Libation Bearers. N. Wecklein. . 2026-09-07.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (German) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 585-651 focus
Χορός
πολλὰ μὲν γᾶ
1
τρέφει
585
δεινὰ [καὶ
2
] δειμάτων ἄχη,
πόντιαί τ᾽ ἀγκάλαι κνωδάλων
ἀνταίων βρύουσι:
3
πλάθουσι [βλαστοῦσι
4
] καὶ πεδαίχμιοι
λαμπάδες πεδάοροι,
5
590
πτανά τε καὶ πεδοβά-
μονα κἀνεμοέντ᾽ ἂν
6
αἰγίδων φράσαι κότον.
594
Χορός
ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀν-
δρὸς φρόνημα τίς λέγοι
595
παντόλμους ἔρωτας
ἄταισι συννόμους βροτῶν;
ξυζύγους δ᾽ ὁμαυλίας
θηλυκρατὴς ἀπέρω-
τος ἔρως παρανικᾷ
600
κνωδάλων τε καὶ βροτῶν.
602
θηλυκρατὴς ἀπέρω-
Χορός
ἴστω δ᾽ ὅστις οὐχ ὑπόπτερος
φροντίσιν δαεὶς,
τὰν ἁ παιδολυ-
μὰς τάλαινα Θεστιὰς μήσατο
605
πυρδαῆτιν
10
πρόνοιαν,
καταίθουσα
11
παιδὸς δαφοινὸν
δαλὸν ἥλικ᾽, ἐπεὶ μολὼν
ματρόθεν κελάδησε,
ξύμμετρόν τε διαὶ
12
βίου
610
μοιρόκραντον
13
ἐς ἆμαρ.
612
Χορός
ἄλλαν δ᾽ ἔστιν
14
ἐν λόγοις στυγεῖν
φοινίαν κόραν,
15
ἅτ᾽ ἐχθρῶν ὑπαὶ
615
φῶτ᾽ ἀπώλεσεν
16
φίλον Κρητικοῖς
χρυσοκμήτοισιν
17
ὅρμοις
Νῖσον ἀθανάτας τριχὸς
νοσφίσασ᾽ ἀπροβούλως
620
πνέονθ᾽
20
ἁ κυνόφρων ὕπνῳ.
κιγχάνει
21
δέ μιν Ἑρμῆς.
623
Χορός
ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνασάμην
22
ἀμειλίχων
πόνων, †ἀκαιρως δὲ δυσφιλὲς γαμή-
λευμ᾽ ἀπεύχετον δόμοις
625
γυναικοβούλους τε μήτιδας φρενῶν
ἐπ᾽ ἀνδρὶ τευχεσφόρῳ,
τίω
25
δ᾽ ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων
γυναικείαν <τ᾽
26
> ἄτολμον αἰχμάν.
630
631
Χορός
κακῶν δὲ πρεσβεύεται τὸ Λήμνιον
λόγῳ: γοᾶται δὲ δὴ πάθος
27
κατά-
πτυστον: ᾔκασεν δέ τις
τὸ δεινὸν αὖ Λημνίοισι πήμασιν.
θεοστυγήτῳ δ᾽ ἄγει
28
635
βροτῶν ἀτιμωθὲν οἴχεται γένος.
σέβει γὰρ οὔτις τὸ δυσφιλὲς θεοῖς.
τί τῶνδ᾽ οὐκ ἐνδίκως ἀγείρω;
639
Χορός
τὸ δ᾽ ἄγχι πλευμόνων ξίφος
διανταίαν ὀξυπευκὲς οὐτᾷ
29
640
διαὶ Δίκας. †τὸ μὴ θέμις γὰρ <οὐ>
λὰξ πέδοι πατούμενον, τὸ πᾶν Διὸς
σέβας παρεκβάντος οὐ θεμιστῶς.
30
†
645
646
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 585-651 focus
Χορός
πολλὰ μὲν γᾶ τρέφει
585
δεινὰ
καὶ δειμάτων ἄχη,
πόντιαί τʼ ἀγκάλαι κνωδάλων
ἀνταίων βρύουσι·
πλάθουσι
βλαστοῦσι καὶ πεδαίχμιοι
λαμπάδες πεδάοροι,
590
πτανά τε καὶ πεδοβά-
μονα κἀνεμοέντʼ ἂν
αἰγίδων φράσαι κότον.
Χορός
ἀλλʼ ὑπέρτολμον ἀν-
δρὸς φρόνημα τίς λέγοι
595
καὶ γυναικῶν φρεσὶν τλαμόνων
καὶ
παντόλμους ἔρωτας
ἄταισι συννόμους βροτῶν;
ξυζύγους δʼ ὁμαυλίας
θηλυκρατὴς ἀπέρω-
τος ἔρως παρανικᾷ
600
κνωδάλων τε καὶ βροτῶν.
Χορός
ἴστω δʼ, ὅστις οὐχ ὑπόπτερος
φροντίσιν, δαεὶς
τὰν ἁ παιδολυ-
μὰς τάλαινα Θεστιὰς μήσατο
605
πυρδαῆτιν πρόνοιαν,
καταίθουσα παιδὸς δαφοινὸν
δαλὸν ἥλικʼ, ἐπεὶ μολὼν
ματρόθεν κελάδησε,
ξύμμετρόν τε διαὶ βίου
610
μοιρόκραντον ἐς ἆμαρ.
Χορός
ἄλλαν δεῖ τινʼ ἐν λόγοις στυγεῖν
φοινίαν κόραν,
ἅτʼ ἐχθρῶν ὑπαὶ
615
φῶτʼ ἀπώλεσεν φίλον Κρητικοῖς
χρυσοκμήτοισιν ὅρμοις
πιθήσασα δώροισι Μίνω,
Νῖσον ἀθανάτας τριχὸς
νοσφίσασʼ ἀπροβούλως
620
πνέονθʼ ἁ κυνόφρων ὕπνῳ.
κιγχάνει δέ μιν Ἑρμῆς.
Χορός
ἐπεὶ δʼ ἐπεμνασάμαν ἀμειλίχων
πόνων, ὁ καιρὸς δὲ δυσφιλὲς γαμή-
λευμʼ ἀπεύχετον δόμοις
625
γυναικοβούλους τε μήτιδας φρενῶν
ἐπʼ ἀνδρὶ τευχεσφόρῳ,
ἐπʼ ἀνδρὶ δᾴοις ἐπεικότως σέβαι.
τίω δʼ ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων
γυναικείαν
τʼ ἄτολμον αἰχμάν.
