415

ἡμεῖς γάρ ἐσμεν Νυκτὸς αἰανῆς ¹¹¹ τέκνα.

Ἀραὶ ¹¹² δ᾽ ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα.

Ἀθηνᾶ

γένος μὲν οἶδα κληδόνας τ᾽ ἐπωνύμους.

Χορός

τιμάς γε μὲν δὴ τὰς ἐμὰς πεύσει τάχα.

Ἀθηνᾶ

μάθοιμ᾽ ἄν, εἰ λέγοι τις ἐμφανῆ λόγον.

420

Χορός

βροτοκτονοῦντας ¹¹³ ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀθηνᾶ

καὶ τῷ κτανόντι ποῦ τὸ ¹¹⁴ τέρμα τῆς φυγῆς; ¹¹⁵

Χορός

ὅπου τὸ χαίρειν μηδαμοῦ νομίζεται.

Ἀθηνᾶ

ἦ καὶ τοιαύτας τῷδ᾽ ἐπιρροιζεῖς ¹¹⁶ φυγάς;

Χορός

φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο.

425

Ἀθηνᾶ

ἄλλαις ἀνάγκαις, ¹¹⁷ ἤ τινος ¹¹⁸ τρέων κότον;

Χορός

ποῦ γὰρ τοσοῦτο κέντρον ὡς μητροκτονεῖν;

Ἀθηνᾶ

δυοῖν παρόντοιν ἥμισυς λόγος ¹¹⁹ πάρα.

Χορός

ἀλλ᾽ ὅρκον οὐ δέξαιτ᾽ ἄν, οὐ δοῦναι θέλοι. ¹²⁰

Ἀθηνᾶ

κλύειν δίκαιος ¹²¹ μᾶλλον ἢ πρᾶξαι θέλεις.

430

Χορός

πῶς δή; δίδαξον: τῶν σοφῶν γὰρ οὐ πένει.

Ἀθηνᾶ

ὅρκοις τὰ μὴ δίκαια μὴ νικᾶν λέγω.

Χορός

ἀλλ᾽ ἐξέλεγχε, κρῖνε δ᾽ εὐθεῖαν δίκην.

Ἀθηνᾶ

ἦ κἀπ᾽ ἐμοὶ τρέποιτ᾽ ἂν αἰτίας τέλος;

Χορός

πῶς δ᾽ οὔ; σέβουσαί γ᾽ ἀξίαν κἀπ᾽ ἀξίων. ¹²²

435

436

Ἀθηνᾶ

τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν᾽, ἐν μέρει θέλεις;

λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς

τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυναθοῦ ¹²³ ψόγον:

εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε

ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας

440

σεμνὸς προσίκτωρ ἐν ¹²⁴ τρόποις Ἰξίονος:

τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων

τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.

οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων ¹²⁵ μύσος

445

πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ σὸν ἐφεζόμην ¹²⁶ βρέτας.

τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα:

ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,

ἔς τ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου

σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου ¹²⁷ βοτοῦ.

450

πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα

οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.

  ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.

γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσει τάχα.

Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,

455

Ἀγαμέμνον᾽, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα:

ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν

ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος ¹²⁸ οὐ καλῶς, μολὼν

εἰς οἶκον: ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ

μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν

460

κρύψασ᾽, ἃ ¹²⁹ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.

κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,

ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,

ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.

καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,

465

ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,

εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.

σὺ δ᾽ ¹³⁰ εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρῖνον δίκην:

πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω.

470

Ἀθηνᾶ

τὸ πρᾶγμα μεῖζον, εἴ τις οἴεται τόδε

470

βροτὸς δικάζειν: οὐδὲ μὴν ἐμοὶ θέμις

φόνου ¹³¹ διαιρεῖν ὀξυμηνίτους ¹³² δίκας:

ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτυκὼς ἐμοῖς ¹³³

ἱκέτης προσῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις:

ἐγὼ ¹³⁴ δ᾽ ἄμομφον ὄντα σ᾽ αἱροῦμαι ¹³⁵ πόλει.

475

αὗται δ᾽ ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον,

καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου,

χώρᾳ μεταῦθις ¹³⁶ ἰὸς ἐκ φρονημάτων

πέδοι ¹³⁷ πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος.

  τοιαῦτα μὲν τάδ᾽ ἐστίν: ἀμφότερα, μένειν

480

πέμπειν τε ¹³⁸ δυσπήμαντ᾽ ¹³⁹ ἀμηχάνως ἐμοί.

ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρ᾽ ἐπέσκηψεν τόδε,

†φόνων δικαστὰς ὁρκίους αἱρουμένη ¹⁴⁰

θεσμὸν τὸν εἰς ἅπαντ᾽ ἐγὼ θήσω χρόνον†. ¹⁴¹

ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε καὶ τεκμήρια

485

καλεῖσθ᾽, ἀρωγὰ τῆς δίκης ὁρκώματα.

κρίνασα δ᾽ ἀστῶν τῶν ἐμῶν τὰ βέλτατα

ἥξω, ¹⁴² διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμ᾽ ἐτητύμως,

ὅρκον ¹⁴³ πορόντας ¹⁴⁴ μηδὲν ἔκδικον φράσειν. ^{145 146}

490

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτʼ, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·

185

ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τʼ ἀποφθορᾷ

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδʼ ἀκρωνία,

λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρʼ ἀκούετε

190

οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρʼ ἔχουσαι; πᾶς δʼ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.

195

χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.

200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.

205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Ἀπόλλων

ἦ κάρτʼ ἄτιμα καὶ παρʼ οὐδὲν εἰργάσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δʼ ἄτιμος τῷδʼ ἀπέρριπται λόγῳ,

215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ ἐποπτεύειν κότῳ,

220

οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην,

τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.

225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας

230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσʼ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν

235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν· τόδʼ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.

245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν

250

ἦλθον διώκουσʼ, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

Χορός

ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ,

λεύσσετε πάντα, μὴ

255

λάθῃ φύγδα βὰς

ὁ ματροφόνος ἀτίτας.

ὁ δʼ αὖτέ γʼ οὖν ἀλκὰν ἔχων

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χρεῶν.

260

τὸ δʼ οὐ πάρεστιν· αἷμα μητρῷον χαμαὶ

δυσαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδοι χύμενον οἴχεται.

ἀλλʼ ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον· ἀπὸ δὲ σοῦ

265

φεροίμαν βοσκὰν πώματος δυσπότου·

καὶ ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποινʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου δύας.

ὄψει δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν

ἢ θεὸν ἢ ξένον

270

τινʼ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθʼ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντʼ ἐπωπᾷ φρενί.

275

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θʼ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου.

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,

280

μητροκτόνον μίασμα δʼ ἔκπλυτον πέλει·

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτʼ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.

285

χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.

  καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δʼ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν

290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλʼ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσʼ, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα

295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός—

ὅπως γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ λυτήριος.

Χορός

οὔτοι σʼ Ἀπόλλων οὐδʼ Ἀθηναίας σθένος

ῥύσαιτʼ ἂν ὥστε μὴ οὐ παρημελημένον

300

ἔρρειν, τὸ χαίρειν μὴ μαθόνθʼ ὅπου φρενῶν,

ἀναίματον βόσκημα δαιμόνων, σκιάν.

οὐδʼ ἀντιφωνεῖς, ἀλλʼ ἀποπτύεις λόγους,

ἐμοὶ τραφείς τε καὶ καθιερωμένος;

καὶ ζῶν με δαίσεις οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς·

305

ὕμνον δʼ ἀκούσῃ τόνδε δέσμιον σέθεν.

Ἀθηνᾶ

πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοὴν

ἀπὸ Σκαμάνδρου γῆν καταφθατουμένη,

ἣν δῆτʼ Ἀχαιῶν ἄκτορές τε καὶ πρόμοι,

τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος μέγα,

400

ἔνειμαν αὐτόπρεμνον εἰς τὸ πᾶν ἐμοί,

ἐξαίρετον δώρημα Θησέως τόκοις·

ἔνθεν διώκουσʼ ἦλθον ἄτρυτον πόδα,

πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον αἰγίδος.

πώλοις ἀκμαίοις τόνδʼ ἐπιζεύξασʼ ὄχον

405

καινὴν δʼ ὁρῶσα τήνδʼ ὁμιλίαν χθονὸς

ταρβῶ μὲν οὐδέν, θαῦμα δʼ ὄμμασιν πάρα.

τίνες ποτʼ ἐστέ; πᾶσι δʼ ἐς κοινὸν λέγω·

βρέτας τε τοὐμὸν τῷδʼ ἐφημένῳ ξένῳ,

ὑμᾶς θʼ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει,

410

οὔτʼ ἐν θεαῖσι πρὸς θεῶν ὁρωμένας

οὔτʼ οὖν βροτείοις ἐμφερεῖς μορφώμασιν.

λέγειν δʼ ἄμομφον ὄντα τοὺς πέλας κακῶς

πρόσω δικαίων ἠδʼ ἀποστατεῖ θέμις.

Χορός

πεύσῃ τὰ πάντα συντόμως, Διὸς κόρη.

415

ἡμεῖς γάρ ἐσμεν Νυκτὸς αἰανῆ τέκνα.

Ἀραὶ δʼ ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα.

Ἀθηνᾶ

γένος μὲν οἶδα κληδόνας τʼ ἐπωνύμους.

Χορός

τιμάς γε μὲν δὴ τὰς ἐμὰς πεύσῃ τάχα.

Ἀθηνᾶ

μάθοιμʼ ἄν, εἰ λέγοι τις ἐμφανῆ λόγον.

420

Χορός

βροτοκτονοῦντας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀθηνᾶ

καὶ τῷ κτανόντι ποῦ τὸ τέρμα τῆς φυγῆς;

Χορός

ὅπου τὸ χαίρειν μηδαμοῦ νομίζεται.

Ἀθηνᾶ

ἦ καὶ τοιαύτας τῷδʼ ἐπιρροιζεῖς φυγάς;

Χορός

φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο.

425

Ἀθηνᾶ

ἄλλαις ἀνάγκαις, ἤ τινος τρέων κότον;

Χορός

ποῦ γὰρ τοσοῦτο κέντρον ὡς μητροκτονεῖν;

Ἀθηνᾶ

δυοῖν παρόντοιν ἥμισυς λόγου πάρα.

Χορός

ἀλλʼ ὅρκον οὐ δέξαιτʼ ἄν, οὐ δοῦναι θέλοι.

Ἀθηνᾶ

κλύειν δίκαιος μᾶλλον ἢ πρᾶξαι θέλεις.

430

Χορός

πῶς δή; δίδαξον· τῶν σοφῶν γὰρ οὐ πένῃ.

Ἀθηνᾶ

ὅρκοις τὰ μὴ δίκαια μὴ νικᾶν λέγω.

Χορός

ἀλλʼ ἐξέλεγχε, κρῖνε δʼ εὐθεῖαν δίκην.

Ἀθηνᾶ

ἦ κἀπʼ ἐμοὶ τρέποιτʼ ἂν αἰτίας τέλος;

Χορός

πῶς δʼ οὔ; σέβουσαί γʼ ἀξίαν κἀπʼ ἀξίων.

435

Ἀθηνᾶ

τί πρὸς τάδʼ εἰπεῖν, ὦ ξένʼ, ἐν μέρει θέλεις;

λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς

τὰς σάς, ἔπειτα τόνδʼ ἀμυναθοῦ ψόγον·

εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε

ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας

440

σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος.

τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.

Ὀρέστης

ἄνασσʼ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων

τῶν σῶν ἐπῶν μέλημʼ ἀφαιρήσω μέγα.

οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδʼ ἔχων μύσος

445

πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας.

τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα.

ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,

ἔστʼ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου

σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.

450

πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτʼ ἀφιερώμεθα

οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.

  ταύτην μὲν οὕτω φροντίδʼ ἐκποδὼν λέγω.

γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσῃ τάχα.

Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δʼ ἱστορεῖς καλῶς,

455

Ἀγαμέμνονʼ, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,

ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν

ἔθηκας. ἔφθιθʼ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν

εἰς οἶκον· ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ

μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν

460

κρύψασʼ, ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.

κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,

ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,

ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.

καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,

465

ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,

εἰ μή τι τῶνδʼ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.

σὺ δʼ εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρῖνον δίκην·

πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδʼ αἰνέσω.

Ἀθηνᾶ

τὸ πρᾶγμα μεῖζον, εἴ τις οἴεται τόδε

470

βροτὸς δικάζειν· οὐδὲ μὴν ἐμοὶ θέμις

φόνου διαιρεῖν ὀξυμηνίτου δίκας·

ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτυκὼς ἐμοῖς

ἱκέτης προσῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις·

οὕτως δʼ ἄμομφον ὄντα σʼ αἰδοῦμαι πόλει.

475

αὗται δʼ ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον,

καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου,

χώρᾳ μεταῦθις ἰὸς ἐκ φρονημάτων

πέδοι πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος.

  τοιαῦτα μὲν τάδʼ ἐστίν· ἀμφότερα, μένειν

480

πέμπειν τε δυσπήμαντʼ ἀμηχάνως ἐμοί.

ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρʼ ἐπέσκηψεν τόδε,

φόνων δικαστὰς ὁρκίους αἱρουμένη

θεσμὸν τὸν εἰς ἅπαντʼ ἐγὼ θήσω χρόνον.

ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε καὶ τεκμήρια

485

καλεῖσθʼ, ἀρωγὰ τῆς δίκης ὁρκώματα·

κρίνασα δʼ ἀστῶν τῶν ἐμῶν τὰ βέλτατα

ἥξω, διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμʼ ἐτητύμως,

ὅρκον πορόντας μηδὲν ἔκδικον φράσειν.

Πυθία

ἢ δεινὰ λέξαι, δεινὰ δ’ ὀφθαλμοῖς δρακεῖν,

πάλιν μ’ ἔπεμψεν ἐκ δόμων τῶν λοξίου,

35

ὡς μήτε σώκειν, μήτ’ ἐμαυταίνειν στάσιν·

τρέχω δὲ χερσὶν, οὐ ποδωκίᾳ σκελῶν,

δείσασα γὰρ γραῦς οὐδὲν ἀντίπαις μὲν οὖν,

ἐγὼ μὲν ἕρπω πρὸς πολυστεφῆ μυχόν,

ὁρῶ δ’ ἐπ’ ὀμφαλῷ μὲν ἄνδρα θεομισῆ.

40

ἕδραν ἔχοντι προστρόπαιον αἵματι.

στάζοντα χεῖρας καὶ νεοσπαδὲς ξίφος

ἔχοντ’, ἐλαίας θ’ ὑψιγέννητον κλάδον,

λήνει μεγίστῳ σωφρόνως ἐστεμμένον,

ἀργῆτι μαλλῷ, τῇδε γὰρ τρανῶς ἐρῶ,

45

πρόσθεν δὲ τἀνδρὸς τῶδε θαυμαστὸν λέχος

εὕδει, γυναικῶν ἐν θρόνοισιν ἥμενος.

οὔτοι γυναῖκας, ἀλλὰ γοργόνας λέγω.

οὐδ’ αὖτε γοργείοισιν εἰκάσω τύποις,

εἶδόν ποτ’ ἤδη φινέως γεγραμμένας

50

δεῖπνον φερούσας, ἄπτεροί γε μὴν ἰδεῖν

αὗται. μέλαιναι δ’ ἐς τὸ πᾶν βδελύκτροποι.

ῥέγκουσι δ’ οὐ πλαστοῖσι φυσιάμασιν.

ἐκ δ’ ὀμμάτων λείβουσι δυσφιλῆ δία

καὶ κόσμος, ὅστε πρὸς θεῶν ἀγάλματα

55

Πυθία

φέρῃ δίκαιος, ὄτ' ἐν ἀνθρώπων στέγαις.

τὸ φῦλον οὐκ ὄπωπα τῆς δ' ὁμιλίας.

οὐδ' ἥτις γαῖα τοῦτ' ἐπεύχεται γένος

θρέψασ' ἀνατεὶ μὴ μεταστένειν πόνων,

τἀντεῦθεν ἤδη τῶνδε δεσπότῃ δόμων.

60

αὐτῷ μελέσθω λοξίᾳ μεγασθενεῖ.

ἰατρόμαντις δ' ἐστὶ καὶ τερασκόπος

καὶ τοῖσιν ἄλλοις δωμάτων καθάρσιος

Ἀπόλλων

οὔτοι προδώσω, διὰ τέλους δέ σοι φύλαξ

ἐγγὺς παρεστὼς, καὶ πρόσω δ' ἀποστατῶν.

65

ἐχθροῖς τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.

καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾷς

ὕπνῳ. πεπῦσαι δ' αἱ κατάπτυστοι κόραι,

γραῖαι, παλαιαὶ, παῖδες, αἷς οὐ μίγνυται

θεῶν τις, οὐδ' ἄνθρωπος, οὐδέ θὴρ ποτέ,

70

κακῶν δ' ἕκατι κἀγένοντ' ἐπὶ κακόν,

σκότον νέμονται. τάρταρον θ' ὑπὸ χθονὸς,

μίσημα τ' ἀνδρῶν, καὶ θεῶν ὀλυμπίων,

ὅμως δὲ φεῦγε μὴ δὲ μαλθακὸς γένῃ.

ἐλῶσι γάρ σε καὶ δι' ἠπείρου μακρᾶς

75

βεβῶντ' ἀεὶ τὴν πλανοστιβῆ χθόνα,

ὑπέρ τε πόντον, καὶ περιρρύτας πόλεις,

καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος

πόνον. μολὼν δὲ παλλάδος ποτὶ πόλιν,

ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας,

80

κἀκεῖ δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους

μύθους ἔχοντες, μηχανὰς εὑρήσομεν,

ὥστ' εἰς τὸ πᾶν σε τῶν δ' ἀπαλλάξαι πόνων,

καὶ γὰρ κτανεῖν σ' ἔπεισα μητρῷον δέμας,

Ὀρέστης

ἄναξ ἄπολλον· οἶσθα μὲν τὸ μὴ 'δικεῖν,

85

ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Ὀρέστης

ἐπεὶ δ' ἐπίστᾳ, καὶ τὸ μὴ μελεῖν μάθε.

σθένος δὲ ποιεῖν, ὦ φθέγγυον τὸ σόν.

Ἀπόλλων

μέμνησο μὴ φόβος σε νικάτω φρένας,

σὺ δ' αὐτάδελφον αἷμα, καὶ κοινοῦ πατρὸς

ἑρμῆ φύλασσε. κάρτα δ' ὢν ἐπώνυμος,

90

πομπαῖος ἴσθι, τόνδε ποιμαίνων ἐμὸν

ἱκέτην, σέβει τοι Ζεὺς τόδ' ἐκ νόμων σέβας,

ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχῃ.

Κλυταιμήστρας εἴδωλον

εὕδοιτ' ἄν, ὠὴ, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ,

ἐγὼ δ' ὑφ' ὑμῶν ὧδ' ἀπητιμασμένη,

95

ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν ὡς μὲν ἔκτανον,

ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται,

αἰσχρῶς δ' ἀλῶμαι, προὐννέπω δ' ὑμῖν ὅτι

ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο,

παθοῦσα δ' οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων,

100

οὐδεὶς ὑπὲρ μοῦ δαιμόνων μηνίεται.

κατασφαγείσης πρὸς χειρῶν μητροκτόνων,

ὅρα δὲ πληγὰς τάσδε καρδίας σέθεν,

εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται.

ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρα πρόσκοπος βροτῶν,

105

ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε

χοάς τ' ἀοίνους · νιφάλια μειλίγματα.

καὶ νυκτὶ σεμνὰ δεῖπν' ἐπ' ἐσχάρᾳ πυρός.

ἔθυον ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν,

καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα,

110

ὁ δ' ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην.

καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυσμάτων.

ὤρουσεν ὑμῖν, ἐγκατιλλώψας μέγα

ἀκούσαθ' ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς πέρι

ψυχῆς, φρονήσατ' ὦ καταχθονὸς θεαί.

115

Χορὸς Εὐμενίδων

ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν κλυταιμνήστρα καλῶ.

μυγμὸς ⁘ * μύζοιτ' ἂν, ἀνὴρ δ' οἴχεται φεύγων

πρόσω.

φίλοις γὰρ εἰσὶν οὐκ ἐμοῖς προσίκτορες.

μυγμὸς ⁘ * ἄγαν ὑπνώσσεις κοὐκατοικτίζεις πάθος,

120

φονεὺς δ' ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται μυ-

γμός.

* ὤζεις ὑπνώσσεις οὐκ ἀναστήσῃ τάχος,

τί σοι πέπρακται πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά.

* ὠγμὸς * ὕπνος πόνος τε κύριοι συνωμόται.

125

δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος,

μυγμὸς, διπλοῦς, ὀξύς. λάβε λάβε λάβε λά-

βε φράζου.

Χορὸς Εὐμενίδων

ὄναρ διώκεις θῆρα. κλαγγαίνεις δ' ἄπερ

κύων, μέριμναν οὔποτ' ἐκλιπὼν πόνου,

130

τί δρᾶς ἀνίστω μὴ σε νικήτω πόνος,

μὴ δ' ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσ' ὕπνῳ

ἄλγησον ἦπαρ ἐν δίκοις ὀνείδεσιν,

τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίνεται,

σὺ δ' αἱματηρὸν πνεῦμ' ἐπουρίσασα τῷ.

135

ἀτμῷ κατιχαίνουσα νηδύος πυρὶ

ἕπου μάραινε δευτέροις διώγμασιν.

ἔγειρ' ἔγειρε καὶ σὺ τὴν δ' ἐγὼ δὲ σέ,

ἔριν εὕδεις ἀνίστω, κἀπολακτίσασ' ὕπνον.

ἰδώμεθ' , εἴτι τόδε φροιμιῦ ματᾷ,

140

Χορὸς Εὐμενίδων

ἰὺ ἰὺ, πόπαξ ἐπάθομεν φίλαι,

ἦ πολλὰ δὴ παθοῦσα καὶ μάτην ἐγὼ,

ἐπάθομεν πάθος δυσαχθὲς, ὦ πόποι

ἄφρακτον κακὸν, ἐξ ἀρκύων πέπτωκεν, οἴχεται

ὁ θὴρ,

145

ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Χορὸς Εὐμενίδων

Ὕπνῳ κρατηθεῖσα ἄγραν ὤλεσα,

Χορὸς Εὐμενίδων

ἰὼ παῖ Διὸς ἐπίκλοπος πέλῃ.

νέος δὲ γραίας δαίμονας καθιππάσω,

τὸν ἱκέταν σέβων ἄθεον ἄνδρα καὶ

τοκεῦσιν πικρόν, τὸν μητραλοίαν δ' ἐξέκλεψας

150

ὢν θεός,

τί τῶνδ' ἐρεῖ τίς δικαίως ἔχειν,

Χορὸς Εὐμενίδων

ἐμοὶ δ' ὄνειρος ἐξ ὀνειράτων μολὼν,

ἔτυψεν, δίκαν διφρηλάτου μετολαβὼν κέντρῳ.

ὑπὸ φρένας, ὑπὸ λοβὸν πάρεστι μαστίκτορος.

155

δαΐου δαμίου. βαρὺ τὸ περὶ βαρυκρύος ἔχειν,

Χορὸς Εὐμενίδων

τοιαῦτα δρῶσιν οἱ νεώτεροι θεοὶ

κρατοῦντες τὸ πᾶν δίκας πλέον, φονολιβῆ

θρόνον

περὶ πόδα, περὶ κάρα, πάρεστι γᾶς ὀμφαλόν.

