Aeschylus, Libation Bearers, Anna Swanwick (Translator), 55

Search the Perseus Catalog for:

View: By Turn

← Previous Next →

For to Prosperity men bow,

Which they as God, ay more than God, revere.

But Justice' stroke some swift doth whelm

In light who dwell elate ;-

While woes from Darkness' glimmering realm

60 †Lingering on others wait;-

Others sheer Night enshrouds in blackest fate.

STROPHE III.

When nurturing earth is blood-drenched, lo

Fixed is for aye the vengeance-crying gore ;—

And he who shed it, paying Atè's score,

†Doth burgeon out in all-entangling woe.

ANTISTROPHE III.

The bridal couch if man profane,

Libation Bearers. Aeschylus. Anna Swanwick (Translator). London. 1886.

Current edition Experimental

The Libation Bearers (OCR draft) (English) (The Libation Bearers. Anna Swanwick, 1886.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 83-314 focus

Ἠλέκτρα

δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,

ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
85

πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι:

τί φῶ¹ χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;

πῶς εὔφρον᾽ εἴπω, πῶς κατεύξομαι² πατρί;

πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν

γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
90

τῶνδ᾽ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδ᾽ ἔχω τί φῶ,

χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.³

ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,

ἔσθλ᾽⁴ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε

στέφη, δόσιν γε⁵ τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
95

ἢ σῖγ᾽ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο

πατήρ, τάδ᾽ ἐκχέασα,⁶ γάποτον χύσιν,

στείχω καθάρμαθ᾽ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν

δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;

τῆσδ᾽ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι:
100

κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.

μὴ κεύθετ᾽ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.

τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τ᾽ ἐλεύθερον μένει

καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.

λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις⁷ ὑπέρτερον.
105
106

Χορός

αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς

λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα

λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός

φθέγγου χέουσα κεδνὰ⁸ τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα

τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110

Χορός

πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα

ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι⁹ τάδε;

Χορός

αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα

τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός

μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως.
115

Ἠλέκτρα

εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός

τοῖς αἰτίοις νῦν¹⁰ τοῦ φόνου μεμνημένη???

Ἠλέκτρα

τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός

ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???

Ἠλέκτρα

πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;¹¹
120

Χορός

ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα

καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός

πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα¹²

κῆρυξ μέγιστε¹³ τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,

<ἄρηξον,>¹⁴ Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοί,

τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
125

εὐχάς, πατρῴων δωμάτων¹⁵ ἐπισκόπους,

καὶ γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,

θρέψασά τ᾽ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει:

κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς

λέγω καλοῦσα πατέρ᾽, “ἐποίκτιρόν τ᾽ ἐμὲ
130

φίλον τ᾽ Ὀρέστην: †πῶς ἀνάξομεν δόμοις.¹⁶

πεπραμένοι¹⁷ γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα

πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δ᾽ ἀντηλλάξατο

Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.

κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος: ἐκ δὲ χρημάτων
135

φεύγων¹⁸ Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δ᾽ ὑπερκόπως

ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι¹⁹ χλίουσιν μέγα.²⁰

ἐλθεῖν δ᾽ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ

κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ:

αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
140

μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τ᾽ εὐσεβεστέραν.

ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δ᾽ ἐναντίοις

λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,

καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.²¹”

ταῦτ᾽ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς²² ἀρᾶς,
145

κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν:

“ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,

σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.”

τοιαῖσδ᾽ ἐπ᾽ εὐχαῖς τάσδ᾽ ἐπισπένδω χοάς.

ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
150

παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.

152

Χορός

ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον

ὀλομένῳ δεσπότᾳ,

πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τ᾽

ἀπότροπον ἄγος²³ ἀπεύχετον
155

κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε,

σέβας ὦ²⁴ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.

ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,

ἴτω τις²⁵ δορυ-

σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
160

Σκυθικά τ᾽²⁶ ἐν χεροῖν παλίντον᾽

ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης

σχέδιά τ᾽ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.²⁷

164

Ἠλέκτρα

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους²⁸ χοὰς πατήρ:²⁹

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165

Χορός

λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα

ὁρῶ³⁰ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός

τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170

Χορός

πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.

Ἠλέκτρα

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό³¹ νιν.

Χορός

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.

Χορός

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175

Ἠλέκτρα

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

Χορός

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν³² τόδε;

Ἠλέκτρα

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

Χορός

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα

ἔπεμψε χαίτην³³ κουρίμην χάριν πατρός.
180

Χορός

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ἠλέκτρα

κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον

χολῆς, ἐπαίσθην³⁴ δ᾽ ὡς διανταίῳ βέλει:

ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
185

σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,

πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε: πῶς γὰρ ἐλπίσω

ἀστῶν τιν᾽ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;

ἀλλ᾽ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσ᾽ ἐκείρατο,

ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
190

φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.

ἐγὼ δ᾽ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδ᾽ αἰνέσω,

εἶναι τόδ᾽ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου

βροτῶν Ὀρέστου—σαίνομαι³⁵ δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος.

195

φεῦ.

εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν εὔφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
195

ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ᾽κινυσσόμην,³⁶

ἀλλ᾽ εὖ ᾽σαφήνει³⁷ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,

εἴπερ γ᾽ ἀπ᾽ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,

ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ

ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200

ἀλλ᾽ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,

οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην³⁸

στροβούμεθ᾽: εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,

σμικροῦ γένοιτ᾽ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.

καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
205

ποδῶν³⁹ ὅμοιοι τοῖς τ᾽ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖσ—

καὶ γὰρ δύ᾽ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,

αὐτοῦ τ᾽ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινόσ—

πτέρναι τενόντων θ᾽ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι

εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210

πάρεστι δ᾽ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.⁴⁰

Ὀρέστης

εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους

εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.

Ἠλέκτρα

ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;

Ὀρέστης

εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου⁴¹ πάλαι.
215

Ἠλέκτρα

καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;

Ὀρέστης

σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην.⁴²

Ἠλέκτρα

καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;

Ὀρέστης

ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽⁴³ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις;
220

Ὀρέστης

αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα⁴⁴ μηχανορραφῶ.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.

Ὀρέστης

κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽,⁴⁵ εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.

Ἠλέκτρα

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽⁴⁶ ἐγὼ προσεννέπω;

225

Ὀρέστης

αὐτὸν μὲν οὖν⁴⁷ ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ:
225

κουρὰν δ᾽ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς

ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς

ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.

σκέψαι τομῇ⁴⁸ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230

σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον⁴⁹⁵⁰ τῷ σῷ κάρᾳ.⁵¹

ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,

σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ⁵² θήρειον⁵³ γραφήν.

ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ᾽κπλαγῇς⁵⁴ φρένας:

τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.

Ἠλέκτρα

ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235

δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,

ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσῃ πατρός.

ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον

ἐμοί: προσαυδᾶν δ᾽ ἐστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον

πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240

στέργηθρον: ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται:

καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου:

πιστὸς δ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ᾽, ἐμοὶ σέβας φέρων

μόνον⁵⁵ Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ

πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.⁵⁶
245

Ὀρέστης

Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων⁵⁷⁵⁸ γενοῦ:

ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν⁵⁹ αἰετοῦ πατρός,

θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν

δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους

νῆστις πιέζει λιμός: οὐ γὰρ ἐντελεῖς⁶⁰
250

θήραν πατρῴαν⁶¹ προσφέρειν σκηνήμασιν.

οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ᾽, Ἠλέκτραν λέγω,⁶²

ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,

ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.

καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255

πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἀποφθείρας πόθεν

ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον⁶³ γέρας;

οὔτ᾽ αἰετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας, πάλιν

πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπιθῆ⁶⁴ βροτοῖς:

οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμὴν
260

βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.⁶⁵

κόμιζ᾽, ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν ἄρειας⁶⁶ μέγαν

δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.

264

Χορός

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,

σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265

γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε

πρὸς τοὺς κρατοῦντας: οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε

θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.

Ὀρέστης

οὔτοι⁶⁷ προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς

χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270

κἀξορθιάζων⁶⁸ πολλὰ καὶ δυσχειμέρους

ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους:

τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον:
275

αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε

τείσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα⁶⁹

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ αἰνῶν⁷⁰ νόσους,

σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280

λειχῆνας⁷¹ ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν:

λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν⁷² νόσῳ:

ἄλλας τ᾽ ἐφώνει⁷³ προσβολάς Ἐρινύων

ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας:⁷⁴

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285

ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,

καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρὺν

κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως

χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος⁷⁵ μέρος

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς

μῆνιν: δέχεσθαι <δ᾽>⁷⁶ οὔτε συλλύειν τινά.

πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
295

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.⁷⁷

τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα⁷⁸ χρὴ πεποιθέναι;

κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.

πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν⁷⁹ ἵμεροι,

θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300

καὶ πρὸς πιέζει⁸⁰ χρημάτων ἀχηνία,

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν: εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
306

Χορός

ἀλλ᾽ ὦ μεγάλαι Μοῖραι,⁸¹ Διόθεν

τῇδε τελευτᾶν,

ᾗ τὸ δίκαιον μεταβαίνει.

ἀντὶ μὲν ἐχθρᾶς γλώσσης ἐχθρὰ

γλῶσσα τελείσθω: τοὐφειλόμενον
310

πράσσουσα Δίκη μέγ᾽ ἀυτεῖ:⁸²

ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν

πληγὴν τινέτω. δράσαντι παθεῖν,

τριγέρων μῦθος τάδε φωνεῖ.

315

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 55 focus

Χορός

σέβας δʼ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρὶν
55

διʼ ὤτων φρενός τε

δαμίας περαῖνον

νῦν ἀφίσταται. φοβεῖ-

ται δέ τις. τὸ δʼ εὐτυχεῖν,

τόδʼ ἐν βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον.
60

ῥοπὴ δʼ ἐπισκοπεῖ δίκας

ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει,

τὰ δʼ ἐν μεταιχμίῳ σκότου

μένει χρονίζοντας ἄχη βρύει,

τοὺς δʼ ἄκραντος ἔχει νύξ.
65

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 55 focus

σέβας δ᾽ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρὶν·

δι᾽ ὤτων φρενός τε δαμίας περαῖνον

νῦν ἀφίσταται. φοβεῖται δέ τις. τὸ δ᾽ εὐτυχεῖν

τόδ᾽ ἐν βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον.

