Aeschylus, Libation Bearers, Ettore Romagnoli (Translator), 400

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

È destino che stille cruente

265

sovra il suolo cadute dimandino

nuova strage. L'Erinni a gran voce

scempî chiedono, e stragi che adducano

nuove stragi, a vendetta degli avi.

ORESTE
Strofe scenica IV.

Libation Bearers. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 479-584 focus

Ὀρέστης

πάτερ, τρόποισιν οὐ τυραννικοῖς θανών,

αἰτουμένῳ¹ μοι δὸς κράτος τῶν σῶν δόμων.
480

Ἠλέκτρα

κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε² σου χρείαν ἔχω,

φυγεῖν μέγαν προσθεῖσαν Αἰγίσθῳ <φθόρον³ >.

Ὀρέστης

οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν

κτιζοίατ᾽: εἰ δὲ μή, παρ᾽ εὐδείπνοις ἔσει

ἄτιμος ἐμπύροισι⁴ κνισωτοῖς χθονός.
485

Ἠλέκτρα

κἀγὼ χοάς σοι τῆς ἐμῆς παγκληρίας

οἴσω πατρῴων ἐκ δόμων γαμηλίους:

πάντων δὲ πρῶτον τόνδε πρεσβεύσω τάφον.

Ὀρέστης

ὦ Γαῖ᾽, ἄνες μοι πατέρ᾽⁵ ἐποπτεῦσαι μάχην.

Ἠλέκτρα

ὦ⁶ Περσέφασσα, δὸς δέ γ᾽ εὔμορφον κράτος.
490

Ὀρέστης

μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα

μέμνησο δ᾽ ἀμφίβληστρον ὡς ἐκαίνισας⁷—

Ὀρέστης

πέδαις δ᾽ ἀχαλκεύτοις θηρευθείς,⁸ πάτερ,—

Ἠλέκτρα

αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν.

Ὀρέστης

ἆρ᾽ ἐξεγείρει τοῖσδ᾽ ὀνείδεσιν, πάτερ;
495

Ἠλέκτρα

ἆρ᾽ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα;

Ὀρέστης

ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις,

ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς⁹ λαβεῖν,

εἴπερ κρατηθείς γ᾽ ἀντινικῆσαι θέλεις.

Ἠλέκτρα

καὶ τῆσδ᾽ ἄκουσον λοισθίου βοῆς, πάτερ,
500

ἰδὼν νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἐφημένους τάφῳ:

οἴκτιρε θῆλυν ἄρσενός θ᾽ ὁμοῦ γόνον,¹⁰

καὶ μὴ ᾽ξαλείψῃς σπέρμα Πελοπιδῶν τόδε.

οὕτω γὰρ οὐ τέθνηκας οὐδὲ περ θανών:

παῖδες γὰρ ἀνδρὶ κληδόνες σωτήριοι
505

θανόντι: φελλοὶ δ᾽ ὣς ἄγουσι δίκτυον,

τὸν ἐκ βυθοῦ κλωστῆρα σῴζοντες λίνου.¹¹

ἄκου᾽, ὑπὲρ σοῦ τοιάδ᾽ ἔστ᾽ ὀδύρματα.

αὐτὸς δὲ σῴζῃ τόνδε τιμήσας λόγον.

510

Χορός

καὶ μὴν ἀμεμφῆ τόνδ᾽¹² ἐτείνατον λόγον,
510

τίμημα τύμβου τῆς ἀνοιμώκτου τύχης.

τὰ δ᾽ ἄλλ᾽, ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί,

ἔρδοις ἂν ἤδη δαίμονος πειρώμενος.

Ὀρέστης

ἔσται: πυθέσθαι δ᾽ οὐδέν ἐστ᾽ ἔξω δρόμου,

πόθεν χοὰς ἔπεμψεν, ἐκ τίνος λόγου
515

μεθύστερον¹³ τιμῶσ᾽ ἀνήκεστον πάθος;

θανόντι¹⁴ δ᾽ οὐ φρονοῦντι δειλαία χάρις

ἐπέμπετ᾽: οὐκ ἔχοιμ᾽ ἂν εἰκάσαι τόδε:¹⁵

τὰ δῶρα μείω¹⁶ δ᾽ ἐστὶ τῆς ἁμαρτίας.

τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ᾽ αἵματος
520

ἑνός, μάτην ὁ μόχθος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

θέλοντι δ᾽, εἴπερ οἶσθ᾽, ἐμοὶ φράσον τάδε.

Χορός

οἶδ᾽, ὦ τέκνον, παρῆ¹⁷ γάρ: ἔκ τ᾽ ὀνειράτων

καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη

χοὰς ἔπεμψε τάσδε δύσθεος γυνή.
525

Ὀρέστης

ἦ καὶ πέπυσθε τοὔναρ, ὥστ᾽ ὀρθῶς φράσαι;

Χορός

τεκεῖν δράκοντ᾽ ἔδοξεν, ὡς αὐτὴ λέγει.

Ὀρέστης

καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος;

Χορός

ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην.

Ὀρέστης

τίνος¹⁸ βορᾶς χρῄζοντα, νεογενὲς¹⁹ δάκος;
530

Χορός

αὐτὴ προσέσχε μαζὸν²⁰ ἐν τὠνείρατι.²¹

Ὀρέστης

καὶ πῶς ἄτρωτον οὖθαρ ἦν²² ὑπὸ στύγους;²³

Χορός

ὥστ᾽ ἐν γάλακτι θρόμβον αἵματος σπάσαι.

Ὀρέστης

οὔτοι μάταιον ἀνδρὸς ὄψανον πέλει.²⁴

Χορός

ἡ δ᾽ ἐξ ὕπνου κέκλαγγεν²⁵ ἐπτοημένη.
535

πολλοὶ δ᾽ ἀνῇθον,²⁶ ἐκτυφλωθέντες σκότῳ,

λαμπτῆρες ἐν δόμοισι δεσποίνης χάριν:

πέμπει τ᾽ ἔπειτα τάσδε κηδείους χοάς,

ἄκος τομαῖον ἐλπίσασα πημάτων.

540

Ὀρέστης

ἀλλ᾽ εὔχομαι γῇ τῇδε καὶ πατρὸς τάφῳ
540

τοὔνειρον εἶναι τοῦτ᾽ ἐμοὶ τελεσφόρον.

κρίνω δέ τοί νιν ὥστε συγκόλλως²⁷ ἔχειν.

εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν²⁸ ἐμοὶ

οὕφις ἐμοῖσι σπαργάνοις ὡπλίζετο,²⁹

καὶ μαστὸν³⁰ ἀμφέχασκ᾽ ἐμὸν θρεπτήριον,
545

θρόμβῳ δ᾽ ἔμειξεν αἵματος φίλον γάλα,

ἡ δ᾽ ἀμφὶ τάρβει τῷδ᾽³¹ ἐπῴμωξεν πάθει,

δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,

θανεῖν βιαίως: ἐκδρακοντωθεὶς δ᾽ ἐγὼ

κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
550

Χορός

τερασκόπον δὴ³² τῶνδέ σ᾽ αἱροῦμαι πέρι.

γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις,

τοὺς μέν³³ τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.

Ὀρέστης

ἁπλοῦς ὁ μῦθος: τήνδε μὲν στείχειν³⁴ ἔσω,

αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
555

ὡς ἂν δόλῳ κτείναντες³⁵ ἄνδρα τίμιον

δόλοισι³⁶ καὶ ληφθῶσιν ἐν ταὐτῷ βρόχῳ

θανόντες, ᾗ καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,

ἄναξ Ἀπόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.

ξένῳ γὰρ εἰκώς, παντελῆ σαγὴν ἔχων,
560

ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῷδ᾽ ἐφ᾽ ἑρκείους³⁷ πύλας

Πυλάδῃ, ξένος τε καὶ δορύξενος δόμων.

ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν³⁸ Παρνησσίδα,

γλώσσης ἀυτὴν Φωκίδος μιμουμένω.

καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾷ φρενὶ
565

δέξαιτ᾽,³⁹ ἐπειδὴ δαιμονᾷ δόμος κακοῖς:

μενοῦμεν οὕτως ὥστ᾽ ἐπεικάζειν τινὰ

δόμους⁴⁰ παραστείχοντα⁴¹ καὶ τάδ᾽ ἐννέπειν:

“τί δὴ πύλαισι⁴² τὸν ἱκέτην ἀπείργεται

Αἴγισθος, εἴπερ οἶδεν ἔνδημος παρών;”
570

εἰ δ᾽ οὖν ἀμείψω βαλὸν⁴³ ἑρκείων⁴⁴ πυλῶν

κἀκεῖνον ἐν θρόνοισιν εὑρήσω πατρός,

ἢ καὶ μολὼν ἔπειτά μοι κατὰ στόμα

ἀρεῖ,⁴⁵ σάφ᾽ ἴσθι, καὶ κατ᾽ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ,⁴⁶

πρὶν αὐτὸν εἰπεῖν “ποδαπὸς ὁ ξένος;” νεκρὸν
575

θήσω, ποδώκει περιβαλὼν χαλκεύματι.

φόνου δ᾽ Ἐρινὺς οὐχ ὑπεσπανισμένη

ἄκρατον αἷμα πίεται τρίτην πόσιν.

νῦν⁴⁷ οὖν σὺ μὲν φύλασσε τἀν οἴκῳ καλῶς,

ὅπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε:
580

ὑμῖν δ᾽ ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν,

σιγᾶν θ᾽ ὅπου δεῖ καὶ λέγειν τὰ καίρια.

τὰ δ᾽ ἄλλα τούτῳ δεῦρ᾽ ἐποπτεῦσαι λέγω,

ξιφηφόρους ἀγῶνας ὀρθώσαντί μοι.

585

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 479-584 focus

Ὀρέστης

πάτερ, τρόποισιν οὐ τυραννικοῖς θανών,

αἰτουμένῳ μοι δὸς κράτος τῶν σῶν δόμων.
480

Ἠλέκτρα

κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε σου χρείαν ἔχω,

φυγεῖν μέγαν προσθεῖσαν Αἰγίσθῳ φθόρον.

Ὀρέστης

οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν

κτιζοίατʼ· εἰ δὲ μή, παρʼ εὐδείπνοις ἔσῃ

ἄτιμος ἐμπύροισι κνισωτοῖς χθονός.
485

Ἠλέκτρα

κἀγὼ χοάς σοι τῆς ἐμῆς παγκληρίας

οἴσω πατρῴων ἐκ δόμων γαμηλίους·

πάντων δὲ πρῶτον τόνδε πρεσβεύσω τάφον.

Ὀρέστης

ὦ Γαῖʼ, ἄνες μοι πατέρʼ ἐποπτεῦσαι μάχην.

Ἠλέκτρα

ὦ Περσέφασσα, δὸς δʼ ἔτʼ εὔμορφον κράτος.
490

Ὀρέστης

μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα

μέμνησο δʼ ἀμφίβληστρον ὡς ἐκαίνισαν.

Ὀρέστης

πέδαις δʼ ἀχαλκεύτοις ἐθηρεύθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα

αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν.

Ὀρέστης

ἆρʼ ἐξεγείρῃ τοῖσδʼ ὀνείδεσιν, πάτερ;
495

Ἠλέκτρα

ἆρʼ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα;

Ὀρέστης

ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις,

ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς λαβεῖν,

εἴπερ κρατηθείς γʼ ἀντινικῆσαι θέλεις.

Ἠλέκτρα

καὶ τῆσδʼ ἄκουσον λοισθίου βοῆς, πάτερ,
500

ἰδὼν νεοσσοὺς τούσδʼ ἐφημένους τάφῳ·

οἴκτιρε θῆλυν ἄρσενός θʼ ὁμοῦ γόνον,

καὶ μὴ ʼξαλείψῃς σπέρμα Πελοπιδῶν τόδε

οὕτω γὰρ οὐ τέθνηκας οὐδὲ περ θανών·

παῖδες γὰρ ἀνδρὶ κληδόνες σωτήριοι
505

θανόντι· φελλοὶ δʼ ὣς ἄγουσι δίκτυον,

τὸν ἐκ βυθοῦ κλωστῆρα σῴζοντες λίνου.

ἄκουʼ, ὑπὲρ σοῦ τοιάδʼ ἔστʼ ὀδύρματα.

αὐτὸς δὲ σῴζῃ τόνδε τιμήσας λόγον.

510

Χορός

καὶ μὴν ἀμεμφῆ τόνδʼ ἐτείνατον λόγον,
510

τίμημα τύμβου τῆς ἀνοιμώκτου τύχης.

τὰ δʼ ἄλλʼ, ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί,

ἔρδοις ἂν ἤδη δαίμονος πειρώμενος.

Ὀρέστης

ἔσται· πυθέσθαι δʼ οὐδέν ἐστʼ ἔξω δρόμου,

πόθεν χοὰς ἔπεμψεν, ἐκ τίνος λόγου
515

μεθύστερον τιμῶσʼ ἀνήκεστον πάθος;

θανόντι δʼ οὐ φρονοῦντι δειλαία χάρις

ἐπέμπετʼ· οὐκ ἔχοιμʼ ἂν εἰκάσαι τόδε.

τὰ δῶρα μείω δʼ ἐστὶ τῆς ἁμαρτίας.

τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθʼ αἵματος
520

ἑνός, μάτην ὁ μόχθος· ὧδʼ ἔχει λόγος.

θέλοντι δʼ, εἴπερ οἶσθʼ, ἐμοὶ φράσον τάδε.

Χορός

οἶδʼ, ὦ τέκνον, παρῆ γάρ· ἔκ τʼ ὀνειράτων

καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη

χοὰς ἔπεμψε τάσδε δύσθεος γυνή.
525

Ὀρέστης

ἦ καὶ πέπυσθε τοὔναρ, ὥστʼ ὀρθῶς φράσαι;

Χορός

τεκεῖν δράκοντʼ ἔδοξεν, ὡς αὐτὴ λέγει.

