Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Woe's me! how are we utterly ruined. O insuperable curse of this family, how dost thou level at many things that are well placed out of thy way, overcoming them with thy bow, that carries true to the mark even from afar. Thou strippest me thoroughly wretched of my friends. And now Orestes,—for he used to be lucky in his throws, removing his foot from out the slough of destruction,-but now—the hope which was to be medicinal against the goodly revelry in this house, he writes down as present .

ORESTES

I could indeed have wished to have become known, and to have been welcomed as a guest by hosts thus opulent through the means of gladsome tidings; for what more kindly feeling is there than that which is entertained by a guest towards hosts? But to my mind it was an act of impiety not to fulfil such an obligation as this to friends, having pledged ray word, and been hospitably welcomed.

CLYTEMNESTRA

Be sure thou shalt not meet with unworthy treatment, and not the less shouldest thou be friendly to the household; For some one else would have come all the same to bring us these tidings. But it is the fit time for strangers that spend the whole day in long travel, to obtain the things that are suitable under their circumstances. Conduct him into the hospitable male apartments of the palace, and these his attendants and fellow-travellers, and there let them enjoy treatment such as beseems the house. And I bid thee do this as liable to be called to account. And we will both communicate these things to the heads of the family, and not lacking friends, will deliberate concerning this misfortune.

[CLYTEMNESTRA enters the palace.]

CHORUS

Libation Bearers. Aeschylus. Theodore Alois Buckley (Translator). London. 1849.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Volunteer.

Current edition Experimental

The Libation Bearers (OCR draft) (English) (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 652-782 focus

Ὀρέστης

παῖ παῖ, θύρας ἄκουσον ἑρκείας κτύπον.

τίς ἔνδον, ὦ παῖ, παῖ, μάλ᾽ αὖθις, ἐν δόμοις;

τρίτον τόδ᾽ ἐκπέραμα δωμάτων καλῶ,
655

εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστὶν Αἰγίσθου διαί.¹

Οἰκέτης

εἶεν, ἀκούω: ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;

Ὀρέστης

ἄγγελλε τοῖσι κυρίοισι δωμάτων,

πρὸς οὕσπερ ἥκω καὶ φέρω καινοὺς λόγους.

τάχυνε δ᾽, ὡς καὶ νυκτὸς ἅρμ᾽ ἐπείγεται
660

σκοτεινόν, ὥρα² δ᾽ ἐμπόρους καθιέναι

ἄγκυραν ἐν δόμοισι πανδόκοις ξένων.

ἐξελθέτω τις δωμάτων τελεσφόρος

γυνὴ τόπαρχος,³ ἄνδρα δ᾽⁴ εὐπρεπέστερον:

αἰδὼς γὰρ ἐν λεχθεῖσιν οὐκ ἐπαργέμους
665

λόγους τίθησιν: εἶπε θαρσήσας ἀνὴρ

πρὸς ἄνδρα κἀσήμηνεν ἐμφανὲς τέκμαρ.

Κλυταιμηστρα

ξένοι, λέγοιτ᾽ ἂν εἴ τι δεῖ: πάρεστι γὰρ

ὁποῖάπερ δόμοισι τοῖσδ᾽ ἐπεικότα,

καὶ θερμὰ λουτρὰ καὶ πόνων θελκτήριος⁵
670

στρωμνή, δικαίων τ᾽ ὀμμάτων παρουσία.

εἰ δ᾽ ἄλλο πρᾶξαι δεῖ τι βουλιώτερον,

ἀνδρῶν τόδ᾽ ἐστὶν ἔργον, οἷς κοινώσομεν.

Ὀρέστης

ξένος μέν εἰμι Δαυλιεὺς ἐκ Φωκέων:

στείχοντα δ᾽ αὐτόφορτον οἰκείᾳ σαγῇ⁶
675

εἰς Ἄργος, ὥσπερ δεῦρ᾽ ἀπεζύγην πόδα,⁷

ἀγνὼς πρὸς ἀγνῶτ᾽ εἶπε συμβαλὼν ἀνήρ,

ἐξιστορήσας καὶ σαφηνίσας ὁδόν,

Στροφίος ὁ Φωκεύς: πεύθομαι γὰρ ἐν λόγῳ:

“ἐπείπερ ἄλλως, ὦ ξέν᾽, εἰς Ἄργος κίεις,
680

πρὸς τοὺς τεκόντας πανδίκως μεμνημένος

τεθνεῶτ᾽ Ὀρέστην εἰπέ, μηδαμῶς λάθῃ.

εἴτ᾽ οὖν κομίζειν δόξα νικήσει φίλων,

εἴτ᾽ οὖν μέτοικον, εἰς τὸ πᾶν ἀεὶ ξένον,

θάπτειν, ἐφετμὰς τάσδε πόρθμευσον πάλιν.
685

νῦν γὰρ λέβητος χαλκέου πλευρώματα

σποδὸν κέκευθεν ἀνδρὸς εὖ κεκλαυμένου.”

τοσαῦτ᾽ ἀκούσας εἶπον. εἰ δὲ τυγχάνω

τοῖς κυρίοισι καὶ προσήκουσιν λέγων

οὐκ οἶδα, τὸν τεκόντα δ᾽ εἰκὸς εἰδέναι.
690
691

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ, κατ᾽ ἄκρας εἶπας⁸ ὡς πορθούμεθα.

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,

ὡς πόλλ᾽ ἐπωπᾷς, κἀκποδὼν εὖ κείμενα

τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη,

φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
695

καὶ νῦν Ὀρέστης, ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,

ἔξω κομίζων⁹ ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα,—

νῦν δ᾽ ἥπερ¹⁰ ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, προδοῦσαν ἔγγραφε.¹¹

Ὀρέστης

ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσιν
700

κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι: τί γὰρ

ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;

πρὸς δυσσεβείας <δ᾽¹²> ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσίν,

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις,
705

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίων¹³ σέθεν,

οὐδ᾽ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.

ἄλλος δ᾽ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ᾽ ἀγγελῶν.

ἀλλ᾽ ἔσθ᾽ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
710

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα.

ἄγ᾽ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,

ὀπισθόπους τε¹⁴ τόνδε καὶ ξυνέμπορον:¹⁵

κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα.

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνῳ¹⁶ τάδε.
715

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα¹⁷ τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

719

Χορός

εἶεν, φίλιαι δμωίδες οἴκων,

πότε δὴ στομάτων
720

δείξομεν ἰσχὺν ἐπ᾽ Ὀρέστῃ;

ὦ πότνια χθὼν καὶ πότνι᾽ ἀκτὴ

χώματος, ἣ νῦν ἐπὶ ναυάρχῳ

σώματι κεῖσαι τῷ βασιλείῳ,

νῦν ἐπάκουσον, νῦν ἐπάρηξον:
725

νῦν γὰρ ἀκμάζει Πειθὼ δολίαν¹⁸

ξυγκαταβῆναι, χθόνιον δ᾽ Ἑρμῆν¹⁹

[καὶ τὸν νύχιον²⁰] τοῖσδ᾽ ἐφοδεῦσαι

ξιφοδηλήτοισιν ἀγῶσιν.

730

ἔοικεν ἁνὴρ²¹ ὁ ξένος τεύχειν κακόν:
730

τροφὸν δ᾽ Ὀρέστου τήνδ᾽ ὁρῶ κεκλαυμένην.

ποῖ δὴ πατεῖς, Κίλισσα, δωμάτων πύλας;

λύπη δ᾽ ἄμισθός ἐστί σοι ξυνέμπορος;

Τροφος

Αἴγισθον ἡ κρατοῦσα τοῖς ξένοις²² καλεῖν

ὅπως τάχιστ᾽ ἄνωγεν, ὡς σαφέστερον
735

ἀνὴρ ἀπ᾽ ἀνδρὸς τὴν νεάγγελτον φάτιν

ἐλθὼν πύθηται τήνδε, πρὸς μὲν οἰκέτας

†θέτο σκυθρωπῶν²³ ἐντὸς ὀμμάτων γέλων

κεύθουσ᾽ ἐπ᾽ ἔργοις διαπεπραγμένοις καλῶς

κείνῃ,²⁴ δόμοις δὲ τοῖσδε παγκάκως ἔχειν,
740

φήμης ὕφ᾽ ἧς ἤγγειλαν οἱ ξένοι τορῶς.

ἦ δὴ κλύων ἐκεῖνος²⁵ εὐφρανεῖ νόον,

εὖτ᾽ ἂν πύθηται μῦθον. ὦ τάλαιν᾽ ἐγώ:

ὥς μοι τὰ μὲν παλαιὰ συγκεκραμένα

ἄλγη δύσοιστα τοῖσδ᾽ ἐν Ἀτρέως δόμοις
745

τυχόντ᾽ ἐμὴν ἤλγυνεν ἐν στέρνοις φρένα.

ἀλλ᾽ οὔτι πω τοιόνδε πῆμ᾽ ἠνεσχόμην.²⁶

τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τλημόνως ἤντλουν κακά:

φίλον δ᾽ Ὀρέστην, τῆς ἐμῆς ψυχῆς τριβήν,

ὃν ἐξέθρεψα μητρόθεν δεδεγμένη,—
750

κἀκ²⁷ νυκτιπλάγκτων ὀρθίων κελευμάτων

καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρ᾽ ἀνωφέλητ᾽ ἐμοὶ

τλάσῃ:—τὸ μὴ φρονοῦν γὰρ ὡσπερεὶ βοτὸν

τρέφειν ἀνάγκη, πῶς γὰρ οὔ; τρόπῳ φρενός:

οὐ γάρ τι φωνεῖ παῖς ἔτ᾽ ὢν ἐν σπαργάνοις,
755

εἰ²⁸ λιμός, ἢ δίψη τις, ἢ λιψουρία

ἔχει: νέα δὲ νηδὺς αὐτάρκης τέκνων.

