Libation Bearers. Aeschylus. ed. Martin L. West. Stutgardiae. 1990.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Table of Contents
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Χοηφόροι (OCR draft) (Greek) (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (7)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 83-314 focus
Ἠλέκτρα
δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,
ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
85
πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι:
τί φῶ
1
χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;
πῶς εὔφρον᾽ εἴπω, πῶς κατεύξομαι
2
πατρί;
πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν
γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
90
τῶνδ᾽ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδ᾽ ἔχω τί φῶ,
χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.
3
ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,
ἔσθλ᾽
4
ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε
στέφη, δόσιν γε
5
τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
95
ἢ σῖγ᾽ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο
πατήρ, τάδ᾽ ἐκχέασα,
6
γάποτον χύσιν,
στείχω καθάρμαθ᾽ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν
δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;
τῆσδ᾽ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι:
100
κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.
μὴ κεύθετ᾽ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.
τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τ᾽ ἐλεύθερον μένει
καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις
7
ὑπέρτερον.
105
106
δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,
ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
85
πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι:
τί φῶ
1
χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;
πῶς εὔφρον᾽ εἴπω, πῶς κατεύξομαι
2
πατρί;
πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν
γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
90
τῶνδ᾽ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδ᾽ ἔχω τί φῶ,
χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.
3
ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,
ἔσθλ᾽
4
ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε
στέφη, δόσιν γε
5
τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
95
ἢ σῖγ᾽ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο
πατήρ, τάδ᾽ ἐκχέασα,
6
γάποτον χύσιν,
στείχω καθάρμαθ᾽ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν
δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;
τῆσδ᾽ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι:
κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.
μὴ κεύθετ᾽ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.
τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τ᾽ ἐλεύθερον μένει
καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις
7
ὑπέρτερον.
105
Χορός
αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς
λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.
αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς
λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.
Ἠλέκτρα
λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.
λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.
Χορός
φθέγγου χέουσα κεδνὰ
8
τοῖσιν εὔφροσιν.
φθέγγου χέουσα κεδνὰ
8
τοῖσιν εὔφροσιν.
Ἠλέκτρα
τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110
τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110
Χορός
πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.
πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.
Ἠλέκτρα
ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι
9
τάδε;
ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι
9
τάδε;
Χορός
αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.
αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.
Ἠλέκτρα
τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;
τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;
Χορός
μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως.
115
μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως.
115
Ἠλέκτρα
εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.
εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.
Χορός
τοῖς αἰτίοις νῦν
10
τοῦ φόνου μεμνημένη???
τοῖς αἰτίοις νῦν
10
τοῦ φόνου μεμνημένη???
Ἠλέκτρα
τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.
τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.
Χορός
ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???
ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???
Ἠλέκτρα
πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;
11
120
πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;
11
120
Χορός
ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.
ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.
Ἠλέκτρα
καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;
καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;
Χορός
πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;
πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;
Ἠλέκτρα
12
κῆρυξ μέγιστε
13
τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,
<ἄρηξον,>
14
Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοί,
τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
125
εὐχάς, πατρῴων δωμάτων
15
ἐπισκόπους,
καὶ γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,
θρέψασά τ᾽ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει:
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς
λέγω καλοῦσα πατέρ᾽, “ἐποίκτιρόν τ᾽ ἐμὲ
130
φίλον τ᾽ Ὀρέστην: †πῶς ἀνάξομεν δόμοις.
16
πεπραμένοι
17
γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα
πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δ᾽ ἀντηλλάξατο
Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.
κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος: ἐκ δὲ χρημάτων
135
φεύγων
18
Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δ᾽ ὑπερκόπως
ἐλθεῖν δ᾽ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ
κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ:
αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
140
μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τ᾽ εὐσεβεστέραν.
ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δ᾽ ἐναντίοις
λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,
καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.
21
”
ταῦτ᾽ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς
22
ἀρᾶς,
145
κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν:
“ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,
σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.”
τοιαῖσδ᾽ ἐπ᾽ εὐχαῖς τάσδ᾽ ἐπισπένδω χοάς.
ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
150
παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.
152
κῆρυξ μέγιστε
13
τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,
<ἄρηξον,>
14
Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοί,
τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
125
εὐχάς, πατρῴων δωμάτων
15
ἐπισκόπους,
καὶ γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,
θρέψασά τ᾽ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει:
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς
λέγω καλοῦσα πατέρ᾽, “ἐποίκτιρόν τ᾽ ἐμὲ
130
φίλον τ᾽ Ὀρέστην: †πῶς ἀνάξομεν δόμοις.
16
πεπραμένοι
17
γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα
πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δ᾽ ἀντηλλάξατο
Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.
κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος: ἐκ δὲ χρημάτων
135
φεύγων
18
Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δ᾽ ὑπερκόπως
ἐλθεῖν δ᾽ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ
κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ:
αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
140
μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τ᾽ εὐσεβεστέραν.
ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δ᾽ ἐναντίοις
λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,
καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.
21
”
ταῦτ᾽ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς
22
ἀρᾶς,
145
κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν:
“ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,
σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.”
τοιαῖσδ᾽ ἐπ᾽ εὐχαῖς τάσδ᾽ ἐπισπένδω χοάς.
ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
150
παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.
Χορός
ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον
ὀλομένῳ δεσπότᾳ,
πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τ᾽
ἀπότροπον ἄγος
23
ἀπεύχετον
155
κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε,
σέβας ὦ
24
δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,
ἴτω τις
25
δορυ-
σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
160
Σκυθικά τ᾽
26
ἐν χεροῖν παλίντον᾽
ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης
σχέδιά τ᾽ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.
27
164
ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον
ὀλομένῳ δεσπότᾳ,
πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τ᾽
ἀπότροπον ἄγος
23
ἀπεύχετον
155
κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε,
σέβας ὦ
24
δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,
ἴτω τις
25
δορυ-
σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
160
Σκυθικά τ᾽
26
ἐν χεροῖν παλίντον᾽
ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης
σχέδιά τ᾽ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.
27
Ἠλέκτρα
νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165
νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165
Χορός
λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.
λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.
Ἠλέκτρα
ὁρῶ
30
τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.
ὁρῶ
30
τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.
Χορός
τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;
τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;
Ἠλέκτρα
εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170
εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170
Χορός
πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.
πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.
Ἠλέκτρα
οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό
31
νιν.
οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό
31
νιν.
Χορός
ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.
ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.
Ἠλέκτρα
καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.
καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.
Χορός
ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175
ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175
Ἠλέκτρα
αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.
αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.
Χορός
μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν
32
τόδε;
μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν
32
τόδε;
Ἠλέκτρα
μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.
μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.
Χορός
καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;
καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;
Ἠλέκτρα
ἔπεμψε χαίτην
33
κουρίμην χάριν πατρός.
180
ἔπεμψε χαίτην
33
κουρίμην χάριν πατρός.
180
Χορός
οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.
οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.
Ἠλέκτρα
κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον
χολῆς, ἐπαίσθην
34
δ᾽ ὡς διανταίῳ βέλει:
ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185
σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,
πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε: πῶς γὰρ ἐλπίσω
ἀστῶν τιν᾽ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;
ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,
ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190
φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.
ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,
εἶναι τόδ᾽ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου
βροτῶν Ὀρέστου—σαίνομαι
35
δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.
195
φεῦ.
εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν εὔφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
195
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ᾽κινυσσόμην,
36
ἀλλ᾽ εὖ ᾽σαφήνει
37
τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γ᾽ ἀπ᾽ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200
ἀλλ᾽ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
38
στροβούμεθ᾽: εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτ᾽ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
205
ποδῶν
39
ὅμοιοι τοῖς τ᾽ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖσ—
καὶ γὰρ δύ᾽ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,
αὐτοῦ τ᾽ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινόσ—
πτέρναι τενόντων θ᾽ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι
εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210
πάρεστι δ᾽ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.
40
κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον
χολῆς, ἐπαίσθην
34
δ᾽ ὡς διανταίῳ βέλει:
ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185
σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,
πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε: πῶς γὰρ ἐλπίσω
ἀστῶν τιν᾽ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;
ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,
ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190
φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.
ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,
εἶναι τόδ᾽ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου
βροτῶν Ὀρέστου—σαίνομαι
35
δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.
φεῦ.
εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν εὔφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
195
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ᾽κινυσσόμην,
36
ἀλλ᾽ εὖ ᾽σαφήνει
37
τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γ᾽ ἀπ᾽ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200
ἀλλ᾽ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
38
στροβούμεθ᾽: εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτ᾽ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
ποδῶν
39
ὅμοιοι τοῖς τ᾽ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖσ—
καὶ γὰρ δύ᾽ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,
αὐτοῦ τ᾽ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινόσ—
πτέρναι τενόντων θ᾽ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι
εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210
πάρεστι δ᾽ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.
40
Ὀρέστης
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.
Ἠλέκτρα
ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;
ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;
Ὀρέστης
εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου
41
πάλαι.
215
εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου
41
πάλαι.
215
Ἠλέκτρα
καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;
καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;
Ὀρέστης
σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην.
42
σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην.
42
Ἠλέκτρα
καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;
καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;
Ὀρέστης
ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽
43
ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.
ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽
43
ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.
Ἠλέκτρα
ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις;
220
ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις;
220
Ὀρέστης
αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα
44
μηχανορραφῶ.
αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα
44
μηχανορραφῶ.
Ἠλέκτρα
ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.
ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.
Ὀρέστης
κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽,
45
εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.
κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽,
45
εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.
Ἠλέκτρα
ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽
46
ἐγὼ προσεννέπω;
225
ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽
46
ἐγὼ προσεννέπω;
Ὀρέστης
αὐτὸν μὲν οὖν
47
ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ:
225
κουρὰν δ᾽ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.
σκέψαι τομῇ
48
προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230
ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ᾽κπλαγῇς
54
φρένας:
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.
αὐτὸν μὲν οὖν
47
ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ:
225
κουρὰν δ᾽ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.
σκέψαι τομῇ
48
προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230
ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ᾽κπλαγῇς
54
φρένας:
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.
Ἠλέκτρα
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσῃ πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί: προσαυδᾶν δ᾽ ἐστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240
στέργηθρον: ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται:
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου:
πιστὸς δ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ᾽, ἐμοὶ σέβας φέρων
μόνον
55
Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
56
245
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσῃ πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί: προσαυδᾶν δ᾽ ἐστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240
στέργηθρον: ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται:
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου:
πιστὸς δ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ᾽, ἐμοὶ σέβας φέρων
μόνον
55
Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
56
245
Ὀρέστης
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν
59
αἰετοῦ πατρός,
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός: οὐ γὰρ ἐντελεῖς
60
250
θήραν πατρῴαν
61
προσφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ᾽, Ἠλέκτραν λέγω,
62
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἀποφθείρας πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον
63
γέρας;
οὔτ᾽ αἰετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας, πάλιν
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπιθῆ
64
βροτοῖς:
οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμὴν
260
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
65
κόμιζ᾽, ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν ἄρειας
66
μέγαν
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
264
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν
59
αἰετοῦ πατρός,
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός: οὐ γὰρ ἐντελεῖς
60
250
θήραν πατρῴαν
61
προσφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ᾽, Ἠλέκτραν λέγω,
62
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἀποφθείρας πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον
63
γέρας;
οὔτ᾽ αἰετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας, πάλιν
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπιθῆ
64
βροτοῖς:
οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμὴν
260
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
65
κόμιζ᾽, ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν ἄρειας
66
μέγαν
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
Χορός
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας: οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας: οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
Ὀρέστης
οὔτοι
67
προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270
κἀξορθιάζων
68
πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους:
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον:
275
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
τείσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
69
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ αἰνῶν
70
νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας
71
ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν:
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν
72
νόσῳ:
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει
73
προσβολάς Ἐρινύων
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας:
74
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρὺν
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος
75
μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
μῆνιν: δέχεσθαι <δ᾽>
76
οὔτε συλλύειν τινά.
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
77
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν
79
ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει
80
χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν: εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
306
οὔτοι
67
προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270
κἀξορθιάζων
68
πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους:
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον:
275
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
τείσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
69
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ αἰνῶν
70
νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας
71
ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν:
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν
72
νόσῳ:
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει
73
προσβολάς Ἐρινύων
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας:
74
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρὺν
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος
75
μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
μῆνιν: δέχεσθαι <δ᾽>
76
οὔτε συλλύειν τινά.
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
77
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν
79
ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει
80
χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν: εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 84-314 focus
Ἠλέκτρα
δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,
ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
85
πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι·
τί φῶ χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;
πῶς εὔφρονʼ εἴπω, πῶς κατεύξομαι πατρί;
πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν
γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
90
τῶνδʼ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδʼ ἔχω τί φῶ,
χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.
ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,
ἔσθλʼ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε
στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
95
ἢ σῖγʼ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο
πατήρ, τάδʼ ἐκχέασα, γάποτον χύσιν,
στείχω καθάρμαθʼ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν
δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;
τῆσδʼ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι·
100
κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.
μὴ κεύθετʼ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.
τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τʼ ἐλεύθερον μένει
καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδʼ ἔχοις ὑπέρτερον.
105
106
δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,
ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
85
πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι·
τί φῶ χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;
πῶς εὔφρονʼ εἴπω, πῶς κατεύξομαι πατρί;
πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν
γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
90
τῶνδʼ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδʼ ἔχω τί φῶ,
χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.
ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,
ἔσθλʼ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε
στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
95
ἢ σῖγʼ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο
πατήρ, τάδʼ ἐκχέασα, γάποτον χύσιν,
στείχω καθάρμαθʼ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν
δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;
τῆσδʼ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι·
κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.
μὴ κεύθετʼ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.
τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τʼ ἐλεύθερον μένει
καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδʼ ἔχοις ὑπέρτερον.
105
Χορός
αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς
λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.
αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς
λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.
Ἠλέκτρα
λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.
λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.
Χορός
φθέγγου χέουσα κεδνὰ τοῖσιν εὔφροσιν.
φθέγγου χέουσα κεδνὰ τοῖσιν εὔφροσιν.
Ἠλέκτρα
τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110
τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110
Χορός
πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.
πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.
Ἠλέκτρα
ἐμοί τε καὶ σοί τἄρʼ ἐπεύξομαι τάδε;
ἐμοί τε καὶ σοί τἄρʼ ἐπεύξομαι τάδε;
Χορός
αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσʼ ἤδη φράσαι.
αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσʼ ἤδη φράσαι.
Ἠλέκτρα
τίνʼ οὖν ἔτʼ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;
τίνʼ οὖν ἔτʼ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;
Χορός
μέμνησʼ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθʼ ὅμως.
115
μέμνησʼ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθʼ ὅμως.
115
Ἠλέκτρα
εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.
εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.
Χορός
τοῖς αἰτίοις νῦν τοῦ φόνου μεμνημένη—
τοῖς αἰτίοις νῦν τοῦ φόνου μεμνημένη—
Ἠλέκτρα
τί φῶ; δίδασκʼ ἄπειρον ἐξηγουμένη.
τί φῶ; δίδασκʼ ἄπειρον ἐξηγουμένη.
Χορός
ἐλθεῖν τινʼ αὐτοῖς δαίμονʼ ἢ βροτῶν τινα—
ἐλθεῖν τινʼ αὐτοῖς δαίμονʼ ἢ βροτῶν τινα—
Ἠλέκτρα
πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;
120
πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;
120
Χορός
ἅπλῶς τι φράζουσʼ, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.
ἅπλῶς τι φράζουσʼ, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.
Ἠλέκτρα
καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;
καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;
Χορός
πῶς δʼ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;
πῶς δʼ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;
Ἠλέκτρα
κῆρυξ μέγιστε τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,
ἄρηξον, Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοὶ
τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
125
εὐχάς, πατρῴων δωμάτων ἐπισκόπους,
καὶ Γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,
θρέψασά τʼ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει·
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς
λέγω καλοῦσα πατέρʼ,
ἐποίκτιρόν τʼ ἐμὲ
130
φίλον τʼ Ὀρέστην· πῶς ἀνάξομεν δόμοις;
πεπραμένοι γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα
πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δʼ ἀντηλλάξατο
Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.
κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος· ἐκ δὲ χρημάτων
135
φεύγων Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δʼ ὑπερκόπως
ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα.
ἐλθεῖν δʼ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ
κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ·
αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
140
μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τʼ εὐσεβεστέραν.
ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δʼ ἐναντίοις
λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,
καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.
ταῦτʼ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς ἀρᾶς,
145
κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν·
ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,
σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.
τοιαῖσδʼ ἐπʼ εὐχαῖς τάσδʼ ἐπισπένδω χοάς.
ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
150
παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.
152
κῆρυξ μέγιστε τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,
ἄρηξον, Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοὶ
τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
125
εὐχάς, πατρῴων δωμάτων ἐπισκόπους,
καὶ Γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,
θρέψασά τʼ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει·
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς
λέγω καλοῦσα πατέρʼ,
ἐποίκτιρόν τʼ ἐμὲ
130
φίλον τʼ Ὀρέστην· πῶς ἀνάξομεν δόμοις;
πεπραμένοι γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα
πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δʼ ἀντηλλάξατο
Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.
κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος· ἐκ δὲ χρημάτων
135
φεύγων Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δʼ ὑπερκόπως
ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα.
ἐλθεῖν δʼ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ
κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ·
αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
140
μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τʼ εὐσεβεστέραν.
ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δʼ ἐναντίοις
λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,
καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.
ταῦτʼ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς ἀρᾶς,
145
κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν·
ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,
σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.
τοιαῖσδʼ ἐπʼ εὐχαῖς τάσδʼ ἐπισπένδω χοάς.
ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
150
παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.
Χορός
ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον
ὀλομένῳ δεσπότᾳ
πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τʼ
ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον
155
κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε, σέ-
βας ὦ δέσποτʼ, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,
ἴτω τις δορυ-
σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
160
Σκυθικά τʼ ἐν χεροῖν παλίντονʼ
ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης
σχέδιά τʼ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.
164
ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον
ὀλομένῳ δεσπότᾳ
πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τʼ
ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον
155
κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε, σέ-
βας ὦ δέσποτʼ, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,
ἴτω τις δορυ-
σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
160
Σκυθικά τʼ ἐν χεροῖν παλίντονʼ
ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης
σχέδιά τʼ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.
Ἠλέκτρα
ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ·
νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε·
165
ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ·
νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε·
165
Χορός
λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.
λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.
Ἠλέκτρα
ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.
ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.
Χορός
τίνος ποτʼ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;
τίνος ποτʼ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;
Ἠλέκτρα
εὐξύμβολον τόδʼ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170
εὐξύμβολον τόδʼ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170
Χορός
πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.
πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.
Ἠλέκτρα
οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό νιν.
οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό νιν.
Χορός
ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.
ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.
Ἠλέκτρα
καὶ μὴν ὅδʼ ἐστὶ κάρτʼ ἰδεῖν ὁμόπτερος—
καὶ μὴν ὅδʼ ἐστὶ κάρτʼ ἰδεῖν ὁμόπτερος—
Χορός
ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175
ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175
Ἠλέκτρα
αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.
αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.
Χορός
μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν τόδε;
μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν τόδε;
Ἠλέκτρα
μάλιστʼ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.
μάλιστʼ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.
Χορός
καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρʼ ἐτόλμησεν μολεῖν;
καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρʼ ἐτόλμησεν μολεῖν;
Ἠλέκτρα
ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρός.
180
ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρός.
180
Χορός
οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.
οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.
Ἠλέκτρα
κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον
χολῆς, ἐπαίσθην δʼ ὡς διανταίῳ βέλει·
ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185
σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,
πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω
ἀστῶν τινʼ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;
ἀλλʼ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσʼ ἐκείρατο,
ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190
φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.
ἐγὼ δʼ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδʼ αἰνέσω,
εἶναι τόδʼ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου
βροτῶν Ὀρέστου—σαίνομαι δʼ ὑπʼ ἐλπίδος.
195
κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον
χολῆς, ἐπαίσθην δʼ ὡς διανταίῳ βέλει·
ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185
σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,
πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω
ἀστῶν τινʼ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;
ἀλλʼ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσʼ ἐκείρατο,
ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190
φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.
ἐγὼ δʼ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδʼ αἰνέσω,
εἶναι τόδʼ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου
βροτῶν Ὀρέστου—σαίνομαι δʼ ὑπʼ ἐλπίδος.
Ἠλέκτρα
φεῦ.
195
εἴθʼ εἶχε φωνὴν εὔφρονʼ ἀγγέλου δίκην,
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ʼκινυσσόμην,
ἀλλʼ εὖ ʼσαφήνει τόνδʼ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γʼ ἀπʼ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200
ἀλλʼ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
στροβούμεθʼ· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτʼ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
205
ποδῶν ὅμοιοι τοῖς τʼ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖς—
καὶ γὰρ δύʼ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,
αὐτοῦ τʼ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινός.
πτέρναι τενόντων θʼ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι
εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210
πάρεστι δʼ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.
φεῦ.
195
εἴθʼ εἶχε φωνὴν εὔφρονʼ ἀγγέλου δίκην,
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ʼκινυσσόμην,
ἀλλʼ εὖ ʼσαφήνει τόνδʼ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γʼ ἀπʼ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200
ἀλλʼ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
στροβούμεθʼ· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτʼ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
ποδῶν ὅμοιοι τοῖς τʼ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖς—
καὶ γὰρ δύʼ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,
αὐτοῦ τʼ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινός.
πτέρναι τενόντων θʼ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι
εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210
πάρεστι δʼ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.
Ὀρέστης
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.
Ἠλέκτρα
ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;
ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;
Ὀρέστης
εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου πάλαι.
215
εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου πάλαι.
215
Ἠλέκτρα
καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;
καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;
Ὀρέστης
σύνοιδʼ Ὀρέστην πολλά σʼ ἐκπαγλουμένην.
σύνοιδʼ Ὀρέστην πολλά σʼ ἐκπαγλουμένην.
Ἠλέκτρα
καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;
καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;
Ὀρέστης
ὅδʼ εἰμί· μὴ μάτευʼ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.
ὅδʼ εἰμί· μὴ μάτευʼ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.
Ἠλέκτρα
ἀλλʼ ἦ δόλον τινʼ, ὦ ξένʼ, ἀμφί μοι πλέκεις;
220
ἀλλʼ ἦ δόλον τινʼ, ὦ ξένʼ, ἀμφί μοι πλέκεις;
220
Ὀρέστης
αὐτὸς καθʼ αὑτοῦ τἄρα μηχανορραφῶ.
αὐτὸς καθʼ αὑτοῦ τἄρα μηχανορραφῶ.
Ἠλέκτρα
ἀλλʼ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.
ἀλλʼ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.
Ὀρέστης
κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρʼ, εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς
κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρʼ, εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς
Ἠλέκτρα
ὡς ὄντʼ Ὀρέστην τάδε σʼ ἐγὼ προσεννέπω;
225
ὡς ὄντʼ Ὀρέστην τάδε σʼ ἐγὼ προσεννέπω;
Ὀρέστης
αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ·
225
κουρὰν δʼ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
ἰχνοσκοποῦσά τʼ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.
σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230
σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον τὠμῷ κάρᾳ.
ἰδοῦ δʼ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ θήρειον γραφήν.
ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ʼκπλαγῇς φρένας·
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.
αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ·
225
κουρὰν δʼ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
ἰχνοσκοποῦσά τʼ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.
σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230
σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον τὠμῷ κάρᾳ.
ἰδοῦ δʼ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ θήρειον γραφήν.
ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ʼκπλαγῇς φρένας·
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.
Ἠλέκτρα
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμʼ ἀνακτήσῃ πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί· προσαυδᾶν δʼ ἐστʼ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240
στέργηθρον· ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται·
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·
πιστὸς δʼ ἀδελφὸς ἦσθʼ, ἐμοὶ σέβας φέρων
μόνος· Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
245
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμʼ ἀνακτήσῃ πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί· προσαυδᾶν δʼ ἐστʼ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240
στέργηθρον· ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται·
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·
πιστὸς δʼ ἀδελφὸς ἦσθʼ, ἐμοὶ σέβας φέρων
μόνος· Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
245
Ὀρέστης
Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν αἰετοῦ πατρός,
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δʼ ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελεῖς
250
θήραν πατρῴαν προσφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τʼ, Ἠλέκτραν λέγω,
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδʼ ἀποφθείρας πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;
οὔτʼ αἰετοῦ γένεθλʼ ἀποφθείρας, πάλιν
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματʼ εὐπιθῆ βροτοῖς·
οὔτʼ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδʼ αὐανθεὶς πυθμὴν
260
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
κόμιζʼ, ἀπὸ σμικροῦ δʼ ἂν ἄρειας μέγαν
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
264
Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν αἰετοῦ πατρός,
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δʼ ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελεῖς
250
θήραν πατρῴαν προσφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τʼ, Ἠλέκτραν λέγω,
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδʼ ἀποφθείρας πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;
οὔτʼ αἰετοῦ γένεθλʼ ἀποφθείρας, πάλιν
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματʼ εὐπιθῆ βροτοῖς·
οὔτʼ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδʼ αὐανθεὶς πυθμὴν
260
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
κόμιζʼ, ἀπὸ σμικροῦ δʼ ἂν ἄρειας μέγαν
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
Χορός
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθʼ, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντʼ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμʼ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθʼ, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντʼ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμʼ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
Ὀρέστης
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφʼ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους·
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275
αὐτὸν δʼ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
τείσειν μʼ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δʼ αἰνῶν νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδʼ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
ἄλλας τʼ ἐφώνει προσβολάς Ἐρινύων
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας·
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντʼ ὀφρὺν
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τʼ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
μῆνιν· δέχεσθαι
δʼ οὔτε συλλύειν τινά.
πάντων δʼ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστʼ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τʼ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδʼ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχʼ εἴσεται.
305
306
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφʼ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους·
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275
αὐτὸν δʼ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
τείσειν μʼ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δʼ αἰνῶν νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδʼ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
ἄλλας τʼ ἐφώνει προσβολάς Ἐρινύων
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας·
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντʼ ὀφρὺν
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τʼ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
μῆνιν· δέχεσθαι
δʼ οὔτε συλλύειν τινά.
πάντων δʼ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστʼ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τʼ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδʼ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχʼ εἴσεται.
305
Χορός
ἀλλʼ ὦ μεγάλαι Μοῖραι, Διόθεν
τῇδε τελευτᾶν,
τὸ δίκαιον μεταβαίνει.
ἀντὶ μὲν ἐχθρᾶς γλώσσης ἐχθρὰ
γλῶσσα τελείσθω· τοὐφειλόμενον
310
πράσσουσα Δίκη μέγʼ ἀυτεῖ·
ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν
πληγὴν τινέτω. δράσαντι παθεῖν,
τριγέρων μῦθος τάδε φωνεῖ.
ἀλλʼ ὦ μεγάλαι Μοῖραι, Διόθεν
τῇδε τελευτᾶν,
τὸ δίκαιον μεταβαίνει.
ἀντὶ μὲν ἐχθρᾶς γλώσσης ἐχθρὰ
γλῶσσα τελείσθω· τοὐφειλόμενον
310
πράσσουσα Δίκη μέγʼ ἀυτεῖ·
ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν
πληγὴν τινέτω. δράσαντι παθεῖν,
τριγέρων μῦθος τάδε φωνεῖ.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 71 focus
θιγόντι δ᾽ οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
ἄκος, πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
βαίνοντες τὸν χερομυσή
φόνον καθαίροντες ἰοῦσαν ἄταν.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 71 focus
θιγόντι δ᾽ οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
ἄκος· πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
ῥαίνοντες τὸν χερομυσῆ
φόνον καθαρσίοις ἴοιεν ἂν μάτην.
65
ἐπῳδός.
θιγόντι δ᾽ οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
ἄκος· πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
ῥαίνοντες τὸν χερομυσῆ
φόνον καθαρσίοις ἴοιεν ἂν μάτην.
65
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 71 focus
Θιγόντι
Οἴγοντι δ' οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
Ant. 3.
ἄκος, πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
Θιγόντι
Οἴγοντι δ' οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
ἄκος, πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
ΧΟΗΦΟΡΟΙ
ΧΟΡΟΣ
† βαίνοντες † τὸν
χερομυσῆ
χαιρ-
70
φόνον καθαίροντες
ἔλουον ἂν
ἰοῦσαν
μάταν
ἄτην (α supra η Μ2).
† βαίνοντες † τὸν
χερομυσῆ
χαιρ-
70
φόνον καθαίροντες
ἔλουον ἂν
ἰοῦσαν
μάταν
ἄτην (α supra η Μ2).
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 71 focus
θιγόντι δ᾽ οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
ἄκος, πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
70
βαίνοντες τὸν
χερομυσῆ φόνον καθαί-
ροντες ἰοῦσαν μάταν.
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 71 focus
θιγόντι δ’ οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
ἄκος, πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
†βαίνοντες τὸν χερομυσῆ
†φόνον καθαίροντες ἰοῦσαν μάταν. =
Translations (10)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 84-311 focus
Electra
You handmaidens who set our house in order, since you are here as my attendants in this rite of supplication,
give me your counsel on this: what should I say while I pour these offerings of sorrow? How shall I find gracious words, how shall I entreat my father? Shall I say that I bring these offerings to a loved husband from a loving
85
wife—from my own mother? I do not have the assurance for that, nor do I know what I should say as I pour this libation onto my father’s tomb. Or shall I speak the words that men are accustomed to use:
To those who send these honors may he return benefits—
90
a gift, indeed, to match their evil?
1
Or, in silence and dishonor, even as my father perished, shall I pour them out for the earth to drink and then retrace my steps, like one who carries refuse away from a rite, hurling the vessel from me with averted eyes?
95
In this, my friends, be my fellow-counsellors. For we cherish a common hatred within our house. Do not hide your counsel in your hearts in fear of anyone. For the portion of fate awaits both the free man and the man enslaved by another’s hand.
100
If you have a better course to urge, speak!
105
106
You handmaidens who set our house in order, since you are here as my attendants in this rite of supplication,
give me your counsel on this: what should I say while I pour these offerings of sorrow? How shall I find gracious words, how shall I entreat my father? Shall I say that I bring these offerings to a loved husband from a loving
85
wife—from my own mother? I do not have the assurance for that, nor do I know what I should say as I pour this libation onto my father’s tomb. Or shall I speak the words that men are accustomed to use:
To those who send these honors may he return benefits—
90
a gift, indeed, to match their evil?
1
Or, in silence and dishonor, even as my father perished, shall I pour them out for the earth to drink and then retrace my steps, like one who carries refuse away from a rite, hurling the vessel from me with averted eyes?
95
Or, in silence and dishonor, even as my father perished, shall I pour them out for the earth to drink and then retrace my steps, like one who carries refuse away from a rite, hurling the vessel from me with averted eyes?
In this, my friends, be my fellow-counsellors. For we cherish a common hatred within our house. Do not hide your counsel in your hearts in fear of anyone. For the portion of fate awaits both the free man and the man enslaved by another’s hand.
100
If you have a better course to urge, speak!
105
Chorus
In reverence for your father’s tomb, as if it were an altar, I will speak my thoughts from the heart, since you command me.
In reverence for your father’s tomb, as if it were an altar, I will speak my thoughts from the heart, since you command me.
Electra
Speak, even as you revere my father’s grave.
Speak, even as you revere my father’s grave.
Chorus
While you pour, utter benedictions for loyal hearts.
While you pour, utter benedictions for loyal hearts.
Electra
And to whom of those dear to me should I address them?
110
And to whom of those dear to me should I address them?
110
Chorus
First to yourself, then to whoever hates Aegisthus.
First to yourself, then to whoever hates Aegisthus.
Electra
Then for myself and for you also shall I make this prayer?
Then for myself and for you also shall I make this prayer?
Chorus
That is for you, using your judgment, to consider now for yourself.
That is for you, using your judgment, to consider now for yourself.
Electra
Then whom else should I add to our company?
Then whom else should I add to our company?
Chorus
Remember Orestes, though he is still away from home.
115
Remember Orestes, though he is still away from home.
115
Electra
Well said! You have indeed admonished me thoughtfully.
Well said! You have indeed admonished me thoughtfully.
Chorus
For the guilty murderers now, mindful of—
For the guilty murderers now, mindful of—
Electra
What should I say? Instruct my inexperience, prescribe the form.
What should I say? Instruct my inexperience, prescribe the form.
Chorus
Pray that some divinity or some mortal may come to them—
Pray that some divinity or some mortal may come to them—
Electra
As judge or as avenger, do you mean?
120
As judge or as avenger, do you mean?
120
Chorus
Say in plain speech,
One who will take life for life.
Say in plain speech,
One who will take life for life.
Electra
And is it right for me to ask this of the gods?
And is it right for me to ask this of the gods?
Chorus
How could it not be right to repay an enemy with ills?
How could it not be right to repay an enemy with ills?
Electra
Supreme herald of the realm above and the realm below, O Hermes of the nether world, come to my aid,
summon to me the spirits beneath the earth to hear my prayers, spirits that watch over my father’s house, and Earth herself, who gives birth to all things, and having nurtured them receives their increase in turn. And meanwhile, as I pour these lustral offerings to the dead,
125
I invoke my father:
Have pity both on me and on dear Orestes! How shall we rule our own house? For now we are bartered away like vagrants by her who bore us, by her who in exchange got as her mate Aegisthus, who was her accomplice in your murder.
130
As for me, I am no better than a slave, Orestes is an outcast from his inheritance, while they in their insolence revel openly in the winnings of your toil. But that Orestes may come home with good fortune I pray to you, father: Oh, hearken to me!
135
And as for myself, grant that I may prove far more circumspect than my mother and more reverent in deed.
I utter these prayers on our behalf, but I ask that your avenger appear to our foes, father, and that your killers may be killed in just retribution.
140
So I interrupt my prayer for good to offer them this prayer for evil. But be a bearer of blessings for us to the upper world, with the help of the gods and Earth and Justice crowned with victory.
She pours out the libations
Such are my prayers, and over them I pour out these libations.
145
It is right for you to crown them with lamentations, raising your voices in a chant for the dead.
150
152
Supreme herald of the realm above and the realm below, O Hermes of the nether world, come to my aid,
summon to me the spirits beneath the earth to hear my prayers, spirits that watch over my father’s house, and Earth herself, who gives birth to all things, and having nurtured them receives their increase in turn. And meanwhile, as I pour these lustral offerings to the dead,
125
I invoke my father:
Have pity both on me and on dear Orestes! How shall we rule our own house? For now we are bartered away like vagrants by her who bore us, by her who in exchange got as her mate Aegisthus, who was her accomplice in your murder.
130
As for me, I am no better than a slave, Orestes is an outcast from his inheritance, while they in their insolence revel openly in the winnings of your toil. But that Orestes may come home with good fortune I pray to you, father: Oh, hearken to me!
135
And as for myself, grant that I may prove far more circumspect than my mother and more reverent in deed.
I utter these prayers on our behalf, but I ask that your avenger appear to our foes, father, and that your killers may be killed in just retribution.
140
I utter these prayers on our behalf, but I ask that your avenger appear to our foes, father, and that your killers may be killed in just retribution.
So I interrupt my prayer for good to offer them this prayer for evil. But be a bearer of blessings for us to the upper world, with the help of the gods and Earth and Justice crowned with victory.
She pours out the libations
Such are my prayers, and over them I pour out these libations.
145
Such are my prayers, and over them I pour out these libations.
It is right for you to crown them with lamentations, raising your voices in a chant for the dead.
150
Chorus
Pour forth your tears, splashing as they fall for our fallen lord, to accompany this protection against evil, this charm for the good
against the loathsome pollution. Hear me, oh hear me, my honored lord, out of the darkness of your spirit.
2
Woe, woe, woe! Oh for
155
a man mighty with the spear to deliver our house, an Ares, brandishing in the fight the springing Scythian bow and wielding his hilted sword in close combat.
As they conclude, Electra discovers the lock of Orestes’ hair
160
164
Pour forth your tears, splashing as they fall for our fallen lord, to accompany this protection against evil, this charm for the good
against the loathsome pollution. Hear me, oh hear me, my honored lord, out of the darkness of your spirit.
2
Woe, woe, woe! Oh for
155
Woe, woe, woe! Oh for
a man mighty with the spear to deliver our house, an Ares, brandishing in the fight the springing Scythian bow and wielding his hilted sword in close combat.
As they conclude, Electra discovers the lock of Orestes’ hair
160
Electra
My father has by now received the libations, which the earth has drunk.
But take your share of this startling news.
165
My father has by now received the libations, which the earth has drunk.
But take your share of this startling news.
165
Chorus
Speak—but my heart is dancing with fear.
Speak—but my heart is dancing with fear.
Electra
I see here a lock cut as an offering for the tomb.
I see here a lock cut as an offering for the tomb.
Chorus
A man’s, or a deep-girt maid’s?
A man’s, or a deep-girt maid’s?
Electra
That is open to conjecture—anyone may guess.
170
That is open to conjecture—anyone may guess.
170
Chorus
How then? Let my age be taught by your youth.
How then? Let my age be taught by your youth.
Electra
There is no one who could have cut it but myself.
There is no one who could have cut it but myself.
Chorus
Yes, for those who ought to have mourned with a lock of hair are enemies.
