Aeschylus, Libation Bearers, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator), 164

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Die Spende für den Vater sog der Boden ein,

166 doch steht mir nun in einer neuen Sorge bei.

Chorführerin.

Sprich nur; in ängstlicher Erwartung pocht mein Herz.

Elektra.

Hier diese Locke find' ich liegend auf dem Grab.

Chorführerin.

Und wer hat sie gespendet, Mädchen oder Mann?

Elektra.

170 Für jedermann ist dieses Rätsels Lösung leicht.

Chorführerin.

Mir muſst du's erst erklären, Kind, so alt ich bin.

Elektra.

Wer könnte sie geopfert haben aufser mir.

Chorführerin.

Wahr ist's, denn die es sollten sind dem Toten feind.

Elektra.

Und in der That, vollkommen ähnlich sieht sie aus.

Chorführerin.

175 Ähnlich - das eben möcht' ich wissen, welchem Haar?

Elektra.

Dem Haare meines Hauptes gleichet sie durchaus.

Chorführerin.

Sollt' es ein heimlich Opfer von Orestes sein?

Elektra.

So ist's. Der Locke sieht man's an, sie stammt von ihm.

Chorführerin.

Wie aber hätt' er herzukommen sich getraut?

Elektra.

180 Geschickt hat er die Locke, die er sich vom Haupt

als Liebesgabe zu des Vaters Ehren schor.

Chorführerin.

Nur neue Thränen weckst du mit dem neuen Wort,

wenn denn sein Fufs die Heimat nie betreten soll.

Elektra.

Wie kalter Fieberschauer überlief es mich,

im Herzen fühlt' ich Stiche wie von Dolchesstofs,

185 und aus den Augen treibt der eis'ge Druck der Angst

in schweren Trauertropfen mir das salz'ge Nafs.

Das wirkt der Anblick dieser Locke. Nimmermehr

gehört sie irgend einem Mann aus Argos sonst.

Die Mörd'rin - nein, die hat sie sicher nicht geweiht,

190 die Mutter höchst unmütterlich ist das Gefühl,

das für die Kinder diese Gottverhafste nährt.

Und so - doch nein, behaupten zuversichtlich kann

ich's nicht, daſs sie das heiſsgeliebte Haupt geziert,

Orestes' Haupt. Allein die Hoffnung lacht mich an.

Libation Bearers. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Current edition Experimental

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 83-314 focus

Ἠλέκτρα

δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,

ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
85

πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι:

τί φῶ¹ χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;

πῶς εὔφρον᾽ εἴπω, πῶς κατεύξομαι² πατρί;

πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν

γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
90

τῶνδ᾽ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδ᾽ ἔχω τί φῶ,

χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.³

ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,

ἔσθλ᾽⁴ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε

στέφη, δόσιν γε⁵ τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
95

ἢ σῖγ᾽ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο

πατήρ, τάδ᾽ ἐκχέασα,⁶ γάποτον χύσιν,

στείχω καθάρμαθ᾽ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν

δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;

τῆσδ᾽ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι:
100

κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.

μὴ κεύθετ᾽ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.

τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τ᾽ ἐλεύθερον μένει

καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.

λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις⁷ ὑπέρτερον.
105
106

Χορός

αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς

λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα

λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός

φθέγγου χέουσα κεδνὰ⁸ τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα

τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110

Χορός

πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα

ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι⁹ τάδε;

Χορός

αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα

τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός

μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως.
115

Ἠλέκτρα

εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός

τοῖς αἰτίοις νῦν¹⁰ τοῦ φόνου μεμνημένη???

Ἠλέκτρα

τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός

ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???

Ἠλέκτρα

πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;¹¹
120

Χορός

ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα

καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός

πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα¹²

κῆρυξ μέγιστε¹³ τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,

<ἄρηξον,>¹⁴ Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοί,

τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
125

εὐχάς, πατρῴων δωμάτων¹⁵ ἐπισκόπους,

καὶ γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,

θρέψασά τ᾽ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει:

κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς

λέγω καλοῦσα πατέρ᾽, “ἐποίκτιρόν τ᾽ ἐμὲ
130

φίλον τ᾽ Ὀρέστην: †πῶς ἀνάξομεν δόμοις.¹⁶

πεπραμένοι¹⁷ γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα

πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δ᾽ ἀντηλλάξατο

Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.

κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος: ἐκ δὲ χρημάτων
135

φεύγων¹⁸ Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δ᾽ ὑπερκόπως

ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι¹⁹ χλίουσιν μέγα.²⁰

ἐλθεῖν δ᾽ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ

κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ:

αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
140

μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τ᾽ εὐσεβεστέραν.

ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δ᾽ ἐναντίοις

λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,

καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.²¹”

ταῦτ᾽ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς²² ἀρᾶς,
145

κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν:

“ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,

σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.”

τοιαῖσδ᾽ ἐπ᾽ εὐχαῖς τάσδ᾽ ἐπισπένδω χοάς.

ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
150

παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.

152

Χορός

ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον

ὀλομένῳ δεσπότᾳ,

πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τ᾽

ἀπότροπον ἄγος²³ ἀπεύχετον
155

κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε,

σέβας ὦ²⁴ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.

ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,

ἴτω τις²⁵ δορυ-

σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
160

Σκυθικά τ᾽²⁶ ἐν χεροῖν παλίντον᾽

ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης

σχέδιά τ᾽ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.²⁷

164

Ἠλέκτρα

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους²⁸ χοὰς πατήρ:²⁹

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165

Χορός

λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα

ὁρῶ³⁰ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός

τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170

Χορός

πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.

Ἠλέκτρα

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό³¹ νιν.

Χορός

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.

Χορός

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175

Ἠλέκτρα

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

Χορός

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν³² τόδε;

Ἠλέκτρα

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

Χορός

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα

ἔπεμψε χαίτην³³ κουρίμην χάριν πατρός.
180

Χορός

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ἠλέκτρα

κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίσθην³⁴ δ᾽ ὡς διανταίῳ βέλει:

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185

σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,

πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε: πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τιν᾽ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,

ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190

φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.

ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,

εἶναι τόδ᾽ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου—σαίνομαι³⁵ δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.

195

φεῦ.

εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν εὔφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
195

ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ᾽κινυσσόμην,³⁶

ἀλλ᾽ εὖ ᾽σαφήνει³⁷ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,

εἴπερ γ᾽ ἀπ᾽ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,

ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ

ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200

ἀλλ᾽ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,

οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην³⁸

στροβούμεθ᾽: εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,

σμικροῦ γένοιτ᾽ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.

καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
205

ποδῶν³⁹ ὅμοιοι τοῖς τ᾽ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖσ—

καὶ γὰρ δύ᾽ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,

αὐτοῦ τ᾽ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινόσ—

πτέρναι τενόντων θ᾽ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι

εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210

πάρεστι δ᾽ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.⁴⁰

Ὀρέστης

εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους

εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.

Ἠλέκτρα

ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;

Ὀρέστης

εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου⁴¹ πάλαι.
215

Ἠλέκτρα

καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;

Ὀρέστης

σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην.⁴²

Ἠλέκτρα

καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;

Ὀρέστης

ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽⁴³ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις;
220

Ὀρέστης

αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα⁴⁴ μηχανορραφῶ.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.

Ὀρέστης

κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽,⁴⁵ εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.

Ἠλέκτρα

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽⁴⁶ ἐγὼ προσεννέπω;

225

Ὀρέστης

αὐτὸν μὲν οὖν⁴⁷ ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ:
225

κουρὰν δ᾽ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς

ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς

ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.

σκέψαι τομῇ⁴⁸ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230

σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον⁴⁹⁵⁰ τῷ σῷ κάρᾳ.⁵¹

ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,

σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ⁵² θήρειον⁵³ γραφήν.

ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ᾽κπλαγῇς⁵⁴ φρένας:

τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.

Ἠλέκτρα

ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235

δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,

ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσῃ πατρός.

ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον

ἐμοί: προσαυδᾶν δ᾽ ἐστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον

πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240

στέργηθρον: ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται:

καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου:

πιστὸς δ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ᾽, ἐμοὶ σέβας φέρων

μόνον⁵⁵ Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ

πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.⁵⁶
245

Ὀρέστης

Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων⁵⁷⁵⁸ γενοῦ:

ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν⁵⁹ αἰετοῦ πατρός,

θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν

δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους

νῆστις πιέζει λιμός: οὐ γὰρ ἐντελεῖς⁶⁰
250

θήραν πατρῴαν⁶¹ προσφέρειν σκηνήμασιν.

οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ᾽, Ἠλέκτραν λέγω,⁶²

ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,

ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.

καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255

πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἀποφθείρας πόθεν

ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον⁶³ γέρας;

οὔτ᾽ αἰετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας, πάλιν

πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπιθῆ⁶⁴ βροτοῖς:

οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμὴν
260

βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.⁶⁵

κόμιζ᾽, ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν ἄρειας⁶⁶ μέγαν

δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.

264

Χορός

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,

σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265

γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε

πρὸς τοὺς κρατοῦντας: οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε

θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.

Ὀρέστης

οὔτοι⁶⁷ προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς

χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270

κἀξορθιάζων⁶⁸ πολλὰ καὶ δυσχειμέρους

ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους:

τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον:
275

αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε

τείσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα⁶⁹

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ αἰνῶν⁷⁰ νόσους,

σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280

λειχῆνας⁷¹ ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν:

λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν⁷² νόσῳ:

ἄλλας τ᾽ ἐφώνει⁷³ προσβολάς Ἐρινύων

ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας:⁷⁴

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285

ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,

καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρὺν

κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως

χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος⁷⁵ μέρος

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς

μῆνιν: δέχεσθαι <δ᾽>⁷⁶ οὔτε συλλύειν τινά.

πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
295

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.⁷⁷

τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα⁷⁸ χρὴ πεποιθέναι;

κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.

πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν⁷⁹ ἵμεροι,

θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300

καὶ πρὸς πιέζει⁸⁰ χρημάτων ἀχηνία,

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν: εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
306

Χορός

ἀλλ᾽ ὦ μεγάλαι Μοῖραι,⁸¹ Διόθεν

τῇδε τελευτᾶν,

ᾗ τὸ δίκαιον μεταβαίνει.

ἀντὶ μὲν ἐχθρᾶς γλώσσης ἐχθρὰ

γλῶσσα τελείσθω: τοὐφειλόμενον
310

πράσσουσα Δίκη μέγ᾽ ἀυτεῖ:⁸²

ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν

πληγὴν τινέτω. δράσαντι παθεῖν,

τριγέρων μῦθος τάδε φωνεῖ.

315

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 84-314 focus

Ἠλέκτρα

δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,

ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
85

πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι·

τί φῶ χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;

πῶς εὔφρονʼ εἴπω, πῶς κατεύξομαι πατρί;

πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν

γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
90

τῶνδʼ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδʼ ἔχω τί φῶ,

χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.

ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,

ἔσθλʼ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε

στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
95

ἢ σῖγʼ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο

πατήρ, τάδʼ ἐκχέασα, γάποτον χύσιν,

στείχω καθάρμαθʼ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν

δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;

τῆσδʼ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι·
100

κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.

μὴ κεύθετʼ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.

τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τʼ ἐλεύθερον μένει

καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.

λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδʼ ἔχοις ὑπέρτερον.
105

106

Χορός

αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς

λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα

λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός

φθέγγου χέουσα κεδνὰ τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα

τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110

Χορός

πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα

ἐμοί τε καὶ σοί τἄρʼ ἐπεύξομαι τάδε;

Χορός

αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσʼ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα

τίνʼ οὖν ἔτʼ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός

μέμνησʼ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθʼ ὅμως.
115

Ἠλέκτρα

εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός

τοῖς αἰτίοις νῦν τοῦ φόνου μεμνημένη—

Ἠλέκτρα

τί φῶ; δίδασκʼ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός

ἐλθεῖν τινʼ αὐτοῖς δαίμονʼ ἢ βροτῶν τινα—

Ἠλέκτρα

πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;
120

Χορός

ἅπλῶς τι φράζουσʼ, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα

καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός

πῶς δʼ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα

κῆρυξ μέγιστε τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,

ἄρηξον, Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοὶ

τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
125

εὐχάς, πατρῴων δωμάτων ἐπισκόπους,

καὶ Γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,

θρέψασά τʼ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει·

κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς

λέγω καλοῦσα πατέρʼ, ἐποίκτιρόν τʼ ἐμὲ
130

φίλον τʼ Ὀρέστην· πῶς ἀνάξομεν δόμοις;

πεπραμένοι γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα

πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δʼ ἀντηλλάξατο

Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.

κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος· ἐκ δὲ χρημάτων
135

φεύγων Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δʼ ὑπερκόπως

ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα.

ἐλθεῖν δʼ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ

κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ·

αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
140

μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τʼ εὐσεβεστέραν.

ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δʼ ἐναντίοις

λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,

καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.

ταῦτʼ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς ἀρᾶς,
145

κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν·

ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,

σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.

τοιαῖσδʼ ἐπʼ εὐχαῖς τάσδʼ ἐπισπένδω χοάς.

ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
150

παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.

152

Χορός

ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον

ὀλομένῳ δεσπότᾳ

πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τʼ

ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον
155

κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε, σέ-

βας ὦ δέσποτʼ, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.

ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,

ἴτω τις δορυ-

σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
160

Σκυθικά τʼ ἐν χεροῖν παλίντονʼ

ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης

σχέδιά τʼ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.

164

Ἠλέκτρα

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ·

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε·
165

Χορός

λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα

ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός

τίνος ποτʼ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα

εὐξύμβολον τόδʼ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170

Χορός

πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.

Ἠλέκτρα

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό νιν.

Χορός

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὅδʼ ἐστὶ κάρτʼ ἰδεῖν ὁμόπτερος—

Χορός

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175

Ἠλέκτρα

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

Χορός

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν τόδε;

Ἠλέκτρα

μάλιστʼ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

Χορός

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρʼ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα

ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρός.
180

Χορός

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ἠλέκτρα

κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίσθην δʼ ὡς διανταίῳ βέλει·

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185

σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,

πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τινʼ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλʼ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσʼ ἐκείρατο,

ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190

φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.

ἐγὼ δʼ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδʼ αἰνέσω,

εἶναι τόδʼ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου—σαίνομαι δʼ ὑπʼ ἐλπίδος.

195

Ἠλέκτρα

φεῦ.
195

εἴθʼ εἶχε φωνὴν εὔφρονʼ ἀγγέλου δίκην,

ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ʼκινυσσόμην,

ἀλλʼ εὖ ʼσαφήνει τόνδʼ ἀποπτύσαι πλόκον,

εἴπερ γʼ ἀπʼ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,

ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ

ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200

ἀλλʼ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,

οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην

στροβούμεθʼ· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,

σμικροῦ γένοιτʼ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.

καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
205

ποδῶν ὅμοιοι τοῖς τʼ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖς—

καὶ γὰρ δύʼ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,

αὐτοῦ τʼ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινός.

πτέρναι τενόντων θʼ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι

εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210

πάρεστι δʼ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.

Ὀρέστης

εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους

εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.

Ἠλέκτρα

ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;

Ὀρέστης

εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου πάλαι.
215

Ἠλέκτρα

καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;

Ὀρέστης

σύνοιδʼ Ὀρέστην πολλά σʼ ἐκπαγλουμένην.

Ἠλέκτρα

καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;

Ὀρέστης

ὅδʼ εἰμί· μὴ μάτευʼ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.

Ἠλέκτρα

ἀλλʼ ἦ δόλον τινʼ, ὦ ξένʼ, ἀμφί μοι πλέκεις;
220

Ὀρέστης

αὐτὸς καθʼ αὑτοῦ τἄρα μηχανορραφῶ.

Ἠλέκτρα

ἀλλʼ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.

Ὀρέστης

κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρʼ, εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς

Ἠλέκτρα

ὡς ὄντʼ Ὀρέστην τάδε σʼ ἐγὼ προσεννέπω;

225

Ὀρέστης

αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ·
225

κουρὰν δʼ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς

ἰχνοσκοποῦσά τʼ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς

ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.

σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230

σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον τὠμῷ κάρᾳ.

ἰδοῦ δʼ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,

σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ θήρειον γραφήν.

ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ʼκπλαγῇς φρένας·

τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.

Ἠλέκτρα

ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235

δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,

ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμʼ ἀνακτήσῃ πατρός.

ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον

ἐμοί· προσαυδᾶν δʼ ἐστʼ ἀναγκαίως ἔχον

πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240

στέργηθρον· ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται·

καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·

πιστὸς δʼ ἀδελφὸς ἦσθʼ, ἐμοὶ σέβας φέρων

μόνος· Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ

πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
245

Ὀρέστης

Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·

ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν αἰετοῦ πατρός,

θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν

δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δʼ ἀπωρφανισμένους

νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελεῖς
250

θήραν πατρῴαν προσφέρειν σκηνήμασιν.

οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τʼ, Ἠλέκτραν λέγω,

ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,

ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.

καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255

πατρὸς νεοσσοὺς τούσδʼ ἀποφθείρας πόθεν

ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;

οὔτʼ αἰετοῦ γένεθλʼ ἀποφθείρας, πάλιν

πέμπειν ἔχοις ἂν σήματʼ εὐπιθῆ βροτοῖς·

οὔτʼ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδʼ αὐανθεὶς πυθμὴν
260

βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.

κόμιζʼ, ἀπὸ σμικροῦ δʼ ἂν ἄρειας μέγαν

δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.

264

Χορός

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,

σιγᾶθʼ, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265

γλώσσης χάριν δὲ πάντʼ ἀπαγγείλῃ τάδε

πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμʼ ἐγώ ποτε

θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.

Ὀρέστης

οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς

χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270

κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους

ἄτας ὑφʼ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους·

τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275

αὐτὸν δʼ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε

τείσειν μʼ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δʼ αἰνῶν νόσους,

σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280

λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·

λευκὰς δὲ κόρσας τῇδʼ ἐπαντέλλειν νόσῳ·

ἄλλας τʼ ἐφώνει προσβολάς Ἐρινύων

ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας·

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285

ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,

καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντʼ ὀφρὺν

κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως

χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τʼ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς

μῆνιν· δέχεσθαι δʼ οὔτε συλλύειν τινά.

πάντων δʼ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
295

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.

τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;

κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστʼ ἐργαστέον.

πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,

θεοῦ τʼ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300

καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,

δυοῖν γυναικοῖν ὧδʼ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχʼ εἴσεται.
305

306

Χορός

ἀλλʼ ὦ μεγάλαι Μοῖραι, Διόθεν

τῇδε τελευτᾶν,

τὸ δίκαιον μεταβαίνει.

ἀντὶ μὲν ἐχθρᾶς γλώσσης ἐχθρὰ

γλῶσσα τελείσθω· τοὐφειλόμενον
310

πράσσουσα Δίκη μέγʼ ἀυτεῖ·

ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν

πληγὴν τινέτω. δράσαντι παθεῖν,

τριγέρων μῦθος τάδε φωνεῖ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 164 focus

ΗΛ.

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ·

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.

ΧΟ.

λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.
165

ΗΛ.

ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

ΧΟ.

τίνος ποτ' ἀνδρὸς, ἢ βαθυζώνου κόρης;

ΗΛ.

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170

ΧΟ.

πῶς οὖν παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω;

ΗΛ.

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἑνὸς κείραιτό νιν.

ΧΟ.

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

ΗΛ.

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾿ ἰδεῖν ὁμόπτερος.

ΧΟ.

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175

ΗΛ.

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

ΧΟ.

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ᾖ τόδε;

ΗΛ.

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

ΧΟ.

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Η.Λ.

ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρί.
180

ΧΟ.

οὐχ ἦσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

ΗΛ.

κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίσθην δ᾽ ὡς διανταίῳ βέλει·

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185

σταγόνες ἄφαρκτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,

πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τιν᾿ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,

ἐμή γε μήτηρ, οὐδαμῶς δ᾽ ἐπώνυμον
190

φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.

ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,

εἶναι τόδ᾽ ἀγλάϊσμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου· σαίνομαι δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 164 focus

Ἠλέκτρα

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ·

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
160

Χορός

λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα

ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός

τίνος ποτ᾽ ἀνδρὸς ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.

Χορός

πῶς οὖν παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω;
165

Ἠλέκτρα

οὐκ ἔστιν ὅςτις, πλὴν ἐμοῦ, κείραιτό νιν.

Χορός

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προςῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ' ἰδεῖν ὁμόπτερος—

Χορός

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.

Ἠλέκτρα

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προςφερὴς ἰδεῖν.
170

Χορός

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν τόδε;

Ἠλέκτρα

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προςείδεται.

Χορός

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα

ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρί.

Χορός

οὐχ ἧσσον αὖ δάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
175

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ἠλέκτρα

κἀμοί προςέστη καρδίᾳ κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίσθην δ᾽ ὡς διανταίῳ βέλει·

Ἠλέκτρα

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι

σταγόνες ἄφρακτοι δυςχίμου πλημμυρίδος,
180

πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τιν᾽ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,

ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
185

φρόνημα παισὶ δύςθεον πεπαμένη.

ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,

εἶναι τόδ᾽ ἀγλάϊσμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου,—σαίνομαι δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 164 focus

ΗΛΕΚΤΡΑ

Ἔχει μὲν ἤδη γαπότους ἀπότου (ἀπό, του Μ2) χοὰς πατήρ·

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165

ΧΟΡΟΣ

Λέγοις ἄν· ὀρχεῖται ἀνορχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

ΗΛΕΚΤΡΑ

Ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

ΧΟΡΟΣ

Τίνος ποτ' ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης ;

ΗΛΕΚΤΡΑ

Εὐξύμβολον τόδ' ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.

ΧΟΡΟΣ

Πῶς οὖν παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω ;
170

ΗΛΕΚΤΡΑ

Οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό κείρετό νιν ;

ΧΟΡΟΣ

Ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

ΗΛΕΚΤΡΑ

Καὶ μὴν ὅδ' ἐστὶ κάρτ' ἰδεῖν ὁμόπτερος.

ΧΟΡΟΣ

Ποίαις ἐθείραις ; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ

ΗΛΕΚΤΡΑ

Αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.
175

ΧΟΡΟΣ

Μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν ἦ τόδε ;

ΗΛΕΚΤΡΑ

Μάλιστ' ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

ΧΟΡΟΣ

Καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ' ἐτόλμησεν μολεῖν ;

ΗΛΕΚΤΡΑ

Ἔπεμψε χαίτην Ἔπεμψεν καὶ τὴν, κουρίμην χάριν πατρός.

ΧΟΡΟΣ
¹

Οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
180

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ψαύδει (ηι M1 s.l.) ποδί.

ΗΛΕΚΤΡΑ

Κἀμοὶ προσέστη καρδίαν καρδίας κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίθην δ' ὡς διανταίῳ βέλει·

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι

σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημυρίδος πλημμ- M2,
185

πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τιν' ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης ;

ἀλλ' οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ' ἐκείρατο,

ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον

φρόνημα παισὶ δύσθεος -θεον πεπαμένη.
190

Ἐγὼ δ' ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ' αἰνέσω,

εἶναι τόδ' ἀγλάϊσμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου — σαίνομαι δ' ὑπ' ἐλπίδος.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 164 focus

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ,

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165

ΧΟ.

λέγοις ἄν· ἀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

ΗΛ.

ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

ΧΟ.

τίνος ποτ᾽ ἀνδρὸς ἢ βαθυζώνου κόρης;

ΗΛ.

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.

ΧΟ.

πῶς οὖν παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω;
170

ΗΛ.

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό νιν.

ΧΟ.

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

ΗΛ.

καὶ μὴν δδ᾽ ἐστὶ κάρτ' ἰδεῖν ὁμόπτερος.

ΧΟ.

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.

ΗΛ.

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.
175

ΧΟ.

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἢ τόδε;

¹²³⁴⁵⁶

ἴτω τις Bothe. Σκυθικά τ' Σκυθικά τ' Robortellus σκυθιτάτ' Μ. βέλη delet Heimsoeth. γαπότους nulla personae nota in M. γαπότους Turnebus ἀπό,του (, inseruit m vel m1) M. singulis versibus paragraphi praefixae in M. ἄν· ἀρχεῖται ἄν· ἀρχεῖται Turnebus ἀνορχεῖται Μ. κείραιτό νιν χείραιτό νιν Turnebus χείρετό νεῖν Μ, νιν superscripsit m. Post 172 lacuna esse videtur. Cfr. Soph. El. 909 sqq. * Μ.

ΗΛ.

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

ΧΟ.

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

ΗΛ.

ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρός.

ΧΟ.

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
180

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

ΗΛ.

καμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίσθην δ᾽ ὡς διανταίῳ βέλει

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι

σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,
185

πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τιν᾿ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,

ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον

φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.
190

ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,

εἶναι τόδ᾽ ἀγλάισμα μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν ᾿Ορέστου· σαίνομαι δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 164 focus

ΗΛ.

ἔχει μὲν ἤδη ⟨γ⟩απότου⟨ς⟩ χοὰς πατήρ·

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.

ΧΟ.

λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβωι.

ΗΛ.

ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφωι.

ΧΟ.

τίνος ποτ᾽ ἀνδρὸς ἢ βαθυζώνου κόρης;

ΗΛ.