Ὀρέστης

καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος;

Χορός

ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην.

Ὀρέστης

τίνος βορᾶς χρῄζοντα, νεογενὲς δάκος;
530

Χορός

αὐτὴ προσέσχε μαζὸν ἐν τὠνείρατι.

Ὀρέστης

καὶ πῶς ἄτρωτον οὖθαρ ἦν ὑπὸ στύγους;

Χορός

ὥστʼ ἐν γάλακτι θρόμβον αἵματος σπάσαι.

Ὀρέστης

οὔτοι μάταιον· ἀνδρὸς ὄψανον πέλει.

Χορός

ἡ δʼ ἐξ ὕπνου κέκλαγγεν ἐπτοημένη.
535

πολλοὶ δʼ ἀνῇθον, ἐκτυφλωθέντες σκότῳ,

λαμπτῆρες ἐν δόμοισι δεσποίνης χάριν·

πέμπει τʼ ἔπειτα τάσδε κηδείους χοάς,

ἄκος τομαῖον ἐλπίσασα πημάτων.

540

Ὀρέστης

ἀλλʼ εὔχομαι γῇ τῇδε καὶ πατρὸς τάφῳ
540

τοὔνειρον εἶναι τοῦτʼ ἐμοὶ τελεσφόρον.

κρίνω δέ τοί νιν ὥστε συγκόλλως ἔχειν.

εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν ἐμοὶ

οὕφις ἐμοῖσι σπαργάνοις ὡπλίζετο,

καὶ μαστὸν ἀμφέχασκʼ ἐμὸν θρεπτήριον,
545

θρόμβῳ δʼ ἔμειξεν αἵματος φίλον γάλα,

ἡ δʼ ἀμφὶ τάρβει τῷδʼ ἐπῴμωξεν πάθει,

δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,

θανεῖν βιαίως· ἐκδρακοντωθεὶς δʼ ἐγὼ

κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
550

Χορός

τερασκόπον δὴ τῶνδέ σʼ αἱροῦμαι πέρι.

γένοιτο δʼ οὕτως. τἄλλα δʼ ἐξηγοῦ φίλοις,

τοὺς μέν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.

Ὀρέστης

ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω,

αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
555

ὡς ἂν δόλῳ κτείναντες ἄνδρα τίμιον

δόλοισι καὶ ληφθῶσιν ἐν ταὐτῷ βρόχῳ

θανόντες, καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,

ἄναξ Ἀπόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.

ξένῳ γὰρ εἰκώς, παντελῆ σαγὴν ἔχων,
560

ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῷδʼ ἐφʼ ἑρκείους πύλας

Πυλάδῃ, ξένος τε καὶ δορύξενος δόμων.

ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν Παρνησσίδα,

γλώσσης ἀυτὴν Φωκίδος μιμουμένω.

καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾷ φρενὶ
565

δέξαιτʼ, ἐπειδὴ δαιμονᾷ δόμος κακοῖς·

μενοῦμεν οὕτως ὥστʼ ἐπεικάζειν τινὰ

δόμους παραστείχοντα καὶ τάδʼ ἐννέπειν·

τί δὴ πύλαισι τὸν ἱκέτην ἀπείργεται

Αἴγισθος, εἴπερ οἶδεν ἔνδημος παρών;
570

εἰ δʼ οὖν ἀμείψω βαλὸν ἑρκείων πυλῶν

κἀκεῖνον ἐν θρόνοισιν εὑρήσω πατρός,

ἢ καὶ μολὼν ἔπειτά μοι κατὰ στόμα

ἀρεῖ, σάφʼ ἴσθι, καὶ κατʼ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ,

πρὶν αὐτὸν εἰπεῖν ποδαπὸς ὁ ξένος; νεκρὸν
575

θήσω, ποδώκει περιβαλὼν χαλκεύματι.

φόνου δʼ Ἐρινὺς οὐχ ὑπεσπανισμένη

ἄκρατον αἷμα πίεται τρίτην πόσιν.

νῦν οὖν σὺ μὲν φύλασσε τἀν οἴκῳ καλῶς,

ὅπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε·
580

ὑμῖν δʼ ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν,

σιγᾶν θʼ ὅπου δεῖ καὶ λέγειν τὰ καίρια.

τὰ δʼ ἄλλα τούτῳ δεῦρʼ ἐποπτεῦσαι λέγω,

ξιφηφόρους ἀγῶνας ὀρθώσαντί μοι.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 400 focus

ΧΟ.

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾿ ἄτῃ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 400 focus

Ἡγεμὼν Ἡμιχορίου Β
ἀντ. γ'.

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
395

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προςαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 400 focus

ΧΟΡΟΣ

Ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400
¹

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα· βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν λοιγὸν ἐρινὺς

παρὰ τῶν πρότερον -έρων φθιμένων ἄτην ἅταν M2 s.l.

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ' ἄτῃ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 400 focus

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
400

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

ΟΡ.

4

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 400 focus

ἀλλὰ νόμος μὴν φονίας σταγόνας

400

χυμένας εἰς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα· βοᾶι γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρά τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτηι.

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰

ΟΡ.

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 400 focus

(ΧΟ.)

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾶι γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρὰ τῶν προτέρων φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾿ ἄτηι. ξ

Translations (8)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 479-580 focus

Orestes

O father, who perished by a death unbefitting a king,

grant in answer to my prayer the lordship over your halls!
480

Electra

And I too, father, have a like request of you: to escape when I have wrought great destruction on Aegisthus.

Orestes

Yes, for then the customary funeral feasts of men would be established in your honor. But otherwise, at the rich and savory banquet

of burnt offerings made to the earth, you will be without a portion of honor.
485

Electra

And I will likewise at my wedding offer libations to you out of the fullness of my inheritance from my father’s house, and before all else I will hold this tomb of yours in the highest honor.

Orestes

O Earth, send up my father to watch my battle!

Electra

O Persephone, grant us indeed a glorious victory!
490

Orestes

Father, remember the bath where you were robbed of life.

Electra

And remember how they devised a strange net to cast about you.

Orestes

You were caught, my father, in fetters forged by no smith’s hand.

Electra

And in a fabric shamefully devised.

Orestes

Father, are you not roused by taunts such as these?
495

Electra

Are you not raising that dearest head of yours?

Orestes

Either send Justice to battle for those dear to you, or grant us in turn to get a similar grip¹ on them, if indeed after defeat you would in turn win victory.

Electra

So listen, father, to this last appeal of mine as you behold these fledglings crouching at your tomb. Have compassion on your offspring, on the woman and on the man as well, and let not this seed of Pelops’ line be blotted out: for then, in spite of death, you are not dead.
500

For children are voices of salvation to a man, though he is dead; like corks, they buoy up the net, saving the flaxen cord from out of the deep. Hear! For your own sake we make this lament. By honoring this plea of ours you save yourself.
505

510

Chorus

In truth you have drawn out this plea of yours to your own content in showing honor to this unlamented tomb. As for the rest, since your heart is rightly set on action, put your fortune to the test and get to your work at once.
510

Orestes

It will be so. But it is in no way amiss to inquire how, from what motive,

she came to send her libations, seeking too late to make amends for an irremediable deed. They would be a sorry gift to send to the senseless dead: I cannot guess what they mean. The gifts are too paltry for her offence.
515

For though a man may pour out all he has in atonement for one deed of blood, it is wasted effort. So the saying goes. If indeed you know, tell me: I wish to learn.
520

Chorus

I know, my child, for I was there. It was because she was shaken by dreams and wandering terrors of the night

that she sent these offerings, godless woman that she is.
525

Orestes

And have you learned the nature of the dream so as to tell it properly?

Chorus

She dreamed she gave birth to a serpent: that is her own account.

Orestes

And where does the tale end, and what is its consummation?

Chorus

She laid it to rest as if it were a child, in swaddling clothes.

Orestes

What food did it crave, the newborn viper?
530

Chorus

In her dream she offered it her own breast.

Orestes

Surely her nipple was not unwounded by the loathsome beast?

Chorus

No: it drew in clotted blood with the milk.

Orestes

Truly it is not without meaning: the vision signifies a man!

Chorus

Then from out of her sleep she raised a shriek and awoke appalled, and many lamps that had been blinded in the darkness flared up in the house to cheer our mistress. Then she sent these libations for the dead in the hope that they might be an effective cure for her distress.
535

540

Orestes

Well then, I pray to this earth and to my father’s grave that this dream may come to its fulfilment in me. As I understand it, it fits at every point. For if the snake left the same place as I; if it was furnished with my swaddling clothes;
540

if it sought to open its mouth to take the breast that nourished me and mixed the sweet milk with clotted blood while she shrieked for terror at this, then surely, as she has nourished a portentous thing of horror, she must die by violence. For I, turned serpent,
545

am her killer, as this dream declares.
550

Chorus

I choose your reading of this portent. Let it be so. As for the rest, give your friends their parts. Tell some what to do, others what to leave undone.

Orestes

It is a simple story. My sister must go inside, and I charge her to keep concealed this pact with me,

so that as by craft they killed a worthy man, so by craft they may likewise be caught and perish in the very same snare, even as Loxias decreed, lord Apollo, the prophet who has never before been false.
555

In the guise of a stranger, one fully equipped,I will come to the outer gate, and with me Pylades, whom you see here, as a guest and ally of the house. Both of us will speak the speech of Parnassus , imitating the accent of a Phocian tongue. And in case none of the keepers of the door will give us a hearty welcome
560

on the plea that the house is afflicted with trouble by the gods, then we will wait so that anyone passing the house will consider and say: Why then does Aegisthus have his door shut on his suppliant, if in fact he is at home and knows?
565

But if I indeed pass the outermost threshold of the gate and find that man sitting on my father’s throne, or if then coming face to face with me he lifts and casts down his eyes, know well:

before he can even say Of what land is this stranger? I will skewer him with my swift sword and lay him dead. The fury that has no fill of slaughter shall for her third and crowning drink drink unmixed blood!
Now you, Electra, keep strict watch over what happens inside the house,
575

so that our plans may fit together well. You addressing the Chorus had best keep a discreet tongue: be silent when there is need and speak only what the occasion demands. As for the rest, I call on him² to cast his glance this way and direct the contest of the sword for me. Exeunt Orestes, Pylades, and Electra
580

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 400 focus

But it is a law, that drops of gore shed upon the ground call for other bloodshed in addition, for murder cries aloud to Erinnys , who brings on from those that perished before, another woe upon woe.

ELECTRA

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 400 focus

Non, non, c'est une loi que les sanglantes gouttes, une fois répandues à terre, réclament un sang nouveau. Le meurtre appelle l'Érinys, pour qu'au nom des premières victimes elle fasse au malheur succéder le malheur.

Même mouvement.

ORESTE

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 400 focus

You, whoſe dreaded pow’r

Th' infernal realms revere, ye Furies, hear me!

There is a law that, for each drop of blood

Shed on the earth, demands that blood be ſhed;
465

For from the ſlain Erinnys calls for ſlaughter,

On ruin heaping ruin.

CHORUS.

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 400 focus

Sed lex quidem eſt, cruentas guttas

Effuſas humi, alium petere adhuc

Sanguinem. clamat enim exitium Erinnys

A prioribus interfectis, cladem

Alia adducens ad cladem. quò quò ià inferorũ tyranidis

380

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 400 focus

Jeder Todestropfe, der den Boden

netzte, hat auf neues Blut ein Anrecht.

Todesröcheln weckt die Rächerinnen,

und sie kommen: aus den blut'gen Leiden

wachsen blut'ge Thaten, Schlag um Schlag.

Orestes.

405

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 400 focus

Nay, the law is sternly set—
470

Blood-drops shed upon the ground

Plead for other bloodshed yet;

Loud the call of death doth sound,

Calling guilt of olden time,

A Fury, crowning crime with crime.
475

Electra.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 400 focus

Wohl ist ein Gesek, daß Tropfen des Bluts,

Das die Erde getränkt, Blut fordern um Blut.

Denn der Mord ruft laut die Erinnys herbei,

Die anderen Fluch zu dem Fluche gebiert,
405

Der dem früheren Mord sich gesellte.

Sechste Strophe.

Elektra.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-166

οὔτοι Personae nota omissa est in G. Ald. Turn. et, ut in hac tragoedia plerumque factum, in M.

ΟΡ.

adscripsit Rob.

οὔτοι

Turnebus.

οὔτι

M. G. Ald. Rob.

266

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-167

κἀξορθιάζων

Turn.

κἀξουριάζων

M. G. Ald.

κἀξορθριάζων

Rob.

268

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-168

ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν

ὑφ' ἧπαρ θερμὸn

Rob. et, ut videtur, M.

ὑφ᾽ ἧς παρθμὸν

G. Ald. Turn.

269

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-169

λέγων In

λέγων

primam litteram in litura habet G.

271

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-170

ἀποχρημάτοισι

ἀπόχρηματοῖσι

ἀποχρηματοῖσι

Ald.

ἀποχρῆμα τοῖσι

Turn. Vict.

ἀπώχρημα τοῖσι

codex Robortelli.

ἀχρημάτοισι

Rob. ex emendatione Sophiani.

ἀποχρημάτοισι

Schützius et Porsonus. Hoc dicit, ut Schützius intellexit, occidere me iussit Apollo occisores patris, bonorum iactura exasperatum. Eodem modo v. 298.

χρημάτων ἀχηνία

commemoratur.

