Aeschylus Libation Bearers 800

Ettore Romagnoli (Translator)

E voi, Numi, che negli aditi
685
della reggia avete stanza,
fra la pace e l'abbondanza,
Numi, il sangue dei misfatti
che un dí fûr, con novello esito
di giustizia or si riscatti:
690
strage antica piú non frutti
nella casa nuovi lutti!

Libation Bearers. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 783-837 focus
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 783-837 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 800 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 800 focus
οἵ τ᾽ ἔσω δωμάτων
πλουτογαθῆ μυχὸν ἐνίζετε,
κλῦτε, σύμφρονες θεοί·
790
ἄγετε, τῶν πάλαι
λύσασθ' αἷμα προςφάτοις δίκαις.
γέρων φόνος μηκέτ' ἐν δόμοις τέκοι.
μεσωδός.
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 800 focus
Οἵ τ᾽ ἔσω δωμάτων
πλουτογαθῆ πλουταγαθῆ μυχὸν νομίζετε,
κλῦτε κλύετε, σύμφρονες θεοί·
ἄγετε 1 .
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 800 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 800 focus
οἵ τ᾽ ἔσωθε δωμάτων
800
πλουτογαθῆ μυχὸν κομίζετε,
κλῦτε σύμφρονες θεοί·
ἄγετε ⟨– υ – υ – υ⟩
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 800 focus
οἵ τ᾽ ἔσωθε δωμάτων
800
πλουτογαθῆ μυχὸν νομίζετε,
κλῦτε, σύμφρονες θεοί.
ἄγετε
τῶν πάλαι πεπραγμένων
λύσασθ᾽ αἷμα προσφάτοις δίκαις. γέρων φόνος
805
μηκέτ᾽ ἐν δόμοις τέκοι.
Translations (8)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 783-835 focus
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 800 focus
Ye too, that haunt the alcove that exults in opulence, give ear, propitious gods. Come, make atonement for the bloodshed of those that were done to death in the olden time by fresh vengeance. No more let ancient murder spawn in the halls.
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 800 focus
vous qui séjournez au fond du palais, dans l'éclat joyeux de l'or 1 , dieux bienveillants, écoutez-moi. Allons!
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 800 focus
And you, that guard this royal ſeat,
900
Its blazing wealth, its gorgeous ſtate,
Hear, propitious Gods, and ſave!
Let not the blood of former slain
Fresh returns of vengeance crave;
No more these crimson'd manſions stain:
905
Slaughter no more from ſlaughter riſe,
If low beneath the righteous sword he lies!
MONOSTROPHE.
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 800 focus
Ducite, quæ olim conſtituta ſunt
745
Soluite ſanguinem nouis pænis.
Antiqua cædes non amplius in ædibus pariet,
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 800 focus
In des Hauses tiefster Kammer,
da des Reichs Kleinode liegen,
webt ihr heimlich, Ahnengeister,
mitempfindend
eurer Enkel Leiden.
Höret, helfet mit zur Heilung.
Lafst den Flecken alten Blutes
aufgelöst
in dem neuen Strom zerfliefsen.
Und des Mordes Zeugungskraft
805 sei verdorrt.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 800 focus
And ye who dwell within the inner chamber
Where shines the storèd joy of gold—
Gods of one heart, O hear ye, and remember;
895
Up and avenge the blood shed forth of old,
With sudden rightful blow;
Then let the old curse die, nor be renewed
With progeny of blood,—
Once more, and not again, be latter guilt laid low!
900
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 800 focus
Götter, ihr, die den goldreichen Schak
Ihr im Raum der Burg bewacht,
Götter, hört huldreich mich an!
Auf! Des alten Mords
Blutschuld sühnt mit neuem Strafgericht!
800
Die greise Schuld zeuge nicht im Hause fort!
Bwischengesang.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-440

παροῦσαν ἐγγράφει. φίλων ἀποψιλοῖ με τὴν παναθλίαν.: Rob. ex coniectura pro, quod in codice eius erat, ut in ceteris libris. Deinde omnes libri nagovoar ¿yyoágu. Scholiastes τάξον, αὐτὴν ἀφανισθεῖσαν ἀρᾷ (ἄρα 6.). ὡς πρὸς τὸ ἐλπίς δ' ἀπέδωκεν. Cantero scribendum videbatur ἀποῦσαν ἐγγράφου. Alii alia coniecerunt. Sed videtur дagočбav ¿yyoúqat, ironice dictum, ferri posse. Simul autem Orestes quae in aedibus debacchantis aestus medica spes erat, praesentem inscribit, h. e. eam spem praesentem esse monstrat, quippe praesens quidem ipse, sed in cineres redactus.
685

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-441

ἐγὼ μὲν οὖν ... εὐδαίμοσιν: Orestis nomen praefixum in Rob. Turn. Linea in M. G. Nulla personae nota in Ald. ovy Rob. Turn. v, supra scripto our, M. G. @Ald. εὐδαίμοσιν Μ. G. Ald. Rob. εὐδαίμοσι Turn.
686

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-442

πρὸς δυςσεβείας δ᾽: d', in libris omissum, inserendum viderunt Portus et Pauwius. φρεσὶν M. Ald. Rob. φρεσσιν G. φρεσὶ Turn.
690

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-443

ἀξίως: Clytaemnestrae haec tribuit Turn. Lineola praefixa in M. G. Nulla personae nota in Ald. 9Jɛg. Rob. In μεῖον Μ. o ex factum habet. Deinde libri ağíos. Schützius et Blomfieldius ex Pauwii coniectura scripserunt asior. Ita legisse videri potest scholiastes, cuius haec est adnotatio, τῶν σοὶ ἀξίων τιμῶν. Sed servari potest αξίως.
693

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-444

ἀγγελῶν: ἀγγέλλων Rob.
695

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-445

τὰ: ára G. Ald.
697

698-700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-446

ἄγ' αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων, ὀπισθόπουν τε τοῦδε καὶ ξυνέμπορον· κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόςφορα.: Hos tres versus, qui in Ald. Rob. Turn. omissi sunt, primus restituit Victorius. Omissi sunt in ipsa versuum serie in M. sed adscripti in margine. Etiam in G. inter scholia in margine adscripti sunt, et numeris quidem notati, o' 'y', ac deinde in ipso textu versibus 701-704. in margine adscripti numeri d' e' g' ¿', ad quos si animum advertisset Asulanus, non fugissent eum versus isti, quorum omissionis caussa fuerat repetitum τὰ πρόςφορα. ἀγῶνας μιν ἀνδρῶνας G. Libri ὀπισθόπους δὲ τούσδε καὶ ξυνεμπόρους. Αbreschius лóлоvs interpretabatur reversus, comparans quod Hesychius habet, ὀπισθόπους, ὑποστρέψας. Immo recte Pauwius scribendum esse vidit ὀπισθόπουν δὲ τόνδε καὶ ξυνέμπορον, nisi quod scribendum erat όπισofónovy te ovde. Intelligitur Pylades. κυραννούντων G. Deinde δώμασιν Vict. δώμασι M. G.

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-447

ὑπευθύνῳ: ὑπευθύνῳ Turn. ἐπευθύνωι Μ. ἐπ᾿ εὐθύνῳ G. ἐπ᾽ εὐθύνω Α. ἐπευθύνω Rob. Scholiastes ὡς δώσοντι δίκην. In G. glossa ὑποδίκῳ.
701

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-448

ἡμεῖς δὲ: Linea praefixa in M. op. in Rob.
702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-449

κοινώσομέν τε: κοινώσωμέν τε Μ.
703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-450

βουλευσόμεσθα: βουλευσόμεσθα ex Stephani emendatione Canterus. βουλευόμεθα M. G. Ald. Rob. βουλευόμεσθα Turn. Vict.
704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-451

εἶεν, φίλιαι δμῳΐδες: Xo. adscriptum in M. Turn. Linea in G. Omissa nota in Ald. Rob. εἶεν, φίλιαι δμωΐδες Heathius. εἶεν φιλίαι (sic) δμωίδες Μ. εἶεν φιλία δμωΐδες G. εἰ ἐν φιλιαδμωΐδες Αld. εἰ ἐνφιλία δμφίδες Rob. εἶεν, φίλαι δμωΐδες Turn.
705

