Aeschylus Libation Bearers 585-650

Herbert Weir Smyth (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

View: By Card
← Previous Next →

Libation Bearers. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1926.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Libation Bearers (English) (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.))

Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 585-651 focus
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 585-651 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 585 focus
ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀνδρὸς φρόνημα τίς λέγοι
595
καὶ γυναικῶν φρεσὶν τλαμόνων
παντόλμους
ἔρωτας ἄταισι συννόμους βροτῶν;
συζύγους δ᾽ ὁμαυλίας
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 585 focus
ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀν-
δρὸς φρόνημα τίς λέγοι,
καὶ γυναικῶν φράσει
τλημόνων παντόλμους
590
ἔρωτας, ἄταισι συννόμους βροτῶν,
συζύγους θ' ὁμαυλίας;
θηλυκρατὴς ἀπέρωτος ἔρως παρανικᾷ
κνωδάλων τε καὶ βροτῶν.
στρ. β'.
ἴστω δ᾽, ὅςτις οὐχ ὑπόπτερος
595
φροντίσιν, τὰν δαεῖσ᾽ ἃ παιδολυ-
μὰς τάλαινα Θεστιὰς μήσατο
πυρδαῆτιν πρόνοιαν,
καταίθουσα παιδὸς δαφοινὸν
ἄλλαν δ᾽ ἔστιν ἐν λόγοις στυγεῖν
φοινίαν Σκύλλαν, ἅτ᾽ ἐχθρῶν ὑπαὶ
605
φῶτ᾽ ἀπώλεσεν φίλον, Κρητικοῖς
χρυσοκμήτοισιν ὅρμοις
πιθήσασα δώροισι Μίνω,
Νῖσον ἀθανάτας τριχὸς
νοσφίσασ᾽ ἀπροβούλως
610
πνέονθ' ὁ κυνόφρων ὕπνῳ·
κιγχάνει δέ μιν Ἑρμῆς.
στρ. γ'.
ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην ἀμειλίχων
πόνων, (ἄκαιρος δ᾽ ὁ δυςφιλὴς γαμη-
λεύματ᾽ ἀπεύχετον δόμοις)
615
γυναικοβούλους τε μήτιδας φρενῶν
ἐπ' ἀνδρὶ τευχεσφόρῳ,
ἐπ' ἀνδρὶ δᾴοις ἐπικλύτῳ, σέβας
τίων τ᾽ ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων
γυναικείαν τ' ἄτολμον αἰχμάν.
620
ἀντ. γ'.
κακῶν δὲ πρεσβεύεται τὸ Λήμνιον
λόγῳ· γοᾶται δὲ δήποθεν πάθος κατὰ
πτυστόν· ᾔκασεν δέ τις
τὸ δεινὸν αὖ Λημνίοισι πήμασιν.
θεοστυγήτῳ δ᾽ ἄγει
625
βροτῶν ἀτιμωθὲν οἴχεται γένος.
σέβει γὰρ οὔτις τὸ δυςφιλὲς θεοῖς.
τί τῶνδ᾽ οὐκ ἐνδίκως ἀγείρω;
στρ. δ'.
τὸ δ᾽ ἄγχι πνευμόνων ξίφος
Δίκας δ᾽ ἐρείδεται πυθμήν·
προχαλκεύει δ' Αἶσα φασγανουργός·
635
τέκνον δ᾽ ἐπειςφέρει δόμοισιν, ἐκ δ'
αἱμάτων παλαιτέρων τίνει μύσος
χρόνῳ κλυτὰ βυσσόφρων Ἐρινύς.
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 585 focus
Ἀλλ' ὑπέρτολμον ἀν-
Ant. 1.
δρὸς φρόνημα τίς λέγοι
καὶ γυναικῶν φρεσὶν φρεσσὶν τλημόνων
595
Ἴστω δ' ὅστις οὐχ ὑπόπτερος
Str. 2.
φροντίσιν δαεὶς
τὰν ἃ παιδολυ-
μὰς -λύμας τάλαινα Θεστιὰς μήσατο
πυρδαῆ τινα πρόνοι-
605
αν, καταίθουσα κ' αἰθοῦσα (κ' αἴθουσα M2) παιδὸς δαφοινὸν
δαλὸν ἥλικ', ἐπεὶ μολὼν
ματρόθεν κελάδησε
ξύμμετρόν τε διαὶ διὰ βίου
μοιρόκραντον -χραντον (-τος M1) δ' ἐς ἦμαρ.
610
Ἄλλαν Ἀλλὰ δ' ἦν τιν' δή τιν' ἐν λόγοις στυγεῖν
Ant. 2.
φοινίαν Σκύλλαν Σκύλλαν pro glossa habeo (cf. 603),
ἅτ' ἐχθρῶν ὑπαὶ
φῶτ' ἀπώλεσεν ἀπολ- φίλον Κρητικοῖς
χρυσεοδμήτοισιν ὅρ-
615
μοις πιθήσασα πειθ-, δώροισι δόρ- Μίνω,
Νῖσον νίσον ἀθανάτας τριχὸς
νοσφίσασ' ἀπροβούλως
πνέονθ' ἁ κυνόφρων ὕπνῳ·
κιγχάνει κιχάνει δέ νιν Ἑρμῆς.
620
Ἐπεὶ δ' ἐπεμνασάμαν ἐπεμνήσαμεν (α supra η M1) ἀμειλίχων
Str. 3.
Κακῶν δὲ πρεσβεύεται τὸ Λήμνιον
Ant. 3.
λόγῳ· βοᾶται γοᾶται δὲ δημόθεν δὴ ποθει (ι supra ει) κατά-
630
πτυστον· ᾔκασεν δέ τις
τὸ δεινὸν αὖ Λημνίοισι πήμασιν -σι·
θεοστυγήτῳ δ' ἄχει
βροτοῖς βροτῶν ἀτιμωθὲν οἴχεται γένος·
σέβει γὰρ οὔτις τὸ δυσφιλὲς θεοῖς.
635
Τί τῶνδ' οὐκ ἐνδίκως ἀγείρω ;
Τὸ δ' ἄγχι πλευμόνων ξίφος
Str. 4.
διανταίαν ὀξυπευκὲς οὐτᾷ σοῦται
† διαὶ Δίκας. τὸ μὴ θέμις γὰρ οὐ
2
λὰξ πέδον πατούμενον
640
τὸ πᾶν Διὸς
σέβας παρεκβάντες οὐ θεμίστως. †
3
Δίκας Δίκης δ' ἐρείδεται πυθμήν,
Ant. 4.
προχαλκεύει προσχ- δ' Αἶσα φασγανουργός·
τέκνον δ' ἐπεισφέρει δόμοις διμασε (σ in ras.)
645
αἱμάτων δωμάτων (cf. sch.) παλαιτέρων
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 585 focus
πολλὰ μὲν γὰ τρέφει
δεινὰ δειμάτων ἄχη,
Δίκας δ᾽ ἐρείδεται πυθμήν·
προχαλκεύει δ᾽ Αἶσα φασγανουργός·
τέκνον δ᾽ ἐπεισφέρει δίμασε
645
αἱμάτων παλαιτέρων
τίνει μύσος
χρόνῳ κλυτὴ βυσσόφρων Ἐρινύς.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 585 focus
ἀλλ’ ὑπέρτολμον ἀν-
δρὸς φρόνημα τίς λέγοι
595
καὶ γυναικῶν φρεσίν
τλαμόνων {καὶ} παντόλμους
ἔρωτας, ἄταισι συννόμους βροτῶν;
ξυζύγους δ’ ὁμαυλίας
θηλυκρατὴς ἀπέρωπος ἔρως παρανικᾶι
600
κνωδάλων τε καὶ βροτῶν.
ἴστω δ’, ὅστις οὐχ ὑπόπτερος
φροντίσιν,
ἄλλα⟨ν⟩ δ’ ἐστὶν ἐν λόγοις στυγεῖν,
φοινίαν
κόραν, ἅτ’ ἐχθρῶν ὑπαὶ
615
φῶτ’ ἀπώλεσεν φίλον,
Κρητικοῖς
χρυσεοδμήτοισιν ὅρ-
μοις πιθήσασα, δώροισι Μίνω,
Νῖσον ἀθανάτας τριχὸς
620
νοσφίσασ’ ἀπροβούλως
ἐπεὶ δ’ ἐπεμνασάμαν ἀμειλίχων
πόνων, ἄκαιρ’ οὐδὲ δυσφιλὲς γαμή-
λευμ’ ἀπεύχετον δόμοις
625
γυναικοβούλους τε μήτιδας φρενῶν
ἐπ’ ἀνδρὶ τευχεσφόρωι
†ἐπ’ ἀνδρὶ δηΐοις ἐπικότω σέβας†.
τίω δ’ ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων,
γυναικείαν ἄτολμον αἰχμάν.
630
κακῶν δὲ πρεσβεύεται τὸ Λήμνιον
λόγωι· γοᾶται δὲ δὴ τόδ’ ἕν κατά-
πτυστον, ἤικασεν δέ τις
τὸ δεινὸν αὖ Λημνίοισι πήμασιν.
τόδ’ ἄγχι πλευμόνων ξίφος
διανταίαν
640
ὀξυπευκὲς οὐτᾶι
διαὶ Δίκας· τὸ μὴ θέμις, {γὰρ οὐ}
λὰξ πέδον πατουμένας —
τὸ πᾶν Διὸς σέβας παρεκ-
βάντες οὐ θεμιστῶς.
645
Δίκας δ’ ἐρείδεται πυθμήν,
προχαλκεύει δ’
Αἶσα φασγανουργός·
τέκνον δ’ ἐπεισφέρει δόμοις
αἱμάτων παλαιτέρων
650
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 585 focus
ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀν-
δρὸς φρόνημα τίς λέγοι
καὶ γυναικῶν φρεσὶν τλημόνων καὶ παν-
595
τόλμους ἔρωτας ἄ-
ταισι συννόμους βροτῶν;
ξυζύγους δ᾽ ὁμαυλίας
ἴστω δ᾽, ὅστις οὐχ ὑπόπτερος
φροντίσιν †δαείς,
τὰν ὁ παιδολυμὰς τάλαινα
θεστιὰς μήσατο,
605
πυρδαῆ τινὰ πρόνοι-
αν, καταίθουσα παιδὸς δαφοινόν
δαλὸν ἥλικ᾽, ἐπεὶ μολὼν
ματρόθεν κελάδησε,
ξύμμετρόν τε διαὶ βίου
μοιρόκραντον δ᾽ ἐς ἦμαρ. —
ἄλλαν δ᾽ ἔστιν ἐν λόγοις στυγεῖν
φοινίαν Σκύλλαν,
ἅτ᾽ ἐχθρῶν ὑπὲρ φῶτ᾽ ἀπώλε-
615
σεν φίλον, Κρητικοῖς
χρυσεοδμήτοισιν ὅρ-
μοις πιθήσασα δώροισι Μίνω,
Νίσον ἀθανάτας τριχὸς
νοσφίσασα προβούλως
620
πνέονθ᾽ ἁ κυνόφρων ὕπνωι·
κιγχάνει δέ νιν Ἑρμῆς. –
ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην ἀμειλίχων
πόνων, ἀκαίρως δέ, δυσφιλές γαμή-
λευμ᾿ ἀπεύχετον δόμοις
625
γυναικοβούλους τε μήτιδας φέρων
ἐπ᾿ ἀνδρὶ τευχεσφόρωι
κακῶν δὲ πρεσβεύεται τὸ Λήμνιον
λόγωι, γοᾶται δὲ δημόθεν κατά-
πτυστον. ἤικασεν δέ τις
τὸ δεινὸν αὐ Λημνίοισι πήμασιν.
θεοστυγήτωι δ᾽ ἄχει
635
βροτοῖς ἀτιμωθὲν οἴχεται γένος.
σέβει γὰρ οὔτις τὸ δυσφιλές θεοῖς.
τί τῶνδ᾽ οὐκ ἐνδίκως ἀγείρω; =
τὸ δ᾽ ἄγχι πλευμόνων ξίφος
διανταίαν ὀξυπευκὲς οὐτᾶι
640
διαὶ Δίκας τομήν· θέμις γὰρ οὖν
λάξ πέδοι πατούμενον
τὸ πᾶν Διὸς σέβας παρεκ-
βάντας οὐ θεμιστῶς –
Δίκας δ᾽ ἐρείδεται πυθμήν·
645
προχαλκεύει δ᾽ Αἰσα φασγανουργός,
τέκνον δ᾽ ἐπεισφέρει δόμοις
αἱμάτων παλαιτέρων
τίνειν μύσος χρόνωι κλυτὴ
βυσσόφρων Ἐρινύς. =
650
Translations (8)
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 585 focus
Full many 3
a dread and grievous horror does the earth nurture, and the arms of the deep teem with monsters hostile to mortals! and there spring forth in mid-air lights 4
hung aloft. Both the creatures that fly and those that crawl, and the gusty rage of hurricanes, one might be able to describe.
But who can tell the mighty daring spirit of man, and of women hardened in their souls, and their loves that venture all, comates with the woes of mortals? Un-lovely love, lording it in woman's heart, overcomes the conjugal societies of brutes and of men.
Let whosoever is not flighty in his thoughts know this, when he hath learned what a kindling device the wretched daughter of Thestius, who worked the destruction of her son, sought out, when she committed to the flames the glowing brand that was his coeval, from the time when he uttered his first cry on coming from the womb, and commensurate through his life unto the day foredoomed by Fate.
Another is there in legends whom we are bound to abhor, the murderess Scylla, who at the foeman's instigation destroyed a man [she should have] loved, having been seduced by Cretan necklaces of wrought gold, the gifts of Minos, what time she, shameless, robbed Nisus of his undying ringlet as he was breathing unsuspectingly in sleep; but Mercury 1
overtakes her.
And since I have made mention of savage horrors, though unseasonably 2
, [one may also mention] the odious match, execrated by the house, and plots laid by a woman's mind against an armed warrior, against a warrior for his majesty bitter to his enemies; and I honour the hearth of a household that knows not audacity, and in women an undaring spirit.