272

275. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-171

μηνύματα Libri

μειλίγματα

. Scholiastes

τῶν ἐχθρῶν μειλίγματα. αἱ κολάσεις γὰρ τῶν ἀδικούντων μειλίγματά εἰσι τῶν ἀδικηθέντων, εἰ τοὺς μὲν γὰρ πολίτας λιμώξειν ἐκ γῆς ἔφασκε πρὸς ἀφοσίωσιν Ἀγαμέμνονος, ὡς μὴ ἐκδικήσαντας, ἡμᾶς δὲ σωματικῶς φθαρῆναι

. Rectissime Lobeckius ad Αi. v. 757. p. 340.

μηνύματα

275

276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-172

τὰς δ' αἰνῶν νόσους

τὰς δὲ νωνόσσους

prius in M. scriptum erat: id eadem, ut videtur, manus in

τὰς δὲ τῶν νόσους

mutavit.

τὰς δὲ νῶν, νόσους

Rob.

τὰς δε νῶν νόσους

G. Ald.

τάςδε νῶν νόσους

Turn. Scholiastae explicationem ad v. 275. attuli. Non recte olim

νῶν

τῶν

mutandum esse putavi. Scribendum erat

τὰς δ᾽ αἰνῶν νόσους

. Ita in Agamemnone v. 97.

τούτων λέξασ᾽ ὅ τι καὶ δυνατὸν καὶ θέμις αἰνεῖν

, et v. 1449.

ἢ μέγα δώμασι τοῖς δ᾽ αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς, φεῦ φεῦ, κακὸν αἶνον ἀτηρᾶς τύχας ἀκορέστου

. In incerta fabula fr. 305.

γένος μὲν αἰνεῖν ἐκμαθὼν ἐπίσταμαι Αἰθιοπίδος γῆς

276

277. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἐπαμβατῆρας

ἐπαμβατήρας

M. Ceteri

ἐπαμβατῆρας

. Auratus

ἐπεμβατῆρας

277

278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-174

λειχῆνας

Blomfieldius. Libri

λιχῆνας

278

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐπαντέλλειν Hunc versum afferunt Etym. M. p. 530, 51. Etym. Gud. p. 338. Zonaras p. 1236. Celsus V. 28, 19.

Vitiligo quoque, quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Ἀλφὸς vocatur ubi color albus est, fere subasper et non continuus, ut quaedam quasi guttae dispersae esse videantur: interdum etiam latius et cum quibusdam intermissionibus serpit. Μέλας colore ab hoc differt, quia niger est et umbrae similis: cetera eadem sunt. Λευκή habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. Alphos et melas in quibusdam variis temporibus et oriuntur et desinunt: leuce quem occupavit non facile dimittit.

ἐπαντέλλειν

Rob. Turn. et grammatici.

ἐπαντέλλει

M. G. Ald.

279

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-176

ἐφώνει Libri

ἄλλας τε φωνεῖ

. Emendavit Stanleius sive potius Auratus. Ἐρινύων Deinde

Ἐρινύων

M. Ald. Rob.

Ἐριννύων

erat in G. sed alterum

erasum est.

Ἐριννύων

Turn.

280

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-177

πατρῴων Rob. e mala coniectura sua

ματρῴων

. Codex eius, ut ceteri libri,

πατρῴων

. Post hunc versum in libris hic legitur,

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν.

Ad quem versum scholiastes haec adscripsit,

τὸν ἐν σκότῳ νῦν κινοῦντα τὴν ὀφρὺν λαμπρῶς ἡμᾶς ἐπεξιέναι ἔλεγεν

. Suspiceris ante hunc versum, i. e. post

τελουμένας

, aliquid excidisse. Et videbatur Dobraeo Adv. II. p. 27. eiusmodi versus interiisse,

τοιαῦτα πέμψειν εἶπε τὸν κατὰ χθονός

. Sed videtur potius hic versus,

ὁρῶντα λαμπρὸn ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν

, post v. 284. collocandus esse. Idem suspicatus est Blomfieldius.

281

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-178

προςτροπαίων

προτροπαίων

G. Ald.

283

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-179

NA Legebatur hic versus post v. 281.

285

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-180

διώκεται

διώκεσθαι

M. G. Ald.

διώκεται

Rob. Turn.

διωκάθει

Porsonus, refragante Elmsleio ad Med. p. 113.

Διώκεται

, quod verum videtur, passivum esse putat Blomfieldius. Potest fortasse activa significatione dictum esse. Od. XVII. 8.

ὅς τ᾽ ἐλθὼν Ὀδυσῆ διώκετο οἷο δόμοιο

286

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-181

πλάστιγγι Etym. M. p. 674, 20.

πλάστιγξ, ἡ μάστιξ, ἀπὸ τοῦ πλήσσειν, παρ' Αἰσχύλῳ.

287

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-182

κρατῆρος μέρος

κρατερὸς μέρος

M. G. Aldinae.

κρατερὸς μέρους

codex Robortelli. Hinc Rob. dedit

κρατῆρος μέρους

. Turn.

κρατῆρος μέρος

288

289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-183

λιβός

Turn.

λίβος

M. G. Ald. Rob. Non opus est ut cum Abreschio

λίβους

scribatur. Accusativo

λίβα

usus est Aeschylus Eum. v. 56. fragm. 56. 70. V. Lob. Paralip. p. 113. seq. et 542.

289

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-184

NA Post

πατρός

asteriscum posuit Robortellus, quo aut vitium aut lacunam significaret.

290

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-185

συλλύειν Libri

μῆνιν δέχεσθαι οὔτε συλλύειν τινά

. In M. G. Ald. post

δέχεσθαι

punctum est, in Turn. comma. In G.

συλλύειν

in litura scriptum. Schützius

μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλούειν τινά

, partim ex mea, partim ex Heathii coniectura, cui soloecum

συλλούειν

debetur, quod ne ad sententiam quidem satis aptum est. Interpungendum esse post

μῆνιν

, et

δέ

post

δέχεσθαι

inserendum vidit etiam Elmsleius ad Soph. Oed. R. v. 817. Is

συλλύειν

interpretatus est

συγκαταλύειν

, una deversari, eodemque modo, Dobraeo Adv. II. p. 27. teste, Porsonus. Eadem fortasse erat scholiastae explicatio, si recte Bothius quod scriptum est,

συγκλύειν, συνοικεῖν

, ita emendavit,

συγκαταλύειν, συνοικεῖν

. Sed scripsit fortasse scholiastes

συμπλεῖν, συνοικεῖν

. Certe

συλλύειν

esse videtur una solvere navem. Apte comparavit Bothius illud Horatii carm. III. 2, 26.

vetabo, qui Cereris sacrum vulgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemve mecum solvat phaselon

. Euripides in Orionis Antholognomico p. 56,

ὅςτις δὲ τῷ φύσαντι μὴ τιμᾶν θέλῃ, μή μοι γένοιτο μήτε συνθέτης θεοῖς, μήτ' ἐν θαλάσσῃ κοινόπλουν στέλλοι σκάφος

, ubi Schneidewinus p. 95. praeter alia haec Aeschyli in Sept. c. Theb. v. 583. attulit,

ἢ γὰρ ξυνειςβὰς πλοῖον εὐσεβὴς ἀνὴρ ναύταισι θερμοῖς καὶ πανουργίᾳ τινὶ ὄλωλεν ἀνδρῶν σὺν θεοπτύστῳ γένει

291

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-186

χρησμοῖς

χρισμοῖς

Rob. ἆρα

ἆρα

Stanleius. Libri

ἄρα

294

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-187

κεἰ μὴ πέποιθα Libri

κεἰ μὴ πέποιθα

, nisi quod in M.

κ' εἰ

scriptum est, cum rasura post

, ut

καὶ εἰ

scriptum fuisse appareat. Schützius in tertia editione non recte meam coniecturam secutus scripsit

κεἰ μὴ πεποίθῃ

. Nihil mutandum est. Euripides Andr. v. 635.

ὃς κλαίοντά σε καὶ τὴν ἐν οἴκοις σὴν καταστήσει κόρην, καὶ τρὶς νόθος πέφυκε

. ἔστ' ἐργαστέον Deinde

ἔστ' ἐργαστέον

M. Rob.

ἔστεργαστέον

ἐργαστέον

Ald.

ἐξεργαστέον

Turn.

295

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-188

συμπίτνουσιν

Turn. Ceteri

συμπίπτουσιν

296

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-189

καὶ πρὸς πιέζει

Abreschius. Libri

καὶ προσπιέζει

298

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-190

εὐδόξῳ Rob. e Sophiani coniectura dedit

ἀδόξῳ

pro lectione codicis

εὐδόξῳ

, quae est in omnibus reliquis libris.

300

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-191

εἴσεται

Εἴσεται

dictum est significatione passiva. Nisi

εἴσομαι

Aeschylus scripsit.

302

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-192

Μοῖραι Chori notam non habent M. G. Ald.

μοῖραι

, sed

αι

ab alia manu supra adscripto, M.

303

ZZZ

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-193

ᾗ: ἦ vitium Ald.

305

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-194

Δίκη μέγ᾽ ἀϋτεῖ: δίκη μέγ' ἀϋτεῖ Turn. δίκηαμέγαυτί, priore a lineola transfixo, in margine autem adscripto οἶμαι μέγ' ἀντεῖ, Μ. δίκης μέγ᾽ ἀντεῖ G. Ald. δίκην μέγαντι Rob.

308

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-195

ὦ πάτερ αἰνόπατερ: Ορ. praefixum in M. Turn. Personae notam non habent G. Ald. Rob. Primam stropham eiusque antistropham Canterus indicavit. Totum carmen usque ad v. 469. in strophas atque antistrophas distinctum exhibui in Observationibus criticis in Aeschylum et Euripidem. Ibi quum nihil dixissem de ratione qua ista stropharum coniunctio facta est, Schützius, qui ordinem et aequabilitatem in ea descriptione invenire non posset, insigni audacia strophas alio ordine collocavit: quo factum est, ut, quum ordinem restituere vellet, eum everteret. Non animadvertit enim anapaestos quoque, qui sunt in hoc carmine, esse antistrophicos. Haec est autem carminis, quod quattuor continet stropharum systemata, descriptio. I. a'. ß. a'. y'. S'. f'. d'. µeowdós. e'. 5'. é'. y'. 5'. 5'. 5'. II. 7'. 9'. 9′. 7. III. ¿. ¿. 1. ια'. ια'. ὦ μᾶτερ αἰνόματερ solus Rob.

312

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-196

ἄν, ἕκαθεν: Recte libri ἂν ἕκαθεν, nisi quod in M. ἂνκαθεν scriptum est. Falsus olim sum, quum τύχοιμ' ἄγκαθεν οὐρίσας scribendum putarem. Neque enim v omitti potest. Emendandus potius erat versus antistrophicus. Iungendum autem est, ut Blomfieldius vidit, οὐρίσας φάος. Errant scholiastae: μακρόθεν ουριοδρομήσας εἰς τὸν σὸν τάφον· ὁ ἐστιν ἀπὸ Φωκίδος ἐλθών. ἄλλως· πόρρωθέν σου ἀφοριζόμενος· σὺ μὲν γὰρ ἐν σκότῳ, ἐγὼ δὲ ἐν τῷ φωτί· ἐναντίον μὲν τὸ φῶς τῷ σκότω. τοῦτ᾽ ἔστι, πολὺ τὸ μεταξὺ τῶν ζώντων καὶ τεθνεώτων. ὅμως δὲ τοῖς προσθοδόμοις Ἀτρείδαις ὁ γόος εὐκλεὴς ὁμοίως χάριτες κέκληνται.

314

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-197

ἀντίμοιρον: ισοτίμοιρον Μ. G. Ald. Rob. σύμοιρον Turn. Scribendum esse αντίμοιρον vidit Erfurdtius ad Soph. Εl. v. 86.

316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-198

κέκληνται: κέκληνται Μ. (sic M.) Rob. Turn. κέκληται G. Ald.

318

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-199

προσθοδόμοις: πρὸς ϑοδόμοις Ald. Ortum id ex eo quod in G. ad προσθοδόμοις supra adscriptum est ήγουν ἱκέταις ita ut posterioris vocis prima littera pro accentu in syllaba προς accipi possit.

319

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-200

τέκνον: Personae nota omissa in M. G. Ald. Rob. Xo. Turn. Hemichorio priori haec tribui.

320

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-201

μαλερὰ: Libri ή μαλερά. Delevit articulum Porsonus.

321

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-202

ὀτοτύζεται... θνῄσκων: στοτύξεται Rob. Θνήσκων Μ.

323

327. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-203

ῥοπὰν: τὸ πᾶν Μ. Rob. Turn. τὸ πάν G. Ald. Scholion ζητεῖ τὸ ἀντιτιμωρεῖσθαι. Et in altera codicis M. margine ὅμως οὐκ ἠρεμεῖ ἡ ψυχή· ζητεῖ γὰρ παντελῶς ταρασσομένη τὴν ἐκδίκησιν. Recte Lachmannus ῥοπάν. Luctus iustus, ubertim excitatus, quaerit discrimen patris et matris, i. e. momentum, quo utrique debitum detur, patri vindicta, matri poena.

327

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-204

κλῦθι νυν: Lineolam tantum praefixam habet M. κλυθί νυν scribendum esse vidit Canterus. Libri κλύθι νῦν.

328

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-205

δίπαις δέ σ' ὅδ᾽ ἐπιτύμβιος: Huic versui lineola praefixa in M. Orestis personam adscribunt G. Ald. Rob. Recte eam omisit Turn. Libri δίπαις τοῖς ἐπιτυμβιδίοις, nisi quod δίπαις τοὺς ἐπιτυμβιδίους Turn. Schutzius in prima editione e sua coniectura dedit δίπαις τοί σ' ἐπιτυμβίδios, quod recepit Porsonus. Duae posteriores Schützii ex mea coniectura δίπαις τοί σ᾽ ἐπιτύμβιος. Scribendum potius erat δίπαις δέ σ' ὅδ᾽ ἐπιτύμβιος.