630
Χορός
κακῶν δὲ πρεσβεύεται τὸ Λήμνιον
λόγῳ· γοᾶται δὲ δὴ πάθος κατά-
πτυστον· ᾔκασεν δέ τις
τὸ δεινὸν αὖ Λημνίοισι πήμασιν.
θεοστυγήτῳ δʼ ἄχει
635
βροτῶν ἀτιμωθὲν οἴχεται γένος.
σέβει γὰρ οὔτις τὸ δυσφιλὲς θεοῖς.
τί τῶνδʼ οὐκ ἐνδίκως ἀγείρω;
Χορός
τὸ δʼ ἄγχι πλευμόνων ξίφος
διανταίαν ὀξυπευκὲς οὐτᾷ
640
διαὶ Δίκας. τὸ μὴ θέμις γὰρ οὖν
λὰξ πέδοι πατούμενον, τὸ πᾶν Διὸς
σέβας παρεκβάντος οὐ θεμιστῶς.
645
Χορός
Δίκας δʼ ἐρείδεται πυθμήν·
προχαλκεύει δʼ Αἶσα φασγανουργός·
τέκνον δʼ ἐπεισφέρει δόμοισιν
αἱμάτων παλαιτέρων τίνειν μύσος
650
χρόνῳ κλυτὰ βυσσόφρων Ἐρινύς.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 540 focus
ΟΡ.
ἀλλ᾽ εὔχομαι γῇ τῇδε καὶ πατρὸς τάφῳ
540
τοὔνειρον εἶναι τοῦτ᾽ ἐμοὶ τελεσφόρον.
κρίνω δέ τοί νιν ὥστε συγκόλλως ἔχειν.
εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν ἐμοὶ
οὕφις ἐπ᾿ ἀμὰ σπάργαν᾿ ηπλειζετο,·
καὶ μαστὸν ἀμφέχασκ᾽ ἐμὸν θρεπτήριον,
545
θρόμβῳ τ᾽ ἔμιξεν αἵματος φίλον γάλα,
ἡ δ᾽ ἀμφὶ τάρβει τῷδ᾽ ἐπῴμωξεν πάθει,
δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,
θανεῖν βιαίως· ἐκδρακοντωθεὶς δ᾽ ἐγὼ
κτενῶ νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
550
τερασκόπον δὲ τῶνδέ σ᾽ αἱροῦμαι πέρι.
ΧΟ.
γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις.
ΟΡ.
ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω,
τοὺς δ᾽ ἕν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγω.
αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμὰς,
555
ὡς ἂν δόλῳ κτείναντες ἄνδρα τίμιον
δόλῳ τε καὶ ληφθῶσιν ἐν ταὐτῷ βρόχῳ
θανόντες, ᾗ καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,
ἄναξἈπόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.
ξένῳ γὰρ εἰκὼς, παντελῆ σαγὴν ἔχων,
560
ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῷδ᾽ ἐφ᾽ ἑρκείους πύλας
Πυλάδη, ξένος τε καὶ δορύξενος δόμων.
ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν Παρνησίδα,
γλώσσης ἀϋτὴν Φωκίδος μιμουμένω.
καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾷ φρενὶ
565
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 540 focus
Ὀρέστης
ἀλλ᾽ εὔχομαι γῇ τῇδε καὶ πατρὸς τάφῳ
τοὔνειρον εἶναι τοῦτ᾽ ἐμοὶ τελεςφόρον.
535
κρίνω δέ τοί νιν ὥςτε συγκόλλως ἔχειν.
Ὀρέστης
εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν ἐμοὶ
οὕφις ἐμοῖσι σπαργάνοις ὡπλίζετο,
καὶ μαστὸν ἀμφέχασκ᾽ ἐμὸν θρεπτήριον,
θρόμβῳ τ' ἔμιξεν αἵματος φίλον γάλα,
540
ἡ δ᾽ ἀμφὶ τάρβει τῷδ᾽ ἐπώμωξεν πάθει,
δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,
θανεῖν βιαίως· ἐκδρακοντωθεὶς δ᾽ ἐγὼ
κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
τερασκόπον δὲ τῶνδέ σ' αἱροῦμαι πέρι.
545
Χορός
γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις,
Ὀρέστης
ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω,
τοὺς δ᾽ ἕν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγω.
αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
ὡς ἂν δόλῳ κτείναντες ἄνδρα τίμιον,
550
δόλῳ δὲ καὶ ληφθῶσιν, ἐν ταὐτῷ βρόχῳ
θανόντες, ᾗ καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,
ἄναξ Ἀπόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.
ξένῳ γὰρ εἰκώς, παντελῆ σάγην ἔχων,
ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῷδ᾽ ἐφ᾽ ἑρκείους πύλας,
555
Πυλάδῃ, ξένος τε καὶ δορύξενος δόμων.
ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν Παρνησσίδα,
γλώσσης ἀϋτὴν Φωκίδος μιμουμένω.
καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾷ φρενὶ
δέξαιτ', ἐπειδὴ δαιμονᾷ δόμος κακοῖς.
560
μενοῦμεν οὕτως, ὥςτ᾽ ἐπεικάζειν τινὰ
δόμους παραστείχοντα καὶ τάδ᾽ ἐννέπειν·
“τί δὴ πύλαισι τὸν ἱκέτην ἀπείργεται
Αἴγισθος, εἴπερ οἶδεν ἔνδημος παρών;”
εἰ δ᾽ οὖν ἀμείψω βαλὸν ἑρκείων πυλῶν,
565
κἀκεῖνον ἐν θρόνοισιν εὑρήσω πατρός,
ἢ καὶ μολὼν ἔπειτά μοι κατὰ στόμα
ἐρεῖ, σάφ' ἴσθι, καὶ κατ᾽ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ,
Ὀρέστης
πρὶν αὐτὸν εἰπεῖν, “ποδαπὸς ὁ ξένος;” νεκρὸν
θήσω, ποδώκει περιβαλὼν χαλκεύματι.
570
φόνου δ᾽ Ἐρινὺς οὐχ ὑπεσπανισμένη
ἄκρατον αἷμα πίεται τρίτην πόσιν.
νῦν οὖν σὺ μὲν φύλασσε τἄν οἴκῳ καλῶς,
ὅπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε·
ὑμῖν δ᾽ ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν,
575
σιγᾶν θ' ὅπου δεῖ καὶ λέγειν τὰ καίρια.