ῥοπὴ δ᾽ ἐπισκοπεῖ δίκας

ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει,

τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκότου

μένει χρονίζοντας ἄχη,

τοὺς δ᾽ ἄκρατος ἔχει νύξ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 55 focus

σέβας δ᾽ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρὶν

δι' ὤτων φρενός τε δαμίας περαῖνον
50

Χορός

νῦν ἀφίσταται· φοβεῖται δέ τις. τὸ δ᾽ εὐτυχεῖν,

τόδ᾽ ἐν βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον.

ῥοπὴ δ᾽ ἐπισκοπεῖ δίκας

ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει,

τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκότου
55

μένει χρονίζοντ᾽ ἀτυχεῖ,

τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ.

στρ. γ'.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 55 focus

Σέβας δ' ἄμαχον ἀδάματον -μαντον ἀπόλεμον τὸ πρὶν

Ant. 2.

δι' ὤτων φρενός φρένες τε δαμίας περαῖ-
55

νον νῦν ἀφίσταται ἀμφ- M2 s.l.· φοβεῖ-

ται δέ τις· τὸ δ' εὐτυχεῖν,

τόδ' ἐν βροτοῖς -τοῖσι θεός τε καὶ θεοῦ πλέον·

ῥοπὴ δ' ἐπισκοπεῖ Δίκας δίκαν

ταχεῖα τοὺς τοῖς μὲν ἐν φάει·
60

τὰ δ' ἐν μεταιχμίῳ σκότου

μένει χρονίζοντας ἄχη χρονίζοντ' ἄχη βρύει (cf. 70 ; βρύει iam deleuerat Hermann)·

τοὺς δ' ἄκραντος ἔχει νύξ·

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 55 focus

σέβας δ᾽ ἄμαχον, ἀδάματον, ἀπόλεμον τὸ πρὶν

δι᾽ ὤτων φρενός τε

δαμίας περαῖνον

νῦν ἀφίσταται. φοβεῖ-

ται δέ τις τόδ᾽ εὐτυχεῖν

(τὸ δ' ἐν βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον)·

ῥοπὴ δ᾽ ἐπισκοπεῖ δίκας

ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει,

τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκότου

μένει χρονίζοντ᾽ ἄχη βρύει·

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰

δεσποτῶμ Μ. ἀδάματον ἀδάματον Hermann ἀδάμαντον Μ. ὤτων ὐτῶν Μ, ὤτων m. φρενός φρενός Victorius φρένες Μ. περαῖνον περαῖνον fecit m ex π**ρ**νον. ἀφίσταται ἀφίσταται Μ, μ superscr. m. τις τόδ' τις τόδ Musgravius τισ· τὸ δ' Μ. τόδ' ἐν βροτοῖσι corr. ex τόδ' ἐμβροτοῖσι Μ. δίκας δίκας ex schol. Turnebus δίκαν Μ. τοὺς τοὺς Turnebus τοῖσ Μ. ἄχη ἄχει corr. in ἄχη Μ. χρονίζοντας ἄχη Dindorf. βρύει delevit Hermann.

τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 55 focus

σέβας δ᾽ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρίν
55

δι᾽ ὤτων φρενός τε δαμίας περαῖνον

νῦν ἀφίσταται, φοβεῖται δέ τις. τὸ δ᾽ εὐτυχεῖν,

τόδ᾽ ἐν βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον·
60

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴¹⁵

ῥοπὰ δ᾽ ἐπισκοτεῖ δίκας

ταχεῖα τοῖς μὲν ἐν φάει,

τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίωι σκότου

μένει χρονίζοντα {ἄχη} βρύει⟨ν⟩,

τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ.
65

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 55 focus

σέβας δ’ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρίν

δι’ ὤτων φρενός τε δαμίας περαῖ-

νον νῦν ἀφίσταται. φοβεῖ-

ται δέ τις. τὸ δ’ εὐτυχεῖν,

τόδ’ ἐμ βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον.

ῥοπὴ δ’ ἐπισκοπεῖ δίκας

ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει,

τὰ δ’ ἐν μεταιχμίωι σκότου

μένει χρονίζοντας ἄχη, [βρύει]

τοὺς δ’ ἄκραντος ἔχει νύξ. =

Translations (9)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 55 focus

The awe of majesty once unconquered, unvanquished, irresistible in war, that penetrated the ears and heart of the people, is now cast off. But there is still fear. And prosperity—this,
55

among mortals, is a god and more than a god. But the balance of Justice keeps watch: swiftly it descends on those in the light; sometimes pain waits for those who linger on the frontier of twilight;
60

and others are claimed by strengthless night.
65

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 55 focus

And majesty, which was in the olden time unconquered, invincible, unassailed, making its way through the ears and the mind of the people, is now banished. And somebody is terrified. But to be prosperous-this is both a god and more than a god among mortals. And the swift turn of Justice visits some in daylight, and some lingering burst forth with violence in the interval of darkness, and some impracticable night possesses .

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 55 focus

dont les maîtres ont péri.

Le respect d'antan, invincible, indestructible, inattaquable, qui pénétrait le cœur comme les oreilles du peuple, maintenant s'est évanoui : la crainte règne seule. Le succès, voilà
ce dont les mortels font un dieu, plus qu'un dieu. Mais la Justice vigilante atteint les uns promptement en leur midi ; à d'autres,

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 55 focus

Round him the blaze of greatneſs ſhone,

And dignity adorn'd his throne:

The people bow'd before their lord,

Awe-ſtruck, and his high ſtate ador'd.

