Aeschylus Libation Bearers 372

Theodore Alois Buckley (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →
These things of which thou speakest, my child, are more precious than gold, and surpassing e'en Hyperborean happiness, for thou art in anguish 5
. But [enough], for the clang of this double scourge comes upon me: the protectors of these [children] are already beneath the earth: but the hands of the odious pair that rule are polluted; on their children too it bath fallen heavier 6
.

Libation Bearers. Aeschylus. Theodore Alois Buckley (Translator). London. 1849.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Volunteer.

Current edition Experimental

The Libation Bearers (OCR draft) (English) (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 315-478 focus
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 315-478 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 372 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 372 focus
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 372 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 372 focus
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοί
375
κατὰ γῆς ἤδη· τῶν δὲ κρατούντων
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων,
παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 372 focus
ταῦτα μὲν ὦ παῖ κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 372 focus
Translations (8)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 315-476 focus
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 372 focus
qui
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 372 focus
Treaſures of gold, my child, are poor to this:
430
Thy words are greater than the greatest fortune,
And all her favours:
from thy grief they ſpring k
.
But from this ſcourge a double claſh is heard l
;
One from th' aſſiſtant pow’rs beneath the earth;
435
One from those lords, those hated lords that rule us,
Whose
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 372 focus
Piú che l'oro, fanciullo, rifulgono
i tuoi voti, la sorte che t'auguri
vale piú che la sorte iperborea.
235
Sono agevoli i voti! Ma duplice
suona il fischio di questo flagello!
Chi poteva recarci soccorso
è sotterra; e le mani sono empie
dei signori odïosi che imperano:
240
e piú crude sui figli imperversano.
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 372 focus
Hæc quidem ô filia meliora funt auro.
Magna uerò fortuna & altiſsima
Maiora dicis: dolere enim oportet.
350
Sed dupli enim flagri
Metus it horum quidem auxiliatores
Supra terram iam sunt, horum uerò imperantium
Manus non sunt ſanctæ horum odioforum.
Pueris magis erit.
355
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 372 focus
Ja, mein Kind, du hast es leicht zu wünschen;
was du sagst, das wäre freilich köstlich
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 372 focus
O child, forbear! things all too high thou sayest.
440
Easy, but vain, thy cry!
A boon above all gold is that thou prayest,
An unreached destiny,
As of the blessed land that far aloof
Beyond the north wind lies;
445
Yet doth your double prayer ring loud reproof;
A double scourge of sighs
Awakes the dead; th' avengers rise, though late;
Blood stains the guilty pride
Of the accursed who rule on earth, and Fate
450
Stands on the children's side.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 372 focus
Traun, köstlicher, Kind, als Schäße des Golds,
Ja, seliger, als hyperborisches Glück,
375
Ist, was du dir klagend erbittest.
Doch doppelt umsaust dumpfhallender Schlag
Von der Geißel mein Ohr; in der Erde ja ruht,
Der schirmte das Haus, und der Herrschenden Hand,
Der Verhaften, befleckt der entsegliche Mord;
380
Und das Bitterste dulden die Kinder!
Vierte Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-47

ἀμφίπτολιν
ἀμφίπτολιν
M. G.
ἀμφὶ πτόλιν
Ald. Rob. Turn.
Ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν
Blomfieldius,
τὸν ἀμφιτειχῆ λεών
, quod est in Sept. c. Theb. v. 273. comparans, perperam interpretatur necessitatem urbi circumdatam, quum ab hostibus obsidione capta esset. Neque satis recte scholiastes
τὴν ἐκ διαφόρων πόλεων ἀνάγκην, ὅ ἐστι πόλεμον. ὡς “ἀμφιμάτορας κόρους” φησὶν ὁ Εὐριπίδης
(Androm. v. 467.).
ἐκ διαφόρων γὰρ πόλεων ἦσαν οἱ Ἕλληνες
. Immo intelligitur duplicis sedis necessitas, quam dii imposuerunt his mulieribus, ut ex patria abductae in aliena urbe servitutem paterentur. Haec autem verba,
ἀνάγκαν — αἶσαν
, parenthesin esse et Stanleius intellexit et scholiastes.
66

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-48

πατρῴων τάνδ' ἐςᾶγον αἶσαν
πατρῴων δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν
M. G. Ald. In M. in
ἄγον
inter
γ
et
ο
aliquid erasum.
δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν
ex codice suo Robortellus affert.
ἐςᾶγον
emendate Rob. Turn. Vitium in hoc versu arguit metri insolentia. Blomfieldius
δουλίαν
scripsit. Portus
δούλειον
voluerat. Immo
δούλιον
ortum esse puto ex adscripta interpretatione
δουλείαν
. Aeschylus enim scripsisse videtur
πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν.
68