Of horrors, indeed, that of Lemnos holds the first place in story; and it is deplored in every clime as an abomination, and a man is wont to compare what is dreadful to Lemnian sufferings 3
. And by reason of heaven-detested guilt the race of mortals perishes in infamy; for no one reveres that which is offensive to the gods. Which of these hideous facts do I unreasonably reckon up?
But the sword, sharp and bitter, inflicts a wound right through the lungs, driven by the hand of Justice. For the lawless conduct of him 4
that hath lawlessly trespassed against every awful attribute of Jupiter, is not trampled under foot on the ground.
But the base of Justice is planted firm; and Fate, that forges the sword, prepares it for the deed, and brings into the house a new offering of ancient murders, and time-honoured 5
Erinnys avenges the stain.
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 585 focus
sont les fléaux d'effroi, les monstres que nourrit la terre, et les bêtes cruelles à l'homme qu'enferme le sein des mers. Entre terre et ciel jaillissent
des météores de feu. Et tout ce qui vole ou marche peut parler du courroux orageux des vents
1 .
Mais qui dira l'audace sans bornes de la créature humaine, les amours éhontées, toujours liées à des désastres, des
L'union qui joint les couples est traîtreusement vaincue par le désir sans frein qui dompte la femelle, chez l'homme comme chez la bête 2 .
et qui devait mesurer son passage à travers la vie jusqu'au jour arrêté par le Destin.
Les vieux récits flétrissaient aussi la sanglante Skylla 4 , qui à des ennemis immola un père et, séduite par des bracelets d'or crétois, présents de Minos, arracha le cheveu qui le fai-
sait immortel au front
de Nisos endormi sans défiance — l'impudente chienne ! — et Hermès se saisit de lui 5 .
d'un guerrier, d'un
roi dont le courroux en imposait à ses ennemis mêmes 6 ? tandis qu'il garde ses respects pour le foyer paisible où la femme exerce douce royauté. Entre tous les crimes, l'histoire met à part celui qu'a vu Lemnos. La voix publique le maudit avec horreur ; les pires
calamités sont encore appelées du nom de « lemnien 7 ». La race où s'est commis ce crime haï des dieux périt dans le mépris des hommes : il n'est
personne qui honore ce qu'abominent les dieux. Quelle est de ces vérités celle que je n'aie pas le droit de rappeler ?
Le glaive aigu vise au cœur et le transperce, au nom de la Justice 8 . Elle a tous les droits sur ceux qui, contre tout
droit,
ont foulé aux pieds et violé la pleine majesté de Zeus. L'autel de la Justice 9 n'est pas plus tôt à terre que le Destin
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 585 focus
Pregnant with ills the dreary air
Gives ſickneſs, pain, and terror birth:
665
The ſeas, that wind around the earth,
Fatal to man their hideous monsters bear:
Each forest in its ſhaggy ſides,
That darkens o’er the perilous ground,
The lurking, rav’nous ſavage hides,
670
Whilſt fierce birds wheel the ſummits round:
And mark with what tempestuous rage
Black from the ſkies the ruſhing winds engage.
ANTISTROPHE I.
But who the dangerous thoughts can tell
That in man's daring bosom roll;
675
Or whirl the more tempestuous soul
Of woman, when the tyrant paſſions ſwell?
When love, to torment near allied,
Bids frenzy rule the troubled hour?
Love, that exerts with wanton pride
680
O'er female hearts deſpotic pow’r;
And binds in his ungentle chain
Each ſavage of the wood, each monſter of the main.
STROРНЕ 2.
Think with what ſullen frenzy fir'd
The Theſtian dame with ruthless hand s
.
685
Cast on the hearth the fatal brand;
The flames confum’d it, and her ſon expir’d.
With horror think on Scylla's deed t
:
To win the favour of the foes,
The golden bracelets were the meed,
690
Againſt her father's life ſhe roſe,
Approach’d the ſleeping monarch’s bed,
And reſt the ſacred honours of his head.
ANTISTROPHE 2.
Amongſt these deeds of blood, that ſtain
The annals of the times of old,
695
Be that unhallow'd couch enroll’d,
Whoſe guilty loves this royal house profane.
Enroll’d be all that female hate
Form’d 'gainſt the chief in arms renown’d;
The chief, whoſe glorious, aweful ſtate
700
Foes 'midſt their rage with reverence own’d:
Those glories, tho’ they blaze no more,
Quench’d by a woman’s hand, I still adore.
EPODE.
In the black annals of far distant time
The Lesbian dames recorded stand u
;
705
But the ſoul ſhudders at the crime,
And execrates the murders of their hand:
Baſely at once the husbands bleed;
Th' indignant Gods abhor the deed.
And ſhall man dare with impious voice t' approve
710
Deeds, that offend the pow'rs above?
Thro' the gored breast
With rage impreſt
The ſword of justice hews the dreadful wound;
And haughty might
715
That mocks at right,
Like the vile duſt is trampled on the ground.
Righteous are thy decrees, eternal King,
And from the roots of justice ſpring:
Theſe ſhall ſtrike deep, and flourish wide,
720
Whilſt all, that ſcorn them, periſh in their pride.
Fate the portentous ſword prepares,
And the rough labours of the anvil ſhares;
Wide thro’ the house a tide of blood
Flows where a former tide had flow’d;
725
Erinnys marks the destin’d hour,
Vengeful her meditated rage to pour.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 585 focus
Molti la terra genera
mostri, ed orrendi mali:
brulica il mare di voraci squali
460
nei suoi profondi seni:
fra cielo e terra guizzano
gli eterëi baleni;
e, voli o strisci al suolo,
ogni animal, dei turbini
465
può dir la furia e il procelloso volo.
1 Antistrofe 1.
Ma chi mai la superbia
ch'empie agli uomini il seno
dir potrebbe, o l'ardor, che non ha freno,
di femminile tresca?
470
Esso gli scempî origina.
Libidine donnesca,
su nuziale talamo se disonesta impera,
vince in protervia ogni uomo e ogni fiera.
2 Strofe II.
Chi sua memoria sperdersi
475
non lascia all'aura labile,
pensi il feral consiglio
onde la rea Testíade
die' morte al proprio figlio,
quando bruciò lo stizzo a cui la vita
480
di Meleagro unita
era, dal punto ch'ei dal grembo uscí
materno, e il primo gemito
mise, fino al fatale ultimo dí.
2 Antistrofe II.
Degna la sanguinaria
485
Scilla è che pur s'abomini.
Ad opra rea la mosse
l'oro dei vezzi crétici
che in dono offria Minosse.
Chi piú caro doveva esserle, a pro'
490
dei nemici, immolò:
cagna odïosa, il crin fatale a Niso
ella mozzò, che improvvido
giacea nel sonno; e colse Ermes l'ucciso.
3 Strofe III.
Ma nei misfatti ha Lemno il pregio primo:
495
ne suona alto l'obbrobrio;
e ben simile a quello il nostro estimo.
Prive d'onor, disfatte
vanno le umane schiatte
per le colpe che i Numi anche aborriscono:
500
nessuno onora ciò ch'odian gli Dei.
Qual non colsi dal ver, dei detti miei?
3 Antistrofe III.
Se questi rammentai travagli amari,
come dunque dimentico
il connubio esecrato ai nostri cari,
505
e la donnesca frode
contro l'uomo che prode
era nell'arme, e fregio era al suo popolo?
Or come onoro il focolare spento?
Come mi curvo a femminil talento?
510
4 Strofe IV.
Immerge al reo nel petto
del ferro suo la punta aspra Giustizia:
a mortal non concede
che deluda il rispetto
dovuto al re dei Superi,
515
né su vi calchi iniquamente il piede.
4 Antistrofe IV.
Sta sovra salda base
Giustizia: il Fato a lei la spada tempera.
L'Erinni, oscura ambage
di pensier, ne le case
520
adduce un suo figliuolo,
le tracce ad espiar d'antica strage.
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 585 focus
Ponticeq; ulne bestiarum infeſtarum hominibus
Crefcunt, germinant & intermedie
Lampades subfublimes,
Volucres & currentia, reſpirantium
560
Caprarum dic iram.
Sed audacißimam uiri uoluntatem quis dicet?
Et mulierum mente miſerarum audaces
Amores, detrimentis confortes mortalium
Coniunctasq; habitationes,
565
Mulieribus imperans immitis
Amor uincit bestias & homines.
Scito quisquis es, non alligeris curis, doctus
Quam filioru perditrix Theſtias miſera operata est
Ignifciens prouidentiam, & comburens filij funeſtum
570
Titionem æquale tempore, poſtq; migras ex matrice cla
Symmetrum per uitam, diem fatalem.
Sed oportet aliquem in uerbis odio habere
Cruentam Scyllam,
Quæ pro inimicis uirum interfecit amicum Creticis
575
Auro fabricatis impetibus perſuasa, donis Minois