τὰ δ᾽ ἄλλα τούτῳ δεῦρ᾽ ἐποπτεῦσαι λέγω,
ξιφηφόρους ἀγῶνας ὀρθώσαντί μοι.
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 540 focus
ΟΡΕΣΤΗΣ
Ἀλλ' εὔχομαι γῇ τῇδε καὶ πατρὸς τάφῳ
540
τοὔνειρον εἶναι τοῦτ' ἐμοὶ τελεσφόρον·
κρίνω δέ τοί νιν ὥστε
συγκόλλως
συσκόλλως (prius -κόλως) ἔχειν·
ΧΟΗΦΟΡΟΙ
ΟΡΕΣΤΗΣ
εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον
ἐκλιπὼν
-λείπων (prius -λείπειν ?) ἐμοὶ
οὔφις
οὐφεῖσε τε,
παῖς ὥς
πᾶσα,
σπαργάνοις ὡπλίζετο
σπαργανηπλείζετο
καὶ
μαστὸν
μασθὸν ἀμφέχασκ' ἐμὸν θρεπτήριον
545
θρόμβῳ
τ'
δ'
ἔμειξεν
ἔμιξεν αἵματος φίλον γάλα,
ἣ δ'
ἀμφὶ τάρβει τῷδ'
ἀμφιταρβίτωδ' ἐπώμωξεν πάθει,
δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,
θανεῖν βιαίως, ἐκδρακοντωθεὶς δ' ἐγὼ
κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
550
ΧΟΡΟΣ
1
Τερασκόπον
δὴ
δὲ τῶνδέ σ' αἱροῦμαι πέρι,
γένοιτο δ' οὕτως. Τἄλλα δ' ἐξηγοῦ φίλοις,
τοὺς
μέν
δ' ἔν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν
στείχειν
στίχειν ἔσω,
αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
555
ὡς ἂν δόλῳ
κτείναντες
-τας ἄνδρα τίμιον
δόλῳ
γε
τε καὶ ληφθῶσιν ἐν ταὐτῷ βρόχῳ
θανόντες, ᾗ καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,
ἄναξ Ἀπόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.
Ξένῳ γὰρ εἰκώς, παντελῆ σαγὴν ἔχων,
560
ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῷδ'
ἐφ' ἑρκείους
ἐφερκίους πύλας,
Πυλάδῃ — ξένος τε καὶ δορύξενος δόμων·
ἄμφω δὲ φωνὴν
ἥσομεν
οἴσομεν Παρνησίδα,
γλώσσης ἀϋτὴν Φωκίδος μιμουμένω.
Καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾷ φρενὶ
565
δέξαιτ'
λέξαιτ', ἐπειδὴ δαιμονᾷ δόμος κακοῖς·
μενοῦμεν οὕτως ὥστ' ἐπεικάζειν τινὰ
δόμους
δόμοις
παραστείχοντα
-στίχοντα καὶ τάδ' ἐννέπειν·
ΧΟΗΦΟΡΟΙ
ΟΡΕΣΤΗΣ
« Τί δὴ
πύλῃσι
πυλήισι τὸν ἱκέτην ἀπείργεται
Αἴγισθος, εἴπερ οἶδεν ἔνδημος παρών ; »
570
Εἰ δ' οὖν ἀμείψω βαλὸν
ἑρκείων
ἕρκειον (-κίον M1) πυλῶν
κἀκεῖνον ἐν θρόνοισιν εὑρήσω πατρός,
ἢ καὶ μολὼν ἔπειτά μοι κατὰ στόμα
ἐρεῖ, σάφ' ἴσθι, καὶ κατ' ὀφθαλμοὺς
βαλεῖ
βαλεῖν,
πρὶν αὐτὸν εἰπεῖν· « Ποδαπὸς ὁ ξένος ; » νεκρὸν
575
θήσω, ποδώκει περιβαλὼν χαλκεύματι·
φόνου δ' Ἐρινὺς οὐχ ὑπεσπανισμένη
ἄκρατον αἷμα πίεται τρίτην πόσιν.
Νῦν
σὺν (σὺ M1 erase v) οὖν σὺ μὲν φύλασσε τἂν οἴκῳ καλῶς,
ὅπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε·
580
ὑμῖν δ' ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν,
σιγᾶν θ' ὅπου δεῖ καὶ λέγειν τὰ καίρια·
τὰ δ' ἄλλα τούτῳ δεῦρ' ἐποπτεῦσαι λέγω
ξιφηφόρους ἀγῶνας ὀρθώσαντί μοι.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 540 focus
ἀλλ᾽ εὔχομαι γῇ τῇδε καὶ πατρὸς τάφῳ
τοὔνειρον εἶναι τοῦτ᾽ ἐμοὶ τελεσφόρον.
κρίνω δέ τοί νιν ὥστε συγκόλλως ἔχειν.
540
εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν ἐμοὶ
οὔφις επᾶσα σπαργανη πλείζετα
καὶ μαστὸν ἀμφέχασκ᾽ ἐμὸν θρεπτήριον,
θρόμβῳ τ᾽ ἔμιξεν αἵματος φίλον γάλα,
ἡ δ᾽ ἀμφὶ τάρβει τῷδ᾽ ἐπῴμωξεν πάθει,
545
δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,
θανεῖν βιαίως· ἐκδρακοντωθεὶς δ᾽ ἐγὼ
κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
ΧΟ.
τερασκόπον δὲ τῶνδέ σ' αἱροῦμαι πέρι.
ΟΡ.
ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω.
αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
ὡς ἂν δόλῳ κτείναντες ἄνδρα τίμιον
δόλῳ τε καὶ ληφθῶσιν ἐν ταὐτῷ βρόχῳ
555
θανόντες, ᾗ καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,
ἄναξ Απόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.
ξένῳ γὰρ εἰκώς, παντελῆ σάγην ἔχων
ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῷδ᾽ ἐφ᾽ ἑρκείους πύλας
Πυλάδη, ξένος τε καὶ δορύξενος δίμων.
560
ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν Παρνησσίδα,
γλώσσης αυτὴν Φωκίδος μιμουμένω.
καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾷ φρενὶ
δέξαιτ', ἐπειδὴ δαιμονᾷ δόμος κακοῖς·
μενοῦμεν οὕτως ὥστ᾽ ἐπεικάζειν τινὰ
565
δόμους παραστείχοντα καὶ τάδ᾽ ἐννέπειν·
τί δὴ πύλαισι τὸν ἱκέτην ἀπείργεται
ΧΟ.