330

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-206

θρῆνος ἀναστενάζει: θρήνους, vitium Aldinae, retinuit Turn. ἀναστενάζει, non ἀναστενάξει, etiam M. habere videtur.

331

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-207

τί δ᾽ ἄτερ κακῶν: Huic versui Electrae persona adscripta in Rob. In M. lineola praefixa. τί δ᾽ ἄτερ κακῶν Rob. et sic eliam M. sed ut άτερ ab eadem manu ex alio vocabulo factum esse videatur. τί δ᾽ ἄτ᾽ ἐν κακῶν G. Ald. et in G. quidem κακῶν sic scriptum, ut compendium, quo ultima syllaba indicatur, antea fuerit illud quo significatur ῶς. Turn. τί δ' αὖτε κακῶς.

334

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-208

ἀτρίακτος ἄτα: Hunc versum Rob. Oresti tribuit. Signum interrogandi Schitzio debetur. De verbo ἀτρίακτος et cognatis v. Salm. Exere. Plin. p. 206. Spanh. ad Iulianum p. 262. Lob. Aglaoph. p. 354.

335

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-209

ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν: Haec duci prioris hemichorii tribui. Choro adscripsit Turn. Lineola praefixa in M. Nulla personae nota in G. Ald. Rob. ἀλλ᾽ ἔκτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε G. Ald. ἀλλ' ἐκ τ᾽ ἂν τῶνδε Turn. ἀλλ᾽ ἔτ' ἂν ἐκ τῶνδε Μ. Rob. Χρήζων male interpretatur scholiastes ὁ χρησμῳδῶν Απόλλων.

336

337. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-210

θείη: θείη Turn. θήη M. G. Ald. Rob.

337

339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-211

παιὼν: παιὰν recte Blomfieldius. Libri παίων. Pro luctu sepulcrali, inquit, novum amicum (Oresten) paean introducet in regias aedes. ἐμβασιλείοις Αld.

339

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-212

νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν: νεοκρᾶτα φίλον κομίζει M. (sic M.) Rob. νεοκράτα φίλον κομίζει G. νεοκάτα φίλον κομίζει Ald. νεοκρᾶτα φίλον γε κομίζοι Turn. Emendavit Porsonus, quem v. ad Med. v. 138. Νεοκράτας σπον- δάς alibi Aeschylus dixit, fr. 432. νεοκρᾶτά τις ποιείτω Plato in Laconibus apud Ath. XV. p. 665. C. Hesychius νεοκράς (ser. νεοκράτας), νεωστὶ κεκερασμένας. Νεόκρατοι, τινὲς κρατῆρες ἐλέγοντο, ὧν ἡ χρῆσις διττῇ καθειστήκει, ἔν τε γὰρ τοῖς περιδείπνοις καὶ ἐν ταῖς ἑστιάσεσιν ήγουν σπονδαῖς.

340

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-213

ὑπ᾽ Ἰλίῳ: Lineola praefixa in M. Nulla personae nota in G. Ald. Rob. Electrae haec tribuit Turnebus. Non hanc decent, sed Oresten, cui me duce Schützius dedit. ελλίῳ codex Robortelli: ipse dedit λίῳ, ut in ceteris libris est.

341

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-214

πρός τινος: πόρτινος vitium Aldinae.

342

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-215

δορίτμητος κατηναρίσθης: Libri δορίτμητος. Blomfieldius scribendum coniecit δορίκμητος. Recte, puto, Stanleius δορίδμητος, etsi lexica hoc vocabulum non habent. Similia sunt δοριάλωτος, δοριθήρατος. Deinde libri (etiam Μ.) κατεναρίσθης. Correctum a me et Porsono.

343

344. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-216

δόμοισιν: εὔχειαν vitium Ald. δόμοισιν Μ. G. Ald. Rob. δόμοισι Turn.

344

346. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-217

κτίσας ἐπιστρεπτὸν αἰῶ: Libri ἐπιστρεπτὸν αἰῶνα κτίσας, nisi quod επίστρατον habet G. ἐπὶ στρατὸν Ald. ἐπίστρεπτον Turn. cui scholia hoc vocabulum, sed recto accentu, praebuerunt: κτίσας autem solus Rob. Ser- bendum erat κτίσας ἐπιστρεπτὸν αἰῶν Grammaticus in Bekkeri Anecd. p. 363, 17. αἰῶ τὸν αἰῶνα κατὰ ἀποκοπὴν Αἰσχύλος εἶπεν.

346

348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-218

διαποντίου γᾶς: διαποντίου γᾶς Turn. διαποντιουτᾶς Μ. διὰ ποντίοντας G. Ald. διαποντιουτας cum asteriseo, vitii signo, Rob.

348

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-219

ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν: Nulla personae nota in M. G. Ald. Rob. Turn. Olim choro haec dedi, nunc priori hemichorio, quod non interpellat, sed continuat Orestis dicta. ἐκεῖ bis habent G. Ald. Turn. Scilicet quum hic ver- sus in libris in duos dividatur, quorum secundus vocabulo ¿zɛî incipit, librarius, qui codicem G. scripsit, ἐκεῖ adiecerat priori versui, sed statim animadverso errore tenuissima linea, quae Asulani oculos effugit, hane vocem confodit, et sequentem versum incepit eodem ἐκεῖ. Quod ex G. affertur ἔσω, interpretatio est, adscripta etiam in M. θανοῦσιν Μ. G. Ald. Rob. θανοῦσι Turn.

350

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-220

βασιλεὺς γὰρ ἦν, ὄφρ᾽ ἔζη: ἦν ex codice suo affert Robortellus. Habet ἦν M. sed s ad v supra adscripto. ης G. Ald. Rob. Turn. Deinde libri ὄφρα sine elisione. Correxit Pauwius. Denique libri έζης. Abreschio videbatur is, de qua forma ad Aristoph. Nub. v. 1030. dixi, in ἦσθ' esse mutandum. Scribendum potius est βασιλεὺς γὰρ ἦν, ὄφρ᾽ ἔζη. Secundas personas posuerunt qui haec Oresti continuata legebant.

355

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-221

πιπλάντων: πιπλάντων Heathius. Libri πιμπλάντων, repugnante metro.

356

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-222

πεισίβροτόν τε: πεισί βροτόν τε Pauwius, πισίμβροτόν τε Μ. Ceteri πεισίμβροτόν τε. Schutzius audaci metaphora offensus πεισιμβρότῳ τε βάκτρῳ dedit. Aeschylus sceptrum dixit pro regio munere.

357

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-223

Τρωΐοις: Nulla personae nota in libris. Electrae hanc stropham esse apparet. τρωΐας M. Ald. Rob. Turn. τρφίας G. Ex mea emendatione Schiltzius Τρωΐοις.

358

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-224

τείχεσι: τείχεσι Heathius. Libri τείχεσσι.

359

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-225

μετ' ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ: Libri μετ' ἄλλων δορικμῆτι. Scribendum esse μετ᾿ ἄλλῳ Stanleius vidit, δουρικμῆτι Blomfieldius.

360

361-363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-226

παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι ... πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες νιν οὕτω δαμῆναι: Libri παρὰ σκαμάνδρου πόρον τέθαψαι· πάρος δ' οἱ κτανόντες νιν δαμῖναι, nisi quod τε θάψαι est in Ald. οὕτω Porsonus. Apparet scribendum esse tæðúq9ai, in quod etiam H. L. Ahrens incidit, deesse autem verbum ex quo infinitivi pendeant. Nam sensum recte intellexit scholiastes, cuius haec est in M. G. ad δαμῆναι adscripta adnotatio, λείπει τὸ ὤφελες. Itaque, deleto vir, scripsi μηδ' - παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι * πέπρωσο· * πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες οὕτω δαμῆναι. Vtinam ne tibi (quod Orestes optaverat) sub Troicis muris cum aliis bellatoribus ad Scamandri fluenta sepeliri, sed prius eis, qui te occiderunt, ita perire fatum fuisset, ut procul aliquis eorum cacdem audiret, expers horum laborum. Similiter лέлошτά dictum est in Prometheo ν. 513. οὐ ταῦτα ταύτῃ μοῖρά πω τελεςφόρος κρᾶναι πέπρωται.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-227

πρόσω: Libri πρόσσω. Olim correxi.

365

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-228

NA: Choro haec tribuit Turnebus. Nulla personae nota in M. G. Ald. Rob.

367

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-229

μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ: μείζονα φωνεῖ. ὁ δυνᾶσαι γὰρ Μ. μείζονα φωνεῖ, ὀδυνᾶσαι γὰρ G. Ald. Rob. μείζονα φωνεῖς· ὀδυνᾶσαι γάρ Turn. Scholiastes ῥᾴδιον γὰρ τὸ εὔχεσθαι. Scribendum μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ. Licet enim tibi. Od. IV. 825. θάρσει, μηδέ τι πάγχυ μετὰ φρεσὶ δείδιθι λίην· τοίη γάρ οἱ πομπὸς ἅμ᾽ ἔρχεται, ἣν τε καὶ ἄλλοι ἀνέρες ἠρήσαντο παρεστάμεναι (δύναται γάρ), Παλλὰς Ἀθηναίη· σὲ δ᾽ ὀδυρομένην ἐλεαίρει. Euripides in fine Electrae χαίρετε· χαίρειν δ᾽ ὅςτις δύναται καὶ ξυντυχίᾳ μήτινι κάμνει θνητῶν, εὐδαίμονα πράσσει.

369

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-230

μαράγνης: μαράγνης Rob. αράγμης M. G. Ald. glossa μάστιγος in M. G. adscripta. μαραίνης Turn.

370

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-231

τῶν δὲ κρατούντων: Ad γῆς in Μ. @ supra adscriptum. Deinde τῶν δε sic G. Rob.

372

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-232

στυγερῶν δ' ὄντων: Libri στυγερῶν τούτων, quae verba in M. interpunctione a praecedentibus et sequentibus distincta sunt. Scholiastes Touro idių ἀναπεφώνηται, τῶν ἄγαν στυγερῶν τούτων. τοῦτο δὲ μᾶλλον Αγαμέμνονος τοῖς παισὶν αὐτοῦ συμβέβηκεν· πρὸς ὃ ἐπάγει Ηλέκτρα ὅτι ὡς βέλος μου ὁ λόγος οὗτος ἥψατο. Haec non magis probari possunt quam quae recentiores critici protulerunt. Olim scribendum esse putabam στυγερῶν ὄντων. Scribendum potius erat, mulatione paene nulla, στυγερῶν γ' ὄντων.

373

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-233

γεγένηται: Αν γεγένηται intelligendum δοῦπος μαράγνης. Nisi scribendum est γεγένηνται, ut Boissonadus voluit.

374

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-234

διαμπερὲς οὖς: Nulla personae nota in M. G. Ald. Electrae nomen praefixum in Rob. Turn. δι' ἀμπερὲς G. διαπρεπές Rob. Deinde οὖς Schutzius. ως M. G. Ald. Rob. ὡς Turn.

375

376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-235

τομῷ ἅπερ τε βέλος: ἵκετο ἅπερ τε βέλος M. G. Ald. Rob. ἵκετο ἅτεπερ βέλος Turn. Apparet ἵκεθ' esse scribendum.

376

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-236

Ζεῦ, Ζεῦ,: Orestis nota in Rob. adscripta est, chori in Turn.

377

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-237

ἄταν: ἄταν G. Ald. Turn. άτην, supra adscripto a, Μ. ἄτην Rob.

378

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-238

τλήμονι: Rectius τλάμονι. Deinde πανούργο Ald.

379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-239

χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὁμῶς τελεῖται: χειρὶ τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται M. G. Ald. Turn. χειρὶ τουκεῦσι δόμω στελεῖται Rob. Scholiastes ἵνα τὸ ὅμοιον καὶ ἴσον τῷ πατρί μου φυλαχθῇ. Legisse igitur videtur όπως. Itaque Scaliger scribendum putavit τοκεῦσιν ὅπως τελῆται. Scripsisse puto Aeschylum χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὁμῶς τελοῦτο. Idem coniecit Boissonadus. Ο Iuppiter, inquit, qui ab inferis poenam mittis hominum malefactis, in patris gratiam pariter haec perficiantur, i. e. mitte poenam quae patris caedem ulciscatur. Δé ita explicandum, Ζεῦ, ἀναπέμπεις μὲν — ἀνάπεμψον δὲ ὁμῶς.

380

381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-240

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι: Haec alteri hemichorio tribui. Nulla est in libris personae nota. Libri ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι. Addidi ποτε.

381

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-241

πευκήεντ᾽: Fortasse scribendum πευκάεντ'.

382

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-242

θεινομένου: θεινομένου Rob. Turn. θινομένου, ad e supra adscripto et, Μ. θεινόμενον G. Ald.