Nisum immortali crine priuans inconſulto
Spirantem miti ſomno.
Inuenit ipſam Mercurius.
Poſtquam recordamur durorum
580
Laborum, intempeſtiuè uerò inimicum coniugium-
Execratum ædibus, muliebriaq; consilia memis
Pro uiro inimicis culpando cultus.
Horum uerò ignauum larem domuum,
Muliebrem timidam hastam,
585
Malorum uerò honorat Lemnium
Sermone, luget uerò utiq; execrandum. aſsimilauit uerò aliquis
Atrocitatem Lemnicis malis impio dolore
Mortalium ignominioſum uenit genus.
Colit nullus inimicum dijs.
590
Quid hos non iuſtè congregos?
Enſis uerò prope pulmones
Per contrarietatem amarus
Per pænas mouetur.
Non fas est enim, non
595
Calcitrando campum conculcare.
Omnem Iouis
Cultum prætergredientes nefariè.
Iuſticiæ firmatur ſolum.
Fabricat fatum enſifex,
600
Filium infert domum
Aedium antiquarum.
Luit ſcelus
Tempore celebris Erinnys.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 585 focus
Erde nähret reifsend wilder
Tiere Brut
sonder Zahl.
Tief in Meeres Schlüften wimmeln
Ungeheuer,
Fischers Schrecken.
Aber wer ermifst des Mannes
595 Wagemut,
Willenskraft?
Wer des trotz'gen Weiberherzens
Liebesstärke,
Frevelkühnheit?
Sie zerstört der Menschheit Frieden
wie der Tierwelt.
600 Wo die Geschlechter sich paaren,
herrscht die Begierde
ruchlos, herrscht das Weib.
605
Kennen soll,
wen nicht Wunsch und Wahn verblendet,
Althaia, die Arge.
Wohlersonnen war die Tücke,
und Brandstiftertücke war es:
mit dem Scheit frafs die Glut
das Leben des Sohnes.
Ihm gaben zum Lebensgenossen das Scheit
610 die Schicksalsschwestern am Tag, da dem Schofs
der Mutter sich wimmernd das Knäblein entwand:
und mit ihm muſst' er verglimmen.
Und auch sie
nennt die Sage, lehrt sie hassen,
die blutige Skylla.
615 Minos bot der Nisostochter
köstlich goldgefaſst Geschmeide,
Und wenn ich so arger Thaten
gedenke - darf ich's denn?
Ich dulde ja schnöd'sten Bund,
625 die Ehe, die das Haus verflucht,
der Frau Verrat,
Verrat am Heldengatten,
des Heldenglanz
niederblitzte jeden Feind.
Ich beug' mich ja falscher Weibermajestät
630 am kalten Hausaltar.
Von Weiberhand
ausgerottet
fiel Lemnos' Männervolk.
Das Sprichwort nennt lemnisch drum
das ärgste Greul. Als lemnisch wird
verflucht auch dies.
635 Verworfen von den Göttern,
verschmäht, verfehmt muſs das Haus zu Grunde geh'n.
Wen Gott verstiefs, niemand ehrt noch achtet ihn.
So ist's. Sagt' ich zu viel?
Das bohrt in die Seele
mir stechende Wunde;
Gerechtigkeit fordr' ich. Wo bleibt sie?
640 Wenn jegliche Scheu
vor Gottes Gesetzen sie schmählich
mit Füfsen treten dürfen
645
und alle heil'gen Schranken überspringen,
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 585 focus
Many and marvellous the things of fear
Earth's breast doth bear;
And the sea's lap with many monsters teems,
680
And windy levin-bolts and meteor-gleams
Breed many deadly things—
Unknown and flying forms, with fear upon their wings,
And in their tread is death;
And rushing whirlwinds, of whose blasting breath
685
Man's tongue can tell.
But who can tell aright the fiercer thing,
The aweless soul, within man's breast inhabiting?
Who tell, how, passion-fraught and love-distraught,
The woman's eager, craving thought
690
Doth wed mankind to woe and ruin fell?
Yea, how the loveless love that doth possess
The woman, even as the lioness,
Doth rend and wrest apart, with eager strife,
The link of wedded life?
695
Let him be the witness, whose thought is not borne on light wings thro' the air,
But abideth with knowledge, what thing was wrought by 1 Althea's despair;
For she marr'd the life-grace of her son, with ill counsel rekindled the flame
That was quenched as it glowed on the brand, what time from his mother he came,
With the cry of a new-born child; and the brand from the burning she won,
700
For the Fates had foretold it coeval, in life and in death, with her son.
Yea, and man's hate tells of another, even Scylla 2 of murderous guile,
Who slew for an enemy's sake her father, won o'er by the wile
And the gifts of Cretan Minos, the gauds of the high-wrought gold;
For she clipped from her father's head the lock that should never wax old,
705
As he breathed in the silence of sleep, and knew not her craft and her crime—
But Hermes, the guard of the dead, doth grasp her, in fulness of time.
And since of the crimes of the cruel I tell, let my singing record
The bitter wedlock and loveless, the curse on these halls outpoured,
The crafty device of a woman, whereby did a chieftain fall,
710
A warrior stern in his wrath, the fear of his enemies all,—
A song of dishonour, untimely! and cold is the hearth that was warm,
And ruled by the cowardly spear, the woman's unwomanly arm.
But the summit and crown of all crimes is that which in Lemnos befel; 3
A woe and a mourning it is, a shame and a spitting to tell;
715
And he that in after time doth speak of his deadliest thought,
Doth say It is like to the deed that of old time in Lemnos was wrought;
And loathed of men were the doers, and perished, they and their seed,
For the gods brought hate upon them; none loveth the impious deed.
It is well of these tales to tell; for the sword in the grasp of Right
720
With a cleaving, piercing blow to the innermost heart doth smite,
And the deed unlawfully done is not trodden down nor forgot,
When the sinner out-steppeth the law and heedeth the high God not;
But Justice hath planted the anvil, and Destiny forgeth the sword
That shall smite in her chosen time; by her is the child restored;
725
And darkly devising, the Fiend of the house, world-cursed, will repay
The price of the blood of the slain, that was shed in the bygone day.
[ Enter Orestes and Pylades, in guise of travellers.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 585 focus
Erde nährt wunderbar
Grause Schrecken ohne Zahl;
Tief-in Meers düsterm Schooß wimmelt manch
Graunvoll Ungeheuer,
Der Menschen Feind; zwischen Erd' und Himmel hoch
590
Sproßt der Blige flammend Licht;
Vogel in Höh'n und die Thiere des Waldes erzählen
Von der Windsbraut jähem Zorn.
Erste Gegenstrophe.
Doch des Mann's überkeck
Frechen Sinn, wer spricht ihn aus?
595
Wer des Weib's argen tollkühnen Muth,
Dies allfreche Buhlen
Der Liebeslust, die dem Fluch sich gattend rast?
Auch der Ehe holden Bund
Löst ja bei Thieren und Menschen das Weib, wenn die Liebe
600
Liebelos ihr Herz besiegt.
Zweite Strophe.
Merkt auf, wenn ihr nicht in leichtem Sinn
Flattert, eitler Art,
Wie dort Thestios'
Arge Tochter, wie die Kindsmörderin
605
Tückevoll den Brand ersonnen!
In Glut warf sie todschnaubend des Sohnes
Lebensfackel, die, seit er bang
Ihrem Schooß sich entwunden,
Ihn durch's Leben geleitete
610
Bis zum Tage des Schicksals.
Zweite Gegenstrophe.
Auch dein werde stets in Haß gedacht,
Blut'ge Skylla, dein,
Die, dem Feind zulieb,
Einem Freunde gab den Tod, angelockt
615
Durch das goldne Kreterhalsband,
Durch Minos' Brautgabe gefangen.
Als er sorglos athmet' im Schlaf,
Schnitt die Freche dem Nisos
Sein unsterbliches Haar vom Haupt:
620
Rächend findet sie Hermes.
Dritte Strophe.
Doch nun ich so kundgethan so schweres Leid,
Was nennt' ich noch dieser Ch' unholden Bund,
Die der Fluch des Hauses ward,
Und wie des Weib's arge Listen ihn umstrickt,
625
Den Mann im erzhellen Kleid,
Den Mann, der einst aller Feinde Schrecken war?
Was ehrt' ich noch diesen ausgebrannten Herd,
Der Unmacht feigen Weibeszepter?
Dritte Gegenstrophe.
Vor allen Unthaten ragt im Lied hervor,
630
Was Lemnos' Frau'n übten, was, weithin beklagt,
Als ein Fluch gilt; doch mit Recht
Wird dieser Gräul Lemnos' Unthat gleichgestellt.
Durch blut'ge Schuld, die den Haß
Der Götter weckt, sinkt ein Menschenstamm in Schmach.
635
Denn Keiner mag ehren, was ein Gott verwarf.
Gerecht, wahrhaftig sprach mein Mund hier.
Vierte Strophe.
Das Schwert, gezückt auf Frevlerbrust,
Es stürmt grad' ein bitterscharf, und mordet
Durch Dike's Hand. In Staub hinab
640
Tritt ihr Fuß die Missethat,
Die sich von aller Furcht des Zeus frevelnd abgewendet.
Vierte Gegenstrophe.
Auf festem Grund ruht Dike's Stamm.
Das Richtbeil schärft ihr die Schmiedin Aesa;
Und alten Mordes Gräuelschuld
645
Sühnend, führt den Sohn zulekt
In's Haus zurück die hohe, stetswache Straferinnys.
(Orestes und Pylades kommen in Wanderertracht mit einigen Beglei tern wie aus der Fremde zurück, und schreiten auf den königlichen Palast zu.)