Where now that reverend awe, that ſacred dread

Of majesty? Succeſs, to thee,

As to a God, men bend the knee.

But juſtice haſtes t'avenge each impious deed;

Some in day's clear and open light,

Some in the duſky evening's twilight ſhade

Or by delay more furious made,

Some in the dreary gloom of night.

EPODE.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 55 focus

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 55 focus

Cultus inexpugnabilis, indomitus

Imbellis antea, ab auribus & mente

Populi præfectus.

Nunc abest.

Cho.

Timet'ne aliquis fortunatum uero esse,

Plus Deus Deo inter mortales potest.
50

Momentum ſpeculatur iuſticie

Celeriter, hos quidem in luce,

Hæcin intercapedine tenebrarum

Spectant, cantantia nocumenta abundant.

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 55 focus

Einst folgte dem mächtig gebietenden Wort

55 ehrfürchtigen Volks

nie murrender treuer Gehorsam.

Das ist vorüber. Furcht allein fühlen sie;

60 doch der Erfolg ist höchster Gott der Welt.

Vergeltungsschlag,

bald kommt er rasch, am hellen Tag;

der Aufschub bis zur Dämmerung

bringt manchem bittres Weh;

65 und manchen auch birgt die Nacht,

eh' die Sühne kam.

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 55 focus

Rumour of might, unquestioned, unsubdued,
65

Pervading ears and soul of lesser men,

Is silent now and dead.

Yet rules a viler dread;

For bliss and power, however won,

As gods, and more than gods, dazzle our mortal ken.
70

Justice doth mark, with scales that swiftly sway,

Some that are yet in light;

Others in interspace of day and night,

Till Fate arouse them, stay;

And some are lapped in night, where all things are undone.¹
75

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 55 focus

Die niebezwungne, niegebeugte Siegerin,

Die Scheu, die des Volkes Ohr und Herz erfüllte,

Schwindet nun dahin: denn wer¹

Fürchtet noch? Das Glück allein,

Das ist der Gott der Menschen, ist noch mehr als Gott.
65

Doch Einen rafft am hellen Tag

Des Rechtes Wage schnell dahin;

Den drückt sie machtvoll, säumend zwar,²

Im Dämmerlicht nieder in Staub;

Den hüllt ewige Nacht ein.
70
Dritte Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

60-61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-43

διαλγὴς δ' ἄτα διαφέρει τὸν αἴτιον παναρκέτας νόσου βρύειν Libri

διαλγὴς ἄτη

, nisi quod Robortellus

αἴτη

ex suo codice affert. Recte Schützius in secunda editione

διαλγὴs δ᾽ ἄτα

. In G. ante

διαφέρει

hoc signum est,

[

, minio scriptum, quo librarius indicare voluit

ἄτη

διαφέρει

, inter quae verba paene nullum in codice spatium est, maiore spatio disiungenda fuisse, quo spatio versuum fines notantur. Mox iterum tale spatium est inter

αἴτιον

παναρκέτας

. Asulanus igitur signo isto et spatio, quod post

αἴτιον

est, librarium verba ista

διαφέρει τὸν αἴτιον

expungenda indicasse ratus omisit ea in editione Ald. posuitque pro iis, quod in codice ut interpretatio supra scriptum est,

διασπαράσσει

. Itaque Turnebus quoque haec ita exhibuit,

διαλγὴς ἄτη διασπαράσσει, παναρκέτας νόσου βρύειν

, correcto vitio Aldinae, quae

παναλκέτας

habet. Scholiastes autem, qui

διασπαράσσει

διαφέρει

adscripsit, quae interpretatio etiam in M. addita est, male haec interpretatus est. Hoc dicit poeta, graviter dolitura noxa differt auctorem (i. e. differt auctori poenam), ut satietate malorum abundet. Post hunc versum in libris repetitus legitur versus 57.

τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ

. Adscriptum est in M. G.

τοῦτο ὥςπερ ἐπαδόμενόν ἐστιν

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-44

θιγόντι Libri

οἴγοντι

. Stephani Scaligerique emendatio,

θιγόντι

, vel metri caussa recipi debebat. Recepit eam Blomfieldius: sed male idem ex Bothii sententia

οὔτι

, quod libri habent, in

οὔτε

mutavit. Neque enim

θιγόντι

ad ea pertinere potest, quae sequuntur,

πόροι τε πάντες etc

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-45

διαίνοντες Libri

βαίνοντες

. Scribendum

διαίνοντες

, quod etiam Lachmannus vidit. χερομυσῆ Deinde

τὸν χαιρομυσῆ

M. G. Rob.

τὸν χαιρομισῆ

Ald.

τὸν χειρομισῆ

Turn.

τὸν χειρομυσῆ

Pauwius aliique.

τὸν χερομυσῆ

scribendum esse vidit Porsonus.