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170

ΧΟ.

πῶς οὖν παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω;

ΗΛ.

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό νιν.

ΧΟ.

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

ΗΛ.

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος —

ΧΟ.

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175

ΗΛ.

αὐτοῖσιν ἥμιν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

ΧΟ.

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦ⟨ν⟩ τόδε;

ΗΛ.

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

ΧΟ.

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

ΗΛ.

ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρός.
180

ΧΟ.

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

ΗΛ.

κἀμοὶ προσέστη καρδίαι κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίθην δ᾽ ὡς διανταίωι βέλει·

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³

ΗΛ.

σταγόνες ἄφαρκτοι δυσχίμου πλημυρίδος

πλόκαμον ἰδούσηι τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τιν’ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐχείρατο,

ἐμή γε μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190

φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένῃ.

ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,

εἶναι τόδ᾽ ἀγλάϊσμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου — σαίνομαι δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 164 focus

(ΗΛ.)

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ,

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.

ΧΟ.

λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβωι.
165

ΗΛ.

ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφωι.

ΧΟ.

τίνος ποτ᾿ ἀνδρὸς ἢ βαθυζώνου κόρης;

ΗΛ.

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.

ΧΟ.

πῶς οὖν παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω;

ΗΛ.

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό νιν.
170

ΧΟ.

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

ΗΛ.

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾿ ἰδεῖν ὁμόπτερος –

ΧΟ.

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.

ΗΛ.

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

ΧΟ.

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν τόδε;
175

ΗΛ.

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχωι προσείδεται.

ΧΟ.

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

ΗΛ.

ἔπεμψε χαίτην, κουρίμην χάριν πατρός.

ΧΟ.

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.
180

ΗΛ.

κἀμοὶ προσέστη καρδίαι κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίθην δ᾽ ὡς διανταίωι βέλει·

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι

σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημυρίδος,

πλόκαμον ἰδούσηι τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω
185

ἀστῶν τιν᾿ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,

ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον

φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.

ἐγὼ δ’ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,
190

εἶναι τόδ᾽ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου, σαίνομαι δ’ ὑπ᾽ ἐλπίδος.

Translations (9)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 84-311 focus

Electra

You handmaidens who set our house in order, since you are here as my attendants in this rite of supplication,

give me your counsel on this: what should I say while I pour these offerings of sorrow? How shall I find gracious words, how shall I entreat my father? Shall I say that I bring these offerings to a loved husband from a loving
85

wife—from my own mother? I do not have the assurance for that, nor do I know what I should say as I pour this libation onto my father’s tomb. Or shall I speak the words that men are accustomed to use: To those who send these honors may he return benefits—
90

a gift, indeed, to match their evil?¹
Or, in silence and dishonor, even as my father perished, shall I pour them out for the earth to drink and then retrace my steps, like one who carries refuse away from a rite, hurling the vessel from me with averted eyes?
95

In this, my friends, be my fellow-counsellors. For we cherish a common hatred within our house. Do not hide your counsel in your hearts in fear of anyone. For the portion of fate awaits both the free man and the man enslaved by another’s hand.
100

If you have a better course to urge, speak!
105

106

Chorus

In reverence for your father’s tomb, as if it were an altar, I will speak my thoughts from the heart, since you command me.

Electra

Speak, even as you revere my father’s grave.

Chorus

While you pour, utter benedictions for loyal hearts.

Electra

And to whom of those dear to me should I address them?
110

Chorus

First to yourself, then to whoever hates Aegisthus.

Electra

Then for myself and for you also shall I make this prayer?

Chorus

That is for you, using your judgment, to consider now for yourself.

Electra

Then whom else should I add to our company?

Chorus

Remember Orestes, though he is still away from home.
115

Electra

Well said! You have indeed admonished me thoughtfully.

Chorus

For the guilty murderers now, mindful of—

Electra

What should I say? Instruct my inexperience, prescribe the form.

Chorus

Pray that some divinity or some mortal may come to them—

Electra

As judge or as avenger, do you mean?
120

Chorus

Say in plain speech, One who will take life for life.

Electra

And is it right for me to ask this of the gods?

Chorus

How could it not be right to repay an enemy with ills?

Electra

Supreme herald of the realm above and the realm below, O Hermes of the nether world, come to my aid,

summon to me the spirits beneath the earth to hear my prayers, spirits that watch over my father’s house, and Earth herself, who gives birth to all things, and having nurtured them receives their increase in turn. And meanwhile, as I pour these lustral offerings to the dead,
125

I invoke my father: Have pity both on me and on dear Orestes! How shall we rule our own house? For now we are bartered away like vagrants by her who bore us, by her who in exchange got as her mate Aegisthus, who was her accomplice in your murder.
130

As for me, I am no better than a slave, Orestes is an outcast from his inheritance, while they in their insolence revel openly in the winnings of your toil. But that Orestes may come home with good fortune I pray to you, father: Oh, hearken to me!
135

And as for myself, grant that I may prove far more circumspect than my mother and more reverent in deed.
I utter these prayers on our behalf, but I ask that your avenger appear to our foes, father, and that your killers may be killed in just retribution.
140

So I interrupt my prayer for good to offer them this prayer for evil. But be a bearer of blessings for us to the upper world, with the help of the gods and Earth and Justice crowned with victory. She pours out the libations
Such are my prayers, and over them I pour out these libations.
145

It is right for you to crown them with lamentations, raising your voices in a chant for the dead.
150

152

Chorus

Pour forth your tears, splashing as they fall for our fallen lord, to accompany this protection against evil, this charm for the good

against the loathsome pollution. Hear me, oh hear me, my honored lord, out of the darkness of your spirit.²
Woe, woe, woe! Oh for
155

a man mighty with the spear to deliver our house, an Ares, brandishing in the fight the springing Scythian bow and wielding his hilted sword in close combat. As they conclude, Electra discovers the lock of Orestes’ hair
160

164

Electra

My father has by now received the libations, which the earth has drunk.

But take your share of this startling news.
165

Chorus

Speak—but my heart is dancing with fear.

Electra

I see here a lock cut as an offering for the tomb.

Chorus

A man’s, or a deep-girt maid’s?

Electra

That is open to conjecture—anyone may guess.
170

Chorus

How then? Let my age be taught by your youth.

Electra

There is no one who could have cut it but myself.

Chorus

Yes, for those who ought to have mourned with a lock of hair are enemies.

Electra

And further, in appearance it is very much like—

Chorus

Whose lock? This is what I would like to know.
175

Electra

It is very much like my own in appearance.

Chorus

Then can this be a secret offering from Orestes?

Electra

It is his curling locks that it most resembles.

Chorus

But how did he dare to come here?

Electra

He has merely sent this cut lock to honor his father.
180

Chorus

What you say is no less a cause of tears for me, if he will never again set foot on this land.

Electra

Over my heart, too, there sweeps a surge of bitterness, and I am struck as if a sword had run me through.

From my eyes thirsty drops of a stormy flood fall unchecked at the sight of this tress. For how can I expect to find that someone else, some townsman, owns this lock? Nor yet in truth did she clip it from her head, the murderess,
185

my own mother, who has assumed a godless spirit regarding her children that ill accords with the name of mother. But as for me, how am I to assent to this outright, that it adorned the head of Orestes, the dearest to me of all mortals? No, hope is merely flattering me.
190

Ah, woe! If only, like a messenger, it had a kind voice, so that I would not be tossed by my distracted thoughts. Rather it would plainly bid me to spurn this tress, if it was severed from a hated head. Or if it were a kinsman’s, he would share my grief
195

as an adornment to this tomb and a tribute to my father.
But I invoke the gods, who know by what storms we are tossed like seafarers. Yet if I am fated to reach safety, a great stock may come from a little seed.
200

And look! Another proof! Footprints>matching each other—and like my own! Yes, here are the outlines of two sets of feet, his own and some companion’s. The heels and the imprints of the tendons agree
205

in proportion with my own tracks. I am in torment, my brain is in a whirl!
210

Enter Orestes

Orestes

Give recognition to the gods that your prayers have been fulfilled, and pray that success may attend you in the future.

Electra

What? Have I succeeded now by the will of the gods?

Orestes

You have come to the sight of what you have long prayed for.
215

Electra

And do you know whom among mortals I was invoking?

Orestes

I know that you are pining for Orestes.

Electra

Then how have I found an answer to my prayers?

Orestes

Here I am. Search for no other friend than me.

Electra

But surely, stranger, you are weaving some snare about me?
220

Orestes

Then I am devising plots against myself.

Electra

No, you wish to mock my distress.

Orestes

Then my own also, if yours.