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-452

δολίαν: δολίαν Pauwius. Libri δολία.
712

713-714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-453

χθόνιον δ' Ἑρμῆν τοῖςδ᾽ ἐφοδεῦσαι: χθόνιον δ᾽ ἑρμῖα καὶ τὸν νύχιον τοῖσδ᾽ ἐφοδεῦσαι M. G. Ald. χθόνιον γ' ἑρμα etc. Rob. χθόνιον δ᾽ Ἑρμῆν Turn. Nihil ineptius fingi potest additamento isto καὶ τὸν νύχιον. Scripserat aliquis interpres τὸν χθόνιον καὶ τὸν νύχιον, quemadmodum nonnumquam scholiastae verbum scriptoris, quem interpretantur, interpretationi sub- iungunt. Aeschylum non dubito scripsisse ξυγκαταβῆναι, νυχιών θ᾽ Ἑρμῆν τοῖςδ᾽ ἐφοδεῦσαι ξιφοδηλήτοισιν ἀγῶσιν. Neque enim opus est ut τοῖς δ᾽ in τούςδε mutetur, quod volebam in dissertatione I. de differentia prosae et poeticae orationis p. 34. sive Opusc. I. p. 115. Νύχιος idem est quod χθόνιος. Soph. Oed. Col. ν. 1558. ἐννυχίων ἄναξ, Αίδωνεῦ, Λιδωνεῦ. Trach. v. 501. τὸν ἔννυχον Αίδαν.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-454

ξιφοδηλήτοισιν: ξιφοδηλήτοισιν M. Rob. ξιφοδημήτῃσιν G. Ald. ξιφοδημήτοισιν Τurn.
715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-455

ἀνὴρ ὁ ξένος τεύχειν: Linea praefixa est in M. Omissa personae nota in G. Ald. θερ. praefixum in Rob. Οι. (i. e. οἰκέτης) Turn. et reliqui. Chorum haec loqui viderunt Tyrwhittus et Bothius. Idque intellexit scholiastes, qui haec adscripsit, ξένον τὸν Ὀρέστην καλεῖ, ἵνα δόξωσιν ἀγνοεῖν τὸ σκαιώρημα. Libri ἀνήρ. Correxit Porsonus. Deinde libri τεύχειν. Quod res ipsa docere poterat, scripsisse Aeschylum τυχεῖν, et versum post hunc excidisse, etiam scholiastae adnotatio docet, ἀντὶ τοῦ πεποιη- κέναι πένθος τῷ οἴκῳ διὰ τῆς ἀγγελίας. Sensus verborum hic fuit, quem scholiastes indicat, malum hic hospes videtur in aedibus luctum excitasse. Itaque κακόν adiectivum est, ad nomen, quod excidit, pertinens. Scriptum fuisse videtur eiusmodi quid, ἔοικεν ἀνὴρ ὁ ξένος τυχεῖν κακὸν οἴκοισι πένθος θεὶς νέοις ἀγγέλμασιν.
716

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-456

Ὀρέστου τήνδ᾽: Hunc versum habent codices quidam Etymologici M. P. 1429. A. 1431. A. Gaisf. ὀρέστου τήνδ' Μ. Turn. ὀρέστου τὴν δ᾽ Rob. ὀρέσταν τὴν δ᾽ Αld. ορέστου τὴν δ' G. sed librarius o diphthongi addita lineola in a mutavit et ad v spiritum asperum adscripsit, ut legeretur ορέσταὑτὴν δ᾽.
718

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-457

Κίλισσα: κίλισσα M. Turn. κίλισσα G. κιλίσσω Αld. γείλισσα Rob. Vict. et recentiores. Etenim scholion sic ediderunt Rob. et Vict. Fɛi- λισσαν δέ φησι τὴν Ὀρέστου τροφόν, Πίνδαρος (Pyth. ΧΙ. 25.) δὲ Αρσινόην, Στησίχορος δὲ Λαοδαμίαν. Sed hic quoque κίλισσαν habent M. G. Recte igitur Kikooa restituerunt Wellauerus et Blomfieldius. Nomina servi a patria quisque sua accipere solebant, uti, si in tali re auctore opus est, Hemsterhusius docuit ad Aristophanis Plutum p. 8. Cilissa, nutrix Achaei Meropis f. commemoratur a scholiasta Aristophanis ad Pacis v. 362. a Suida in v. Kikizor et Kikioors, a Photio in v. Kɩ- Kízor. Laodamiam Orestis nutricem appellavit Stesichorum secutus Pherecydes: v. schol. Pind. Pyth. XI. 25. et Sturzium ad Pherecydem p. 224.
719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-458

σοι: ἐπί σοι Αld.
720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-459

τοῖς ξένοις: Linea praefixa est in M. Personae nota omissa in G. Ald. γει. praefixum in Rob. 19. in Turn. Libri τοὺς ξένους. Scholiastes ἡ τοὺς ξένους κρατοῦσα καὶ ὑποδεξαμένη Αίγισθον καλεῖν ἐκέλευσε. Hoc ineptum est. Vulgatum qui tueri vult, ita explicare debebit, regina iubet hospites quam celerrime Aegisthum advocare, id ut sic ab nutrice dici intelligatur, ut eum per ipsam advocari indicet. Sed recte videtur Pauwius Tois Sévois scribendum coniecisse.
721

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-460

πύθηται ... οἰκέτας: πύθεται Rob. εἰκέτας Ald.
724

725-726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-461

ἔθετο σκυθρωπὸν ἐντὸς ὀμμάτων γέλων κεύθουσ᾽ ἐπ᾽ ἔργοις διαπεπραγμένοις καλῶς: Libri θέτο σκυθρωπόν. Victorius θέτο σκυθρωπῶν. Heathii mutatio, eto ozv‡qonur, a Porsono, Schützio aliisque recepta est. Praeclaram huius versus emendationem mecum communicavit Erfurdius, nulla plane mutatione facta scribens 9to5zv&gw¬òv ¿rtòs ὀμμάτων γέλων κεύθουσα, adoptivae maestitiae signa simulantem risum oculis celans. καλῶν Rob.

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-462

κείνῃ, δόμοις δὲ ... ἔχει: κείνῃ (κείνη Μ.) δόμοις δὲ Μ. G. Ald. Rob. κείνης δόμος Se Turn. interpunctione post zaλõç posita, quam habent etiam G. Ald. Deinde έχει Rob. Turn. ἔχειν M. G. Ald. Scholiastes ἀντί, κακῶς ὁ οἶκος διάκειται ὑπὸ τῆς φήμης ἧς ἤγγειλαν οἱ ξένοι σαφῶς.
727

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-463

ἐκεῖνος εὐφρανεῖ: ἐκεῖνος Rob. ἐκεῖνον M. G. Ald. Turn. codex Robortelli. Deinde ɛvq parcir codex Robortelli: ipse dedit evqgavet, quod etiam ceteri libri habent.
729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-464

συγκεκραμένα: συγκεκραμμένα Ald.
731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-465

τοῖςδ᾽: τοϊσδ' Μ. Rob. Turn. τοὺς δ᾽ G. τούς δ᾽ Ald.
732

738-739. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-466

καὶ νυκτιπλάγκτων ὀρθίων κελευσμάτων, καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρ': καὶ νυκτιπλάγκτων M. G. Rob. καὶ νυκτιπλάγκτον Ad. unde καὶ νυκτίπλαγκτον Turn. Deinde κελευσμάτων Victorius. Libri κελευμάτων. Blomfieldius, ut locum, ut ait, aliqua ex parte expeditorem redderet, èz vuztiakóyziwv scripsit. Nihil mutandum esse videtur, neque quicquam excidisse, quae Schützii et 0. Mülleri opinio fuit. Negligentior est oratio, sed magna arte facta, ut in iis quae vigil in Agamemnone loquitur. Volebat nutrix dicere φίλον δ' Ορέστην τεθνηκότα ἀκούω. Nunc dicit φίλον δ' Ὀρέστην – καὶ νυκτιπλάγκτων καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρ', ανωφέλητ᾽ ἐμοὶ πλάσῃ, tum alia inserit, ac denique ad institutum redit, τεθνηκότος δὲ νῦν τάλαινα πεύθομαι. Carum vero Oresten, inquit, animi mei curam, quem a matre acceptum mutrivi, el nocturnorum vagituum multas molestias, infructuosas mihi quae eas pertuli. Iam additura erat haec omnia perdidi: sed more mulierum, praesertim senili aetate, explicatius persequitur curam qua in nutriendis infantibus opus est. πονηρ' sic Rob. Ceteri omnes μοχθής. Deinde ἂν ὠφέλητ' Αld.
ZZZ

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-467

τλάσῃ· τὸ μὴ φρονοῦν ... ὥςπερει βοτὸν: τλάσει Rob. Deinde φρονοῦν Μ. G. Rob. φρυνεῖν vitium Ald. φρονῶν Turn. Deinde ὥσπερει βοτὸν G. et sic, non ὥσπερ εἰκοτὸν, etiam Μ. ὣς περεὶ βοτόν Αld. ὡςπερει βοτόν Rob. Turn.
740

743-744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-468

εἰ λιμὸς ἢ δίψησις ἢ λιψουρία ἔχει: Libri ἢ λιμὸς ἢ δίψη τὶς ἢ λιψουρία ἔχει. Non recte Elmsleium ad Med. v. 480. ita haec scribentem, ἢ λιμός, ἢ διψῇ τις, ἢ λιψουρίαν ἔχει, Blomfieldius secutus est, nisi quod λιγουρία servavit. V. Opusc. III. p. 199. Stanleii emendationem, εἰ λιμός, merito probavit Porsonus. Pro eo quod sequitur ἢ δίψη τις scribendum esse videtur ἢ δίψησις, quae emendatio etiam Wellauero in mentem venit. Vsus est eo vocabulo Athenaeus p. 10. B.