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-46

φόνον καθαρσίοις ἴοιεν ἂν μάτην. Libri

φόνον καθαίροντες ἰοῦσαν ἄτην

. Scholiastes

ἀντὶ τῆς ἐπιούσης αὐτῷ ἄτης. Ἀττικῶν δὲ τὸ πρὸς αἰτιατικὴν συντάσσειν, καθαίρω σε τὸν φόνον· τὸ δὲ κοινόν, καθαίρω σε τοῦ φόνου

. Scaligero

ἐλοῦσαν μάτην

scribendum videbatur, quod ferri non magis potest quam quod Godefrido Müllero in mentem venit,

ἔθυσαν μάτην

. Aoristus enim id quod factum est indicat tamquam exemplum eius quod fieri soleat: quod autem non est factum, non potest pro exemplo esse. Heathius

ῥέουσι μάτην

scribendum coniecit; alii alia, quae tacere praestat. Corruptum esse apparet non finem tantum versus, sed etiam

καθαίροντες

. Nam nec spondeus ferri potest, quum puri ubique iambi sint, et, si recte in praecedente versu

διαίνοντες

scripsimus, de quo non videtur dubitandum esse, ipsum

καθαίροντες

propter formam et significationem displiceat necesse est. Videtur autem

καθαίροντες

ex interpretatione natum esse. Aeschylum scripsisse puto

φόνον καθαρσίοις ἴοιεν ἂν μάτην.

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-47

ἀμφίπτολιν

M. G.

ἀμφὶ πτόλιν

Ald. Rob. Turn.

Ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν

Blomfieldius,

τὸν ἀμφιτειχῆ λεών

, quod est in Sept. c. Theb. v. 273. comparans, perperam interpretatur necessitatem urbi circumdatam, quum ab hostibus obsidione capta esset. Neque satis recte scholiastes

τὴν ἐκ διαφόρων πόλεων ἀνάγκην, ὅ ἐστι πόλεμον. ὡς “ἀμφιμάτορας κόρους” φησὶν ὁ Εὐριπίδης

(Androm. v. 467.).

ἐκ διαφόρων γὰρ πόλεων ἦσαν οἱ Ἕλληνες

. Immo intelligitur duplicis sedis necessitas, quam dii imposuerunt his mulieribus, ut ex patria abductae in aliena urbe servitutem paterentur. Haec autem verba,

ἀνάγκαν — αἶσαν

, parenthesin esse et Stanleius intellexit et scholiastes.

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-48

πατρῴων τάνδ' ἐςᾶγον αἶσαν

πατρῴων δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν

M. G. Ald. In M. in

ἄγον

inter

aliquid erasum.

δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν

ex codice suo Robortellus affert.

ἐςᾶγον

emendate Rob. Turn. Vitium in hoc versu arguit metri insolentia. Blomfieldius

δουλίαν

scripsit. Portus

δούλειον

voluerat. Immo

δούλιον

ortum esse puto ex adscripta interpretatione

δουλείαν

. Aeschylus enim scripsisse videtur

πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν.

69-70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-49

δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι

δίκαια καὶ μὴ δίκαια πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου

M. G. Ald.

ἀρκᾶς βίου

ex codice affert Robortellus: ipse ex Sophiani coniectura

ἀρχαῖς βίου

dedit.

ἀρχαὶ βίου

Turn. Deinde

βίαι

vel

βίᾳ

M. G. Ald. Rob. Turn.

βίᾳ

ex codice affert Rob. Hic quoque metrum vitia ostendit. Atque alterum quidem

δίκαια

ab interprete adscriptum esse videtur. Quam suspicionem confirmat fortasse scholiastes, cuius haec est adnotatio,

εἴτε δικαίως εἴτε μή. ἐστὶ δὲ παροιμία· “δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.”

Deinde

πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου

vix possunt intelligi. Scholiastae legisse videntur

ἀπ' ἀρχᾶς

. Eorum enim hae sunt adnotationes, una ad v. 66.

τὸ ἑξῆς, ἐμοὶ δὲ πρέποντα καὶ ὀφειλόμενά ἐστιν ἀπαρχὰς

(sic etiam M.)

βίου τὰ τῶν βίᾳ με φερομένων αἰνέσαι πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ. ἀνάγκην γάρ μοι οἱ θεοὶ προςήνεγκαν

: altera ad v. 69.

πρέποντά μοι ἐστι καὶ ὀφειλόμενα, ἐξότε τοῦτον ἐπανῄρημαι τὸν βίον, τὰ τῶν πρὸς βίαν κεκτημένων ἐπαινέσαι, καλυπτούσῃ τὴν κατ' αὐτῶν ἀποστύγησιν καὶ μηδὲ παρρησίᾳ τὸν δεσπότην κλαιούσῃ

, cui adnotationi quod in ed. Rob. praefixum est lemma,

πρέποντ᾽ ἀρχαίου βίου

, non legitur in codicibus M. G. Apparet iam scholiastas depravatam scripturam invenisse. Certa emendatione vereor ne non possint hi versus restitui: sed veri simile puto Aeschylum scripsisse

ἐμοὶ δ᾽, (ἀνάγκαν — αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι

. Nam

πρέπον τύχαις

scribendum esse probabilis est Schützii coniectura.

βίᾳ φερόμενοι

quum dicuntur domini, non severi in chorum significantur, sed violenti in Agamemnonem eiusque liberos.

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-50

πικρὸν

Vict. et ita scholiastes.