160

πρὸς δρακεῖν αἱμάτων. βλοσυρὸν αἰρόμενον ἄ-

γος ἔχειν.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἐφεστίῳ δὲ μάντι σῷ μιάσματι . μυχὸν ἔχρα-

νατ' αὐ-

τόσυτος, αὐτόκλητος παρανόμων θεῶν βρότει-

165

α ἂυ τίων.

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

Χορὸς Εὐμενίδων

κἀμοί τε λυπρὸς καὶ τὸν οὐκ ἐκλύσεται.

ὑπότε οὔποτε γᾶν φεύγων. ἤ ποτ' ἐλευθερῶται,

ποτιτρόπαιος δ' ὢν, ἕτερον ἐν χθονὶ

170

μιάστορ' ἐκείνου πάσεται.

Ἀπόλλων

ἔξω κελεύω τῶνδε δωμάτων τάχος.

χωρεῖτ' ἄπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

175

Ἀπόλλων

ἀνῆς ὑπ' ἄλγος μέλαν ἀπ' ἀνθρώπων ἀφρὸν,

ἐμῆσα βρόμβους ὣς ἀφέλκυσας φόνον

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει.

ἀλλ' ἦ καρανιστῆρες ὀφθαλμώρυχοι

δίκαι. σφαγαί τε, σπέρματος τ' ἀποφθοραὶ,

180

παίδων κακῆ τελλῆνις ἠδ' ἀκρωνία.

λευσμόν τε καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺ,

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες ἆρ' ἀκούετε.

οἵας ἑορτῆς ἔστ' ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθ' ἔχουσαι, πᾶς δ' ὑφηγεῖται δόμος.

185

μορφῆς λέοντος ἄντρον αἱμαρρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκὸς οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοις βίβεσθαι μῖσος.

χωρεῖτ' ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ' οὔτις ἀμφιλὴς θεῶν.

190

Χορὸς Εὐμενίδων

ἄναξ ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει,

αὐτὸς σὺ τούτων, οὐ μεταίτιος πέλῃ

ἀλλ' εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὡς παναίτιος.

Ἀπόλλων

πῶς δὴ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἔχρησας ὥς τε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

195

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τὸ πατρὸς πέμψαι τιμήν.

Χορὸς Εὐμενίδων

κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δ' ἔκταρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τύσδ' ἐπέστελλον δόμους.

Χορὸς Εὐμενίδων

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

200

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τότο προς τεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμὴ, κόμπασον γέρας καλὸν,

Χορὸς Εὐμενίδων

τὰς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ.

Χορὸς Εὐμενίδων

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

205

Χορὸς Εὐμενίδων

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω.

Ἀπόλλων

ἥρας τελείας καὶ διὸς πιστώματα.

κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷ δ᾽ ἀπέριπται λόγῳ.

ὅθεν βροτοῖσι γίνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος,

210

ὅρκος τε μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτένουσιν ἀλλήλους χαλαῖς,

τὸ μὴ γενέσθαι μὴ δ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

ἔφημ᾽ ὀρέστην γ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν,

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτας ἐνθυμουμένην

215

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαίτεραν.

δίκας δὲ ἐπ᾽ ἄλλας τῶν δ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορὸς Εὐμενίδων

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔπω μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου,

Χορὸς Εὐμενίδων

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ,

220

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεξαίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων

μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δ᾽, ἄγειν γὰρ αἷμα μητρῷον δίκης,

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀπικυνηγέτης

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι,

225

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖσι πέλει.

τοῦ προστροπαίου μῆνις εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών,

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ ἀθάνα, λοξίου κελεύσμασιν.

ἥκω, δέχου δὲ προφρόνως ἀλάστορα.

οὐ προστρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

230

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη πρὸς τετριμμένον τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις, καὶ πορεύμασι βροτῶν,

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

σώζων ἐφετμὰς λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σὸν θεά.

235

Ὀρέστης

αὐτὸ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορὸς Εὐμενίδων

εἶεν. τόδ' ἐστὶν ἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς,

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν,

πρὸς αἷμα, καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν,

240

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ,

σπλάγχνον χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος.

ὑπέρ τε πόντον, ἀπτέροις πωτήμασιν

ἦλθον διώκουσ' οὐδὲν ὑστέρα νεώς,

καὶ νῦν ὅδ' ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακὼν,

245

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελά̄.

Χορὸς Εὐμενίδων

ὅρα ὅρα μάλ' αὖ. λεύσσετὸν πάντα,

μὴ λάθῃ φυγάδα βὰς ὁ ματροφόνος ἀτίτας,

ὅδ' αὖτέ γ' οὖν ἀλκὰν ἔχων περιβρέτει.

πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου. ὑπόδικος θέλει γενέ-

250

σθαι χρεῶν.

τόδ' οὐ πάρεστιν αἷμα μητρῷον χαμαὶ,

δυσαγκόμιστον. παπαῖ. τό δ' ὑγρὸν πέδῳ κε-

χυμένον οἴχεται.

ἀλλ' ἀντιδοῦναι δεῖ σ' ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν,

255

ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πελανὸν, ἀπὸ δὲ σῦ

βοσκὰν φεροίμαν πώματος δυσπότου.

καὶ ζῶντά σ' ἰσχνάνας ἀπάξομαι κάτω.

ἀντιποίνους τείνῃς μητροφόνας δύας.

ὄψει δ' ἐκεῖ τίς ἄλλον ἤλιτεν βροτῶν,

260

ἢ θεὸν, ἢ ξένον, τί τ' ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους

ἔχοντ' ἔκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.

μέγας γὰρ ἅδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν,

ἔνθεο χθονός. δελτογράφῳ δὲ πάντ' ἐπωπᾷ

Ὀρέστης

φρενί,

265

ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι.

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη,

σιγᾶν θ’ ὁμοίως, ἐν δὲ τῷδε πράγματι·

φρονεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου.

βρίζει γὰρ αἷμα, καὶ μαραίνεται χερός,

270

μητροκτόνον μίασμα δ’ ἔκπλυτον πέλει,

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ.

φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δ’ ἐμοί γένοιτ’ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος.

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.

275

χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.

καὶ νῦν ἀφ’ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ.

χώρας ἄνασσαν τῆσδ’ ἀθηναίαν ἐμοί,

μολεῖν ἀρωγόν, κτήσεται δ’ ἄνευ δορός,

αὐτόν τε, καὶ γῆν, καὶ τὸν ἀργεῖον λεών.

280

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλ’ εἴτε χώρας ἐν τόποις λιβυστικοῖς.

τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου.

τίθησιν ὀρθόν, ἢ κατηρεφῆ πόδα.

φίλοις ἀρήγουσ’ εἴτε φλεγραίαν πλάκα.

285

θρασὺς ταγοῦχος, ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ.

ἔλθοι· κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός,

ὅπως γένοιτο τῶνδ’ ἐμοὶ λυτήριος.

Χορὸς Εὐμενίδων

οὔτοι σ’ ἀπόλλων οὐδ’ ἀθηναίας σθένος.

ῥύσαι τ’ ῥύσαιτ’ ἂν ῥύς τε ὥστε μὴ ὐπαρημελημένον οὐ παρημελημένον.

290

ἔρρειν τὸ χαίρειν, μὴ μαθόνθ’ ὅπου φρενῶν,

ἀναίματον βόσκημα δαιμόνων σκιά.

οὐδ’ ἀντιφωνεῖς, ἀλλ’ ἀποπτύεις λόγους.

ἐμοίβαφείς τε καὶ καθιερωμένος.

Ἀπόλλων

καὶ ζῶν με δαίσεις, οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς.

295

Χορὸς Εὐμενίδων

ὕμνον δ' ἀκούσῃ τόνδε δέσμιον σέθεν,

Χορὸς Εὐμενίδων

ἄγε δὴ καὶ χορὸν ἅψωμεν ἐπεὶ μοῦσαν στυγερὰν

ἀποφαίνεσθαι δεδόκηκεν. λέξαι τε λάχη τὰ

κατ' ἀνθρώπους

ὡς ἐπινομᾷ στάσις ἅμα εὐθυδίκαιοι δ' οἰόμεθ' εἶναι.

300

τοὺς μὲν καθαρὰς χῆρας πρὸς νέμοντας.

οὔτις ἀφ' ἡμῶν μῆνις ἐφέρπει. ἀσινὴς δ' αἰῶν

ἀδιοιχνεῖ

ὅσ τις δ' ἀλιτρῶν ὡς ὅδ' ἀνὴρ

χεῖρας φονίας ἐπικρύπτει. μάρτυρες ὀρ-

305

θαίτοισι θανῦσιν.

παραγινόμεναι πράκτορες αἵματος,

αὐτῷ τελέως ἐφάνημεν. μᾶτερ ἅ μ' ἔτεκνες,

Χορὸς Εὐμενίδων

ὦ μᾶτερ.

νὺξ ἀλαοῖσιν καὶ δεδορκόσιν,

310

ποινὰν κλῦθ'· ὁ λατῶς γὰρ ὃ νις μ' ἄτιμον τίθησιν.

τόν δ' ἀφαιρούμενος πτῶκα ματρῷον ἁ-

γνισμα κύριον φόνου. ἐπὶ δὲ τῷ τεθυμένῳ.

Χορὸς Εὐμενίδων

τόδε μέλος παρακοπά. παραφορὰ φρενοδαλής,

ὕμνος ἐξ ἐρινύων δέσμιος φρενῶν ἀφόρμικτος.

315

αὐονὰ βροτοῖς. τοῦτο γὰρ λάχος διανταία

Χορὸς Εὐμενίδων

μοῖρ' ἐπέκλωσεν ἐκ πέδως. ἔχειν θανάτων τοῖ-

σιν αὐτουργίαις,

ξύμπασῶσιν μάταιοι. τοῖς δ' μαρτᾶν ιοφρ' ἂν,

γᾶν ὑπέλθῃ θανὼν δ' οὐκ ἄγαν ἐλεύθερος.

320

Χορὸς Εὐμενίδων

ἐπί δε τῷ τεθυμένῳ. τόδε μέλος παρακοπᾶ.

παραφορὰ φρενοδαλὴς ὕμνος ἐξ ἐρινύων,

δέσμιος φρενῶν ἀφόρμικτος αὐονὰ βροτοῖς.

Χορὸς Εὐμενίδων

γιγνομέναισι λάχη. τάδ' ἐφαμῖν ἐκράνθη.

ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀθανάτων δ' ἀπέχειν χέρας οὐδέ τις ἔστι.

325

συνδάτωρ μετάκοινος . πανλεύκων δὲ πέπλων

ἄμοιρος ἄκληρος ἐτύχθην. δωμάτων γ' εἱλόμαν

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀναβοπάς, ὅταν ἄρης. πίθασος ὢν φίλος ἕλῃ.

ἐπὶ τὸν ὦ, διόμεναι κρατερὸν ὄνθ' ὁμοίως,

μαυροῦμεν ὑφ' αἵματος νέου. σπευδόμεναι δ'

330

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀφελεῖν

τίνα τάσδε μερίμνας θεῶν δ' ἀτέλειαν ἐμαῖς

σιλιταῖς ἐπικραίνειν μὴ δ' ἐπ' ἄκροισιν ἐλθεῖν.

ζεὺς γὰρ αἱματοσταγὲς ἀξιόμισον ἔθνος τὸ λέσχας,

Χορὸς Εὐμενίδων

ᾶς ἀπηξιώσατο . δόξαι τ' ἀνδρῶν καὶ μάλ' ὑπ'

335

Χορὸς Εὐμενίδων

αἰθέρι.

σεμναί τ' ἀνόμεναι, κατὰ γᾶν μινύθουσιν ἄτιμοι.

ἡμετέραις ἐφόδοις μελανείμοσιν.

δρχησμοῖς τ' ἐπιφόνοις ποδός.

Χορὸς Εὐμενίδων

μάλα γὰρ οὖν ἁλομένα ἄγκαθεν βαρυπεσῆ.