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-469

αὐτάρκης: αὐτάρκης Μ. Rob. Turn. αὐτάρκη G. Ald. Scholiastes γὰρ νέα νηδὺς τῶν τέκνων ἑαυτῇ ἀρκεῖν καὶ βοηθεῖν βούλεται, ὅ ἐστιν ἀνύειν βούλεται τὰς ἐπιθυμίας. Hoc dicit, alius infantium suo instinctu fungitur.
744

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-470

τούτων πρόμαντις οὖσα: A Turnebo_mala introducta est interpunctio, qua haec verba, τούτων πρόμαντις οὖσα, ad νηδύς referebantur. Melior distinctio Pauwio debetur.
745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-471

παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια: Pollux VII. 40. καὶ ἡ παρ' Αισχύλῳ παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια.
746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-472

τροφεύς τε: τροφεύς τε Rob. Turn. στροφεύς τε Μ. στροφεύςε G. στρόφευσε Ald.
747

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-473

πατρί: πατρὶ G. Ald. Rob. Turn. Ita etiam M. sed ab alia manu ὃς supra adscriptum est. Attulit hunc versum cum aliis, in quibus δέχεσθαι dativo iungitur, Porsonus ad Eur. Hec. v. 533. Indicari autem solet dativo, accipi aliquid ab aliquo sic, ut ei, a quo accipitur, aliquid inde commodi accedat vel honoris.
749

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-474

στείχω: στείχων pro στείχω Μ.
751

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-475

τόνδε ... λόγον: τόνδε οι λόγον recte Blomfieldius. Libri τώνδε λόγων. Vitium Ald. πεύσετε.
752

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-476

πῶς οὖν κελεύει: Oresti hunc et sequentes duo versus tribuit Rob. choro Turn. Vict. Nullae personarum notae in M. G. Ald. Recte eas distinxit Canterus.
753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-477

τί πῶς;: Libri ἢ πῶς. Valckenarius ad Phoen. v. 923. p. 340. scribendum putabat πῶς φής; Melius Schutzius όπως; Sed veram pute Canteri emendationem, τί πῶς; Simile est illud Terentii in Andria V. 3, 19. quid mi pater? quum alter mi pater dixisset.
754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-478

εἰ ξὺν: εἰ ξὺν Turn. Vict. ἢ ξὺν G. Ald. Rob. ή ξυν sic M. Defendi potest quodammodo ή ξύν, sed melius est εἰ ξύν.
755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-479

ἄγειν: Τρ. Turn. γεί. Rob. Nulla personae nota in M. G. All.
756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-480

ἄγγελλε ... στύγει: Xo. Turn. og. Rob. Linea praefixa in M. G. Nulla nota in Ald. ἄγγελε G. Ald. στυγεῖ Rob.
757

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-481

ἀδειμάντως κλύῃ: ἀδήμαντος Rob. κλύει Α.
758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-482

ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' εὐθύμῳ φρενí: τάχιστ' ἀγαθούση M. G. Ald. Rob. τάχιστα γαθούσῃ Turn. τάχιστα γηθούσῃ Pauwius, Heathius, Schutzius, Blomfieldius. Sed γηθεῖν non dixerunt Attici nisi in perfecto et plusquamperfecto. V. ad Prom. v. 156. Hic autem γηθούσῃ φρενί etiam propter sententiam non videtur ferri posse. Neque enim de Aegistho dici potuit, quia sic Cilissa se suspectam redderet, nec de Cilissa, quia sic chorus plus proderet quam vult. Posui quod scribere potuit Aeschylus, ἀλλ' αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ, ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' ευδούσῃ φρενί. Sophocles in Tympanistriis apud Stobaeum LIX. 12. et apud Ciceronem in ep. ad Att. II. 7. φεῦ φεῦ, τί τούτου χάρμα μεῖζον ἂν λάβοις τοῦ γῆς ἐπιψαύσαντα καθ᾽ ὑπὸ στέγῃ πυκνῆς ἀκοῦσαι ψακάδος ενδούση φρενί,
759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-483

ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται λόγος: ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθούση φρενί M. G. Rob. et Ald. nisi quod haee κρυπτοσ᾽ habet. ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθώσῃ η ρενί Turn. Veram lectionem, ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος, Porsonus restituit, auctore Musgravio ad Eur. fragm. inc. CCXXIV. qui versum sic scriptum, quem ut Euripidis affert Eustathius p. 1013, 11. ex hoc Aeschyli loco ductum esse animadvertit. Eustathius τὸ δὲ ἐσθλόν, inquit, καὶ τὸ τέτυκται, ὅτ' ἄγγελος αἴσιμα εἰδῇ, ἀντὶ τοῦ ἀγαθόν ἐστι καὶ τὸ συνετὸν εἶναι τὸν ἄγγελον· πολλὰ γὰρ καὶ αὐτὸς κατορθοῖ. διὸ καὶ Εὐριπίδης φησίν “ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Scholiastes ad eundem versum Miadis XV. 207. καὶ Εὐριπίδης “ἐν ἀγ γέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Ita Bekkerus edidit scriptumque ita est in codice Lipsiensi. In Villoisoni editione legitur κυπτός, quod verum esse videbatur Blomfieldio.
760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-484

ἀλλ᾽ ἦ: Hinc quoque personae lineis praefixis in M. G. distinguuntur. Nullae personarum notae in Ald. In Rob. praefiguntur γεί. et op. In Turn. To. et Xo. ἀλλ᾽ ἦ M. Rob. Τurn. αλλ' ή G. ἀλλ' ε Αld. Reete scholiastes φρονεῖς εὖ interpretatur χαίρεις. 21
761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-485

ἀλλ᾽ εἰ: ἀλλ' εἰ Μ. G. Turn, ἀλλ' ἐν Ald. Rob. ἀλλ᾽ ἦ scribendum videbatur Stanleio.
762

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-486

τί φῄς;: τί φής Μ. τὶ φῂς Turn. τὶ φὴς G. Rob. τιφὴς Ald.
765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-487

ἄγγελλ᾿ ... τἀπεσταλμένα: ἄγγελλ' Rob. Turn. ἀγγελ' M. ἄγγελ' G. Ald. Deinde τάπεσταλμένα Vict. et sic M. τὰ πεπαλμένα Rob. τὰ πεπλαγμένα G. τὰ πεπραγμένα Ald. Turn.
766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-488

μέλει ... μέλῃ: μέλει et deinde μέλη (μέλη Ald. Ald. Turn. μέλλει et deinde μέλλη M. G. Rob.
767