Notes on the current edition

Libation Bearers

1. Meteors.
2. When Meleager, the child of Althaea, who was daughter of Thestius, king of Aetolia , and wife to Oeneus of Calydon, was a week old, the Fates appeared to the mother and declared that he would die when the brand on the hearth was consumed. Whereupon Althaea took the brand and put it in a chest; but when Meleager, grown to youthful manhood, slew her brothers, she threw it into the fire, and her son died suddenly.
3. Nisus was besieged in his town of Megara by Minos, king of Crete . Nisus’ daughter Scylla, being in love with Minos, cut from the head of her father the purple hair on which his life depended, so that he was slain by the Cretans.
4. Hermes, the conductor to Hades of the souls of the dead.
5. The women of Lemnos , jealous of Thracian slaves, killed their husbands, so that when the Argonauts visited the island they found no men.
6. The translation is based on the reading παρεκβάντος (Stanley); but this and all other alterations do not remove the difficulties of the original.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

581-586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-378

πόντιαί τ' ἀγκάλαι κνωδάλων ἀνταίων βρύουσι· βλάπτουσι καὶ πεδαίχμιοι λαμπάδες πεδάοροι, πτανά τε καὶ πεδοβάμον᾽, ἅ τ' ἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον: Hi versus in M. sic scripti sunt, πόντιαί τ' ἀγκάλαι κνωδάλων ἀνταίων βροτοῖσι πλήθουσι βλαστοῦσι καὶ πεδαίχμιοι λαμπάδες πεδάμαροι πτηνά τε καὶ πεδοβάμονα· κἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον, ita quidem, ut e in πεδάμαροι, item in πτηνά τε et in πεδοβάμονα in litura scriptum sit. In primo versu ἀγκάλαια νωδάλων Ald. ἀγκάλων κνωδάλων Rob. In tertio versu πεδαίχμιοι etiam Rob. habet. ποδαίχμιοι G. Ald. μεταίχμιο Turn. Vict. Non recte olim πεδαίχμιοι in πεδαιχμίῳ mutandum putabam: dicuntur quae sunt inter caelum ac terram. In proximo versu in πεδάμαροι consentiunt libri. Adscriptum est in M. οἶμαι πέδουροι, ἵν ᾖ τὸ σημαινόμενον μετέωροι, et in altera margine αἱ ἀκτῖνες τοῦ ἡλίου αἱ καθημεριναί. Scribendum esse πεδάοροι vidit Stanleius, comparans cum illa priore adnotatione quod Hesychius habet, πέδουρος, μετέωρος. Versu quinto in πτηνά τε G. Rob. cum M. consentiunt. πτηνά τε Ald. Turn. Deinde πεδοβάμονα· κανεμούντων etiam Turn. Vict. πεδοβάμον ἀπ᾿ ανεμούντων G. πεδοβάμον ἀπ᾿ ἀνεμούντων Ald. πεδοβάμονακ᾽ ἀνεμούντων Rob. Scribendum, ut in Opusc. I. p. 114. dixi, πτανὰ δὲ καὶ πεδοβάμον ἀπ᾿ ἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον. Sed etiam priores versus vitiosos esse et metrum arguit et sententia. Itaque βροτοῖσι in βρύουσι mutavi, βλαστοῦσι autem, quod nihil esse videtur nisi adscripta alia lectio, delevi. Sic igitur hos versus scripsi, πόντιαί τ' ἀγκάλαι κνωδάλων άνταίων βρύουσι· πλήθουσι καὶ πεδαίχμιοι λαμπάδες πεδάοροι, πτανὰ δὲ καὶ πεδοβάμον ἀπ' ἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον. Masculina forma ἀνεμούντων nemo debet suspectam habere.