1
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 540 focus
⟨ΟΡ.⟩
ἀλλ’ εὔχομαι Γῆι τῆιδε καὶ πατρὸς τάφωι
540
τοὔνειρον εἶναι τοῦτ’ ἐμοὶ τελεσφόρον·
κρίνω δέ τοί νιν ὥστε συγχόλλως ἔχειν.
εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν ἐμοί
οὔφις †ἐπᾶσασπαργανηπλείζετο†
καὶ μαστὸν ἀμφέχασκ’ ἐμὸν θρεπτήριον,
545
1
2
3
4
5
6
7
⟨ΟΡ.⟩
θρόμβωι δ’ ἔμειξεν αἵματος φίλον γάλα,
ἣ δ’ ἀμφὶ τάρβει τῶιδ’ ἐπώιμωξεν πάθει,
δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,
θανεῖν βιαίως· ἐκδρακοντωθεὶς δ᾽ ἐγὼ
κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
550
ΧΟ.
τερασκόπον δὴ τῶνδε σ’ αἱροῦμαι πέρι,
γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις,
τοὺς μέν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.
⟨ΟΡ.⟩
ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω,
⟨ὑμᾶς δὲ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .⟩
αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
555
ὡς ἂν δόλωι κτείναντες ἄνδρα τίμιον
δόλωι γε καὶ ληφθῶσιν, ἐν ταὐτῶι βρόχωι
θανόντες, ἧι καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,
ἄναξ Ἀπόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.
ξένωι γὰρ εἰκώς, παντελῆ σαγὴν ἔχων,
560
ἥξω ξὺν ἀνδρὶ τῶιδ’ ἐφ’ ἑρκείους πύλας
Πυλάδηι — ξένος δὲ καὶ δορύξενος δόμων —
ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν Παρνησσίδα,
γλώσσης ἀϋτὴν Φωκίδος μιμουμένω.
καὶ δὴ θυρωρῶν οὔ τις ἂν φαιδρᾶι φρενί
565
8
δέξαιτ’, ἐπεὶ δὴ δαιμονᾶι δόμος κακοῖς·
μενοῦμεν οὕτως, ὥστ’ ἐπεικάζειν τινά
δόμους παραστείχοντα καὶ τάδ’ ἐννέπειν·
“τί δὴ πύλησι τὸν ἱκέτην ἀπείργεται
Αἴγισθος, εἴπερ οἶδεν ἔνδημος παρών;”
570
εἰ δ’ οὖν ἀμείψω βαλὸν ἑρκείων πυλῶν
κἀχεῖνον ἐν θρόνοισιν εὑρήσω πατρός,
ἢ καὶ μολὼν ἔπειτά μοι κατὰ στόμα
ἐρεῖ — σάφ’ ἴσθι, καὶ κατ’ ὀφθαλμοὺς λαβών
πρὶν αὐτὸν εἰπεῖν “ποδαπὸς ὁ ξένος;” νεκρὸν
575
θήσω, ποδώχει περιβαλὼν χαλκεύματι·
φόνου δ᾽ Ἐρινὺς οὐχ ὑπεσπανισμένη
ἄκρατον αἷμα πίεται τρίτην πόσιν.
νῦν οὖν σὺ μὲν φύλασσε τἀν οἴκωι καλῶς,
ὅπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνηι τάδε·
580
ὑμῖν δ᾽ ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν,
σιγᾶν θ’ ὅπου δεῖ καὶ λέγειν τὰ καίρια.
τὰ δ’ ἄλλα τούτωι δεῦρ’ ἐποπτεῦσαι λέγω
ξιφηφόρους ἀγῶνας ὀρθώσαντί μοι.
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 540 focus
(ΟΡ.)
ἀλλ᾽ εὔχομαι γῆι τῆιδε καὶ πατρὸς τάφωι
540
τοὔνειρον εἶναι τοῦτ᾽ ἐμοὶ τελεσφόρον.
κρίνω δέ τοί νιν ὥστε συγκόλλως ἔχειν.
εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν ἐμοί
οὕφις μεπᾶσα σπαργανηπλείζετο
καὶ μαστὸν ἀμφέχασκ᾽ ἐμὸν θρεπτήριον
545
θρόμβωι τ᾽ ἔμειξεν αἵματος φίλον γάλα,
ἢ δ᾽ ἀμφὶ τάρβει τῶιδ᾽ ἐπώιμωξεν πάθει,
δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,
θανεῖν βιαίως· ἐκδρακοντωθεὶς δ᾽ ἐγώ
Testimonia
Actio
Apparatus Criticus
οἶσθ᾽, ἐμοὶ οἶσθεμοι, sed a supra e παρῆ πάρη mutatum in πάρει γρ. παρεῖς νεογενὲs νεορενές corr. Turn. ἀντὶ τοῦ νέον μαστὸn ἐν μαζὸn ἔν τ᾽ ὀν. οὖθαρ ἦν οὐχαρην radendo in -ριν mutatum corr. Pauw στύγους ὑποστύγος τοῦ μισητοῦ θηρίου ἂν τόδ᾽ ὄψανον πέλοι ἀνδρὸς ὅ. πέλει corr. Martin κέκλαγεν κέκλαγγεν 1 ἀνῆιθον ἀνῆλθον ἀνέλαμψαν συγκόλλως συσκόλλως corr. Victorius ἐκλιπὼn ἐκλείπων σπαργανηπλείζετο ἐπιμελείας ἠξιοῦτο 2 μαστὸn μασθὸν τ᾽ ἔμειξεν τ' δ' ἔμιξεν τάρβει τῶιδ᾽ ταρβίτωδ᾽
(ΟΡ.)
κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
550
(ΧΟ.)
τερασκόπον τε τῶνδέ σ᾽ αἱροῦμαι πέρι,
γένοιτό θ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις,
τοὺς μέν τι ποιεῖν τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.
(ΟΡ.)
ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω.
αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
555
ὡς ἂν δόλωι κτείναντες ἄνδρα τίμιον
δόλοισι καὶ ληφθῶσιν ἐν ταὐτῶι βρόχωι
θανόντες, ἧι καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,
ἄναξ ᾿Απόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.
ξένωι γὰρ εἰκώς, παντελῆ σάγην ἔχων,
560
ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῶιδ᾽ ἐφ᾽ ἑρκείους πύλας·
Πυλάδηι· ξένος δὲ καὶ δορύξενος δόμων.
ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν Παρνησσίδα,
γλώσσης ἀυτὴν Φωκίδος μιμουμένω.
καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾶι φρενί
565
δέξαιτ᾽, ἐπειδὴ δαιμονᾶι δόμος κακοῖς·
μενοῦμεν οὕτως ὥστ᾽ ἐπεικάζειν τινά
δόμους παραστείχοντα καὶ τάδ᾽ ἐννέπειν·
„τί δὴ πύληισι τὸν ἱκέτην ἀπείργεται
Αἴγισθος, εἴπερ οἶδεν ἔνδημος παρών;“
570
εἰ δ᾽ οὖν ἀμείψω βαλὸν ἑρκείων πυλῶν
κἀκεῖνον ἐν θρόνοισιν εὑρήσω πατρός,
ἢ καὶ μολὼν ἔπειτά μοι κατὰ στόμα
ἐρεῖ, σάφ᾽ ἴσθι, καὶ κατ᾿ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ,
Testimonia
Apparatus Criticus
τε τε dé τῶνδέ τῶνδε τ’ θ᾽ θ’ δ’ δὲ μή τι δ᾽ ἕν corr. Stanley στείχειν στίχειν κτείναντες κτείναντας corr. Robort. δόλοισι καὶ δόλωι τε corr. Hartung 3 ληφθῶσιν λημφθῶσιν ἑρκείους ἑρκίους δὲ δέ τε 4 ἥσομεν οἴσομεν corr. Turn. δέξαιτ᾽ λέξαιτ' corr. Turn. δόμους δόμοις corr. Boissonade παραστείχοντα παραστίχοντα ἑρκείων ἑρκίον, sed i ex e1 5 6 βαλεῖ βαλεῖν corr. Robort. 7
(ΟΡ.)
πρὶν αὐτὸν εἰπεῖν „ποδαπὸς ὁ ξένος“ νεκρόν
575
θήσω ποδώκει περιβαλὼν χαλκεύματι.
φόνου δ᾽ Ἐρινὺς οὐχ ὑπεσπανισμένη
ἄκρατον αἷμα πίεται τρίτην πόσιν.
νῦν οὖν σὺ μὲν φύλασσε τὰν οἴκωι καλῶς,
ὅπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνηι τάδε·
580
ὑμῖν δ᾽ ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν,
σιγᾶν θ᾽ ὅπου δεῖ καὶ λέγειν τὰ καίρια.
τὰ δ᾽ ἄλλα τούτωι δεῦρ᾽ ἐποπτεῦσαι λέγω
ξιφηφόρους ἀγῶνας ὀρθώσαντί μοι.
Translations (9)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 585-650 focus
Chorus
Many are the horrors, dread and appalling, bred of earth, and the arms of the deep teem with hateful monsters. Likewise between heaven and earth
585
lights
1
hung high in the air draw near; and winged things and things that walk the earth can also tell of the stormy wrath of whirlwinds.
590
Chorus
But who can tell of man’s overweening spirit,
and of the reckless passions of women hardened of soul, partners of the woes of mortals? Inordinate passion, overmastering the female,
595
gains a fatal victory over the wedded unions of beasts and humans alike.
600
Chorus
Let whoever is not flighty in his wits know this, when he has learned of the device of a lit brand contrived
by Thestius’ heartless daughter:
2
she destroyed her own child by burning the charred brand of the same age as he when, coming from his mother’s womb, he cried out,
605
and it aged in pace with him through his life to the day decreed by fate.
610
Chorus
And there is in legend another murderous virgin to be loathed,
3
who ruined a loved one at the bidding of his foes, when, lured by Minos’ gift, the Cretan necklace forged of gold, she with her dog’s heart despoiled Nisus of his immortal lock
615
as he drew breath in unsuspecting sleep. And Hermes
4
overtook him.
620
Chorus
But since I have recalled tales of pitiless afflictions, it is the right time to tell of a marriage void of love,
an abomination to the house, and the plots devised by a wife’s cunning against her warrior lord, against her lord revered with reason by his foes. But I honor the hearths of homes not heated by passion’s fires,
625
and in woman a spirit that shrinks from audacious deeds.
630
Chorus
Indeed the Lemnian
5
holds first place among evils in story: it has long been told with groans as an abominable calamity. Men compare each new horror to Lemnian troubles;
and because of a woeful deed abhorred by the gods a race has disappeared, cast out in infamy from among mortals. For no man reveres what is hated by the gods. Is there one of these tales I have gathered that I do not justly cite?
635
Chorus
But the keen and bitter sword is near the breast and drives home its blow at the bidding of Justice.
For truly the injustice of him who has unjustly transgressed the sovereign majesty of Zeus
640
lies on the ground trampled under foot.
6
645
Chorus
The anvil of Justice is planted firm. Destiny fashions her arms and forges her sword quickly, and the famed and deeply brooding Fury is bringing the son into our house,
to requite at last the pollution of blood shed long ago.
650
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 540 focus
CHORUS
So be it: but explain the rest of thy plan to thy friends, bidding some to do something, and others not to act.
ORESTES
The tale is simple: I recommend my sister here to go within and to conceal these plans agreed upon [with her]; that after slaying an august monarch, they too may be entrapped by guile, dying in the very same toils, even as Loxias too predicted, king Apollo, a prophet of unfailing truth heretofore. For like to a stranger, having complete equipment, I will come with my friend Pylades here to the gates of the court-yard, as a guest and friend of the family. And we both will utter the Parnassian dialect, imitating the sound of a Phocian tongue. And suppose that no one of the porters will admit us with gladsome mind, (since the house is possessed with ills,) we will remain thus, so that any one walking past the house may make a guess, and say this: “Why thus with [closed] gates exclude ye the suppliant? if Ægisthus is at home and aware of his presence?" If then I pass the threshold of the gates of the court-yard, and shall discover him upon my father's throne, or if he come then and speak to me to my face and cast his eyes upon me, know certainly that before he says, "What countrymen is the stranger?” I will stretch him a corpse, coming round him
1
with nimble swordsmanship. And Erinnys, that hath not been stinted of slaughter, shall quaff blood undiluted, a third draught. Now then, do thou watch well what is within the house, that these things may fall out well-combined. But to you I recommend to keep a silent tongue, both to keep silence where it is needful, and to speak what is suited to the moment. For the rest I appeal to this my [friend] to come hither and overlook these matters; to him that has helped
2
me to success in this conflict of the wielded sword.
[ELECTRA enters the palace: ORESTES and PYLADES retire to disguise themselves.]