Electra

Am I then to address you as Orestes in truth?

225

Orestes

Now, even though you see him in me, you are slow to learn. Yet at the sight of this tress cut in mourning, and when you were scrutinizing the footprints of my tracks, your thought took wings and you knew you had found me.
225

Put the lock of hair, your own brother’s, in the spot it was cut from and observe how it matches the hair on my head. And see this piece of weaving, your handiwork, the strokes of the batten and the beasts in the design. Control yourself! Do not go mad with joy! For I know that our nearest kin are bitter foes to us both.
230

Electra

O best beloved darling of your father’s house, its hope of a saving seed longed for with tears, trust in your prowess and you will win back your father’s house. O delightful eyes that have four parts of love for me: for I must call you father;
235

and to you falls the love I should bear my mother, whom I most rightly hate; and the love I bore my sister, victim of a pitiless sacrifice; and you were my faithful brother, bringing me your reverence. May Might and Justice,
240

with Zeus, supreme over all, in the third place, lend you their aid!
245

Orestes

O Zeus, O Zeus, regard our cause! Behold the orphaned brood of a father eagle that perished in the meshes, in the coils of a fierce viper. They are utterly orphaned, gripped by the famine of hunger:

for they are not grown to full strength to bring their father’s quarry to the nest. So you see both me and poor Electra here, children bereft of their father, both outcasts alike from our home.
250

If you destroy these nestlings of a father who made sacrifice and revered you greatly, from what like hand will you receive the homage of rich feasts? Destroy the brood of the eagle and you cannot again send tokens that mortals will trust;
255

nor, if this royal stock should wither utterly away, will it serve your altars on days when oxen are sacrificed. Oh foster it, and you may raise our house from low estate to great, though now it seems utterly overthrown.
260

264

Chorus

O children, O saviors of your father’s hearth,

speak not so loud, dear children, in case someone should overhear and report all this to our masters merely for the sake of rumor. May I some day see them dead in the ooze of flaming pitch!
265

Orestes

Surely he will not abandon me, the mighty oracle of Loxias,

who urged me to brave this peril to the end and loudly proclaims calamities that chill the warmth of my heart, if I do not take vengeance on my father’s murderers. He said that,
270

I should pay the debt myself with my own life, after many grievous sufferings. For he spoke revealing to mortals the wrath of malignant powers from underneath the earth, and telling of plagues:
275

leprous ulcers that mount with fierce fangs on the flesh and eat away its primal nature; and how a white down³ should sprout up on the diseased place. And he spoke of other assaults of the Furies that are destined to be brought to pass from paternal blood.
280

For the dark bolt of the infernal powers, who are stirred by kindred victims calling for vengeance, and madness, and groundless terrors out of the night, torment and harass a man, and he sees clearly, though he moves his eyebrows in the dark.⁴ And with his body marred by the brazen scourge,
285

he is even chased in exile from his country. And the god declared that to such as these it is not allowed to have a part either in the ceremonial cup or in the cordial libation; his father’s wrath, though unseen, bars him from the altar; no one receives him or lodges with him;
290

and at last, despised by all, friendless, he perishes, shrivelled pitifully by a death that wastes him utterly away.
Must I not put my trust in oracles such as these? Yet even if I do not trust them, the deed must still be done. For many impulses conspire to one conclusion.
295

Besides the god’s command, my keen grief for my father, and also the pinch of poverty—that my countrymen, the most renowned of mortals, who overthrew Troy in the spirit of glory, should not be subjected so to a pair of women.
300

For he has a woman’s mind, or if not, it will soon be found out.
305

306

Chorus

You mighty Fates, through the power of Zeus grant fulfilment in the way to which Justice now turns. For a word of hate let a word of hate be said,

Justice cries out as she exacts the debt, and for a murderous stroke let a murderous stroke be paid. Let it be done to him as he does, says the age-old wisdom.

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 164 focus

My father now has the earth-drunk libations ; and do ye share with me in a new discourse.

CHORUS

Tell it: but my heart is throbbing with terror.

ELECTRA

I see here a shorn ringlet 4

of hair on the sepulchre.

CHORUS

From what man or deep-bosomed maid?

ELECTRA

This is an obvious matter for any one to form an opinion upon.

CHORUS

How then may I, aged, learn from thee, my junior?

ELECTRA

There is no one who could have cut it off except myself.

CHORUS

No-for they are enemies to whom it naturally belongs to mourn by offerings of hair.

ELECTRA

And certainly this is of a very similar hue to behold.

CHORUS

To what tresses? for this I fain would know.

ELECTRA

It is exceedingly like in appearance to my own.

CHORUS

Is this then a clandestine offering from Orestes?

ELECTRA

It does very much resemble his ringlets.

CHORUS

And how did he venture to come hither?

ELECTRA

He sent this shorn ringlet as a pleasing offering to his father.

CHORUS

No less is this which thou tellest me a subject for tears, if he is never to touch this land with his foot.

ELECTRA

O'er me too there hath come a heart's surge of bitterness; and I was smitten as with a piercing shaft. And from my eyes there are falling the unrestrained thirsting drops of a sad winter's flood, as I behold this lock: for how can I suppose that any other of the citizens owns this hair? And of a surety she that murdered him did not cut it off—my mother I mean, who has a godless spirit towards her children by no means in accordance with her name. Yet how can I openly yield assent to this conclusion, that this is an offering of honour from Orestes, of all mortals to me most dear? But I am fawned upon by hope.

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 164 focus

pour combattre de plus près ?

ÉLECTRE

La terre a bu nos libations et mon père les
a reçues. Mais partagez maintenant ma surprise.

LE CORYPHÉE

Ah ! parle donc : mon cœur palpite d'épouvante.

ÉLECTRE

Je vois sur le tombeau cette boucle coupée.

LE CORYPHÉE

D'un homme ou d'une vierge à ceinture profonde.

ÉLECTRE

La chose est bien facile à deviner pourtant.

LE CORYPHÉE

A de plus jeunes donc d'instruire leurs aînées.

ÉLECTRE

Personne autre que moi n'aurait-il pu l'offrir ?

LE CORYPHÉE

Il n'est que haine en ceux qui devraient telle offrande.

ÉLECTRE

Oui, oui, pour la couleur, cette boucle est pareille...

LE CORYPHÉE

A quels cheveux ? c'est là ce que je veux savoir.

LES CHOÉPHORES

ÉLECTRE

Aux miens : ce sont les miens que sa teinte rappelle !

LE CORYPHÉE

Serait-ce donc d'Oreste une offrande furtive ?

ÉLECTRE

Oui, c'est à ceux d'Oreste que ces cheveux ressemblent.

LE CORYPHÉE

Comment a-t-il osé venir jusqu'à la tombe ?

ÉLECTRE

Il a pu envoyer cette boucle en offrande.

LE CORYPHÉE

Ah ! qu'as-tu dit ? les pleurs jaillissent de mes yeux, si jamais plus son pied ne doit toucher ce sol.

ÉLECTRE

Moi aussi, un flux de bile vient heurter mon cœur ¹, comme un coup porté en pleine poitrine ; et de
mes yeux des pleurs tombent, brûlants, débordement d'orage irrésistible, à la vue de cette boucle. Puis-je vraiment croire que ces cheveux soient ceux de quelque autre Argien ? Encore moins est-ce la meurtrière qui a pu
les couper : ma mère, il est vrai, mais qui dément ce nom, l'impie ! par les sentiments qu'elle nourrit pour ses enfants. D'autre part, accepter sans réserve l'idée que cette offrande vienne ici du plus cher des mortels... et

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 164 focus

’Tis finiſh'd; these libations to my father

The earth has drunk.

—Thou aweful pow'r, that holdeſt

'Twixt this ætherial ſky and the dark realms
205

Beneath dread intercourſe, What may this mean?

’Tis all amazement. Share this wonder with me.

CHORUS.

Say what: my throbbing heart has caught th' alarm.

ELECTRA.

Plac'd on the tomb behold these criſped locks.

CHORUS.

Shorn from a man, or ſome high-bosom'd dame?
210

ELECTRA.

’Tis not hard taſk to form a ſtrong conjecture,

CHORUS.

Young tho' thou art, inform my riper age.

ELECTRA.

None here, myself excepted, cou'd devote

His locks, the mournful off'ring ill becomes

Our enemies.
215

Then the colour; mark it well;

’Tis the ſame ſhade.

CHORUS.

With whoſe; I burn to know.

ELECTRA.

With mine: Compare them: are they not much like?

CHORUS.

Are they a ſecret off’ring from Oreſtes?
220

ELECTRA.

Mark; they are very like his cluſtring locks,

CHORUS.

CHORUS.

I marvel how he dared to venture hither.

ELECTRA.

Perchance he ſent this honour to his father.