587-592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-379

ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀνδρὸς φρόνημα τίς λέγοι, καὶ γυναικῶν φράσει τλημόνων παντόλμους ἔρωτας, ἄταισι συννόμους βροτῶν, συζύγους θ' ὁμαυλίας: Libri ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀνδρὸς φρόνημα τίς λέγοι καὶ γυναικῶν φρεσσὶν τλημένων καὶ παντόλμους ἔρωτας ἄταισι συννόμους βροτῶν ξυζύγους δ᾽ ὁμαυλίας. In φρεσσιν G. cum M. consentit. φρεσὶν Ald. Rob. Turn. Deinde παντόλμους M. Rob. Turn. παντόμοις G. Ald. Tum ἄταισι αἱ συννόμους Rob. Denique ξυζύγους δ' Μ. G. Ald. ξυζύγους το Rob. Turn. ξυζύγους θ' Vict. Ad secundum versum scholiastes haec adnotavit, τίς λέγοι φρεσίν, ἀντὶ τοῦ ἐννοήσειεν. Defendi potest τίς λέγοι, sed hoc quidem loco, quum etiam goɛooìv vel qoɛoir vix possit sanum esse, multo probabilius est Aeschylum scripsisse τίς λόγῳ — φράσει. Deinde καί, quod post πλημόνων libri habent, delendum esse non minus sententia docet quam metrum. Neque enim dubito quin pro παντόλμους scribendum sit παντόλμοις, ut errore felici scriptum est in G. Sic igitur bene procedunt hi versus, ἀλλ' ὑπέρτολμον ἀν- δρὸς φρόνημα τίς λόγῳ - καὶ γυναικῶν φράσει πλημόνων παντόλμοις ἔρωτας ἄταισι συννόμους βροτῶν συζύγους θ' ὁμαυλίας;

593-594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-380

θηλυκρατὴs ἀπέρωτος ἔρως παρανικᾷ κνωδάλων τε καὶ βροτῶν: Libri θηλυκράτης ἀπέρωτος ἔρως παρανικᾷ κνωδάλῶν τε καὶ βροτῶν, nisi quod ἀπ᾽ ἔρωτος est in G. Ald. Rob. et βοτῶν in Rob. Scholiastes απέρωτος interpretatur στυγνὸς καὶ ὑπερήφανος. Apud Hesychium haec leguntur, ἀπερωπός, ἀπάνθρωπος. ἀπερωπῶς, θαυμαστῶς, ἀδοκήτως. In Etym. Μ. p. 120, 41. ἀπερωπόν, ἄγριον καὶ ἀπηνῆ· ἢ σκληρόν, ἢ δυςπαραίτητον, στυγνόν, ὑπερήφανον, ἀπαράπειστον. Haque Kustero in adnotatione ad Hesychium aut ἀπερωπός apud Aeschylum, aut ἀπέρωτος apud Hesychium et in Etymologico scribendum videbatur. Sed vocabulum hoc ἀπερωπός sive rectius ἀπέρωπος tuetur Phrynichus in Bekkeri Anecd. p. 8, 8. ἀπέρωπος· σημαίνει ἀναιδής, σκληρός, τραχύς, οἷον ἀπερίοπος καὶ ἀπερίβλεπτος, ὃν οὐκ ἂν τις περιωπήσαιτο διὰ τὴν ἀηδίαν. καὶ ἀπέρωπον οἷον τραχὺ καὶ ἀνατεταμένον. Apud Aeschylum scribendum esse απέρωπος putarunt etiam Pauwius, Heathius, Schutzius, Bothius. Sed praestat hic quidem απέρωτος, quamquam Lobeckius Paral. p. 259. nullum similis formae exemplum novit. Coniunxerunt autem haec cum iis quae praecedunt, συζύγους δ' ὁμαυλίας, Heathium secuti Schutzius, Wellauerus, Blomfieldius, alii, sententia minime commoda. Praeterea mirum verbum est παρανικᾶν. Scribendum erat συζύγους θ' ὁμαυλίας cum Victorio, idque cum praecedentibus iungendum: hic autem Aeschylum ita scripsisse puto, θηλυκρατὴς ἀπέρωτος έρως πάρα νείκα κνωδάλων τε καὶ βροτῶν. De vocabulo νείκη v. ad Ag. v. 1338.

595-598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-381

ἴστω δ᾽, ὅςτις οὐχ ὑπόπτερος φροντίσιν, τὰν δαεῖσ᾽ ἃ παιδολυμὰs τάλαινα Θεστιὰς μήσατο πυρδαῆτιν πρόνοιαν: υπόπτερος M. G. Ald. Rob. υποπτέροις Turn. Vict. ex scholiastae adnotatione, γινωσκέτω δ᾽ ὁ παιδευθεὶς οὐχ ὑποπτέροις φροντίσιν, ὃν ᾖ τὸ ὅς ὑποτακτικὸν ἀντὶ τοῦ ὁ προτακτικού. Sed in altera margine codicis M. adscriptum est ὁ μὴ κούφος, ἀλλ᾽ ἀληθῶς μαθεῖν θέλων. Deinde libri φροντίσιν δαεὶς τὴν ἁπαιδολύμας τάλαινα θεστιὰς μήσατο πυρδαντινα πρόνοιαν. Post φροντίσαν punctum posuit Rob. τὴν ἁπαιδολύμας Μ. Rob. τὴν ἁπαιδολύμας G. τὴν ἄπαιδο λύμας Αld. τὰν ἡ παιδολύμας Turn. Correcto accentu scribendum esse παιδολυμὰς Dindorfius vidit. Deinde πυρδαῆτινα Rob. et, ut videtur, Μ. πυρδαή τινα G. Ald. πυρδαής τινα Turn. Vict. ex scholio, οὕτω τὸ ἑξῆς· ἥντινα μήσατο πρόνοιαν τάλαινα Θεστιὰς ἢ παιδολύμας καὶ πυρδαής. Scribendum esse videtur ἴστω δ᾽, ὅστις οὐχ ὑπόπτερος φροντίσιν, τὴν δαεῖσ᾽ ὁ παιδολυ- μὰς τάλαινα Θεστιὰς μήσατο πυρδαῆτιν πρόνοιαν. Aptum est δαεῖσα, quod sic demum, quia titionis vim norat, comburere eum isto fine potuit.

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-382

καταίθουσα: καταίθουσα Canterus. κ' αἴθουσα M. (sic M.) Rob. Turn. καἴθουσα G. Ald.
599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-383

ἥλικ', ἐπεὶ μολὼν: ηνίκ' ἐπιμολὼν Ald. Sed G. ut M. Rob. ἥλικ᾽ ἐπεὶ μολὼν habet. ἥλικα, ἐπεὶ μολών Turn.
600

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-384

ματρόθεν κελάδησεν: μακρόθεν Rob. Deinde libri κελάδησε.
601

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-385

ξύμμετρόν τε διαὶ: ξύμμετρόν τε Μ. G. Ald. Rob. συμμετρόν τε Turn. Deinde διαὶ Canterus. Libri διά.
602

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-386

μοιρόκραντον ἐς ἦμαρ: μοιρόκραντον ἐς ἦμαρ Canterus. μοιροκραντοσδ᾽ ἐς ἦμαρ, ν ab alia manu supra adscripto r, et cum litura post ἐς, Μ. μοιρόκραντοίδ᾽ ἐς ἦμαρ G. Ald. μοιρόκρατον δ᾽ ἐς ἦμαρ Rob. μοιρόκρατον ἐς ήμαρ Turn. μοιρόκραντον δ᾽ ἐς ἦμαρ Vict.
603

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-387

ἄλλαν δ᾽ ἔστιν: ἀλλὰ δή τιν' M. G. Rob. ἀλλὰ δὴ τιν Ald. ἀλλὰ δεῖ τίν Turn. Canterus ἄλλαν scribendum esse vidit. Hinc άλλων δεῖ τιν Pauwius, Schützius, alii. Sed non est hic nexus is qui Aeschylo convenire videatur. Scribendum potius est ἄλλαν δ᾽ ἔστιν. Similiter in Prometheo v. 803. ἄλλην δ᾽ ἄκουσον δυςχερῆ θεωρίαν.
604

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-388

ὑπαὶ: Porsonus ύπερ, quod non diffiteor aptissimum esse. Nec tamen necessarium putavi vлai mutare, quo significatur ab hostibus inductam esse ad istud facinus Scyllam.
605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-389

ἀπώλεσεν: ἀπόλεσεν Ald. ἀπώλεσε Turn.
606

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-390

χρυσοκμήτοισιν: Libri χρυσεοδμήτοισιν. Scribendum erat χρυσοκμήτοισιν.
607

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-391

πιθήσασα ... Μίνω: πιθήσασα Abreschius. Libri πειθήσασα. Deinde δόροισι G. Tum μίνω Rob. Turn. et ita M. sed ut i ex et factum sit. μείνω G. Ald.
608

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-392

Νῖσον: Libri νίσον. Correxit accentum Blomfieldius.
609

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-393

νοσφίσασ᾽ ἀπροβούλως: νοσφίσ᾽ ἀπροβούλως Rob. Celeri νοσφίσασ᾽ ἀπροβούλως. - Porsonus νοσφίσασα προβούλως, adverbio otioso et ideo valde inepto. Scholiastes ἀπρονοήτως, οὐ προσκεψαμένη τὸ ἀποβησόμενον. ὡς προδότες γὰρ τοῦ πατρὸς ἐτιμωρήθη ὑπὸ Μίνωος.
610

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-394

πνέονθ' ὁ κυνόφρων: πνείονθ' Heathius. Libri πνέονθ'. Deinde ἁ κυνόφρων Μ. Rob. ἀκυνόφρων G. ἀκανόφρων Ald. ἀγανόφρονι Turn.
611

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-395

κιγχάνει δέ μιν: κιγχάνει Porsonus. Libri κιχάνει, sed in M. inter ut et y una littera erasa est. Deinde viv Blomfieldius. Libri μιν.
612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-396

ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην: ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνήσαμεν Μ. ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνήσαμεν G. Ald. Turn. ἐπεὶ δ᾽ ἐμνήσαμεν Rob. Scribendum esse ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην Heathius vidit. Apodosis incipit cum antistropha, ubi dé particula de more posita est post ἐπεὶ δέ, longiore parenthesi interposita.
613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-397

ἄκαιρος δ᾽ ὁ δυςφιλὴs: Libri ἀκαίρως δὲ δυσφιλές etc. In M. haec scholia adscripta sunt, λείπει μνήσομαι Κλυταιμνήστρας (ut ad μήτιδας ν. 616. adscriptum est λείπει εἰργάσατο), εἰ ὁ δὲ ἀντὶ τοῦ γάρ. Scribendum ἄκαιρος δ᾽ ὁ δυςφιλές etc.
614

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-398

ἐπ' ἀνδρὶ τευχεσφόρῳ: Hunc versum Ald. Rob. Turn. omittunt. Prima eum habet editio Victorii. Scriptus est in M. in margine, sed a prima manu. In G. iisdem litteris eodemque atramento, quo scholia scripta sunt, supra adscriptus est postremis verbis praecedentis versus.
617

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-399

ἐπ' ἀνδρὶ δᾴοις ἐπικλύτῳ, σέβας: ἐπ' ἀνδρὶ δηΐοις ἐπικότω σέβας Μ. in quo antea ἐπὶ κότω scriptum fuerat. ἐπὶ κάτῳ G. ἐπὶ κάτω Ald. ἐπικότῳ Rob. Τurn. In reliquis ceteri libri cum M. consentiunt. Scholiastes haec adnotavit, ¿a' ἀνδρὶ φοβερῷ καὶ σεβαστῷ καὶ παρὰ τοῖς πολεμίοις. Malas coniecturas, quibus Aeschyli verba vexata sunt, tacere praestat. Scribendum erat ἐπ' ἀνδρὶ δᾴοις ἐπικλύτῳ σέβων. Apollonius Rhodius Il. 236. εἰ δὲ ἐγὼν ὁ πρίν ποτ᾽ ἐπίκλυτος ἀνδράσι Φινεὺς ὄλβῳ μαντοσύνῃ τε.
618

619-620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-400

τίων τ᾽ ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων γυναικείαν τ' ἄτολμον αἰχμάν: τίων δ' M. G. Ald. Rob. τοιώνδ' Turn. Stanleii coniectura, τίω δ', a Wellauero et Blomfieldio recepta est. Scribendum erat τίων τ'. Addidi τ' ante άτολμον. Sic igitur hane stropham scripsi, ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην ἀμειλίχων πόνων (ἄκαιρος δ᾽ ὁ δυςφιλὲς γαμήλευμὶ ἀπεύχετον δόμοις γυναικοβούλους τε μήτιδας φρενῶν ἐπ᾽ ἀνδρὶ τευχεςφόρῳ, ἐπ' ἀνδρὶ δάοις ἐπικλύτῳ σέβων, τίων τ' ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων γυναικείαν τ' ἄτολμον αἰχμάν)· Quando autem mentionem feci tristium laborum (intempestivus enim, qui inimicum connubium, exsecrandum aedibus, et femineae mentis insidias viro bellatori, viro apud hostes claro structas colit, et suspicil igne carentem focum atque imbelle mulieris sceptrum): malorum maxime celebratur Lemnium.

622-623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-401

γοᾶται δὲ δήποθεν πάθος κατὰ πτυστόν· ᾔκασεν δέ τις: γοᾶται δὲ δὴ ποθεὶ κατάπτυστον M. (sic M.) G. Ald. γοᾶται δὲ δήποθ', εἰκατάπτυστον Rob. γοᾶται δὲ δήπουθεν κατάπτυστον Turn. Nemo haec sana esse putabit. Audacius hic, sed, ut spero, non temere, scripsi γοᾶται δὲ γὰ πάθος κατάπτυστον, terra Lemnia abominandum malum luget. Foão9a Attici, non, ut Homerus, your dicunt. Aldinae vitiosa scriptura, κατά πτυςονήος κασενδέτις e male lecto G. orta est, in quo est κατάπτυστον ήκασεν δέ τις, sed spiritus lenis, qui est in 7, similis est litterae o, quae quum og significare soleat, ab Asulano pro ea syllaba accepta est. ήκασεν habet etiam M. εἴκασεν Rob. είκασε Turn. Praetuli ήκασεν.

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-402

Λημνίοισι πήμασιν: Libri τὸ δεινὸν αὖ λημνίοισι πήμασι. Recte Stanleius et ante eum Portus a in ar mutandum esse censuerunt. πήμασιν Porsonus.
624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-403

ἄγει: θεοστυγείτω Ald. ἄγει Auratus et Schutzius. Libri ἄχει.
625

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-404

ἀγείρω: Αγείρω scholiastes interpretatur συνάξας κατηγορῶ. νύσσει γάρ με τὸ δίκαιον ταῦτα λέγειν. Non opus est ut ἐγείρω scribatur, quae Erfurdtii erat opinio.
628

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-405

ἄγχι πνευμόνων: Scaligero scribendum videbatur ἄχρι, quod non invenitur apud tragicos. Ensem chorus dicit, quo mox transfigendus sit Aegisthus. πνευμόνων Rob. Ceteri πλευμόνων.
629

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-406

διανταίαν ... οὐτᾷ: δι' ἀνταίαν Ald. Turn. Deinde libri σοῦται. Glossa in G. ὁρμα. Scholiastes τὸ δὲ ξίφος τῆς Δίκης τὸ ἔχον πικρίαν ἀντικρὺ διὰ πνευμόνων ὁρμα. Scribendum erat οὐτῷ, ut in Elem. doctr. metr. p. 236. indicavi. Hoc ipsum οὐτῷ legisse videtur scholiastes, cuius non rectam horum verborum explicationem ad v. 628. adscripsi: dicit enim νύσσει.
630

631-632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-407

διαὶ Δίκας· τὸ μὴ θέμις γάρ, οὐ λὰξ πέδοι πατούμενον: διαὶ Μ. G. Ald. Rob. διὰ Turn. Deinde οὔ, ] λὰξ G. Ald. οὐ | λαξ Rob. οὐ | λὰς Turn. Deinde libri πέδον πατούμενον. Id ferri nequit. V. ad Ag. v. 1317. Schützius in postrema editione ex mea emendatione dedit πεδοῖ πατούμενον. Sed scribendum erat πέδοι.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-408

παρεκβάντος οὐ θεμιστῶς: Libri παρεκβάντες. Scholiastes λείπει ὁ γάρ καὶ ἔστι, τὸ γὰρ πᾶν τοῦ Διὸς σέβας παρεξήβησαν ἀθεμίστως οἱ περὶ τὸν Αίγισ- 2ον. Item ad παρεκβάντες haec adscripsit, ἀντὶ παρεξέβησαν· καὶ ἔστι μετοχὴ ἀντὶ ῥήματος, ὡς τὸ “καρπῷ βριθομένη” (II. VIII. 307). Immo scribendum est παρεκβάντος, ut Stanleius quoque in curis secundis et Musgravius viderunt. Deinde οὐθεμίστως Μ. sed ut or litterae a simile sit. Ceteri αθεμίστως. Porsonus οὐ θεμίστως. Scribendum esse οὐ θεμιστῶς monuit Dindorfius. Hoc autem dicitur, scelus cius, qui Iovis reverentiam impie violavit, non negligitur. Non satis recte scholiastes τὸ γὰρ μὴ δίκαιον οὐ δεῖ ἀμελεῖσθαι, οὐδὲ παρασιωπᾶ- σθαι, ἀλλ᾽ ἐκδικήσεως τυγχάνειν.
633

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-409

Δίκας: δίκης, supra scripto a, Μ. δίκας, supra scripto η, G. δίκης Rob. δίκας Ald. Turn.
634

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-410

προχαλκεύει: Libri προσχαλκεύει, nisi quod Ald. πρὸς χαλκεύει. Scribendum esse προχαλκεύει indicavi in El. doctr. metr. p. 236.
635

636-638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-411

τέκνον δ᾽ ἐπειςφέρει δόμοισιν, ἐκ δ' αἱμάτων παλαιτέρων τίνει μύσος χρόνῳ κλυτὰ βυσσόφρων Ἐρινύς: τέκνον δ᾽ ἐπεισφέρει διμασε | δωμάτων παλαιτέρων M. Eodem modo G. A. nisi quod δίμασε habent. Pro eo δόμασι Rob. δώμασι Turn. Scholiastes haec adnotavit, ἀντὶ τοῦ ποινήν. ἐπεισφέρει δὲ τοῖς οἴκοις τέκνον παλαιῶν αἱμάτων· ὅ ἐστι, τίκτει ὁ φόνος ἄλλον φόνον. Eum non δωμάτων legisse, sed αἱμάτων, animadvertit Stephanus. Edidit αἱμάτων Canterus. Deinde τείνει M. G. Ald. Rob. Scholiastes ἀπαιτεῖ. Recte τίνει Turn. In ultimo chori versu libri κλυτή. Denique ἐρινὺς M. G. Ald. Rob. ἐρινὸς Turn. Ita scribendi videntur hi versus, τέκνον δ᾽ ἐπειςφέρει δόμοισιν, ἐκ δὲ αἱμάτων παλαιτέρων τίνει μύσος χρόνῳ κλυτὰ βυσσόφρων Ἐρινύς.