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-489

σοῖς: τοῖς γιο σοῖς error Vict. propagatus a Cantero et Stanleio.
768

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-490

νῦν παραιτουμένα μοι: Xo. M. Turn. Linea praefixa in G. Nulla nota in Ald. oo. Rob. Nullum paene vitii genus est, quo non sit contaminatum hoe carmen chori. Parum feliciter olim in Observationibus criticis metra restituere conatus eram, quo tempore nondum intellexeram licentias, quas metrici fere in omnibus versuum generibus statuebant, in tragicorum melicis carminibus nullas esse. Erat tamen illa descriptio sie facta, ut stropharum dispositio aequabilitatem haberet. Quare qui istam metrorum descriptionem sequeretur, non debebat certe ordinem stropharum mutare, quod hic quoque Schützius incredibili audacia fecit. Nunc de metris non potest ambigi, quin aliter ac tum a me factum erat constitui debeant. Est autem stropharum dispositio haec. Medium carminis locum mesodus tenet, quae, ut fieri in mesodis consentaneum est, metra habet multum a ceterarum metris stropharum diversa. Ea mesodus inclusa est ab utraque parte stropha tertia eiusque antistropha. Ante hane stropham et post eius antistropham stropha est atque antistropha secunda, sed sic ut stropha media sit inter stropham et antistropham primam, antistropha inter stropham atque antistropham quartam: hac forma, α. β'. ά. γ'. μεσωδός. γ'. δ. β'. δ'. νῦν παραιτουμέν ἐμοὶ Μ. νῦν παραιτούμεν ἐμοὶ G. Rob. νῦν παραιτούμ᾽ ἐν μοὶ Αld. νῦν παραιτουμένῃ μοι Turn. Restituenda erat forma Dorica.
770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-491

Ζεῦ: Post ζεν aliquid erasum in M.
771

772-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-492

δὸς τύχας εὖ τυχεῖν, κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἰδεῖν: δὸς τύχας τυχεῖν δέ μου κυρίως M. G. Ald. Rob. δὸς τύχας, τυχεῖν δέ μοι κυρίως Turn. Scholiastes δός μοι εὐτυχίαν εὐτυχῆσαι βεβαίως. Hinc eiecto δέ μου, quod e δός μοι ortum esse videtur, scripsi δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως. In eandem emendationem incidit Bambergerus, in reliquis falsus. Deinde τὰ σωφροσννευματισμένοις ἰδεῖν Μ. et Rob. nisi quod hic τα sine accentu habet. τὰ σώφροσυν εὐμαιομένοις ἰδεῖν G. Ald. τὰ σώφροσιν εὖ μαιομένοις ἰδεῖν Turn. Scribendum erat, plena interpunctione post haec verba posita, τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Itaque hos versus ita constitui, δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Nunc oranti mihi, caelicolarum pater Iuppiter, da prospere rem cedere iis qui honesta salva esse cupiunt.

775-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-493

διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις: διαδικᾶσαι M. G. διαδικάσαι Ald. Rob. Turn. διὰ δίκας Pauwius. It ferri posset, nisi melius Creticus servaretur purus. Itaque quum in M. G. hoc scholion adscriptum sit δικαίως, κατὰ δίκαν, ὅ ἐστι κατὰ τὸ δίκαιον, quis dubitabit restituere καδ δίκαν? Deinde πᾶν ἔπος ἔλακον ζεῦ, σὺ δέ νιν φυλάσσοις M. G. Ald. Rob. Turn. nisi quod in G. Ald. φυλάσσεις scriptum est. Scribendum erat καδ δίκαν πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-494

πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ, θές: ε ε (έ ἑ G. Ald. Rob.) προδὲ δὴχθρῶν Μ. G. Ald. Rob. 2, πρὸ δηχθρῶν Turn. Neque exclamatio hic apta est, et insolens erasis δὴ ἐχθρῶν. Deinde τῶν ἔσω μελάθρων ὦ ζεῦ θές. Hoc si proprie accipiatur, ne verum quidem est, quia Aegisthus non erat intus. Metrum docet, quod etiam Seidlerus de versibus dochm. p. 406. vidit, scribendum esse τὸν ἔσωθεν, et removendum d. Scripsi igitur πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεύ, θές. Oresten dicit.
777

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-495

νιν μέγαν ἄρας: Libri μιν. Correxit Seidlerus. Deinde μέγαν ἄρας Rob. Turn. μέγαν ἄιρας Μ. μέγα μιρας G. μέγα αἴρας Ald.
778

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-496

παλίμποινα ... ἀμείψει: παλίμποινα Vict. παλίνποινα M. G. AH. Rob. Turn. Scholiastes επάρας γὰρ τὸν Ὀρέστην, δυνήσῃ καὶ τριπλασίονα ποινὴν εἰςπράξασθαι τὸν Ὀρέστην ποιῆσαι. Hinc Turn. ἀμείψῃ scripsit. Ceteri omnes ἀμείψει. Dictum id est pro αμειφθήσῃ, vicissim accipies. Vidit hoc Pauwius.
780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-497

ἴσθι: Libri ἴσθι. Recepi Pauwii emendationem ἴσχε.
781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-498

ζυγέντ᾽ ἐν ἅρμασιν: ζυγέντ' Μ. Rob. Turn. ζυγοῦντ' G. Ald. Deinde libri ἐν ἁρματι. Scripsi ἐν ἅρμασιν. Scholiastes ἐνέμεινε τῇ μεταφορά, φήσας γὰρ ἐν ἅρμασι πημάτων, τὸ δρόμῳ ἐπήγαγε. Ita, ἐν ἅρμασι, legitur in scholiis codicis G. et editionis Rob. et, ut puto, etiam in scholiis codicis M. ἐν ἅρματι scholiorum editio Vict.
782

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-499

μέτρον, τίν' ἂν: Turn. e coniectura μέτρου, quod coniungit cum sequentibus. Ceteri omnes μέτρον. Deinde omnes τίς ἄν. Scripsi τόν αὐ.
784

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-500

σωζόμενον: σωζόμενον, sed priore o ex eo facto, Μ. σωζώμενον G.
785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-501

γάπεδον: Libri δάπεδον. Scribendum erat γάπεδον. V. ad Prom. v. 830.
786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-502

ἀνομένων βημάτων: ἀνομένων in M. ex αναμένων factum est. Deinde βημάτων M. G. Ald. κτημάτων Rob. πημάτων Turn. ex scholio, λείπει τὸ ὅπως, καὶ τὸ ἰδεῖν ἀντὶ τοῦ ἴδοι. ὁ δὲ νοῦς, ὅπως ἂν τοῦτο ἴδοι σωζόμενον τὸν ῥυθμὸν ὁμαλὸν καὶ εὔτακτον κατὰ τὸν δρόμον τῶν ἀνυομένων πημάτων. Multo magis poetica est vetus lectio βημάτων. Haeserunt in his versibus interpretes et veteres et recentiores propterea quod τις a scriptum inveniebant, tum quod non intelligebant quomodo tot accusativi construendi essent. Ita vero haec stropha intelligenda est, sustine cari viri pullum iunctum currui malorum, modum adhibens in cursu, ut hoc solum rursus videat desinentium gressuum nisum aliquam servare mensuram. Γάπεδον dicitur videre ὄρεγμα βημάτων, hoc autem σώζεσθαι ρυθμόν τινα.
787

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔσω: Libri ἔσωθε. Metrum exigebat ἔσω.
788

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-504

πλουτογαθῆ ... ἐνίζετε: πλουτογαθή Turn. et hoc ipse M. habere videtur. πλουταγαθῆ G. Rob. πλουτ᾽ ἀγαθῆ Ald. Deinde libri μυχὸν νομίζετε, quod scholiastes interpretatur ήνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε. Scribendum μυχὸν ἐνίζετε. Neque enim antistrophicus versus, sed hic emen- dandus est. Euripides Hel. v. 1117. μουσεῖα καὶ θάκους ἐνίζουσαν ἀηδόνα.
789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-505

κλῦτε: Libri κλύετε. Scribendum esse κλυτε vidit etiam Dindorfius.
790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-506

ἄγετε, τῶν πάλαι: Librt ἄγετε, τῶν πάλαι πεπραγμένων. Delendum est πεπραγμένων, ut voluit Canterus, quamquam ille quidem non intellecta vera stropharum ratione.
791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-507

προςφάτοις δίκαις: πρὸς φάτοις Ald. Nisi metra ostenderent hic versum intercidisse, satis id argueret oratio per nullam particulam cum superioribus nexa.
792

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-508

τὸ δὲ καλῶς κτάμενον: Libri τόδε καλῶς κτάμενον, nisi quod τὸ δεκαλῶς habet Rob. Scholiastes διὰ τοῦτο τὸ καλῶς ἀναιρεθησόμενον. λέγει δὲ τὸ αἷμα τοῦ Αἰγίσθου. Recte Bambergerus haec sie emendavit, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον.
795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-509

ὦ μέγα ναίων στόμιον: Scholiastes haec verba, ὦ μέγα ναίων στόμιον, interpretatur ὦ Αιδη. Apollinem recte intellexit Heathius. Infra v. 941. ὁ Λοξίας ὁ Παρνάσσιος μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός. Hesychius στόμια, χάσματα. Strabo IX. p. 641. de oraculo Delphico, υπερκεῖσθαι δὲ τοῦ στομίου τρίποδα υψηλόν.
796