CHORUS.

Nor that leſs cauſe of ſorrow, if his foot

Must never preſs his native foil again.
225

ELECTRA.

A flood of grief o’erwhelms me, and my heart

Is pierc'd with anguish d

; from my eyes that view

These locks, fast fall the ceaseless-ſtreaming tears,

Like wintry ſhow’rs.

To whom beſides, that here
230

Inhabits, cou'd I think these locks belong?

Cou’d ſhe, who ſlew him, offer on his tomb

Her hair? Alas, her thoughts are impious all,

Such as a daughter dares not name.

I deem,
235

With reaſon then I deem they graced the head

Of my Oreſtes, dearest of mankind:

Why ſhou'd not I indulge the flatt'ring hope?

ELECTRA.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 164 focus

E piede in questo suol mai non porrà!

A maggior pianto i tuoi detti mi sforzano.

ELETTRA

Ed anche a me d'amara bile un fiotto

avvolge il cuor, mi batte aguzza freccia,

e giú dagli occhi aride stille cadono
20

di tristo pianto, intrattenute, quando

questo ricciolo vedo.

E posso credere

che d'altri sia fra i cittadini d'Argo?

Non la mia madre lo recise certo,
25

che gli die' morte, che pei figli suoi

non ha cuore di madre, anzi li aborre.

Ma come potrò dir sicuramente

che questo dono è del mio dilettissimo,

d'Oreste?... Ahi!, tutta la speranza m'agita.
30

Ahimè!

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 164 focus

Habet quidem iam terripota libamina pater.

Caduceatrix maxima corũ quæ ſum supra, & infrà

Huius noui sermonis participes eſtole.

Cho.

Dicis,ſaltat cor pre timore.
150

Ele.

Video tonſam cæſariem ſepulchro.

Cho.

Cuius tandem uiri aut latizonæ puella?

Ele.

Bene hoc ſignum licet cuiq; uidere.

Cho.

Quomodo antiqua à iuvene diſcam?

Ele.

Non licet ut quis me excepto tondeat ſe.
155

Cho.

Inimici enim, quibus conuenit lugere crine.

Ele.

Et tamen licet uidere eiufdem coloris.

Cho.

Quibus capillis? illud enim uolo intelligere.

Ele.

Ipſis nobis ſimilis admodum uidetur.

Cho.

Num igitur Oreſtis occultè hoc donum erit?
160

Ele.

Maximè. cæſariem eius uidete.

Cho.

Quomodo ipſe huc ausus est uenire?

Ele.

Mifit tonſam gratiam patri.

Cho.

Non nãinus lachrymoſa hæc mihi dicis,

Si fortè tangat pede hanc regionem.
165

Ele.

Mihiq; adest cordis æstus

Bilis, concufſa ſum tanquam contrario telo.

Ex oculis ſitibundæ mihi cadunt

Lachrymæ, non dicendæ, malè ſapidi humoris,

Comam uidentem hanc. quomodo ſperabo
170

Ciuium aliquem alium dominum eſse huius metus?

Sed neq; ipſam interficiens totondit,

Mea uerò mater, nequaquam denominatam

Prudentiam pueris dijs inuiſam poſsidens.

Ego uerò quomodo ſtatim hæc comprobarem,
175

Eſse mihi ſplendorem chariſsimi

Mortalium Oreſtis. commoueor pre ſpe, heu

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Anna Swanwick, 1886.) — 164 focus

CLYTEMNESTRA

Worthy regard not less shalt thou receive;

Nor have the less fair welcome to this house.

Another all the same had brought thy news.

But time it is that strangers who have spent

The day in travel should their strength recruit.
700
[To an Attendant.]

To the men's chambers usher him as guest,

His escort too, and fellow-traveller.

There be they tended as befits this house.

Do ye my will as who must give account.

Ourselves will to the rulers of this house

Impart the tidings, and not poor in friends,

We will take counsel touching this mischance.

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 164 focus

Lo! the earth drinks them, to my sire they pass—

Learn ye with me of this thing new and strange.

Chorus.

Speak thou; my breast doth palpitate with fear.
200

Electra.

I see upon the tomb a curl new shorn.

Chorus.

Shorn from what man or what deep-girded maid?

Electra.

That may he guess who will; the sign is plain.

Chorus.

Let me learn this of thee; let youth prompt age.

Electra.

None is there here but I, to clip such gift.
205

Chorus.

For they who thus should mourn him hate him sore.

Electra.

And lo! in truth the hair exceeding like—

Chorus.

Like to what locks and whose? instruct me that.

Electra.

Like unto those my father's children wear.

Chorus.

Then is this lock Orestes' secret gift?
210

Electra.

Most like it is unto the curls he wore.

Chorus.

Yet how dared he to come unto his home?

Electra.

He hath but sent it, clipt to mourn his sire.

Chorus.

It is a sorrow grievous as his death,

That he should live yet never dare return.
215

Electra.

Yea, and my heart o'erflows with gall of grief,

And I am pierced as with a cleaving dart;

Like to the first drops after drought, my tears

Fall down at will, a bitter bursting tide,

As on this lock I gaze; I cannot deem
220

That any Argive save Orestes' self

Was ever lord thereof; nor, well I wot,

Hath she, the murd'ress, shorn and laid this lock

To mourn him whom she slew—my mother she,

Bearing no mother's heart, but to her race
225

A loathing spirit, loathed itself of heaven!

Yet to affirm, as utterly made sure,

That this adornment cometh of the hand

Of mine Orestes, brother of my soul,

I may not venture, yet hope flatters fair!
230

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 164 focus

Des Vatergrabes Erde trank die Spende nun.

Jetzt hört das neue Wunder, das sich hier begab !
170

Die Chorführerin.

O rede! Wild im Busen wogt mein Herz vor Angst.

Nun, eine Locke seh' ich auf dem Grabe hier.

Elektra.

Die Chorführerin.

Von welchem Mann, von welcher hochgeschürzten Frau?

Elektra.

Durch sichre Schlüsse findet das ein Jeder aus.

Die Chorführerin.

Belehre denn mich Aelt're du, die Jüngere.
175

Elektra.

Wohl konnte Niemand außer mir die Locke weih'n.

Die Chorführerin.

Die, denen sonst es ziemte, sind dem Todten feind.

Elektra.

Und dennoch hat die Flechte gar viel Aehnlichkeit 一

Die Chorführerin.

Mit welchem Haupthaar? Gerne wohl vernähm' ich das.

Elektra.

Mit meinen eignen Haaren ist sie sehr verwandt.
180

Die Chorführerin.

So mag sie heimlich ein Geschenk Orestens sein.

Elektra.

Wohl sieht sie seinem Lockenhaar am ähnlichsten.

Die Chorführerin.

Wie? Hätte der hieherzukommen sich erkühnt?

Elektra.

Er sandte wohl dem Vater seiner Locke Gruß.

Die Chorführerin.

Nicht minder schmerzvoll acht' ich's, wenn nach diesem Wort
185

Sein Fuß das Land hier nimmerdar betreten soll.

Elektra.

Auch mir ergoß sich düstrer Galle Flut in's Herz;

Es traf mich gleich dem Pfeile, der die Brust durchbohrt,

Und aus der Augen trocknem Quell stürzt ungehemmt

Der Thränentropfen brandend aufgeregtes Meer,
190

Nun ich die Locke sehe! Denn wie hofft' ich wohl,

Ein Bürger sonst hier nenne sie sein Eigenthum ?

Und nimmer schnitt sich dieses Haar die Mörderin,

Ha, meine Mutter, die, des Mutternamens ganz

Unwerth, ein gottvergess'nes Herz den Kindern zeigt!
195

Doch offen auszusprechen, wie vermöcht' ich das,

Vom liebsten aller Menschen, von Orestes sei

Dies Todtenopfer? Zwar die Hoffnung schon erfreut.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-98

κείραιτό νιν Speciosa magis quam vera est Dobraei in Adv. II. p. 27. coniectura,

πλὴν ἑνός

. Nam sic statim chorus quaerere debebat

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ᾖ τόδε;

Separatim

πλὴν ἐμοῦ

et quasi obiter pronuntiandum est.

κείρετό νιν

, supra scripto ab alia manu

νιν

, M.

κείρετό νιν

G. Ald. Rob.

κείραιτό νιν

Turn. V. ad Soph. Αi. v. 1222.

166

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-99

ἐχθροὶ

ἐχθροῖς

, errorem Aldinae, repetit Turn.

167

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-100

αὐτοῖσιν ἡμῖν

M. G. Ald. Rob. Quod quum egregie conveniat indoli Graecae linguae, non debebat a Turnebo in

αὐταῖσιν ἡμῶν

mutari. Ridet haec Euripides in Electra v. 520. seqq. Aristophanes Nub. v. 530.