CHORUS
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 540 focus
ORESTE
sorti du même sein que moi, ce serpent, ainsi qu'un enfant, s'est enveloppé de langes, a jeté ses lèvres autour de la mamelle qui jadis me nourrit et au doux lait d'une mère mêlé un caillot de sang — tandis qu'elle, effrayée, criait de douleur — il faut, comme elle l'a donné au monstre qui l'épouvanta, qu'elle me donne aussi son sang, et c'est moi —
le serpent ! — c'est moi qui la tuerai, ainsi que le prédit son rêve.
sorti du même sein que moi, ce serpent, ainsi qu'un enfant, s'est enveloppé de langes, a jeté ses lèvres autour de la mamelle qui jadis me nourrit et au doux lait d'une mère mêlé un caillot de sang — tandis qu'elle, effrayée, criait de douleur — il faut, comme elle l'a donné au monstre qui l'épouvanta, qu'elle me donne aussi son sang, et c'est moi —
le serpent ! — c'est moi qui la tuerai, ainsi que le prédit son rêve.
LE CORYPHÉE
Ah ! je t'agrée aujourd'hui pour devin : ainsi en soit-il donc ! Et maintenant donne tes ordres à tes amis ; aux uns dis ce qu'ils doivent faire, aux autres ce dont ils se doivent garder.
ORESTE
Simple est mon dessein.
(Il montre Électre.)
Je prie celle-ci de rentrer au palais ; vous, vous couvrirez ici mes projets, afin qu'après avoir immolé par la ruse un héros révéré, de la ruse victimes à leur tour, ils soient pris et périssent dans le même filet, ainsi que Loxias l'a proclamé lui-même
1
, sire Apollon, qui jamais jusqu'ici n'a
menti. Semblable à un étranger, chargé de l'attirail complet d'un voyageur, j'arriverai aux portes de la cour avec Pylade que voici — hôte nouveau à côté du vieil hôte
2
. Tous deux nous emploierons la langue du Parnasse, en imitant l'accent
du parler de Phocide. J'admets qu'aucun portier ne nous accueille avec un air joyeux : trop d'angoisse règne dans la maison. Nous attendrons donc sans bouger, afin que les passants s'interrogent et disent : « Pourquoi Égisthe
LES CHOÉPHORES
Je prie celle-ci de rentrer au palais ; vous, vous couvrirez ici mes projets, afin qu'après avoir immolé par la ruse un héros révéré, de la ruse victimes à leur tour, ils soient pris et périssent dans le même filet, ainsi que Loxias l'a proclamé lui-même 1 , sire Apollon, qui jamais jusqu'ici n'a
menti. Semblable à un étranger, chargé de l'attirail complet d'un voyageur, j'arriverai aux portes de la cour avec Pylade que voici — hôte nouveau à côté du vieil hôte 2 . Tous deux nous emploierons la langue du Parnasse, en imitant l'accent
du parler de Phocide. J'admets qu'aucun portier ne nous accueille avec un air joyeux : trop d'angoisse règne dans la maison. Nous attendrons donc sans bouger, afin que les passants s'interrogent et disent : « Pourquoi Égisthe
ORESTE
écarte-t-il le suppliant de sa porte, puisqu'il est à Argos et doit être averti ? » Mais que je franchisse une fois le seuil des portes de la cour, pour le trouver, lui, sur le trône de mon père — ou encore qu'il veuille lui-même me parler en face et se vienne ainsi mettre sous mes yeux
3
— en tout
cas, sache-le, avant qu'il ait dit : « De quel pays est l'étranger ? » j'en fais un mort, en l'enveloppant de l'airain agile, et l'Érinys, gorgée de meurtres, boira pur ce troisième sang
4
.
Ainsi donc, surveille, toi, le dedans du palais, pour que tout marche avec ensemble. A vous je ne demande qu'une langue prudente, qui sache à propos ou se taire ou dire les mots qu'il faut. Le reste, c'est Lui
(Il montre le tombeau.) que je prie d'y veiller, en assurant la victoire aux combats que livrera mon épée.
Oreste et Pylade sortent par la gauche.
Vigoureux.
écarte-t-il le suppliant de sa porte, puisqu'il est à Argos et doit être averti ? » Mais que je franchisse une fois le seuil des portes de la cour, pour le trouver, lui, sur le trône de mon père — ou encore qu'il veuille lui-même me parler en face et se vienne ainsi mettre sous mes yeux 3 — en tout
cas, sache-le, avant qu'il ait dit : « De quel pays est l'étranger ? » j'en fais un mort, en l'enveloppant de l'airain agile, et l'Érinys, gorgée de meurtres, boira pur ce troisième sang 4 .
Ainsi donc, surveille, toi, le dedans du palais, pour que tout marche avec ensemble. A vous je ne demande qu'une langue prudente, qui sache à propos ou se taire ou dire les mots qu'il faut. Le reste, c'est Lui (Il montre le tombeau.) que je prie d'y veiller, en assurant la victoire aux combats que livrera mon épée.
LE CHŒUR
Innombrables
Innombrables
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 540 focus
ORESTES.
Her dream may be accompliſh'd; and I judge
It aptly correſponds: for as this ſerpent,
615
Leaving the place that once was mine, and laid
Swath’d like an infant, ſeiz’d that breast which nurs’d
My tender age, and mingled with the milk
Drew clotted blood;
and as with the affright
620
She call’d out in her ſleep; it cannot be
But, as ſhe nurs’d this monster, ſhe muſt die
A violent death
q
; and with a dragon’s rage
This hand shall kill her, as her dream declares.
Or how wilt thou expound these prodigies?
625
CHORUS.
Thus may it be. But now instruct thy friends
What each must singly do, and each not do,
ORESTES.
Few words ſuffice: then mark me: Let Her enter;
And keep, I charge thee, keep my purpoſe ſecret,
That they, who flew an honorable man
630
By curs'd deceit, may by deceit be caught
In the ſame ſnare, and periſh; so the God,
Pow'rful Apollo, from whoſe ſacred voice
Nothing but truth can flow, admoniſh'd me.
I, like a stranger, harness’d in this coarse
635
And way-worn garb, with Pylades my friend,
Will as a guest and friend knock at the gate:
Our tongues ſhall imitate the ruſtic accent
Familiar to the mountain-race of Phocis
'
,
ORESTES.
Nor will the ſervants, 'tis a villainous house,
640
Receive us cheerfully; but as we are,
There ſhall we stand; while each, that paſſes by,
With shrewd remarks ſhall ſhake his head, and ſay
Why are these ſtrangers thus inhospitality
Excluded from the gates, if their arrival
645
Ægisthus knows 'midſt his domeſtic train?
But if I paſs the threshold of the gates,
And find him ſeated on my father's throne,
Or ſhou'd he come t' accoſt me, be aſſur'd
Quick as the eye can glance, e'er he can ſay
650
Whence is this ſtranger? my impatient ſword
Shall ſtrike him dead.
So ſhall the fell Erinnys,
That with an horrid joy riots in ſlaughter,
Quaff this third bowl of blood.
655
—Go then, Electra,
Be watchful; ſee that all things in the house
Be well diſpos’d.
And you, I charge you guard
Your tongues; be ſilent where you ought, and where
660
Your voice can aid me, ſpeak.
The reſt my friend,
That guides my ſword to vengeance, will o'erſee.
CHORUS.
CHORUS.
STROРНЕ I.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 540 focus
CORIFEA
E cosí sia! Non io cerco altro interprete
del sogno! Il resto ai fidi tuoi chiarisci:
dove non fare, e dove far conviene.
ORESTE
Sarà breve discorso. Elettra in casa
425
rientri, e voi tacete i miei disegni,
sicché quei due che con la frode uccisero
l'uomo onorato, per la frode muoiano,
presi nel laccio istesso. E cosí pure
predisse Febo, il Nume ambiguo; e mai
430
per l'innanzi non fu falso profeta.
Dunque, in arnese da viaggio, e simile
a straniero, sosterò con Pilade
presso la porta della reggia: entrambi
parleremo la lingua del Parnasso,
435
l'accento imiteremo della Fòcide.
Niun dei custodi ci farà buon viso,
poi che la reggia è asilo ai mali spiriti.
Rimarremo cosí, fin che, qualcuno
giunga presso la reggia, e qui ci scorga,
440
e dica: « Egisto sa che giunto è un ospite,
e lo respinge dalle porte? Come ? ».
Or, se la soglia della porta io varco,
e sul trono di mio padre lo colgo,
o se, venendo contro me, mi volge
445
una parola, o gli occhi su me gitta,
prima che dica: « Donde, ospite, giungi? »
lo colpirò con la veloce spada,
morto lo stenderò. Berrà l'Erinni
da questa terra rossa, un pretto sangue,
450
la sua sete di sangue estinguerà!
Ad Elettra
Or nella casa veglia tu, ché tutto
all'esito concorra. E voi, sappiate
con opportuno labbro, ora tacere,
or favellare, al punto giusto. Il resto
455
lo rimetto ad Apollo. Egli m'assista
che m'indusse alla lotta e allo sterminio.
Elettra si allontana a destra, verso la reggia. Oreste e Pilade escono da sinistra. Le ancelle dalla tomba di Agamènnone scendono in orchestra, e circondano l'ara di Dioniso.
PRIMO CANTO INTORNO ALL'ARA
CORO
1
Strofe 1.
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 540 focus
Ore.
Sed oro terram hanc & patris sepulchrum
510
Somnium eſse hoc mihi perfectum.
Iudico ipſum difficulter ſe habere.
Si enim ſuum locum relinquens mihi,
Serpens & omnibus fascijs armaretur.
Mammâ circumſpexit meam altricem,
515
Guttæ uerò miſcuit ſanguinis charum lac,
Hæc uerò turbata hoc labore fleuit.
Oportet igitur quemadmodū aluit terribile moſtrum
Mori uiolenter: ſæuiens uerò ego
Interficiam ipſam, ut ſomnium dicit hoc,
520
Monſtri ſpeculatorem, inter hos eligo te.
Nun.
Fiat uerò fic. alia expone amicis.
Hos unum facere, hos non patrare dicens.
Ore.
Simplex eſt sermo, hanc uero intus ire
Probo occultare hæc mea instituta.
525
Vt dolo interficientes uirum honorandum,
Dolo etiam capiantur in hoc laqueo
Morientes.
certè à Loxias dixit
Rex Apollo uates uerax antea.
530
Hospiti enim meritò perfectum ſcutum habens,
Veniam cum uiro hoc ad penetrales portas,
Pylade, hoſpes & hasta amicus ædium
Ambo uocem emittemus Parnaſsida,
Linguæ clamorem Phocidis imitantes,
535
Et iam ianitorum nullus læta mente
Suſcipiat, poſtquam infanit domus malis,
Maneamus sic, ut comedat aliquis
Domo exiens, & hæc dicat,
Quid iam ab oſlio famulum arcetis?
540
Aegiſthus sic nouit publicus cum sit,
Si uerò excipiam cœlum penetrale portarum
Et illum in ſolio inueniam patris,
Aut accedens mihi deinde in os
Dicet, apertè ſcias, & in oculos inijciet,
545
Priuſquam dixerit, Cuias es hoſpes? mortuum
Ponam circuunieniens celeri enfe.
Cædis Erinnys non ſaturata
Purum ſanguinem bibet, tertiam potionem.
Tu igitur, tu quidem cuſtodi quæ domi sunt pulchrè.
550
Et bene preparata conueniant hæc.
Vos uerò probo honeſtam linguam ferre,
Tacere uerò quando oportet, dicere opportuna.
Alia uerò huic dico, hic conſiderare,
Enſifera certamina dirigenti mihi.
555
Cho.
Multa quidem aer alit: graues dolores terriculorum
Cho.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 540 focus
Chorführerin.
So mag es sich erfüllen. Nur verteile noch,
was jedem obliegt, der am Werke helfen soll.
Orestes.
Bald ist's gesagt. Elektra kehrt ins Haus zurück,
555
und, darum bitt' ich, unser Anschlag muſs geheim
gehalten werden. Wie den Helden Hinterlist
erschlug, so soll die Mörder ebenfalls das Netz
der List umgarnen und erwürgen. So gebot
Apollon selbst, des Seherweisheit nimmer trügt.
Orestes.
560
Ich werde ganz gerüstet wie ein Wandersmann
zum Thore des Palastes kommen, und mit mir
der treue Gastfreund uns'res Hauses Pylades.
Mit fremdem Klange, wie man am Parnassos spricht,
wird unsre Zunge reden, ganz nach Phokerart.
565
Vielleicht mag uns kein Pförtner freundlichen Empfang
bereiten, denn das Mörderhaus kennt keine Zucht.
Dann harren wir, daſs jeder, der des Weges kommt,
aufmerksam wird und also redet 'was? verschliefst
Aigisthos einem Fremden, der um Einlaſs fleht,
570
die Thür? Ist's ihm gemeldet? Ist er nicht daheim?'