796-798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-510

εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός, καί νιν ἐλευθερίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας: εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρὸς καί νιν ἐλευθερίως λαμπρῶς ἰδεῖν φιλίοις όμμασι δνοφερὰς καλύπτρας M. G. Ald. Rob. nisi quod Rob. εν δὸς ἂν ἰδεῖν habet, et per errorem δνοφερὰς καλύπτας, alioque errore Ald. δνοφερός καλύπτρας. Turnebus dedit λαμπρῶς τὸ ἰδεῖν. Emendavi haec in Opusc. I. p. 115. seq. Nam in iis, quae libri habent, duo sunt ad quae nemo non statim offendat, άνιδεῖν, insolens verbum, quod scholiastes interpretatur αναβλέψαι, sequente mox ἰδεῖν, et ἐλευθερίως λαμπρῶς. llud sic est dictum, ut ferri nemqueat, alterum sic ut non possit addita copula emendari: languet enim hoc, ἐλευθερίως λαμπρῶς τε. Vtrumque adverbium interpretatio est alius adverbii, ανέδην, quod deinde in ἀνδεῖν mutatum est. Eustathius p. 168, 36. ἀνέδην interpretatur ἀνέτως καὶ ἐλευθέρως, Suidas δαψιλῶς, ἀκωλύτως, κατακόρως, Zonaras p. 225. et Favorinus φανερῶς. Deinde genitivos δνοφερᾶς καλύπτρας agnoscit scholiastes, cuius haec est adnotatio, τοῦ σκότους. Metri pariter ac sensus caussa addidi ἐκ. Itaque sic scripsi hanc mesodum, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην δόμον ἀνδρός, καί νιν ἰδεῖν φιλίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας. Tu vero, qui bene conditam magnam speluncam lenes, fac ul domus viri libere, et ipse (Agamemno) amicis oculis ex caliginoso velamine (sepulcri) adspiciat.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-511

ξυλλάβοι: ξυλλάβοι Μ. Turn. ξυμλάβοι Ald. ut G. habet, in quo tamen β erasum et pro a scriptum β a prima manu. ξυμβάλοι Rob.
799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-512

ἐπιφορώτατος: Omnes επιφορώτατος. Non debebam olim scribendum coniicere επιφ θορώτατος, neque Emperius ἐπεὶ φορώτατος, sed emen- danda erat stropha. Scholiastes ὡς ἐπὶ ἀνέμου εἶπεν, ἀντὶ τοῦ ὁ λο- γικώτατος. Thucydides III. 74. ἡ πόλις ἐκίνδυνευσε πᾶσα διαφθα- ρῆναι, εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν. Lucianus Hermot. 28. p. 769. εἰ ἐπίφορόν ἐστι καὶ οὔριον τὸ πνεῦμα τοῖς Κό- ρινθόνδε διαπλεῦσαι ἐθέλουσι.
800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-513

θέλων: θέλεν, sed ad ultimam syllabam @ adscripto Med.
801

802-805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-514

τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος: Libri πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεί χρήΐζων κρυπτά. ἄσκο- πον δ᾽ ἔπος λέγων etc. Non recte olim haec verba, πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηίζων κρυπτά, ut ab interprete adscripta delenda esse putavi. Excidit potius versus in stropha. Hic autem non dubito quin Aeschylus scripserit τὰ δ᾽ ἄλὰ ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος. Horum verborum, τὰ δ᾽ ἄλα ἀμφανεῖ χρήζων, explicatio est velus scholion, τὰ δὲ κρυπτὰ νῦν φανερώσει. Deinde κρυπτά in textum venit. Inde alterum scholion, depravatam scripturam explicans, θέλων πολλὰ κρυπτὰ εὑρίσκει (sic M. G. non εὑρήσει). Quid illud ἄσκοπον nos sit, quod tam grandi oratione summus poeta adumbravit, indicat Homerus, Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεκαλεῖτο ἀνδρῶν μνηστήρων· ἔχε δὲ ῥάβδον μετὰ χερσίν καλὴν χρυσείην, τῇ τ᾽ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει, ὧν ἐθέλει· τοὺς δ᾽ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-515

καθ' ἡμέραν δ' ... οὐδὲν ἐμφανέστερος: καθ' ἡμέραν δ' M. Rob. καθ' ἡμέραν, omisso δ', G. Turn. καθημέραν Ald. Καθ' ἡμέραν est interdiu. v. Lobeckium Paralip. p. 63. Deinde οὐδενὶ ἐμφανέστερος Rob. Ceteri recte οὐδὲν ἐμφανέστερος.
805

806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-516

καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον: Libri καὶ τότε δὴ πλοῦτον. Scholiastes τὸν πλοῦτον τῶν δωμάτων ἐλεύθερον τῇ πόλει μεθήσομεν. Scripsi καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον * οἴσομεν * Nam excidisse verbum et antistrophicus versus monstrat et sententia.
806

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-517

δωμάτων: Non opus esse videtur ut δωμάτων mutetur in δειμάτων, quod et ego aliquando conieci et II. L. Ahrens.
807

808. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-518

οὐριοστάταν: Ουριοστάταν recte interpretari videtur scholiastes οὐρίως σταθέντα.
808

809-810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-519

ἅμα δὲ κρεκτὸν γοερὸν νόμον θήσομεν πόλει: ὁμοῦ κρεκτὸν γοήτων νόμον μεθήσομεν πόλει Μ. in quo ὁμοῦ itemque or in νόμον, quod antea νόμων erat, ab alia, ut videtur manu, in litura scripta sunt. Discrepant ab his ceteri libri eo quod in G. γοήτῶν cum duplici accentu et sequens vocabulum eo compendio scriptum est, quod νόμων significat: ceteri γοητῶν νόμον habent. μεΘέλσομεν vitium Rob. Praeterea Turnebus κρεκτῶν scripsit. Scholion in M. ita scriptum est ὁμοῦ δὲ μεθήσομεν τὸν κρεκτὸν γοήτων νόμων, ὃ ἐστι, καὶ τῶν ἀγαθῶν τῇ πόλει μεταδώσομεν καὶ τὸν Αγαμέμνονα ἀκινδύνως θρηνήσομεν. Deinde aliud scholion, τὸν τῶν γοήτων, οἳ ὡς ᾄδουσι παριόντες (sic M. περιϊόντες Vict.) τὴν πόλιν. Scripsisse videtur Aeschylus ἅμα δὲ κρεκτὸν γοατὰν νόμον θήσομεν πόλει. Sepulcri ornamenta, inquit, ex mulieris congestis opibus ampla feremus Agamemnoni, simulque lugebimus eum.

810-812. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-520

τάδ᾽ εὖ ἔχοντ᾽, ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ᾽, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων: τὰ δ᾽ εὖ M. Turn. τάδ' εὖ G. Ald. Rob. Deinde libri ἐμὸν ἐμὸν κέρδος ἀέξεται τόδε, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων. In Rob. ἐμὸν semel tantum legitur. ἄτα G. Ald. Turn. άτη, sed supra adscripto α, Μ. ἄτη Rob. Scholiastes τὰ καλῶς ἀποβαίνοντα τὸ ἐμὸν κέρδος ἐστίν, τῶν δὲ περὶ Ὀρέστην καὶ Ἠλέκτραν ἀπαλλαγὴ ἄτης. Scripsi τὰ δ᾽ εἶ ευ ἔχοντ᾽ ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ', &- τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

649-778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-344

1
zweites Epeisodion. Die Ausführung der Rache wird auf listige Weise vorbereitet. Orestes kommt mit Pylades von der linken Seite und pocht an das Thor des Hauses. Beide haben mittlerweile sich als Gepäck tragende Wanderer (671) verkleidet.

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-371

2
3
τὸν κλύοντα allgemein für σὲ τὴν κλύουσαν: „ich weifs es nicht; wer mich gehört hat, kann es wohl wissen."