340

καταφέρω ποδὸς ἀκμάν. σφαλερὰ τἀνυδρόμοις.

κῶλα δύσφορον ἄταν. πίπτων δ' οὐκ οἶδεν τόδ'

Χορὸς Εὐμενίδων

ὑπ' ἄφρονι.

λῦμα, τοῖον γὰρ ἐπὶ κνέφας ἀνδρὶ μῖσος τε-

πόταται.

345

καὶ δνοφεράν τιν' ἀχλὺν κατὰ δώματος

αὐδᾶται πολύστονος φάτις. μένει γὰρ, ἀμήχανοι

Χορὸς Εὐμενίδων

δὲ καὶ τέλειοι κακῶν τε μνήμονες σεμναί.

καὶ δυσαρήγοροι βροτοῖς ἄτιμ' ἀτίετα

διόμεναι.

350

λάχη θεῶν διχοστατὲ τἀνηλίῳ λάμπᾳ, δυσό-

δῳ παίπαλα.

δερκομένοισι καὶ δυσομμάτοις ἀμῶς.

Χορὸς Εὐμενίδων

τίς οὖν τάδ' οὐχ ἅζεταί τε, καὶ δέδοικε βροτῶν

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἐμὲ κλύων θεσμὸν τὸν μοιρίκραντον ἐκ θεῶν.

355

δοθέντα τέλεον· ἐπὶ δέ μοι γέρας παλαιὸν, ἔ-

στ' ἀτιμίας κυρῶ. καίπερ ὑπὸ χθόνα

τάξιν ἔχουσα, καὶ δυσήλιον κνέφας,

Ἀθηνᾶ

πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοήν.

ἀπὸ σκαμάνδρου τὴν καταφθατουμένην.

360

ἣν δῆτ' ἀχαιῶν ἄκτορές τε, καὶ πρόμοι

τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος μέγα.

ἔνειμαν αὐτόπρεμνον ἐς τὸ πᾶν ἐμοὶ

ἐξαίρετον δώρημα θησέως τόκοις.

ἔνθεν διώκουσ' ἦλθον ἄτρυτον πόδα.

365

πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον αἰγίδος,

πώλοις ἀκμαίοις τόνδ' ἐπιζεύξασ' ὄχον,

καὶ νῦν δ' ὁρῶσα τὴν δ' ὁμιλίαν χθονός·

ταρβῶ μὲν οὐδέν, θαῦμα δ' ὄμμασιν πάρα.

τίνας ποτ' ἐστέ. πᾶσι δ' ἐς κοινὸν λέγω.

370

βρέτας τε τὐμὸν τῷδ' ἐφημένῳ ξένῳ.

ὑμᾶς δ' ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει.

ὔτ' οὔτ' ἐν θεαῖσι πρὸς θεῶν ὁρωμέναις.

ὔτ' οὔτ' ἐν βροτείοις ἐμφερείς μορφώμασιν.

λέγειν δ' ἄμορφον ὄντα τοῖς πέλας κακῶς

375

πρόσω δικαίων. ἠδ' ἀποστατεῖ θέμις.

Χορὸς Εὐμενίδων

πεύσῃ τὰ πάντα συντόμως διὸς κόρη.

ἡμεῖς γάρ ἐσμεν νυκτὸς αἰανῆ τέκνα.

ἀραὶ δ' ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα.

Ἀθηνᾶ

γένος μὲν οἶδα, κληδόνας τ' ἐπωνύμους.

380

Χορὸς Εὐμενίδων

τιμάς γε μὲν δὴ τὰς ἐμὰς πεύσῃ τάχα.

Ἀθηνᾶ

μάθοιμ' ἂν, εἰ λέγοι τίς ἐμφανῆ λόγον.

Χορὸς Εὐμενίδων

βροτοκτονοῦντας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀθηνᾶ

καὶ τῷ κτανόντι ποῦ τέρμα τῆς σφαγῆς.

ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Χορὸς Εὐμενίδων

ὅπου τὸ χαίρειν μηδαμοῦ νομίζεται.

385

Ἀθηνᾶ

ἦ καὶ τοιαύτας τῷδ' ἐπιρροίζεις φυγάς;

Χορὸς Εὐμενίδων

φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο.

Ἀθηνᾶ

ἄλλης ἀνάγκης ὔτινος οὔτινος βέων κότον;

Χορὸς Εὐμενίδων

τί γὰρ τοσοῦτο κέντρον ὡς μητροκτονεῖν;

Ἀθηνᾶ

δυοῖν παρόντοιν, ἥμισυς λόγου πάρα.

390

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀλλ' ὅρκον ὐ οὐ δέξαιτ' ἂν, ὐ οὐ δοῦναι θέλει.

Ἀθηνᾶ

κλύειν δίκαιος μᾶλλον ἢ πρᾶξαι θέλεις.

Χορὸς Εὐμενίδων

πῶς δὴ δίδαξον, τῶν σοφῶν γὰρ ὐ οὐ πένῃ;

Ἀθηνᾶ

ὅρκοις τὰ μὴ δίκαια μὴ νικᾶν λέγω.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀλλ' ἐξέλεγχε, κρῖνε δ' ὐθεῖαν εὐθεῖαν δίκην.

395

Ἀθηνᾶ

ἦ κἀπ' ἐμοί ῥέποι τ' ἂν αἰτίας τέλος;

Χορὸς Εὐμενίδων

πῶς δ' ὔ οὔ; σέβουσαί γ' ἀξίαν τ' ἐπαξίων,

Ἀθηνᾶ

τί πρός τάδ' εἰπεῖν ὦ ξέν' ἐν μέρει θέλεις,

λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφοράς,

τὰς σὰς, ἔπειτα τόνδ' ἀμυνάθου ψόγον,

400

εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ, βρέτας τόδε

ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἀμῆς πέλας,

σεμνὸς προσίκτωρ ἐν δόποις Ἰξίονος.

τούτοις ἀμείβου πᾶσιν ὐμαθὲς εὐμαθὲς τί μοι.

Ὀρέστης

ἄνασσ' Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων.

405

τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ' ἀφαιρήσω μέγα.

ὐκ οὐκ εἰμὶ προσ τρόπαιος, ὐδ' οὐδ' ἔχει μύσος,

πρὸς χειρὶ τῇ μῇ τόσον ἐφεζομένῃ βρέτας.

τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα.

ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος.

410

ἐστ' ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου,

σφαγαὶ καθαιμάξυσι νοθήλου βοτοῦ.

πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ' ἀφιβώμεθα.

ὄικοισι, καὶ βοτοῖσι, καὶ ῥυτοῖς πόροις,

ταύτην μὲν

415

Ὀρέστης

ταύτην μὲν ὅτω φροντίδ᾽ ἐκ ποδῶν λέγω.

γένος δὲ τἀμὸν ὡς ἔχει, πεύσῃ τάχα.

Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς.

Ἀγαμέμνον᾽ ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,

ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν

420

ἔθηκας, ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς μολών,

δ᾽ οἶκον, ἀγάν ιν κελαινόφρων ἐμὴ

μήτηρ κατέκτα ποικίλοις ἀγρεύμασιν.

κρύψασα λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.

κἀγὼ κατελθὼν, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον.

425

ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι.

ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.

καὶ τῶν δε κοινῇ, λοξίας ἐπαίτιος.

ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,

εἰ μή τι τῶν δ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους,

430

σύ τ᾽ εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρίνων δίκην

πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τά δ᾽ αἰνέσω.

Ἀθηνᾶ

τὸ πρᾶγμα μεῖζον εἴτις οἴεται τόδε

βροτὸς δικάζειν, οὐδὲ μὴν ἐμοὶ θέμις.

φόνους διαιρεῖν ὀξυμηνίτου δίκης,

435

ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτυκὼς ὅμως

ἱκέτης προσῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις.

ὅμως δ᾽ ἄμομφον ὄντας αἱροῦμαι πόλει.

αὗται δ᾽ ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον.

καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου

440

χώρας μετ᾽ αὖθις ἰὸς ἐκ φρονημάτων.

πέδῳ πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος,

τοιαῦτα μὲν τάδ᾽ ἐστὶν ἀμφότερα μένειν,

πέμπειν δυσπήματ᾽ ἀμηχάνως ἐμοί.

ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρ᾽ ἐπέσκηψε τόδε.

445

ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Ἀθηνᾶ

φόνων δικαστὰς ὁρκίων, αἱρουμένους

θεσμὸν, τὸν εἰς ἅπαντ' ἐγὼ θήσω χρόνον.

ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε, καὶ τεκμήρια

καλεῖσθ' ἄρωγὰ τῆς δίκης, ὁρκώματα.

κρίνασα δ' ἀστῶν τῶν ἐμῶν τὰ βέλτατα.

450

ἥξω διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμ' ἐτητύμως.

ὅρκον περῶντας. μηδὲν ἔκδικον φρεσίν,

Χορὸς Εὐμενίδων

νῦν καταστροφαὶ νέων θεσμίων, ἐγκρατή-

σει δίκα καὶ βλάβα τοῦδε μιξοκτόνος.

πάντας ἤδη τόδ' ἔργον αἰχμίᾳ σωφρονήσει βροτούς,

455

πολλὰ δ' ἔτυμα παιδότρωτα πάθεα προσμένει τοκεῦ-

σιν· μετὰ δ' αὖθις ἐν χρόνῳ. οὔτε γὰρ βροτοσκόπων

Χορὸς Εὐμενίδων

μαινάδων τῶν δ' ἐφέρψει κόρος τίς ἐργμάτων,

πάντ' ἐφήσω μόρον. πεύσεται δ' ἄλλος ἄλλοθεν.

προφωνῶν τὰ τῶν πέλας κακὰ

460

λῆξιν ὑπόδοσίν τε μόχθων· ἄκετ' οὐ βεβαία, τλά-

μων δέ τις μάταν παρηγορεῖ. μηδέ τις κικλησκέτω

Χορὸς Εὐμενίδων

ξυμφορᾷ τετυμμένος. τό τ' ἔπος θροούμενος.

ἰὼ δίκα. ἰὼ θρόνοι τ' ἐριννύων.

ταῦτά τις τάχ' ἂν πατὴρ ἤτε κῦσα νεοπαθὴς,

465

οἶκτον οἰκτίσαιτ' ἐπεὶ δὴ πιτνεῖ δόμος δίκας,

Χορὸς Εὐμενίδων

ἔσθ' ὅπου τὸ δεινὸν εὖ καὶ φρενῶν ἐπίσκοπον

δειμαίνει καθήμενον. ξυμφέρει

σωφρονεῖν ὑπὸ στένει. τίς δὲ μηδὲν ἐν φάει

καρδίαν ἀνατρέφων. ἢ πόλις βροτός θ' ὁμοί-

470

ως ἔτ' ἂν σέβοι δίκας μήτ' ἀνάρχατον βίον,

Χορὸς Εὐμενίδων

μήτε δεσποτούμενον. αἰνέσης,

ἅπαντι μέτρῳ τὸ κράτος. θεὸς ὤπασεν, ἄλλα

δ' ἄλλα διεφορεύει. ξύμμετρον δ' ἔπος λέγω.

δυσσεβείας μὲν ὕβρις τέκος ὡς ἐτύμως,

475

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. 90

Χορὸς Εὐμενίδων

ἐκ δ᾽ ὑγιείας φρενῶν. ὁ πᾶσι φίλος, καὶ

πολύευκτος ὄλβος. ἐς τὸ πᾶν δέ τοι λέγω.

Χορὸς Εὐμενίδων

βωμὸν αἴδεσαι δίκας. μὴ δέ νιν

κέρδος ἰδὼν ἀθέῳ ποδὶ λὰξ ἀτίσῃς.

ποινὰ γὰρ ἐπέσται. κύριον μένει τέλος.

480

πρὸς τάδε τις τοκέων. σέβας εὖ προτίων.

καὶ ξενοτίμους δωμάτ᾽ ἀνεπιστροφάς. αἰ-

δόμενός τις ἔστω. ἐκ τῶν δ᾽ ἀνάγκας ἄτερ.