383

384-388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-243

ὀλλυμένας. τί γὰρ κεύθω, φρενὸς οἷον ἔμπας ποτᾶται πάροιθε πρώρας δριμυτάτου κραδίας θύματος ἔγκοτον στύγος;: ὀλλυμένας G. Turn. ὀλλυμένης Rob. et ad η supra adscripto a Μ. λυμένας Ald. Deinde τί γὰρ κεύθω φρενὸς θεῖον ἔμπας ποτᾶται. πάροιθεν δὲ πρώιρας δριμὺς ἄηται (sic) καρδίας θυμὸς ἔγκοτον στύγος M. A quo ceteri libri ita tantum discrepant, ut πρώρας habeant Ald. Rob. δριμύ, ἄκται G. Ald. δριμὺς ἄκται Rob. εἴκοτον Ald. Τurnebus e coniectura haec dedit, τί γὰρ κεύθω φρενός. θεῖον ἔμπας ποτᾶται. πάροιθεν δὲ πρώρας, δριμείας τὲ καρδίας, θυμὸς ἔγκοτον στυγος. Scholiastes ad ἔμπας ποτᾶται haec adscripsit, ὅμως τὸ εἱμαρμένον παρήπταται (sic M. G. περίπταται Rob. περι Έπταται Vict.) πάντας καὶ οὐκ ἂν ἐπιβουλευθείη παρὰ τὸ μοιρίδιον. Videtur hic θεῖον explicare studuisse. Porsonus scripsit τί γὰρ κεύθω φρενός; θεῖον ἔμπας ποτᾶται· πάροιθεν δὲ πρώρας, δριμὺς ἦταν καρδίας, θυμὸς, ἔγκοτον στύγος. Scribendum potius videtur τί γὰρ κεύ- θω, φρενὸς οἷον ἐμπας ποτᾶται πάροιθε πρώρας δριμυστάκτου κραδίας θύματος ἔγκοτον στύγος; Similiter Aeschylus in Agamemnone v. 942. dixit τίπτε μοι τόδ' ἐμπές δως δεῖμα προστατήριον καρδίας τερασκόπου ποτᾶται; Vocabulo θύμα caedes Agamemnonis significatur, ut Ag. ν. 1077.

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-244

καὶ πότ' ἂν: Nulla personae nota in libris. Libri καί ποτ' ἄν. Correxit Stanleius.

389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-245

ἔπι χεῖρα: ἐπιχεῖρα G.

390

391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-246

κάρανα δαΐξας: κάρανα δαΐξας M. Rob. Τurn. καραναδαΐξας G. καραδαναΐξας Ald. Μαΐξας priore syllaba producta dictum est ut I. XI. 497. δαΐζων ἵππους τε καὶ ἀνέρας.

391

392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-247

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ: Scholiastes καὶ γένοιτο πιστὰ τῇ χώρᾳ, ὅτι σὺ τούτων αἴτιος. Hoc potius dicit, contingat mihi fidere posse civibus. Od. XI. 456. ἐπεὶ οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν.

392

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-248

χθονίων τε τιμαί: Libri κλυτε δὲ τὰ χθονίων τετιμέναι. Vltima in M. sic έν scripta ταχθονίων τετιμαι, in quo nihil aliud latet quam illud ipsum τετιμέναι. Scholiastes αἱ Ἐρινύες παρὰ τῶν χθονίων θεῶν τετιμημέναι. Quum illud τετιμέναι ex interpretatione, quae scripta fuerat τε τιμένα, ortum esse videretur, in Opusc. V. p. 162. scribendum putabam τιτηνά. Probabilius nunc duxi κλῦτε δὲ τὰ χθονίων πρότημα. Omnes inferos deos invocat. Xenophanes apud Athenaeum X. p. 414. B. οὐδὲ μὲν εἰ ταχυτῆτι ποδῶν, τό περ ἔστι πρότιμον, ῥώμης ὅσσ᾽ ἀνδρῶν ἔργ᾽ ἐν ἀγῶνα πέλει. Vsi sunt hoc vocabulo πρότιμος etiam Plato aliique.

394

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-249

ἀλλὰ νόμος: Haec duci alterius hemichorii dedi. Nulla personae nota in libris. ἀλλὰ νόμος Turn. ἀλλ᾽ ἄνομος M. G. Ald. Rob.

395

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-250

ἐς πέδον: ἐσπέσον pro ἐς πέδον codex Robortelli.

396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-251

βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν: βοαὶ G. Ald. Deinde libri λοιγὸν ἐρινὺς, nisi quod ἐριννὺς habet Turn. Recepi necessariam Schützii emendationem, λοιγὸς Ἐρινύν.

397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-252

πρότερον φθιμένων ἄτην: Libri προτέρων. Emendavit Porsonus. ἄτην Rob. Turn. et a ad η supra adscripto M. ἄταν G. Ald.

398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-253

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ: ἐπάγουσαν ἐπ' ἄτῃ Μ. G. Ald. ἀπάγουσαν ἀπ᾽ ἄτῃ Rob. ἐπάγουσ᾽ ἐπ' ἄτῃ Turn.

399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-254

τί ποῖ δὴ νερτέρων τυραννίδες: Nulla personae nota in libris. Libri ποῖ ποῖ δή. Seribendum videtur τί ποῖ δή. Deinde τυραννίδος, vitium Aldinae, repetitum a Turn.

400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-255

φθιμένων: φθειμένων sic M. φθειμένων G. Ald. sed in G. φθιμένων antea fuisse aut hoc ex illo factum esse videtur. φθιμένων Rob. Turn. Scripsi τεθυμένων.

401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-256

ἴδεσθ': δετ' solus Turn. pro ίδεσθ'.

402

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-257

ἔχοντα: ἔχονται pro ἔχοντα G. Ald.

403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-258

πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν, ὦ Ζεῦ: πετιστραποιταν sic, omisso ὦ Ζεῦ, sed adscripto in margine οἶμαι πᾶι τις τράποιτ᾽ ἂν ὦ ζεῦ, Μ. πᾶ τὶς τράποιτ᾽ ἂν ; omisso ὦ Ζεῦ Rob. πᾷ τίς (πᾶτις Ald. Turn.) τράποιτ' (τράποι τ' Αld.) ἂν ὦ ζεῦ G. Ald. Turn.

404

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-259

πέπαλται: Hanc stropham alteri hemichorio tribui. Electrae dederat Rob. Nulla personae nota in M. G. Ald. Turn. πέπαλται Turn. πε- παλατε, ad ultimam vocalem ac supra adscripto, Μ. πεπάλαται G. Ald. Rob.

405

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-260

τόνδε κλύουσαν οἶκτον: Libri τόνδε κλύουσαν οἶκτον. Addidi οἰκτρὸν in principio versus.

406

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-261

δέ μοι: Libri δέ μου. Sic etiam M. Recte Schutzius δέ μοι.

408

409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-262

κλυούσᾳ: κλυούσαι Μ. κλύουσα Rob. κλυούσα, ad a supra adscripto η, G. κλυούσῃ Ald. Turn.

409

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-147

γλώσσης χάριν s. v. a. γλώσση χαριζόμενος (nur um zu reden, aus Schwatzhaftigkeit, μὴ δυνάμενος ἐχεμυθεῖν Schol.), vgl. Hes. W. und Τ. 709 μηδὲ ψεύδεσθαι γλώσ σης χάριν, Soph. Ant. 371

τόλμας χάριν

, Eur. Οr. 1514 γλώσσῃ χαρίζῃ, τἄνδον οὐχ οὕτω φρονῶν. Porson setzt απαγγελεί wegen πεύσεται. Aber durch den Konj. ἀπαγγείλη wird die Befürchtung dessen ausgedrückt. Eur.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-148

οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε: Med. 163 ὅν ποτ᾽ ἐγὼ νύμφαν τ᾿ ἐσίδοιμ᾽ αὐτοῖς μελάθροις διακναιομένους, scherzhaft Aristoph. Ach. 1156 ὃν ἔτ᾽ ἐπίδοιμι τευθίδος δεόμενον.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-149

⁴

⁵

ἐν κηκίδι πισσήρει, im Qualm des Fichtenbarzes, weil der Scheiterhaufen aus dem Holz der Pechfchte ( πεύκη) errichtet wurde.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-150

⁶

οἴτοι προδώσει ( με) wie οὔ τοι προδώσω ( σε) Eum. 64 . σθενής wie Eum. 61

Λοξία μεγασθενεῖ

. μεγα-

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-151

⁷

ἐξορθιάζων: ἀνατεταμένα βοῶν Schol.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-152

⁸

Vgl. Eum. 469 f. , Attius Epigonis frg. VI R. qui nisi genitorem ulso (s. v. a. ultus fuero), nullum meis dat finem miseriis. ὑφ᾽ ἧπαρ, „ins Herz. Soph. Ant. 1315

παίσασ᾽ ὑφ᾽ ἧπαρ αὐτόχειρ αυτήν

, Ag. 440 , 783. θερμόν steht proleptisch. Soph. Ant. 88

θερμὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-153

⁹

μέτειμι: zu Ag. 1666 . - τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους, eine kurze, immerhin verständliche Ausdrucksweise. Doch möchte man του φόνου τοὺς αἰτίους, wie Heimsöth, oder τοὺς παλαμναίους πατρός oder τοῦ πατρὸς μιαιφόνους, wie Stadtmüller vermutet hat, erwarten.

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-154

¹⁰

τρόπον τὸν αὐτόν: 887 δόλοις ὀλούμεθ᾿ ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν, 554 1.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-155

¹¹

Die Partie 274-295, welche durch eigentümliche und starke Färbung des Ausdrucks auffällt und mit 1030 f. οὐκ ἐρῶ τὴν ζημίαν· τόξῳ γὰρ οὔτις πημάτων προσίζεταιnicht in Einklang steht, scheint Dindorf mit Recht als spätere Einlage bezeichnet zu haben. ἀποχρημάτοισι . ταυρούμενον (scil. ἐμέ erklären Pauw, Hermann, Dindorf u. a.,,in Entrüstung wegen des mir entzogenen väterlichen Erbes". Aber der Gegensatz, der in den folgenden Worten αὐτὸν τῇ φίλῃ ψυχῇ liegt, weist auf folgenden Sinn hin:,,durch Strafen, die nicht mit Geld, sondern mit dem eigenen lieben Leben zu büfsen sind, wild gemacht, aufgeregt", so dafs ζημίαις sich auf die Drohungen des Apollon bezieht. Mit ταυρούμενον vgl. Eur. Med. 92 ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην, 188 τοκάδος δέργμα λεαίνης ἀποταυροῦται δμωσίν (diese Beziehung auf den Blick ist natürlicher).

275-276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-156

¹²

αὐτόν με τίσειν τάδε (scil. τὸ μὴ μετιέναι τὸν τοῦ πατρὸς φό νον) τῇ φίλῃ ψυχῇ (abhängig von τίσειν, büfsen mit) steht, wie gesagt, in Gegensatz zu ἀποχρημάτ τοισι. ἔχοντα κτἑ., d. i. indem über mich viel Unheil komme".

277-278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-157

¹³

¹⁴

„,Den Groll der gekränkten Abgeschiedenen aus der Erde den Angehörigen in Aussicht stellend." βλαστάνειν νόσους: vgl. Ag. 753

βλαστάνειν οἰζύν

279-280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-158

¹⁵

λειχήνας σαρκῶν ἐπαμβατῆρας (Aussatz der sich über den Leib verbreitet), ἀγρίαις γνάθοις ( Prom. 384

ποταμοὶ πυρὸς δάπτοντες ἀγρίαις γνάθοις

. . γύας) ἐξέ σθοντας (die Form ἔσθειν auch Ag. 1597 ) ἀρχαίαν (die ursprüngliche, τὴν ὑγιᾶ καὶ ἐξ ἀρχῆς οὖσαν ἡμῖν Schol.) φύσιν ist Apposition zu νόσους. Ζυ λειχήνας vgl. Εum. 788 f., zu ἀρχαίαν Plat. Gorg.518 D προσαπολοῦσιν αὐτῶν καὶ τὰς ἀρχαίας σάρκας.

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-159

¹⁶

κόρσας, τρίχας Schol., Poll. II 32, Etym. M. p. 530, 51, Etym. Gud. p. 338. Vgl. Cels. V 28, 19 vitiligo (Flechte) quoque quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Αλφος . Μέλας . . Λευκὴ habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. - ἐπαντέλλειν wie ἀντέλλουσα θρίξ Sept. 522 .

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-160

¹⁷

προσβολάς (aggressiones), vgl. Aristoph. Frie. 59 ὅτου ποτ' ἐστὶ δαιμόνων ἡ προσβολή.

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-161

¹⁸

¹⁹

ἐκ προστροπαίων αἱμάτων d. i. aus dem Grolle der Gemordeten, die nach Rache verlangen.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-162

²⁰

²¹

Wenn der Vers dieser Partie ursprünglich angehört, so mufs, wie Dobree vermutet hat, vorher etwas ausgefallen sein (z. Β. τοιαῦτα πέμψειν εἶπε τὸν κάτω νεκρόν, der obwohl er seine Augenbrauen in der Dunkelheit bewege, doch hell sehe).

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-163

²²

Die Rede wird hier direkt, 290 wieder indirekt.

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-164

²³

Der Vers scheint aus einer Erklärung zu 283 entstanden zu sein. Vgl. Anhang.

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-165

²⁴

λύσσα und μάταιος φόβος geben eine Erklärung zu τὸ .. βέλος, wenn sie auch nicht appositionell stehen. μάταιος, weil nur geträumt. ἐκ νυκτῶν, nächtlicher Weile, wie Hom. μ 286 ἐκ νυκτῶν δ᾽ ἄνεμοι χαλεποί, Theogn. 460, Eur. Rhes. 13 τίνες ἐκ νυκτῶν τὰς ἡμετέρας κοίτας πλάθουσι;

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-166

²⁵

²⁶

κινεί, ταράσσει wie Sept. 60

χωρεῖ κονίει

, 169 αὔειν λακάζειν, Pers. 429

ἔπαιον ἐρράχιζον

, 466 παίουσι κρεοκοποῦσι. Der zweite Ausdruck ergänzt und verstärkt den ersten. Der bei κινεῖ ταράσσει als Objekt gedachte Schuldige ist Subjekt zu διώκεται. πόλεως s. v. a. ἐκ πόλεως.

290-291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-167

²⁷

τοῖς τοιούτοις allgemein, obwohl der Singular vorhergeht ( διώκεται). Nachher (294 und schon 292) folgt wieder der Sing. mit besonderer Beziehung auf Orestes. οὔτε . . οὐ: zu Ag. 501 . μέρος μετασχεῖν wie Ag. 512 . εἶναι, licere. φιλοσπόνδου λιβός d. i. an der Libation, welche der Kreis der φίλοι darbringt. Zu Ag. 1020 und Soph. Oed. Τ. 238 μήτ' εἰσδέ χεσθαι μήτε προσφωνεῖν τινα, μήτ' ἐν θεῶν εὐχαῖσι μηδὲ θύμασι κοι νὸν ποεῖσθαι μήτε χέρνιβας νέμειν, ὠθεῖν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων πάντας. Nach Demosth. XX 158 bestimmte ein Gesetz des Drakon χερνίβων εἴργεσθαι τὸν ἀνδροφόνον, σπονδῶν, κρατήρων, ἱερῶν, ἀγορᾶς.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-168

²⁸

ἀπείργειν, nämlich τὸν τοιοὗτον oder μέ, wie πατρός zeigt.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-169

²⁹

³⁰

δέχεσθαι οὐδὲ συλλύειν S. ν. a. οὔτε δέχεσθαι οὔτε συλλύειν: zu Ag. 537 . συλλύειν: συγκαταλύειν, συνοικεῖν Schol., una deversari. Eine andere Bedeutung dürfte hier kaum am Platze sein. Die Bedeutung wenigstens, die das Wort Soph. Αi. 1317 εἰ μὴ ξυνάψων, ἀλλὰ συλλύσων πάρει hat, ist hier nicht brauchbar. Stanley erklärt es: pacisci, transigere, Blomfield: operam praestare in scelere expiando, Heruna solvere navem, indem er Eur. frg. 848 ὅστις δὲ τῷ φύ σαντε μὴ τιμᾶν θέλῃ, μὴ ' μοὶ γένοιτο μήτε συνθύτης θεοῖς μήτ᾽ ἐν θαλάσσῃ κοινόπλουν στέλλοι σκάφος und Hor. carm. III 2,26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon vergleicht.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-170

³¹

ταριχευθέντα, exsiccatum, ein ebenso eigentümlicher Ausdruck wie παμφθάρτω. mann:

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-171

³²

ἆρα für ἄρα (füglich) wie 434.

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-172

³³

εἰς ἕν (in unum) wie Eur. Phoen. 462 εἰς ἓν συνελθών.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-173

³⁴

καὶ πρός wie Prom. 73

και πιθωύξω γε πρός

, 961 πρὸς δέ.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-174

³⁵

³⁶

τὸ μὴ τε πέλειν schliefst sich wieder wie ἐφετμαί und πένθος appositionell an ἵμεροι an: der Wunsch dafs nicht seien." δυοῖν γυναικοῖν: Ag. 1625 .

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-175

³⁷

τάχ᾽ εἴσεται wie Ag. 1649

γνώση τάχα

, Sept. 646

τάχ᾽ εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ

, Eur. Iph. Α. 970 τάχ᾽ εἴσεται σίδηρος, Herakleid.269 πειρώμενος δὴ τοῦτό γ᾽ αὐτίκ᾽ εἴσομαι. Wenn er aber sich gegen den Vorwurf der θήλεια φρήν wehrt, wird er's bald erfahren." Es ist nicht nötig εἴσεται (mit Pauw und Hermann) passivisch zu nehmen oder εἴσομαι zu schreiben. Vgl. Demosth. VIII § 40 κακόνους μέν ἐστι .. τοῖς μάλιστ᾽ οἰομένοις αὐτῷ χαρίζεσθαι· εἰ δὲ μή (d. i. wenn sie es mir nicht glauben), σκεψάσθωσαν κτέ.

305-476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-176

³⁸

Kommos, welcher den Rächer weckt (vgl. 326 f.) und die Motive der Handlung entwickelt zur Ermutigung und Stärkung des Orestes (510 ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί). Derselbe wird durch eine anapästische Partie des Koryphaios eingeleitet und durch eine solche geschlossen und besteht aufserdem aus vier Teilen. Die erste Partie (314-421) zerfällt durch ein anapästisches System des Koryphaios (371-378) in zwei symmetrische Teile, deren Mitte wieder anapästische Systeme des Chorführers einnehmen, die sich entsprechen (339 - 343 = 399 - 403), während zu beiden Seiten eine Strophe des Orestes und eine Antistrophe der Elektra stehen, die auf der einen Seite durch eine Strophe, auf der anderen durch eine Antistrophe des Chors getrennt werden. Die Form des Ganzen ist also folgende: Or. Cho. El. Kor. Or. Cho, El. Kor. Or. Cho. El. Kor. Or. Cho. El.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-177

³⁹

ἀλλά häufig am Anfang von Gebeten wie im Lat. at, 474, 538, 1061, Pers. 631 , 643, Soph. Oed. K. 421 , Eur. Med. 759, 1389. Μοίραι, Διόθεν (durch die Fügung von Zeus, Eur. Οr. 355 θεόθεν πράξας ἅπερ ηὔχου): Zeus bringt das ewige Gesetz, welches die Mören vertreten, zur Ausführung, vgl. Eum. 1046

Ζεὺς ὁ πανόπτας οὕτω Μοϊρά τε συγκατέβα

. Über den absolut. Inūn. τελευτᾶν (exitum habeat) zu Ag. 150 .

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-178

⁴⁰

Qua via iustitia procedit contra Agamemnonis occisores in favorem Orestis (Butler).

309-310. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-179

⁴¹

τελεῖν „leisten, zollen“ unterscheidet sich von τελεῖν „voll- enden". Vgl. Curtius griech. Etymol. unter W. τελ. - Der Zwischensatz,,Dike treibt mit lautem Rufe das Geschuldete ein" bezieht sich auf den ganzen Gedanken Wort für Wort, Schlag für Schlag was s. v. a. ,wie Wort für Wort, so Schlag für Schlag". Das alte ius talionis,,Aug' um Auge, Zahn um Zahn". Ag. 1431

τύμμα τύμματι τίσαι

312-313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-180

⁴²

τινέτω, ὁ φονεύσας (Schol.) oder ὁ δράσας, was sich leicht aus dem Zusammenhang ergänzt. δράσαντι: der Dativ unter dem Einfufs von φωνεί. δράσαντι παθεῖν, vgl. Hes. frg. 217 Gottl. εἴ κε πάθοι τά κ᾽ ἔρεξε, δίκη κ᾿ ἰθεῖα γένοιτο, Pind. Nem. IV 32 ῥέζοντά τι καὶ παθεῖν ἔοικεν, Aesch. frg. 282 δράσαντι γάρ τοι καὶ παθεῖν ὀφείλεται, Ag. 381 . — τριγέρων ( κα Ag. 749 ) wie τριπάχυντος Ag. 1477 , τρίπαλαι Aristoph. Ri. 1152. · τάδε: zu Ag. 1333 .

314-315. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-181

⁴³

⁴⁴

αἰνοπαθές (von Hartung hergestellt für αἰνόπατερ): δεινὰ παθών Schol. Welches Wort oder welche Handlung kann ich glücklich ans Ziel zu dir ins Grab bringen? Wie das Reich des Lichtes geschieden ist von dem Reiche der Finsternis, so sind Gunsterweisungen, die in einem kräftigen Seufzer bestehen, verschlossen für die Atriden, die früheren Herren des Hauses (d. i. sie können nicht zu Agamemnon dringen). Zum Gedanken vgl. Aristoph. Fr. 1175 τεθνηκόσιν γὰρ ἔλεγεν, ὦ μοχθηρὲ σύ, οἷς οὐδὲ τρὶς λέγοντες ἐξικνούμεθα. τύχοιμ ἄν, dürfte es mir gelingen. Vgl. zu Ag. 1200 . ἕκαθεν οὐρίσας: Eur. Or. 1241 εἴπερ γὰρ εἴσω γῆς ἀκοντίζουσ᾽ ἀραί, κλύει. εὐναί wie Soph. Εl. 436 εὐνὴν πατρός. χάριτες γόος: χάριτας δὲ νεκρῶν πάντες φασὶ τὸν γόον Schol. (Paley schreibt φασὶ πάντες, indem er darin den Vers eines Komikers sieht). Eur. Hel. 176 χάριτας ἵν᾽ ἐπὶ δάκρυσι παρ᾽ ἐμέθεν ὑπὸ μέλαθρα νύχια παιᾶνας νέκυσι μελομένους λάβῃ. ὁμοίως steht an der gleichen Stelle der Antistrophe. προσθοδόμοις: τοῖς πρότερον ἐσχηκόσι δόμον Schol.

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-182

⁴⁵

⁴⁶

,,Den Geist des Toten verzehrt die Flamme des Scheiterhaufens nicht. Er offenbart hinterdrein seinen Groll (gegen den Mörder). Die Weheklage um den Gemordeten läfst den Rächer erstehen. Und sind die Väter auch in Asche auf- gegangen, ein aufrichtiger Jammerruf, der durchaus kräftig an das Grab hingeschmettert wird, weils sie zu finden." μαλερά wie Hom. Ι 242 μαλεροῦ πυρός. γνάθος: zu 279. Zum Gedanken vgl. Lucan V 763 nostros non rumpit funus amores, non diri fax summa rogi. τακέντων wie Eur. Suppl. 1141

αἰθὴς ἔχει νιν ἤδη πυρὸς τετακότα σποδῷ

. ματεύει scil. αὐτούς ( πατέρας). — ἀμφιλαφής: vgl. Ag.872 , 1001, βρονταί . . ἀμφιλαφέες Herod IV 28.

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-183

⁴⁷

φυγάδας: zu 132.

337. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-184

⁴⁸

⁴⁹

Vgl. Eum. 154 .

338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-185

⁵⁰

ἀτρίακτος, ἀνίκητος. ἀπὸ τῶν παλαιστῶν, οἱ ἀποτριάζονται ὑπὸ τῶν ἀντιπάλων. Ζη Ag. 181 .

339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-186

⁵¹

ἐκ τῶνδε, unter solchen Verhältnissen, trotzdem, vgl. Pers. 790

πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι πράσσοιμεν ὡς ἄριστα

, Soph. Αi. 537 τί δητ᾽ ἂν ὡς ἐκ τῶνδ᾽ ἂν ὠφελοιμί σε; Eur. Med. 459 ὅμως δὲ κἀκ τῶνδ᾽ ἥκω, Hipp. 705 ἀλλ᾽ ἔστι κἀκ τῶνδ᾽ ὥστε σωθῆναι. χρήζων, wenn es sein Wille ist.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-187

⁵²

⁵³

φιάλην νεοκρᾶτα: vgl. frg. 336 νεοκρᾶτας σπονδάς und zum Gedanken Hom. Ζ 528 αἴ κέ ποθι Ζεὺς δώῃ .. θεοῖς .. κρητῆρα στή σασθαι ἐλεύθερον ἐν μεγάροισιν.

344. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-188

⁵⁴

⁵⁵

εἰ γὰρ unter Anknüpfung an 337 Α. τί τῶνδ᾽ εὖ ἄτα; Der Gedanke nach Hom. α 236 οὐ κε θα νόντι περ ὧδ᾽ ἀκαχοίμην, εἰ μετὰ οἷς ἑτάροισι δάμη Τρώων ἐνὶ δήμῳ, λ 408 οὔτε μὲ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδη λήσαντ᾽ ἐπὶ χέρσου, ἀλλά μοι Αἴγισθος τεύξας θάνατόν τε μόρον τε ἔκτα σὺν οὐλομένῃ ἀλόχῳ. Vgl. Falle erfreulicher gewesen als dieses Grab in heimischer Erde. τείχεσι φθίμενος, πάτερ, Soph. Εl. 94 ὅσα τὸν δύστηνον ἐμὸν θρηνῶ πατέρ', ὃν κατὰ μὲν βάρβα ρον αἶαν φοίνιος Αρης οὐκ ἐξένισεν κτέ, Eur. Androm.1182 εἴθε σ᾽ ὑπ᾽ Ἰλίῳ ἤναρε δαίμων Σιμοεντίδα παρ' ἀκτάν.

348-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-189

⁵⁶

,und das Dasein deiner Kinder zu einem auf ihren Wegen die Augen der Menge auf sich ziehenden gemacht" d. h. wo deine Kinder sich in der Öffentlichkeit gezeigt hätten, würde man nach ihnen umgeblickt und auf sie als die Kinder des berühmten Vaters hingedeutet haben. Vgl. zu Ag. 1331 . πο-

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-190

⁵⁷

⁵⁸

κτίσας: zu Eum. 17 . λύχωστον, hoch aufgeschüttet (nicht ὑπὸ πολλῶν κεχωσμένον, wie der Schol. erklärt). Vgl. Hom. ω 80.

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-191

⁵⁹

δώμασιν εὐφόρητον d. i. bei einem solchen Tode hätte die Familie sich trösten können und während sonst ein Grab im fremden Lande ( διαποντίου γᾶς) schmerzlich ist ( Ag. 511 ff. ), wäre es in dem

353-354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-192

⁶⁰

φίλος κτε. schliefst sich an das vorhergehende εἶχες an. — ἐκεῖ d. i. vor Troja, dagegen 358 s. v. a. in der Unterwelt.

355-356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-193

⁶¹

Hom. λ 485 νῦν αὖτε μέγα κρατέεις νεκύεσσιν ἐνθάδ᾽ ἐών· τῷ μή τι θανὼν ἀκαχίζευ, Αχιλλευ.

357-358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-194

⁶²

πρόπολος .. τυράννων: Schol. Πλούτωνος και Περσεφόνης. Vgl. Eur. Alk. 746 " Αιδου νύμφη παρεδρεύοις (Alkestis), Demosth. 60, 34 παρέδρους εἰκότως ἄν τις φήσαι τοῖς κάτω θεοῖς εἶναι.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-195

⁶³

Hom. Γ 179 εὐρὺ κρείων Αγαμέμνων, ἀμφότερον, βασιλεύς τ᾿ ἀγαθὸς κρατερός τ' αἰχμητής.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-196

⁶⁴

⁶⁵

τὴν ἐκ Μοιρῶν βασιλείαν κεκληρωμένην ἔχων Schol., das vom Schicksal ihm zugefallene Los erfüllend. Vgl. Ag. 1010 f.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-197

⁶⁶

⁶⁷

χεροίν d. i. mit Macht, deren Symbol das Gehorsam gebietende Scepter ist.