687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-372

4
5
εἶπας οἷς κατ᾿ ἄκρας πορθούμεθα, du hast dasjenige mitgeteilt, wodurch wir von Grund aus zerstört werden d. i. deine Mitteilung ist für uns gänzliche Vernichtung. Vgl. Pers. 303
ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
, Soph. El. 1456
ἦ πολλὰ χαίρειν μ
' εἶπας. Bei Sophokles erwidert Klyt. die Nachricht von dem Tode des Orestes mit den Worten: Ζεύ, τί ταῦτα, πότερον εὐτυχῆ λέγω ἢ δεινὰ μέν, κέρδη δέ; λυπηρῶς δ᾽ ἔχει, εἰ τοῖς ἐμαυτῆς τὸν βίον σώζω κακοῖς. Hier ist ihre Rede halb wahr und dem natürlichen Gefühle der Mutter entsprungen, halb geheuchelt. Vgl. 733 f., zum Inhalt auch Ag. 1567 ff. Offen tritt die leichtfertige Freude in der nächsten Rede 703 ff. zu Tage, wo Klyt. nichts mehr von dem Verlust der Lieben ( φίλων ἀποψιλοῖς με 691) weifs, sondern sich für gut versorgt mit Freunden ( οὐ σπανίζοντες φίλων 713) hält. Manche geben diese Worte mit Turn, der Elektra, welche mit der Mutter wieder aufgetreten sein müſste; aber schon der Umstand, dafs diese 577 nicht zu listiger und verstellter Rede aufgefordert wird, spricht dagegen.

689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-373

6
Vieles was aus deinem Bereiche in Sicherheit gebracht ist, erschaust du.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-374

7
8
Mit nai võv wird von der allgemeinen Regel ὡς πολλ᾽ ἐπω πως κτἑ. die Anwendung auf den einzelnen Fall gemacht. Vgl. zu Ag. 2 ( καὶ νῦν 8). Ορέστης: es schwebt vor war unsere Hoffnung für die Zukunft, ist aber doch vom Fluche ereilt worden", nachher aber schliefst sich die Fortsetzung des Gedankens an den Zwischensatz wie an einen selbständigen Gedanken an: Denn es war mit ihm wohl bestellt, da er seinen Fufs von dem verderblichen Schmutze ferne hatte; nun aber betrachte die wonnigliche Hoffnung auf herrlichen Frohsinn, die uns im Hause war, als eine verschwundene." εὐβούλως ἔχων . . πόδα giebt den ἦν Sinn von ἐκποδὼν εὖ κείμενα (689) wieder. ἔξω πηλοῦ πόδα: παροιμία Schol. Zenob. III 62 ἐκτὸς πηλοῦ πόδας ἔχειν ἐπὶ τῶν ἔξω κινδύνου καθεστώτων. Plaut. Pseud. 984 nunc homo in medio lutost. Vgl. Eur. Herakl. 109 καλὸν δέ γ' ἔξω πραγμάτων ἔχειν πόδα, εὐβου λίας τυχόντα τῆς ἀμείνονος und zu Prom. 279 . Mit Ζαντός (erquickend) vgl. εὐφραντός (erheiternd) bei Diog. L. X 6. ἦν, ἀποῦσαν: vgl. Soph. Εl. 306 τὰς οὔσας τέ μοι καὶ τὰς ἀπούσας ἐλπίδας, 809 ἀποσπάσας γὰρ τῆς ἐμῆς οἴχῃ φρενὸς αἵ μοι μόναι παρῆσαν ἐλπίδων ἔτι. ἔγγραφε, Schol. τάξον, vgl. Eur. Εl. 1073 διαγραφ᾽ ὡς οὖσαν κακήν und zu Ag. 792 f.

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-375

9
In 696-698 kann man auch einen anderen Sinn finden als den welcher für Klyt. berechnet ist.

698-699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-376

10
11
τί γὰρ . . εὐμενέστερον; Hom. 9 546 ἀντὶ κασιγνήτου ξεινός θ᾽ ἱκέτης τε τέτυκται ἀνέρι ὅς τ ὀλίγον περ ἐπιψαύει πραπίδεσσιν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-377

12
Von Seite der Frömmigkeit lag mir das im Sinne" d. h. es erweckte mir Gewissens bedenken". Mit πρὸς εὐσεβείας vgl. Soph. Οed. Κ. 546 ἔχει δέ μοι πρὸς δίκας τι. ἐν φρεσίν s. v. a. ἐνθύμιον.

701-702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-378

13
14
καρανῶσαι: Hesych. καρα νούσθω· τελειούσθω. φίλοις all- gemein von Strophios, mit dem er in ein gastfreundliches Verhältnis getreten war ( κατεξενωμένον). καταινέσαντα, nachdem ich es zugesagt. Hesych. καταινέσαι· ξυγκαταθέσθαι, Soph. Oed. Κ. 1633 καταίνεσον μήποτε προδώσειν τάσδ' ἑκών.

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-379

15
16
ἀλλ᾽ ἔσθ' κτέ, der Satz verhält sich kausal zu dem folgenden ( ἀλλ᾽ ἐστὶ γὰρ κτἑ.). Vgl. Ag. 1298 , Hom. γ 310, Soph. frg. 152, 4, Phil. 1153 , Eur. Alk. 136, Iph. T. 64. ο καιρός (die höchste Zeit): Aristoph. Thesm. 661 ὁ καιρός ἐστι μὴ μέλλειν ἔτι, Plut. 255 ἴτ᾿ ἐγκονεῖτε, σπεύδεθ᾽, ὡς ὁ καιρὸς οὐχὶ μέλ λειν. — ἡμερεύοντας: Poll. 1 64 τὸ δι' ὅλης τι πρᾶξαι ἡμέρας ἡμερεῦ σαι καὶ διημερεῦσαι, hier die den ganzen Tag gewandert sind".

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-380

17
18
θελκτήρια ist willkürliche Ergänzung für das handschriftliche aus 710 stammende τὰ πρόσφορα. θελκτήρια μακρᾶς κελεύθου Wie πόνων θελκτήριος 666. Uber den Αkk. bei τυγχάνειν wie bei κυρεῖν 710 vgl. Eum. 31 , 1039, Krüger II

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-381

19
άγε sagt sie zu einem Diener.

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-382

20
τὰ σώμασιν πρόσφορα.

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-383

21
ὡς ὑπευθύνῳ d. i. mit dem Gefühle strenger Verantwortlichkeit (für die pünktliche und sorgfältige Ausführung mache ich dich verantwortlich). Egregie a poeta significatur, nuntios Orestis mortem afferentes servis invisiores esse quam matri (Weil). Der Dativ nach alvo wie nach παραινῶ.

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-384

22
Damit wird die Sendung an Agisthos (726 ff.) vorbereitet.

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-385

23
σπανίζοντες: das masc. wie αὐτοῖσιν 175.

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-386

24
Während Orestes und Pylades durch die Mittelthür in den Männersaal geführt werden, tritt Klyt. durch die rechte Thür in das Frauengemach ab (877).

715-716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-387

25
Mit πότε . . δείξομεν ἰσχὺν (Schol. πότε ἐπευξόμεθα) ἐπ᾿ Ὀρέ στη fordert der Koryphaios den Chor zu einem sofortigen Gebete auf. Die V. 718-725 werden also von dem Gesamtchore vorgetragen. Vgl. das Gebet der Elektra Soph. El. 1376 . Mit ἐπ' Ὀρέστη (zu Gunsten des Orestes) vgl. Suppl. 633
λέξωμεν ἐπ᾿ Αργείοις εὐχὰς ἀγαθάς
.

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-388

26
ἀκτὴ τοῦ τάφου) von dem Grabhügel wie ἀκταν βώμιον Soph. Oed. T. 183 von der Altarerhöhung.

723-724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-389

27
ξυγκαταβῆναι, mit Orestes (und Pylades) auf den Kampfplatz trete. Vgl. καθήκειν 453, Suidas unter κατάβα: καταβαίνειν τὸ εἰς ἀγῶνα χωρεῖν. — χθόνιον Ἑρμῆν als Gott heimlicher List, vgl. 808 ff., Soph. Εl. 1395 ὁ Μαίας δὲ παῖς ἐπί σφ᾽ ἄγει, δόλον σκότω κρύψας κτέ. ἐφοδεύειν mit Akk. bedeutet obire, mit Dat. hier ,,hingeleiten".

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-390

28
Der Chorführer spricht, da er die Thüre gehen hört, von Orestes als dem fremden Wanderer und sagt zweideutig τεύχειν κακόν, welches sich auf die Trauerbotschaft beziehen kann. Vgl. die Nachahmung in Soph. Εl. 1324 f. εἴσιτ᾽, ὦ ξένοι, ἄλλως τε καὶ φέροντες, οἱ ἂν οὔτε τις δόμων ἀπώσαιτ᾽ οὔτ᾽ ἂν ἡσθείη λαβών.