ΑΠΟΛΛΩΝ.

οὔτοι προδώσω· διὰ τέλους δέ σοι φύλαξ

ἐγγὺς παρεστὼς καὶ πρόσω δ᾽ ἀποστατῶν

65

ἐχθροῖσι τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.

καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾶς·

ὕπνῳ πεσοῦσαι δ᾽ αἱ κατάπτυστοι κόραι,

Νυκτὸς παλαιαὶ παῖδες, αἷς οὐ μίγνυται

θεῶν τις οὐδ᾽ ἄνθρωπος οὐδὲ θήρ ποτε·

70

κακῶν δ᾽ ἕκατι κἀγένοντ᾽, ἐπεὶ κακὸν

σκότον νέμονται Τάρταρόν θ᾽ ὑπὸ χθονὸς,

μισήματ᾿ ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων.

ὅμως δὲ φεῦγε μηδὲ μαλθακὸς γένῃ.

ἐλῶσι γάρ σε καὶ δι' ἠπείρου μακρᾶς

75

[βεβῶτ᾽ ἀν᾿ ἀεὶ τὴν πλανοστιβῆ χθόνα]

ὑπέρ τε πόντον καὶ περιρρύτας πόλεις.

καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος

πόνον· μολὼν δὲ Παλλάδος ποτὶ πτόλιν

ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας.

80

κἀκεῖ δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους

μύθους ἔχοντες μηχανὰς εὑρήσομεν,

ὥστ᾽ ἐς τὸ πᾶν σε τῶνδ᾽ ἀπαλλάξαι πόνων.

καὶ γὰρ κτανεῖν σ᾽ ἔπεισα μητρῷον δέμας.

ΟΡΕΣΤΗΣ.

ἄναξ ῎Απολλον, οἶσθα μὲν τὸ μἀδικεῖν·

85

ἐπεὶ δ᾽ ἐπίστᾳ, καὶ τὸ μἀμελεῖν μάθε.

σθένος δὲ ποιεῖν εὖ φερέγγυον τὸ σόν.

ΑΠ.

μέμνησο, μὴ φόβος σὲ νικάτω φρένας.

σὺ δ᾽, αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρὸς,

Ἑρμῆ, φύλασσε· κάρτα δ᾽ ἂν ἐπώνυμος

90

πομπαῖος ἴσθι, τόνδε ποιμαίνων ἐμὸν

ἱκέτην. σέβει τοι Ζεὺς τόδ᾽ ἐκ νόμων σέβας,

ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχη.

ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ.

εὕδοιτ᾽ ἂν, ὠὴ, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ;

ἐγὼ δ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν ὧδ᾽ ἀπητιμασμένη

95

ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν, ὧν μὲν ἔκτανον

ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται,

αἰσχρῶς δ᾽ ἀλῶμαι· προυννέπω δ᾽ ὑμῖν ὅτι

ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο·

παθοῦσα δ᾽ οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων,

100

οὐδεὶς ὑπέρ μου δαιμόνων μηνίεται,

κατασφαγείσης πρὸς χερῶν μητροκτόνων.

ὅρα δὲ πληγὰς τάσδε καρδίας ὅθεν.

εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται,

ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρ᾽ ἀπρόσκοπος βροτῶν.

105

ἢ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε,

χοάς τ᾿ ἀοίνους, νηφάλια μειλίγματα,

καὶ νυκτίσεμνα δεῖπ᾽ ἐπ᾿ ἐσχάρᾳ πυρὸς

ἔθυον, ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν.

καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.

110

ὁ δ᾽ ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην,

καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων

ὤρουσεν ὑμῖν ἐγκατιλλώψας μέγα.

ἀκούσαθ᾽ ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς περὶ

ψυχῆς, φρονήσατ᾽, ὦ κατὰ χθονὸς θεαί.

115

ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν Κλυταιμνήστρα καλῶ.

ΧΟΡΟΣ.

ΚΛ. μύζοιτ᾽ ἂν, ἁνὴρ δ᾽ οἴχεται φεύγων πρόσω·

φίλοις γάρ εἰσιν, οὐκ ἐμοὶ, προσίκτορες.

ΚΛ.

ἄγαν ὑπνώσσεις κού κατοικτίζει πάθος·

φονεὺς δ᾽ Ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται.

ΚΛ.

ὤζεις, ὑπνώσσεις· οὐκ ἀναστήσει τάχος;

τί σοι πέπρακται πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά;

125

ΚΛ.

ὕπνος πόνος τε κύριοι συνωμόται

δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος.

ΚΛ.

ὄναρ διώκεις θῆρα, κλαγγάνεις δ᾽ ἅπερ

κύων μέριμναν οὔποτ᾽ ἐκλιπὼν πόνου.

τί δρᾶς; ἀνίστω, μή σε νικάτω πόνος,

μηδ᾽ ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσ᾽ ὕπνῳ.

ἄλγησον ἧπαρ ἐνδίκοις ὀνείδεσι·

135

τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίγνεται.

σὺ δ᾽ αἱματηρὸν πνεῦμ᾽ ἐπουρίσασα τῷ

ἕπου, μάραινε δευτέροις διώγμασιν,

ἀτμῷ κατισχναίνουσα, νηδύος πυρί.

ΧΟ.

ἔγειρ᾽, ἔγειρε καὶ σὺ τήνδ᾽, ἐγὼ δὲ σέ.

140

εὕδεις; ἀνίστω, κἀπολακτίσασ᾽ ὕπνον,

ἰδωμεθ᾽ εἰ τι τοῦδε φροιμίου ματᾷ.

ΑΠ.

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῆς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾿ ἀπ᾿ ἀνθρώπων ἀφρὸν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·

185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων, κακοῦ τε χλοῦνις ἠδ᾽ ἀκρωνία,

λευσμός τε καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε

190

οἷας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγείται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκὸς, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.

195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟ.

ἄναξ ῎Απολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.

200

ΑΠ.

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

ΧΟ.

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

ΑΠ.

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.

205

ΧΟ.

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς?

ΑΠ.

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ.

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

210

ΑΠ.

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

ΧΟ.

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμός αὐθέντης φόνος.

ΑΠ.

ἦ κάρτ' ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,

215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

ΧΟ.

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.

225

ΑΠ.

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου

ΧΟ.

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας

230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ.

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, ἢν προδῶ σφ᾽ ἑκών.

ΟΡ.

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν

235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς

ἄλλοισιν οἶκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

240

σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σὸν, θεὰ,

αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ τέλος δίκης.

ΧΟ.

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.

245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν

250

ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

ΟΡ

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμοὺς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θ᾽ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου·

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,

280

μητροκτόνον μίασμα δ᾽ ἔκπλυτον πέλει.

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτ' ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.

285

[χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.]

καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδ᾽ Αθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δ᾽ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν

290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλ᾽ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικῆς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσ᾽, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα

295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι, κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεὸς,

ὅπως γένοιτο τῶνδ᾽ ἐμοὶ λυτήριος.

ΧΟ.

οὔτοι σ' Ἀπόλλων οὐδ᾽ Ἀθηναίας σθένος

ῥύσαιτ᾽ ἂν ὥστε μὴ οὐ παρημελημένον

300

ἔρρειν, τὸ χαίρειν μὴ μαθόνθ᾽ ὅπου φρενῶν,

ἀναίματον βόσκημα, δαιμόνων σκιάν.

οὐδ᾽ ἀντιφωνεῖς, ἀλλ᾽ ἀποπτύεις λόγους

ἐμοὶ τραφείς τε καὶ καθιερωμένος;

καὶ ζῶν με δαίσεις οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς·

305

ὕμνον δ᾽ ἀκούσει τόνδε δέσμιον σέθεν.

ΑθΗΝΑ.

πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοὴν

ἀπὸ Σκαμάνδρου γῆν καταφθατουμένη,

ἣν δῆτ᾽ Ἀχαιῶν ἄκτορές τε καὶ πρόμοι,

τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος μέγα,

400

ἔνειμαν αὐτόπρεμνον ἐς τὸ πᾶν ἐμοὶ,

ἐξαίρετον δώρημα θησέως τόκοις·

ἔνθεν διώκουσ᾽ ἦλθον ἄτρυτον πόδα,

πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον αἰγίδος,

κώλοις ἀκμαίοις τόνδ᾽ ἐπιζεύξασ᾽ ὄχον.

405

καινὴν δ᾽ ὁρῶσα τήνδ᾽ ὁμιλίαν χθονὸς

ταρβῶ μὲν οὐδὲν, θαῦμα δ᾽ ὄμμασιν πάρα.

τίνες ποτ ἐστέ; πᾶσι δ᾽ ἐς κοινὸν λέγω·

βρέτας τε τοὐμὸν τῷδ᾽ ἐφημένῳ ξένῳ,

ὑμᾶς θ᾽ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει,

410

οὔτ᾽ ἐν θεαῖσι πρὸς θεῶν ὁρωμένας

οὔτ οὖν βροτείοις ἐμφερεῖς μορφώμασι.

λέγειν δ᾽ ἄμομφον ὄντα τοὺς πέλας κακῶς

πρόσω δικαίων ἠδ᾽ ἀποστατεῖ θέμις.

ΧΟ.

πεύσει τα πάντα συντόμως, Διὸς κόρη.

415

ἡμεῖς γάρ ἐσμεν Νυκτὸς αἰανῆς τέκνα.

Ἀραὶ δ᾽ ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα.

Αθ.

γένος μὲν οἶδα κληδόνας τ᾽ ἐπωνύμους.

ΧΟ.

τιμάς γε μὲν δὴ τὰς ἐμὰς πεύσει τάχα.

Αθ.

μάθοιμ᾽ ἂν, εἰ λέγοι τις ἐμφανῆ λόγον.

420

ΧΟ.

βροτοκτονοῦντας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Αθ.

καὶ τῷ κτανόντι ποῦ τὸ τέρμα τῆς φυγῆς?

ΧΟ.

ὅπου τὸ χαίρειν μηδαμοῦ νομίζεται.

Αθ.

ἦ καὶ τοιαύτας τῷδ᾽ ἐπιρροιζεῖς φυγάς?

ΧΟ.

φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο.

425

Αθ.

ἄλλαις ἀνάγκαις, ἤ τινος τρέων κότον?

ΧΟ.

ποῦ γὰρ τοσοῦτο κέντρον ὡς μητροκτονεῖν?

Αθ.

δυοῖν παρόντοιν ἥμισυς λόγος πάρα.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ὅρκον οὐ δέξαιτ᾽ ἂν, εἰ δοῦναι θέλοιν.

Αθ.

κλύειν δίκαιος μᾶλλον ἢ πρᾶξαι θέλεις.

430

ΧΟ.

πῶς δὴ, δίδαξον· τῶν σοφῶν γὰρ οὐ πένει.

Αθ.

ὅρκοις τὰ μὴ δίκαια μὴ νικᾶν λέγω.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἐξέλεγχε, κρῖνε δ᾽ εὐθεῖαν δίκην.

Αθ.

ἡ κἀπ᾿ ἐμοὶ τρέποιτ᾽ ἂν αἰτίας τέλος?

ΧΟ.

πῶς δ᾽ οὔ; σέβουσαί γ᾽ ἀξίαν ἐπαξίων.

435

Αθ.

τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν, ἐν μέρει θέλεις?

λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς

τὰς σὰς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυναθοῦ ψόγον·

εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε

ἦσαι φυλάσσων ἑστίας ἐμῆς πέλας

440

σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος·

τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.

ΟΡ.

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων

τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.

οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων μύσος

445

πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας.

τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα·

ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,

ἐς τ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου

σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.

450

πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα

οἴκοισι καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.

ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.

γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσει τάχα.

Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,

455

Ἀγαμέμνον, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα·

ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν

ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν

εἰς οἶκον· ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ

μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασι

460

κρύψασ', ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.