Yes, for those who ought to have mourned with a lock of hair are enemies.
Electra
And further, in appearance it is very much like—
And further, in appearance it is very much like—
Chorus
Whose lock? This is what I would like to know.
175
Whose lock? This is what I would like to know.
175
Electra
It is very much like my own in appearance.
It is very much like my own in appearance.
Chorus
Then can this be a secret offering from Orestes?
Then can this be a secret offering from Orestes?
Electra
It is his curling locks that it most resembles.
It is his curling locks that it most resembles.
Chorus
But how did he dare to come here?
But how did he dare to come here?
Electra
He has merely sent this cut lock to honor his father.
180
He has merely sent this cut lock to honor his father.
180
Chorus
What you say is no less a cause of tears for me, if he will never again set foot on this land.
What you say is no less a cause of tears for me, if he will never again set foot on this land.
Electra
Over my heart, too, there sweeps a surge of bitterness, and I am struck as if a sword had run me through.
From my eyes thirsty drops of a stormy flood fall unchecked at the sight of this tress. For how can I expect to find that someone else, some townsman, owns this lock? Nor yet in truth did she clip it from her head, the murderess,
185
my own mother, who has assumed a godless spirit regarding her children that ill accords with the name of mother. But as for me, how am I to assent to this outright, that it adorned the head of Orestes, the dearest to me of all mortals? No, hope is merely flattering me.
190
Ah, woe! If only, like a messenger, it had a kind voice, so that I would not be tossed by my distracted thoughts. Rather it would plainly bid me to spurn this tress, if it was severed from a hated head. Or if it were a kinsman’s, he would share my grief
195
as an adornment to this tomb and a tribute to my father.
But I invoke the gods, who know by what storms we are tossed like seafarers. Yet if I am fated to reach safety, a great stock may come from a little seed.
200
And look! Another proof! Footprints>matching each other—and like my own! Yes, here are the outlines of two sets of feet, his own and some companion’s. The heels and the imprints of the tendons agree
205
in proportion with my own tracks. I am in torment, my brain is in a whirl!
210
Enter Orestes
Over my heart, too, there sweeps a surge of bitterness, and I am struck as if a sword had run me through.
From my eyes thirsty drops of a stormy flood fall unchecked at the sight of this tress. For how can I expect to find that someone else, some townsman, owns this lock? Nor yet in truth did she clip it from her head, the murderess,
185
my own mother, who has assumed a godless spirit regarding her children that ill accords with the name of mother. But as for me, how am I to assent to this outright, that it adorned the head of Orestes, the dearest to me of all mortals? No, hope is merely flattering me.
190
Ah, woe! If only, like a messenger, it had a kind voice, so that I would not be tossed by my distracted thoughts. Rather it would plainly bid me to spurn this tress, if it was severed from a hated head. Or if it were a kinsman’s, he would share my grief
195
as an adornment to this tomb and a tribute to my father.
But I invoke the gods, who know by what storms we are tossed like seafarers. Yet if I am fated to reach safety, a great stock may come from a little seed.
200
But I invoke the gods, who know by what storms we are tossed like seafarers. Yet if I am fated to reach safety, a great stock may come from a little seed.
And look! Another proof! Footprints>matching each other—and like my own! Yes, here are the outlines of two sets of feet, his own and some companion’s. The heels and the imprints of the tendons agree
205
in proportion with my own tracks. I am in torment, my brain is in a whirl!
210
Orestes
Give recognition to the gods that your prayers have been fulfilled, and pray that success may attend you in the future.
Give recognition to the gods that your prayers have been fulfilled, and pray that success may attend you in the future.
Electra
What? Have I succeeded now by the will of the gods?
What? Have I succeeded now by the will of the gods?
Orestes
You have come to the sight of what you have long prayed for.
215
You have come to the sight of what you have long prayed for.
215
Electra
And do you know whom among mortals I was invoking?
And do you know whom among mortals I was invoking?
Orestes
I know that you are pining for Orestes.
I know that you are pining for Orestes.
Electra
Then how have I found an answer to my prayers?
Then how have I found an answer to my prayers?
Orestes
Here I am. Search for no other friend than me.
Here I am. Search for no other friend than me.
Electra
But surely, stranger, you are weaving some snare about me?
220
But surely, stranger, you are weaving some snare about me?
220
Orestes
Then I am devising plots against myself.
Then I am devising plots against myself.
Electra
No, you wish to mock my distress.
No, you wish to mock my distress.
Orestes
Then my own also, if yours.
Then my own also, if yours.
Electra
Am I then to address you as Orestes in truth?
225
Am I then to address you as Orestes in truth?
Orestes
Now, even though you see him in me, you are slow to learn. Yet at the sight of this tress cut in mourning, and when you were scrutinizing the footprints of my tracks, your thought took wings and you knew you had found me.
225
Put the lock of hair, your own brother’s, in the spot it was cut from and observe how it matches the hair on my head. And see this piece of weaving, your handiwork, the strokes of the batten and the beasts in the design. Control yourself! Do not go mad with joy! For I know that our nearest kin are bitter foes to us both.
230
Now, even though you see him in me, you are slow to learn. Yet at the sight of this tress cut in mourning, and when you were scrutinizing the footprints of my tracks, your thought took wings and you knew you had found me.
225
Put the lock of hair, your own brother’s, in the spot it was cut from and observe how it matches the hair on my head. And see this piece of weaving, your handiwork, the strokes of the batten and the beasts in the design. Control yourself! Do not go mad with joy! For I know that our nearest kin are bitter foes to us both.
230
Electra
O best beloved darling of your father’s house, its hope of a saving seed longed for with tears, trust in your prowess and you will win back your father’s house. O delightful eyes that have four parts of love for me: for I must call you father;
235
and to you falls the love I should bear my mother, whom I most rightly hate; and the love I bore my sister, victim of a pitiless sacrifice; and you were my faithful brother, bringing me your reverence. May Might and Justice,
240
with Zeus, supreme over all, in the third place, lend you their aid!
245
O best beloved darling of your father’s house, its hope of a saving seed longed for with tears, trust in your prowess and you will win back your father’s house. O delightful eyes that have four parts of love for me: for I must call you father;
235
and to you falls the love I should bear my mother, whom I most rightly hate; and the love I bore my sister, victim of a pitiless sacrifice; and you were my faithful brother, bringing me your reverence. May Might and Justice,
240
with Zeus, supreme over all, in the third place, lend you their aid!
245
Orestes
O Zeus, O Zeus, regard our cause! Behold the orphaned brood of a father eagle that perished in the meshes, in the coils of a fierce viper. They are utterly orphaned, gripped by the famine of hunger:
for they are not grown to full strength to bring their father’s quarry to the nest. So you see both me and poor Electra here, children bereft of their father, both outcasts alike from our home.
250
If you destroy these nestlings of a father who made sacrifice and revered you greatly, from what like hand will you receive the homage of rich feasts? Destroy the brood of the eagle and you cannot again send tokens that mortals will trust;
255
nor, if this royal stock should wither utterly away, will it serve your altars on days when oxen are sacrificed. Oh foster it, and you may raise our house from low estate to great, though now it seems utterly overthrown.
260
264
O Zeus, O Zeus, regard our cause! Behold the orphaned brood of a father eagle that perished in the meshes, in the coils of a fierce viper. They are utterly orphaned, gripped by the famine of hunger:
for they are not grown to full strength to bring their father’s quarry to the nest. So you see both me and poor Electra here, children bereft of their father, both outcasts alike from our home.
250
If you destroy these nestlings of a father who made sacrifice and revered you greatly, from what like hand will you receive the homage of rich feasts? Destroy the brood of the eagle and you cannot again send tokens that mortals will trust;
255
nor, if this royal stock should wither utterly away, will it serve your altars on days when oxen are sacrificed. Oh foster it, and you may raise our house from low estate to great, though now it seems utterly overthrown.
260
Chorus
O children, O saviors of your father’s hearth,
speak not so loud, dear children, in case someone should overhear and report all this to our masters merely for the sake of rumor. May I some day see them dead in the ooze of flaming pitch!
265
O children, O saviors of your father’s hearth,
speak not so loud, dear children, in case someone should overhear and report all this to our masters merely for the sake of rumor. May I some day see them dead in the ooze of flaming pitch!
265
Orestes
Surely he will not abandon me, the mighty oracle of Loxias,
who urged me to brave this peril to the end and loudly proclaims calamities that chill the warmth of my heart, if I do not take vengeance on my father’s murderers. He said that,
270
I should pay the debt myself with my own life, after many grievous sufferings. For he spoke revealing to mortals the wrath of malignant powers from underneath the earth, and telling of plagues:
275
leprous ulcers that mount with fierce fangs on the flesh and eat away its primal nature; and how a white down
3
should sprout up on the diseased place. And he spoke of other assaults of the Furies that are destined to be brought to pass from paternal blood.
280
For the dark bolt of the infernal powers, who are stirred by kindred victims calling for vengeance, and madness, and groundless terrors out of the night, torment and harass a man, and he sees clearly, though he moves his eyebrows in the dark.
4
And with his body marred by the brazen scourge,
285
he is even chased in exile from his country. And the god declared that to such as these it is not allowed to have a part either in the ceremonial cup or in the cordial libation; his father’s wrath, though unseen, bars him from the altar; no one receives him or lodges with him;
290
and at last, despised by all, friendless, he perishes, shrivelled pitifully by a death that wastes him utterly away.
Must I not put my trust in oracles such as these? Yet even if I do not trust them, the deed must still be done. For many impulses conspire to one conclusion.
295
Besides the god’s command, my keen grief for my father, and also the pinch of poverty—that my countrymen, the most renowned of mortals, who overthrew
Troy
in the spirit of glory, should not be subjected so to a pair of women.
300
For he has a woman’s mind, or if not, it will soon be found out.
305
306
Surely he will not abandon me, the mighty oracle of Loxias,
who urged me to brave this peril to the end and loudly proclaims calamities that chill the warmth of my heart, if I do not take vengeance on my father’s murderers. He said that,
270
I should pay the debt myself with my own life, after many grievous sufferings. For he spoke revealing to mortals the wrath of malignant powers from underneath the earth, and telling of plagues:
275
leprous ulcers that mount with fierce fangs on the flesh and eat away its primal nature; and how a white down
3
should sprout up on the diseased place. And he spoke of other assaults of the Furies that are destined to be brought to pass from paternal blood.
280
For the dark bolt of the infernal powers, who are stirred by kindred victims calling for vengeance, and madness, and groundless terrors out of the night, torment and harass a man, and he sees clearly, though he moves his eyebrows in the dark.
4
And with his body marred by the brazen scourge,
285
he is even chased in exile from his country. And the god declared that to such as these it is not allowed to have a part either in the ceremonial cup or in the cordial libation; his father’s wrath, though unseen, bars him from the altar; no one receives him or lodges with him;
290
and at last, despised by all, friendless, he perishes, shrivelled pitifully by a death that wastes him utterly away.
Must I not put my trust in oracles such as these? Yet even if I do not trust them, the deed must still be done. For many impulses conspire to one conclusion.
295
Must I not put my trust in oracles such as these? Yet even if I do not trust them, the deed must still be done. For many impulses conspire to one conclusion.
Besides the god’s command, my keen grief for my father, and also the pinch of poverty—that my countrymen, the most renowned of mortals, who overthrew
Troy
in the spirit of glory, should not be subjected so to a pair of women.
300
For he has a woman’s mind, or if not, it will soon be found out.
305
Chorus
You mighty Fates, through the power of Zeus grant fulfilment in the way to which Justice now turns.
For a word of hate let a word of hate be said,
Justice cries out as she exacts the debt,
and for a murderous stroke let a murderous stroke be paid.
Let it be done to him as he does, says the age-old wisdom.
You mighty Fates, through the power of Zeus grant fulfilment in the way to which Justice now turns.
For a word of hate let a word of hate be said,
Justice cries out as she exacts the debt,
and for a murderous stroke let a murderous stroke be paid.
Let it be done to him as he does, says the age-old wisdom.
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 71 focus
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 71 focus
nourricière, et le sang vengeur se fige : il ne s'écoulera plus ! Une ruine d'autant plus cruelle est la rançon du délai et sait
apporter au coupable une foison de maux largement suffisante !
apporter au coupable une foison de maux largement suffisante !
Qui a forcé la chambre d'une vierge
Qui a forcé la chambre d'une vierge
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 71 focus
Shall he, that foul with midnight rape
Pollutes the nuptial bed, eſcape?
85
Murder and luft! Were all the ſtreams, that wind
Their mazy progreſs to the main,
To cleanſe this odious ſtain in one combin'd,
The ſtreams combin'd wou'd flow in vain.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 71 focus
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 71 focus
Molestum nocumentum dilacerat
Prefectos morbi pullulare.
Hoc imperfecta habet nox
60
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 71 focus
Wenn einmal nur der Jungfrau Gürtel sprang,
auf ewig ist's. Rauschten alle Wasser
der Welt zusammen auch in einen Strom:
75
die Mörderhand
wüschen sie vergebens.
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Anna Swanwick, 1886.) — 71 focus
ORESTES
ANTISTROPHE IV.
Oh that, with arm of might
Great Zeus, who guards the right,
†Woe, woe, would strike the guilty pair!
Come peace to this domain !
390
Just meed may the unjust obtain !
Earth, and ye powers of Hades, hear my prayer.
Oh that, with arm of might
Great Zeus, who guards the right,
†Woe, woe, would strike the guilty pair!
Come peace to this domain !
390
Just meed may the unjust obtain !
Earth, and ye powers of Hades, hear my prayer.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 71 focus
Lo, when man's force doth ope
The virgin doors, there is nor cure nor hope
For what is lost,—even so, I deem,
85
Though in one channel ran Earth's every stream,
Laving the hand defiled from murder's stain,
It were in vain.
Lo, when man's force doth ope
The virgin doors, there is nor cure nor hope
For what is lost,—even so, I deem,
85
Though in one channel ran Earth's every stream,
Laving the hand defiled from murder's stain,
It were in vain.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 71 focus
Wer keusche Brautgemächer kühn erstürmt, wird nie
75
Gefühnt; und strömten alle Ström' auf Einer Bahn
Vereint, mordrother Hände Fluch
1
Hinwegzuspülen: strömten all' umsonst daher.
Schlußgesang.
Wer keusche Brautgemächer kühn erstürmt, wird nie
75
Gefühnt; und strömten alle Ström' auf Einer Bahn
Vereint, mordrother Hände Fluch
1
Hinwegzuspülen: strömten all' umsonst daher.
Notes on the current edition
Libation Bearers
1.
72 cf. Hsch. π 3046
2.
61 ῥοπὴ M: corr. Bamberger² 562/60 — ἐπισκοτεῖ O. Müller⁴ 22: ἐπισκοπεῖ Σ M: ἐπισκήπτει Musgrave — δίκας Turn. ex Σ: δίκαν M
3.
62 τοὺς Turn.: τοὺς μὲν ἐπισκοπεῖ reddit Σ, unde glossator (τοῖς μὲν) ἀντὶ τοὺς μὲν
4.
63 τοῖς δ’ Stanley³ — πεδαιχμι- 589
5.
64 χρονίζοντας Dind.¹² (deleto βρύει post Hermann³²) — ἄχη (ita Ms: ἄχει M) del. Schütz² — βρύειν Jacob² sicut 69: βρύει M cum gl. ἀνθεῖ (cf. 1009)
6.
65 ἄκρατος Schütz² contra Σ
7.
66 τὰ δ’ (cf. Ag. 1018) Bamberger⁴: δι’ M — ἔκποθεν M: corr. Schütz²
8.
67 διαρρυδᾶν M: corr. Lobeck³ 156
9.
68 αἰανὴς ἦ M — Ahrens², cf. Σ διαιωνίζουσα: διαλγὴς M — δ’ ἄτα Eichstaedt: ἄτη M
10.
69 ⟨καὶ⟩ et νόσος West: νόσου Σ M — βρύειν del. Hermann² 15, cetera Portus¹
11.
71 οἴγοντι M: corr. Steph. — τ’ Platt³ 93 — οὔτε Bothe¹
12.
72 ῥόοι Blaydes²
Commentary
Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus
71.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-51
κρατούσῃ
71
κρατούσῃ Ald.
δακρύων ὑφειμάτων Deinde
δακρύω δ᾽ ὑφ᾽ εἱμάτων M. Rob. Turn.
δακρύω δ᾽ ὑφειμάτων G. Ald. Corrupta haec esse vidit Porsonus ad Eur. Med. v. 1218. Non potest enim dubitari quin trimeter iambicus restituendus sit. Scribendum
δακρύων ὑφειμάτων, qui genitivi pertinent ad
πένθεσιν.
72.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-52
ματαίοισι
72
ματαίαισι ante correctionem G.
δεσποτᾶν Deinde libri
δεσπόταν. Correxit Stanleius.
73.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-53
παχνουμένῃ
73
πένθεσιν παχνουμένην M. Rob.
πένθεσι παχνουμένην G. Ald.
πένθεσι παχνουμένη Turn. Scribendum erat
πένθεσιν παχνουμένῃ. Itaque hanc epodum ita conformavi,
ἐμοὶ δ᾽ ἀνάγκαν γὰρ ἀμφίπτολιν θεοὶ προςήνεγκαν· ἐκ γὰρ οἴκων πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι, πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ, δακρύων ὑφειμάτων, ματαίοισι δεσποτᾶν τύχαις, κρυφαίοις πένθεσιν παχνουμένη. Me vero (duplicis enim sedis necessitatem addidere dii: nam ex patriis aedibus in hanc duxerunt sortem) iusta et iniusta eorum, qui violenti feruntur, pro mea conditione decet approbare, acerbo compresso animi odio, lacrimarumque veste celatarum propter temeraria dominorum fata occultis doloribus horrescentem.
75.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-54
πάρεστε
75
πάρετε Ald.
προςτροπῆς
προτροπῆς G. Ald.
76.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-55
γένεσθε
76
γένεσθαι, sed
ε ad
αι supra adscripto, M.
77.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-56
τύμβῳ χέουσα
77
τύφῳ δὲ χέουσα M. G.
τύφῳ δὲ χέουσα codex Robortelli. In M. adscriptum
οἶμαι τύμβῳ. In G.
τύφῳ vocabuli ultima syllaba punctis notata et
μβῳ supra scriptum.
τύμβῳ δὲ χέουσα Ald. Rob.
τύμβῳ χέουσα emendate Turn.
78.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-57
εὔφρον' In
78
εὔφρον' in M.
ο ex
ω factum est.
κατεύξωμαι Deinde
κατεύξομαι M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.
81.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-58
τῶνδ'
81
τῶνδ' Vict. et, ut videtur, M.
τῶν δ' G. Ald. Rob. Turn.
82.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-59
τόνδε In
82
τόνδε in M.
ο ex
ω factum.