πικρῶν

M. G. Ald. Rob. Turn.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-51

κρατούσῃ

Ald. δακρύων ὑφειμάτων Deinde

δακρύω δ᾽ ὑφ᾽ εἱμάτων

M. Rob. Turn.

δακρύω δ᾽ ὑφειμάτων

G. Ald. Corrupta haec esse vidit Porsonus ad Eur. Med. v. 1218. Non potest enim dubitari quin trimeter iambicus restituendus sit. Scribendum

δακρύων ὑφειμάτων

, qui genitivi pertinent ad

πένθεσιν

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-52

ματαίοισι

ματαίαισι

ante correctionem G. δεσποτᾶν Deinde libri

δεσπόταν

. Correxit Stanleius.

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-53

παχνουμένῃ

πένθεσιν παχνουμένην

M. Rob.

πένθεσι παχνουμένην

G. Ald.

πένθεσι παχνουμένη

Turn. Scribendum erat

πένθεσιν παχνουμένῃ

. Itaque hanc epodum ita conformavi,

ἐμοὶ δ᾽ ἀνάγκαν γὰρ ἀμφίπτολιν θεοὶ προςήνεγκαν· ἐκ γὰρ οἴκων πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι, πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ, δακρύων ὑφειμάτων, ματαίοισι δεσποτᾶν τύχαις, κρυφαίοις πένθεσιν παχνουμένη.

Me vero (duplicis enim sedis necessitatem addidere dii: nam ex patriis aedibus in hanc duxerunt sortem) iusta et iniusta eorum, qui violenti feruntur, pro mea conditione decet approbare, acerbo compresso animi odio, lacrimarumque veste celatarum propter temeraria dominorum fata occultis doloribus horrescentem.

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-54

πάρεστε

πάρετε

Ald. προςτροπῆς

προτροπῆς

G. Ald.

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-55

γένεσθε

γένεσθαι

, sed

αι

supra adscripto, M.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-56

τύμβῳ χέουσα

τύφῳ δὲ χέουσα

M. G.

τύφῳ δὲ χέουσα

codex Robortelli. In M. adscriptum

οἶμαι τύμβῳ

. In G.

τύφῳ

vocabuli ultima syllaba punctis notata et

μβῳ

supra scriptum.

τύμβῳ δὲ χέουσα

Ald. Rob.

τύμβῳ χέουσα

emendate Turn.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-57

εὔφρον' In

εὔφρον'

in M.

factum est. κατεύξωμαι Deinde

κατεύξομαι

M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-58

τῶνδ'

Vict. et, ut videtur, M.

τῶν δ'

G. Ald. Rob. Turn.

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-59

τόνδε In

τόνδε

in M.

factum.

83-85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-60

ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν; Libri

ὡς νόμος βροτοῖς ἔστ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσι τάδε στέφη δόσιν τε τῶν κακῶν ἐπαξίαν

. In his

πέμπουσιν

emendate scripsit Victorius. Elmsleio in addendis ad Eur. Heracl. v. 387. scribendum videbatur

ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν τε τῶν καλῶν ἐπαξίαν;

ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι

verum videtur: sed deinde scribendum est

δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν

. Vidit hoc etiam Stanleius in curis secundis,

δόσιν γε

scribendum esse. Ad

τῶν κακῶν

scholiastes haec adnotavit παρ' ὑπόνοιαν.

ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

59-73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-29

Begründung ( δὲ wie 32) zu φοβεῖται δέ τις τόδ᾽ εὐτυχεῖν: Die Entscheidung der strafenden Gerechtigkeit erschaut schnell die offenbaren Verbrecher; solche aber, deren Schuld sich im Zwielicht birgt, erwartet erst mit der Zeit die Strafe; andere aber deckt wirkungslose (d. h. die Bestrafung ver- eitelnde) Nacht. Der Mord ist offenbar durch das Blutmal, das nicht zerfliefst; der mit Seelenschmerz verbundene Aufschub bewirkt bei dem Mörder nur üppige Blüte der Krankheit (vgl. zu 381 ff.); kein Versteck giebt es für ihn und wenn alle Ströme der Erde sich vereinigen, können sie das Blutmal seiner Hand nicht rein waschen." Den drei Gliedern ταχεία ἐν φάει, χρονίζοντας ἐν μεταιχμίῳ σκότου, ἄκραντος — νύξ entsprechen die drei Glieder des Gegensatzes: immer sichtbare Spur ( ἐν φάει), Aufschub ( χρονίζοντας), Versteck ( νύξ). Anderes Unrecht wird bald gleich, bald spät, manchmal auch gar nicht bestraft, den Mord erwartet unter allen Umständen die Strafe. Aschylos liebt es, durch solchen Kontrast das Verbrechen des Mordes als das schwerste hervorzuheben. Vgl. zu Ag. 990 und besonders Eum. 648 Fesseln kann man lösen: der Tote aber steht nicht wieder auf; dafür allein hat Vater Zeus keine Sühne geschaffen; alles andere nimmt er nicht so schwer." τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκ. χρονίζοντας um des Versmarses willen statt der gewöhnlichen Wendung τοὺς δὲ . . χρονίζοντας. — ἐν μεταιχμίω σκότου scil. καὶ φάους, wie sich aus dem Vorhergehenden ergiebt. Vgl. Aristoph. Vö. 187 ἐν μέσω δήπουθεν ἀήρ ἐστι γῆς (scil. καὶ οὐρανοῦ). ἅπαξ ποθέν wie Αg. 1004 πεσὸν ἅπαξ, Eum. 651