κἀγὼ κατελθὼν, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,

ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,

ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.

καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,

465

ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,

εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.

σύ τ' εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρῖνον δίκην·

πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῆ τάδ᾽ αἰνέσω.

Αθ.

τὸ πρᾶγμα μεῖζον ἤ τις οἴεται τόδε

470

βροτὸς δικάζειν· οὐδὲ μὴν ἐμοὶ θέμις

φόνου διαιρεῖν ὀξυμηνίτους δίκας.

ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτυκὼς ὅμως

ἱκέτης προσῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις·

ὅμως δ᾽ ἄμομφον ὄντα σ᾽ αἱροῦμαι πόλει.

475

αὗται δ᾽ ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον,

καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου,

χώρᾳ μεταῦθις ἰὸς ἐκ φρονημάτων

πέδοι πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος.

τοιαῦτα μὲν τάδ᾽ ἐστίν· ἀμφότερα, μενειν

480

πέμπειν τε τάσδε, πῆμ᾽ ἀμηχάνως τ᾽ ἔχει.

ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρ᾽ ἐπέσκηψεν τόδε,

φόνων δικαστὰς ὁρκίους αἱρουμένη

θεσμὸν τὸν εἰς ἅπαντ᾽ ἐγὼ θήσω χρόνον.

ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε καὶ τεκμήρια

485

καλεῖσθ᾽ ἀρωγὰ τῆς δίκης ὁρκώματα.

κρίνασα δ᾽ ἀστῶν τῶν ἐμῶν τὰ βέλτατα

τάξω διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμ᾽ ἐτητύμως,

ὅρκον περῶντας μηδὲν ἔκδικον φρεσίν.

ΧΟ.

νῦν καταστροφαὶ νέων

490

θεσμίων, εἰ κρατήσει δίκα τε καὶ βλάβα

τοῦδε ματροκτόνου.

πάντας ἤδη τόδ᾽ ἔργον εὐχερείᾳ συναρμόσει

βροτούς.

495

πολλὰ δ᾽ ἔτυμα παιδότρωτα

πάθεα προσμένει τοκεῦσιν μεταῦθις ἐν χρόνῳ.

Πυθίας

φέρειν δίκαιος οὔτ᾽ ἐς ἀνθρώπων στέγας.

τὸ φῦλον οὐκ ὄπωπα τῆσδ᾽ ὁμιλίας,

οὐδ᾽ ἥτις αἶα τοῦτ᾽ ἐπεύχεται γένος

60

τρέφουσ᾽ ἀνατὶ μὴ μεταστένειν πόνον.

τἀντεῦθεν ἤδη τῶνδε δεσπότῃ δόμων

αὐτῷ μελέσθω Λοξίᾳ μεγασθενεῖ.

ἰατρόμαντις δ᾽ ἐστὶ καὶ τερασκόπος,

καὶ τοῖσιν ἄλλοις δωμάτων καθάρσιος.

65

Ἀπόλλων

οὔτοι προδώσω· διὰ τέλους δέ σοι φύλαξ,

ἐγγὺς παρεστώς, καὶ πρόσω γ᾽ ἀποστατῶν,

ἐχθροῖσι τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.

καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾷς·

ὕπνῳ πεσοῦσαι δ' αἱ κατάπτυστοι κόραι,

70

γραῖαι, παλαιαὶ παῖδες, αἷς οὐ μίγνυται

θεῶν τις, οὐδ᾽ ἄνθρωπος, οὐδὲ θήρ ποτε·

κακῶν δ᾽ ἕκατι κἀγένοντ', ἐπεὶ κακὸν

σκότον νέμονται Τάρταρόν θ' ὑπὸ χθονός,

75

μισήματ᾽ ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων.

ὅμως δὲ φεῦγε, μηδὲ μαλθακὸς γένῃ·

ἐλῶσι γάρ σε καὶ δι' ἠπείρου μακρᾶς

βιβῶντ᾽ ἀν' ἀεὶ τὴν πλανοστιβῆ χθόνα,

ὑπέρ τε πόντον καὶ περιρρύτας πόλεις.

80

καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος

πόνον· μολὼν δὲ Παλλάδος ποτὶ πτόλιν

ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας·

κἀκεῖ, δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους

μύθους ἔχοντες, μηχανὰς εὑρήσομεν,

85

ὥςτ' ἐς τὸ πᾶν σε τῶνδ᾽ ἀπαλλάξαι πόνων.

καὶ γὰρ κτανεῖν σ᾽ ἔπεισα μητρῷον δέμας.

Ὀρέστης

ἄναξ Ἄπολλον, οἶσθα μὲν τὸ μὴ ἀδικεῖν·

ἐπεὶ δ᾽ ἐπίστᾳ, καὶ τὸ μὴ ἀμελεῖν μάθε.

Ὀρέστης

σθένος δὲ ποιεῖν εὖ φερέγγυον τὸ σόν.

90

Ἀπόλλων

μέμνησο, μὴ φόβος σὲ νικάτω φρένας.

σὺ δ᾽, αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός,

Ἑρμῆ, φύλασσε, κάρτα δ᾽ ὢν ἐπώνυμος

πομπαῖος ἴσθι, τόνδε ποιμαίνων ἐμὸν

ἱκέτην. σέβει τοι Ζεὺς τόδ᾽ ἐκνόμων σέβας,

95

ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχῃ.

Κλυταιμνήστρας Εἴδωλον

εὕδοιτ᾽ ἄν, ὠή, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ;

ἐγὼ δ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν ὧδ᾽ ἀπητιμασμένη

ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν, ὧν μὲν ἔκτανον

ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται,

100

αἰσχρῶς δ᾽ ἀλῶμαι· προὐννέπω δ᾽ ὑμῖν, ὅτι

ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο·

παθοῦσα δ᾽ οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων,

οὐδεὶς ὑπέρ μου δαιμόνων μηνίεται,

κατασφαγείσης πρὸς χερῶν μητροκτόνων.

105

ὅρα δὲ πληγὰς τάσδε καρδίας ὅθεν.

εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται,

ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρ᾽ ἀπρόσκοπος βροτῶν.

ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε,

χοάς τ' ἀοίνους, νηφάλια μειλίγματα,

110

καὶ νυκτίσεμνα δεῖπν᾽ ἐπ' ἐσχάρᾳ πυρὸς

ἔθυον, ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν.

καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.

ὃ δ᾽ ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην,

καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων

115

ὤρουσεν, ὑμῖν ἐγκατιλλώψας μέγα.

ἀκούσαθ᾽ ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς περὶ

ψυχῆς· φρονήσατ᾽, ὦ κατὰ χθονὸς θεαί.

ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν Κλυταιμνήστρα καλῶ.

Χορὸς Εὐμενίδων

(μυγμός.)

120

Κλυταιμνήστρας Εἴδωλον

μύζοιτ' ἄν· ἀνὴρ δ᾽ οἴχεται φεύγων πρόσω·

φίλοις γάρ εἰσιν, οὐκ ἐμοί, προςίκτορες.

Χορὸς Εὐμενίδων

(μυγμός.)

Κλυταιμνήστρας Εἴδωλον

ἄγαν ὑπνώσσεις κοὐ κατοικτίζεις πάθος·

φονεὺς δ' Ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται.

125

Χορὸς Εὐμενίδων

(ὠγμός.)

Κλυταιμνήστρας Εἴδωλον

ὤζεις, ὑπνώσσεις· οὐκ ἀναστήσει τάχος;

τί σοι πέπρακται πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά;

Χορὸς Εὐμενίδων

(ὠγμός.)

Κλυταιμνήστρας Εἴδωλον

ὕπνος πόνος τε, κύριοι συνωμόται,

130

δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος.

Χορὸς Εὐμενίδων

(μυγμὸς διπλοῦς ὀξύς.)

λάβε, λάβε, λάβε, λάβε, φράζου.

Κλυταιμνήστρας Εἴδωλον

ὄναρ διώκεις θῆρα, κλαγγαίνεις δ᾽ ἅπερ

κύων μέριμναν οὔποτ᾽ ἐκλιπὼν πόνου.

135

τί δρᾷς; ἀνίστω, μή σε νικάτω πόνος,

μηδ᾽ ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσ᾽ ὕπνῳ.

ἄλγησον ἧπαρ ἐνδίκοις ὀνείδεσιν·

τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίγνεται.

σὺ δ᾽ αἱματηρὸν πνεῦμ᾽ ἐπουρίσασα τῷδ',

140

ἕπου, μάραινε δευτέροις διώγμασιν,

ἀτμῷ κατισχναίνουσα, νηδύος πυρί.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἔγειρ᾽, ἔγειρε καὶ σὺ τήνδ᾽, ἐγὼ δὲ σέ.

εὕδεις; ἀνίστω, κἀπολακτίσασ᾽ ὕπνον,

Χορὸς Εὐμενίδων

ἰδώμεθ᾽ εἴ τι τοῦδε φροιμίου ματᾷ.

145

Χοροῦ Β

στρ. α'.

Χοροῦ Γ

ἦ πολλὰ δὴ παθοῦσα καὶ μάτην ἐγώ.

Χοροῦ Β

ἐπάθομεν πάθος δυςαχές, ὦ πόποι,

ἄφερτον κακόν.

Χοροῦ Δ

ἐξ ἀρκύων πέπτωκεν οἴχεταί θ' ὁ θήρ.

150

Χοροῦ Ε

ὕπνῳ κρατηθεῖσ᾽ ἄγραν ὤλεσα.

Χοροῦ ς

ἀντ. α'.

Χοροῦ Ζ

νέος δὲ γραίας δαίμονας καθιππάσω,

Χοροῦ ς

τὸν ἱκέταν σέβων ἄθεον ἄνδρα καὶ

τοκεῦσιν πικρόν.

155

Χοροῦ Η

τὸν μητραλοίαν δ᾽ ἐξέκλεψας ὢν θεός.

Χοροῦ θ

τί τῶνδ᾽ ἐρεῖ τις δικαίως ἔχειν;

Χοροῦ Ι

στρ. β'.

Χοροῦ ΙΑ

πάρεστι μαστίκτορος δαΐου δαμίου

βαρύ, τὸ περίβαρυ κρύος ἔχειν.

Χοροῦ ΙΒ

ἀντ. β'.

Χοροῦ ΙΒ

φονολιβῆ θρόμβον

περὶ πόδα, περὶ κάρα.

Χοροῦ ΙΓ

πάρεστι γᾶς ὀμφαλὸν προςδρακεῖν αἱμάτων

βλοσυρὸν ἀρόμενον ἄγος ἔχειν.

Χοροῦ ΙΔ

στρ. γ΄.

Χοροῦ ΙΕ

ἀντ. γ'.

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ', ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

180

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν ἀπ' ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖςδε χρίμπτεσθαι πρέπει,

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμώρυχοι

185

δίκαι, σφαγαί τε, σπέρματός τ' ἀποφθοραί,

παίδων τε χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία, λευσμόν,

καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε,

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

190

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς· λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖςδε γείτοσι τρίβεσθαι μύσος.

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

195

Ἀπόλλων

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας, ὡς παναίτιος.

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

200

Χορὸς Εὐμενίδων

ἔχρησας ὥςτε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

Χορὸς Εὐμενίδων

κάπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προςτραπέσθαι τούςδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.

Χορὸς Εὐμενίδων

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

205

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖςδε πρόςφορον μολεῖν.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προςτεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορὸς Εὐμενίδων

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

210

Χορὸς Εὐμενίδων

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Ἀπόλλων

ἦ κάρτ' ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἤρκεσας

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

215

Ἀπόλλων

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

οὔ φημ' Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

220

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορὸς Εὐμενίδων

τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.

225

Χορὸς Εὐμενίδων

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥςτ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

230

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προςτροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσ' Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

235

οὐ προςτρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ' ἀμβλὺς ἤδη προςτετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν·

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

240

Ὀρέστης

πρόςειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.