τούτων πρόμαντις οὖσα, πολλὰ δ᾽, οἴομαι,

ψευσθεῖσα παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια,

γναφεὺς τροφεύς²⁹ τε ταὐτὸν εἰχέτην τέλος.
760

ἐγὼ διπλᾶς δὲ τάσδε χειρωναξίας

ἔχουσ᾽ Ὀρέστην ἐξεδεξάμην πατρί:³⁰

τεθνηκότος δὲ νῦν τάλαινα πεύθομαι.

στείχω³¹ δ᾽ ἐπ᾽ ἄνδρα τῶνδε λυμαντήριον

οἴκων, θέλων δὲ τόνδε πεύσεται λόγον.³²
765
766

Χορός

πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;

Τροφός

ἦ πῶς;³³ λέγ᾽ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.

Χορός

εἰ³⁴ ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.

Τροφός

ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.

Χορός

μή νυν σὺ ταῦτ᾽ ἄγγελλε δεσπότου στύγει:
770

ἀλλ᾽ αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ,

ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστα γηθούσῃ³⁵ φρενί.

ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται³⁶ λόγος.

Τροφός

ἀλλ᾽ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;

Χορός

ἀλλ᾽ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ.
775

Τροφός

καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.

Χορός

οὔπω: κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.

Τροφός

τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;

Χορός

ἄγγελλ᾽³⁷ ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.

μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ³⁸ πέρι.
780

Τροφός

ἀλλ᾽ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις.

γένοιτο δ᾽ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει.

783

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 653-782 focus

Ὀρέστης

παῖ παῖ, θύρας ἄκουσον ἑρκείας κτύπον.

τίς ἔνδον, ὦ παῖ, παῖ, μάλʼ αὖθις, ἐν δόμοις;

τρίτον τόδʼ ἐκπέραμα δωμάτων καλῶ,
655

εἴπερ φιλόξενʼ ἐστὶν Αἰγίσθου διαί.

Οἰκέτης

εἶεν, ἀκούω· ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;

Ὀρέστης

ἄγγελλε τοῖσι κυρίοισι δωμάτων,

πρὸς οὕσπερ ἥκω καὶ φέρω καινοὺς λόγους.

τάχυνε δʼ, ὡς καὶ νυκτὸς ἅρμʼ ἐπείγεται
660

σκοτεινόν, ὥρα δʼ ἐμπόρους καθιέναι

ἄγκυραν ἐν δόμοισι πανδόκοις ξένων.

ἐξελθέτω τις δωμάτων τελεσφόρος

γυνὴ τόπαρχος, ἄνδρα δʼ εὐπρεπέστερον·

αἰδὼς γὰρ ἐν λεχθεῖσιν οὐκ ἐπαργέμους
665

λόγους τίθησιν· εἶπε θαρσήσας ἀνὴρ

πρὸς ἄνδρα κἀσήμηνεν ἐμφανὲς τέκμαρ.

Κλυταιμνήστρα

ξένοι, λέγοιτʼ ἂν εἴ τι δεῖ· πάρεστι γὰρ

ὁποῖά περ δόμοισι τοῖσδʼ ἐπεικότα,

καὶ θερμὰ λουτρὰ καὶ πόνων θελκτηρία
670

στρωμνή, δικαίων τʼ ὀμμάτων παρουσία.

εἰ δʼ ἄλλο πρᾶξαι δεῖ τι βουλιώτερον,

ἀνδρῶν τόδʼ ἐστὶν ἔργον, οἷς κοινώσομεν

Ὀρέστης

ξένος μέν εἰμι Δαυλιεὺς ἐκ Φωκέων·

στείχοντα δʼ αὐτόφορτον οἰκείᾳ σαγῇ
675

εἰς Ἄργος, ὥσπερ δεῦρʼ ἀπεζύγην πόδα,

ἀγνὼς πρὸς ἀγνῶτʼ εἶπε συμβαλὼν ἀνήρ,

ἐξιστορήσας καὶ σαφηνίσας ὁδόν,

Στροφίος ὁ Φωκεύς· πεύθομαι γὰρ ἐν λόγῳ

ἐπείπερ ἄλλως, ὦ ξένʼ, εἰς Ἄργος κίεις,
680

πρὸς τοὺς τεκόντας πανδίκως μεμνημένος

τεθνεῶτʼ Ὀρέστην εἰπέ, μηδαμῶς λάθῃ.

εἴτʼ οὖν κομίζειν δόξα νικήσει φίλων,

εἴτʼ οὖν μέτοικον, εἰς τὸ πᾶν ἀεὶ ξένον,

θάπτειν, ἐφετμὰς τάσδε πόρθμευσον πάλιν.
685

νῦν γὰρ λέβητος χαλκέου πλευρώματα

σποδὸν κέκευθεν ἀνδρὸς εὖ κεκλαυμένου.

τοσαῦτʼ ἀκούσας εἶπον. εἰ δὲ τυγχάνω

τοῖς κυρίοισι καὶ προσήκουσιν λέγων

οὐκ οἶδα, τὸν τεκόντα δʼ εἰκὸς εἰδέναι.
690

691

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ, κατʼ ἄκρας εἶπας ὡς πορθούμεθα.

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,

ὡς πόλλʼ ἐπωπᾷς, κἀκποδὼν εὖ κείμενα

τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη,

φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
695

καὶ νῦν Ὀρέστης—ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,

ἔξω κομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα,—

νῦν δʼ ἥπερ ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, προδοῦσαν ἔγγραφε.

Ὀρέστης

ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδʼ εὐδαίμοσιν
700

κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ

ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;

πρὸς δυσσεβείας δʼ ἦν ἐμοὶ τόδʼ ἐν φρεσίν,

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις,
705

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίως σέθεν,

οὐδʼ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.

ἄλλος δʼ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδʼ ἀγγελῶν.

ἀλλʼ ἔσθʼ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
710

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα.

ἄγʼ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,

ὀπισθόπους τε τούσδε καὶ ξυνέμπορον·

κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα.

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνῳ τάδε.
715

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

719

Χορός

εἶεν, φίλιαι δμωίδες οἴκων,

πότε δὴ στομάτων
720

δείξομεν ἰσχὺν ἐπʼ Ὀρέστῃ;

ὦ πότνια χθὼν καὶ πότνιʼ ἀκτὴ

χώματος, ἣ νῦν ἐπὶ ναυάρχῳ

σώματι κεῖσαι τῷ βασιλείῳ,

νῦν ἐπάκουσον, νῦν ἐπάρηξον·
725

νῦν γὰρ ἀκμάζει Πειθὼ δολίαν

ξυγκαταβῆναι, χθόνιον δʼ Ἑρμῆν

καὶ τὸν νύχιον τοῖσδʼ ἐφοδεῦσαι

ξιφοδηλήτοισιν ἀγῶσιν.

730

Χορός

ἔοικεν ἁνὴρ ὁ ξένος τεύχειν κακόν·
730

τροφὸν δʼ Ὀρέστου τήνδʼ ὁρῶ κεκλαυμένην.

ποῖ δὴ πατεῖς, Κίλισσα, δωμάτων πύλας;

λύπη δʼ ἄμισθός ἐστί σοι ξυνέμπορος;

Τροφός

Αἴγισθον ἡ κρατοῦσα τοῖς ξένοις καλεῖν

ὅπως τάχιστʼ ἄνωγεν, ὡς σαφέστερον
735

ἀνὴρ ἀπʼ ἀνδρὸς τὴν νεάγγελτον φάτιν

ἐλθὼν πύθηται τήνδε, πρὸς μὲν οἰκέτας

θετοσκυθρωπῶν ἐντὸς ὀμμάτων γέλων

κεύθουσʼ ἐπʼ ἔργοις διαπεπραγμένοις καλῶς

κείνῃ, δόμοις δὲ τοῖσδε παγκάκως ἔχειν,
740

φήμης ὕφʼ ἧς ἤγγειλαν οἱ ξένοι τορῶς.

ἦ δὴ κλύων ἐκεῖνος εὐφρανεῖ νόον,

εὖτʼ ἂν πύθηται μῦθον. ὦ τάλαινʼ ἐγώ·

ὥς μοι τὰ μὲν παλαιὰ συγκεκραμένα

ἄλγη δύσοιστα τοῖσδʼ ἐν Ἀτρέως δόμοις
745

τυχόντʼ ἐμὴν ἤλγυνεν ἐν στέρνοις φρένα.

ἀλλʼ οὔτι πω τοιόνδε πῆμʼ ἀνεσχόμην·

τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τλημόνως ἤντλουν κακά·

φίλον δʼ Ὀρέστην, τῆς ἐμῆς ψυχῆς τριβήν,

ὃν ἐξέθρεψα μητρόθεν δεδεγμένη,—
750

κἀκʼ νυκτιπλάγκτων ὀρθίων κελευμάτων

καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρʼ ἀνωφέλητʼ ἐμοὶ

τλάσῃ·—τὸ μὴ φρονοῦν γὰρ ὡσπερεὶ βοτὸν

τρέφειν ἀνάγκη, πῶς γὰρ οὔ; τρόπῳ φρενός·

οὐ γάρ τι φωνεῖ παῖς ἔτʼ ὢν ἐν σπαργάνοις,
755

εἰ λιμός, ἢ δίψη τις, ἢ λιψουρία

ἔχει· νέα δὲ νηδὺς αὐτάρκης τέκνων.

τούτων πρόμαντις οὖσα, πολλὰ δʼ, οἴομαι,

ψευσθεῖσα παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια,

γναφεὺς τροφεύς τε ταὐτὸν εἰχέτην τέλος.
760

ἐγὼ διπλᾶς δὲ τάσδε χειρωναξίας

ἔχουσʼ Ὀρέστην ἐξεδεξάμην πατρί·

τεθνηκότος δὲ νῦν τάλαινα πεύθομαι.

στείχω δʼ ἐπʼ ἄνδρα τῶνδε λυμαντήριον

οἴκων, θέλων δὲ τόνδε πεύσεται λόγον.
765

766

Χορός

πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;

Τροφός

ἦ πῶς; λέγʼ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.

Χορός

εἰ ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.

Τροφός

ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.

Χορός

μή νυν σὺ ταῦτʼ ἄγγελλε δεσπότου στύγει·
770

ἀλλʼ αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ,

ἄνωχθʼ ὅσον τάχιστα γηθούσῃ φρενί.

ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.

Τροφός

ἀλλʼ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;

Χορός

ἀλλʼ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ.
775

Τροφός

καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.

Χορός

οὔπω· κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.

Τροφός

τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;

Χορός

ἄγγελλʼ ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.

μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ πέρι.
780

Τροφός

ἀλλʼ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις.

γένοιτο δʼ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 691 focus

ΚΛ.

οἳ ᾿γὼ, κατ᾿ ἄκρας εἶπας ὡς πορθούμεθα.

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων ἀρὰ,

ὡς πόλλ᾽ ἐπωπᾶς κἀκποδὼν εὖ κείμενα,

τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη,

φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
695

καὶ νῦν Ὀρέστης, ἦν γὰρ εὐβόλως ἔχων,

ἔξω κομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα,

νῦν δ᾽ ἥπερ ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, παροῦσαν ἐγγράφει.

ΟΡ.

ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσι
700

κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ

ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον?

πρὸς δυσσεβείας δ᾽ ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσὶ,

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις,
705

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

ΚΛ.

οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίας σέθεν,

οὐδ᾽ ἦσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.

ἄλλος δ᾽ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ᾽ ἀγγελῶν.

ἀλλ᾽ ἔσθ᾽ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
710

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα.

ἄγ᾽ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,

ὀπισθόπους δὲ τούσδε καὶ ξυνεμπόρους·

κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα.

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ἐπ᾿ εὐθύνῳ τάδε.
715

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κού σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 691 focus

Κλυταιμνήστρα

οἴ 'γώ, κατ' ἄκρας δὴ πορθούμεθα.

ὦ δυςπάλαιστε τῶνδε δωμάτων ἀρά,

ὡς πόλλ᾽ ἐπωπᾷς κἀκποδὼν εὖ κείμενα,

τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη.
680

καὶ νῦν Ὀρέστης, ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,

ἔξω κομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα,

νῦν τήνπερ ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, παροῦσαν ἐγγράφει.

φίλων ἀποψιλοῖ με τὴν παναθλίαν.
685

Ὀρέστης

ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσιν

κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ

ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;

Ὀρέστης

πρὸς δυςσεβείας δ᾽ ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσὶν
690

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις,

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίως σέθεν,

οὐδ᾽ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.

ἄλλος δ᾽ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ᾽ ἀγγελῶν.
695

ἀλλ᾽ ἔσθ' ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόςφορα.

ἄγ' αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,

ὀπισθόπουν τε τοῦδε καὶ ξυνέμπορον·

κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόςφορα.
700

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνῳ τάδε·

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κου σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 691 focus

ΚΛ.

Οἳ 'γώ οἶ εγώ, κατ' ἄκρας εἶπας ἐπᾶσ' (prius ἐνπᾶς) ὡς πορθούμεθα·

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,

ὡς πόλλ' ἐπωπᾶς, κἀκποδὼν εὖ κείμενα

τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη

φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
695

Καὶ νῦν Ὀρέστης — ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,

ἔξω κομίζων νομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα —

νῦν δ', ἥπερ ἐν δόμοισι βακχείας -χίας καλῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, παροῦσαν ἐκγράφει ἐγγρ-.

ΟΡ.

Ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσιν
700

κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ

ξένου ξένοισιν ἐστιν εὐμενέστερον ;

πρὸς δυσσεβείας δ' add. Portus ἦν ἐμοὶ τόδ' ἐν φρεσίν,

ΧΟΗΦΟΡΟΙ

[ΟΡ.]

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις
705

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

ΚΛ.

Οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίως σέθεν,

οὐδ᾽ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος·

ἄλλος δ' ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ' ἀγγελῶν.

Ἀλλ' ἔσθ' ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
710

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα·

ἄγ᾽ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,

ὀπισθόπους δὲ τούσδε καὶ ξυνεμπόρους·

κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα·

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνῳ ἐπευ- τάδε.
715

Ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν -σωμεν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα -λευόμεθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 691 focus

οἰ 'γώ, κατ᾿ ἄκρας ἐνπᾶς ὡς πορθούμεθα.

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων ἀρά,

ὡς πόλλ᾽ ἐπωπᾷς κἀκποδὼν εὖ κείμενα

τόξοις πρόσωθεν εἰσκόποις χειρουμένη
690

φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.

καὶ νῦν Ὀρέστης, ἦ γὰρ εὐβούλως ἔχων,

ἔξω κομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα,

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹

μεμνημένος μεμνημένω ante corr. Μ. εἰπέ εἶπε Μ. οἰ 'γώ οι εγὼ Μ. ἐνπᾶσ (- σ' m) M, εἶπας Bamberger. φίλων φίλων το Hartung. κομίζων κομίζων schol. νομίζων Μ.

νῦν δ᾽ ἵπερ ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν παροῦσαν ἐγγράφει.

695

ΟΡ.

ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσιν

κεδνῶν κατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ

ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;

πρὸς δ᾽ εὐσεβείας ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσίν,
700

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ χαρανῶσαι φίλοις

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

ΚΛ.

οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίως σέθεν,

οὐδ᾽ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.

ἄλλος δ᾽ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ᾽ ἀγγελῶν.
705

ἐλλ᾽ ἔσθ᾽ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα,

ἄγ᾽ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,

ὀπισθόπους δὲ τούσδε καὶ ξυνεμπόρους·

¹²¹³¹⁴¹⁵¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹²⁰

νῦν δ᾽ ἵπερ νῦν δήπερ et ζτ in marg. Μ. ἥπερ ἦν Weil. βακχείας Turnebus βακχίασ Μ. ἐλπὶς ἦν παροῦσαν ἐγγράφει ἐλπίς, ἀμπλακοῦσαν Kirchhoff. ἔγγραφε ex schol. Stephanus. fort. αντὸς. οὖν ὤν Μ, οὖν superscr. m. scrib. γνωτός. δ᾽ εὐσεβείας δ᾽ εὐσεβείας Heimsoeth δυσσεβείασ Μ. fort. κἀπιδεξιούμενον. μεῖον ἀξίως μείων ante corr. Μ. ἀξίων Pauw. ξένους ξένοσ mut. in ξένουσ Μ. τὰ πρόσφορα ex v. 710 ortum videtur. in marg. supplevit m. ὀπισθόπους δὲ τούσδε καὶ ξυνεμπόρους ὀπισθόπους δὲ (τε Bamberger) τόνδε καὶ ξυνέμπορον Pauw.

κἀκεῖ κυρούντων σώμασιν τὰ πρόσφορα.

710

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνῳ τάδε.

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κοὺ σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

ΧΟ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 691 focus

ΚΛ.

οἰ ’γώ, κατ’ ἄκρας εἶπας ὡς πορθούμεθα.

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,

¹²³⁴⁵⁶⁷

ΚΛ.

ὡς πόλλ’ ἐπωπᾶις κἀκποδὼν εὖ κείμενα·

τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη

φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
695

καὶ νῦν Ὀρέστης, ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,

ἔξω κομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα —

νῦν δ’ ἥπερ ἐν δόμοισι βακχείας κακῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, προδοῦσαν ἔγγραφε.

ΟΡ.

ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ’ εὐδαίμοσιν
700

κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωτὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ

ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;

πρὸς δυσσεβείας ⟨δ’⟩ ἦν ἐμοὶ τόδ’ ἐν φρεσίν,

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις
705

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

ΚΛ.

οὔτοι κυρήσεις μεῖον’ ἀξίων σέθεν,

οὐδ’ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.

ἄλλος δ’ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ’ ἀγγελῶν.

ἀλλ’ ἔστ’ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
710

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα·

ἄγ’ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,

ὀπισθόπους τε τούσδε καὶ ξυνεμπόρους,

κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα.

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνωι τάδε.
715

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων

βουλευ⟨σ⟩όμε⟨σ⟩θα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 691 focus

ΚΛ.

οἳ ἐγώ, κατ᾿ ἄκρας ἔμπας ὡς πορθούμεθα.

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων ᾿Αρά,

ὡς πόλλ᾽ ἐπωπᾶις, κἀκποδὼν εὐ κείμενα

τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη,

φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
695

καὶ νῦν Ὀρέστην, ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,

ἔξω κομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα,

νῦν δ᾽ ἥπερ ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς

ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, παροῦσαν ἐγγράφεις.

ΟΡ.

ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσιν
700

κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον

γνωτὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γάρ

ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;

πρὸς δ᾽ εὐσεβείας ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσίν,

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις
705

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

ΚΛ.

οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίως σέθεν,

οὐδ᾽ ἦσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.

ἄλλος δ᾽ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ᾽ ἀγγελῶν.

ἀλλ᾽ ἔσθ᾽ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
710

μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα.

ἄγ᾿ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων

ὀπισθόπους τε τούσδε καὶ ξυνέμπορον·

κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα.

Apparatus Criticus

ἔμπας ἔνπας i. e. ἔμπας (ἐν πᾶσ᾽ M2) cf. Prom. 187 Ὀρέστην Ὀρέστης correxi κομίζων νομίζων κομίζων βακχείας βακχίας ἐγγράφεις ἐγγράφει correxi; est ἐκγράφεις ἔγγραφε (τάξον) οὖν ὤν οὖν γνωτὸς γνωστός εὐσεβείας πρ. δυσσεβείας corr. Heimsoeth τε dé corr. Bamberger ξυνέμπορον ξυνεμπόρους corr. Herm.² ³

ΚΛ.

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνωι τάδε.
715

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

Translations (8)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 652-781 focus

Enter, with attendants, Orestes and Pylades before the palace

Orestes

Boy! Boy! Hear my knocking at the outer door! Who is inside? Boy! Boy! I say again, who is at home?

Again for the third time I call for some one to come out of the house, if by Aegisthus’ will it offers welcome to strangers.
655

Servant

Yes, yes, I hear. Of what land is the stranger, and whence?

Orestes

Announce me to the masters of the house, for it is in fact to them that I come bearing news.

And hurry, since the chariot of night is speeding on with darkness, and it is time for wayfarers to drop anchor in some house friendly to all guests. Tell some one to come forth who has authority over the house, the mistress in charge. But the master would be more fitting,
660

for then no delicacy in speaking makes words obscure: man speaks boldly to man and reveals his meaning without reserve. The Servant withdraws. Clytaemestra appears at the door with a maid-servant in attendance
665

Clytaemestra

Strangers, you have only to declare your need, for we have everything that suits this house: warm baths, beds to charm away fatigue,

and the presence of honest faces. But if there is another matter requiring graver counsel, that is the concern of men, and we will communicate with them.
670

Orestes

I am a stranger, a Daulian of the Phocians. As I was on my way, carrying my pack on business of my own to Argos ,

just as I ended my journey here,¹ a man, a stranger to me as I to him, fell in with me, and inquired about my destination and told me his. He was Strophius, a Phocian (for as we talked I learned his name), and he said to me,
675

Stranger, since in any case you are bound for Argos , keep my message in mind most faithfully and tell his parents Orestes is dead, and by no means let it escape you. Whether his friends decide to bring him home or to bury him in the land of his sojourn, a foreigner utterly forever,
680

convey their wishes back to me. In the meantime a bronze urn contains the ashes of a man rightly lamented. This much I tell you as I heard it. Whether by any chance I am speaking to those with whom the question rests and whose concern it is,
685

I do not know. But his parent should know the truth.
690

691

Clytaemestra

Oh no! Your story spells our utter undoing. O curse that haunts this house, so hard to wrestle down: how far forward you look! Even what was laid well out of harm’s way you bring down with your well-aimed shafts from far off,

and you strip me of those I love, utterly wretched as I am. And now Orestes: he was indeed prudent in keeping his foot out of the mire of destruction, but now mark down as having abandoned us what was once the one hope in our house of a cure for its fine revelry.²
695

Orestes

As for me, I am sure that with hosts so prosperous I would rather have been made known and welcomed for favorable news. For where is goodwill greater than from guest to host? Yet to my mind it would have been irreverent
700

not to fulfill for friends a charge like this when I was bound by promise and hospitality pledged to me.
705

Clytaemestra

Rest assured you will receive no less a reward than you deserve nor be the less welcome to this house: someone else might just as well have brought your message.

But it is the hour when strangers who have been travelling on a long day’s journey should have their proper entertainment. To an attendant Conduct him to the rooms where the men are hospitably lodged, him and his attendants here and his fellow-traveller, and let them be tended to there as is proper in our house.
710

I command you to do this as you shall be held to strict account. Meantime we will communicate this matter to the master of the house, and since we have no lack of friends we will confer on this occurrence.
715

719

All withdraw except the Chorus

Chorus

Ah, loyal handmaidens of the house,

low long will it be before we display the power that lies in our mouths to do Orestes service?
O hallowed earth, and hallowed barrow raised high that now lies on the royal form of the commander of the fleet,
720

now hear me, now lend me aid! Now is the hour for Persuasion with her guile to join forces with him, and for Hermes of the nether world, who works in stealth, to direct this encounter of the deadly sword. Enter Orestes’ Nurse
725

730

Our stranger, I think, is working mischief: for over there I see Orestes’ nurse all in tears. Cilissa³! Where are you going? Why as you set foot in the palace gate do you have a grief as an unhired companion?
730

Nurse

My mistress commands me to summon Aegisthus for the strangers

in all haste, so that he may come and learn more clearly, from man to man, these tidings that have just arrived. Indeed, before the servants, behind eyes that feigned grief she hid her laughter over what has occurred fortunately for her.
735

But the news so plainly told by the strangers means utter ruin for this house. I expect that when he hears it he will rejoice in his heart to know the story. Miserable woman that I am! How the old unbearable troubles of every sort
740

that occurred in this house of Atreus have always made my heart ache within my breast! But never yet have I endured a blow like this. For all the other troubles I bore patiently, but my beloved Orestes, on whom I spent my soul,
745

whom I took from his mother at birth and nursed, and the many and troublesome tasks, fruitless for all my enduring them, when his loud and urgent cries broke my rest.... For one must nurse the senseless thing like a dumb beast, of course one must, by following its humor.
750

For while it is still a baby in swaddling clothes, it has no speech at all, whether hunger moves it, or thirst perhaps, or the call of need: children’s young insides work their own relief. I would anticipate these needs. Yet many a time, I think, having to wash the child’s linen because of my own errors,
755

laundress and nurse had the same function. It was I who, with these two handicrafts, received Orestes for his father. And now, wretch that I am, I hear that he is dead. But I am on my way to fetch the man who wrought destruction on
760

our house, and he will be glad enough to hear this news.
765

766

Chorus

Then arrayed how does she tell him to come?

Nurse

Arrayed how? Say it again so that I may catch your meaning better.

Chorus

With his guards or perhaps unattended?

Nurse

She tells him to come with his retinue of spearmen.

Chorus

Well, do not give this message to our loathed master, but with all haste and with a cheerful heart tell him to come himself, alone, so that he may be told without alarm. For in the mouth of a messenger a crooked message is made straight.⁴
770

Nurse

What! Are you gladdened at heart by the present news?

Chorus

Why not, if Zeus at last may cause our ill wind to change?
775

Nurse

But how can that be? Orestes, the hope of our house, is gone.

Chorus

Not yet; he would be a poor prophet who would so interpret.

Nurse

What are you saying? Do you know something beyond what has been told?

Chorus

Go, deliver your message! Do what you are asked to do!

The gods take care of what they take care of.
780

Nurse

Well, I will go and do your bidding. With the gods’ blessing may everything turn out for the best! Exit

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 691 focus

Malheur sur moi! tes paroles achèvent ma ruine. Ah! qu'il est malaisé de lutter contre toi, Impré- cation tombée sur le palais! Que ta vue est perçante, si, ce que je croyais bien loin à l'abri, tu sais l'abattre de ton arc
infaillible, me dépouillant ainsi de tous les miens, malheu- reuse! Aujourd'hui, c'est Oreste — Oreste, qui avait eu le flair de retirer son pied du bourbier sanglant c'est le dernier espoir d'une pure allégresse capable de guérir à jamais ce palais, qui apparaît... et qu'Elle efface ¹!

ORESTE.

J'aurais voulu, à d'aussi nobles hôtes, apporter d'heureuses nouvelles, pour me faire connaître et accueillir d'eux. Est-il rien de mieux disposé qu'un hôte pour ses hôtes ? Mais mon cœur eût trouvé quelque impiété

LES CHOÉPHORES

[ORESTE]

à ne pas achever mon rôle auprès d'amis, après promesse faite et accueil reçu ².

CLYTEMNESTRE.

Tu n'en seras pas moins traité suivant ton mérite et reçu en ami par cette maison. Un autre, tôt ou tard, nous eût porté même message. Mais l'heure est
venue, pour des hôtes au bout de leur journée, de rencon- trer des soins en rapport avec leur longue route. (A une esclave.) Conduis-le dans les chambres réservées à nos hôtes, avec ses serviteurs et ses compagnons ³. Et qu'ils y trouvent tout ce qui convient à notre maison. Je t'avertis :
songe, en m'obéissant, que tu m'en rendras compte.

Oreste et Pylade, conduits par l'esclave, entrent dans le palais.

Pour nous, nous rapporterons tout au maître du palais et, comme les amis ne nous manquent pas, nous consulterons sur l'événement.

Elle rentre. Mélodrame.

LE CORYPHÉE.

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 691 focus

Ah me! Thus desolation on our head

Is fall’n. O thou relentless curſe, whoſe rage

Hung o'er this house, has thy unsparing eye

780

Mark’d what we lodg’d at diſtance, aiming there

Thy cruel ſhafts, to rob me of my friends?

E'en now Oreſtes, who with cautious tread

Had from this gulf of ruin freed his foot,

E’en he, the hope medicinal to the madneſs
785

Of this ill house, ſhows that our hope betrays us.

ORESTES.

It were my wish to have borne other tidings,

More welcome to the lords of this fair manſion,

And meriting their hospitable favours:

For what more ſtrongly to benevolence
790

Can bind the grateful ſoul?

Yet I ſhou'd deem it

An impious wrong not to disclose e'en these,

Unwelcome, as they must be, to his friends,

So folemnly entrusted to my charge.
795

CLYTEMNESTRA.

Not leſs for this ſhalt thou receive ſuch uſage

As thy worth challenges: not leſs for this

Reſpected here: another wou’d have come

Charg’d with the ſame sad meſſage. But the hour

Demands refreſhment for the ſtranger, ſpent
800

With the long travel of the weary day.

Lead him to thoſe apartments, where the men

Are well receiv’d; let his attendant follow,

His fellow traveller;

let thy diligent care,
805

I charge thee, miniſter to all his wants.

We to the rulers of this house will bear

These tidings, and amongst our friends conſult

What meaſures in this sad event to form.

CHORUS
alone.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 691 focus

Ahi!, che rovina sopra noi s'abbatte!

Ahi!, maledetta ineluttabil sorte

565

di questa casa, anche i lontani beni

miri e colpisci con diritte frecce;

e me tapina dei miei cari privi.

E adesso Oreste, che guardingo il piede

lunge tenea dalla sanguigna gora,

570

la speranza, medela unica all'impeto

degli affanni, perduta adesso scrivila.

ORESTE

Ad ospiti sí pii, grate novelle

recare avrei bramato, e in tale evento

esserne conosciuto, averne ospizio.
575

Per gli ospiti, quale è cosa piú grata

dell'ospite? Ma far tale promessa

a genti amiche, e poi non mantenerla,

ed accettar l'ospizio, io ne avrei scrupolo.

CLITENNESTRA

Non per questo accoglienza avrai men degna,
580

né sarai men gradito alla mia casa.

In vece tua, sarebbe un altro giunto

a recar la novella. Ora il ristoro

convien della via lunga offrire agli ospiti

ch'àn viaggiato tutto il dí. Conducilo
585

nelle stanze degli uomini; e il compagno

seco ed i servi: e quivi abbiano quanto

le loro membra riconforti. Intanto

io la novella al re di questa casa

darò. D'amici non abbiam penuria:
590

quel che far ci convenga avviseremo.

Oreste e Pilade entrano nella porta di mezzo, Clitennestra in quella destra, che conduce agli appartamenti delle donne.

CORO

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 691 focus

Heu me in arce quomodo expugnamur?

O infelix harum domuum execratio.

O multa in oculis & procul bene poſita.

645

Arcubus ulterius capta bene ſpeculantibus

Amicis nudas me miſeram.

Et nunc Oreſtes. erat enim conſultò habens,

Extra perniciofum lutum pedem ducens,

Nunc uerò in ædibus pulchra Bacche

650

Medicus ſpes erat.

Ore.

Ego quidem hoſpitibus felicibus fic

Bonarum rerum gratia uolui

Notus eſse, & hospitari. quid enim

Hospite hoſpitibus eſt felicius?
655

In impietate erat mihi hoc in mente

Tale negotium non dicere amicis

Amittentem & hoſpitantem.

Cl.

Non enim aſsequeris minus dignè te

Neque minus fies ædibus amicus.
660

Alius uenit ſimiliter hæc nuncians.

Sed tempus est hoſpites interdiu laborantes

Longe uice, aſsequi tempeſtiua.

Conſulo uerò tibi hæc agere tanquam ſubdito-

Vos uerò hæc imperantibus domibus
665

Comunicabimus, & non amicorum penuria laborantes

Conſultabimus de hac calamitate.

Cho.

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 691 focus

Weh mir, zerschmettert also doch bis auf den Grund.

Du alter Fluchgeist unsres Hauses, ja, umsonst

ist's, wider dich zu ringen. Weithin reicht dein Blick,

und was sich in der Ferne wohl geborgen wähnt,

erliegt, von deines Pfeiles sich'rem Schufs ereilt.

695 Du raubst die Meinen alle, machst mein Elend voll.

So jetzt Orestes von dem mörderischen Sumpf

hielt er doch weislich seine Schritte fern, und jetzt -

die Hoffnung auf Genesung, Frieden, Jubelrausch

von reiner Freude lebt' in unserm Hause doch

und tröstete. Nah war sie: du verlöschest sie.

Orestes.

700 Mir wär' es freilich viel erwünschter, hätte mich

ein freudiges Ereignis einem also hoch

beglückten Hause zugeführt und mir den Schatz

der Gastfreundschaft, des Fremdlings köstlichsten,

beschert.

Doch zu bestellen, was dem Gastfreund ich gelobt,

705 wie es auch war, empfand ich als Gewissenspflicht.

Klytaimestra.

Du sollst darum nicht kärglicher was dir gebührt

erhalten, nicht geringer wird darum das Haus

den Gastfreund schätzen. Wäre mit der Botschaft doch

710 ein andrer sonst gekommen. Doch die Zeit ist da,

wo nach des langen Tages Fahrt der Wandersmann

sich pflegen muſs.

Sie winkt einen aus der Schar der Diener heran.

Du führst die Männer in den Saal,

der unsres Hauses Gästen wohlbereitet ist,

begleitest ihre Schritte, wartest ihnen auf,

und dafs sie alles was ein müder Leib bedarf

715 erhalten; dafür, das bedenke, haftest du.

Zu Orestes.

Ich aber werde diese Sache vor den Herrn

des Hauses bringen. Zuverläss'ger Freunde Rat

gebricht uns nicht: mit ihnen soll's besprochen sein.

Klytaimestra mit den Mägden geht in die zweite Thür, der Diener mit den Fremden in die Hauptthür.

Chorführerin.

720

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 691 focus

Ah woe is me! thy word our ruin tells;

From roof-tree unto base are we despoiled.—

O thou whom nevermore we wrestle down,
775

Thou Fury of this home, how oft and oft

Thou dost descry what far aloof is laid,

Yea, from afar dost bend th' unerring bow

And rendest from my wretchedness its friends;

As now Orestes—who, a brief while since,
780

Safe from the mire of death stood warily,—

Was the home's hope to cure th' exulting wrong;

Now thou ordainest, Let the ill abide.

Orestes.

To host and hostess thus with fortune blest,

Lief had I come with better news to bear
785

Unto your greeting and acquaintanceship;

For what goodwill lies deeper than the bond

Of guest and host? and wrong abhorred it were,

As well I deem, if I, who pledged my faith

To one, and greetings from the other had,
790

Bore not aright the tidings 'twixt the twain.

Clytemnestra.

What'er thy news, thou shalt not welcome lack,

Meet and deserved, nor scant our grace shall be.

Hadst thou thyself not come, such tale to tell,

Another, sure, had borne it to our ears.
795

But lo! the hour is here when travelling guests,

Fresh from the daylong labour of the road,

Should win their rightful due. Take him within

[ To the slave.

To the man-chamber's hospitable rest—

Him and these fellow-farers at his side;
800

Give them such guest-right as beseems our halls;

I bid thee do as thou shalt answer for it.

And I unto the prince that rules our home

Will tell the tale, and, since we lack not friends,

With them will counsel how this hap to bear.
805
[ Exit Clytemnestra.

Chorus.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 691 focus

Ha, wie von Grund aus unser Glück zertrümmerte!

O Fluch, der unbezwinglich geht durch dieses Haus,

Wie waltest du so grausam, überwältigest

Fernher mit sichern Pfeilen auch das ferne Glück,

Raubst meine Lieben alle mir Unseligen!
690

Nun auch Orestes, dem ein großer Wurf gelang, -

Denn ferne lenkt' er aus des Unheils Bahn den Fuß,

Er löscht des Wonnesturmes Hoffnungsschimmer aus,

Der uns, ein Arzt im Leide, schon so nah geglänzt!

Orestes.

O hätten doch Gastfreunde so glanzvollen Stamms
695

Um froher Botschaft willen mich als Freund erkannt,

Als holden Gast empfangen! Denn wer fühlte mehr,

Als solch ein Gastfreund, für den Gast in fremdem Land?

Doch frevelhaft erschien mir's, wenn ich solchen Fall

Den Seinen nicht kundthäte, weil ich's doch versprach,
700

Und hier als Gastfreund liebevoll empfangen ward.

Klytämnestra.

Nicht minder soll dir werden, was dein würdig ist,

Noch sollst du minder gelten als des Hauses Freund.

Die gleiche Botschaft brachte doch ein Andrer auch.

Doch ist es Zeit, den Fremden alles Nöthige
705

Herbeizuschaffen, nach des Tages langem Weg.

(Zu einem Diener.)

Ihn führe hin zum gastlich offnen Männersaal,

Und, kommst du wieder, seine Fahrtgenossen auch;

Dort dann im Hause finden sie das Nöthige.

Vollzieh' es pünktlich; denn du haftest mir dafür.
710

Wir aber wollen alles dies des Hauses Herrn

Mittheilen, und in unsrer Freunde treuem Kreis

Berathen, was in diesem Fall zu thun geziemt.

Die Chorführerin.
(Alle ab.)

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-75

αἱμάτων

πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων

δ᾽ ὀμμάτων πατρῴων

G. Ald.

πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων

Rob. Vict.

πατρῴων ὀμμάτων

Turn.

πατρώων δωμάτων

Schützius ex coniectura Stanleii. Requiritur

πατρῴων αἱμάτων

. Vidit hoc etiam H. L. Ahrens.

118

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-76

ἣ

ᾗ τὰ πάντα

vitium Aldinae.

κατὰ παντὰ

, omisso

ἣ

, Rob. Hoc dicit, tellurem, quae omnia gignit et, ubi maturuerunt fruges, rursus earum semen recipit.

119

121-124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-77

κἀγὼ ... φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις Libri

κἀγώ

. Manifestum est scribi debere

κἀγώ

, quod pertinet ad praecedentia:

κλύειν εὐχάς, ἃ

(pro

ἃς

)

ἐγὼ λέγω

. Deinde

χέρνιβας βροτοῖς

M. Rob.

χέρνιβας βοτοῖς

G. Ald. Turn. Ad ultimum vocabulum in M. G.

γρ. νεκροῖς

supra adscriptum est, interpretatio exquisitioris vocabuli. Tenui quod olim in Observationibus criticis scribendum esse dixi,

χέρνιβας φθιτοῖς

. Pers. v. 218.

δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι

, et v. 518.

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν

. Quae sequuntur, vulgo ita leguntur,

λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποίκτειρόν τ' ἐμέ, φίλον τ' Ὀρέστην, πῶς ἀνάξομεν δόμοις.

In Ald. scriptum est

πάτερ

, in Rob.

πάτερ

vocativo casu,

πατέρ'

in ceteris. Deinde

ἐποίκτειρον τ᾽ ἔμε

Ald. Rob.

ἐποίκτειρόν τ' ἐμὲ

Turn. Vict. et, ut videtur, M.

ἐποικτείροντἔμε

G. Ad

πῶς

scholiastes adnotavit

ἀντὶ τοῦ ὅπως

, et

βασιλεύσομεν

ἀνάξομεν

, inepte. Non possunt probari coniecturae, quae de his versibus a me ipso olim aut ab aliis prolatae sunt. Exciderunt aliquot versus, quum librarius ab uno versu, cuius hoc erat initium,

φίλον τ' Ὀρέστην

, ad idem alius versus initium aberrasset. Scripsi igitur

κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας φθιτοῖς λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποικτείροντ᾽ ἐμὲ φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις.

Iubeo patrem, mei carique Orestis misertum, (providere ut vincamus) carumque Orestem aliquo modo in domum reducamus.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-78

πεπραμένοι Libri

πεπραγμένοι

. Scholiastes

νενικημένοι, κατηγωνισμένοι

. Emendavit Casaubonus. ἀλώμεθα Deinde

ἀλώμεθα

Vict. et, ut videtur, M.

ἀλώμεθα

G. Ald. Rob. Turn.

125

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-79

φεύγων

Rob. Turn.

φεύγειν

M. G. Ald. codex Robortelli.

129

130. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-80

πόνοισι

Rob.

πόνοισιν

M. G. Ald. Turn. χλίουσιν Deinde

χλίουσι

Ald. Turn. μέγα Denique

μέγα

Turn.

μέτα

M. Ald. Rob.

μετα

sine accentu G.

130

132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-81

καὶ σὺ κλῦθί μου

et mox

σωφρονεστέραν

vitia Aldinae.

132

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-82

σοῦ Libri

λέγω φανῆναί σου πάτερ τιμάορον

. Scholiastes

τοῖς δ᾽ ἐχθροῖς σου λέγω σε φανῆναι τιμωρόν

. Porsonus ante

πάτερ

obelum apposuit. Cantero scribendum videbatur

φανῆναί σ᾽, ὦ πάτερ

Σέ

recepit Blomfieldius. Recte vero libri, nisi quod praestat fortasse

φαvῆναι σοῦ

136

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-83

ἀντικατθανεῖν δίκῃ Libri

ἀντικατθανεῖν δίκην

. In M. adscriptum

γρ. ἀντικατακτανεῖν

. Idem

ἀντικατακτανεῖν

supra scriptum in G. commemoratumque ex scholiis a Turnebo. Recte Scaliger

ἀντικακτανεῖν δίκῃ

137

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-84

καλῆς

ἐν μέπω

vitium Ald. Deinde libri

τῆς κακῆς ἀρᾶς

. Emendaverunt Schützius et Blomfieldius.

138

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-85

κείνοις

κείνους

Rob.

139

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-86

τῶνδ'

τῶν

Rob. Turn.

τῶν

, supra adscripto

δ᾽

, M.

τῶν δ᾽

G. Ald.

140

144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-87

ἐξαυδωμένας

ἐξαυδομένας

G. Ald.

144

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-88

καναχὲς

κἀναχὲς

G. Ald.

145

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-89

ὀλομένῳ

ὀλυμένῳ

Ald. In G. ambiguum est utrum

ὀλυμένῳ

scriptum sit, an, ut in ceteris,

ὀλομένῳ

146

147-151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-90

δεσπότᾳ πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνῶν, κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν· κλῦε δέ μοι, σέβας, κλύ᾽, ὦ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.

δέσποτα

vitium Ald. Deinde libri

πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν κεδνῶν τ᾽ ἀπότροπον ἄλγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν

. In G. Ald.

χοᾶν

scriptum est. Nisi aperte haec antistrophica essent, prorsus incerta fluctuaret emendatio. Primo

ἔρυμα

Stanleius tumulum interpretatur, eodemque modo

τὸν τάφον

adscriptum est in M. G. Sed id dicendum fuisse

ἕρμα

ad Soph. Ant. v. 841. significavi. Scribendum videtur

πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνόν

. Deinde librorum scripturam

ἄλγος

ἄγος

mutavit Victorius. Scholiastae enim haec est adnotatio,

τὸ ἑξῆς· ἐκκεχυμένων χοᾶν πρὸς ἔρυμα τόδε ἵετε δάκρυ ἄγος ἀπεύχετον (τὸ δάκρυ γὰρ ἀπευκτὸν ἄγος εἶπεν) ἀπότροπον τῶν ἡμετέρων κακῶν καὶ τῶν ἀγαθῶν τῶν ἐχθρῶν.

Receperunt

ἄγος

omnes post Victorium editores. Sed requiritur potius

ἅγος

. Hesychius

ἅγος, ἅγνισμα θυσίας. Σοφοκλῆς Φαίδρᾳ

. Scribendum erat

κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἅγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν

. Deinde libri

κλύε δέ μοι κλύε. σεβάς, ὦ δέσποτα ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός

, nisi quod

ἀμαυρᾶς

est in G. Ald.

κλύε

emendato accentu Porsonus,

σέβας ὦ δέσποτα

Turnebus. Mutato verborum ordine dochmiorum numerus restituendus erat. Itaque sic hanc stropham scripsi,

ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον ὀλομένῳ δεσπότᾳ πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνόν· κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἅγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν· κλῦε δέ μοι σέβας, κλύ᾽, ὦ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.

Míttite lacrimam stridulam miseram misero domino ad sacrum huncce tumulum: malorum autem averruncam consecrationem effusarum inferiarum abominor: audi vero mihi reverentiam (i. e. preces), audi, domine, ex tenebroso corde.

152-153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-91

ὀτοτοτοτοτοτοῖ, ὀτοτοτοτοῖ, ἰώ, Libri

ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ ἰώ

. Mutavi haec sic ut strophici versus postulabant.

156-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-92

Σκυθικά τ' ἐν χερὶ παλίντονα ἐν ἔργῳ βέλη 'πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ' αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη;

Σκυθικά

(

ς supra scriptum videtur)

τ' ἐν χεροῖν

Σκυθικὰ τ᾿ ἐν χεροῖν

Rob.

Σκύθης τάτ᾽ ἐν χεροίν

G. Ald. Turn. Deinde libri

παλίντον' ἐν ἔργῳ βέλη 'πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ' αὐτόκωπα νωμῶν βέλη

, nisi quod

ἔνεργα βέλη

habet Turn. in G. autem

ἐν ἔργῳ βέλει

antea scriptum fuerat, sed ultima syllaba et correcta est et supra scriptum

. Praeterea

πιπάλλων

G. Ald. Fortasse ex hoc loco Hesychius

πιπάλων, κραδαίνων, πάλλων

, habet. In M. adscriptum in margine

ἐν τῷ ἔργῳ, ἐν τῷ βάλλειν

, et in altera margine

σὺν ἔργῳ πάλλων, ὅ ἐστι μὴ μόνον φέρων, ἀλλὰ καὶ πράττων

. Deinde ad v. 158. in M. adscriptum

γρ. ἕτοιμα

, quod in G. omisso

γρ

. scriptum supra

αὐτόκωπα

. In repetito

βέλη

iure haeserunt critici. Recte Pauwius

νωμῶν ξίφη

, ex scholio, quod in M. G. ad

αὐτόκωπα

adscriptum est,

τὰ ἀφ' ἑαυτῶν ἔχοντα τὴν λαβὴν ξίφη. σχέδια δὲ ἐκ τοῦ σχεδὸn φονεύοντα καὶ οὐ πόρρωθεν ὥςπερ τὰ βέλη

. Scribendum est

Σκυθικά τε χερὶ παλίντονα ἐν ἔργῳ βέλη πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ᾽ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη;

Hei hei, quis hastipotens vir liberator aedium Scythicaque manu recurva in opere arma quassans Mars et comminus manubriata vibrans tela?

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-93

γαπότους

Turnebus.

ἀπότου

M. G. Ald.

εὐπότους

Rob. Hanc orationem Electrae tribuit Turnebus: choro continuant M. G. Ald. Rob. Post hunc versum in libris hic legitur

κήρυξ μεγίστη

(sic)

τῶν ἄνω τε καὶ κάτω

. Adscriptum in M. G.

ὡς ἐν μέσῳ ἱδρυμένων

. Robortellus et hunc versum et versus 158. 159. 160. asteriscis notavit, de qua re in adnotatione ante v. 160. interposita ita scribit, "Locus hic omnino mancus est, et ideo signavimus. haec videntur verba esse Electrae.

νέου δὲ μύθου

.” Versum, qui non suo loco legebatur, supra collocavi ante v. 116.

159

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-94

ὀρχεῖται Hinc usque ad v. 176. G. Ald. personarum vices invertunt. In M. lineolae singulis versibus praefixae sunt.

ἂν, ὀρχεῖται

Turn.

ἀνορχεῖται

M. G. Ald. Rob.

161

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-95

τομαῖον

τόμαιον

162

164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-96

ἐστὶ

τόδ᾽ ἐπὶ

Ald.