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-198

⁶⁸

⁶⁹

γυναικικῶς οὐδὲ τούτῳ ἀρέ- σκεται, ἀλλὰ τῷ μηδὲ τὴν ἀρχὴν ἀνῃρῆσθαι. Schol.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-199

⁷⁰

δουρικμῆτι wie Soph. Αi. 325 βοτοῖς σιδηροκμῆσιν.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-200

⁷¹

τεθάφθαι: Den absol. Infin., der einen Wunsch ausdrückt (zu Ag. 150 ), erklärt der Schol. mit λείπει τὸ ὤφειλες.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-201

⁷²

Wären lieber vorher u. s. w." Bei dem absol. Infin, steht der Nom. nur bei der zweiten Person (Krüger I $ 55, 1, 5), hier bei der dritten Person infolge einer Art Assimilation an das Vorhergehende. Vgl. Hom. Ζ 86 Εκτορ, Z ἀτὰρ σὺ πόλινδε μετέρχεο, εἰπὲ δ᾽ ἔπειτα μητέρι σῇ καὶ ἐμῇ· ἡ δὲ ξυνάγουσα γεραιάς .. θεῖναι κτἑ. πρὸς ὧν bei πυνθάνεσθαι wie Herod. IX 58, indem das Relativ zum Verbum, statt zu αἶσαν ( ὧν αἶσαν) konstruiert ist. τινά d. i. ἐμέ (Schol.), daher τῶνδε πόνων ἄπειρον (,,es wäre mir dann dieser Kummer erspart geblieben").

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-202

⁷³

,,Ungemein herrlich ja ist, was du wünschest; aber diese Wünsche bleiben Wünsche. Indes liegt eine grofse Aufmunterung in dem Gedanken, dafs den einen mächtige Helfer in der Unterwelt beistehen, während andrerseits die Machthaber unreine Hände haben und der allgemeine Hals auf ihnen ruht.“ κρείσσονα χρυσού, μεγάλης δὲ .. μείζονα wie κρείσσονα μὲν χρυσοῦ, κρείσσονα ( μείζονα) δὲ μεγάλης κτέ. Vgl. 230. Mit κρείσσονα χρυσοῦ vgl. Aristot. paean. in Herm. 7 ἅρπυν ἐς ἀθά νατον χρυσοῦ τε κρείσσω καὶ γανέων, Eur. Tro. 432 ὡς χρυσὸς αὐτῷ τἀμὰ καὶ Φρυγῶν κακὰ δόξει ποτ᾽ εἶναι, Cat. 107, 3 hoc est gratum nobisque est carius auro. ὑπερβορέου: die Glückseligkeit der Hyperboreer besingt Pind. Pyth. Χ 57 Μοῖσα δ᾽ οὐκ ἀποδαμεῖ τρόποις ἐπὶ σφετέροισι· πάντα δὲ χοροὶ παρθένων λυρᾶν τε βοαὶ καναχαί τ' αὐλῶν δονέονται· δάφνα τε χρυσές κόμας ἀναδήσαντες εἰλαπινά ζοισιν εὐφρόνως. νόσοι δ᾽ οὐδὲ γῆρας οὐλόμενον κέκραται ἱερᾷ γενεᾷ. πόνων δὲ καὶ μαχᾶν ἄτερ οἰκέοισι, φυγόντες ὑπέρδικον Νέ μεσιν. Vgl. Pompon. Mela III 5 diutius quam ulli mortalium et beatius vivunt. διπλῆς μαράγνης δύ wie διπλῇ μάστιγι Ag. 647 . νασαι: ῥᾴδιον γὰρ τὸ εὔχεσθαι Schol. Vgl. auch δύναται γάρ Hom. δ 827, δύνασαι γάρ ε 25. · δοῦπος von der λιγυρά μάστιξ (Hom. 1532, Soph. Αi. 242, vgl. El. 737

ὀξὺν δι

' ὤτων κέλαδον ἐνσείσας θοαῖς πώλοις). Der dem bildlichen Ausdruck zu Grunde liegende Gedanke ist: Die Hilfe der Toten und der Hafs der Lebenden richtet sich wie eine Doppelgeifsel gegen die Mörder; schon hört man das Klatschen dieser Geifsel d. h. schon naht die w Rache, welche aus dem Zusammenwirken der Lebenden und Toten hervorgeht. Für ἤδη erwartet man ζῶσιν wie Soph. Εl. 1419 ζώσιν οἱ γᾶς ὑπαὶ κείμενοι. Vgl. Εum. 601, Soph. Εl. 453 γῆθεν εὐμενῆ ἡμῖν ἀρωγὸν αὐτὸν εἰς ἐχθροὺς μολείν. Die Wirksamkeit der Toten offenbart der böse Traum der Klytämestra, vgl. Soph. El. 459 ff. , 472 ff.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-203

⁷⁴

,,Dieses Wort drang tief hinein wie ein Pfeil ins Ohr." Aus der Erinnerung an das unwürdige Todeslos des Agamemnon entwikkelt sich das glühende Verlangen nach Rache.

381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-204

⁷⁵

⁷⁶

Wenn Zeus auch spät erst den Verbrechern die Rachegeister aus der Unterwelt schickt, so wird doch mit Zinsen heimgezahlt. Vgl. 66 f., 1007, Hom. 4 160 εἴ περ γάρ τε καὶ αὐτίκ᾽ Ολύμπιος οὐκ ἐτέλεσσεν, ἔκ τε καὶ ὀψὲ τελεῖ, σύν τε μεγάλῳ ἀπέτισαν, σὺν σφῇσιν κε φαλῇσι γυναιξί τε καὶ τεκέεσσιν und zu Ag. 58 . κάτωθεν, weil die Erinyen in der Unterwelt woh ύστε ἰάλλων, ἀναπέμπων. ρόποινον ἄταν wie Ag. 58

ὑστερόποινον Ἐρινύν

. τλάμονι, audaci. nen.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-205

⁷⁷

⁷⁸

πυκάντα: die Abstammung des Wortes ist unsicher. Theognost. Can. p. 23, 12 erklärt πυκᾶες mit ἰσχυρόν.

388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-206

⁷⁹

Was soll ich zurückhalten mit dem, was doch sich Luft macht? Ja wie scharfer Luftzug vor dem Vorderteile des fahrenden Schiffes herweht, so geht von meinem Herzen aus grimmer Zorn, grollender Hafs." Gleichnis und eigentlicher Ausdruck sind vermengt. Vgl. auch Hom. Φ 386 δίχα δέ σφιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἄητο und Σ 322 δριμὺς χόλος.

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-207

⁸⁰

,,Und wann wird des Zeus' Arm auf sie dreinfahren und ihnen das Haupt spalten?" d. i.,,o dafs doch endlich u. s. w.", wie besonders πῶς ἄν häufig zum Ausdruck des Wunsches dient (Krüger II § 54, 3, 6). ἀμφιθαλής erklärt der Schol. ὁ ποιήσων ἄμφω ἡμᾶς ἀναθηλῆσαι, kaum denkbar. Von beiden Seiten umblüht" bezieht sich wohl auf den flammenden Blitz: -,,rings umflammt". Über das Partic. Aor. δαΐξας, welches die mit ἐπιβάλοι zusammenfallende Handlung des Augenblicks ausdrückt, vgl. Krüger I § 53,6,8, Koch 101 Anm. 1. Elektra zeigt schon bei Äschylos leidenschaftlich erregtes und thatkräftiges, Orestes ängstliches und zögerndes Wesen. Vgl. Einl. S. 24 f.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-208

⁸¹

Ein Unterpfand möge (durch Vernichtung der Mörder) dem Lande zu teil werden. Vgl. Eum. 676 . Xenoph. Kyr. VII 4, 3 πιστὰ δ' ἠξίου γενέσθαι.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-209

⁸²

⁸³

Γᾶ χθονίων τε τιμαί (dignitates inferorum, ebenso steht τιμαῖς für τοῖς ἐντίμοις, τοῖς ἄρχουσιν Soph. Αi. 670 τὰ δεινὰ καὶ τὰ καρτερώτατα τιμαῖς ὑπείκει): vgl. Pers. 631

χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί

, Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων, 643 Γᾶ τε καὶ ἄλλοι χθονίων ἁγεμόνες.

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-210

⁸⁴

νόμος κτέ., die Wiederholung des 311 Grundsatzes. ausgesprochenen

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-211

⁸⁵

χυμένας: zu Eum. 263 .

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-212

⁸⁶

βοᾷ: διὰ βοῆς ἐφέλκεται Schol. (,,ruft nach der Erinys"). λοιγός: θάνατος, ὄλεθρος Hesych. Wegen des Gedankens vgl. Eum. 935 f. , Eur. Hipp. 831 πρόσωθεν δέ ποθεν ἀνακομίζομαι τύχαν δαιμόνων αμπλακίαισι τῶν πάροιθέν τινος.

402-403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-213

⁸⁷

Die von den voraus Gemordeten her zum Untergang neuen Untergang bringt."

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-214

⁸⁸

⁸⁹

πόποι δᾶ (,,ach Gott) wie Ag. 1056 .

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-215

⁹⁰

⁹¹

ἀνειδωλοποιεῖ τὰς ἀράς. Schol. — τεθυμένων, ἐσφαγμένων.

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-216

⁹²

τὰ λοιπά: ἡμᾶς τοὺς ὑπολοίπους τῶν Ἀτρειδῶν Schol.

407-408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-217

⁹³

ἄτιμα δωμάτων ( ὄντα), des Hauses verwiesen, vgl. πάντων ἄτιμου 294.

409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-218

⁹⁴

Bei solcher (verzweiflungsvollen) Klage zittert mir das Herz und wenn ich deine Worte höre, werde ich mutlos; wenn ich dich aber in deiner Kraft sehe, kehrt mir die Zuversicht zurück und scheucht die schmerzlichen Gedanken in das Reich der Nicht- erfüllung." φίλον κέαρ, das Homerische φίλον ἦτορ.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

ORESTE Strofe scenica IV.

Current edition Experimental

Ὀρέστης πάτερ, τρόποισιν οὐ τυραννικοῖς θανών, αἰτουμένῳ 1 μοι δὸς κράτος τῶν σῶν δόμων. 480

Ἠλέκτρα κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε 2 σου χρείαν ἔχω, φυγεῖν μέγαν προσθεῖσαν Αἰγίσθῳ <φθόρον 3 >.

Ὀρέστης οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν κτιζοίατ᾽: εἰ δὲ μή, παρ᾽ εὐδείπνοις ἔσει ἄτιμος ἐμπύροισι 4 κνισωτοῖς χθονός. 485

Ἠλέκτρα κἀγὼ χοάς σοι τῆς ἐμῆς παγκληρίας οἴσω πατρῴων ἐκ δόμων γαμηλίους: πάντων δὲ πρῶτον τόνδε πρεσβεύσω τάφον.

Ὀρέστης ὦ Γαῖ᾽, ἄνες μοι πατέρ᾽ 5 ἐποπτεῦσαι μάχην.

Ἠλέκτρα ὦ 6 Περσέφασσα, δὸς δέ γ᾽ εὔμορφον κράτος. 490

Ὀρέστης μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα μέμνησο δ᾽ ἀμφίβληστρον ὡς ἐκαίνισας 7 —

Ὀρέστης πέδαις δ᾽ ἀχαλκεύτοις θηρευθείς, 8 πάτερ,—

Ἠλέκτρα αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν.

Ὀρέστης ἆρ᾽ ἐξεγείρει τοῖσδ᾽ ὀνείδεσιν, πάτερ; 495

Ἠλέκτρα ἆρ᾽ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα;

Ὀρέστης ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις, ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς 9 λαβεῖν, εἴπερ κρατηθείς γ᾽ ἀντινικῆσαι θέλεις.

Χορός οἶδ᾽, ὦ τέκνον, παρῆ 17 γάρ: ἔκ τ᾽ ὀνειράτων καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη χοὰς ἔπεμψε τάσδε δύσθεος γυνή. 525

Ὀρέστης ἦ καὶ πέπυσθε τοὔναρ, ὥστ᾽ ὀρθῶς φράσαι;

Χορός τεκεῖν δράκοντ᾽ ἔδοξεν, ὡς αὐτὴ λέγει.

Ὀρέστης καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος;

Χορός ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην.

Ὀρέστης τίνος 18 βορᾶς χρῄζοντα, νεογενὲς 19 δάκος; 530

Χορός αὐτὴ προσέσχε μαζὸν 20 ἐν τὠνείρατι. 21

Ὀρέστης καὶ πῶς ἄτρωτον οὖθαρ ἦν 22 ὑπὸ στύγους; 23

Χορός ὥστ᾽ ἐν γάλακτι θρόμβον αἵματος σπάσαι.

Ὀρέστης οὔτοι μάταιον ἀνδρὸς ὄψανον πέλει. 24

Χορός τερασκόπον δὴ 32 τῶνδέ σ᾽ αἱροῦμαι πέρι. γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις, τοὺς μέν 33 τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.

Ὀρέστης πάτερ, τρόποισιν οὐ τυραννικοῖς θανών, αἰτουμένῳ μοι δὸς κράτος τῶν σῶν δόμων. 480

Ἠλέκτρα κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε σου χρείαν ἔχω, φυγεῖν μέγαν προσθεῖσαν Αἰγίσθῳ φθόρον.

Ὀρέστης οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν κτιζοίατʼ· εἰ δὲ μή, παρʼ εὐδείπνοις ἔσῃ ἄτιμος ἐμπύροισι κνισωτοῖς χθονός. 485

Ἠλέκτρα κἀγὼ χοάς σοι τῆς ἐμῆς παγκληρίας οἴσω πατρῴων ἐκ δόμων γαμηλίους· πάντων δὲ πρῶτον τόνδε πρεσβεύσω τάφον.

Ὀρέστης ὦ Γαῖʼ, ἄνες μοι πατέρʼ ἐποπτεῦσαι μάχην.

Ἠλέκτρα ὦ Περσέφασσα, δὸς δʼ ἔτʼ εὔμορφον κράτος. 490

Ὀρέστης μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα μέμνησο δʼ ἀμφίβληστρον ὡς ἐκαίνισαν.

Ὀρέστης πέδαις δʼ ἀχαλκεύτοις ἐθηρεύθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν.

Ὀρέστης ἆρʼ ἐξεγείρῃ τοῖσδʼ ὀνείδεσιν, πάτερ; 495

Ἠλέκτρα ἆρʼ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα;

Ὀρέστης ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις, ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς λαβεῖν, εἴπερ κρατηθείς γʼ ἀντινικῆσαι θέλεις.

Χορός οἶδʼ, ὦ τέκνον, παρῆ γάρ· ἔκ τʼ ὀνειράτων καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη χοὰς ἔπεμψε τάσδε δύσθεος γυνή. 525

Ὀρέστης ἦ καὶ πέπυσθε τοὔναρ, ὥστʼ ὀρθῶς φράσαι;

Χορός τεκεῖν δράκοντʼ ἔδοξεν, ὡς αὐτὴ λέγει.

Ὀρέστης καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος;

Χορός ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην.

Ὀρέστης τίνος βορᾶς χρῄζοντα, νεογενὲς δάκος; 530

Χορός αὐτὴ προσέσχε μαζὸν ἐν τὠνείρατι.

Ὀρέστης καὶ πῶς ἄτρωτον οὖθαρ ἦν ὑπὸ στύγους;

Χορός ὥστʼ ἐν γάλακτι θρόμβον αἵματος σπάσαι.

Ὀρέστης οὔτοι μάταιον· ἀνδρὸς ὄψανον πέλει.

Χορός τερασκόπον δὴ τῶνδέ σʼ αἱροῦμαι πέρι. γένοιτο δʼ οὕτως. τἄλλα δʼ ἐξηγοῦ φίλοις, τοὺς μέν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν 400 αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

ΟΡ. 4

ΟΡ.

ΟΡ.

Orestes O father, who perished by a death unbefitting a king, grant in answer to my prayer the lordship over your halls! 480

Electra And I too, father, have a like request of you: to escape when I have wrought great destruction on Aegisthus.

Orestes Yes, for then the customary funeral feasts of men would be established in your honor. But otherwise, at the rich and savory banquet of burnt offerings made to the earth, you will be without a portion of honor. 485

Electra And I will likewise at my wedding offer libations to you out of the fullness of my inheritance from my father’s house, and before all else I will hold this tomb of yours in the highest honor.

Orestes O Earth, send up my father to watch my battle!

Electra O Persephone, grant us indeed a glorious victory! 490

Orestes Father, remember the bath where you were robbed of life.

Electra And remember how they devised a strange net to cast about you.

Orestes You were caught, my father, in fetters forged by no smith’s hand.

Electra And in a fabric shamefully devised.

Orestes Father, are you not roused by taunts such as these? 495

Electra Are you not raising that dearest head of yours?

Orestes Either send Justice to battle for those dear to you, or grant us in turn to get a similar grip 1 on them, if indeed after defeat you would in turn win victory.

Chorus In truth you have drawn out this plea of yours to your own content in showing honor to this unlamented tomb. As for the rest, since your heart is rightly set on action, put your fortune to the test and get to your work at once. 510

Chorus I know, my child, for I was there. It was because she was shaken by dreams and wandering terrors of the night that she sent these offerings, godless woman that she is. 525

Orestes And have you learned the nature of the dream so as to tell it properly?

Chorus She dreamed she gave birth to a serpent: that is her own account.

Orestes And where does the tale end, and what is its consummation?

Chorus She laid it to rest as if it were a child, in swaddling clothes.

Orestes What food did it crave, the newborn viper? 530

Chorus In her dream she offered it her own breast.

Orestes Surely her nipple was not unwounded by the loathsome beast?

Chorus No: it drew in clotted blood with the milk.

Orestes Truly it is not without meaning: the vision signifies a man!

ORESTE
Strofe scenica IV.

Ὀρέστης

πάτερ, τρόποισιν οὐ τυραννικοῖς θανών,

αἰτουμένῳ¹ μοι δὸς κράτος τῶν σῶν δόμων.
480

Ἠλέκτρα

κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε² σου χρείαν ἔχω,

φυγεῖν μέγαν προσθεῖσαν Αἰγίσθῳ <φθόρον³ >.

Ὀρέστης

οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν

κτιζοίατ᾽: εἰ δὲ μή, παρ᾽ εὐδείπνοις ἔσει

ἄτιμος ἐμπύροισι⁴ κνισωτοῖς χθονός.
485

Ἠλέκτρα

κἀγὼ χοάς σοι τῆς ἐμῆς παγκληρίας

οἴσω πατρῴων ἐκ δόμων γαμηλίους:

πάντων δὲ πρῶτον τόνδε πρεσβεύσω τάφον.

Ὀρέστης

ὦ Γαῖ᾽, ἄνες μοι πατέρ᾽⁵ ἐποπτεῦσαι μάχην.

Ἠλέκτρα

ὦ⁶ Περσέφασσα, δὸς δέ γ᾽ εὔμορφον κράτος.
490

Ὀρέστης

μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα

μέμνησο δ᾽ ἀμφίβληστρον ὡς ἐκαίνισας⁷—

Ὀρέστης

πέδαις δ᾽ ἀχαλκεύτοις θηρευθείς,⁸ πάτερ,—

Ἠλέκτρα

αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν.

Ὀρέστης

ἆρ᾽ ἐξεγείρει τοῖσδ᾽ ὀνείδεσιν, πάτερ;
495

Ἠλέκτρα

ἆρ᾽ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα;

Ὀρέστης

ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις,

ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς⁹ λαβεῖν,

εἴπερ κρατηθείς γ᾽ ἀντινικῆσαι θέλεις.

Χορός

οἶδ᾽, ὦ τέκνον, παρῆ¹⁷ γάρ: ἔκ τ᾽ ὀνειράτων

καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη

χοὰς ἔπεμψε τάσδε δύσθεος γυνή.
525

Ὀρέστης

ἦ καὶ πέπυσθε τοὔναρ, ὥστ᾽ ὀρθῶς φράσαι;

Χορός

τεκεῖν δράκοντ᾽ ἔδοξεν, ὡς αὐτὴ λέγει.

Ὀρέστης

καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος;

Χορός

ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην.

Ὀρέστης

τίνος¹⁸ βορᾶς χρῄζοντα, νεογενὲς¹⁹ δάκος;
530

Χορός

αὐτὴ προσέσχε μαζὸν²⁰ ἐν τὠνείρατι.²¹

Ὀρέστης

καὶ πῶς ἄτρωτον οὖθαρ ἦν²² ὑπὸ στύγους;²³

Χορός

ὥστ᾽ ἐν γάλακτι θρόμβον αἵματος σπάσαι.

Ὀρέστης

οὔτοι μάταιον ἀνδρὸς ὄψανον πέλει.²⁴

Χορός

τερασκόπον δὴ³² τῶνδέ σ᾽ αἱροῦμαι πέρι.

γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις,

τοὺς μέν³³ τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.

Ὀρέστης

πάτερ, τρόποισιν οὐ τυραννικοῖς θανών,

αἰτουμένῳ μοι δὸς κράτος τῶν σῶν δόμων.
480

Ἠλέκτρα

κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε σου χρείαν ἔχω,

φυγεῖν μέγαν προσθεῖσαν Αἰγίσθῳ φθόρον.

Ὀρέστης

οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν

κτιζοίατʼ· εἰ δὲ μή, παρʼ εὐδείπνοις ἔσῃ

ἄτιμος ἐμπύροισι κνισωτοῖς χθονός.
485

Ἠλέκτρα

κἀγὼ χοάς σοι τῆς ἐμῆς παγκληρίας

οἴσω πατρῴων ἐκ δόμων γαμηλίους·

πάντων δὲ πρῶτον τόνδε πρεσβεύσω τάφον.

Ὀρέστης

ὦ Γαῖʼ, ἄνες μοι πατέρʼ ἐποπτεῦσαι μάχην.

Ἠλέκτρα

ὦ Περσέφασσα, δὸς δʼ ἔτʼ εὔμορφον κράτος.
490

Ὀρέστης

μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα

μέμνησο δʼ ἀμφίβληστρον ὡς ἐκαίνισαν.

Ὀρέστης

πέδαις δʼ ἀχαλκεύτοις ἐθηρεύθης, πάτερ.

Ἠλέκτρα

αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν.

Ὀρέστης

ἆρʼ ἐξεγείρῃ τοῖσδʼ ὀνείδεσιν, πάτερ;
495

Ἠλέκτρα

ἆρʼ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα;

Ὀρέστης

ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις,

ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς λαβεῖν,

εἴπερ κρατηθείς γʼ ἀντινικῆσαι θέλεις.

Χορός

οἶδʼ, ὦ τέκνον, παρῆ γάρ· ἔκ τʼ ὀνειράτων

καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη

χοὰς ἔπεμψε τάσδε δύσθεος γυνή.
525

Ὀρέστης

ἦ καὶ πέπυσθε τοὔναρ, ὥστʼ ὀρθῶς φράσαι;

Χορός

τεκεῖν δράκοντʼ ἔδοξεν, ὡς αὐτὴ λέγει.

Ὀρέστης

καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος;

Χορός

ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην.

Ὀρέστης

τίνος βορᾶς χρῄζοντα, νεογενὲς δάκος;
530

Χορός

αὐτὴ προσέσχε μαζὸν ἐν τὠνείρατι.

Ὀρέστης

καὶ πῶς ἄτρωτον οὖθαρ ἦν ὑπὸ στύγους;

Χορός

ὥστʼ ἐν γάλακτι θρόμβον αἵματος σπάσαι.

Ὀρέστης

οὔτοι μάταιον· ἀνδρὸς ὄψανον πέλει.

Χορός

τερασκόπον δὴ τῶνδέ σʼ αἱροῦμαι πέρι.

γένοιτο δʼ οὕτως. τἄλλα δʼ ἐξηγοῦ φίλοις,

τοὺς μέν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.

ΟΡ.

4

Orestes

O father, who perished by a death unbefitting a king,

grant in answer to my prayer the lordship over your halls!
480

Electra

And I too, father, have a like request of you: to escape when I have wrought great destruction on Aegisthus.

Orestes

Yes, for then the customary funeral feasts of men would be established in your honor. But otherwise, at the rich and savory banquet

of burnt offerings made to the earth, you will be without a portion of honor.
485

Electra

And I will likewise at my wedding offer libations to you out of the fullness of my inheritance from my father’s house, and before all else I will hold this tomb of yours in the highest honor.

Orestes

O Earth, send up my father to watch my battle!

Electra

O Persephone, grant us indeed a glorious victory!
490

Orestes

Father, remember the bath where you were robbed of life.

Electra

And remember how they devised a strange net to cast about you.

Orestes

You were caught, my father, in fetters forged by no smith’s hand.

Electra

And in a fabric shamefully devised.

Orestes

Father, are you not roused by taunts such as these?
495

Electra

Are you not raising that dearest head of yours?

Orestes

Either send Justice to battle for those dear to you, or grant us in turn to get a similar grip¹ on them, if indeed after defeat you would in turn win victory.

Chorus

In truth you have drawn out this plea of yours to your own content in showing honor to this unlamented tomb. As for the rest, since your heart is rightly set on action, put your fortune to the test and get to your work at once.
510

Chorus

I know, my child, for I was there. It was because she was shaken by dreams and wandering terrors of the night

that she sent these offerings, godless woman that she is.
525

Orestes

And have you learned the nature of the dream so as to tell it properly?

Chorus

She dreamed she gave birth to a serpent: that is her own account.

Orestes

And where does the tale end, and what is its consummation?

Chorus

She laid it to rest as if it were a child, in swaddling clothes.

Orestes

What food did it crave, the newborn viper?
530

Chorus

In her dream she offered it her own breast.

Orestes

Surely her nipple was not unwounded by the loathsome beast?

Chorus

No: it drew in clotted blood with the milk.

Orestes

Truly it is not without meaning: the vision signifies a man!

Chorus

Then from out of her sleep she raised a shriek and awoke appalled, and many lamps that had been blinded in the darkness flared up in the house to cheer our mistress. Then she sent these libations for the dead in the hope that they might be an effective cure for her distress.
535

Chorus

I choose your reading of this portent. Let it be so. As for the rest, give your friends their parts. Tell some what to do, others what to leave undone.

There is a law that, for each drop of blood

Shed on the earth, demands that blood be ſhed;
465

For from the ſlain Erinnys calls for ſlaughter,

On ruin heaping ruin.

Orestes.

405

Nay, the law is sternly set—
470

Blood-drops shed upon the ground

Plead for other bloodshed yet;

Loud the call of death doth sound,

Calling guilt of olden time,

A Fury, crowning crime with crime.
475

Wohl ist ein Gesek, daß Tropfen des Bluts,

Das die Erde getränkt, Blut fordern um Blut.

Denn der Mord ruft laut die Erinnys herbei,

Die anderen Fluch zu dem Fluche gebiert,
405

Der dem früheren Mord sich gesellte.

Sechste Strophe.