69-70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-49

δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι
δίκαια καὶ μὴ δίκαια πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου
M. G. Ald.
ἀρκᾶς βίου
ex codice affert Robortellus: ipse ex Sophiani coniectura
ἀρχαῖς βίου
dedit.
ἀρχαὶ βίου
Turn. Deinde
βίαι
vel
βίᾳ
M. G. Ald. Rob. Turn.
βίᾳ
ex codice affert Rob. Hic quoque metrum vitia ostendit. Atque alterum quidem
δίκαια
ab interprete adscriptum esse videtur. Quam suspicionem confirmat fortasse scholiastes, cuius haec est adnotatio,
εἴτε δικαίως εἴτε μή. ἐστὶ δὲ παροιμία· “δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.”
Deinde
πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου
vix possunt intelligi. Scholiastae legisse videntur
ἀπ' ἀρχᾶς
. Eorum enim hae sunt adnotationes, una ad v. 66.
τὸ ἑξῆς, ἐμοὶ δὲ πρέποντα καὶ ὀφειλόμενά ἐστιν ἀπαρχὰς
(sic etiam M.)
βίου τὰ τῶν βίᾳ με φερομένων αἰνέσαι πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ. ἀνάγκην γάρ μοι οἱ θεοὶ προςήνεγκαν
: altera ad v. 69.
πρέποντά μοι ἐστι καὶ ὀφειλόμενα, ἐξότε τοῦτον ἐπανῄρημαι τὸν βίον, τὰ τῶν πρὸς βίαν κεκτημένων ἐπαινέσαι, καλυπτούσῃ τὴν κατ' αὐτῶν ἀποστύγησιν καὶ μηδὲ παρρησίᾳ τὸν δεσπότην κλαιούσῃ
, cui adnotationi quod in ed. Rob. praefixum est lemma,
πρέποντ᾽ ἀρχαίου βίου
, non legitur in codicibus M. G. Apparet iam scholiastas depravatam scripturam invenisse. Certa emendatione vereor ne non possint hi versus restitui: sed veri simile puto Aeschylum scripsisse
ἐμοὶ δ᾽, (ἀνάγκαν — αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι
. Nam
πρέπον τύχαις
scribendum esse probabilis est Schützii coniectura.
βίᾳ φερόμενοι
quum dicuntur domini, non severi in chorum significantur, sed violenti in Agamemnonem eiusque liberos.

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-50

πικρὸν
πικρὸν
Vict. et ita scholiastes.
πικρῶν
M. G. Ald. Rob. Turn.
70

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-51

κρατούσῃ
κρατούσῃ
Ald. δακρύων ὑφειμάτων Deinde
δακρύω δ᾽ ὑφ᾽ εἱμάτων
M. Rob. Turn.
δακρύω δ᾽ ὑφειμάτων
G. Ald. Corrupta haec esse vidit Porsonus ad Eur. Med. v. 1218. Non potest enim dubitari quin trimeter iambicus restituendus sit. Scribendum
δακρύων ὑφειμάτων
, qui genitivi pertinent ad
πένθεσιν
.
71

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-52

ματαίοισι
ματαίαισι
ante correctionem G. δεσποτᾶν Deinde libri
δεσπόταν
. Correxit Stanleius.
72

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-53

παχνουμένῃ
πένθεσιν παχνουμένην
M. Rob.
πένθεσι παχνουμένην
G. Ald.
πένθεσι παχνουμένη
Turn. Scribendum erat
πένθεσιν παχνουμένῃ
. Itaque hanc epodum ita conformavi,
ἐμοὶ δ᾽ ἀνάγκαν γὰρ ἀμφίπτολιν θεοὶ προςήνεγκαν· ἐκ γὰρ οἴκων πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι, πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ, δακρύων ὑφειμάτων, ματαίοισι δεσποτᾶν τύχαις, κρυφαίοις πένθεσιν παχνουμένη.
Me vero (duplicis enim sedis necessitatem addidere dii: nam ex patriis aedibus in hanc duxerunt sortem) iusta et iniusta eorum, qui violenti feruntur, pro mea conditione decet approbare, acerbo compresso animi odio, lacrimarumque veste celatarum propter temeraria dominorum fata occultis doloribus horrescentem.
73

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-54

πάρεστε
πάρετε
Ald. προςτροπῆς
προτροπῆς
G. Ald.
75

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-55

γένεσθε
γένεσθαι
, sed
ε
ad
αι
supra adscripto, M.
76

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-56

τύμβῳ χέουσα
τύφῳ δὲ χέουσα
M. G.
τύφῳ δὲ χέουσα
codex Robortelli. In M. adscriptum
οἶμαι τύμβῳ
. In G.
τύφῳ
vocabuli ultima syllaba punctis notata et
μβῳ
supra scriptum.
τύμβῳ δὲ χέουσα
Ald. Rob.
τύμβῳ χέουσα
emendate Turn.
77

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-57

εὔφρον' In
εὔφρον'
in M.
ο
ex
ω
factum est. κατεύξωμαι Deinde
κατεύξομαι
M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.
78

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-58

τῶνδ'
τῶνδ'
Vict. et, ut videtur, M.
τῶν δ'
G. Ald. Rob. Turn.
81

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-59

τόνδε In
τόνδε
in M.
ο
ex
ω
factum.
82

83-85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-60

ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν; Libri
ὡς νόμος βροτοῖς ἔστ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσι τάδε στέφη δόσιν τε τῶν κακῶν ἐπαξίαν
. In his
πέμπουσιν
emendate scripsit Victorius. Elmsleio in addendis ad Eur. Heracl. v. 387. scribendum videbatur
ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν τε τῶν καλῶν ἐπαξίαν;
Et
ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι
verum videtur: sed deinde scribendum est
δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν
. Vidit hoc etiam Stanleius in curis secundis,
δόσιν γε
scribendum esse. Ad
τῶν κακῶν
scholiastes haec adnotavit παρ' ὑπόνοιαν.
ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν
.

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-61

χύσιν
λύσιν
Ald. quum in G.
χ
sic scriptum sit, ut negligenter intuenti
λ
videri possit.
87

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-62

καθάρμαθ' ὥς τις
καθάρμαθ᾽ ὥς τις
Turn. et, ut videtur, M.
κάθαρμαθ', ὥς τις
Rob.
κάθαρμα θ' ὥςτις
G.
κάθαρμα θ' ὅς τις
Ald. ἐκπέμψας Deinde
ἐκπέμψαις
G.
ἐκ πέμψαις
Ald. πάλιν δικοῦσα
Πάλιν
ad
δικοῦσα
pertinere animadvertit Turnebus, qui
πάλιν - | δικοῦσα
dedit. Scholiastes
στείχω πάλιν
coniunxit.
88