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-391

29
πύλας δωμάτων πατεῖν s. V. a. δωμάτων ἔξω περᾶν. Κίλισσα: Schol. Κίλισσαν δέ φησι τὴν Ὀρέ στον τροφόν, Πίνδαρος (Pyth. ΧΙ 26) δὲ Αρσινόην, Στησίχορος Λαοδάμειαν. Die Sklaven erhielten häufig ihren Namen von ihrem Vaterlande.

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-392

30
ἄμισθος mit volkstümlicher Naivetät, die dem Charakter der Amme angemessen ist:,,die Trauer begleitet dich und du brauchst sie nicht einmal dafür zu bezahlen." Vgl. Ag. 969 .

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-393

31
Vgl. 660.

733-734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-394

32
,Diese Kunde nahm sie dem Gesinde gegenüber als eine Ursache finsteren Blickes auf." μέν, als ob folgen sollte im Herzen aber war sie voller Heiterkeit", wofür eine participiale Wendung eintritt. · θέτο ( ἐποιήσατο) für ἔθετο am Anfang des Trimeters wie in ῥήσεις ἀγγελικαί, denen der Bericht der Amme gleichsteht. ἐντὸς ὀμμάτων scil. σκυθρωπῶν. Eur. Or. 1319 κἀγὼ σκυθρωποὺς ὀμμάτων Έξω κόρας. Zum Gedanken vgl. Soph. ΕΙ. 804 ἆρ᾽ ὑμῖν ὡς ἀλγοῦσα κώδυνωμένη δεινῶς δακρύσαι κάπικωκυ σαι δοκεῖ τὸν υἱὸν ἡ δύστηνος ὧδ᾽ ὀλωλότα, ἀλλ᾽ ἐγγελῶσα φροῦδος.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-395

33
ἐπ᾽ ἔργοις: Αg. 1378.

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-396

34
Aus παγκάκως δὲ δόμοις τοῖσδε nach καλῶς ( μὲν) κείνῃ wird ein selbständiger Satz, der als solcher noch eine dem redseligen Wesen der Amme entsprechende Erweiterung erhält.

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-397

35
ὑφ᾽ ἧς ἤγγειλαν φήμης wie ἐπορεύετο σὺν ᾗ εἶχε δυνάμει Xen. Hell. IV 1, 23. Vgl. zu Eum. 859 .

738-739. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-398

36
κλύων .. εὖτ᾽ ἂν πύθηται: vgl. Soph. Ant. 764
προσόψει κρᾶτ
' ἐν ὀφθαλμοῖς ὁρῶν, Trach. 908
εἴ του φίλων βλέψειεν οἰκετῶν δέμας
, ἔκλαιεν .. εἰσορωμένη. εὐφρανεῖ νόον s. v. a. εὐφρανεῖται. Vgl. Pind. Isthm. VI 3 θυμὸν τεὸν εὔφρανας.

740-741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-399

37
Der Gedanke ist:,,denn so viele Leiden schon mir im Hause des Atreus Kummer verursacht haben, so schmerzlich wie die Nachricht vom Tode des Orestes hat mich noch keines berührt." τὰ μὲν παλαιὰ .. ἄλγη: Schol. ἡ κρεουρ γία τῶν Θυέστου παίδων καὶ ὁ Αγαμέμνονος θάνατος. An das letztere ist mehr zu denken. συγκεκραμένα μοι, die mich im Innersten ergriffen haben. Wie man bald σύνειμι oder πρόσκειμαι κακῷ, bald σύνεστι oder πρόσκειται μοι κακόν sagt, so heifst es umgekehrt συγκέ κραμαι δύᾳ Soph. Αnt. 1311, οἴκτῳ τῷδε συγκεκραμένην Ai. 895 .

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-400

38
πλημόνως, Schol. καρτερικῶς, yvmit Ausdauer und Geduld. τλουν: Prom.391
τὴν παροῦσαν ἀντλήσω τύχην
.

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-401

39
τῆς τριβήν, abstr. pro concr. wie oben 234 μέλημα, das Aufreiben meines Herzens, d. h. der mir so viele Sorge gemacht hat (und deshalb SO ans Herz gewachsen ist).

745-746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-402

40
Bei φίλον δ᾽ Ὀρέστην schwebt ein Ausdruck wie τεθνηκότα οὐκ ἀνέχομαι vor (,, der Tod des lieben Orestes dagegen, den ich auferzogen habe, bricht mir das Herz"). Da aber die redselige Alte dazu kommt, die Mühsale zu schildern, mit denen sie das Kind auferzog, ändert sie den Gedanken: ,,mit solcher Arbeit habe ich ihn auferzogen und nun mufs ich seinen Tod vernehmen" (757 - 759). μητρόθεν (608) δεδεγμένη wie Aristoph. Ach. 478. Vgl. Hom. τ 355 δεξαμένη χείρεσσ᾽ ὅτε μιν πρῶτον τέκε μήτηρ. κελευμάτων scil. αὐτοῦ, welches nach gewöhnlicher Weise an die Stelle des Relativs tritt. καὶ πολλὰ κτἑ., vgl. Hom. Ι 490 πολλάκι μοι κατέδευσας ἐπὶ στήθεσσι χιτῶνα οἴνου ἀποβλύζων ἐν νηπιέῃ ἀλεγεινῇ, ὡς ἐπὶ σοὶ μάλα πολλὰ πάθον καὶ πολλὰ μό γησα. – ἀνωφέλητ᾽ ἐμοί, weil Orestes tot ist. Soph. Εl. 1144 οἴμοι τάλαινα τῆς ἐμῆς πάλαι τροφῆς ἀνωφελήτου.

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-403

41
πῶς γὰρ οὔ; bezieht sich auf den witzelnden Ausdruck τρόπῳ φρενός („,durch die Weise des Ver standes").

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-404

42
43
εἰ ἢ λιμός τις ἢ δίψα ἢ λιψουρία. Soph. Oed. K. 95
ἢ σεισμὸν ἢ βροντήν τιν᾽ ἢ Διὸς σέλας
.

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-405

44
αὐτάρκης, der kleine Leib hilft sich selbst d. h. befriedigt ohne weiteres das natürliche Bedürfnis.

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-406

45
πρόμαντις, nämlich durch das Geschrei des Kindes gemahnt.

755-756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-407

46
Nach σπαργάνων φαιδρύντρια sollte folgen: hatte ich als Amme zugleich das Geschäft einer Kleiderreinigerin." Die Änderung des Satzes dient dem humoristischen Tone der Rede.

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-408

47
48
πατρί: nur den in der Ferne weilenden Vater hatte ich dabei im Auge, nicht die lieblose Mutter.

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-409

49
τεθνηκότος ( αὐτοῦ), vgl. Hom. α 281 ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο, Thuk. IV 6 ἐπύθοντο τῆς Πύλου κατειλημμένης.

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-410

50
ἐπ' ἄνδρα, um ihn zu holen. λυμαντήριον: vgl. Ag. 1439 . οἴκων: zu 235.

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-411

51
52
τί πῶς; ,was meinst du mit dem wie? Vgl. Prom. 792
τί δ᾽ ὅντιν᾽
; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-412

53
εἰ εἴτε καὶ wie Soph. Oed. Τ. 91. Vgl. εἴτε εἴτε καὶ Ag. 834 , Suppl. 192 . - ξὺν λοχίταις: vgl. Ag. 1650 .

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-413

54
,,Aus Hafs gegen den Herrn melde das nicht."- Unrichtig Schol. τῷ μισουμένῳ ὑπ᾽ Αγαμέμνονος oder Stanley detestando domino (dem Greuel von einem Herrn).

767-768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-414

55
αὐτόν, er (d. i. er für sich allein) solle kommen. Vgl. Soph. ΕΙ. 36 ἄσκευον αὐτὸν ἀσπίδων τε καὶ στρατοῦ δόλοισι κλέψαι . . σφαγάς. — ὡς ἀδειμάντως κλύῃ gehört τη γαθούσῃ φρενί (richte es ihm eilig aus mit frohem Sinn, auf dafs er's furchtlos hört). γαθούσῃ die altattische wie dorische Form. Vgl. βαλόν 569.