ἀνδρὸς δ᾽ ἐπειδὰν αἷμ᾽ ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος

. – φόνος πέπηγεν: haec e populari quadam superstitione intellegenda sunt, ad nostram etiam aetatem propagata, qua maculam ex sanguine hominis iniuste caesi in terram effuso semper manere nec elui posse fingebant (Schütz). διαφέρει, differt, hält hin. - Das dunkle Wort παναρκέτας (vgl. zu Eum. 529 ) erklärt der Schol. τῆς εἰς πάντα τὸν χρόνον ἀρκούσης αὐτῷ. Vgl. Suid. παναρκέος· τοῦ μεγάλου καὶ δυνατοῦ und πανταρκής Pers. 857 . Mit βρύειν vgl. ἀνθεῖ 1007. Genet. wie Soph. Oed. K. 17 x ρος . . βρύων δάφνης ἐλαίας ἀμπέλου. Der Infin. steht konsekutiv. νυμφικῶν ἑδωλίων wie πωλικῶν εδωλίων Sept. 441 von den παρθε νῶνες. Als Versteck erscheint die Frauenwohnung auch Sol. eleg. 4, 30 εἰ καί τις φεύγων ἐν μυχῷ ᾖ θα λάμου, Eur. Iph. Τ. 825 λόγχην . ἐν παρθενῶσι τοῖσι σοῖς κεκρυμμέ νην. πόροι τε πάντες κτ.: vgl Soph. Oed. Τ. 1227 οἶμαι γὰρ οὔτ᾽ ἂν Ἴστρον οὔτε Φᾶσιν ἂν νίψαι καθαρμῷ τήνδε τὴν στέγην κτέ. διαίνοντες, anfeuchtend, konnte Der hier mit καθαίροντες erklärt werden, welches statt des ergänzten ῥοαῖσιν in den Handschriften steht. · ᾐόνησαν: aus einer anderen Stelle des Asch. (frg. 366 Dind.) wird γόνησας angeführt und mit ἔλουσας erklärt. Der Potentialis der Vergangenheit steht ähnlich wie der s. g. gnomische Aorist.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-30

ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν von der Knechtschaft, infolge deren sie von einer Stadt, ihrem Vaterlande, in eine andere Stadt abgeführt worden sind. Der Schol. verweist auf ἀμφιμάτορας κόρους Eur. Androm. 466 (Geschwister, die von zwei Müttern, aber einem Vater stammen). Vgl. Hesych. ἀμφιμήτορες· οἱ ἐκ πολλῶν (vielmehr ἐξ ἄλλων, wie Buresch verbessert) μητέρων γεγονότες ἀδελφοί. Αἰσχύλος Ηρακλείδαις. Vgl. auch τῆς ἀναγκαίας τύχης Soph. Ai. 485 .

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-31

⁴

ἐσᾶγον αἶσαν: vgl. Hom. Ω 719 εἰσάγαγον κλυτὰ δώματα, ζ 91 εἴ ματα . . ἐσφόρεον μέλαν ὕδωρ, Eur. Hik. 876 χρυσὸν . . οὐκ εἰσεδέξατ' οἶκον, Iph. Τ. 742 εἰσβήσω σκάφος, Hel. 1566 εἰσέθεντο σέλματα, Herc. 850 οὗ γέ μ᾽ εἰσπέμπεις δόμους.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-32

⁵

⁶

Schol. ἔστι δὲ παροιμία· δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-33

⁷

⁸

πρέποντα ( ἐστὶν ἐπ᾿ ἀρχᾶς βίου, es kommt mir zu bei der Abhängigkeit meines Lebens. Krüger I 68, 40, 4.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-34

⁹

¹⁰

βία φρενῶν (mit innerem Widerstreben) wie Sept. 599 , Suppl. 806

βία καρδίας

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-35

¹¹

ὑφ᾽ εἱμάτων, um die Thranen zu verbergen ( κρυφαίοις πέν θεσιν 82).

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-36

¹²

δεσπόταν wie Eur. frg. 831 δακρύειν τοὺς προσήκοντας φίλους. Der Dativ ματαίοισι τύχαις steht kausal (ob des frevlen Geschicks).

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-37

¹³

παχνουμένη: vgl. Hom. P 112 τοῦ δ᾽ ἐν φρεσὶν ἄλκιμον ἦτορ παχνοῦται, Hes. W. u. Τ. 360 τό γ ἐπάχνωσεν φίλον ἦτορ, Eur. Hipp. 803 λύπῃ παχνωθείσ', Ον. Her. XV 112 adstrictum gelido frigore pectus erat.

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

¹⁴

erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

83. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-39

¹⁵

δωμάτων εὐθήμονες: Schol. εὖ τιθεῖσαι τὰ κατὰ τὸν οἶκον. Über den Gen. s. Krüger II 47,26,6.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός φθέγγου χέουσα κεδνὰ 8 τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω; 110

Χορός πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι 9 τάδε;

Χορός αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως. 115

Ἠλέκτρα εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός τοῖς αἰτίοις νῦν 10 τοῦ φόνου μεμνημένη???

Ἠλέκτρα τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???

Ἠλέκτρα πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις; 11 120

Χορός ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα ἔχει μὲν ἤδη γαπότους 28 χοὰς πατήρ: 29 νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε. 165

Χορός λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα ὁρῶ 30 τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι. 170

Χορός πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.

Ἠλέκτρα οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό 31 νιν.