Χορὸς Εὐμενίδων

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

245

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις πωτήμασιν

ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

250

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προςγελᾷ.

Χοροῦ Β

ὅρα, ὅρα μάλ' αὖ, λεῦσσέ τε πάντα, μὴ

λάθῃ φύγδα βὰς ὁ ματροφόνος ἀτίτας.

ὃ δ᾽ αὖτέ γ' ἀλκὰν ἔχων

255

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χερῶν.

Χοροῦ Γ

τὸ δ᾽ οὐ πάρεστιν· αἷμα μητρῷον χαμαί,

δυςαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδῳ χύμενον οἴχεται.

260

Χοροῦ Δ

ἀλλ᾽ ἀντιδοῦναι δεῖ σ᾽ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον· ἀπὸ δὲ σοῦ

φεροίμαν βόσκαν πώματος δυςπότου.

Χοροῦ Ε

καὶ ζῶντά σ' ἰσχνάνασ᾽ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποιν᾽ ὡς τίνῃς ματροφόνας δύας.

265

Χοροῦ ς

ὄψει δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν,

ἢ θεὸν ἢ ξένον τιν' οὐκ εὐσεβῶν,

Χορός

ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθ᾽ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.

Χοροῦ ἡ Ζ

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

270

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντ᾽ ἐπωπᾷ φρενί.

Ὀρέστης

ἐγώ, διδαχθεὶς ἐν κακοῖς, ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θ᾽ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι

275

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου·

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,

μητροκτόνον μίασμα δ᾽ ἔκπλυτον πέλει.

ποταίνιον γὰρ ὄν, πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ηλάθη χοιροκτόνοις.

280

πολὺς δέ μοι γένοιτ' ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προςῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.

χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.

καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος ευφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆςδ' Ἀθηναίαν, ἐμοὶ

285

μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δ᾽ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεών,

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλ᾽ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

290

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσ', εἴτε Φλεγραίαν πλάκα

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι (κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός),

ὅπως γένοιτο τῶνδ᾽ ἐμοὶ λυτήριος.

295

Χορός

οὔτοι σ' Ἀπόλλων οὐδ᾽ Ἀθηναίας σθένος

ῥύσαιτ᾽ ἂν ὥςτε μὴ οὐ παρημελημένον

ἔρρειν, τὸ χαίρειν μὴ μαθόνθ' ὅπου φρενῶν,

ἀναίματον βόσκημα τῶνδε δαιμόνων.

Χοροῦ ἡ Β

οὐδ᾽ ἀντιφωνεῖς, ἀλλ᾽ ἀποπτύεις λόγους,

300

ἐμοὶ τραφείς τε καὶ καθιερωμένος;

Χοροῦ ἡ Γ

καὶ ζῶν με δαίσεις, οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς·

ὕμνον δ᾽ ἀκούσει τόνδε δέσμιον σέθεν.

Χορός

ἄγε δὴ καὶ χορὸν ἅψωμεν, ἐπεὶ

μοῦσαν στυγερὰν

305

ἀποφαίνεσθαι δεδόκηκεν,

λέξαι τε λάχη τὰ κατ᾽ ἀνθρώπους

ὡς ἐπινωμᾷ στάσις ἀμά.

¹

εὐθυδίκαιοί θ᾽ ἡδόμεθ᾽ εἶναι·

τοὺς μὲν καθαράς

310

καθαρῶς χεῖρας προνέμοντας

οὔτις ἐφέρπει μῆνις ἀφ᾿ ἡμῶν,

ἀσινὴς δ᾽ αἰῶνα διοιχνεῖ·

²

ὅςτις δ᾽ ἀλιτών, ὥςπερ ὅδ᾽ ἀνήρ,

χεῖρας φονίας ἐπικρύπτει,

315

μάρτυρες ὀρθαὶ τοῖσι θανοῦσιν

παραγιγνόμεναι πράκτορες αἵματος

αὐτῷ τελέως ἐφάνημεν.

^{3 4}

Ἀθηνᾶ

πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοὴν

ἀπὸ Σκαμάνδρου, γῆν καταφθατουμένη,

390

ἣν δῆτ᾽ Ἀχαιῶν ἀκτορές τε καὶ πρόμοι,

τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος μέγα,

ἔνειμαν αυτόπρεμνον εἰς τὸ πᾶν ἐμοί,

ἐξαίρετον δώρημα θησέως τόκοις·

ἔνθεν διώκουσ᾽ ἦλθον ἄτρυτον πόδα,

395

πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον αἰγίδος,

πώλοις ἀκμαίοις τόνδ᾽ ἐπιζεύξασ᾽ ὄχον.

καινὴν δ᾽ ὁρῶσα τήνδ' ὁμιλίαν χθονὸς

ταρβῶ μὲν οὐδέν, θαῦμα δ᾽ ὄμμασιν πάρα.

τίνες ποτ' ἐστέ; πᾶσι δ᾽ ἐς κοινὸν λέγω·

400

βρέτας τε τοὐμὸν τῷδ᾽ ἐφημένῳ ξένῳ,

ὑμᾶς θ' ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει,

οὔτ᾽ ἐν θεαῖσι πρὸς θεῶν ὁρωμένας,

οὔτ᾽ οὖν βροτείοις ἐμφερεῖς μορφώμασιν.

λέγειν δ᾽ ἄμομφον ὄντα τοὺς πέλας κακῶς,

405

πρόσω δικαίων, ἠδ᾽ ἀποστατεῖ θέμις.

Χορός

πεύσει τὰ πάντα συντόμως, Διὸς κόρη.

ἡμεῖς γάρ ἐσμεν Νυκτὸς αἰανῆς τέκνα.

Ἀραὶ δ᾽ ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα.

Ἀθηνᾶ

γένος μὲν οἶδα κληδόνας τ᾽ ἐπωνύμους.

410

Χορός

τιμάς γε μὲν δὴ τὰς ἐμὰς πεύσει τάχα.

Ἀθηνᾶ

μάθοιμ᾽ ἄν, εἰ λέγοι τις ἐμφανῆ λόγον.

Χορός

βροτοκτονοῦντας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀθηνᾶ

καὶ τῷ κτανόντι ποῦ τὸ τέρμα τῆς φυγῆς;

Χορός

ὅπου τὸ χαίρειν μηδαμοῦ νομίζεται.

415

Ἀθηνᾶ

ἦ καὶ τοιαύτας τῷδ᾽ ἐπιρροιζεῖς φυγάς;

Χορός

φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο.

Ἀθηνᾶ

ἄλλης ἀνάγκης οὔτινος τρέων κότον;

Χορός

ποῦ γὰρ τοσοῦτο κέντρον, ὡς μητροκτονεῖν;

Ἀθηνᾶ

δυοῖν παρόντοιν ἥμισυς λόγος πάρα.

420

Χορός

ἀλλ᾽ ὅρκον οὐ δέξαιτ᾽ ἄν, οὐ δοῦναι θέλοι.

Ἀθηνᾶ

κλύειν δικαίως μᾶλλον ἢ πρᾶξαι θέλεις.

Χορός

πῶς δή; δίδαξον· τῶν σοφῶν γὰρ οὐ πένει.

Ἀθηνᾶ

ὅρκοις τὰ μὴ δίκαια μὴ νικᾶν λέγω.

Χορός

ἀλλ᾽ ἐξέλεγχε, κρῖνε δ᾽ εὐθεῖαν δίκην.

425

Ἀθηνᾶ

ἦ κἀπ᾿ ἐμοὶ τρέποιτ᾽ ἂν αἰτίας τέλος;

Χορός

πῶς δ᾽ οὔ; σέβουσαί γ' ἀξίαν γ᾽ ἐπαξίων.

Ἀθηνᾶ

τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν, ἐν μέρει θέλεις;

λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς

τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυνάθου ψόγον,

430

εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε

ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἀμῆς πέλας,

σεμνὸς προςίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος.

τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.

Ὀρέστης

ἄνασσ' Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων

435

τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.

οὐκ εἰμὶ προςτρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχει μύσος

πρὸς χειρὶ τὴμῇ τὸ σὸν ἐφημένου βρέτας.

τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα·

ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,

440

ἔςτ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου

σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.

πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα

οἴκοισι καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.

ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.

445

γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει, πεύσει τάχα.

Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,

Ἀγαμέμνονα, τῶν ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,

ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν

ἔθηκας. ἔφθιν᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν

450

ἐς οἶκον· ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ

μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν

κρύψασ', ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.

κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,

ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,

455

ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.

καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,

ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,

εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.

σὺ δ᾽, εἰ δικαίως εἴτε μή, κρῖνον δίκην·

460

πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω.

Ἀθηνᾶ

τὸ πρᾶγμα μεῖζον ἢ εἰ τις οἴεται τόδε

βροτὸς δικάζειν· οὐδὲ μὴν ἐμοὶ θέμις

φόνου διαιρεῖν ὀξυμηνίτους δίκας.

ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτικὼς δρόμοις

465

ἱκέτης προςῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις

ἐμοῖς· ἄμομφον ὄντα δ᾽ αἰδοῦμαι πόλει·

αὗται δ᾽ ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον,

καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου,

χώρᾳ μεταὖθις ἰὸς ἐκ φρονημάτων

470

πέδῳ πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος.

τοιαῦτα μὲν τάδ᾽ ἐστίν· ἀμφότερα, μένειν

πέμπειν τε, δυςπήμαντ᾽ ἀμηχάνως ἐμοί.

ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρ᾽ ἐπέσκηψεν τόδε,

φόνων δικαστὰς ὁρκίους αἱρουμένη

475

θεσμόν, τὸν εἰς ἅπαντ᾽ ἐγὼ θήσω χρόνον.

ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε καὶ τεκμήρια

καλεῖσθ', ἀρωγὰ τῆς δίκης θ' ὁρκώματα.

κρίνασα δ᾽ ἀστῶν τῶν ἐμῶν τὰ βέλτατα

480

ἥξω, διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμ᾽ ἐτητύμως,

ὅρκον πορόντας μηδὲν ἔκδικον φράσειν.

Χορός

¹²

νῦν καταστροφαὶ νέων

θεσμίων, εἰ κρατή-

σει δίκα τε καὶ βλάβα

485

τοῦδε μητροκτόνου.

πάντας ἤδη τόδ᾽ ἔργον εὐχερεί-

ᾳ συναρμόσει βροτούς.

πολλὰ δ᾽ ἔτυμα παιδότρωτα

πάθεα προςμένει τοκεῦ-

490

σιν μεταὖθις ἐν χρόνῳ.

¹³

Χορός

¹⁷

ἐς τὸ πᾶν δέ σοι λέγω,

βωμὸν αἴδεσαι δίκας,

530

μηδέ νιν,

κέρδος ἰδών, ἀθέῳ ποδὶ λὰξ ἀτίσῃς·

ποινὰ γὰρ ἐπέσται,

κύριον μένει τέλος.

πρὸς τάδε τις τοκέων σέβας εὖ προτίων

535

καὶ ξενοτίμους

δωμάτων ἐπιστροφὰς

αἰδόμενός τις ἔστω.

[ΠΡΟΦΗΤΙΣ]

δεῖπνον φερούσας· ἄπτεροί γε μὴν ἰδεῖν

αὗται, μέλαιναι δ' ἐς τὸ πᾶν βδελύκτροποι·

ῥέγκουσι δ' οὐ πλατοῖσι πλαστοῖσι φυσιάμασιν,

ἐκ δ᾽ ὀμμάτων λείβουσι δυσφιλή λίβα δυσφιλή δία δυσφιλή βίαν·

καὶ κόσμος οὔτε πρὸς θεῶν ἀγάλματα

55

φέρειν δίκαιος οὔτ' ἐς ἀνθρώπων στέγας·

τὸ φῦλον οὐκ ὄπωπα τῆσδ᾽ ὁμιλίας,

οὐδ' ἥτις αἷα τοῦτ' ἐπεύχεται γένος

τρέφουσ᾽ ἀνατεὶ μὴ μεταστένειν πόνον πόνων.