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-63

ὄμμασιν
ὄμμασι
solus Turn.
89

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-64

τῆσδ'
τῆς δ'
divisim Ald. ἔστε
ἐστὲ
Rob. Ceteri recte
ἔστε
.
90

95-100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-65

NA In libris hi versus hoc ordine leguntur
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις ὑπέρτερον. ΧΟ. αἰδουμένῃ σοί, βωμὸν ὡς, τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον. ΗΛ. λέγοις ἄν, ὥςπερ ἠδέσω τάφον πατρός. ΧΟ. φθέγγου χέουσα σεμνὰ τοῖσιν εὐφροσιν.
Varietas lectionis haec est. In secundo versu
αἰδουμένη σοι
Ald. Rob. Deinde
βωμὸν
vitiose Ald. Tum
ὡς
G. Ald. Rob. In tertio versu
τὸν
omittit Rob. In quarto
ἠδέσω
vitium Aldinae. In quinto
εὔφροσιν
Turn. Ceteri
εὐφρόσιν
. Sed haec non una ratione corrupta esse vix opus est ut doceamus. Primum horum versuum Schützius, quum prius alia tentasset, in secunda editione ut spurium uncis inclusit, non indicans cur id fecerit. Illud certum est, hoc loco, quo hic versus in libris omnibus legitur, eum ab Aeschylo collocari non potuisse. Nam ne quid de eo dicam, quod quum Electra ante ubique plurali numero usa esset, singularis subito illatus aliquid duri habet, maxime haec duo sede sua exire hunc versum iubent, unum, quod ista iam saepius dictorum repetitio valde ieiuna est, alterum, quod orationes, qualis haec est Electrae, quum generali sententia concluduntur, ea ipsa sententia finiri solent. Et quis est qui non sentiat quam praeclare Electra orationem hoc dicto conclusisset,
μὴ κεύθετ᾽ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός. τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τ' ἐλεύθερον μένει καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.
Quibus verbis quis credat tam inutilem pannum adsui potuisse, qualis hic est,
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον.
Nam
ἄν
certe scribendum erat, id quod Iacobsii ad Anthol. Pal. p. 581. monitu fecit Blomfieldius. Sed maiora etiam vitia sunt in tribus sequentibus versibus. Nam cur tandem chorus de sua erga Agamemnonem pietate hic loquitur, ubi non de ea re sermo est, utrum chorus Agamemnonem colat necne, sed quo pacto Electra pie sacra debeat peragere? Turpissimus vero versus est is qui sequitur,
λέγοις ἄν, ὥςπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.
Eum Schützius sic est interpretatus, dicas velim pro ea quam profiteris erga patris sepulcrum reverentia. Sumamus hanc esse huius versus sententiam, quam verba tamen, quae omni sensu carent, non admittunt: quid aliud Electra quam traducere videbitur chori pietatem, quippe ibi a choro iactatam, a se commemoratam, ubi longe alia dicenda erant? Haec si recte disputata sunt, planum est et ordinem versuum perturbatum et aliis eos vitiis inquinatos esse. Itaque primum illum versum,
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις ὑπέρτερον
, quum a librario ad simile alius versus initium oculis aberrante omissus esset, postea alieno loco additum, et praeterea depravatum esse existimo. Videor autem mihi quod dignum Aeschylo esset effecisse ita his versibus conformatis omnibusque choro redditis,
ΧΟ. αἰδουμένῃ σοὶ βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον. λόγους ἂν οἷςπερ ᾐδέσω τάφον πατρὸς στέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον· φθέγγου χέουσα σεμνὰ τοῖσιν εὐφροσιν.
Quod scripsi
λόγους ἂν οἷςπερ ἠδέσω τάφον πατρός
, conferenda sunt quae de collocatione particulae
ἂν
dixi in libro de ea particula IV. cap. 7. In eo versu, qui intercidit,
χοάς
vel simile vocabulum fuit.

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-66

αὑτήν
αὐτὴν
Ald. Sed G. cum reliquis
αὑτήν
. V. ad Soph. Trach. v. 451. χὥςτις Deinde
χὥςτις
M.
χὥςτις
G.
χ' ὡς τις
Ald. Rob.
χ' ὥς τις
Turn.
102

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-67

τἄρ'
τ' ἄρ'
M. (sic M.) G. Ald. Rob.
γ' ἄρ'
Turn. Vict. Inde Porsonus
γ' ἆρ'
. Scribendum potius
τἄρ'
. Ita Dindorfius. Deinde fortasse scribendum est
ἐπεύξωμαι
, ut v. 78. dictum est
κατεύξωμαι
. Idem coniecit Dobraeus Adv. II. p. 26.
103
ZZZZ

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-68

τίν'
τίν'
est ecquem.
105

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-69

κεἰ
κεἰ
G. Ald. Rob. Turn. idque Schützius et Porsonus restituerunt.
κ' εἰ
M. sed ut ante rasuram
καὶ εἰ
fuerit.
καὶ
, omisso
εἰ
, Vict. Cant. Stanl.
106

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-70

ἁπλωστί Libri
ἁπλῶς τι
. Scribendum putavi
ἁπλωστί
. V. ad Suppl. v. 447.
112

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-71

μού 'στιν
καὶ ταῦτα μούστιν
M. G.
καὶ ταῦτα μοῦστιν
Ald. Turn.
καὶ ταῦτα μοῦστιν
Rob.
εὐσεφ
, vitium Aldinae.
113

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-72

πῶς δ' οὔ
πῶς δ᾽ οὔ;
scripserunt Stanleius, Schützius, Porsonus, alii.
114

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-73

NA Hunc versum, quem libri post versum 159. habent, hic reposui, certa, ut mihi videtur, emendatione. V. Opusc. II. p. 79. Libri
μεγίστη
. Emendavit Stanleius.
115

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-74

ἄρηξον, Ἑρμῆ χθόνιε Libri
Ἑρμῆ χθόνιε κηρύξας ἐμοί
. Lacunae signum in fine versus posuit Robortellus, post
χθόνιε
Canterus, in initio versus Stanleius. Suppletur aptissime
ἄρηξον
. V. Opusc. VII. p. 50. Non recte Nauckius in Philologo II. p. 149. scribendum esse putavit
ἐριούνι᾽ Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοί
. Nam quod apud Aristophanem in Ranis Aeschylus dicit,
οὐ δήτ' ἐκεῖνον, ἀλλὰ τὸν ἐριούνιον Ἑρμῆν χθόνιον προςεῖπε
, minime parodia est huius loci, sed aperte hoc tantum Aeschylus docet,
χθονίου
nomine se in initio Choephororum
τὸν ἐριούνιον
significasse.
116

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-75

αἱμάτων
πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων
M.
δ᾽ ὀμμάτων πατρῴων
G. Ald.
πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων
Rob. Vict.
πατρῴων ὀμμάτων
Turn.
πατρώων δωμάτων
Schützius ex coniectura Stanleii. Requiritur
πατρῴων αἱμάτων
. Vidit hoc etiam H. L. Ahrens.
118

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-76

ἣ
ᾗ τὰ πάντα
vitium Aldinae.
κατὰ παντὰ
, omisso
ἣ
, Rob. Hoc dicit, tellurem, quae omnia gignit et, ubi maturuerunt fruges, rursus earum semen recipit.
119

121-124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-77

κἀγὼ ... φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις Libri
κἀγώ
. Manifestum est scribi debere
κἀγώ
, quod pertinet ad praecedentia:
κλύειν εὐχάς, ἃ
(pro
ἃς
)
ἐγὼ λέγω
. Deinde
χέρνιβας βροτοῖς
M. Rob.
χέρνιβας βοτοῖς
G. Ald. Turn. Ad ultimum vocabulum in M. G.
γρ. νεκροῖς
supra adscriptum est, interpretatio exquisitioris vocabuli. Tenui quod olim in Observationibus criticis scribendum esse dixi,
χέρνιβας φθιτοῖς
. Pers. v. 218.
δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι
, et v. 518.
ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν
. Quae sequuntur, vulgo ita leguntur,
λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποίκτειρόν τ' ἐμέ, φίλον τ' Ὀρέστην, πῶς ἀνάξομεν δόμοις.
In Ald. scriptum est
πάτερ
, in Rob.
πάτερ
vocativo casu,
πατέρ'
in ceteris. Deinde
ἐποίκτειρον τ᾽ ἔμε
Ald. Rob.
ἐποίκτειρόν τ' ἐμὲ
Turn. Vict. et, ut videtur, M.
ἐποικτείροντἔμε
G. Ad
πῶς
scholiastes adnotavit
ἀντὶ τοῦ ὅπως
, et
βασιλεύσομεν
ad
ἀνάξομεν
, inepte. Non possunt probari coniecturae, quae de his versibus a me ipso olim aut ab aliis prolatae sunt. Exciderunt aliquot versus, quum librarius ab uno versu, cuius hoc erat initium,
φίλον τ' Ὀρέστην
, ad idem alius versus initium aberrasset. Scripsi igitur
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας φθιτοῖς λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποικτείροντ᾽ ἐμὲ φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις.
Iubeo patrem, mei carique Orestis misertum, (providere ut vincamus) carumque Orestem aliquo modo in domum reducamus.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-78

πεπραμένοι Libri
πεπραγμένοι
. Scholiastes
νενικημένοι, κατηγωνισμένοι
. Emendavit Casaubonus. ἀλώμεθα Deinde
ἀλώμεθα
Vict. et, ut videtur, M.
ἀλώμεθα
G. Ald. Rob. Turn.
125

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-79

φεύγων
φεύγων
Rob. Turn.
φεύγειν
M. G. Ald. codex Robortelli.
129

130. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-80

πόνοισι
πόνοισι
Rob.
πόνοισιν
M. G. Ald. Turn. χλίουσιν Deinde
χλίουσι
Ald. Turn. μέγα Denique
μέγα
Turn.
μέτα
M. Ald. Rob.
μετα
sine accentu G.
130

132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-81

NA
καὶ σὺ κλῦθί μου
et mox
σωφρονεστέραν
vitia Aldinae.
132

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-82

σοῦ Libri
λέγω φανῆναί σου πάτερ τιμάορον
. Scholiastes
τοῖς δ᾽ ἐχθροῖς σου λέγω σε φανῆναι τιμωρόν
. Porsonus ante
πάτερ
obelum apposuit. Cantero scribendum videbatur
φανῆναί σ᾽, ὦ πάτερ
.
Σέ
recepit Blomfieldius. Recte vero libri, nisi quod praestat fortasse
φαvῆναι σοῦ
.
136

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-83

ἀντικατθανεῖν δίκῃ Libri
ἀντικατθανεῖν δίκην
. In M. adscriptum
γρ. ἀντικατακτανεῖν
. Idem
ἀντικατακτανεῖν
supra scriptum in G. commemoratumque ex scholiis a Turnebo. Recte Scaliger
ἀντικακτανεῖν δίκῃ
.
137

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-84

καλῆς
ἐν μέπω
vitium Ald. Deinde libri
τῆς κακῆς ἀρᾶς
. Emendaverunt Schützius et Blomfieldius.
138

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-85

κείνοις
κείνους
Rob.
139

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-86

τῶνδ'
τῶν
Rob. Turn.
τῶν
, supra adscripto
δ᾽
, M.
τῶν δ᾽
G. Ald.
140

144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-87

ἐξαυδωμένας
ἐξαυδομένας
G. Ald.
144

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-88

καναχὲς
κἀναχὲς
G. Ald.
145

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-89

ὀλομένῳ
ὀλυμένῳ
Ald. In G. ambiguum est utrum
ὀλυμένῳ
scriptum sit, an, ut in ceteris,
ὀλομένῳ
.
146

147-151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-90

δεσπότᾳ πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνῶν, κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν· κλῦε δέ μοι, σέβας, κλύ᾽, ὦ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
δέσποτα
vitium Ald. Deinde libri
πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν κεδνῶν τ᾽ ἀπότροπον ἄλγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν
. In G. Ald.
χοᾶν
scriptum est. Nisi aperte haec antistrophica essent, prorsus incerta fluctuaret emendatio. Primo
ἔρυμα
Stanleius tumulum interpretatur, eodemque modo
τὸν τάφον
adscriptum est in M. G. Sed id dicendum fuisse
ἕρμα
ad Soph. Ant. v. 841. significavi. Scribendum videtur
πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνόν
. Deinde librorum scripturam
ἄλγος
in
ἄγος
mutavit Victorius. Scholiastae enim haec est adnotatio,
τὸ ἑξῆς· ἐκκεχυμένων χοᾶν πρὸς ἔρυμα τόδε ἵετε δάκρυ ἄγος ἀπεύχετον (τὸ δάκρυ γὰρ ἀπευκτὸν ἄγος εἶπεν) ἀπότροπον τῶν ἡμετέρων κακῶν καὶ τῶν ἀγαθῶν τῶν ἐχθρῶν.
Receperunt
ἄγος
omnes post Victorium editores. Sed requiritur potius
ἅγος
. Hesychius
ἅγος, ἅγνισμα θυσίας. Σοφοκλῆς Φαίδρᾳ
. Scribendum erat
κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἅγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν
. Deinde libri
κλύε δέ μοι κλύε. σεβάς, ὦ δέσποτα ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός
, nisi quod
ἀμαυρᾶς
est in G. Ald.
κλύε
emendato accentu Porsonus,
σέβας ὦ δέσποτα
Turnebus. Mutato verborum ordine dochmiorum numerus restituendus erat. Itaque sic hanc stropham scripsi,
ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον ὀλομένῳ δεσπότᾳ πρὸς ἕρμα γᾶς τόδε κεδνόν· κακῶν δ᾽ ἀπότροπον ἅγος ἀπεύχετον κεχυμένων χοᾶν· κλῦε δέ μοι σέβας, κλύ᾽, ὦ δέσποτ᾽, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
Míttite lacrimam stridulam miseram misero domino ad sacrum huncce tumulum: malorum autem averruncam consecrationem effusarum inferiarum abominor: audi vero mihi reverentiam (i. e. preces), audi, domine, ex tenebroso corde.

152-153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-91

ὀτοτοτοτοτοτοῖ, ὀτοτοτοτοῖ, ἰώ, Libri
ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ ἰώ
. Mutavi haec sic ut strophici versus postulabant.

156-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-92

Σκυθικά τ' ἐν χερὶ παλίντονα ἐν ἔργῳ βέλη 'πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ' αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη;
Σκυθικά
(
η
ς supra scriptum videtur)
τ' ἐν χεροῖν
M.
Σκυθικὰ τ᾿ ἐν χεροῖν
Rob.
Σκύθης τάτ᾽ ἐν χεροίν
G. Ald. Turn. Deinde libri
παλίντον' ἐν ἔργῳ βέλη 'πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ' αὐτόκωπα νωμῶν βέλη
, nisi quod
ἔνεργα βέλη
habet Turn. in G. autem
ἐν ἔργῳ βέλει
antea scriptum fuerat, sed ultima syllaba et correcta est et supra scriptum
η
. Praeterea
πιπάλλων
G. Ald. Fortasse ex hoc loco Hesychius
πιπάλων, κραδαίνων, πάλλων
, habet. In M. adscriptum in margine
ἐν τῷ ἔργῳ, ἐν τῷ βάλλειν
, et in altera margine
σὺν ἔργῳ πάλλων, ὅ ἐστι μὴ μόνον φέρων, ἀλλὰ καὶ πράττων
. Deinde ad v. 158. in M. adscriptum
γρ. ἕτοιμα
, quod in G. omisso
γρ
. scriptum supra
αὐτόκωπα
. In repetito
βέλη
iure haeserunt critici. Recte Pauwius
νωμῶν ξίφη
, ex scholio, quod in M. G. ad
αὐτόκωπα
adscriptum est,
τὰ ἀφ' ἑαυτῶν ἔχοντα τὴν λαβὴν ξίφη. σχέδια δὲ ἐκ τοῦ σχεδὸn φονεύοντα καὶ οὐ πόρρωθεν ὥςπερ τὰ βέλη
. Scribendum est
Σκυθικά τε χερὶ παλίντονα ἐν ἔργῳ βέλη πιπάλλων Ἄρης σχέδιά τ᾽ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη;
Hei hei, quis hastipotens vir liberator aedium Scythicaque manu recurva in opere arma quassans Mars et comminus manubriata vibrans tela?

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

59-73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-29

1
Begründung ( δὲ wie 32) zu φοβεῖται δέ τις τόδ᾽ εὐτυχεῖν: Die Entscheidung der strafenden Gerechtigkeit erschaut schnell die offenbaren Verbrecher; solche aber, deren Schuld sich im Zwielicht birgt, erwartet erst mit der Zeit die Strafe; andere aber deckt wirkungslose (d. h. die Bestrafung ver- eitelnde) Nacht. Der Mord ist offenbar durch das Blutmal, das nicht zerfliefst; der mit Seelenschmerz verbundene Aufschub bewirkt bei dem Mörder nur üppige Blüte der Krankheit (vgl. zu 381 ff.); kein Versteck giebt es für ihn und wenn alle Ströme der Erde sich vereinigen, können sie das Blutmal seiner Hand nicht rein waschen." Den drei Gliedern ταχεία ἐν φάει, χρονίζοντας ἐν μεταιχμίῳ σκότου, ἄκραντος — νύξ entsprechen die drei Glieder des Gegensatzes: immer sichtbare Spur ( ἐν φάει), Aufschub ( χρονίζοντας), Versteck ( νύξ). Anderes Unrecht wird bald gleich, bald spät, manchmal auch gar nicht bestraft, den Mord erwartet unter allen Umständen die Strafe. Aschylos liebt es, durch solchen Kontrast das Verbrechen des Mordes als das schwerste hervorzuheben. Vgl. zu Ag. 990 und besonders Eum. 648 Fesseln kann man lösen: der Tote aber steht nicht wieder auf; dafür allein hat Vater Zeus keine Sühne geschaffen; alles andere nimmt er nicht so schwer." τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκ. χρονίζοντας um des Versmarses willen statt der gewöhnlichen Wendung τοὺς δὲ . . χρονίζοντας. — ἐν μεταιχμίω σκότου scil. καὶ φάους, wie sich aus dem Vorhergehenden ergiebt. Vgl. Aristoph. Vö. 187 ἐν μέσω δήπουθεν ἀήρ ἐστι γῆς (scil. καὶ οὐρανοῦ). ἅπαξ ποθέν wie Αg. 1004 πεσὸν ἅπαξ, Eum. 651
ἀνδρὸς δ᾽ ἐπειδὰν αἷμ᾽ ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος
. – φόνος πέπηγεν: haec e populari quadam superstitione intellegenda sunt, ad nostram etiam aetatem propagata, qua maculam ex sanguine hominis iniuste caesi in terram effuso semper manere nec elui posse fingebant (Schütz). διαφέρει, differt, hält hin. - Das dunkle Wort παναρκέτας (vgl. zu Eum. 529 ) erklärt der Schol. τῆς εἰς πάντα τὸν χρόνον ἀρκούσης αὐτῷ. Vgl. Suid. παναρκέος· τοῦ μεγάλου καὶ δυνατοῦ und πανταρκής Pers. 857 . Mit βρύειν vgl. ἀνθεῖ 1007. Genet. wie Soph. Oed. K. 17 x ρος . . βρύων δάφνης ἐλαίας ἀμπέλου. Der Infin. steht konsekutiv. νυμφικῶν ἑδωλίων wie πωλικῶν εδωλίων Sept. 441 von den παρθε νῶνες. Als Versteck erscheint die Frauenwohnung auch Sol. eleg. 4, 30 εἰ καί τις φεύγων ἐν μυχῷ ᾖ θα λάμου, Eur. Iph. Τ. 825 λόγχην . ἐν παρθενῶσι τοῖσι σοῖς κεκρυμμέ νην. πόροι τε πάντες κτ.: vgl Soph. Oed. Τ. 1227 οἶμαι γὰρ οὔτ᾽ ἂν Ἴστρον οὔτε Φᾶσιν ἂν νίψαι καθαρμῷ τήνδε τὴν στέγην κτέ. διαίνοντες, anfeuchtend, konnte Der hier mit καθαίροντες erklärt werden, welches statt des ergänzten ῥοαῖσιν in den Handschriften steht. · ᾐόνησαν: aus einer anderen Stelle des Asch. (frg. 366 Dind.) wird γόνησας angeführt und mit ἔλουσας erklärt. Der Potentialis der Vergangenheit steht ähnlich wie der s. g. gnomische Aorist.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-30

2
ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν von der Knechtschaft, infolge deren sie von einer Stadt, ihrem Vaterlande, in eine andere Stadt abgeführt worden sind. Der Schol. verweist auf ἀμφιμάτορας κόρους Eur. Androm. 466 (Geschwister, die von zwei Müttern, aber einem Vater stammen). Vgl. Hesych. ἀμφιμήτορες· οἱ ἐκ πολλῶν (vielmehr ἐξ ἄλλων, wie Buresch verbessert) μητέρων γεγονότες ἀδελφοί. Αἰσχύλος Ηρακλείδαις. Vgl. auch τῆς ἀναγκαίας τύχης Soph. Ai. 485 .

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-31

3
4
ἐσᾶγον αἶσαν: vgl. Hom. Ω 719 εἰσάγαγον κλυτὰ δώματα, ζ 91 εἴ ματα . . ἐσφόρεον μέλαν ὕδωρ, Eur. Hik. 876 χρυσὸν . . οὐκ εἰσεδέξατ' οἶκον, Iph. Τ. 742 εἰσβήσω σκάφος, Hel. 1566 εἰσέθεντο σέλματα, Herc. 850 οὗ γέ μ᾽ εἰσπέμπεις δόμους.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-32

5
6
Schol. ἔστι δὲ παροιμία· δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-33

7
8
πρέποντα ( ἐστὶν ἐπ᾿ ἀρχᾶς βίου, es kommt mir zu bei der Abhängigkeit meines Lebens. Krüger I 68, 40, 4.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-34

9
10
βία φρενῶν (mit innerem Widerstreben) wie Sept. 599 , Suppl. 806
βία καρδίας
.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-35

11
ὑφ᾽ εἱμάτων, um die Thranen zu verbergen ( κρυφαίοις πέν θεσιν 82).

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-36

12
δεσπόταν wie Eur. frg. 831 δακρύειν τοὺς προσήκοντας φίλους. Der Dativ ματαίοισι τύχαις steht kausal (ob des frevlen Geschicks).

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-37

13
παχνουμένη: vgl. Hom. P 112 τοῦ δ᾽ ἐν φρεσὶν ἄλκιμον ἦτορ παχνοῦται, Hes. W. u. Τ. 360 τό γ ἐπάχνωσεν φίλον ἦτορ, Eur. Hipp. 803 λύπῃ παχνωθείσ', Ον. Her. XV 112 adstrictum gelido frigore pectus erat.

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

14
erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

83. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-39

15
δωμάτων εὐθήμονες: Schol. εὖ τιθεῖσαι τὰ κατὰ τὸν οἶκον. Über den Gen. s. Krüger II 47,26,6.

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-40

16
κηδείους χοάς wie 536, Spenden zur Totentrauer, nicht συγγενικάς, wie der Schol. erklärt. Vgl. κηδείου τριχός 225 (Trauerhaar).