83-85.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-60
ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν; Libri
ὡς νόμος βροτοῖς ἔστ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσι τάδε στέφη δόσιν τε τῶν κακῶν ἐπαξίαν. In his
πέμπουσιν emendate scripsit Victorius. Elmsleio in addendis ad Eur. Heracl. v. 387. scribendum videbatur
ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν τε τῶν καλῶν ἐπαξίαν; Et
ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι verum videtur: sed deinde scribendum est
δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν. Vidit hoc etiam Stanleius in curis secundis,
δόσιν γε scribendum esse. Ad
τῶν κακῶν scholiastes haec adnotavit παρ' ὑπόνοιαν.
ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν.
87.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-61
χύσιν
87
λύσιν Ald. quum in G.
χ sic scriptum sit, ut negligenter intuenti
λ videri possit.
88.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-62
καθάρμαθ' ὥς τις
88
καθάρμαθ᾽ ὥς τις Turn. et, ut videtur, M.
κάθαρμαθ', ὥς τις Rob.
κάθαρμα θ' ὥςτις G.
κάθαρμα θ' ὅς τις Ald.
ἐκπέμψας Deinde
ἐκπέμψαις G.
ἐκ πέμψαις Ald.
πάλιν δικοῦσα
Πάλιν ad
δικοῦσα pertinere animadvertit Turnebus, qui
πάλιν - | δικοῦσα dedit. Scholiastes
στείχω πάλιν coniunxit.
89.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-63
ὄμμασιν
89
ὄμμασι solus Turn.
90.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-64
τῆσδ'
90
τῆς δ' divisim Ald.
ἔστε
ἐστὲ Rob. Ceteri recte
ἔστε.
95-100.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-65
NA In libris hi versus hoc ordine leguntur
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις ὑπέρτερον. ΧΟ. αἰδουμένῃ σοί, βωμὸν ὡς, τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον. ΗΛ. λέγοις ἄν, ὥςπερ ἠδέσω τάφον πατρός. ΧΟ. φθέγγου χέουσα σεμνὰ τοῖσιν εὐφροσιν. Varietas lectionis haec est. In secundo versu
αἰδουμένη σοι Ald. Rob. Deinde
βωμὸν vitiose Ald. Tum
ὡς G. Ald. Rob. In tertio versu
τὸν omittit Rob. In quarto
ἠδέσω vitium Aldinae. In quinto
εὔφροσιν Turn. Ceteri
εὐφρόσιν. Sed haec non una ratione corrupta esse vix opus est ut doceamus. Primum horum versuum Schützius, quum prius alia tentasset, in secunda editione ut spurium uncis inclusit, non indicans cur id fecerit. Illud certum est, hoc loco, quo hic versus in libris omnibus legitur, eum ab Aeschylo collocari non potuisse. Nam ne quid de eo dicam, quod quum Electra ante ubique plurali numero usa esset, singularis subito illatus aliquid duri habet, maxime haec duo sede sua exire hunc versum iubent, unum, quod ista iam saepius dictorum repetitio valde ieiuna est, alterum, quod orationes, qualis haec est Electrae, quum generali sententia concluduntur, ea ipsa sententia finiri solent. Et quis est qui non sentiat quam praeclare Electra orationem hoc dicto conclusisset,
μὴ κεύθετ᾽ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός. τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τ' ἐλεύθερον μένει καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός. Quibus verbis quis credat tam inutilem pannum adsui potuisse, qualis hic est,
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον. Nam
ἄν certe scribendum erat, id quod Iacobsii ad Anthol. Pal. p. 581. monitu fecit Blomfieldius. Sed maiora etiam vitia sunt in tribus sequentibus versibus. Nam cur tandem chorus de sua erga Agamemnonem pietate hic loquitur, ubi non de ea re sermo est, utrum chorus Agamemnonem colat necne, sed quo pacto Electra pie sacra debeat peragere? Turpissimus vero versus est is qui sequitur,
λέγοις ἄν, ὥςπερ ᾐδέσω τάφον πατρός. Eum Schützius sic est interpretatus, dicas velim pro ea quam profiteris erga patris sepulcrum reverentia. Sumamus hanc esse huius versus sententiam, quam verba tamen, quae omni sensu carent, non admittunt: quid aliud Electra quam traducere videbitur chori pietatem, quippe ibi a choro iactatam, a se commemoratam, ubi longe alia dicenda erant? Haec si recte disputata sunt, planum est et ordinem versuum perturbatum et aliis eos vitiis inquinatos esse. Itaque primum illum versum,
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις ὑπέρτερον, quum a librario ad simile alius versus initium oculis aberrante omissus esset, postea alieno loco additum, et praeterea depravatum esse existimo. Videor autem mihi quod dignum Aeschylo esset effecisse ita his versibus conformatis omnibusque choro redditis,
ΧΟ. αἰδουμένῃ σοὶ βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον. λόγους ἂν οἷςπερ ᾐδέσω τάφον πατρὸς στέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον· φθέγγου χέουσα σεμνὰ τοῖσιν εὐφροσιν. Quod scripsi
λόγους ἂν οἷςπερ ἠδέσω τάφον πατρός, conferenda sunt quae de collocatione particulae
ἂν dixi in libro de ea particula IV. cap. 7. In eo versu, qui intercidit,
χοάς vel simile vocabulum fuit.
102.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-66
αὑτήν
102
αὐτὴν Ald. Sed G. cum reliquis
αὑτήν. V. ad Soph. Trach. v. 451.
χὥςτις Deinde
χὥςτις M.
χὥςτις G.
χ' ὡς τις Ald. Rob.
χ' ὥς τις Turn.
103.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-67
ZZZZ
τἄρ'
103
τ' ἄρ' M. (sic M.) G. Ald. Rob.
γ' ἄρ' Turn. Vict. Inde Porsonus
γ' ἆρ'. Scribendum potius
τἄρ'. Ita Dindorfius. Deinde fortasse scribendum est
ἐπεύξωμαι, ut v. 78. dictum est
κατεύξωμαι. Idem coniecit Dobraeus Adv. II. p. 26.
105.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-68
τίν'
105
τίν' est ecquem.
106.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-69
κεἰ
106
κεἰ G. Ald. Rob. Turn. idque Schützius et Porsonus restituerunt.
κ' εἰ M. sed ut ante rasuram
καὶ εἰ fuerit.
καὶ, omisso
εἰ, Vict. Cant. Stanl.
112.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-70
ἁπλωστί Libri
112
ἁπλῶς τι. Scribendum putavi
ἁπλωστί. V. ad Suppl. v. 447.
113.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-71
μού 'στιν
113
καὶ ταῦτα μούστιν M. G.
καὶ ταῦτα μοῦστιν Ald. Turn.
καὶ ταῦτα μοῦστιν Rob.
εὐσεφ, vitium Aldinae.
114.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-72
πῶς δ' οὔ
114
πῶς δ᾽ οὔ; scripserunt Stanleius, Schützius, Porsonus, alii.
115.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-73
NA Hunc versum, quem libri post versum 159. habent, hic reposui, certa, ut mihi videtur, emendatione. V. Opusc. II. p. 79. Libri
115
μεγίστη. Emendavit Stanleius.
116.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-74
ἄρηξον, Ἑρμῆ χθόνιε Libri
116
Ἑρμῆ χθόνιε κηρύξας ἐμοί. Lacunae signum in fine versus posuit Robortellus, post
χθόνιε Canterus, in initio versus Stanleius. Suppletur aptissime
ἄρηξον. V. Opusc. VII. p. 50. Non recte Nauckius in Philologo II. p. 149. scribendum esse putavit
ἐριούνι᾽ Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοί. Nam quod apud Aristophanem in Ranis Aeschylus dicit,
οὐ δήτ' ἐκεῖνον, ἀλλὰ τὸν ἐριούνιον Ἑρμῆν χθόνιον προςεῖπε, minime parodia est huius loci, sed aperte hoc tantum Aeschylus docet,
χθονίου nomine se in initio Choephororum
τὸν ἐριούνιον significasse.
118.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-75
αἱμάτων
118
πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων M.
δ᾽ ὀμμάτων πατρῴων G. Ald.
πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων Rob. Vict.
πατρῴων ὀμμάτων Turn.
πατρώων δωμάτων Schützius ex coniectura Stanleii. Requiritur
πατρῴων αἱμάτων. Vidit hoc etiam H. L. Ahrens.
119.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-76
ἣ
119
ᾗ τὰ πάντα vitium Aldinae.
κατὰ παντὰ, omisso
ἣ, Rob. Hoc dicit, tellurem, quae omnia gignit et, ubi maturuerunt fruges, rursus earum semen recipit.
121-124.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-77
κἀγὼ ... φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις Libri
κἀγώ. Manifestum est scribi debere
κἀγώ, quod pertinet ad praecedentia:
κλύειν εὐχάς, ἃ (pro
ἃς)
ἐγὼ λέγω. Deinde
χέρνιβας βροτοῖς M. Rob.
χέρνιβας βοτοῖς G. Ald. Turn. Ad ultimum vocabulum in M. G.
γρ. νεκροῖς supra adscriptum est, interpretatio exquisitioris vocabuli. Tenui quod olim in Observationibus criticis scribendum esse dixi,
χέρνιβας φθιτοῖς. Pers. v. 218.
δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι, et v. 518.
ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν. Quae sequuntur, vulgo ita leguntur,
λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποίκτειρόν τ' ἐμέ, φίλον τ' Ὀρέστην, πῶς ἀνάξομεν δόμοις. In Ald. scriptum est
πάτερ, in Rob.
πάτερ vocativo casu,
πατέρ' in ceteris. Deinde
ἐποίκτειρον τ᾽ ἔμε Ald. Rob.
ἐποίκτειρόν τ' ἐμὲ Turn. Vict. et, ut videtur, M.
ἐποικτείροντἔμε G. Ad
πῶς scholiastes adnotavit
ἀντὶ τοῦ ὅπως, et
βασιλεύσομεν ad
ἀνάξομεν, inepte. Non possunt probari coniecturae, quae de his versibus a me ipso olim aut ab aliis prolatae sunt. Exciderunt aliquot versus, quum librarius ab uno versu, cuius hoc erat initium,
φίλον τ' Ὀρέστην, ad idem alius versus initium aberrasset. Scripsi igitur
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας φθιτοῖς λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποικτείροντ᾽ ἐμὲ φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις. Iubeo patrem, mei carique Orestis misertum, (providere ut vincamus) carumque Orestem aliquo modo in domum reducamus.
125.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-78
πεπραμένοι Libri
125
πεπραγμένοι. Scholiastes
νενικημένοι, κατηγωνισμένοι. Emendavit Casaubonus.
ἀλώμεθα Deinde
ἀλώμεθα Vict. et, ut videtur, M.
ἀλώμεθα G. Ald. Rob. Turn.
129.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-79
φεύγων
129
φεύγων Rob. Turn.
φεύγειν M. G. Ald. codex Robortelli.
130.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-80
πόνοισι
130
πόνοισι Rob.
πόνοισιν M. G. Ald. Turn.
χλίουσιν Deinde
χλίουσι Ald. Turn.
μέγα Denique
μέγα Turn.
μέτα M. Ald. Rob.
μετα sine accentu G.
132.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-81
NA
132
καὶ σὺ κλῦθί μου et mox
σωφρονεστέραν vitia Aldinae.
136.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-82
σοῦ Libri
136
λέγω φανῆναί σου πάτερ τιμάορον. Scholiastes
τοῖς δ᾽ ἐχθροῖς σου λέγω σε φανῆναι τιμωρόν. Porsonus ante
πάτερ obelum apposuit. Cantero scribendum videbatur
φανῆναί σ᾽, ὦ πάτερ.
Σέ recepit Blomfieldius. Recte vero libri, nisi quod praestat fortasse
φαvῆναι σοῦ.
137.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-83
ἀντικατθανεῖν δίκῃ Libri
137
ἀντικατθανεῖν δίκην. In M. adscriptum
γρ. ἀντικατακτανεῖν. Idem
ἀντικατακτανεῖν supra scriptum in G. commemoratumque ex scholiis a Turnebo. Recte Scaliger
ἀντικακτανεῖν δίκῃ.
138.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-84
καλῆς
138
ἐν μέπω vitium Ald. Deinde libri
τῆς κακῆς ἀρᾶς. Emendaverunt Schützius et Blomfieldius.
139.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-85
κείνοις
139
κείνους Rob.
140.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-86
τῶνδ'
140
τῶν Rob. Turn.
τῶν, supra adscripto
δ᾽, M.
τῶν δ᾽ G. Ald.
144.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-87
ἐξαυδωμένας
144
ἐξαυδομένας G. Ald.
145.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-88
καναχὲς
145
κἀναχὲς G. Ald.
146.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-89
ὀλομένῳ
146
ὀλυμένῳ Ald. In G. ambiguum est utrum
ὀλυμένῳ scriptum sit, an, ut in ceteris,
ὀλομένῳ.
147-151.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-90
δεσπότᾳ πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνῶν, κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν· κλῦε δέ μοι, σέβας, κλύ᾽, ὦ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
δέσποτα vitium Ald. Deinde libri
πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν κεδνῶν τ᾽ ἀπότροπον ἄλγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν. In G. Ald.
χοᾶν scriptum est. Nisi aperte haec antistrophica essent, prorsus incerta fluctuaret emendatio. Primo
ἔρυμα Stanleius tumulum interpretatur, eodemque modo
τὸν τάφον adscriptum est in M. G. Sed id dicendum fuisse
ἕρμα ad Soph. Ant. v. 841. significavi. Scribendum videtur
πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνόν. Deinde librorum scripturam
ἄλγος in
ἄγος mutavit Victorius. Scholiastae enim haec est adnotatio,
τὸ ἑξῆς· ἐκκεχυμένων χοᾶν πρὸς ἔρυμα τόδε ἵετε δάκρυ ἄγος ἀπεύχετον (τὸ δάκρυ γὰρ ἀπευκτὸν ἄγος εἶπεν) ἀπότροπον τῶν ἡμετέρων κακῶν καὶ τῶν ἀγαθῶν τῶν ἐχθρῶν. Receperunt
ἄγος omnes post Victorium editores. Sed requiritur potius
ἅγος. Hesychius
ἅγος, ἅγνισμα θυσίας. Σοφοκλῆς Φαίδρᾳ. Scribendum erat
κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἅγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν. Deinde libri
κλύε δέ μοι κλύε. σεβάς, ὦ δέσποτα ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός, nisi quod
ἀμαυρᾶς est in G. Ald.
κλύε emendato accentu Porsonus,
σέβας ὦ δέσποτα Turnebus. Mutato verborum ordine dochmiorum numerus restituendus erat. Itaque sic hanc stropham scripsi,
ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον ὀλομένῳ δεσπότᾳ πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνόν· κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἅγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν· κλῦε δέ μοι σέβας, κλύ᾽, ὦ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός. Míttite lacrimam stridulam miseram misero domino ad sacrum huncce tumulum: malorum autem averruncam consecrationem effusarum inferiarum abominor: audi vero mihi reverentiam (i. e. preces), audi, domine, ex tenebroso corde.
152-153.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-91
ὀτοτοτοτοτοτοῖ, ὀτοτοτοτοῖ, ἰώ, Libri
ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ ἰώ. Mutavi haec sic ut strophici versus postulabant.
156-158.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-92
Σκυθικά τ' ἐν χερὶ παλίντονα ἐν ἔργῳ βέλη 'πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ' αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη;
Σκυθικά (
ης supra scriptum videtur)
τ' ἐν χεροῖν M.
Σκυθικὰ τ᾿ ἐν χεροῖν Rob.
Σκύθης τάτ᾽ ἐν χεροίν G. Ald. Turn. Deinde libri
παλίντον' ἐν ἔργῳ βέλη 'πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ' αὐτόκωπα νωμῶν βέλη, nisi quod
ἔνεργα βέλη habet Turn. in G. autem
ἐν ἔργῳ βέλει antea scriptum fuerat, sed ultima syllaba et correcta est et supra scriptum
η. Praeterea
πιπάλλων G. Ald. Fortasse ex hoc loco Hesychius
πιπάλων, κραδαίνων, πάλλων, habet. In M. adscriptum in margine
ἐν τῷ ἔργῳ, ἐν τῷ βάλλειν, et in altera margine
σὺν ἔργῳ πάλλων, ὅ ἐστι μὴ μόνον φέρων, ἀλλὰ καὶ πράττων. Deinde ad v. 158. in M. adscriptum
γρ. ἕτοιμα, quod in G. omisso
γρ. scriptum supra
αὐτόκωπα. In repetito
βέλη iure haeserunt critici. Recte Pauwius
νωμῶν ξίφη, ex scholio, quod in M. G. ad
αὐτόκωπα adscriptum est,
τὰ ἀφ' ἑαυτῶν ἔχοντα τὴν λαβὴν ξίφη. σχέδια δὲ ἐκ τοῦ σχεδὸn φονεύοντα καὶ οὐ πόρρωθεν ὥςπερ τὰ βέλη. Scribendum est
Σκυθικά τε χερὶ παλίντονα ἐν ἔργῳ βέλη πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ᾽ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη; Hei hei, quis hastipotens vir liberator aedium Scythicaque manu recurva in opere arma quassans Mars et comminus manubriata vibrans tela?
159.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-93
γαπότους
159
γαπότους Turnebus.
ἀπότου M. G. Ald.
εὐπότους Rob. Hanc orationem Electrae tribuit Turnebus: choro continuant M. G. Ald. Rob. Post hunc versum in libris hic legitur
κήρυξ μεγίστη (sic)
τῶν ἄνω τε καὶ κάτω. Adscriptum in M. G.
ὡς ἐν μέσῳ ἱδρυμένων. Robortellus et hunc versum et versus 158. 159. 160. asteriscis notavit, de qua re in adnotatione ante v. 160. interposita ita scribit, "Locus hic omnino mancus est, et ideo signavimus. haec videntur verba esse Electrae.
νέου δὲ μύθου.” Versum, qui non suo loco legebatur, supra collocavi ante v. 116.
161.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-94
ὀρχεῖται Hinc usque ad v. 176. G. Ald. personarum vices invertunt. In M. lineolae singulis versibus praefixae sunt.
161
ἂν, ὀρχεῖται Turn.
ἀνορχεῖται M. G. Ald. Rob.
162.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-95
τομαῖον
162
τόμαιον G.
164.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-96
ἐστὶ
164
τόδ᾽ ἐπὶ Ald.
165.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-97
παλαιὰ
165
καρδία G.
166.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-98
κείραιτό νιν Speciosa magis quam vera est Dobraei in Adv. II. p. 27. coniectura,
166
πλὴν ἑνός. Nam sic statim chorus quaerere debebat
μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ᾖ τόδε; Separatim
πλὴν ἐμοῦ et quasi obiter pronuntiandum est.
κείρετό νιν, supra scripto ab alia manu
νιν, M.
κείρετό νιν G. Ald. Rob.
κείραιτό νιν Turn. V. ad Soph. Αi. v. 1222.
167.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-99
ἐχθροὶ
167
ἐχθροῖς, errorem Aldinae, repetit Turn.