Τἀντεῦθεν ἤδη Τἀντεῦθε μὲν οὖν τῶνδε δεσπότῃ δόμων

60

αὐτῷ μελέσθω Λοξίᾳ μεγασθενεῖ·

ἰατρόμαντις δ᾽ ἐστὶ καὶ τερασκόπος

καὶ τοῖσιν ἄλλοις δωμάτων καθάρσιος.

ΑΠΟΛΛΩΝ

Οὔτοι προδώσω· διὰ τέλους δέ σοι δὲ σοὶ φύλαξ

ἐγγὺς παρεστώς, καὶ πρόσω δ' ἀποστατῶν,

65

ἐχθροῖσι τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.

Καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾷς·

ὕπνῳ ὁρᾷς ὕπνῳ· πεσοῦσαι δ' αἱ κατάπτυστοι κόραι,

γραῖαι παλαιαὶ παῖδες, αἷς οὐ μείγνυται μέγνω μίγν-

θεῶν τις οὐδ᾽ ἄνθρωπος οὐδὲ θήρ ποτε·

70

κακῶν δ' ἕκατι κἀγένοντ', ἐπεὶ κακόν

σκότον νέμονται Τάρταρόν θ' ὑπὸ χθονός,

μισήματ' ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων.

Ὅμως δὲ φεύγε μηδὲ μαλθακὸς γένῃ·

ἐλῶσι ελ- γάρ σε καὶ δι' ἠπείρου μακρᾶς,

75

βιβῶντ' βεβῶντ' βεβόντ' ἀν᾿ ἂν αἰεὶ τὴν πλανοστιβῆ χθόνα,

ὑπέρ τε πόντον πόντου καὶ περιρρύτας πόλεις·

[ΑΠ.]

καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος

πόνον, μολὼν δὲ Παλλάδος ποτὶ πτόλιν

ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας·

80

κἀκεῖ δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους

μύθους ἔχοντες μηχανὰς εὑρήσομεν,

ὥστ᾽ ἐς τὸ πᾶν σε τῶνδ᾽ ἀπαλλάξαι πόνων·

καὶ γὰρ κτανεῖν σ' ἔπεισα μητρῷον δέμας.

ΟΡΕΣΤΗΣ

Ἄναξ Ἄπολλον, οἶσθα μὲν τὸ μὴ ἀδικεῖν μὴ δικεῖν (eraso ε)·

85

ἐπεὶ δ' ἐπίστα, καὶ τὸ μὴ ἀμελεῖν μὴ μελεῖν μάθε,

σθένος δὲ ποιεῖν εὖ φερέγγυον τὸ σόν.

ΑΠ.

Μέμνησο, μὴ φόβος σε νικάτω φρένας.

Σὺ δ', αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός,

Ἑρμῆ, φύλασσε· κάρτα δ' ὢν ἐπώνυμος

90

πομπαῖος ἴσθι πομπαῖος· ἴσθι τόνδε ποιμαίνων ἐμόν

ἱκέτην· σέβει τοι Ζεὺς τόδ' ἐκνόμων σέβας

ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχῃ.

ΚΛΥΤΑΙΜΗΣΤΡΑΣ ΕΙΔΩΛΟΝ

Εὕδοιτ' ἄν, ὠή, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ ;

ἐγὼ δ' ὑφ᾽ ὑμῶν ὧδ' ἀπητιμασμένη

95

ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν, ὡς μὲν ἔκτανον

ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται,

αἰσχρῶς δ᾽ ἀλῶμαι — προυννέπω δ' ὑμῖν ὅτι

ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο,

παθοῦσα δ' γ' οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων,

100

οὐδεὶς οὐδεὶς δ' ὑπέρ μου ὑπὲρ μοῦ ἐμοῦ δαιμόνων μηνίεται

κατασφαγείσης πρὸς χερῶν μητροκτόνων.

Ὅρα δὲ πληγὰς τάσδε καρδίᾳ σέθεν·

εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται,

[ΚΛ.]

ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρ᾽ ἀπρόσκοπος μοῖρα πρόσκοπος βροτῶν.

105

Ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε,

χοάς τ' ἀοίνους, νηφάλια νιφ- μειλίγματα,

καὶ νυκτίσεμνα νυκτὶ σεμνὰ δεῖπν᾽ ἐπ' ἐσχάρα πυρός

ἔθυον ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν·

καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα·

110

ὃ δ' ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην,

καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων -σμάτων

ὤρουσεν ὑμῖν ἡμῖν ἐγκατιλλώψας ἐκκατω μέγα.

Ἀκούσαθ' ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς πέρι

ψυχῆς, φρονήσατ', ὦ κατὰ χθονός θεαί·

115

ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν Κλυταιμήστρα καλώ.

ΚΛ.

Μύζοιτ' ἄν, ἀνὴρ ἀνὴρ δ' οἴχεται φεύγων πρόσω·

φίλοις γάρ εἰσιν, οὐκ ἐμοί ἐμοῖς, προσίκτορες.

(ΧΟ.)

(Μυγμός)

ΚΛ.

Ἄγαν γ' ἄγαν ὑπνώσσεις κοὐ οὐκ κατοικτίζεις πάθος·

φονεὺς δ' Ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται.

120

(ΧΟ.)

(Ὠιγμός) ὠγμός μωγμός

ΚΛ.

Ὤιζεις ὤζεις, ὑπνώσσεις· οὐκ ἀναστήσῃ τάχος ;

τί σοι πέπρακται πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά ;

(ΧΟ.)

(Ὠιγμός) ὠγμός

ΚΛ.

Ὕπνος πόνος τε κύριοι συνωμόται

δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος.

[ΚΛ.]

ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρ᾽ ἀπρόσκοπος μοῖρα πρόσκοπος βροτῶν.

105

Ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε,

χοάς τ' ἀοίνους, νηφάλια νιφ- μειλίγματα,

καὶ νυκτίσεμνα νυκτὶ σεμνὰ δεῖπν᾽ ἐπ' ἐσχάρα πυρός

ἔθυον ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν·

καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα·

110

ὃ δ' ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην,

καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων -σμάτων

ὤρουσεν ὑμῖν ἡμῖν ἐγκατιλλώψας ἐκκατω μέγα.

Ἀκούσαθ' ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς πέρι

ψυχῆς, φρονήσατ', ὦ κατὰ χθονός θεαί·

115

ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν Κλυταιμήστρα καλώ.

ΚΛ.

Μύζοιτ' ἄν, ἀνὴρ ἀνὴρ δ' οἴχεται φεύγων πρόσω·

φίλοις γάρ εἰσιν, οὐκ ἐμοί ἐμοῖς, προσίκτορες.

(ΧΟ.)

(Μυγμός)

ΚΛ.

Ἄγαν γ' ἄγαν ὑπνώσσεις κοὐ οὐκ κατοικτίζεις πάθος·

φονεὺς δ' Ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται.

120

(ΧΟ.)

(Ὠιγμός) ὠγμός μωγμός

ΚΛ.

Ὤιζεις ὤζεις, ὑπνώσσεις· οὐκ ἀναστήσῃ τάχος ;

τί σοι πέπρακται πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά ;

(ΧΟ.)

(Ὠιγμός) ὠγμός

ΚΛ.

Ὕπνος πόνος τε κύριοι συνωμόται

δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος.

ΧΟ.

(Μυγμός διπλοῦς ὀξύς)

Λαβὲ λαβὲ λαβὲ λαβέ λάβε (quater), φράζου.

130

ΚΛ.

Ὄναρ διώκεις θῆρα κλαγγαίνεις θ' δ' ἅπερ

κύων μέριμναν οὔποτ' ἐκλείπων -λιπών πόνου·

τί δρᾷς ; ἀνίστω, μή σε νικάτω πόνος,

μηδ' ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσ' -θεὶς ὕπνῳ·

ἄλγησον ἧπαρ ἐνδίκοις ὀνείδεσιν·

135

τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίγνεται·

σὺ δ' οὐδ᾽ αἱματηρὸν πνεῦμ᾽ ἐπουρίσασα τῷ,

ἀτμῷ κατισχναίνουσα κατισχαίνουσα, νηδύος πυρί,

ἕπου, μάραινε δευτέροις διώγμασιν.

ΧΟ.

Ἔγειρ', ἔγειρε καὶ σὺ τήνδ', ἐγὼ δὲ σέ δέ σε·

140

εὕδεις ; ἀνίστω, κἀπολακτίσασ᾽ ὕπνον,

ἰδώμεθ' εἰδ- εἴ τι τοῦδε φροιμίου ματᾷ.

[ΧΟ.]

ΑΠ.

Ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ', ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

[ΑΠ.]

ἀνῇς ὑπ' ἄλγους μέλαν᾽ ἀπ' ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

Οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·

185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες οὐ καρανηστῆρες οὐκ ἄρ᾽ ἀνηστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε, σπέρματός τ' ἀποφθορᾷ ἀποφθοραὶ

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία

λευσμός -μόν τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολύν

ὑπὸ ῥάχιν ὑπὸρράχιν ὑπόρρ- παγέντες. Ἆρ' ἀκούετε

190

οἵας ἑορτῆς ἔστ' ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ' ἔχουσαι ; πᾶς δ' ὑφηγείται τρόπος

μορφῆς· λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.

195

Χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι·

ποίμνης τοιαύτης δ' οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟ.

Ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει·

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλ᾽ εἰς εἰς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν ὡς παναίτιος.

200

ΑΠ.

Πῶς δή ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

Ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

Ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι· τί μήν ; πέμψαι τιμήν.

ΧΟ.

Κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δέκτωρ δ' ἕκτωρ νέου.

ΑΠ.

Καὶ προστραπέσθαι τούσδ' ἐπέστελλον δόμους.

205

ΧΟ.

Καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς ;

ΑΠ.

Οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφοροι πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ.

Ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ.

Τίς ἥδε τιμή ; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

Τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

210

ΑΠ.

Τί γάρ ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ -σει —

(ΧΟ.)

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

ΑΠ.

Ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ' οὐδὲν ἠργάσω ἠρκέσω,

Ἥρας Τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·

Κύπρις δ' ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,

215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα·

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος -μοι

ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

Εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς χαλᾶς

τὸ μὴ μέλεσθαι γενέσθαι μηδ' ἐποπτεύειν κότῳ,

220

οὔ φημ' Ὀρέστην σ' γ' ἐνδίκως ἐν δίκαις ἀνδρηλατεῖν·

τὰ μὲν γὰρ οἶδα οὔτοι κάρτα σ' ἐνθυμουμένην,

τὰ δ' ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαίτερα -τέραν.

Δίκας δὲ Παλλὰς δ' ἐπάλλας δ᾽ ἐπ' ἄλλας τῶνδ' ἐποπτεύσει -εύει θεά.

ΧΟ.

Τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω λείπω ποτέ.

225

ΑΠ.

Σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου τίθει.

ΧΟ.

Τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

Οὐδ' ἂν δεχοίμην ὥστ' ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

Μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ·

ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας δίκης δίκη

230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγέτης γ' ὡς κυν-.

ΑΠ.

Ἐγὼ δ' ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῷ σφ' ἑκών.

ΟΡ.

Ἄνασσ' ᾿Αθάνα, Λοξίου κελεύμασιν κελεύσμασιν

235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἀμβλύν ἤδη προστετριμμένος -μένον τέ πως τε πρὸς τε πρός·

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν -σι βροτῶν

ὁμοῖα χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

240

σῴζων σώζων τ' ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους

πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

ΧΟ.

Εἶἑν· τόδ' ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ

ἕπου δὲ μηνυτῆρος μηνυτή... μηνυτῇσιν ἀφθέγκτου φραδαῖς·

245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν νεκρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν ἐκμαστε.

Πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι -κμῇσι -κμοῖσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον πόντου ἀπτέροις ποτήμασιν πωτ-

250

ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

Καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακών

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελά.