Aeschylus, Libation Bearers, Edmund Doidge Anderson Morshead (Translator), 819

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Then, then will we unbind,
915

Fling free on wafting wind

Of joy, the woman's voice that waileth now

In piercing accents for a chief laid low;

And this our song shall be—

Hail to the commonwealth restored!
920

Hail to the freedom won to me!

All hail! for doom hath passed from him, my well-loved lord!

Libation Bearers. Aeschylus. Edmund Doidge Anderson Morshead (Translator). . .

Current edition Experimental

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) (English) (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 838-934 focus

Αιγισθος

ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος:

νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς

ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,¹
840

μόρον δ᾽ Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις

γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς² φόνῳ

τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.³

πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;

ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845

πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;

τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω⁴ παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν⁵ αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.⁶
850

Αἴγισθος

ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,

εἴτ᾽ αὐτὸς ἦν⁷ θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,

εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.

οὔτοι φρέν᾽ ἂν⁸ κλέψειεν ὠμματωμένην.

855

Χορός

Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855

τάδ᾽ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσ᾽,⁹

ὑπὸ δ᾽ εὐνοίας

πῶς ἴσον εἰποῦσ᾽ ἀνύσωμαι;

νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι

πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860

ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων

οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,

ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ

δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους

πατέρων θ᾽ ἕξει¹⁰ μέγαν ὄλβον.
865

τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος

δισσοῖς μέλλει θεῖος¹¹ Ὀρέστης

ἅψειν. εἴη δ᾽ ἐπὶ νίκῃ.

869

Αἴγισθος

ἐή, ὀτοτοτοῖ.

Χορός

ἔα ἔα μάλα:
870

πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;

ἀποσταθῶμεν¹² πράγματος τελουμένου,

ὅπως δοκῶμεν τῶνδ᾽ ἀναίτιαι κακῶν

εἶναι: μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.

875

Οἰκέτης

οἴμοι, πανοίμοι¹³ δεσπότου πεπληγμένου:¹⁴
875

οἴμοι μάλ᾽ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.

Αἴγισθος οὐκέτ᾽ ἔστιν. ἀλλ᾽ ἀνοίξατε

ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας

μοχλοῖς χαλᾶτε: καὶ μάλ᾽ ἡβῶντος δὲ δεῖ,

οὐχ ὥστ᾽¹⁵ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ:¹⁶ τί γάρ;
880

ἰοὺ ἰού.

κωφοῖς ἀυτῶ και καθεύδουσιν μάτην

ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;

ἔοικε νῦν αὖ τῆσδ᾽¹⁷ ἐπιξήνου¹⁸ πέλας
αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην¹⁹ πεπληγμένος.

Κλυταιμνήστρα

τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γώ.²⁰ ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.

δόλοις ὀλούμεθ᾽, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.

δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος:

εἰδῶμεν εἰ²¹ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα:
890

ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδ᾽ ἀφικόμην κακοῦ.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι,²² τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ²³ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

900

Πυλαδης

ποῦ δὴ²⁴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽²⁵ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Ὀρέστης

κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.

ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.

καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσον᾽²⁶ ἡγήσω πατρός:
905

τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδ᾽, ἐπεὶ φιλεῖς

τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δ᾽ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν²⁷ δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν²⁸ μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζει²⁹ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰσχρῶς³⁰ ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι³¹ τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

ἀλλ᾽³² εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει³³ μόρον.³⁴³⁵

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες³⁶ ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

Χορός

στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.

ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε

τλήμων Ὀρέστης, τοῦθ᾽ ὅμως αἱρούμεθα,

ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.

935

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 838-934 focus

Αἴγισθος

ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλʼ ὑπάγγελος·

νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς

ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
840

μόρον δʼ Ὀρέστου. καὶ τόδʼ ἀμφέρειν δόμοις

γένοιτʼ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνῳ

τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.

πῶς ταῦτʼ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;

ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845

πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;

τί τῶνδʼ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850

Αἴγισθος

ἰδεῖν ἐλέγξαι τʼ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,

εἴτʼ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,

εἴτʼ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.

οὔτοι φρένʼ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.

855

Χορός

Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855

τάδʼ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσʼ,

ὑπὸ δʼ εὐνοίας

πῶς ἴσον εἰποῦσʼ ἀνύσωμαι;

νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι

πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860

ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων

οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,

ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπʼ ἐλευθερίᾳ

δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους

πατέρων θʼ ἕξει μέγαν ὄλβον.
865

τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος

δισσοῖς μέλλει θεῖος Ὀρέστης

ἅψειν. εἴη δʼ ἐπὶ νίκῃ.

869

Αἴγισθος

ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.

Χορός

ἔα ἔα μάλα·
870

πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;

ἀποσταθῶμεν πράγματος τελουμένου,

ὅπως δοκῶμεν τῶνδʼ ἀναίτιαι κακῶν

εἶναι· μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.

875

Οἰκέτης

οἴμοι, πανοίμοι δεσπότου πεπληγμένου·
875

οἴμοι μάλʼ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.

Αἴγισθος οὐκέτʼ ἔστιν. ἀλλʼ ἀνοίξατε

ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας

μοχλοῖς χαλᾶτε· καὶ μάλʼ ἡβῶντος δὲ δεῖ,

οὐχ ὡς δʼ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ· τί γάρ;
880

ἰοὺ ἰού.

κωφοῖς ἀυτῶ καὶ καθεύδουσιν μάτην

ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;

ἔοικε νῦν αὐτῆς ἐπὶ ξυροῦ πέλας

αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην πεπληγμένος.

Κλυταιμνήστρα

τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ. ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.

δόλοις ὀλούμεθʼ, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.

δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος·

εἰδῶμεν εἰ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα·
890

ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδʼ ἀφικόμην κακοῦ.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

900

Πυλάδης

ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Ὀρέστης

κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.

ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.

καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσονʼ ἡγήσω πατρός·
905

τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδʼ, ἐπεὶ φιλεῖς

τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δʼ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

Χορός

στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.

ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε

τλήμων Ὀρέστης, τοῦθʼ ὅμως αἱρούμεθα,

ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 819 focus

καὶ τότ᾽ ἤδη πλοῦτον

δωμάτων λυτήριον,

820

θῆλυν οὐριοστάταν

ὁμοῦ κρεκτὸν γοητῶν νόμον μεθήσομεν

πόλει· τὰ δ᾽ εὖ

ἐμὸν ἐμὸν κέρδος ἀέξεται τόδε·

825

ἅτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 819 focus

καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον ¹

δωμάτων λυτήριον

θῆλυν οὐριοστάταν,

ἅμα δὲ κρεκτὸν γοερὸν νόμον

θήσομεν πόλει· τάδ᾽ εὖ
810

ἔχοντ᾽, ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ᾽, ἄ-

τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.

ἀντ. δ'.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 819 focus

καί νιν ἐλευθερίας

λαμπρὸν ἰδεῖν φῶς φιλίοις

ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας).

† Καὶ τότε δὴ πλοῦτον †

δωμάτων λυτήριον
820

θῆλυν οὐριοστάταν

† ὁμοῦ κρεκτὸν γοήτων † νόμον

μεθήσομεν πόλει· τάδ' εὖ·

ἐμὸν ἐμὸν κέρδος αὔξεται ἀέξ- τόδ', ἄ- τόδε | ἅτα ¹

τα δ' ἀποστατεῖ φίλων.
825

ΧΟΗΦΟΡΟΙ

[ΧΟ.]

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 819 focus

καὶ τότ᾽ ἤδη πλοῦτον

815

δωμάτων λυτήριον

θῆλον οὐριοστάταν

ὁμοῦ κρεκτὸν γού-

των νόμον μεθήσομεν·

πόλει τάδ' εὖ,

820

ἐμὸν ἐμὸν κέρδος αὔξεται τόδ',

ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ.

¹²³⁴⁵⁶⁷

θέλων θέλεν Μ, superscr., ut vid., m. πολλὰ . . κρυπτά delebat olim Hermann. φανεῖ (εi in litura scr. m) Μ. λέγων λεγω· Ο Mueller. fort. νύκτα τ᾽ ὀμμάτων. Post 814 iterat 802-807 ut ephymnium GCW Schneider. τότ᾽ ἤδη πλοῦτον τότ᾽ ἤδη Blomfield τότε δὴ Μ. πλοῦτον ex πολὺν et κλυτον coaluisse videtur. δωμάτων δειμάτων HL Ahrens. ὁμοῦ ὁμοῦ (literae δμο in litura) M, οὐδὲ Blomfield. γιατὰν Hermann. νόμον ex νόμων factum Μ. πόλει πλεῖ Kirchhoff. ἐμὸν ἐμὸν ἁμὸν ἁμὸν Kirchhoff. ἀέξεται ex αὔξεται, ut videtur, factum Μ. τόδε | ἄτη (α' super η scr. m) Μ. ἀποστάτεὶ Μ, ἀποστατεί m.

τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 819 focus

καὶ τότ᾽ ἤδη κλυτὸν

δωμάτων λυτήριον
820

θῆλυν οὐριοστάταν

[– υ]κρεκτον γοήτων νόμον

μεθήσομεν. πλεῖ τάδ᾽ εὖ·

ἐμὸν ἐμὸν κέρδος αὔξεται τόδ᾽, ἄ-

τὰ δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.
825

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 819 focus

καὶ τότ᾽ ἤδη †πλοῦτον

δειμάτων λυτήριον,

820

θῆλυν οὐριοστάταν ὁ-

μοῦ (δὲ) κρεκτὸν γοήτων νόμον μεθ-

ήσομεν· „πόλει τάδ᾽ εὐ,

ἐμὸν ἐμὸν κέρδος αὔξεται τόδ᾽, ἄ-

τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.“

825

Translations (8)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 838-931 focus

Enter Aegisthus

Aegisthus

I have come not unasked but summoned by a messenger. I heard startling news told by some strangers who have arrived, tidings far from welcome:

—that Orestes is dead. To lay this too upon our house would be a fearful burden when it is still festering and galled by the wound inflicted by an earlier murder. How can I believe this tale is the living truth? Or is it merely a panic-stricken report spread by women
840

which leaps up to die away in nothingness? What can you tell me of this to make it plain to my mind?
845

Chorus

We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report

is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself.
850

Aegisthus

I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open. Exit

855

Chorus

O Zeus, O Zeus, what should I say? Where shall I begin this prayer of mine, this appeal to the gods? How in my loyal zeal can I succeed in finding words to match need? Now is the moment when the blood-stained edges of the blades that lay men low
855

are utterly forever to destroy the house of Agamemnon. Or else, kindling a flaming light in the cause of freedom, Orestes will win both the rule over his realm and the rich possessions of his fathers.
860

Our gallant Orestes, with no one to assist him, is now to meet with two in such a contest. And may it be to triumph!
865

869 A shriek is heard from within

Aegisthus

within Oh! Oh! O woe!

Chorus

Ah! Ah! Alas! What is happening? What is being accomplished for our house? Let us stand apart while the matter is still unsettled so that we may be considered blameless in these ills. For the issue of the fighting has now been decided. The Chorus withdraws to the side of the scene; then a servant of Aegisthus rushes in
870

875

Servant

O woe, oh utter woe! My master is slain! O woe! I cry yet again, for the third time. Aegisthus is no more! Come, with all speed! Unbar and open the women’s door! And a strong arm indeed is needed, but not to help him who is already slain: what good is there in that?
875

Help! Help! Am I shouting to the deaf and fruitlessly wasting my voice on people who are asleep? Where has Clytaemestra gone? What is she doing? Her own neck, near the razor’s edge, is now ready to fall beneath the stroke.
880

Clytaemestra hurries in unattended

Clytaemestra

What is this? What cry for help are you raising in our house?
885

Servant

I tell you the dead are killing the living.¹

Clytaemestra

Ah! Indeed I grasp the meaning of the riddle. We are to perish by treachery, just as we committed murder. Someone give me a battle-axe, and quickly! Let us know if we are victors or vanquished:

for I have even come to this in this wretched business. Exit Servant. The door is opened and the corpse of Aegisthus is discovered. Nearby stands Orestes, and at a distance Pylades
890

Orestes

It is you I seek. He over there has had enough.

Clytaemestra

Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!

Orestes

You love this man? Then you will lie in the same grave,

and you will never abandon him in death.
895

Clytaemestra

Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.

Orestes

Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?

900

Pylades

What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at Pytho , and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods.
900

Orestes

I judge you victor: you advise me well. To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father.

Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love.
905

Clytaemestra

It was I who nourished you, and with you I would grow old.

Orestes

What! Murder my father and then make your home with me?

Clytaemestra

Fate, my child, must share the blame for this.
910

Orestes

And fate now brings this destiny to pass.

Clytaemestra

Have you no regard for a parent’s curse, my son?

Orestes

You brought me to birth and yet you cast me out to misery.

Clytaemestra

No, surely I did not cast you out in sending you to the house of an ally.

Orestes

I was sold in disgrace, though I was born of a free father.
915

Clytaemestra

Then where is the price I got for you?

Orestes

I am ashamed to reproach you with that outright.

Clytaemestra

But do not fail to proclaim the follies of that father of yours as well.

Orestes

Do not accuse him who suffered while you sat idle at home.

Clytaemestra

It is a grief for women to be deprived of a husband, my child.
920

Orestes

Yes, but it is the husband’s toil that supports them while they sit at home.

Clytaemestra

You seem resolved, my child, to kill your mother.

Orestes

You will kill yourself, not I.

Clytaemestra

Take care: beware the hounds of wrath that avenge a mother.

Orestes

And how shall I escape my father’s if I leave this undone?
925

Clytaemestra

I see that though living I mourn in vain before a tomb.²

Orestes

Yes, for my father’s fate has marked out this destiny for you.

Clytaemestra

Oh no! I myself bore and nourished this serpent!

Orestes

Yes, the terror from your dream was indeed a prophet. You killed him whom you should not; so suffer what should not be.

He forces Clytaemestra within; Pylades follows
930

Chorus

Truly I grieve even for these in their twofold downfall. Yet since long-suffering Orestes has reached the peak of many deeds of blood, we would rather have it so, that the eye of the house should not be utterly lost.

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 819 focus

And then at length will we pour forth a loud song to celebrate the deliverance of the palace ; such as may suit a woman's tongue, auspiciously raised, and withal the lyre-struck strain of mourners: for the city this is well; my gain too, mine is enhanced, and evil withdraws from my friends.

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 819 focus

et voir de ses yeux fidèles

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 819 focus

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 819 focus

E allora, un canto unanime

di femminili gemiti,

che la magion purifichi,

che spiri lieti auspici,

720

intoneremo. Il bene

vedrai sopra Argo accrescersi

e su me: dagli amici

lungi staran le pene.

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 819 focus

Et tunc Plutum ædium redemptorem

Mulierem feliciſsimam

Simul reſonantium luctuum

Legem dimittemus

760

Vrbi hæc uerò bene.

"Meum meum lucrum augebit hoc.

"Detrimentum abſtinebit ab amicis.

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 819 focus

Und wir Weiber heben dann

laut Geschrei,

kreischen, dafs die Schrecken weichen,

summen kräft'ge Zauberweisen.

'Heil für Argos,

825 uns zu gut ist's, uns zu gut,

und von unsern Streitern bleibt

fern der Fluch.'

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 819 focus

Reicher Opfer Fülle bringen wir

Frauen dann am Tag des Heils,

Die das Haus entsündige,
815

Und Gesang tönt zugleich, bange trauernd,

Durch die Stadt. Gelang die That,

Dann blüht auch mir reiches Glück's Herrlichkeit,

Und vom Hause weicht der Fluch.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

915. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-594

τόνδε σοὐρίζει μόρον: Libri τόνδε σ' ὁρίζει μόρον, nisi quod μόνον est in Rob. Elmsleii ad Med. p. SS. emendatio est vorde oovoice μógov, i. e. ooi ὁρίζει.