164

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-97

παλαιὰ

καρδία

165

166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-98

κείραιτό νιν Speciosa magis quam vera est Dobraei in Adv. II. p. 27. coniectura,

πλὴν ἑνός

. Nam sic statim chorus quaerere debebat

μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ᾖ τόδε;

Separatim

πλὴν ἐμοῦ

et quasi obiter pronuntiandum est.

κείρετό νιν

, supra scripto ab alia manu

νιν

, M.

κείρετό νιν

G. Ald. Rob.

κείραιτό νιν

Turn. V. ad Soph. Αi. v. 1222.

166

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-99

ἐχθροὶ

ἐχθροῖς

, errorem Aldinae, repetit Turn.

167

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-59

ἐλθεῖν: aus dem vorhergehenden τί φῶ; ergänzt sich εἰπέ (bete, wünsche).

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-60

⁴

δικαστὴν ἢ δικηφόρον: κριτὴν ἢ τιμωρόν Schol. Es bedarf des Richters nicht, weil die Schuld offenkundig ist.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-61

⁵

Schlichtweg etwa so dich ausdrückend" u. s. w. Meineke vermutet ἁπλῶς πιφαύσκουσ'.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-62

⁶

⁷

εὐσεβῆ θεῶν πάρα, so dafs kein νεμεσᾶν von Seite der Götter eintritt.

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-63

⁸

πῶς δ᾽ οὐκ εὐσεβές ἐστι παρὰ θεῶν, τὸν ἐχθρὸν ἀνταμεί βεσθαι κακοῖς. Vgl. Archiloch. frg. 65 ἓν δ᾽ ἐπίσταμαι μέγα τὸν κακῶς τι δρῶντα δεινοῖς ἀνταμείβεσθαι κακοῖς uud zu Eur. Med. 809.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-64

⁹

ἄρηξον, welches in der Handschrift fehlt, ist von Klausen er- gänzt. κηρύξας ἐμοί, indem du für mich laut ihnen zurufst, dafs .. sollen. Vgl. Soph. Εl. 1066 ὦ χθο νία βροτοῖσι Φάμα, κατά μοι βόασον οἰκτρὰν ἔπα τοῖς ἔνερθ' Ατρεί δαις κτέ.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-65

¹⁰

ἐπισκόπους: zu 1.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-66

¹¹

κῦμα ( κύημα Schol.) λαμβάνει, von dem Samen befruchtet wird. Ebenso Eum. 662 .

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-67

¹²

¹³

χέρνιβας, λοιβάς, χοάς, λουτρά. Vgl. Soph. Εl. 84 πατρὸς χέοντες λουτρά.

131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-68

¹⁴

¹⁵

πεισμ᾽ ἄναψον: knüpfe für unser irrendes Schifflein (132) ein Haltseil an im Hause. Vgl. Eur. Med. 770 ἐκ τοῦδ᾽ ἀναψόμεσθα πρυμνήτην κάλων, Herc. 478 ὡς ἀνημμένοι κάλως πρυμνησίοισι βίον ἔχοιτ᾽ εὐδαίμονα, Anthol. XII 159 ἐν σοὶ τἀμά, Μυΐσκε, πρυμνήσι” ἀνῆπται, Julian Caes. p. 54 πείσμα καὶ ὅρμον ζῶντι σαυτῷ παρασκευάζων, Heliod. Aeth. VÍI p. 351 πᾶν πείσμα διέρρηκται, πᾶσα ἐλπίδος ἄγκυρα παντοίως ἀνέσπασται.

132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-69

¹⁶

πεπραμένοι, übers Meer verkauft. Vgl. 253. Da Elektra wie eine Sklavin gehalten ist (135), fühlt sie ihr Los dem des Orestes gleich.

135. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-70

¹⁷

ἀντίδουλος wie ἀντίπαις Eum. 38 .

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-71

¹⁸

φεύγων ἐστίν, das s. g. σχῆμα Χαλκιδικόν, vgl. 238, Eum. 549

προτίων καὶ αἰδόμενος ἔστω

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-72

¹⁹

πόνος von dem durch Arbeit Erworbenen, wie Pers. 753

πολὺς πλούτου πόνος

, Eur. Ion 1088 ἄλλων πόνον εἰσπεσών. · χλίουσι, sie lassen sich's wohl sein, sie schwelgen. μέγα wie τιμᾶν μέγα 254, Εum. 994, σεβίζειν μέγα Eum. 12 .

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-73

²⁰

σὺν τύχῃ τινί (mit solchem Glücke wie ich es im Sinne habe), vgl. Sept. 459

σὺν τύχῃ δέ τῳ

, Soph. Αi. 853 σὺν τάχει τινί, Oed. T. 80

ἐν τύχῃ γέ τῳ

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-74

²¹

Der Akk. σωφρονεστέραν .. εὐσεβεστέραν schliefst sich an den Infin. an. Doch vgl. Anhang. Ansprechend vermutet F. W. Schmidt σωφρονεστέραν τρόπους, da πολύ matt und unpassend ist.

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-75

²²

²³

τιμωρόν σου, einer der dich rächt.

144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-76

²⁴

Wenn δίκην richtig ist, mufs es als Apposition zum Inhalt des Satzes betrachtet werden. Vgl. Krüger I 57, 10, 10. Man erwartet ἀνταμύνασθαι oder ἀντιτίσασθαι δίκην, wobei δίκην Akk. des inneren Objekts und τιμάορον Subjekt wäre. Weil denkt an den Ausfall eines Verses: δίκην | τίνοντας ὧν ἔδρασαν ἀξίαν κακῶν.

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-77

²⁵

²⁶

Die gute Bitte geht voraus und folgt nach; die schlimme, welche den Mördern ( κείνοις) gilt, steht in der Mitte. Die fromme Beterin kann nicht mit schlimmen Worten enden.

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-78

²⁷

Pers. 225

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-79

²⁸

ἐπανθίζειν: Schol. στέφειν ὡς ἄνθεσιν, scil. χοάς. Vgl. Pers. 622

ἀλλ᾽

, ὦ φίλοι, χοαῖσι ταῖσδε νερτέρων ὕμνους ἐπευφημεῖτε.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-80

²⁹

³⁰

Schol. ὅτι (d. i. σημείωσαι ὅτι ἐπ᾽ ἀποθανόντος παιᾶνα εἶπεν κακῶς. καὶ Εὐριπίδης (Alk. 424) παιᾶνα τῷ κάτωθεν ασπόνδῳ θεῷ. Vgl. Soph. Οed. Τ. 5 ὁμοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων und Ag. 650 .

152-163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-81

³¹

³²

Dieses (nach der Überlieferung wenigstens) nicht antistrophische Lied, dessen Mafs Dochmien untermischt mit Kretikern und Jamben bilden, wird, wie es scheint, von dem Koryphaios allein oder von dem Koryphaios als Halbchorführer und (von 158 an) von dem anderen Halbchorführer vorgetragen, während die übrigen Choreuten den Gesang mit dem Ausdruck des Schmerzes begleiten.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-82

³³

³⁴

Schol. καναχηδὸν δακρύετε von dem Rieseln der Thränen. Vgl. Eur. Hipp. 1464 πολλῶν δακρύων ἔσται πίτυλος.

153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-83

³⁵

³⁶

μελόμενον (angelegen, lieb): Eur. Iph. Τ. 182 μοῦσαν νέκυσι με λομέναν, Phoen. 1302 Ζαχὰν μελομέναν νεκροῖς.

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-84

³⁷

³⁸

πρὸς (an) τόδ᾽ ἔρυμα gehört zu κεχυμένων. ἔρυμα: τὸν τάφον Schol. Der Grabhügel ist ein Schutz und Schirm ( Eum. 704 , Suppl. 87 ), der Schlimmes abwehrt und des Guten Sühne herbeifleht. κακῶν ἀπότροπον wie 42. -Wegen ἐπεύχετον mit dem Objekt ἄγος zu Ag. 1075 . Doch ist die Lesart unsicher. Vgl. Anhang.

156-157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-85

³⁹

⁴⁰

σέβας (Gegenstand der Ver - ehrung) μοι wie Eur. Iph. Α. 633 ὦ σέβας ἐμοὶ μέγιστον, Αγαμέμνων ἄναξ. Vgl. Ag. 520 . κλύε (nämlich die Klagen) ἐξ ἀμαυρᾶς φρε νός (welche kommen umdunkelter Seele). aus gramVgl. Ag. 551 .

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-86

⁴¹

Ein Ares (ein Rächer, der Blut vergierst, zu Ag. 1511 f. ), welcher thatkräftig sowohl von dem Bogen als von dem Schwerte Gebrauch macht. Σκυθικά παλίν τονα βέλη: nach einem Bruchstück des Agathon bei Athen. X p. 454 d Σκυθικῷ τε τόξῳ τὸ τρίτον (der dritte Buchstabe des Namens Θησεύς) ἦν προσεμφερές war der skythische Bogen einem nicht unähnlich, weil dessen Enden stark aufwärts gebogen waren. παλίντονα τόξα auch Hom. Θ 266, Herod. VII 69, Soph. Trach. 511 . σχέδια αὐτόκωπα βέλη, die Waffe für den Nahkampf, die man gleich am eigenen Griff fafst, nicht erst durch andere Mittel, wie den Pfeil durch den Bogen, in Bewegung setzt. Zu αὐτόκωπα vgl. Hesych. αὐτόλαβον· ἑαυτοῦ λαβὴν ἔχον.

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-87

⁴²

Aristot. Poet. c. 16 p. 1455ª 4 τετάρτη δὲ (scil. ἀναγνώρισις) ἡ ἐκ συλλογισμοῦ, οἷον ἐν Χοηφόροις, ὅτι ὅμοιός τις ἐλήλυθεν, ὅμοιος δὲ οὐ δεὶς ἀλλ᾽ ἢ ὁ Ὀρέστης, οὗτος ἄρα ἐλήλυθεν.

166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-88

⁴³

ὀρχεῖται: ebenso wird 1022 F. das Herzklopfen als ein Tanz des Herzens, der das Spiel der Furcht begleitet, bezeichnet.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

CHORUS

Current edition Experimental

Οἰκέτης εἶεν, ἀκούω: ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;

ἔοικεν ἁνὴρ 21 ὁ ξένος τεύχειν κακόν: 730 τροφὸν δ᾽ Ὀρέστου τήνδ᾽ ὁρῶ κεκλαυμένην. ποῖ δὴ πατεῖς, Κίλισσα, δωμάτων πύλας; λύπη δ᾽ ἄμισθός ἐστί σοι ξυνέμπορος;

Χορός πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;

Τροφός ἦ πῶς; 33 λέγ᾽ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.

Χορός εἰ 34 ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.

Τροφός ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.

Τροφός ἀλλ᾽ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;

Χορός ἀλλ᾽ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. 775

Τροφός καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.

Χορός οὔπω: κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.

Τροφός τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;

Χορός ἄγγελλ᾽ 37 ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα. μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ 38 πέρι. 780

Τροφός ἀλλ᾽ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις. γένοιτο δ᾽ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει. 783

Οἰκέτης εἶεν, ἀκούω· ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;

Χορός πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;

Τροφός ἦ πῶς; λέγʼ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.

Χορός εἰ ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.

Τροφός ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.

Τροφός ἀλλʼ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;

Χορός ἀλλʼ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. 775

Τροφός καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.

Χορός οὔπω· κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.

Τροφός τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;

Χορός ἄγγελλʼ ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα. μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ πέρι. 780

Τροφός ἀλλʼ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις. γένοιτο δʼ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει.

Ὀρέστης ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσιν κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;

Ὀρέστης πρὸς δυςσεβείας δ᾽ ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσὶν 690 τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις, καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

[ΟΡ.] τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις 705 καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

ΧΟ.

ΚΛ. οἰ ’γώ, κατ’ ἄκρας εἶπας ὡς πορθούμεθα. ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,

Apparatus Criticus

ΚΛ. αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνωι τάδε. 715 ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

Orestes Boy! Boy! Hear my knocking at the outer door! Who is inside? Boy! Boy! I say again, who is at home? Again for the third time I call for some one to come out of the house, if by Aegisthus’ will it offers welcome to strangers. 655

Servant Yes, yes, I hear. Of what land is the stranger, and whence?

Our stranger, I think, is working mischief: for over there I see Orestes’ nurse all in tears. Cilissa 3 ! Where are you going? Why as you set foot in the palace gate do you have a grief as an unhired companion? 730

Chorus Then arrayed how does she tell him to come?

Nurse Arrayed how? Say it again so that I may catch your meaning better.

Chorus With his guards or perhaps unattended?

Nurse She tells him to come with his retinue of spearmen.

Chorus Well, do not give this message to our loathed master, but with all haste and with a cheerful heart tell him to come himself, alone, so that he may be told without alarm. For in the mouth of a messenger a crooked message is made straight. 4 770

Nurse What! Are you gladdened at heart by the present news?

Chorus Why not, if Zeus at last may cause our ill wind to change? 775

Nurse But how can that be? Orestes, the hope of our house, is gone.

Chorus Not yet; he would be a poor prophet who would so interpret.

Nurse What are you saying? Do you know something beyond what has been told?

Chorus Go, deliver your message! Do what you are asked to do! The gods take care of what they take care of. 780

Nurse Well, I will go and do your bidding. With the gods’ blessing may everything turn out for the best! Exit

ORESTE. J'aurais voulu, à d'aussi nobles hôtes, apporter d'heureuses nouvelles, pour me faire connaître et accueillir d'eux. Est-il rien de mieux disposé qu'un hôte pour ses hôtes ? Mais mon cœur eût trouvé quelque impiété

[ORESTE] à ne pas achever mon rôle auprès d'amis, après promesse faite et accueil reçu 2 .

Pour nous, nous rapporterons tout au maître du palais et, comme les amis ne nous manquent pas, nous consulterons sur l'événement.

LE CORYPHÉE.

E'en now Oreſtes, who with cautious tread Had from this gulf of ruin freed his foot, E’en he, the hope medicinal to the madneſs 785 Of this ill house, ſhows that our hope betrays us.

CHORUS alone.

ORESTE Ad ospiti sí pii, grate novelle recare avrei bramato, e in tale evento esserne conosciuto, averne ospizio. 575 Per gli ospiti, quale è cosa piú grata dell'ospite? Ma far tale promessa a genti amiche, e poi non mantenerla, ed accettar l'ospizio, io ne avrei scrupolo.

CORO

Ore. Ego quidem hoſpitibus felicibus fic Bonarum rerum gratia uolui Notus eſse, & hospitari. quid enim Hospite hoſpitibus eſt felicius? 655 In impietate erat mihi hoc in mente Tale negotium non dicere amicis Amittentem & hoſpitantem.

Cho.

Chorführerin. 720

Chorus.

Die Chorführerin. (Alle ab.)

Commentary

Stable identifiers

Οἰκέτης

εἶεν, ἀκούω: ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;

Χορός

πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;

Τροφός

ἦ πῶς;³³ λέγ᾽ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.

Χορός

εἰ³⁴ ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.

Τροφός

ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.

Τροφός

ἀλλ᾽ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;

Χορός

ἀλλ᾽ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ.
775

Τροφός

καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.

Χορός

οὔπω: κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.

Τροφός

τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;

Χορός

ἄγγελλ᾽³⁷ ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.

μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ³⁸ πέρι.
780

Τροφός

ἀλλ᾽ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις.

γένοιτο δ᾽ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει.

783

Οἰκέτης

εἶεν, ἀκούω· ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;

Χορός

πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;

Τροφός

ἦ πῶς; λέγʼ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.

Χορός

εἰ ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.

Τροφός

ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.

Τροφός

ἀλλʼ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;

Χορός

ἀλλʼ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ.
775

Τροφός

καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.

Χορός

οὔπω· κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.

Τροφός

τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;

Χορός

ἄγγελλʼ ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.

μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ πέρι.
780

Τροφός

ἀλλʼ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις.

γένοιτο δʼ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει.

Ὀρέστης

πρὸς δυςσεβείας δ᾽ ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσὶν
690

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις,

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

[ΟΡ.]

τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις
705

καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.

ΚΛ.

οἰ ’γώ, κατ’ ἄκρας εἶπας ὡς πορθούμεθα.

ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,

ΚΛ.

αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνωι τάδε.
715

ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων

κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων

βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.

Orestes

Boy! Boy! Hear my knocking at the outer door! Who is inside? Boy! Boy! I say again, who is at home?

Again for the third time I call for some one to come out of the house, if by Aegisthus’ will it offers welcome to strangers.
655

Servant

Yes, yes, I hear. Of what land is the stranger, and whence?

Our stranger, I think, is working mischief: for over there I see Orestes’ nurse all in tears. Cilissa³! Where are you going? Why as you set foot in the palace gate do you have a grief as an unhired companion?
730

Chorus

Then arrayed how does she tell him to come?

Nurse

Arrayed how? Say it again so that I may catch your meaning better.

Chorus

With his guards or perhaps unattended?

Nurse

She tells him to come with his retinue of spearmen.

Chorus

Well, do not give this message to our loathed master, but with all haste and with a cheerful heart tell him to come himself, alone, so that he may be told without alarm. For in the mouth of a messenger a crooked message is made straight.⁴
770

Nurse

What! Are you gladdened at heart by the present news?

Chorus

Why not, if Zeus at last may cause our ill wind to change?
775

Nurse

But how can that be? Orestes, the hope of our house, is gone.

Chorus

Not yet; he would be a poor prophet who would so interpret.

Nurse

What are you saying? Do you know something beyond what has been told?

Chorus

Go, deliver your message! Do what you are asked to do!

The gods take care of what they take care of.
780

Nurse

Well, I will go and do your bidding. With the gods’ blessing may everything turn out for the best! Exit

ORESTE.

J'aurais voulu, à d'aussi nobles hôtes, apporter d'heureuses nouvelles, pour me faire connaître et accueillir d'eux. Est-il rien de mieux disposé qu'un hôte pour ses hôtes ? Mais mon cœur eût trouvé quelque impiété

[ORESTE]

à ne pas achever mon rôle auprès d'amis, après promesse faite et accueil reçu ².

E'en now Oreſtes, who with cautious tread

Had from this gulf of ruin freed his foot,

E’en he, the hope medicinal to the madneſs
785

Of this ill house, ſhows that our hope betrays us.

CHORUS
alone.

ORESTE

Ad ospiti sí pii, grate novelle

recare avrei bramato, e in tale evento

esserne conosciuto, averne ospizio.
575

Per gli ospiti, quale è cosa piú grata

dell'ospite? Ma far tale promessa

a genti amiche, e poi non mantenerla,

ed accettar l'ospizio, io ne avrei scrupolo.

Ore.

Ego quidem hoſpitibus felicibus fic

Bonarum rerum gratia uolui

Notus eſse, & hospitari. quid enim

Hospite hoſpitibus eſt felicius?
655

In impietate erat mihi hoc in mente

Tale negotium non dicere amicis

Amittentem & hoſpitantem.

Chorführerin.

720

Die Chorführerin.
(Alle ab.)