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-415

56
ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κτἑ. ist Begründung zu γαθούσῃ φρενί: denn es liegt am Boten, wenn versteckte Rede Glauben findet" d. h.,,denn es kommt auf die Art wie man den Auftrag meldet an, wenn die Hinterlist gelingen soll." ἐν wie Eum. 472
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω
, Soph. Αi. 1136 ἐν τοῖς δικασταῖς κοὐκ ἐμοὶ τόδ᾽ ἐσφάλη, Oed. Κ. 152 οὐ μὰν ἔν γ᾽ ἐμοὶ προσθήσεις τάσδ' ἀράς. Mit κρυπτός vgl. κεκρυμμένη βάξις Soph. El. 638 , mit ὀρθοῦται Herod. VII 103 οὕτω μὲν ὀρθοιτ' ἂν (dürfte sich als wahr erweisen) ὁ λόγος.

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-416

57
,,Aber meinst du wirklich es redlich mit dem was du mir aufgetragen hast?“

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-417

58
59
ὡς d. i. so wahr als. Vgl. Anhang. τροπαίαν: zu Ag. 229 .

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-418

60
καὶ πῶς; (qui tandem?) wie Ag. 1309 .

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-419

61
κακός γε μάντις κτἑ., das müfste ein schlechter Seher sein, der solches fände. Unrichtig der Schol. ταῦτα δὲ καὶ ὁ τυχὼν μάντις γνοίη.

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-420

62
ἔχεις wie 104, 443, Soph. Ant. ἔχεις τι κεἰσήκουσας;

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-421

63
Eur. Tro. 1149 σὺ δ᾽ ὡς τάχιστα πρᾶσσε ταπεσταλμένα.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-422

64
μέλει .. μέλη, was die Götter besorgen, wird besorgt, vgl. Eum. 682
ἠκούσαθ᾽ ὧν ἠκούσατε
. Anderen Sinn haben die zu Ag. 1170 angeführten Wendungen.

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-423

65
σὺν θεῶν δόσει wie sonst σὺν θεοῖς.

779-836. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-424

66
zweites Stasimon. Mit der starken Erregung, welche durch das Gefühl hochwichtiger Entscheidung hervorgebracht wird, fleht der Chor um glückliches Vollbringen des Rachewerks: » Lafs mich, Zeus, den Sieg des Rechtes sehen. Lenke den Sturmlauf des Orestes, dafs sein Fufs nicht strauchle. Ihr, Götter des Familienschatzes, sühnt die alte Blutschuld, damit das Haus rein wird. Du, Apollon, lafs den Palast des Agamemnon wieder den heiteren Tag der Freiheit schauen nach der finsteren Umnachtung. Seinen Beistand leiste endlich Hermes, der Gott der List, der sogar zur hellen Tageszeit das Auge mit Finsternis blendet. Wenn dann der Tag der Freiheit anbricht, dann werden wir fröhlichen Sang anstimmen. Nun aber vollende du, Orestes, mutig das Werk und schaffe Genugthuung den Freunden drunten und auf der Oberwelt durch Vernichtung des Mörders." - Von den drei Strophenpaaren scheint jeder Stoichos eines zu singen, während die Ephymnien dem Gesamtchore zufallen.

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-425

67
68
παραιτουμένα, αιτουμένᾳ wie im Lat. deprecari im Sinne von precari gebraucht wird. Vgl. Suppl. 530
θεοὺς
.. λιταῖς παραιτοῦ τῶν σ᾿ ἔρως ἔχει τυχεῖν.

781-782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-426

69
70
,,Gewähre uns heitere, recht eigentlich deinem Namen entsprechende Schicksale zu erleben." εὐδίους κυρίως mit Bezug auf den Namen Ζεύς, Διός (,,mache deinem Namen Ehre"). Vgl. zu Ag. 517 . τὰ σώφρονα εὖ μαιομένοις, die wir das Tugendhafte auf rechte Weise suchen (verlangen) d. h. die wir, wie sich's gehört, der Tugend und dem Rechte den Sieg wünschen. ἔλακον

783-784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-427

71
72
Der Satz διά steht in kausalem Verhältnis zum Folgenden ( διὰ δίκας γὰρ . . ἔλακον): da jegliches Wort meines Gebetes im Rechte sich bewegt, mögest du es wohl beachten. Vgl. zu 706.

785-786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-428

73
74
πρὸ ἐχθρῶν θές, bringe den Orestes im Hause vor seine Feinde d. i. gieb ihm Sieg über die Feinde.

787-788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-429

75
μέγαν ἄρας wie μέγαν αὐξάνειν, Krüger I $ 57, 4, 2. ἄρας, als ob folgen sollte ,,wirst du zwei- und dreifachen Dank ernten“. Vgl. zu Ag. 653 . δίδυμα καὶ τριπλᾶ sprichwörtlich wie Pers. 1034
δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ
. Vgl. τριπλῇ τετραπλῇ τ᾽ ἀποτίσομεν Hom. A 128, καὶ δὶς αἰάζειν .. καὶ τρίς Soph. Αi. 432, δὶς ταὐτὰ καὶ τρὶς ἀναπολεῖν Phil. 1238 . παλίμποινα, Vergeltung, Dankopfer, vgl. ἄποινα. παλίμποινα ἀμείψει wie χάριν ἀπαμείβειν Αg. 730.

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-430

76
,,Achte darauf, dafs eines teuren Mannes verwaistes Füllen an den Leidenswagen gespannt ist, und gieb ihm das richtige Mafs beim Laufe. Welches Streben der vorwärts gelenkten Schritte könnte beim Lauf über solches Feld sich das rechte Mafs wahren?" Πώλος, das auch sonat wie μόσχος von Jungfrau und Jüngling gebraucht wird, entspricht hier in besonderer Weise dem folgenden Bilde ἐν ὥρμασιν πημάτων ζυγέντα. προστι θεὶς μέτρον, damit er nicht infolge der Hast ausgleitet. σωζόμενον (med.) zu ὄρεγμα. γάπεδον ist gebraucht für δάπεδον, wie die Handschrift bietet. Ebenso ist Prom. 855
πρὸς Μολοσσὰ δάπεδα
für γάπεδα überliefert. Vgl. Dind. lex. Aesch. unter γάπεδον. ἀνομένων mit kurzem a wie Hom. Σ 473 ἔργον ἄνοιτο, Aesch. frg. 156, 2 D. οὔτ᾽ ἄν τι θύων οὔτ᾽ ἐπισπέν δων ἄνοις. Die Ephymnien stehen mit der Antistrophe gewöhnlich nicht in innerem Zusammenhang.

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-431

77
78
Und ihr Götter, die ihr im Innern des Hauses des Ortes waltet, wo der liebe Schatz geborgen, höret und seid zugleich (mit Zeus) achtsam. Der alten Frevelthaten Blut waschet ab durch neues Gericht, auf dafs der alte Mord nicht fortzeugt im Hause." Mit πλουτογαθῆ vgl. φιλογαθής Sept. 902 . Das Wort verbindet die Vorstellungen von Reichtum und der Freude des Besitzers. νομίζετε, Schol. ἡνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε, vgl. on von der gewohnten Stätte. σύμφρονες steht in Bezug zu ἴσθι 790 ( φρόνει — συμφρονεῖτε). Die Rache an Klyt. und Agisthos ist nicht φόνος, sondern δίκη und diese Sühne des früher vergossenen Blutes soll dem Morden im Hause ein Ende machen. προσφάτοις, weil die Rache eben im Werke ist.

802-803. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-432

79
ὦ τὸ καλῶς κτίμενον μέγα στόμιον ναίων: der Schol. ὦ Αιδη, aber καλῶς κτίμενον, das Homerische ἐυκτίμενον, pafst besser für den Tempel in Delphi, wo der Dreifufs auf einem Erdschlunde stand (Strabon IX p. 641). Mit μέγα στόμιον vgl. μέγαν μυχόν 953.

804-805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-433

80
ἀνιδεῖν, Schol. ἀναβλέψαι, den Blick frei erheben. Der Sinn von εὖ ἀνιδείν wird durch das Folgende näher erklärt. — ἀνδρός von Agamemnon wie φίλου ανδρός 790. νίν, δόμον. ἐλευθέριον φῶς, das Homerische ἐλεύθερον ἦμαρ (Z 455).

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-434

81
82
Vgl. 51 δνόφοι καλύπτουσι δόμους.

808-809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-435

83
ἐνδίκως, als Ἑρμῆς δόλιος. Vgl. zu 723. φορώτατος: seinem Ungestüm kann niemand widerstehen, wenn er eine Handlung zum glücklichen Ende führen will.