νῦν οὖν, Ἠλέκτραν κατ᾽ ἐκείνην, ἡδ᾽ ἡ κωμῳδία ζητοῦσ᾽ ἦλθ᾽, ἦν που 'πιτύχῃ θεαταῖς οὕτω σοφοῖς. γνώσεται γάρ, ἤνπερ ἴδῃ, τἀδελφοῦ τὸν βόστρυχον

, ubi scholiastae Aeschyli Choephoros memorant.

170

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-101

ἦν

κρύβδα

G. Ald. Quod libri habent

ἦν

mutavit Scholefieldius. Fr. Frankius in comm.I. de particulis negantibus linguae Graecae p. 19.

ἦ

scribendum putavit. Euripides Iph. Αul. v. 321.

μῶν τρέσας οὐκ ἀνακαλύψεις βλέφαρον, Ἀτρέως γεγώς;

171

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-102

χαίτην

ἔπεμψεν καὶ τὴν

M. G. Ald. Rob.

ἔπεμψε καὶ τὴν

Turn. Emendate

ἔπεμψε χαίτην

Vict. πατρί In fine versus

πατρὸς

M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.

174

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-103

αὖ

οὐχ

G. Ald. Turn.

οὐκ

, supra ab alia manu

adscripto M.

οὐκ

Rob. Idem

ἦσσον

. Ald.

ἥσσον

. Ceteri

ἧσσον

. Deinde libri

εὖ δάκρυτά μοι

. Recte Emperius

αὖ δάκρυτά μοι

. Aliud est enim, quod infra v. 673. legitur,

ἀνδρὸς εὖ κεκλαυμένου

175

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-104

ψαύσει In G. Ald. quum praecedens versus Electrae tribuatur, huic chori nota adscripta est.

ψαύσει

, supra adscripto ab alia manu

, M.

ψαύσει

Turn.

ψαύσῃ

G. Ald. Rob.

176

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-105

προςέστη ... καρδίᾳ Transtulit hinc quaedam in Electram Sophocles a v. 902.

προσέστη

M. Rob.

πρόσεστι

G. Turn.

προςέπι

Ald. Deinde libri

καρδίας

. Scholiastes

κίνησις τῆς χολῆς τῆς κατ' αὐτόν

(

αὐτήν

Blomfieldius). Scribendum est, ut Stanleius sive potius Scaliger vidit,

καρδίᾳ

177

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-106

ἐπαίσθην

Canterus.

ἐπαίθην

M. G. Ald. Rob. In M. G. ad hunc versum adscriptum est hoc scholion,

ὡς βέλει ἐκρούσθην ἐξ ἐναντίας τιτρώσκοντι

. Ei scholio in editione Robortelliana lemma praefixum est, quod M. G. non habent,

ἐπώσθην

. Id receperunt Turn. Vict. διανταίῳ Deinde

διαλαίῳ

codex Robortelli, quod Robortellus probare se dicit: edidit tamen e Sophiani emendatione

διανταίῳ

. Et habent

διανταίῳ

M. et ceteri.

178

179. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-107

δίψιοι Schützius

διψίων

. Quod libri habent,

δίψιοι

, scholiastes in eandem sententiam interpretatur,

πρώην ἄγευστοι. ὡς δίψιον Ἄργος, τὸ ποτὲ ἄνυδρον

. Si Electra sibi, ut malis adsuetae, lacrimas exaruisse diceret, pluribus verbis uteretur. Verior est igitur alia interpretatio, quae in M. G. illud scholion antecedit,

ποθειναί μοι

. Nam

δίψιοι

sunt plenae desiderii. Desideraverat Electra Orestem.

179

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-108

ἄφρακτοι

M. G. Ald. Rob.

ἄφραστοι

ex ed. Turn. propagatum. δυςχίμου

δυσχύμου

Turn. πλημμυρίδος

πλημμυρίδος

, sed altero

supra adscripto, M.

180

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-109

ἐλπίσω

ἐλπίζω

Ald. ut habuerat G. in quo

mutatum est, sed sic ut etiamnum leviter intuenti

videri possit.

181

183-185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-110

κατανοῦσ᾽

error Ald. Deinde libri

ἐκείρατο ἐμὴ δὲ μήτηρ

, nisi quod

ἐμή

habet G.

ἐμῇ

Ald. Porsonus

ἐμή γε μήτηρ

. Defendit vulgatum Elmsleius ad Eur. Med. v. 940. Perstiti in ea sententia, quam in adnotatione ad versum illum Medeae (Opusc. III. p. 225. seq.) professus sum, excidisse videri ante haec verba,

ἐμὴ δὲ μήτηρ

, versum hac ferme sententia,

ἡ τοῦ μὲν αἰσχυντῆρος Αἰγίσθου δάμαρ

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-111

πεπαμένη

Ald.

186

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-112

σαίνομαι

ἐγὼ δὲ πῶς

, ut in interrogatione, scribendum putarunt Schützius et Blomfieldius. Recte scholiastes

λείπει, οὐκ ἔχω

. Electra cogitabunda secum hoc dicere instituit,

ὅπως μὲν αἰνέσω, εἶναι τόδ᾽ ἀγλάϊσμα Ὀρέστου, οὐκ ἔχω· σαίνομαι δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος

. Illud autem

οὐκ ἔχω

omissum est similiter atque in Luciani Dial. mort. I. 2. p. 332.

ἀλλ᾽ ἀπαγγελῶ ταῦτα, ὦ Διόγενες· ὅπως δὲ εἰδῶ μάλιστα ὁποῖος τις ἐστι τὴν ὄψιν

. Simili ellipsi explicandum est Terentii illud

hoc quid sit

in Andria I. 2, 20. In

σαίνομαι

priores tres litterae in M. ab alia manu in litura scriptae.

σαίνομαι

Ald.

187

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-88

ὀρχεῖται: ebenso wird 1022 F. das Herzklopfen als ein Tanz des Herzens, der das Spiel der Furcht begleitet, bezeichnet.

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-89

εὐξύμβολον . . δοξάσαι, vgl. Prom. 792

οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε

, Aristoph. V. 1713 οὐ φατὸν λέγειν.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-90

⁴

Suppl. 365

σὺ δὲ παρ᾽ ὀψιγόνου μάθε γεραροφρονῶν

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-91

⁵

ὅστις κείραιτο: zu Ag. 625 . Elektra will den Gedanken des Chors auf Orestes lenken: „Ich allein könnte die Locke geweiht haben und thatsächlich gleicht die Locke meinen Haaren; da ich es nicht gethan habe, wie ihr wilst, muls man an Orestes denken.“ Vgl. Soph. Εl. 907 ἐξεπίσταμαι (Chrysothemis, welche die Locke gefunden hat, spricht) μή του τόδ' ἀγλάισμα πλὴν κείνου μολεῖν. τῷ γὰρ προσήκει πλήν γ᾽ ἐμοῦ καὶ σοῦ τόδε κἀγὼ μὲν οὐκ ἔδρασα, τοῦτ᾽ ἐπίσταμαι οὐδ᾽ αὖ σύ κτέ. und dazu Schol. τὸ μὲν ἀπὸ τῆς ὄψεως τοῦ βοστρύχου κινεῖσθαι ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν γελοῖον· πιθανῶς οὖν ἐπάγει, ὅτι οὐδενὶ ἄλλῳ ἢ τῷ πάνυ συνημ μένῳ κατὰ γένος τὰ τοιαῦτα προσήκει.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-92

⁶

⁷

ὅδε, ὁ πλόκαμος. ρος hier s. v. a. ὅμοιος. ὁμόπτε

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-93

⁸

αὐτοῖσιν (Krüger I 43, 1, 3) ἡμῖν mit der bei Ausdrücken der Gleichheit geläufigen Brachylogie. Vgl. Hom. P 51 κόμαι Χαρίτεσσιν ὁμοῖαι. Die Kritik, welche Euripides El. 527 an diesem Erkennungsmittel übt: χαίτης πῶς συνοίσεται πλόκος, ὃ μὲν παλαίστραις ἀνδρὸς εὐγενοῦς τραφείς, ὃ δὲ κτενισμοῖς θῆλυς; ἀλλ᾽ ἀμήχανον. πολλοῖς δ᾽ ἂν εὕροις βοστρύχους ὁμοπτέρους καὶ μὴ γεγῶσιν αἵματος ταὐτοῦ, γέρον, ist zwar an und für sich gerechtfertigt, läfst aber die Naivetät der Äschyleischen Poesie aufser acht.

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-94

⁹

μῶν .. ᾖ wie μὴ ᾖ (Krüger I 54, 8, 13), am Ende ist es u. s. w. μῶν οὖν wie Eur. Androm. 82 u. a.

179. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-95

¹⁰

ἔπεμψε, welches im Gegensatz zu μολείν steht, ist zu betonen. κουρίμην χάριν πατρός (als Liebesgabe von abgeschnittenen Haaren für den Vater) wie 4tos εὐκταίαν χάριν Ag. 1386 .

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-96

¹¹

¹²

προσέστη καρδίαν : zu Ag. 825 . men.

184-185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-97

¹³

δίψιοι σταγόνες von den ,heifsen" Thränen. ἄφρακτοι: der Thränenstrom ist nicht zu hem δυσχίμου πλημμυρίδος: der unaufhaltsam hervorbrechende Thränenstrom erinnert an eine stürmisch bewegte Flut. Eur. Alk. 184 πᾶν δὲ δέμνιον ὀφθαλμοτέγκτῳ δεύεται πλημμυρίδι.

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-98

¹⁴

νιν, scil. πλόκαμον.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-99

¹⁵

¹⁶

ἐπώνυμον φρόνημα: Sept. 523

ὠμόν

, οὔτι παρθένων ἐπώνυμου, φρόνημα, Soph. Εl. 1194 μήτηρ καλεῖται· μητρὶ δ᾽ οὐδὲν ἐξισοῖ.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Chorführerin. Sprich nur; in ängstlicher Erwartung pocht mein Herz.

Elektra. Hier diese Locke find' ich liegend auf dem Grab.

Chorführerin. Und wer hat sie gespendet, Mädchen oder Mann?

Elektra. 170 Für jedermann ist dieses Rätsels Lösung leicht.

Chorführerin. Mir muſst du's erst erklären, Kind, so alt ich bin.

Elektra. Wer könnte sie geopfert haben aufser mir.

Chorführerin. Wahr ist's, denn die es sollten sind dem Toten feind.

Elektra. Und in der That, vollkommen ähnlich sieht sie aus.

Chorführerin. 175 Ähnlich - das eben möcht' ich wissen, welchem Haar?

Elektra. Dem Haare meines Hauptes gleichet sie durchaus.

Chorführerin. Sollt' es ein heimlich Opfer von Orestes sein?

Elektra. So ist's. Der Locke sieht man's an, sie stammt von ihm.

Chorführerin. Wie aber hätt' er herzukommen sich getraut?

Elektra. 180 Geschickt hat er die Locke, die er sich vom Haupt als Liebesgabe zu des Vaters Ehren schor.

Chorführerin. Nur neue Thränen weckst du mit dem neuen Wort, wenn denn sein Fufs die Heimat nie betreten soll.

Current edition Experimental

Χορός αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός φθέγγου χέουσα κεδνὰ 8 τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω; 110

Χορός πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι 9 τάδε;

Χορός αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως. 115

Ἠλέκτρα εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός τοῖς αἰτίοις νῦν 10 τοῦ φόνου μεμνημένη???

Ἠλέκτρα τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???

Ἠλέκτρα πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις; 11 120

Χορός ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα ἔχει μὲν ἤδη γαπότους 28 χοὰς πατήρ: 29 νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε. 165

Χορός λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα ὁρῶ 30 τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι. 170

Χορός πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.

Ἠλέκτρα οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό 31 νιν.

Χορός ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.

Χορός ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν. 175

Ἠλέκτρα αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

Χορός μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν 32 τόδε;

Ἠλέκτρα μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

Χορός καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα ἔπεμψε χαίτην 33 κουρίμην χάριν πατρός. 180

Χορός οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε, εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ὀρέστης εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.

Ἠλέκτρα ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;

Ὀρέστης εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου 41 πάλαι. 215

Ἠλέκτρα καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;

Ὀρέστης σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην. 42

Ἠλέκτρα καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;

Ὀρέστης ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽ 43 ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.

Ἠλέκτρα ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις; 220

Ὀρέστης αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα 44 μηχανορραφῶ.

Ἠλέκτρα ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.

Ὀρέστης κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽, 45 εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.

Ἠλέκτρα ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽ 46 ἐγὼ προσεννέπω; 225

Χορός αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός φθέγγου χέουσα κεδνὰ τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω; 110

Χορός πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα ἐμοί τε καὶ σοί τἄρʼ ἐπεύξομαι τάδε;

Χορός αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσʼ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα τίνʼ οὖν ἔτʼ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός μέμνησʼ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθʼ ὅμως. 115

Ἠλέκτρα εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός τοῖς αἰτίοις νῦν τοῦ φόνου μεμνημένη—

Ἠλέκτρα τί φῶ; δίδασκʼ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός ἐλθεῖν τινʼ αὐτοῖς δαίμονʼ ἢ βροτῶν τινα—

Ἠλέκτρα πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις; 120

Χορός ἅπλῶς τι φράζουσʼ, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός πῶς δʼ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Chorführerin.

Sprich nur; in ängstlicher Erwartung pocht mein Herz.

Elektra.

Hier diese Locke find' ich liegend auf dem Grab.

Chorführerin.

Und wer hat sie gespendet, Mädchen oder Mann?

Elektra.

170 Für jedermann ist dieses Rätsels Lösung leicht.

Chorführerin.

Mir muſst du's erst erklären, Kind, so alt ich bin.

Elektra.

Wer könnte sie geopfert haben aufser mir.

Chorführerin.

Wahr ist's, denn die es sollten sind dem Toten feind.

Elektra.

Und in der That, vollkommen ähnlich sieht sie aus.

Chorführerin.

175 Ähnlich - das eben möcht' ich wissen, welchem Haar?

Elektra.

Dem Haare meines Hauptes gleichet sie durchaus.

Chorführerin.

Sollt' es ein heimlich Opfer von Orestes sein?

Elektra.

So ist's. Der Locke sieht man's an, sie stammt von ihm.

Chorführerin.

Wie aber hätt' er herzukommen sich getraut?

Elektra.

180 Geschickt hat er die Locke, die er sich vom Haupt

als Liebesgabe zu des Vaters Ehren schor.

Chorführerin.

Nur neue Thränen weckst du mit dem neuen Wort,

wenn denn sein Fufs die Heimat nie betreten soll.

Χορός

αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς

λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα

λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός

φθέγγου χέουσα κεδνὰ⁸ τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα

τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110

Χορός

πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα

ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι⁹ τάδε;

Χορός

αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα

τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός

μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως.
115

Ἠλέκτρα

εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός

τοῖς αἰτίοις νῦν¹⁰ τοῦ φόνου μεμνημένη???

Ἠλέκτρα

τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός

ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???

Ἠλέκτρα

πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;¹¹
120

Χορός

ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα

καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός

πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους²⁸ χοὰς πατήρ:²⁹

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165

Χορός

λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα

ὁρῶ³⁰ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός

τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170

Χορός

πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.

Ἠλέκτρα

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό³¹ νιν.

Χορός

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.

Χορός

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175

Ἠλέκτρα

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

Χορός

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν³² τόδε;

Ἠλέκτρα

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

Χορός

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα

ἔπεμψε χαίτην³³ κουρίμην χάριν πατρός.
180

Χορός

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ὀρέστης

εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους

εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.

Ἠλέκτρα

ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;

Ὀρέστης

εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου⁴¹ πάλαι.
215

Ἠλέκτρα

καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;

Ὀρέστης

σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην.⁴²

Ἠλέκτρα

καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;

Ὀρέστης

ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽⁴³ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις;
220

Ὀρέστης

αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα⁴⁴ μηχανορραφῶ.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.

Ὀρέστης

κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽,⁴⁵ εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.

Ἠλέκτρα

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽⁴⁶ ἐγὼ προσεννέπω;

225

Χορός

αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς

λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα

λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός

φθέγγου χέουσα κεδνὰ τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα

τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110

Χορός

πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα

ἐμοί τε καὶ σοί τἄρʼ ἐπεύξομαι τάδε;

Χορός

αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσʼ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα

τίνʼ οὖν ἔτʼ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός

μέμνησʼ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθʼ ὅμως.
115

Ἠλέκτρα

εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός

τοῖς αἰτίοις νῦν τοῦ φόνου μεμνημένη—

Ἠλέκτρα

τί φῶ; δίδασκʼ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός

ἐλθεῖν τινʼ αὐτοῖς δαίμονʼ ἢ βροτῶν τινα—

Ἠλέκτρα

πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;
120

Χορός

ἅπλῶς τι φράζουσʼ, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα

καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός

πῶς δʼ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ·

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε·
165

Χορός

λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα

ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.