915

916. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-595

οἴ 'γώ: oy Canterus. Libri ut v. 875. 881.

916

917. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-596

ἦ κάρτα μάντις: M. G. Rob. Turn. vitium Ald. In libris recte hic versus Oresti tribuitur, lineola praefixa in M. Male autem proximum versum zaves- náde Clytaemuestrae libri tribuunt. Eum Oresti recte reddidit Stanleius: sed idem priorem versum zάora Clytemnestrae orationi adiunxit, quo facto neque nexus sententiarum aptus est, et aequabilitas colloquii turbatur. Neque vero Wellauero assentiendum est, qui inter hos duos versus 917. et 918. unum versum, qui Clytaemnestrae fuerit, excidisse putat. Immo duos Orestes habet versus, ut in fine colloquii.

917

918. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-597

ἔκανες ὃν οὐ χρῆν: závesy öv M. Rob. In M. inter z et a aliquid, fortasse T, erasum, ν' ἀνὲς γ᾿ ὃν G. κἂν ἐς γ' ὃν Αld. κἂν ἐς γ᾿ ὃν Turn. Heathii rudis emendatio, zarés 7' ör, recepta est a Porsono, Schützio, Blomfieldio. Participio zaróv non utuntur tragici praeter metri necessitatem. Quare non potest probari Pauwii. κανοῦσ᾽ ὃν οὐ χρῆν. Recepi quod in praef. ad Eur. Bacchas p. XX. proposui, ἔκανες ὃν οὐ χρῆν.

918

919. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-598

στένω μὲν ... τῶνδε: Linea praefixa in M. Oresti hi quattuor versus tribuuntur in G. Ald. Rob. Chori nomen adscripsit Turnebus. στένω μὲν Μ. G. Ald. Rob. Vulgo ex Turn. coniectura στένωμεν. Deinde τῶνδε M. Rob. Turn. τόνδε G. Ald.

919

920. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-599

ἐπήκρισεν: ἐπήκρισεν Μ. G. Ald. Rob. v omisit Turn. Scholiastes hoc verbum recte interpretatur ἐπ' ἄκρον ἦλθε. Paullo aliter Hesychius, ἐπήκρισεν, ἐπ' ἄκρον ἤγαγε, τέλος ἐπέθηκεν. Quae, nescius ad Aeschylum pertinere, repetiit Eustathius p. 1636, 47. ἀκρίζειν, τὸ τὰ ἄκρα ἐπιπορεύεσθαι. ὃ καὶ ἐξακρίζειν Ευριπίδης φησίν (Or. v. 275.). ἕτερος δέ τις ἐπήκρισε φησὶν ἀντὶ τοῦ ἐπ᾿ ἄκρον ἤγαγε καὶ τέλος ἐπέθηκεν.

920

921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-600

αἱρούμεθα: Libri αἱρούμεθα. Vera videtur Musgravii emendatio, αιτούμεθα.

921

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

837-934. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-443

drittes Epeisodion: Vollzug der Rache. Ägisthos tritt rechts auf (ohne Gefolge).

916. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-492

τοῦτο: er meint die Heirat des Agisthos.

917. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-493

μὴ αἰσχύνου) ἀλλ᾽ ( μάλλ wie Aristoph. Vö. 109, Frö. 103; bei den Tragikern sonst nicht. „Du brauchst dich nicht zu scheuen; du mufst aber ebenso auch von den Verirrungen deines Vaters sprechen." μάτας (Verirrungen): Schol. ὅτι Κασάνδραν ἐπέγημεν. Aber vgl. auch Ag. 1440

Χρυσηΐδων μείλιγμα τῶν ὑπ᾽ Ἰλίου

918. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-494

⁴

D. h. der Mann, der draufsen lange Jahre kämpft und Strapazen erduldet, ist anders zu beurteilen. als die zu Hause sitzende Frau. Eur. Med. 248 λέγουσι δ᾽ ἡμᾶς ὡς ἀκίνδυνον βίον ζῶμεν κατ' οἴκους, οἱ δὲ μάρνανται δορί.

919. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-495

⁵

Ag. 852 f.

920. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-496

⁶

Vgl. Hes. Theog. 594 f., wo die Frauen mit den Drohnen im Bienenstocke verglichen werden.

921-922. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-497

⁷

Eur. Οr. 825 θανάτου γὰρ ἀμφὶ φόβῳ Τυνδαρὶς ἰάχησε τά λαινα· τέκνον, οὐ τολμᾷς ὅσια κτείνων σὰν ματέρα. Die Schande eines μητραλοίας weist Orestes zurück.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων ἔσω 4 παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος ὡς αὐτὸν 5 αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα. 6 850

Αἴγισθος ἐή, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις; 885

Οἰκέτης τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε. 895

Κλυταιμνήστρα ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι, 22 τέκνον, μαστόν, πρὸς ᾧ 23 σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν; 900

Πυλαδης ποῦ δὴ 24 τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα 900 τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽ 25 εὐορκώματα; ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν 27 δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία. 910

Ὀρέστης καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν 28 μόρον.

Κλυταιμνήστρα οὐδὲν σεβίζει 29 γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης αἰσχρῶς 30 ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός. 915

Κλυταιμνήστρα ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης αἰσχύνομαί σοι 31 τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα ἀλλ᾽ 32 εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον. 920

Ὀρέστης τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε; 925

Κλυταιμνήστρα ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει 33 μόρον. 34 35

Κλυταιμνήστρα οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος. ἔκανες 36 ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε. 930

Χορός ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα. 850

Αἴγισθος ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις; 885

Οἰκέτης τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε. 895

Κλυταιμνήστρα ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον, μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

Πυλάδης ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα 900 τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα; ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία. 910

Ὀρέστης καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.

Κλυταιμνήστρα οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός. 915

Κλυταιμνήστρα ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον. 920

Ὀρέστης τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε; 925

Κλυταιμνήστρα ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.

Κλυταιμνήστρα οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος. ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε. 930

[ΧΟ.]

Chorus We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself. 850

Aegisthus I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open. Exit

Aegisthus within Oh! Oh! O woe!

Clytaemestra What is this? What cry for help are you raising in our house? 885

Servant I tell you the dead are killing the living. 1

Orestes It is you I seek. He over there has had enough.

Clytaemestra Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!

Orestes You love this man? Then you will lie in the same grave, and you will never abandon him in death. 895

Clytaemestra Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.

Orestes Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?

Pylades What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at Pytho , and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods. 900

Orestes I judge you victor: you advise me well. To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father. Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love. 905

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω⁴ παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν⁵ αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.⁶
850

Αἴγισθος

ἐή, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα

τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι,²² τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ²³ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

900

Πυλαδης

ποῦ δὴ²⁴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽²⁵ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν²⁷ δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν²⁸ μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζει²⁹ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰσχρῶς³⁰ ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι³¹ τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

ἀλλ᾽³² εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει³³ μόρον.³⁴³⁵

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες³⁶ ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850

Αἴγισθος

ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα

τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

Πυλάδης

ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

Chorus

We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report

is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself.
850

Aegisthus

I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open. Exit

Aegisthus

within Oh! Oh! O woe!

Clytaemestra

What is this? What cry for help are you raising in our house?
885

Servant

I tell you the dead are killing the living.¹

Orestes

It is you I seek. He over there has had enough.

Clytaemestra

Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!

Orestes

You love this man? Then you will lie in the same grave,

and you will never abandon him in death.
895

Clytaemestra

Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.

Orestes

Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?

Pylades

What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at Pytho , and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods.
900

Orestes

I judge you victor: you advise me well. To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father.

Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love.
905

Clytaemestra

It was I who nourished you, and with you I would grow old.

Orestes

What! Murder my father and then make your home with me?

Clytaemestra

Fate, my child, must share the blame for this.
910

Orestes

And fate now brings this destiny to pass.