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-412

παῖ, παῖ,: Personae notam omittunt G. Ald. Linea praefixa est in M.
639

641. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-413

τίς: τίς recte Rob. Ceteri τις.
641

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-414

εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστίν, Αἰγίσθου βίᾳ: εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστιν αἰγίσθου διαι• sic M. Ita etiam G. Ald. Rob. nisi quod diu habent. Robortellus in margine * Bíg addidit, εἴπερ φιλόξενος ἐστιν Αιγίσθου βία Turn. et reliqui ante Porsonum. Porsonus in editione Aeschyli et in praefatione ad Hecubam p. IX. ɛɛg φιλοξένη στον Αιγίσθου βία. Non probo. Nam quod in hoc, ψυχὴ Τειρεσίας, χρύσεον σκῆπτρον ἔχων, ut insolentius dictum notatur, id in his, Bin Hoaxhrein et similibus, usitatum est. II. XI. 690. 29Dór γάρ δ' εκάκωσε βίη Ηρακληείη. Aeschylus infra v. 881. φίλτατ' Αι- rio9ov Bía. Atque ipse Porsonus recte de hoc usu iudicavit ad Hec. v. 293. Sponte autem patet diversa esse talia ut icon is Trkeμázoro, quae eadem necessitate sic dicuntur, qua r' 'Odvooćws ßía apud Sophoclem. Elmsleius ad Med. v. 807. scribendum putabat eineo qikó§e- νός τις Αιγίσθου βία, recepitque hoc Blomfieldius. Sed non recte se habere illud ris indicavi in Opusc. III. p. 217. Neque sane tireo qió- ξεν᾽ ἐστὶν Αιγίσθου διαί ferri potest. Verum ex illo διαι lenissima mutatione fit Biar. Quare scripsi τρίτον τόδ᾽ ἐκπέραμα δωμάτων καλῶ, εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστίν, Αιγίσθου βίαν. Structura verborum non fallet nisi imperitissimos. Hoc dicit, tertium dico Aegisthum e domo, si quidem hospitibus amica est, exire. Eandem emendationem fecit Bambergerus.
642

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-415

εἶεν, ἀκούω: Nullam personae notam habet Ald. Lineam M. G. Tais Rob. Oi. Turn. Quod libri habent, ɛlɛv, ázòów, confirmatur versu Aristophanis in Pace 663. ita in optimis libris scripto, εἶεν, ἀκούω. ταῦτ᾽ ἐπικαλεῖς; μανθάνω.
643

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-416

ἄγγελλε: Personae nota omissa in Ald. Rob. Linea praefixa in M. G. άγγελε G. Ald.
644

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-417

πρὸς οὓςπερ: Huic versui op. praefixum in Rob.
645

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-418

ὥρα: ώρα Rob. Turn. ὥρα M. G. Ald.
647

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-419

στέγαρχος· ἄνδρα δ': τάπαρχος Μ. τόπαρχος G. Ald. Turn. τἄπαρχος Rob. Recepi στέγαρχος, aptissimam emendationem Bambergeri. Deinde άνδρα 'Turn. ardoa t' M. G. Ald. Rob.
650

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

585-586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-324

1
πόντιαι ἀγκάλαι von den Meereswogen wie Eur. Hel. 1062 πελαγίας ἐς ἀγκάλας. Vgl. Aristoph. Frö. 704 κυμάτων ἐν ἀγκάλαις (nach Archilochos ψυχὰς ἔχοντες κυμάτ των ἐν ἀγκάλαις). βρύουσι, sind voll, daher mit Gen. wie Soph. Oed. Κ. 17 βρύων δάφνης.

587-588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-325

2
3
πλάθουσι, πελάζουσι, vgl. Soph. El. 220 , Phil. 728 , Eur. Alk. 220. - πεδαίχμιοι, μεταίχμιοι, zwischen Himmel und Erde. Die äolische Form πέδα kommt nur vor in den Composita πεδαίχμιος, πεδάορος, πεδάρσιος, πέδοικος. λαμπάδες, feurige Erscheinungen (Meteore). πεδάοροι, μετέωροι, in der Höhe, aus der Höhe.

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-326

4
Was in der Luft fliegt und was auf der Erde wandelt, kann erzählen von dem Grimm der Sturmwinde." Die Verdoppelung von ἄν wie Suppl. 779
γένοιτ
' ἂν οὐδ᾽ ἂν u. δ., wiewohl dieser Gebrauch bei Äschylos nicht so häufig ist wie bei Sophokles.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-327

5
ὑπέρτολμον: Hor. carm. I 3, 26 audax omnia perpeti gens humana ruit per vetitum nefas. wer

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-328

6
τίς λέγοι ( ἄν ergänzt sich aus dem Vorhergehenden), könnte schildern?" (d. i. die Verwegenheit übersteigt alle Begriffe). Nur der Form nach entspricht λέγοι dem vorausgehenden φράσαι.

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-329

7
8
τλήμων, δύστηνος, τάλας (604), ἄνολβος, infelix öfter von bethörtem, unseligem, gottverlassenem Sinne.

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-330

9
Gesellt dem Unheil der Sterblichen", d. h. wo solche Begierden sind, da fehlt das Unheil nicht. Vgl. Soph. Εl. 240 μήτ', εἴ τῷ πρόσκειμαι χρηστῷ, ξυνναίοιμ' εύκηλος, Oed. Κ. 514 ἀλγηδόνος, ο ξυνέστας, Oed. Τ. 303 οἵα νόσῳ σύνεστιν, Eur. Herakl. 996 συνοίκοίην φόβῳ. Mit dem Gedanken vgl. Hom. λ 427 ὣς οὐκ αἰνότερον καὶ κύντερον ἄλλο γυναικός, Soph. frg. 197 ὦ πᾶν σὺ τολμήσασα καὶ πέρα, γύναι· κάκιον ἄλλ᾽ οὐκ ἔστιν οὐδ᾽ ἔσται ποτὲ γυναικὸς εἴ τι πῆμα γίγνεται βροτοῖς, Eur. frg. 1045 δεινὴ μὲν ἀλκὴ κυμάτων θαλασσίων, δειναὶ δὲ ποταμῶν καὶ πυρὸς θερμοῦ πνοαί ἀλλ᾽ οὐδὲν οὕτω δεινὸν ὡς γυνὴ κακόν. Mit

597-598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-331

10
11
ξυζύγου ὁμαυλίας θηλυκρατὴς ἀπ. ἔρως d. i. ξυζύγου ὁμαυλίας κρατῶν θῆλυς ἀπ. ἔρως, die weibliche Liebe, die das Gegenteil von Liebe ist, die über eheliches Bündnis sich hinwegsetzt. ἀπέρωτος ἔρως vgl. die zu Ag. 1137 angeführten Ausdrücke und ἀπόμουσος ( άμουσος), ἀπόθεος ( ἄθεος), ἀπότιμος ( ἄτιμος) u. a. · παρανικᾷ, ist in verkehrter Weise stärker (schlimmer) als, mit Gen. wie Soph. Ai. 1357
νικῷ γὰρ ἀρετή με τῆς ἔχθρας πολύ
 und öfter νικᾶσθαι (schwächer sein, zu 1050).

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-332

12
13
στρόβων, αἰγίδων (591). Hesych. στρόβοι· συστροφαί und στρόμβος· συστροφὴ ἀνέμων.

601-602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-333

14
Das mag, wer nicht flatterhaft im Sinn, erkennen, indem er erfährt. Schol. ὁ μὴ κούφος, ἀλλ᾽ ἀληθῶς μαθεῖν θέλων. Hesych. δαείς· μαθών.

603-604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-334

15
16
τὰν ( ἃν) πυρδαῆτιν πρόνοιαν (welchen Plan mit dem Feuerbrande) & . . Θεστιὰς μήσατο. Α1- thäa war die Tochter des ätolischen Königs Thestios (und der Eurythemis), Gemahlin des Öneus, des Königs von Kalydon. Apollod. I 7, 10. VIII 1, 2. Über die dem Homer unbekannte Sage, dafs Althäa ihren Sohn Meleagros durch einen Feuerbrand, den die Mören ihr gegeben, tötete im Kummer darüber, dafs ihre Brüder durch Meleagros umgekommen waren, berichtet Paus. Χ 31, 4 τὸν δὲ ἐπὶ τῷ δαλῷ λόγον, ὡς δοθείη μὲν ὑπὸ Μοιρῶν τῇ ᾿Αλθαία, Μελεάγρῳ δὲ οὐ πρότερον ἔδει τὴν τελευτὴν συμβῆναι, πρὶν ἢ ὑπὸ πυρὸς ἀφανισθῆναι τὸν δαλόν, καὶ ὡς ὑπὸ τοῦ θυμοῦ καταπρήσειεν αὐτὸν ἡ ᾿Αλθαία, τοῦτον τὸν λόγον Φρύνιχος ὁ Πολυφράδμο νος πρῶτος ἐν δράματι ἔδειξε Πλευ ρωνίαις· « Κρυερὸν γὰρ οὐκ ἤλυξεν μόρον, ὠκεῖα δέ νιν φλὸξ κατεδαίσατο, δαλοῦ περθομένου ματρὸς ὑπ᾽ αἰνᾶς κακομηχάνου. 66

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-335

17
δαφοινόν von dem rot glühenden Scheite. Nur von dem brennenden Scheite gilt das folgende ἥλικ' κτἑ. Hesych. δαφοινόν: μέλαν, δεινόν, ποικίλον, ἐρυθρόν, πυρρόν.