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-41

17
εὔφρονα, Verständiges, gut Gedachtes.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-42

18
19
Vgl. Eur. Or. 116 nai otão' ἐπ᾿ ἄκρου χώματος λέξον τάδε· Ελένη σ᾿ ἀδελφὴ ταῖσδε δωρεῖται χοαῖς. — πὰρ für παρὰ ist zur Gewinnung eines für Äschylos geeigneteren Rhythmus (von H. Wolf) nach Eum. 229 hergestellt.

92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-43

20
τοῦτο τοὔπος, diese Bitte.

94. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-44

21
στέφη hier von den Spenden. Vgl. Soph. Εl. 53 πατρὸς τύμβον . . λοιβαῖσι πρῶτον καὶ καρατόμοις χλι δαῖς στέψαντες. Die Menschen verstehen gewöhnlich unter ἴσα Gutes, hier aber werden κακά daraus (Schol. παρ᾽ ὑπόνοιαν· ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν). Diese Pointe wird durch yè gehoben.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-45

22
ἀτίμως, so dafs die Spende dem Toten nicht Ehre, sondern Unehre bringt und ihn gegen die Spenderin erbittert. ώσπερ οὖν wie 887.

97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-46

23
καθάρμαθ'. . πάλιν (retro) δικοῦσα (hinter mich werfend) .. ὄμ μασιν: τοῦτο πρὸς τὸ παρ' Αθηναίοις ἔθος, ὅτι καθαίροντες οἰκίαν ὀστρακίνῳ θυματηρίῳ ῥίψαντες ἐν ταῖς τριόδοις ἀμεταστρεπτεὶ ἀνεχώρουν. Vgl. Theokr. 24, 93 συλλέξασα κόνιν πυρὸς ἀμφιπόλων τις ῥιψάτω εὖ μάλα πᾶσαν ὑπὲρ ποταμοῖο φέ ρουσα ῥωγάδος ἐκ πέτρας ὑπερούριον, ἂψ δὲ νέεσθαι ἄστρεπτος, Verg. Ecl. VIII 101 rivoque fluenti transque caput iace; nec respexeris, Ovid Fast. V 437 ff. Auch in Deutschland findet sich die Sitte, dafs man Unglück bedeutende Dinge hinter sich über das Haus weg wirft, ohne umzuschauen.

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-47

24
μεταίτιαι wie 872 ἀναίτιαι. Blomfield setzt an beiden Stellen die gebräuchliche Form. Aber vgl. 909 παραιτία, Soph. Trach. 447
τῇ μεταιτία
 und zu Ag. 1527 .

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-48

25
νομίζομεν, vgl. βίον νομίζων 1001.

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-49

26
Schol. ἀντὶ τοῦ οὐδὲν πείσεσθε παρὰ τὸ μόρσιμον.

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-50

27
Der unnütze und in den Worten εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον (si quid novisti rectius istis Hor. epist. I 6, 67) hier unpassende Vers scheint von Schütz mit Recht als Interpolation bezeichnet worden zu sein. Vgl. auch 107.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-51

28
Dicas velim pro ea quam profiteris erga patris sepulcrum reverentia (Schütz). Vgl. Soph. Oed. T. 205
ὥσπερ μ
' ἀραῖον ἔλαβες, ὧδ', ἄναξ, ἐρῶ.

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-52

29
30
κεδνά: vgl. Eur. Or. 1138 κέδν᾿ ἀρώμενοι τυχεῖν.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-53

31
αὐτήν (dich selbst): zu Ag. 827 .

111-112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-54

32
σοὶ τἄρα d. i. du gehöret zu denen, welche den Agisthos hassen. Der furchtsame Chor (vgl. 872) bestätigt es nicht direkt:,,das lege dir in Gedanken nach eigenem Wissen zurecht".

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-55

33
τῇδε στάσει: Schol. τῇ συ στάσει ἡμῶν. Vgl. Ag. 1105 , Cho. 456 , Eum. 311 .

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-56

34
ὅμως gestellt wie Pers. 298
λέξον καταστάς
, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως. Krüger II 56, 13, 2.

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-57

35
εὖ τοῦτο, scil. ἔλεξας.

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-58

36
τοῖς αἰτίοις wird mit αὐτοῖς 118 wieder aufgenommen.

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-59

37
ἐλθεῖν: aus dem vorhergehenden τί φῶ; ergänzt sich εἰπέ (bete, wünsche).

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-60

38
39
δικαστὴν ἢ δικηφόρον: κριτὴν ἢ τιμωρόν Schol. Es bedarf des Richters nicht, weil die Schuld offenkundig ist.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-61

40
Schlichtweg etwa so dich ausdrückend" u. s. w. Meineke vermutet ἁπλῶς πιφαύσκουσ'.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-62

41
42
εὐσεβῆ θεῶν πάρα, so dafs kein νεμεσᾶν von Seite der Götter eintritt.

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-63

43
πῶς δ᾽ οὐκ εὐσεβές ἐστι παρὰ θεῶν, τὸν ἐχθρὸν ἀνταμεί βεσθαι κακοῖς. Vgl. Archiloch. frg. 65 ἓν δ᾽ ἐπίσταμαι μέγα τὸν κακῶς τι δρῶντα δεινοῖς ἀνταμείβεσθαι κακοῖς uud zu Eur. Med. 809.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-64

44
ἄρηξον, welches in der Handschrift fehlt, ist von Klausen er- gänzt. κηρύξας ἐμοί, indem du für mich laut ihnen zurufst, dafs .. sollen. Vgl. Soph. Εl. 1066 ὦ χθο νία βροτοῖσι Φάμα, κατά μοι βόασον οἰκτρὰν ἔπα τοῖς ἔνερθ' Ατρεί δαις κτέ.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-65

45
ἐπισκόπους: zu 1.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-66

46
κῦμα ( κύημα Schol.) λαμβάνει, von dem Samen befruchtet wird. Ebenso Eum. 662 .