Und hab' ich erst des Thores Schwelle hinter mir -
so ich ihn treffe sitzend auf des Vaters Thron,
so er, herbeigerufen, mir vor Augen kommt,
verlafst euch drauf, wie er mich antritt, eh' er nur
575
gesagt 'wo seid ihr her, ihr Fremden', mach' ich ihn
zur Leiche; Stahl, der flinke Jäger, fängt ihn ab.
Und auch dem Fluchgeist unsres Hauses wird sein Teil
am Blute. Mordes schlürfet er den dritten Trunk.
Du also, Schwester, giebst im Hause sorglich Acht,
580
dafs alles dieses ganz dem Plane nach geschieht.
Ihr aber, bitt' ich, haltet eure Zung' im Zaum.
Schweigt, wo es not thut, redet was die Stunde heischt.
In allem andern stell' ich mich in dessen Hut,
der meinem Schwerte diesen Weg gewiesen hat.
Orestes und Pylades gehen nach der Seite ab, Elektra in die Thür der Hinterwand.
Chor.
585
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 540 focus
Earth and my father's grave, to you I call—
625
Give this her dream fulfilment, and thro' me.
I read it in each part coincident
With what shall be; for mark, that serpent sprang
From the same womb as I, in swaddling bands
By the same hands was swathed, lipped the same breast,
630
And sucking forth the same sweet mother's-milk
Infused a clot of blood; and in alarm
She cried upon her wound the cry of pain.
The rede is clear: the thing of dread she nursed,
The death of blood she dies; and I, 'tis I,
635
In semblance of a serpent, that must slay her.
Thou art my seer, and thus I read the dream.
Chorus.
So do; yet ere thou doest, speak to us,
Bidding some act, some, by not acting, aid.
Orestes.
Brief my command: I bid my sister pass
640
In silence to the house, and all I bid
This my design with wariness conceal,
That they who did by craft a chieftain slay
May by like craft and in like noose be ta'en,
Dying the death which Loxias foretold—
645
Apollo, king and prophet undisproved.
I with this warrior Pylades will come
In likeness of a stranger, fall equipt
As travellers come, and at the palace gates
Will stand, as stranger yet in friendship's bond
650
Unto this house allied; and each of us
Will speak the tongue that round Parnassus sounds,
Feigning such speech as Phocian voices use.
And what if none of those that tend the gates
Shall welcome us with gladness, since the house
655
With ills divine is haunted? if this hap,
We at the gate will bide, till, passing by,
Some townsman make conjecture and proclaim
How? is Ægisthus here, and knowingly
Keeps suppliants aloof, by bolt and bar?
660
Then shall I win my way; and if I cross
The threshold of the gate, the palace' guard,
And find him throned where once my father sat—
Or if he come anon, and face to face
Confronting, drop his eyes from mine—I swear
665
He shall not utter,
Who art thou and whence?
Ere my steel leap, and compassed round with death
Low he shall lie: and thus, full-fed with doom,
The Fury of the house shall drain once more
A deep third draught of rich unmingled blood.
670
But thou, O sister, look that all within
Be well prepared to give these things event.
And ye—I say 'twere well to bear a tongue
Full of fair silence and of fitting speech
As each beseems the time; and last, do thou,
675
Hermes the warder-god, keep watch and ward,
And guide to victory my striving sword.
[
Exit with Pylades.
Chorus.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 540 focus
So fleh' ich, Erde, Vatergruft, dich fleh' ich an,
Das Ziel vollenden möge mir das Traumgesicht.
Ich deut' es also, daß es wohl eintreffen muß.
Denn wenn demselben Mutterschooß, wie ich, entstammt,
In meine Windeln eingehüllt der Drache lag,
545
Dieselbe Brust umgähnte, die mich einst genährt,
Und Klumpen Bluts einsaugte sammt der Muttermilch,
Daß sie, von Angst ergriffen, laut aufschrie vor Schmerz:
Dann muß sie wahrlich sterben, die solch grause Brut
Ernährt, gewaltsam sterben; ich, ein Drache selbst,
550
Ermorde sie, wie jenes Traumbild kundgethan.
Du sei der Zeichendeuter mir für solchen Traum!
Die Chorführerin.
Gescheh' es also! Weiter gib den Freunden an:
Wen willst du handelnd wissen, wen unthätig seh'n?
Orestes.
Ich sag' es einfach. Du, Elektra, gehst hinein;
555
Doch birgst du klüglich, was ich abgeredet hier,
Daß, wie sie listig hingewürgt den hohen Herrn,
Sie listig auch gefangen in demselben Nez
Hinsterben, wie's auch Loxias verkündigte,
Der Fürst Apollon, dessen Spruch noch nie getäuscht.
560
Gleich einem Fremdling, ganz in Wandertracht gehüllt,
Tret' ich zum Thor des Hofes - hier mit Pylades,
Des Hauses alter Gastgenoß und Waffenfreund.
Wir beide sprechen in Parnassos' Sprache dann,
Und ahmen nach der Phokerzunge fremden Laut.
565
Da dürfte wohl kein Pfortenhüter freundlich uns
Empfangen, weil das ganze Haus in Freveln rast.
So werden wir denn harren, bis ein Mann der Stadt,
Am Haus vorüberwandelnd, uns gewahrt und spricht:
„Warum am Thore wehrt er ab den Flehenden,
570
Aegisthos? Ist er innen doch und weiß darum!"
Und wenn des Vorhofs Schwelle dann ich überschritt,
Und finde jenen auf des Vaters hohem Thron,
Und er herabsteigt wider mich Mund gegen Mund
Zu reden, höhnend stolzen Blicks: ich schwöre dir,
575
Bevor er fragt: „von wannen, Fremdling?" streck ich ihn
Todt hin, im Fluge schwingend mein gezücktes Erz.
Dann trinkt Erinnys, welche stets nach Morde lechzt,
Das ungemischte lautre Blut, den dritten Trunk.
(Zu Elektra.)
Du habe nun im Hause wohl auf Alles Acht,
580
Daß unsre Wagniß ungehemmt ihr Ziel erreicht.
(Zum Chor.)
Euch mahn' ich, Fraun, gebietet eurer Zunge, schweigt,
Wo Schweigen noth ist, redet, was zum Frommen dient!
Das Andre stell' ich dieses Gottes Hut anheim,
Der mich des Schwertes großen Kampf bestehen hieß.
585
(Orestes und Pylades ab auf der Straße der Fremde, Elektra in die Frauenwohnung.)
Chor
Wechselgesang des Chores.
Erste Strophe.
Notes on the current edition
Libation Bearers
Commentary
Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus
542.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-351
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
83-582.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38
542.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-292