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-336

18
ἥλικα wird bestimmt durch ἐπεὶ .. ἆμαρ: die Lebenszeit mit ihm gemeinsam habend vom Tage der Geburt bis zur Stunde des Todes. Ov. Met. VIII 454 tempora, dixerunt (triplices sorores), eadem lignoque tibique, o modo nate, damus. μολὼν ματρόθεν καλάδησε, a matre editus vagirit.

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-337

19
20
Ein anderes verderbliches Mägdlein kann man hassen, wenn man von ihm erzählen hört." Nisos, der König von Megara, hatte unter seinen Haupthaaren ein goldenes (oder purpurnes), an welches sein Leben geknüpft war. Als Minos den Nisos in Nisäa belagerte, verleitete er durch einen Goldschmuck dessen Tochter Skylla, dem Vater das verhängnisvolle Haar im Schlafe auszuziehen. Nach anderer Darstellung geschah es aus Liebe ( σημείωσαι ὅτι ὅρμον ὑπὸ Μίνωός φησιν εἰληφέναι Σκύλλαν, οὐ δι' ἔρωτα Schol. Vgl. Paus. I 19, 4, Apollod. III 15, 8). Aber die goldene Kette schliefst das Liebesverhältnis ( ἀπέρωτος ἔρως) nicht aus. Über diese Sage vgl. Schwartz, der Ursprung der Mytho- logie, S. 63 f. πιθήσασα (s. F. a. πεισθεῖσα), eine epische Form. - ἀθανάτας, weil die Erhaltung des Haares dem Nisos die Unsterblichkeit sicherte. ἀπροβούλως ἐνδόντα ὕπνῳ, als er ahnungslos sich dem Schlafe hingegeben hatte. κυνόφρων wie bei Homer κύων (z. Β. Ζ 344), κύντερος, κύντατος, κυνῶπα (4 159) zur Bezeichnung der Schamlosigkeit dient. Schutz. 766 κυνοθρασείς. χάνει . . Ἑρμῆς ( χθόνιος), er fel aber dem (in die Unterwelt führenden) Hermes anheim. Vgl. Hom. Ρ 672, Χ 436 νῦν αὖ θάνατος καὶ μοῖρα κιχάνει, Χ 303 νῦν αὐτέ με μοῖρα κιχάνει. Vgl. κιγ

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-338

21
πρεσβεύεται, gilt als das höchste.

630-631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-339

22
23
λόγω γιατᾷ (vgl. 818) ῥοθεῖ κατάπτυστον, in Klagereden hört man es allenthalben als etwas Verabscheuungswürdiges nennen und hin und wieder verglich man das Schlimmste lemnischem Weh d. h. lemnisches Leid ist sprichwörtlich geworden für die ärgste Missthat. Vgl. Herod. VI 138 ἀπὸ τούτου δὲ τοῦ ἔργου καὶ τοῦ προτέρου τούτων, τὸ ἐργάσαντο αἱ γυ ναῖκες τοὺς ἅμα Θόαντι ἄνδρας σφετέρους ἀποκτείνασαι, νενόμισται ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα τὰ σχέτλια ἔργα πάντα Λήμνια καλέεσθαι, Hesych. Λήμνιον κακόν· παροιμία κτἑ., Pind. Pyth. IV 252 Λαμνιᾶν τ᾽ ἔθνει γυναικῶν ἀνδροφόνων, Eur. Hek. 886 τί δ᾽; οὐ γυναῖκες εἷλον Αἰγύπτου τέκνα καὶ Λήμνον ἄρδην ἀρσένων ἐξώκισαν. Mit δοθεί vgl. Soph. ῥοθεῖ Ant. 259
λόγοι δ᾽ ἐν ἀλλήλοισιν ἐρρόθουν κακοί
. ᾔκασεν ἄν: Kr. I § 53, 10, 3. δεινός mit Artikel bezeichnet häufig das vorzugsweise Schlimme, das Allerärgste.

633-634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-340

24
Durch gottverhafste Greuel verliert alle Zier der Sterblichen ( γάνος, zu Ag. 383 ) Ehre und Achtung d. h. was den Menschen als hoch und erhaben gilt (wie königliche Würde, vgl. 53), büfst die Verehrung ein, wenn gottverhafste Schuld auf ihm ruht.

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-341

25
D. i.,,Gehören nicht diese Beispiele mit Recht zusammen? Und nachdem ich Fälle lieblosen Verlangens angeführt habe, soll ich dann nicht hinzufügen den widerwärtigen Ehebund und die weiberarglistigen Ränke gegen den dem Volke Ehrfurcht einflöfsenden Kriegshelden etwa aus Achtung vor dem Heiligtum der Familie das kein Heiligtum ist und vor feiger Gewaltherrschaft von Weibern?" Αμειλίχων πόθων wie ἀπέρωτος ἔρως 598. γυναικοβούλους μήτιδας: zu Ag. 245 . ἐντόκος ist wie ἐντίκτων konstruiert, vgl. zu Ag. 1075 und zum Gedanken Hom. Γ 170 βασιλῆι γὰρ ἀνδρὶ ἔοικεν. ἀθέρμαντος ἑστία ist gesagt wie ἀνέστιος ἑστία, vgl. Eur. Or. 621 ἀνηφαίστῳ πυρί. — Mit αἰχμάν vgl. Prom. 421
ὑπερήφανον θεοῖς τοῖς πάρος ἐνδείκνυσιν αἰχμήν
.

643-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-342

26
Δίκας ist gen. def zu πυθμήν. Dike wird als Grundstock, als Ambofs festgemacht, auf dem das Verhängnis vorsorglich schmiedet. Die A ἶσα oder Μοίρα als das Weltgesetz verhängt Blut für Blut (462 τὸ μόρσιμον μένει πάλαι), sie schmiedet also das Schwert gegen den Mörder. Die Aisa ist nicht ein blindes Verhängnis; denn sie hat Gerechtigkeit als festen Grund ihrer Bestimmungen. Mit der Zeit nimmt dann die tiefdenkende (nie vergessende, vgl. Eum. 386 ) Erinys, der die Exekutive obliegt, der Aisa das Erzeugnis ( τέκνον) ihrer vorsorgenden Schmiedearbeit ab und bringt es in das schuldbeladene Haus, um alten Mord mit neuem zu vergelten. Vgl. Soph. Ai. 1390
μνήμων Ερινὺς καὶ τελεσφόρος Δίκη κακοὺς κακῶς φθείρειαν
. Mit dem Bilde vgl. ebd. 1034 ἆρ᾽ οὐκ Ερινὺς τοῦτ᾽ ἐχάλκευσεν ξίφος; Hor. carm. IV 15, 19 non ira quae procndit enses, auch Pind. Pyth. Ι 165 ἀψευδεῖ δὲ πρὸς ἄκμονι χάλκευε γλῶσσαν und Ag. 1537 f.
τίνειν
 im Sinne von τίνεσθαι wie Soph. Οed. K. 229 ἂν προπάθῃ τὸ τίνειν.

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-343

27
tò de bezieht sich zurück auf τέκνον und wird erklärt durch ξίφος: Dieses aber, das scharfbittere Schwert, trifft mit durchbohrendem Stofse ins Herz die Übertreter u. s. w. ἄγχι πλευμόνων ist nähere Bestimmung zu διανταίαν. Vgl. Eur. Ion 767 διανταῖος ἔτυπεν ὀδύνα με πλευμόνων τῶνδ᾽ ἔσω. διανταίαν (scil. πληγήν, vgl. Soph. Αnt. 1308 τί μ᾽ οὐκ ἀνταίαν ἔπαισέν τις ἀμφιθήκτῳ ξίφει;) ist inneres, παρεκβάντας ufseres Objekt zu οὐτᾷ. ὀξυ- πευκές: ὀξύπικρον Hesych. - τὸ ( δ) μὴ θέμις bezieht sich auf den Inhalt von λαξ πέδοι πατουμένας. οὐ θεμιστῶς wie Sept. 681
αἵματος οὐ θεμιστοῦ
.

649-778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-344

28
zweites Epeisodion. Die Ausführung der Rache wird auf listige Weise vorbereitet. Orestes kommt mit Pylades von der linken Seite und pocht an das Thor des Hauses. Beide haben mittlerweile sich als Gepäck tragende Wanderer (671) verkleidet.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-345

29
παῖ παὶ der gewöhnliche Ruf, vgl. Aristoph. Ach. 395, Vö. 57, Wo. 132.

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-346

30
μάλ' αὖθις (zu Ag. 1344 ) bezieht sich auf den mit Klopfen verbundenen wiederholten Ruf παι παϊ. Eur. Phon. 1067 f. φή, τίς ἐν πύλαισι δωμάτων κυρεῖ; . . ωὴ μάλ' αὖθις κτέ.