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-67

47
48
χέρνιβας, λοιβάς, χοάς, λουτρά. Vgl. Soph. Εl. 84 πατρὸς χέοντες λουτρά.

131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-68

49
50
πεισμ᾽ ἄναψον: knüpfe für unser irrendes Schifflein (132) ein Haltseil an im Hause. Vgl. Eur. Med. 770 ἐκ τοῦδ᾽ ἀναψόμεσθα πρυμνήτην κάλων, Herc. 478 ὡς ἀνημμένοι κάλως πρυμνησίοισι βίον ἔχοιτ᾽ εὐδαίμονα, Anthol. XII 159 ἐν σοὶ τἀμά, Μυΐσκε, πρυμνήσι” ἀνῆπται, Julian Caes. p. 54 πείσμα καὶ ὅρμον ζῶντι σαυτῷ παρασκευάζων, Heliod. Aeth. VÍI p. 351 πᾶν πείσμα διέρρηκται, πᾶσα ἐλπίδος ἄγκυρα παντοίως ἀνέσπασται.

132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-69

51
πεπραμένοι, übers Meer verkauft. Vgl. 253. Da Elektra wie eine Sklavin gehalten ist (135), fühlt sie ihr Los dem des Orestes gleich.

135. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-70

52
ἀντίδουλος wie ἀντίπαις Eum. 38 .

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-71

53
φεύγων ἐστίν, das s. g. σχῆμα Χαλκιδικόν, vgl. 238, Eum. 549
προτίων καὶ αἰδόμενος ἔστω
.

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-72

54
πόνος von dem durch Arbeit Erworbenen, wie Pers. 753
πολὺς πλούτου πόνος
, Eur. Ion 1088 ἄλλων πόνον εἰσπεσών. · χλίουσι, sie lassen sich's wohl sein, sie schwelgen. μέγα wie τιμᾶν μέγα 254, Εum. 994, σεβίζειν μέγα Eum. 12 .

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-73

55
σὺν τύχῃ τινί (mit solchem Glücke wie ich es im Sinne habe), vgl. Sept. 459
σὺν τύχῃ δέ τῳ
, Soph. Αi. 853 σὺν τάχει τινί, Oed. T. 80
ἐν τύχῃ γέ τῳ
.

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-74

56
Der Akk. σωφρονεστέραν .. εὐσεβεστέραν schliefst sich an den Infin. an. Doch vgl. Anhang. Ansprechend vermutet F. W. Schmidt σωφρονεστέραν τρόπους, da πολύ matt und unpassend ist.

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-75

57
58
τιμωρόν σου, einer der dich rächt.

144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-76

59
Wenn δίκην richtig ist, mufs es als Apposition zum Inhalt des Satzes betrachtet werden. Vgl. Krüger I 57, 10, 10. Man erwartet ἀνταμύνασθαι oder ἀντιτίσασθαι δίκην, wobei δίκην Akk. des inneren Objekts und τιμάορον Subjekt wäre. Weil denkt an den Ausfall eines Verses: δίκην | τίνοντας ὧν ἔδρασαν ἀξίαν κακῶν.

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-77

60
61
Die gute Bitte geht voraus und folgt nach; die schlimme, welche den Mördern ( κείνοις) gilt, steht in der Mitte. Die fromme Beterin kann nicht mit schlimmen Worten enden.

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-78

62
Pers. 225
ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος
.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-79

63
ἐπανθίζειν: Schol. στέφειν ὡς ἄνθεσιν, scil. χοάς. Vgl. Pers. 622
ἀλλ᾽
, ὦ φίλοι, χοαῖσι ταῖσδε νερτέρων ὕμνους ἐπευφημεῖτε.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-80

64
65
Schol. ὅτι (d. i. σημείωσαι ὅτι ἐπ᾽ ἀποθανόντος παιᾶνα εἶπεν κακῶς. καὶ Εὐριπίδης (Alk. 424) παιᾶνα τῷ κάτωθεν ασπόνδῳ θεῷ. Vgl. Soph. Οed. Τ. 5 ὁμοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων und Ag. 650 .

152-163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-81

66
67
Dieses (nach der Überlieferung wenigstens) nicht antistrophische Lied, dessen Mafs Dochmien untermischt mit Kretikern und Jamben bilden, wird, wie es scheint, von dem Koryphaios allein oder von dem Koryphaios als Halbchorführer und (von 158 an) von dem anderen Halbchorführer vorgetragen, während die übrigen Choreuten den Gesang mit dem Ausdruck des Schmerzes begleiten.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-82

68
69
Schol. καναχηδὸν δακρύετε von dem Rieseln der Thränen. Vgl. Eur. Hipp. 1464 πολλῶν δακρύων ἔσται πίτυλος.

153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-83

70
71
μελόμενον (angelegen, lieb): Eur. Iph. Τ. 182 μοῦσαν νέκυσι με λομέναν, Phoen. 1302 Ζαχὰν μελομέναν νεκροῖς.

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-84

72
73
πρὸς (an) τόδ᾽ ἔρυμα gehört zu κεχυμένων. ἔρυμα: τὸν τάφον Schol. Der Grabhügel ist ein Schutz und Schirm ( Eum. 704 , Suppl. 87 ), der Schlimmes abwehrt und des Guten Sühne herbeifleht. κακῶν ἀπότροπον wie 42. -Wegen ἐπεύχετον mit dem Objekt ἄγος zu Ag. 1075 . Doch ist die Lesart unsicher. Vgl. Anhang.

156-157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-85

74
75
σέβας (Gegenstand der Ver - ehrung) μοι wie Eur. Iph. Α. 633 ὦ σέβας ἐμοὶ μέγιστον, Αγαμέμνων ἄναξ. Vgl. Ag. 520 . κλύε (nämlich die Klagen) ἐξ ἀμαυρᾶς φρε νός (welche kommen umdunkelter Seele). aus gramVgl. Ag. 551 .