170.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-100
αὐτοῖσιν ἡμῖν
170
αὐτοῖσιν ἡμῖν M. G. Ald. Rob. Quod quum egregie conveniat indoli Graecae linguae, non debebat a Turnebo in
αὐταῖσιν ἡμῶν mutari. Ridet haec Euripides in Electra v. 520. seqq. Aristophanes Nub. v. 530.
νῦν οὖν, Ἠλέκτραν κατ᾽ ἐκείνην, ἡδ᾽ ἡ κωμῳδία ζητοῦσ᾽ ἦλθ᾽, ἦν που 'πιτύχῃ θεαταῖς οὕτω σοφοῖς. γνώσεται γάρ, ἤνπερ ἴδῃ, τἀδελφοῦ τὸν βόστρυχον, ubi scholiastae Aeschyli Choephoros memorant.
171.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-101
ἦν
171
κρύβδα G. Ald. Quod libri habent
ἦν mutavit Scholefieldius. Fr. Frankius in comm.I. de particulis negantibus linguae Graecae p. 19.
ἦ scribendum putavit. Euripides Iph. Αul. v. 321.
μῶν τρέσας οὐκ ἀνακαλύψεις βλέφαρον, Ἀτρέως γεγώς;
174.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-102
χαίτην
174
ἔπεμψεν καὶ τὴν M. G. Ald. Rob.
ἔπεμψε καὶ τὴν Turn. Emendate
ἔπεμψε χαίτην Vict.
πατρί In fine versus
πατρὸς M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.
175.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-103
αὖ
175
οὐχ G. Ald. Turn.
οὐκ, supra ab alia manu
χ adscripto M.
οὐκ Rob. Idem
ἦσσον. Ald.
ἥσσον. Ceteri
ἧσσον. Deinde libri
εὖ δάκρυτά μοι. Recte Emperius
αὖ δάκρυτά μοι. Aliud est enim, quod infra v. 673. legitur,
ἀνδρὸς εὖ κεκλαυμένου.
176.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-104
ψαύσει In G. Ald. quum praecedens versus Electrae tribuatur, huic chori nota adscripta est.
176
ψαύσει, supra adscripto ab alia manu
η, M.
ψαύσει Turn.
ψαύσῃ G. Ald. Rob.
177.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-105
προςέστη ... καρδίᾳ Transtulit hinc quaedam in Electram Sophocles a v. 902.
177
προσέστη M. Rob.
πρόσεστι G. Turn.
προςέπι Ald. Deinde libri
καρδίας. Scholiastes
κίνησις τῆς χολῆς τῆς κατ' αὐτόν (
αὐτήν Blomfieldius). Scribendum est, ut Stanleius sive potius Scaliger vidit,
καρδίᾳ.
178.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-106
ἐπαίσθην
178
ἐπαίσθην Canterus.
ἐπαίθην M. G. Ald. Rob. In M. G. ad hunc versum adscriptum est hoc scholion,
ὡς βέλει ἐκρούσθην ἐξ ἐναντίας τιτρώσκοντι. Ei scholio in editione Robortelliana lemma praefixum est, quod M. G. non habent,
ἐπώσθην. Id receperunt Turn. Vict.
διανταίῳ Deinde
διαλαίῳ codex Robortelli, quod Robortellus probare se dicit: edidit tamen e Sophiani emendatione
διανταίῳ. Et habent
διανταίῳ M. et ceteri.
179.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-107
δίψιοι Schützius
179
διψίων. Quod libri habent,
δίψιοι, scholiastes in eandem sententiam interpretatur,
πρώην ἄγευστοι. ὡς δίψιον Ἄργος, τὸ ποτὲ ἄνυδρον. Si Electra sibi, ut malis adsuetae, lacrimas exaruisse diceret, pluribus verbis uteretur. Verior est igitur alia interpretatio, quae in M. G. illud scholion antecedit,
ποθειναί μοι. Nam
δίψιοι sunt plenae desiderii. Desideraverat Electra Orestem.
180.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-108
ἄφρακτοι
180
ἄφρακτοι M. G. Ald. Rob.
ἄφραστοι ex ed. Turn. propagatum.
δυςχίμου
δυσχύμου Turn.
πλημμυρίδος
πλημμυρίδος, sed altero
μ supra adscripto, M.
181.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-109
ἐλπίσω
181
ἐλπίζω Ald. ut habuerat G. in quo
ζ in
σ mutatum est, sed sic ut etiamnum leviter intuenti
ζ videri possit.
183-185.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-110
NA
κατανοῦσ᾽ error Ald. Deinde libri
ἐκείρατο ἐμὴ δὲ μήτηρ, nisi quod
ἐμή habet G.
ἐμῇ Ald. Porsonus
ἐμή γε μήτηρ. Defendit vulgatum Elmsleius ad Eur. Med. v. 940. Perstiti in ea sententia, quam in adnotatione ad versum illum Medeae (Opusc. III. p. 225. seq.) professus sum, excidisse videri ante haec verba,
ἐμὴ δὲ μήτηρ, versum hac ferme sententia,
ἡ τοῦ μὲν αἰσχυντῆρος Αἰγίσθου δάμαρ.
186.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-111
πεπαμένη
186
πεπαμένη Ald.
187.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-112
σαίνομαι
187
ἐγὼ δὲ πῶς, ut in interrogatione, scribendum putarunt Schützius et Blomfieldius. Recte scholiastes
λείπει, οὐκ ἔχω. Electra cogitabunda secum hoc dicere instituit,
ὅπως μὲν αἰνέσω, εἶναι τόδ᾽ ἀγλάϊσμα Ὀρέστου, οὐκ ἔχω· σαίνομαι δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος. Illud autem
οὐκ ἔχω omissum est similiter atque in Luciani Dial. mort. I. 2. p. 332.
ἀλλ᾽ ἀπαγγελῶ ταῦτα, ὦ Διόγενες· ὅπως δὲ εἰδῶ μάλιστα ὁποῖος τις ἐστι τὴν ὄψιν. Simili ellipsi explicandum est Terentii illud
hoc quid sit in Andria I. 2, 20. In
σαίνομαι priores tres litterae in M. ab alia manu in litura scriptae.
σαίνομαι Ald.
191.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-113
εἴθ'
191
εἴθ' Ald.
ἔμφρον' Deinde
εὔφρον' Ald. Ceteri
εὔφρον'. Auratus recte
ἔμφρον'.
192.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-114
κινυσσόμην
192
μὴ κηνυσσόμην M. G. Ald. Rob.
μὴ κινυσσόμην Turn. Coronidem addiderunt Schützius et Porsonus. Corruptam scripturam ita interpretatur scholiastes
ἐφανταζόμην. κήνυμα (ita M. G.)
γὰρ τὸ εἴδωλον. Hesychius
κηνυσσόμην, εἴδωλον ἐγενόμην. Photius
κήνυγμα, σκιὰ καὶ εἴδωλον. Hesychius
κήνυγμα, τὸ κενὸn τοῦ σώματος, οἷον σκιὰ καὶ εἴδωλον, φάντασμα ἀσθενὲς καὶ ἀχρεῖον. V. Aesch. Prom. v. 157.
193.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-115
ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ ... ἀποπτύσαι Libri
193
ἀλλ᾽ εὖ σαφηνή. Schol.
εὖ ἀντὶ τοῦ ἀκριβῶς. Schützius
ἀλλ᾽ ἢ σάφ' ἦν μοι. Porsonus Adv. p. 159.
ἀλλ' εὖ σάφ' ἤδη et cum Rob.
ἀποπτύξαι. Recepi
ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ, coniecturam Erfurdtii ad Soph. Ai. p. 626. Deinde
ἀποπτύσαι in M. ita scriptum, ut etiam
ἀποπρύσαι (non
ἀποπρίσαι) legi possit.
ἀπόπτυσα G. sed cum interpretatione
μισῆσαι, quae etiam in M. adscripta est.
ἀπέπτυσα Ald.
ἀποπτύξαι Rob.
ἀποπτύσαι ex scholiis Turn.
194.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-116
εἴπερ γ'
194
εἴπερ γ' ἀπ' ἐχθροῦ M. Rob. (sic Rob.)
εἴπερ ἀπ᾿ ἐχθροῦ G. Turn.
εἴπερ ἀπεχθροῦ Ald.
195.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-117
εἶτα Libri
195
ἢ ξυγγενὴs ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοί. Schützius in proximo versu
τιμὴν edidit, quae etiam Porti aliorumque coniectura fuit. Non hoc, sed
εἶχε mutandum erat. Inepti illi qui
εἶχε pro
ἐδύνατο dictum putant.
Ἔχω συμπενθεῖν non potest dici nisi ab eo qui materiam habet lugendi: ubi de facultate sermo est, necessario
δύνασθαι dicendum est. Scripsisse videtur Aeschylus
ἢ ξυγγενὴς ὤν, εἶτα συμπενθεῖν ἐμοὶ ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός. Recte, si sensum spectes, ad ultimum versum scholiastes adnotavit
λείπει ἡ εἰς. Sic igitur bene procedunt hi versus,
εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾽ ἀγγέλου δίκην, ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ κινυσσόμην, ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον, εἴπερ γ᾽ ἀπ' ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος, ἢ ξυγγενὴς ὤν, εἶτα συμπενθεῖν ἐμοὶ ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός. Utinam perspicuam vocem nuntii instar haberet, quone anceps animi penderem, sed aperte hunc cincinnum abominarer, si ab inimico capite esset, aut, si esset cognatus, tum mecum doleret in huius tumuli ornamentum et honorem patris.
197-200.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-118
NA Hos quattuor versus, qui vulgo Electrae continuantur, choro tribuendos esse censui.
198.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-119
δίκῃ
198
οἵοισιν G. Ald. In fine versus
δίκηι, sed
ι ab alia manu in litura scripto, M.
δίκῃ G.
δίκην Ald. Rob. Turn.
201.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-120
NA Ridet haec Euripides El. v. 532. seqq.
201
202.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-121
ποδῶν ὁμοῖοι
202
ποδῶν δ᾽ ὁμοῖοι M. G. Ald. Rob. Deletum
δ' a Turnebo.
203.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-122
τώδε περιγραφή
203
τάδε G. Ald.
περιγραφὰ G.
πέρι γραφὰ Ald.
205.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-123
NA
205
τενόντων δ' Ald.
τενόντων τ', ut ceteri, G. Quum neque nexus in hoc loco esse et quaedam male iterata Schützio viderentur, versus 202. 203. 205. ut spurios uncis inclusit. Immo tantum abest ut quicquam sit eiiciendum, ut dolendum sit quod unus pluresve versus exciderunt. Nam quum duorum vestigia cerni dicat Electra, altera Orestis, altera comitis cuiuspiam, quis dubitabit, praesertim quum etiam ad orationis integritatem aliquid desideretur, quin alterius istorum vestigia suis dissimilia, alterius similia esse dixerit? Itaque ante v. 205. lacunae signa posui.
206.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-124
θ'
206
θ' solus Rob.
208.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-125
NA In M. huic versui et a v. 210. singulis huius stichomythiae versibus lineola praefixa est, excepto v. 215. cui
208
ΗΛ. praefixum. G. Ald. v. 208-214. tribuunt choro. Rob. choro v. 208. 209. 211. 213. Electrae v. 210. 212. 214. Turn. Oresti v. 208-211. 213. Electrae v. 212. 214. Vict. choro v. 208. 209. 211. Electrae v. 210. 212. 214. Veram personarum notationem Canterus restituit.
210.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-126
τί νῦν
210
τί νῦν M. Rob.
τί νυν Turn.
τοίνυν G. Ald.
211.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-127
ὧνπερ
211
ὃν περ Rob.
ἐξηύχου Deinde
ἐξηύχου Rob. Turn.
ἐξηύχου sic M. G.
ἐξήυχου Ald.
212.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-128
καλουμένῃ
212
καλουμένη G. Ald. Rob.
213.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-129
ἐκπαγλουμένην
213
ἐκπαγλουμένην Rob. Turn.
ἐκπαγλουμένης M. (sic M.) G. Ald.
215.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-130
μάτευ'
215
μάτευ' G. Ald. Turn.
μάστευ' Rob. et fortasse M.
217.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-131
αὐτὸς καθ' αὑτοῦ τἄρα μηχανορραφῶ Libri
217
κατ' αὐτόν. Scribendum erat
καθ' αὑτόν. Viderunt hoc Bothius et Wellauerus. Deinde
τἄρα μηχανορραφῶ M. G. et additis spiritibus Ald. et codex Robortelli.
τ' ἄρα μ. Rob.
γ' ἄρα μ. Turn. Scribendum erat
τἄρα μ.
218.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-132
τοῖς
218
τοῖς Rob.
219.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-133
κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ'
219
καὐτοῖς pro
κἀν τοῖς Rob. Deinde
ἐμοῖς ἄρ' Turn. idque restituit Porsonus.
ἐμοῖς γὰρ M. G. Ald. Rob.
ἐμοῖς οὖν, omisso
ἄρ', Vict.
ἔν γε Deinde
ἔν γε vitium Aldinae.
τοῖσι σοῖς Denique
τοῖσι σοῖς Rob. Turn.
τοῖς σοῖς G. Ald. et codex Robortelli. Nescio an hoc sit in M.
220.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-134
ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην γάρ σ' ἐγὼ προςεννέπω;
220
ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τάδ᾽ ἐγὼ σε προὐννέπω M. Rob. Eodem modo G. Ald. nisi quod
προὐννέπω habent.
τάδ᾽ ἐγώ σε προὐννέπω Turn.
τάδε ἐγὼ σε προὐννέπω Vict.
ταῦτ᾽ ἐγώ σε προὐννέπω Porsonus. Ineptum hic
προὐννέπειν, quod est praedicere, edicere, iubere, proloqui. Itaque quo verbo opus esset intellexerunt Arnaldus et, ut Blomfieldius dicit, Auratus: sed quod scribendum putarunt
τάδε σ' ἐγὼ προςεννέπω, probatum illud Schützio, Blomfieldio, aliis, propter numeros ab Aeschylea tragoedia alienos non potest admitti. Quam ob rem scripsi
ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην γάρ σ' ἐγὼ προςεννέπω;
Γάρ admirantis est, ut apud Euripidem in Or. v. 484.
κείνου γὰρ ὅδε πέφυκε, τοιοῦτος γεγώς;
221-226.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-135
αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς· σὺ δὲ κουρὰν ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ. σκέψαι τομῇ προςθεῖσα βόστρυχον τριχὸς σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.
αὐτὸν μὲν νῦν M. Ald. Rob.
αὐτὸν μὲν οὖν Turn. et hoc fuerat etiam in G. sed librarius ex
οὖν fecit
νῦν. Deinde
ὁρῶσα δυςμαθεῖς ἐμὲ M. Rob. Turn.
ὁρῶ, δυςμαθεῖς ἐμὲ G. Ald. Schützius
αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς ἐμέ. Eo non perficitur emendatio. Mox v. 222. libri
κουρὰν δὲ ἰδοῦσα, praeter Rob. qui
κουρὰν τ᾿ ἰδοῦσα edidit. Leguntur autem hi versus 222-226. in M. G. Ald. Turn. Vict. Cant. Stanl. hoc ordine,
κουρὰν δ' — ἀνεπτερώθης - ἰχνοσκοποῦσα τ' - σαυτῆς ἀδελφοῦ - σκέψαι. In ed. Rob.
κουρὰν τ᾿ — ἰχνοσκοποῦσα τ' — σαυτῆς ἀδελφοῦ — ἀνεπτερώθης - σκέψαι. In Porsoniana auctore Heathio
κουρὰν δ' - σαυτῆς ἀδελφοῦ — ἰχνοσκοποῦσά τ' — ἀνεπτερώθης σκέψαι. In Schützianis et priore Bothiana
κουρὰν δ᾽ — ἰχνοσκοποῦσά τ' — ἀνεπτερώθης - σαυτῆς δ᾽ ἀδελφοῦ σκέψαι. Ordo is, qui est in plerisque libris veteribus, nemini probabitur; nec magis qui est in ed. Rob. Sed in eo ordine, quem Heathius commendavit, non est idonea caussa cur hic versus,
σαυτῆς ἀδελφοῦ συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ, eo loco positus sit, quo ille eum collocavit. Fratris enim tam gravis descriptio male quadrat in eam narrationem, qua Orestes Electram quodammodo reprehendit, quod ignoti hominis cincinno et vestigiis plus quam sibi ipsi vivo et praesenti crediderit. Quod quum recte sensisset Schützius, aliam ille et sane meliorem viam ingressus est, sed minime tamen veram. Neque enim sat gravis est transitus a priore ad alteram sententiam, et opus erat scripturae mutatione, quum
δέ post
σαυτῆς adiecerit. Quo ordine hi versus collocandi essent vidit in altera editione Bothius. Sed emendandi erant duo primi huius orationis versus. Itaque scripsi
αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς· σὺ δὲ κουρὰν ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς ἰχνοσκοποῦσά τ' ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ. σκέψαι τομῇ προςθεῖσα βόστρυχον τριχὸς σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.
225.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-136
σκέψαι
225
σκέψαιτο μὴ M. G. Ald.
σκέψαι τὸ μὴ Rob. Emendavit Turnebus.
227.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-137
ἰδοὺ
227
ἰδοὺ Abreschius.
ἰδοὺ libri.
χερός
χειρός vitium Ald.
228.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-138
θήρειον
228
εἰς δὲ M. G. Ald. Rob.
ἠδὲ ex coniectura Turn. Deinde
θηρίον M. G. Ald. codex Robortelli.
θηρίου Rob.
θηρίων Turn. Scribendum erat
θήρειον. Viderunt hoc etiam Bambergerus et Dindorfius. Neque vero
εἴς τε cum Bambergero aut
ἠδὲ cum Turnebo aut
ἓν δὲ cum Pauwio et Schützio scribendum putavi, sed versum excidisse significavi, in quo
βλέψασα vel simile verbum erat. Undecim erant Orestae versus, ut mox undecim sunt Electrae.
230.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-139
γενοῦ
230
γενοῦ Rob.
γένοῦ M.
μενοῦ G. Ald.
μὲν οὖν Turn. in folio improbato,
μὲν οὐ in recuso.
χαρᾷ Deinde G. ut omnes
χαρᾷ, sed e correctione, quum antea fuerit
χάριν.
μὴ 'κπλαγῇς Tum
μὴ 'κπλαγῇ M. Ald.
μὴ καλαγιῇ G.
μὴ 'κπλαγῇ Rob.
μὴ 'κπλαγῇς Turn.
231.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-140
οἶδα νῷν
231
οἶδα νῷν Rob. Turn.
οἶδα νῷν, sed
ω ab alia manu in litura scripto, M.
οἴδωνῶν G. Ald. Robortellus in indice emendationum veterem scripturam hanc dicit,
οἶσανῶν ὄντας φίλους, Sophianum autem emendasse
οἶδα νῷν ὄντας φίλους. Apparet bis eum
φίλους pro
πικρούς scripsisse: in textu enim, ut ceteri omnes, habet
ὄντας πικρούς.
233.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-141
σωτηρίου Non recte Schützius
233
σωτήριος. V. ad Soph. El. v. 846.
234.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-142
ἀνακτήσει Libri
234
ἀνακτήσῃ.
235.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-143
ὄμμα Libri
235
ὄμμα. Valckenarius ad Phoen. v. 415. p. 153.
ὄνομα scribendum esse vidit. Porsonus ad Or. v. 1080. non mutandum censebat
ὄμμα. V. quae disputavi ad Hecubae v. 433. p. 58. ed. sec.
237.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-144
πατέρα τε
237
πατέρος τε Turn. quod scribendum esset
πατρός τε. Recte vero M. G. Ald. Rob.
πατέρα τε. Pergendum erat
καὶ μητέρα καὶ ἀδελφὴν καὶ ἀδελφόν: sed in horum commemoratione mutatur constructio.
ἐς σέ μοι Deinde
ἐς σέ μοι M. litteris
σσ in litura scriptis similibusque
π litterae idem
ἐς σέ μοι ab alia manu in margine adscriptum est.
240.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-145
πιστὸς In G. ante correctionem
240
πιστὸς τ' erat.
241-242.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-146
μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη ... συγγένοιτό σοι
μόνος M. G. Ald. Rob.
μόνον Turn. qui his duobus versibus Orestae orationem incepit. Quod ut faceret permovisse eum videtur quod in libris scriptum est
συγγένοιτό μοι. Recte vero Schützius auctore Stanleio scripsit
συγγένοιτό σοι. Quod libri habent,
μόνος, ferri potest coniunctum cum
ἐμοὶ σέβας φέρων, si cum Bambergero
Κράτος δὲ καὶ Δίκη scribitur. Praestat autem
μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη – συγγένοιτό σοι.
243.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-147
πραγμάτων Hic Orestae personam adnotarunt Robortellus et Canterus. In M. G. Ald. Vict. versus 232-260. Electrae sunt.
243
πραγμάτων Rob. Turn.
πρηγμάτων M. G. Ald. quod ortum esse videtur ex eo quod ad
πραγμάτων supra adscriptum fuerat
η, quo non
πρηγμάτων, sed
πημάτων indicaretur.
244.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-148
ἰδοῦ δὲ
244
ἰδοῦ δὲ G. Vict.
ἰδοὺ δὲ M. Rob.
ἰδὼν δὲ Ald.
ἰδὼν δὲ Turn.
γένναν εὖνιν αἰετοῦ Deinde
γένναν, νιν αἰετοῦ sic M.
γέννα νιν αἴετοῦ e correctione, quum antea fuisset
ἀπαιτοῦ, G.
γέννα νιν αἰςτοῦ Ald.
γέννα νῦν αἰετοῦ Rob.
γένναν εὖνιν αἰετοῦ praeclara emendatione Turnebus.
245.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-149
σπειράμασιν
245
σπειράμασιν G. Ald.
σπιράμασιν M. Rob.
σπειράμασι Turn.
246.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-150
ἀπορφανισμένους
246
ἀπορφανισμένους M. Turn.
ἀπορφανισμένους G. Ald. Rob.
247.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-151
ἐντελὴς Libri
247
ἐντελής. Id ad
γένναν refertur. Eleganter tamen Pauwius et Schützius
ἐντελεῖς.
248.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-152
θήραν πατρῴαν
248
θήρα πατρώα sic M.
θῆρα πατρώα, acuto accentu in
πατρώα e circumflexo facto, G.
θήρα πατρώα Ald. Scholiastes
οὐκ ἔστι γέννα ἐντελὴς ὥςτε τὴν πατρώαν θῆραν προςάγειν τῇ καλιᾷ. Itaque
θῆραν πατρώαν Rob.
θήραν πατρώαν Turn. Ineptum est reique de qua sermo est repugnat quod a Blomfieldio coniectum probat Dindorfius,
πατρῴοις.
προςφέρειν Deinde
προφέρειν G. Ald.
249.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-153
λέγω
249
λέγω Ald. Rob. Turn.
ἐγὼ M. G.
251.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-154
ἔχοντε
251
ἔχοντε M. Rob. Turn.
ἔχοντες G. Ald.
252-260.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-155
NA Hos novem versus Electrae tribui, ut Orestes novem versus habuerat.
252.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-156
σε Quamquam nihil est in hoc versu quod iure reprehendi possit, dubitari tamen potest an scripserit Aeschylus
252
τοῦ σε τιμῶντος μέγα.
253.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-157
ἀποφθείρας In
253
ἀποφθείρας M. diphthongum
ει ab alia manu ex
ι factam habet.
254.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-158
εὔθοινον
254
εὔθοινον G. Rob.
εὔθυνον, ad alteram syllabam
οι supra adscripto, M.
εὔθυνον Ald. Turn. Scholiastes
εὔθυνον διὰ τοῦ υ τὸ δίκαιον σημαίνει, διὰ δὲ τῆς οι καλὴν εὐωχίαν ἔχον γέρας, παρὰ τὸ θοίνην (sic M.)
256.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-159
εὐπιθῆ
256
ἔχοις vitium Aldinae: unde
ἔχοις Turn.
εὐπιθῆ recte Blomfieldius.
ἐπείθη M. Ceteri
εὐπειθῆ.
258.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-160
ἤμασιν
258
ἐνήμασιν M. G.
ἐπήμασιν Ald.
ἐνήμασι codex Robortelli.
ἐν ἡμασιν Rob.
ἐν ἤμασι Turn.
259.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-161
αἴρειας
259
δ᾽ ἂν αἴρειας Turnebus.
δαναρίας M. G. Ald. Rob.
260.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-162
κάρτα
260
κάρτα omittit Rob.
261.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-163
NA Choro haec tribuit Rob. Linea praefixa in M. Orestae persona adnotata in G. Ald. item in Turn. in folio recuso, quum in improbato omissa esset personae nota.
261
263.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-164
ἀπαγγείλῃ
263
ἀπαγγείλῃ G. (in quo ante correctionem fuerat
ἀπαγγείλει) et Turn.
ἀπαγγείλῃ M. Ald.
ἐπαγγείλῃ Rob. Porsonus scripsit
ἀπαγγελεῖ, quo non opus est.
264.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-165
ἴδοιμ'
264
ἴδοιμ' G. Ald. Turn.
ἴδοιμι M. Rob.
266.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-166
οὔτοι Personae nota omissa est in G. Ald. Turn. et, ut in hac tragoedia plerumque factum, in M.
266
ΟΡ. adscripsit Rob.
οὔτοι Turnebus.
οὔτι M. G. Ald. Rob.
268.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-167
κἀξορθιάζων
268
κἀξορθιάζων Turn.
κἀξουριάζων M. G. Ald.
κἀξορθριάζων Rob.
269.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-168
ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν
269
ὑφ' ἧπαρ θερμὸn Rob. et, ut videtur, M.
ὑφ᾽ ἧς παρθμὸν G. Ald. Turn.
271.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-169
λέγων In
271
λέγων primam litteram in litura habet G.
272.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-170
ἀποχρημάτοισι
272
ἀπόχρηματοῖσι M.
ἀποχρηματοῖσι G.
ἀποχρηματοῖσι Ald.
ἀποχρῆμα τοῖσι Turn. Vict.
ἀπώχρημα τοῖσι codex Robortelli.
ἀχρημάτοισι Rob. ex emendatione Sophiani.
ἀποχρημάτοισι Schützius et Porsonus. Hoc dicit, ut Schützius intellexit, occidere me iussit Apollo occisores patris, bonorum iactura exasperatum. Eodem modo v. 298.
χρημάτων ἀχηνία commemoratur.
275.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-171
μηνύματα Libri
275
μειλίγματα. Scholiastes
τῶν ἐχθρῶν μειλίγματα. αἱ κολάσεις γὰρ τῶν ἀδικούντων μειλίγματά εἰσι τῶν ἀδικηθέντων, εἰ τοὺς μὲν γὰρ πολίτας λιμώξειν ἐκ γῆς ἔφασκε πρὸς ἀφοσίωσιν Ἀγαμέμνονος, ὡς μὴ ἐκδικήσαντας, ἡμᾶς δὲ σωματικῶς φθαρῆναι. Rectissime Lobeckius ad Αi. v. 757. p. 340.
μηνύματα.
276.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-172
τὰς δ' αἰνῶν νόσους
276
τὰς δὲ νωνόσσους prius in M. scriptum erat: id eadem, ut videtur, manus in
τὰς δὲ τῶν νόσους mutavit.
τὰς δὲ νῶν, νόσους Rob.
τὰς δε νῶν νόσους G. Ald.
τάςδε νῶν νόσους Turn. Scholiastae explicationem ad v. 275. attuli. Non recte olim
νῶν in
τῶν mutandum esse putavi. Scribendum erat
τὰς δ᾽ αἰνῶν νόσους. Ita in Agamemnone v. 97.
τούτων λέξασ᾽ ὅ τι καὶ δυνατὸν καὶ θέμις αἰνεῖν, et v. 1449.
ἢ μέγα δώμασι τοῖς δ᾽ αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς, φεῦ φεῦ, κακὸν αἶνον ἀτηρᾶς τύχας ἀκορέστου. In incerta fabula fr. 305.
γένος μὲν αἰνεῖν ἐκμαθὼν ἐπίσταμαι Αἰθιοπίδος γῆς.
277.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-173
ἐπαμβατῆρας
277
ἐπαμβατήρας M. Ceteri
ἐπαμβατῆρας. Auratus
ἐπεμβατῆρας.
278.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-174
λειχῆνας
278
λειχῆνας Blomfieldius. Libri
λιχῆνας.
279.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-175
ἐπαντέλλειν Hunc versum afferunt Etym. M. p. 530, 51. Etym. Gud. p. 338. Zonaras p. 1236. Celsus V. 28, 19.
279
Vitiligo quoque, quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Ἀλφὸς vocatur ubi color albus est, fere subasper et non continuus, ut quaedam quasi guttae dispersae esse videantur: interdum etiam latius et cum quibusdam intermissionibus serpit. Μέλας colore ab hoc differt, quia niger est et umbrae similis: cetera eadem sunt. Λευκή habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. Alphos et melas in quibusdam variis temporibus et oriuntur et desinunt: leuce quem occupavit non facile dimittit.
ἐπαντέλλειν Rob. Turn. et grammatici.
ἐπαντέλλει M. G. Ald.
280.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-176
ἐφώνει Libri
280
ἄλλας τε φωνεῖ. Emendavit Stanleius sive potius Auratus.
Ἐρινύων Deinde
Ἐρινύων M. Ald. Rob.
Ἐριννύων erat in G. sed alterum
ν erasum est.
Ἐριννύων Turn.
281.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-177
πατρῴων Rob. e mala coniectura sua
281
ματρῴων. Codex eius, ut ceteri libri,
πατρῴων. Post hunc versum in libris hic legitur,
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν. Ad quem versum scholiastes haec adscripsit,
τὸν ἐν σκότῳ νῦν κινοῦντα τὴν ὀφρὺν λαμπρῶς ἡμᾶς ἐπεξιέναι ἔλεγεν. Suspiceris ante hunc versum, i. e. post
τελουμένας, aliquid excidisse. Et videbatur Dobraeo Adv. II. p. 27. eiusmodi versus interiisse,
τοιαῦτα πέμψειν εἶπε τὸν κατὰ χθονός. Sed videtur potius hic versus,
ὁρῶντα λαμπρὸn ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν, post v. 284. collocandus esse. Idem suspicatus est Blomfieldius.
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
59-73.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-29
Begründung (
δὲ wie 32) zu
φοβεῖται δέ τις τόδ᾽ εὐτυχεῖν: Die Entscheidung der strafenden Gerechtigkeit erschaut schnell die offenbaren Verbrecher; solche aber, deren Schuld sich im Zwielicht birgt, erwartet erst mit der Zeit die Strafe; andere aber deckt wirkungslose (d. h. die Bestrafung ver- eitelnde) Nacht. Der Mord ist offenbar durch das Blutmal, das nicht zerfliefst; der mit Seelenschmerz verbundene Aufschub bewirkt bei dem Mörder nur üppige Blüte der Krankheit (vgl. zu 381 ff.); kein Versteck giebt es für ihn und wenn alle Ströme der Erde sich vereinigen, können sie das Blutmal seiner Hand nicht rein waschen." Den drei Gliedern
ταχεία ἐν φάει,
χρονίζοντας ἐν μεταιχμίῳ σκότου,
ἄκραντος —
νύξ entsprechen die drei Glieder des Gegensatzes: immer sichtbare Spur (
ἐν φάει), Aufschub (
χρονίζοντας), Versteck (
νύξ). Anderes Unrecht wird bald gleich, bald spät, manchmal auch gar nicht bestraft, den Mord erwartet unter allen Umständen die Strafe. Aschylos liebt es, durch solchen Kontrast das Verbrechen des Mordes als das schwerste hervorzuheben. Vgl. zu
Ag. 990
und besonders
Eum. 648
Fesseln kann man lösen: der Tote aber steht nicht wieder auf; dafür allein hat Vater Zeus keine Sühne geschaffen; alles andere nimmt er nicht so schwer."
τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκ.
χρονίζοντας um des Versmarses willen statt der gewöhnlichen Wendung
τοὺς δὲ . .
χρονίζοντας. —
ἐν μεταιχμίω σκότου scil.
καὶ φάους, wie sich aus dem Vorhergehenden ergiebt. Vgl. Aristoph. Vö. 187
ἐν μέσω δήπουθεν ἀήρ ἐστι γῆς (scil.
καὶ οὐρανοῦ).
ἅπαξ ποθέν wie
Αg. 1004
πεσὸν ἅπαξ,
Eum. 651
ἀνδρὸς δ᾽ ἐπειδὰν αἷμ᾽ ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος. –
φόνος πέπηγεν: haec e populari quadam superstitione intellegenda sunt, ad nostram etiam aetatem propagata, qua maculam ex sanguine hominis iniuste caesi in terram effuso semper manere nec elui posse fingebant (Schütz).
διαφέρει, differt, hält hin. - Das dunkle Wort
παναρκέτας (vgl. zu
Eum. 529
) erklärt der Schol.
τῆς εἰς πάντα τὸν χρόνον ἀρκούσης αὐτῷ. Vgl. Suid.
παναρκέος·
τοῦ μεγάλου καὶ δυνατοῦ und
πανταρκής
Pers. 857
. Mit
βρύειν vgl.
ἀνθεῖ 1007. Genet. wie
Soph. Oed. K. 17
x
ρος . .
βρύων δάφνης ἐλαίας ἀμπέλου. Der Infin. steht konsekutiv.
νυμφικῶν ἑδωλίων wie
πωλικῶν εδωλίων
Sept. 441
von den
παρθε νῶνες. Als Versteck erscheint die Frauenwohnung auch Sol. eleg. 4, 30
εἰ καί τις φεύγων ἐν μυχῷ ᾖ θα λάμου, Eur. Iph.
Τ. 825
λόγχην .
ἐν παρθενῶσι τοῖσι σοῖς κεκρυμμέ νην.
πόροι τε πάντες κτ.: vgl Soph. Oed.
Τ. 1227
οἶμαι γὰρ οὔτ᾽ ἂν Ἴστρον οὔτε Φᾶσιν ἂν νίψαι καθαρμῷ τήνδε τὴν στέγην κτέ.
διαίνοντες, anfeuchtend, konnte Der hier mit
καθαίροντες erklärt werden, welches statt des ergänzten
ῥοαῖσιν in den Handschriften steht. ·
ᾐόνησαν: aus einer anderen Stelle des Asch. (frg. 366 Dind.) wird
γόνησας angeführt und mit
ἔλουσας erklärt. Der Potentialis der Vergangenheit steht ähnlich wie der s. g. gnomische Aorist.
74.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-30
ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν von der Knechtschaft, infolge deren sie von einer Stadt, ihrem Vaterlande, in eine andere Stadt abgeführt worden sind. Der Schol. verweist auf
ἀμφιμάτορας κόρους Eur. Androm. 466 (Geschwister, die von zwei Müttern, aber einem Vater stammen). Vgl. Hesych.
ἀμφιμήτορες·
οἱ ἐκ πολλῶν (vielmehr
ἐξ ἄλλων, wie Buresch verbessert)
μητέρων γεγονότες ἀδελφοί.
Αἰσχύλος Ηρακλείδαις. Vgl. auch
τῆς ἀναγκαίας τύχης
Soph. Ai. 485
.
76.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-31
ἐσᾶγον αἶσαν: vgl. Hom.
Ω 719
εἰσάγαγον κλυτὰ δώματα,
ζ 91
εἴ ματα . .
ἐσφόρεον μέλαν ὕδωρ, Eur. Hik. 876
χρυσὸν . .
οὐκ εἰσεδέξατ'
οἶκον, Iph.
Τ. 742
εἰσβήσω σκάφος, Hel. 1566
εἰσέθεντο σέλματα, Herc. 850
οὗ γέ μ᾽ εἰσπέμπεις δόμους.
77.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-32
Schol.
ἔστι δὲ παροιμία·
δοῦλε,
δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.
78.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-33
πρέποντα (
ἐστὶν ἐπ᾿ ἀρχᾶς βίου, es kommt mir zu bei der Abhängigkeit meines Lebens. Krüger I 68, 40, 4.
79.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-34
βία φρενῶν (mit innerem Widerstreben) wie
Sept. 599
,
Suppl. 806
βία καρδίας.
80.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-35
ὑφ᾽ εἱμάτων, um die Thranen zu verbergen (
κρυφαίοις πέν θεσιν 82).
81.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-36
δεσπόταν wie Eur. frg. 831
δακρύειν τοὺς προσήκοντας φίλους. Der Dativ
ματαίοισι τύχαις steht kausal (ob des frevlen Geschicks).
82.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-37
παχνουμένη: vgl. Hom. P 112
τοῦ δ᾽ ἐν φρεσὶν ἄλκιμον ἦτορ παχνοῦται, Hes. W. u.
Τ. 360
τό γ ἐπάχνωσεν φίλον ἦτορ, Eur. Hipp. 803
λύπῃ παχνωθείσ',
Ον. Her. XV 112 adstrictum gelido frigore pectus erat.
83-582.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38
erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.
83.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-39
δωμάτων εὐθήμονες: Schol.
εὖ τιθεῖσαι τὰ κατὰ τὸν οἶκον. Über den Gen. s. Krüger II 47,26,6.
86.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-40
κηδείους χοάς wie 536, Spenden zur Totentrauer, nicht
συγγενικάς, wie der Schol. erklärt. Vgl.
κηδείου τριχός 225 (Trauerhaar).
87.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-41
εὔφρονα, Verständiges, gut Gedachtes.
88.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-42
Vgl. Eur. Or. 116 nai otão'
ἐπ᾿ ἄκρου χώματος λέξον τάδε·
Ελένη σ᾿ ἀδελφὴ ταῖσδε δωρεῖται χοαῖς. —
πὰρ für
παρὰ ist zur Gewinnung eines für Äschylos geeigneteren Rhythmus (von H. Wolf) nach
Eum. 229
hergestellt.
92.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-43
τοῦτο τοὔπος, diese Bitte.
94.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-44
στέφη hier von den Spenden. Vgl. Soph.
Εl. 53
πατρὸς τύμβον . .
λοιβαῖσι πρῶτον καὶ καρατόμοις χλι δαῖς στέψαντες. Die Menschen verstehen gewöhnlich unter
ἴσα Gutes, hier aber werden
κακά daraus (Schol.
παρ᾽ ὑπόνοιαν·
ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν). Diese Pointe wird durch yè gehoben.
95.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-45
ἀτίμως, so dafs die Spende dem Toten nicht Ehre, sondern Unehre bringt und ihn gegen die Spenderin erbittert.
ώσπερ οὖν wie 887.
97.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-46
καθάρμαθ'. .
πάλιν (retro)
δικοῦσα (hinter mich werfend) ..
ὄμ μασιν:
τοῦτο πρὸς τὸ παρ'
Αθηναίοις ἔθος,
ὅτι καθαίροντες οἰκίαν ὀστρακίνῳ θυματηρίῳ ῥίψαντες ἐν ταῖς τριόδοις ἀμεταστρεπτεὶ ἀνεχώρουν. Vgl. Theokr. 24, 93
συλλέξασα κόνιν πυρὸς ἀμφιπόλων τις ῥιψάτω εὖ μάλα πᾶσαν ὑπὲρ ποταμοῖο φέ ρουσα ῥωγάδος ἐκ πέτρας ὑπερούριον,
ἂψ δὲ νέεσθαι ἄστρεπτος, Verg. Ecl. VIII 101 rivoque fluenti transque caput iace; nec respexeris, Ovid Fast. V 437 ff. Auch in Deutschland findet sich die Sitte, dafs man Unglück bedeutende Dinge hinter sich über das Haus weg wirft, ohne umzuschauen.
99.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-47
μεταίτιαι wie 872
ἀναίτιαι. Blomfield setzt an beiden Stellen die gebräuchliche Form. Aber vgl. 909
παραιτία,
Soph. Trach. 447
τῇ μεταιτία und zu
Ag. 1527
.
100.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-48
νομίζομεν, vgl.
βίον νομίζων 1001.
102.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-49
Schol.
ἀντὶ τοῦ οὐδὲν πείσεσθε παρὰ τὸ μόρσιμον.
104.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-50
Der unnütze und in den Worten
εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον (si quid novisti rectius istis Hor. epist. I 6, 67) hier unpassende Vers scheint von Schütz mit Recht als Interpolation bezeichnet worden zu sein. Vgl. auch 107.
107.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-51
Dicas velim pro ea quam profiteris erga patris sepulcrum reverentia (Schütz). Vgl.
Soph. Oed. T. 205
ὥσπερ μ'
ἀραῖον ἔλαβες,
ὧδ',
ἄναξ,
ἐρῶ.
108.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-52
κεδνά: vgl. Eur. Or. 1138
κέδν᾿ ἀρώμενοι τυχεῖν.
110.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-53
αὐτήν (dich selbst): zu
Ag. 827
.
111-112.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-54
σοὶ τἄρα d. i. du gehöret zu denen, welche den Agisthos hassen. Der furchtsame Chor (vgl. 872) bestätigt es nicht direkt:,,das lege dir in Gedanken nach eigenem Wissen zurecht".
113.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-55
τῇδε στάσει: Schol.
τῇ συ στάσει ἡμῶν. Vgl.
Ag. 1105
,
Cho. 456
,
Eum. 311
.
114.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-56
ὅμως gestellt wie
Pers. 298
λέξον καταστάς,
κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως. Krüger II 56, 13, 2.
115.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-57
εὖ τοῦτο, scil.
ἔλεξας.
116.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-58
τοῖς αἰτίοις wird mit
αὐτοῖς 118 wieder aufgenommen.
118.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-59
ἐλθεῖν: aus dem vorhergehenden
τί φῶ; ergänzt sich
εἰπέ (bete, wünsche).
119.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-60
δικαστὴν ἢ δικηφόρον:
κριτὴν ἢ τιμωρόν Schol. Es bedarf des Richters nicht, weil die Schuld offenkundig ist.
120.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-61
Schlichtweg etwa so dich ausdrückend" u. s. w. Meineke vermutet
ἁπλῶς πιφαύσκουσ'.
121.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-62
εὐσεβῆ θεῶν πάρα, so dafs kein
νεμεσᾶν von Seite der Götter eintritt.
122.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-63
πῶς δ᾽ οὐκ εὐσεβές ἐστι παρὰ θεῶν,
τὸν ἐχθρὸν ἀνταμεί βεσθαι κακοῖς. Vgl. Archiloch. frg. 65
ἓν δ᾽ ἐπίσταμαι μέγα τὸν κακῶς τι δρῶντα δεινοῖς ἀνταμείβεσθαι κακοῖς uud zu Eur. Med. 809.
124.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-64
ἄρηξον, welches in der Handschrift fehlt, ist von Klausen er- gänzt.
κηρύξας ἐμοί, indem du für mich laut ihnen zurufst, dafs .. sollen. Vgl. Soph.
Εl. 1066
ὦ χθο νία βροτοῖσι Φάμα,
κατά μοι βόασον οἰκτρὰν ἔπα τοῖς ἔνερθ'
Ατρεί δαις κτέ.
126.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-65
ἐπισκόπους: zu 1.
128.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-66
κῦμα (
κύημα Schol.)
λαμβάνει, von dem Samen befruchtet wird. Ebenso
Eum. 662
.
129.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-67
χέρνιβας,
λοιβάς,
χοάς,
λουτρά. Vgl. Soph.
Εl. 84
πατρὸς χέοντες λουτρά.
131.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-68
πεισμ᾽ ἄναψον: knüpfe für unser irrendes Schifflein (132) ein Haltseil an im Hause. Vgl. Eur. Med. 770
ἐκ τοῦδ᾽ ἀναψόμεσθα πρυμνήτην κάλων, Herc. 478
ὡς ἀνημμένοι κάλως πρυμνησίοισι βίον ἔχοιτ᾽ εὐδαίμονα, Anthol. XII 159
ἐν σοὶ τἀμά,
Μυΐσκε,
πρυμνήσι”
ἀνῆπται, Julian Caes. p. 54
πείσμα καὶ ὅρμον ζῶντι σαυτῷ παρασκευάζων, Heliod. Aeth. VÍI p. 351
πᾶν πείσμα διέρρηκται,
πᾶσα ἐλπίδος ἄγκυρα παντοίως ἀνέσπασται.
132.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-69
πεπραμένοι, übers Meer verkauft. Vgl. 253. Da Elektra wie eine Sklavin gehalten ist (135), fühlt sie ihr Los dem des Orestes gleich.
135.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-70
ἀντίδουλος wie
ἀντίπαις
Eum. 38
.
136.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-71
φεύγων ἐστίν, das s. g.
σχῆμα Χαλκιδικόν, vgl. 238,
Eum. 549
προτίων καὶ αἰδόμενος ἔστω.
137.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-72
πόνος von dem durch Arbeit Erworbenen, wie
Pers. 753
πολὺς πλούτου πόνος, Eur. Ion 1088
ἄλλων πόνον εἰσπεσών. ·
χλίουσι, sie lassen sich's wohl sein, sie schwelgen.
μέγα wie
τιμᾶν μέγα 254,
Εum. 994,
σεβίζειν μέγα
Eum. 12
.
138.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-73
σὺν τύχῃ τινί (mit solchem Glücke wie ich es im Sinne habe), vgl.
Sept. 459
σὺν τύχῃ δέ τῳ, Soph.
Αi. 853
σὺν τάχει τινί,
Oed. T. 80
ἐν τύχῃ γέ τῳ.
140.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-74
Der Akk.
σωφρονεστέραν ..
εὐσεβεστέραν schliefst sich an den Infin. an. Doch vgl. Anhang. Ansprechend vermutet F. W. Schmidt
σωφρονεστέραν τρόπους, da
πολύ matt und unpassend ist.
143.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-75
τιμωρόν σου, einer der dich rächt.
144.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-76
Wenn
δίκην richtig ist, mufs es als Apposition zum Inhalt des Satzes betrachtet werden. Vgl. Krüger I 57, 10, 10. Man erwartet
ἀνταμύνασθαι oder
ἀντιτίσασθαι δίκην, wobei
δίκην Akk. des inneren Objekts und
τιμάορον Subjekt wäre. Weil denkt an den Ausfall eines Verses:
δίκην |
τίνοντας ὧν ἔδρασαν ἀξίαν κακῶν.
145.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-77
Die gute Bitte geht voraus und folgt nach; die schlimme, welche den Mördern (
κείνοις) gilt, steht in der Mitte. Die fromme Beterin kann nicht mit schlimmen Worten enden.
147.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-78
Pers. 225
ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος.
150.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-79
ἐπανθίζειν: Schol.
στέφειν ὡς ἄνθεσιν, scil.
χοάς. Vgl.
Pers. 622
ἀλλ᾽,
ὦ φίλοι,
χοαῖσι ταῖσδε νερτέρων ὕμνους ἐπευφημεῖτε.
151.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-80
Schol.
ὅτι (d. i.
σημείωσαι ὅτι ἐπ᾽ ἀποθανόντος παιᾶνα εἶπεν κακῶς.
καὶ Εὐριπίδης (Alk. 424)
παιᾶνα τῷ κάτωθεν ασπόνδῳ θεῷ. Vgl. Soph.
Οed.
Τ. 5
ὁμοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων und
Ag. 650
.
152-163.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-81
Dieses (nach der Überlieferung wenigstens) nicht antistrophische Lied, dessen Mafs Dochmien untermischt mit Kretikern und Jamben bilden, wird, wie es scheint, von dem Koryphaios allein oder von dem Koryphaios als Halbchorführer und (von 158 an) von dem anderen Halbchorführer vorgetragen, während die übrigen Choreuten den Gesang mit dem Ausdruck des Schmerzes begleiten.
152.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-82
Schol.
καναχηδὸν δακρύετε von dem Rieseln der Thränen. Vgl. Eur. Hipp. 1464
πολλῶν δακρύων ἔσται πίτυλος.
153.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-83
μελόμενον (angelegen, lieb): Eur. Iph.
Τ. 182
μοῦσαν νέκυσι με λομέναν, Phoen. 1302
Ζαχὰν μελομέναν νεκροῖς.
154.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-84
πρὸς (an)
τόδ᾽ ἔρυμα gehört zu
κεχυμένων.
ἔρυμα:
τὸν τάφον Schol. Der Grabhügel ist ein Schutz und Schirm (
Eum. 704
,
Suppl. 87
), der Schlimmes abwehrt und des Guten Sühne herbeifleht.
κακῶν ἀπότροπον wie 42. -Wegen
ἐπεύχετον mit dem Objekt
ἄγος zu
Ag. 1075
. Doch ist die Lesart unsicher. Vgl. Anhang.
156-157.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-85
σέβας (Gegenstand der Ver - ehrung)
μοι wie Eur. Iph.
Α. 633
ὦ σέβας ἐμοὶ μέγιστον,
Αγαμέμνων ἄναξ. Vgl.
Ag. 520
.
κλύε (nämlich die Klagen)
ἐξ ἀμαυρᾶς φρε νός (welche kommen umdunkelter Seele). aus gramVgl.
Ag. 551
.
160.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-86
Ein Ares (ein Rächer, der Blut vergierst, zu
Ag. 1511 f.
), welcher thatkräftig sowohl von dem Bogen als von dem Schwerte Gebrauch macht.
Σκυθικά παλίν τονα βέλη: nach einem Bruchstück des Agathon bei Athen. X p. 454 d
Σκυθικῷ τε τόξῳ τὸ τρίτον (der dritte Buchstabe des Namens
Θησεύς)
ἦν προσεμφερές war der skythische Bogen einem nicht unähnlich, weil dessen Enden stark aufwärts gebogen waren.
παλίντονα τόξα auch Hom.
Θ 266, Herod. VII 69,
Soph. Trach. 511
.
σχέδια αὐτόκωπα βέλη, die Waffe für den Nahkampf, die man gleich am eigenen Griff fafst, nicht erst durch andere Mittel, wie den Pfeil durch den Bogen, in Bewegung setzt. Zu
αὐτόκωπα vgl. Hesych.
αὐτόλαβον·
ἑαυτοῦ λαβὴν ἔχον.
165.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-87
Aristot. Poet. c. 16 p. 1455ª 4
τετάρτη δὲ (scil.
ἀναγνώρισις)
ἡ ἐκ συλλογισμοῦ,
οἷον ἐν Χοηφόροις,
ὅτι ὅμοιός τις ἐλήλυθεν,
ὅμοιος δὲ οὐ δεὶς ἀλλ᾽ ἢ ὁ Ὀρέστης,
οὗτος ἄρα ἐλήλυθεν.
166.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-88
ὀρχεῖται: ebenso wird 1022 F. das Herzklopfen als ein Tanz des Herzens, der das Spiel der Furcht begleitet, bezeichnet.
169.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-89
εὐξύμβολον . .
δοξάσαι, vgl.
Prom. 792
οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε, Aristoph. V. 1713
οὐ φατὸν λέγειν.
170.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-90
Suppl. 365
σὺ δὲ παρ᾽ ὀψιγόνου μάθε γεραροφρονῶν.
171.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-91
ὅστις κείραιτο: zu
Ag. 625
. Elektra will den Gedanken des Chors auf Orestes lenken: „Ich allein könnte die Locke geweiht haben und thatsächlich gleicht die Locke meinen Haaren; da ich es nicht gethan habe, wie ihr wilst, muls man an Orestes denken.“ Vgl. Soph.
Εl. 907
ἐξεπίσταμαι (Chrysothemis, welche die Locke gefunden hat, spricht)
μή του τόδ'
ἀγλάισμα πλὴν κείνου μολεῖν.
τῷ γὰρ προσήκει πλήν γ᾽ ἐμοῦ καὶ σοῦ τόδε κἀγὼ μὲν οὐκ ἔδρασα,
τοῦτ᾽ ἐπίσταμαι οὐδ᾽ αὖ σύ κτέ. und dazu Schol.
τὸ μὲν ἀπὸ τῆς ὄψεως τοῦ βοστρύχου κινεῖσθαι ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν γελοῖον·
πιθανῶς οὖν ἐπάγει,
ὅτι οὐδενὶ ἄλλῳ ἢ τῷ πάνυ συνημ μένῳ κατὰ γένος τὰ τοιαῦτα προσήκει.
173.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-92
ὅδε,
ὁ πλόκαμος.
ρος hier s. v. a.
ὅμοιος.
ὁμόπτε
175.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-93
αὐτοῖσιν (Krüger I 43, 1, 3)
ἡμῖν mit der bei Ausdrücken der Gleichheit geläufigen Brachylogie. Vgl. Hom. P 51
κόμαι Χαρίτεσσιν ὁμοῖαι. Die Kritik, welche Euripides
El. 527
an diesem Erkennungsmittel übt:
χαίτης πῶς συνοίσεται πλόκος,
ὃ μὲν παλαίστραις ἀνδρὸς εὐγενοῦς τραφείς,
ὃ δὲ κτενισμοῖς θῆλυς;
ἀλλ᾽ ἀμήχανον.
πολλοῖς δ᾽ ἂν εὕροις βοστρύχους ὁμοπτέρους καὶ μὴ γεγῶσιν αἵματος ταὐτοῦ,
γέρον, ist zwar an und für sich gerechtfertigt, läfst aber die Naivetät der Äschyleischen Poesie aufser acht.
176.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-94
μῶν ..
ᾖ wie
μὴ ᾖ (Krüger I 54, 8, 13), am Ende ist es u. s. w.
μῶν οὖν wie Eur. Androm. 82 u. a.
179.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-95
ἔπεμψε, welches im Gegensatz zu
μολείν steht, ist zu betonen.
κουρίμην χάριν πατρός (als Liebesgabe von abgeschnittenen Haaren für den Vater) wie 4tos
εὐκταίαν χάριν
Ag. 1386
.
182.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-96
προσέστη καρδίαν : zu
Ag. 825
. men.
184-185.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-97
δίψιοι σταγόνες von den ,heifsen" Thränen.
ἄφρακτοι: der Thränenstrom ist nicht zu
hem
δυσχίμου
πλημμυρίδος: der unaufhaltsam hervorbrechende Thränenstrom erinnert an eine stürmisch bewegte Flut. Eur. Alk. 184
πᾶν δὲ δέμνιον ὀφθαλμοτέγκτῳ δεύεται πλημμυρίδι.
188.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-98
νιν, scil.
πλόκαμον.
189-190.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-99
ἐπώνυμον φρόνημα:
Sept. 523
ὠμόν,
οὔτι παρθένων ἐπώνυμου,
φρόνημα, Soph.
Εl. 1194
μήτηρ καλεῖται·
μητρὶ δ᾽ οὐδὲν ἐξισοῖ.
191.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-100
ἄντικρυς (ins Gesicht, entschieden): Hom.
Η 362
ἄντικρυ δ'
ἀπόφημι.
192.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-101
ἀγλάϊσμα (Grabesschmuck): vgl. Soph.
Εl. 908
καὶ νῦν θ᾽ ὁμοίως καὶ τότ᾽ ἐξεπίσταμαι μή του τόδ᾽ ἀγλάϊσμα πλὴν κείνου μολεῖν.
193.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-102
Elektra hat
οὐκ ἔχω im Sinne, verschweigt aber das ungünstige Wort.
194.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-103
εἶχε, scil.
ὁ πλόκαμος.
195.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-104
ἐκινυσσόμην (hin- und herschwankte), vgl. Krüger 1 54, 8, 8.
196.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-105
εὖ σάφα wie
Pers. 786
εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστε. Vgl. zu
Ag. 1395
und
Eum. 520
.
ή: das zweite Glied wird anders gewendet, so dafs die Abhängigkeit von Der
(kon
σάφ᾽
ἦν wegfällt. sekutive) Infin.
ἀποπτύσαι hängt von
εὖ σάφ'
ἦν in dem Sinne eine sichere Entscheidung gegeben wäre" ab.
199.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-106
ἄγαλμα τιμήν ist Apposition zum Inhalt des Satzes (
συμπενθεῖν). Vgl. 509 und zu
Ag. 235 f.
204.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-107
Euripides (
El. 534
) kritisiert auch dieses Erkennungsmittel:
πῶς δ᾽ ἂν γένοιτ'
ἂν ἐν κραταιλέῳ πέδῳ γαίας ποδῶν ἔκμακτρον;
εἰ δ᾽ ἔστιν τόδε,
δυοῖν ἀδελφοῖν ποὺς ἂν οὐ γένοιτ᾽ ἴσος,
ἀνδρός τε καὶ γυναικός,
ἀλλ᾽ ἄρσην κρατεῖ.
205.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-108
Dieser Vers ist vor 209 unnütz. Ohnedies ist
o
μolo und auch
ποδῶν überfüssig.
208.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-109
πτέρναι . .
ὑπογραφαί (Fersen und Umrisse der Fufssohlen) ist Apposition zu
στίβοι (Angabe der Teile). Und
μετρούμεναι schliefst sich an die Apposition statt an
στίβοι an. In
210-211.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-110
δὶς καταφθορά von der peinlichen Ungewissheit. Gegensatz dazu steht
εἰδότας 200, zu dem jedoch auch der Satz
οἵοισιν ..
στροβούμεθα gehört. -
σμικροῦ . .
πυθμήν: an die Stelle des eigentlichen Ausdrucks tritt ohne weiteres das Gleichnis. Vgl. die schöne Wendung 246 ff.
211-212.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-111
τὰ λοιπὰ (Akk., zu 707)
τυγχάνειν καλῶς,
τοῖς . .
ἐπαγγέλ λούσα (den Göttern Bitterfüllung anmeldend d. h. den Göttern dankbar ankündigend, dafs die Bitten in Erfüllung gehen, und damit sich zur Darbringung der gelobten Opfer verpflichtend). Was du erflehst, erfüllt sich bereits; danke den Göttern dafür und bitte nur, dafs auch weiterhin dir alles nach Wunsch gehe." Vgl. 217.
213.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-112
τίνος γὰρ ἤδη ἐπέτυχον ὑπὸ θεῶν ὅτι εἶπες τὰ λοιπά"; Schol.
τί κυρῶ: zu 707.
ἕκατι δαιμόνων, um der Götter willen, quod ad deos attinet.
214.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-113
ὧνπερ (
εἰς ὄψιν ἥκειν).
215.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-114
Zu dem Gebrauch von
συνειδέναι (um die That oder den Zustand eines anderen wissen) vgl. Xen. Anab. VII 6, 18
σύνοιδέ μοι εἰ ἐπιορκῶ, Plat. Phaed. p. 92 D
ἐγὼ τοῖς διὰ τῶν εἰκότων τὰς ἀποδείξεις ποιουμένοις λόγοις ξύνοιδα οὖσιν ἀλαζόσιν.
216.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-115
ἐκπαγλουμένην:
ἐκπάγλως θαυμάζουσαν Schol., viel Aufhebens, grofses Wesen machend.
σύνοιδα ist hier wie
οἶδα bebandelt. Vgl. Krüger § 56, 7, 6.
217.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-116
πρός, in Hinsicht auf.
220.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-117
κατ᾿ αὐτοῦ: zu
Ag. 827
.
221.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-118
ἐν κακοῖσι γελᾶν s. v. a.
και κοῖσιν ἐγγελᾶν. Vgl. Soph.
Αnt. 551
γέλωτ᾽ ἐν σοὶ γελῶ und zu
Ag. 1612
.
222.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-119
Soph.
Εl. 1200
ΗΛ.
μόνος βροτῶν νυν ἴσθ᾽ ἐποικτείρας ποτέ.
ΟΡ.
μόνος γὰρ ἥκω τοῖς ἴσοις ἀλγῶν κακοῖς.
223.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-120
Soll ich annehmen, daſs du mit solchen Äufserungen dich als Orestes ausgeben willst?"
224.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-121
αὐτὸν ἐμὲ ὁρῶσα.
226.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-122
ἀναπτεροῦσθαι wie
φόβος μ᾿ ἀναπτεροῖ
Εur.
Suppl. 89
,
ἀνε πτερῶσθαι καὶ πεποτῆσθαι τὰς φρένας Aristoph. Vö. 1445,
ἀνεπτάμαν Soph.
Αi. 693,
πέτῃ Eur. Bakch. 332 durch Freude, Furcht oder Hoffnung in die höchste Aufregung und Spannung versetzt werden, so dafs man alle Fassung verliert. Die Fassung wieder gewinnen
καταστῆναι
Pers. 298
λέξον καταστάς
229-230.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-123
Orestes sagt:,,Uberzeuge dich, dafs von dieser Stelle meines Hauptes die Locke abgeschnitten ist, die du bereits als Locke deines Bruders wegen der Ähnlichkeit mit deinen Haaren anerkannt hast."
τομή die Stelle des Haares, wo die Locke abgeschnitten ist. Vgl. Hom.
Α 235
σκήπτρον,
τὸ μὲν οὔ ποτε φύλλα καὶ ὄζους φύσει,
ἐπεὶ δὴ πρῶτα τομὴν ἐν ὄρεσσι λέλοιπεν.
230.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-124
ἰδοῦ δέ wie
σκέψαι μὲν σκέψαι δέ, zu 372. Gegen den Witz des Euripides (
El. 541
)
οὐκ οἶσθ᾽,
Ορέστης ἡνίκ᾽ ἐκπίπτει χθο-
νός,
νέαν μ'
ἔτ᾽ οὖσαν;
εἰ δὲ κἄκρεκον πέπλους,
πῶς ἂν τότ᾽ ὢν παῖς ταὐτὰ νῦν ἔχοι φάρη,
εἰ μὴ ξυναύξοινθ᾽ οἱ πέπλοι τῷ σώματι; bemerkt der Schol.:
οὐ πάντως ἐν τῷ νῦν χιτῶνι,
ἀλλ᾿ εἰκὸς αὐτὸν ἔξωθεν ἔχειν παιδικὸν σπάργανον.
231.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-125
σπάθη: Hesych.
σπάθημα·
πύκνωμα,
ἀπὸ τῶν ταῖς σπάθαις κατακρουόντων τὰ ὕφη.
θήρειον γραφήν: solche Buntstickerei kennt schon Hom.
τ 228
ἐν προτέροισι πόδεσσι κύων ἔχε ποικίλον ἑλλόν,
ἀσπαίροντα λάων. Vgl. Eur. Iph.
Τ. 814, Ion 1146 ff., Hek. 470 f., Poll. VII 55
ὁ δὲ κατάστικτος χιτών ἐστιν ὁ ἔχων ζῷα ἢ ἄνθη ἐνυφασμένα.
καὶ ζῷωτὸς δὲ χιτὼν ἐκαλεῖτο καὶ ζωδιωτός.
232.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-126
Vgl. Herod. I 119 idov dè
οὔτε ἐξεπλάγη ἐντός τε ἑωυτοῦ γίνεται, Hom.
χ 411
ἐν θυμῷ,
γρηῦ,
χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδ'
ὀλόλυξε. Orestes kommt einem heftigen Ausbruch freudiger Überraschung zuvor. Damit vermeidet der Dichter die Notwendigkeit, starke Farben aufzutragen.
237.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-127
Soph.
Αi. 1004
ὦ δυσθέατον ὄμμα (so ruft Teukros beim Anblick des toten Bruders).
μοίρας, partes, Rollen.
238.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-128
ὁ δέ ἀντὶ τοῦ γάρ Schol. Vgl. zu
Ag. 437
. Die Stelle enthält eine Nachahmung von Hom. Z 429
Εκτωρ,
ἀτὰρ σύ μοι ἐσσὶ πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ ἠδὲ κασίγνητος,
σὺ δέ μοι θαλερὸς παρακοίτης.
Ζυ ἔστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον vgl. 692, Aristoph. Frie. 334
μοι '
στ᾿ ἀναγκαίως ἔχον, Antiphan. com. frg. 53, 3
ὁδόν,
ἣν πᾶσιν ἐλθεῖν ἔστ'
ἀναγκαίως ἔχον, Eur.
Suppl. 527
τί τούτων ἐστὶν οὐ καλῶς ἔχον.
239.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-129
Statt des einfachen
μητέρα (
προσαυδῶν) folgt eine neue Wendung.
241.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-130
της ὁμοσπόρου scil.
στέργηθρον ἐς σέ μοι ῥέπει.
242.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-131
πιστὸς . .
ἦσθα, weil du dich entschlossest zu meiner Erlösung hieherzukommen.
235.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-132
Beweinte (d. h. unter Thränen ersehnte) Hoffnung.
δακρυτός als fem.: zu
Ag. 598
.
σπέρματος ist als relat. Gen. von
σωτήριος abhängig. Vgl.
πόνων θελκτήριος 666,
λυμαντήριον οἴκων 760,
δειμάτων λυτήριον 816, auch
δέσμιον σέθεν
Eum. 306
. Krüger II 47, 26, 7. Durch
σπέρματος σωτήριος wird bezeichnet, dafs sich die Hoffnung auf Erhaltung des Geschlechts bezieht.
236.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-133
ἀλκῇ πεποιθώς:
Suppl. 355
ἀλκᾷ πίσυνος, Hom. E 299
λέων ως ἀλκὶ πεποιθώς.
243.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-134
μόνον, vgl.
οἷον
Ag. 136
,
μόνον θεοὶ σῴζοιεν
Soph. Phil. 528
.
σὺν τῷ τρίτῳ: er wird an drit- ter Stelle genannt als
Ζεὺς σωτήρ.
Eum. 761
Παλλάδος καὶ Λοξίου ἕκατι καὶ τοῦ πάντα κραίνοντος τρίτου σωτῆρος und zu
Ag. 257 f.
246.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-135
Hier (vgl. 203) wird zuerst das Gleichnis ohne Vermittlung gegeben, diese aber 251 mit
οὕτω δὲ καὶ nachgebracht. Vgl.
Ag. 76
u. 334.
αἰετοῦ πατρός, des alten Adlers.
πατρός steht in Gegensatz zu
γένναν, erinnert aber gleich an die Beziehung des Gleichnisses.
247.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-136
Mit
πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν vgl.
σπείραις πολυπλόκοις Eur. Med. 481. In betreff der Feindschaft des Adlers und des Drachen vgl. Hom. M 200 ff., Aristot. Tiergesch. [
Χ 1
ἔστι δὲ ἀετὸς καὶ δράκων που λέμια·
τροφὴν γὰρ ποιεῖται τοὺς ὄφεις ὁ ἀετός.
248.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-137
τοὺς δέ, als ob
παῖδας statt
γένναν vorherginge.
ἐν-
249-250.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-138
νῆστις: zu
Ag. 203
.
τελεῖς, ausgewachsen, függe (
ὥστε προσφέρειν).
θήραν πατρῴαν, was der alte Adler für die Jungen fing.-
σκηνήμασιν:
τῇ καλιᾷ Schol.
252.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-139
πατροστερή passivisch wie
βιοστερῆ Soph. Oed.
Κ. 747,
κρατὶ ὀμματοστερεί ebd. 1260, dagegen hat
ἀργυροστερή unten 1000 aktive Bedeutung wie
ὀμματοστερής
Eum. 941
.
γόνος, proles.
253.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-140
Vgl. zu 132.
254.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-141
καὶ: und nicht blofs Mitleid, sondern auch das eigene Interesse mufs dich bestimmen uns zu helfen.
Sept. 76
γένεσθε δ'
ἀλκή·
ξυνὰ δ᾽ ἐλπίζω λέγειν·
πόλις γὰρ εὐ πράσσουσα δαίμονας τίει.
256.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-142
ὁμοίας, die ebenso reichlich spendet.
εὔθοινον wie
θοίναις
Prom. 546
von Opfermahlzeiten gesagt ist. Zum Gedanken Hom. A 40
ἢ εἰ δή ποτέ τοι κατὰ πίονα μηρί ἔκης ταύρων ἠδ᾽ αἰγῶν,
τόδε μοι κρήηνον ἐέλδωρ.
257.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-143
out
ε .. outɛ: zu
Ag. 76
. Doch hat man nicht den gleichen Fall wie etwa Eur. frg. 194
ἐγὼ γὰρ οὔτε ναυτίλον φιλῶ τολμῶντα λίαν οὔτε προστάτην χθονός, weil hier eine Beziehung auf das vorhergehende Gleichnis vorliegt.
σήματ᾽ εὐπιθῆ: der Adler (
αἰετὸς ὑψιπέτης) ist der wichtigste Weissagevogel. Hom.
Θ 247
αὐτίκα δ᾽ αἰετὸν ἧκε,
τελειότατον πετεηνῶν,
Μ 201,
Ν 822,
Ω 292
αἴτει δ᾽ οἰωνὸν ταχὺν ἄγγελον,
ὅς τε οἱ αὐτῷ φίλτατος οἰωνῶν,
καί εὖ κράτος ἐστὶ μέγιστον, 315,
β΄ 146,
ο 161,
ν 243 —
αὐανθείς·
ξηρανθείς Hesych.
260.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-144
ἀρήξει:
ἐπιμελήσεται τῶν βωμῶν Schol. In anderem Sinne
πόλει τ᾿ ἀρήγειν καὶ θεῶν ἐγχωρίων βωμοῖσι
Sept. 14
. —
βουθύτοις ἤμασιν: zu
Ag. 1592
.
261.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-145
κόμιζε:
ἐπιμελείας ἀξίου Hesych. Hom. Z 490
τέ᾽ αὐτῆς ἔργα κόμιζε,
ο 113
ὣς ἐμὲ κεῖνος ἐνδυ κέως ἐκόμιζε. Das Objekt zu
κόμιζε ergiebt sich aus dem folgenden Satze (
δόμον).
264.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-146
ὦ τέκνα nach
ὦ παῖδες als Ausdruck zärtlicher Bitte. Vgl. 895.
265.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-147
γλώσσης χάριν s. v. a.
γλώσση χαριζόμενος (nur um zu reden, aus Schwatzhaftigkeit,
μὴ δυνάμενος ἐχεμυθεῖν Schol.), vgl. Hes. W. und
Τ. 709
μηδὲ ψεύδεσθαι γλώσ σης χάριν,
Soph. Ant. 371
τόλμας χάριν, Eur.
Οr. 1514
γλώσσῃ χαρίζῃ,
τἄνδον οὐχ οὕτω φρονῶν. Porson setzt
απαγγελεί wegen
πεύσεται. Aber durch den Konj.
ἀπαγγείλη wird die Befürchtung dessen ausgedrückt. Eur.
266.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-148
οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε: Med. 163
ὅν ποτ᾽ ἐγὼ νύμφαν τ᾿ ἐσίδοιμ᾽ αὐτοῖς μελάθροις διακναιομένους, scherzhaft Aristoph. Ach. 1156
ὃν ἔτ᾽ ἐπίδοιμι τευθίδος δεόμενον.
267.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-149
ἐν κηκίδι πισσήρει, im Qualm des Fichtenbarzes, weil der Scheiterhaufen aus dem Holz der Pechfchte (
πεύκη) errichtet wurde.
268.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-150
οἴτοι προδώσει (
με) wie
οὔ τοι προδώσω (
σε)
Eum. 64
.
σθενής wie
Eum. 61
Λοξία μεγασθενεῖ.
μεγα-
270.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-151
ἐξορθιάζων:
ἀνατεταμένα βοῶν Schol.
271.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-152
Vgl.
Eum. 469 f.
, Attius Epigonis frg. VI R. qui nisi genitorem ulso (s. v. a. ultus fuero), nullum meis dat finem miseriis.
ὑφ᾽ ἧπαρ, „ins Herz.
Soph. Ant. 1315
παίσασ᾽ ὑφ᾽ ἧπαρ αὐτόχειρ αυτήν,
Ag. 440
, 783.
θερμόν steht proleptisch.
Soph. Ant. 88
θερμὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις.
272.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-153
μέτειμι: zu
Ag. 1666
. -
τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους, eine kurze, immerhin verständliche Ausdrucksweise. Doch möchte man
του φόνου τοὺς αἰτίους, wie Heimsöth, oder
τοὺς παλαμναίους πατρός oder
τοῦ πατρὸς μιαιφόνους, wie Stadtmüller vermutet hat, erwarten.
273.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-154
τρόπον τὸν αὐτόν: 887
δόλοις ὀλούμεθ᾿ ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν, 554 1.
274.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-155
Die Partie 274-295, welche durch eigentümliche und starke Färbung des Ausdrucks auffällt und mit 1030 f.
οὐκ ἐρῶ τὴν ζημίαν·
τόξῳ γὰρ οὔτις πημάτων προσίζεταιnicht in Einklang steht, scheint Dindorf mit Recht als spätere Einlage bezeichnet zu haben.
ἀποχρημάτοισι .
ταυρούμενον (scil.
ἐμέ erklären Pauw, Hermann, Dindorf u. a.,,in Entrüstung wegen des mir entzogenen väterlichen Erbes". Aber der Gegensatz, der in den folgenden Worten
αὐτὸν τῇ φίλῃ ψυχῇ liegt, weist auf folgenden Sinn hin:,,durch Strafen, die nicht mit Geld, sondern mit dem eigenen lieben Leben zu büfsen sind, wild gemacht, aufgeregt", so dafs
ζημίαις sich auf die Drohungen des Apollon bezieht. Mit
ταυρούμενον vgl. Eur. Med. 92
ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην, 188
τοκάδος δέργμα λεαίνης ἀποταυροῦται δμωσίν (diese Beziehung auf den Blick ist natürlicher).
275-276.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-156
αὐτόν με τίσειν τάδε (scil.
τὸ μὴ μετιέναι τὸν τοῦ πατρὸς φό νον)
τῇ φίλῃ ψυχῇ (abhängig von
τίσειν, büfsen mit) steht, wie gesagt, in Gegensatz zu
ἀποχρημάτ τοισι.
ἔχοντα κτἑ., d. i. indem über mich viel Unheil komme".
277-278.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-157
„,Den Groll der gekränkten Abgeschiedenen aus der Erde den Angehörigen in Aussicht stellend."
βλαστάνειν νόσους: vgl.
Ag. 753
βλαστάνειν οἰζύν.
279-280.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-158
λειχήνας σαρκῶν ἐπαμβατῆρας (Aussatz der sich über den Leib verbreitet),
ἀγρίαις γνάθοις (
Prom. 384
ποταμοὶ πυρὸς δάπτοντες ἀγρίαις γνάθοις . .
γύας)
ἐξέ σθοντας (die Form
ἔσθειν auch
Ag. 1597
)
ἀρχαίαν (die ursprüngliche,
τὴν ὑγιᾶ καὶ ἐξ ἀρχῆς οὖσαν ἡμῖν Schol.)
φύσιν ist Apposition zu
νόσους.
Ζυ λειχήνας vgl.
Εum. 788 f., zu
ἀρχαίαν Plat. Gorg.518 D
προσαπολοῦσιν αὐτῶν καὶ τὰς ἀρχαίας σάρκας.
281.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-159
κόρσας,
τρίχας Schol., Poll. II 32, Etym. M. p. 530, 51, Etym. Gud. p. 338. Vgl. Cels. V 28, 19 vitiligo (Flechte) quoque quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt.
Αλφος .
Μέλας . .
Λευκὴ habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. -
ἐπαντέλλειν wie
ἀντέλλουσα θρίξ
Sept. 522
.
282.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-160
προσβολάς (aggressiones), vgl. Aristoph. Frie. 59
ὅτου ποτ'
ἐστὶ δαιμόνων ἡ προσβολή.