Χορός ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.

Χορός ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν. 175

Ἠλέκτρα αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

Χορός μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν 32 τόδε;

Ἠλέκτρα μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

Χορός καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα ἔπεμψε χαίτην 33 κουρίμην χάριν πατρός. 180

Χορός οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε, εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ὀρέστης εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.

Ἠλέκτρα ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;

Ὀρέστης εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου 41 πάλαι. 215

Ἠλέκτρα καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;

Ὀρέστης σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην. 42

Ἠλέκτρα καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;

Ὀρέστης ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽ 43 ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.

Ἠλέκτρα ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις; 220

Ὀρέστης αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα 44 μηχανορραφῶ.

Ἠλέκτρα ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.

Ὀρέστης κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽, 45 εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.

Ἠλέκτρα ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽ 46 ἐγὼ προσεννέπω; 225

σέβας δ᾽ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρὶν δι' ὤτων φρενός τε δαμίας περαῖνον 50

ῥοπὰ δ᾽ ἐπισκοτεῖ δίκας ταχεῖα τοῖς μὲν ἐν φάει, τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίωι σκότου μένει χρονίζοντα {ἄχη} βρύει⟨ν⟩, τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ. 65

Cho. Timet'ne aliquis fortunatum uero esse, Plus Deus Deo inter mortales potest. 50 Momentum ſpeculatur iuſticie Celeriter, hos quidem in luce, Hæcin intercapedine tenebrarum Spectant, cantantia nocumenta abundant.

Commentary

Stable identifiers

Χορός

αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς

λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.

Ἠλέκτρα

λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.

Χορός

φθέγγου χέουσα κεδνὰ⁸ τοῖσιν εὔφροσιν.

Ἠλέκτρα

τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
110

Χορός

πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.

Ἠλέκτρα

ἐμοί τε καὶ σοί τἄρ᾽ ἐπεύξομαι⁹ τάδε;

Χορός

αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσ᾽ ἤδη φράσαι.

Ἠλέκτρα

τίν᾽ οὖν ἔτ᾽ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;

Χορός

μέμνησ᾽ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθ᾽ ὅμως.
115

Ἠλέκτρα

εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.

Χορός

τοῖς αἰτίοις νῦν¹⁰ τοῦ φόνου μεμνημένη???

Ἠλέκτρα

τί φῶ; δίδασκ᾽ ἄπειρον ἐξηγουμένη.

Χορός

ἐλθεῖν τιν᾽ αὐτοῖς δαίμον᾽ ἢ βροτῶν τινα???

Ἠλέκτρα

πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;¹¹
120

Χορός

ἅπλῶς τι φράζουσ᾽, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.

Ἠλέκτρα

καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;

Χορός

πῶς δ᾽ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;

Ἠλέκτρα

ἔχει μὲν ἤδη γαπότους²⁸ χοὰς πατήρ:²⁹

νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε.
165

Χορός

λέγοις ἄν: ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.

Ἠλέκτρα

ὁρῶ³⁰ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.

Χορός

τίνος ποτ᾽ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;

Ἠλέκτρα

εὐξύμβολον τόδ᾽ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
170

Χορός

πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.

Ἠλέκτρα

οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό³¹ νιν.

Χορός

ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὅδ᾽ ἐστὶ κάρτ᾽ ἰδεῖν ὁμόπτερος.

Χορός

ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
175

Ἠλέκτρα

αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.

Χορός

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν³² τόδε;

Ἠλέκτρα

μάλιστ᾽ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.

Χορός

καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρ᾽ ἐτόλμησεν μολεῖν;

Ἠλέκτρα

ἔπεμψε χαίτην³³ κουρίμην χάριν πατρός.
180

Χορός

οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,

εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.

Ὀρέστης

εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους

εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.

Ἠλέκτρα

ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;

Ὀρέστης

εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου⁴¹ πάλαι.
215

Ἠλέκτρα

καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;

Ὀρέστης

σύνοιδ᾽ Ὀρέστην πολλά σ᾽ ἐκπαγλουμένην.⁴²

Ἠλέκτρα

καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;

Ὀρέστης

ὅδ᾽ εἰμί: μὴ μάτευ᾽⁴³ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἦ δόλον τιν᾽, ὦ ξέν᾽, ἀμφί μοι πλέκεις;
220

Ὀρέστης

αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τἄρα⁴⁴ μηχανορραφῶ.

Ἠλέκτρα

ἀλλ᾽ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.

Ὀρέστης

κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ᾽,⁴⁵ εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς.

Ἠλέκτρα

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τἄρ᾽⁴⁶ ἐγὼ προσεννέπω;

225

σέβας δ᾽ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρὶν

δι' ὤτων φρενός τε δαμίας περαῖνον
50

ῥοπὰ δ᾽ ἐπισκοτεῖ δίκας

ταχεῖα τοῖς μὲν ἐν φάει,

τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίωι σκότου

μένει χρονίζοντα {ἄχη} βρύει⟨ν⟩,

τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ.
65

Cho.

Timet'ne aliquis fortunatum uero esse,

Plus Deus Deo inter mortales potest.
50

Momentum ſpeculatur iuſticie

Celeriter, hos quidem in luce,

Hæcin intercapedine tenebrarum

Spectant, cantantia nocumenta abundant.