Aeschylus Agamemnon 1412

Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator)

Nirgend tritt die Antwort ihm entgegen.
1335 Geh vorbei, wir haben dein genug.
1415
Agamemnon haben über Troia
Sieg des Himmels sel'ge Herrn beschieden;
gottbegnadet kehrt er in die Heimat.
Ach, wenn er die Schuld des alten Blutes
sterbend büßen muß und für die Toten
1420
1340 sterbend Tod den künftigen vererbt,
welcher Mensch wagt sich vor diesem Beispiel
zu vermessen, daß er in das Leben
keines Fluches Erbschaft mitgebracht?

Agamemnon. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Sponsored by University of Leipzig.

Current edition Experimental

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1407-1430 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1407-1430 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1412 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1412 focus
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1412 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1412 focus
νῦν μὲν δικάζεις ἐκ πόλεως φυγὴν ἐμοὶ
καὶ μῖσος ἀστῶν δημόθρους τ᾽ ἔχειν ἀράς,
οὐδὲν τότ᾽ ἀνδρὶ τῷδ᾽ ἐναντίον φέρων
ὃς οὐ προτιμῶν, ὡσπερεὶ βοτοῦ μόρον,
1415
μήλων φλεόντων εὐπόκοις νομεύμασιν,
ἔθυσεν αὑτοῦ παῖδα, φιλτάτην ἐμοὶ
ὠδῖν, ἐπῳδὸν θρηκίων ἀημάτων.
οὐ τοῦτον ἐκ γῆς τῆσδε χρῆν σ᾿ ἀνδρηλατεῖν,
μιασμάτων ἄποιν᾽; ἐπήκοος δ᾽ ἐμῶν
1420
ἔργων δικαστὴς τραχὺς εἶ. λέγω δέ σοι
τοιαῦτ᾽ ἀπειλεῖν, ὡς παρεσκευασμένης
ἐκ τῶν ὁμοίων, χειρὶ νικήσαντ᾿ ἐμοῦ
ἄρχειν· ἐὰν δὲ τοὔμπαλιν κραίνῃ θεός,
γνώσῃ διδαχθεὶς ὀψὲ γοῦν τὸ σωφρονεῖν.
1425
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1412 focus
νῦν μὲν δικάζεις ἐκ πόλεως φυγὴν ἐμοί
καὶ μῖσος ἀστῶν δημόθρους τ᾽ ἔχειν ἀράς.
οὐδὲν τότ᾽ ἀνδρὶ τῶιδ᾽ ἐναντίον φέρων,
ὃς οὐ προτιμῶν, ὡσπερεὶ βοτοῦ μόρον
1415
μήλων φλεόντων εὐπόκοις νομεύμασιν,
ἔθυσεν αὑτοῦ παῖδα, φιλτάτην ἐμοί
ὠδῖν', ἐπωιδὸν θρηικίων ἀημάτων.
οὐ τοῦτον ἐκ γῆς τῆσδε χρῆ ν σ᾽ ἀνδρηλατεῖν
μιασμάτων ἄποιν᾽; ἐπήκοος δ᾽ ἐμῶν
1420
ἔργων δικαστὴς τραχὺς εἶ. λέγω δέ σοι
τοιαῦτ᾽ ἀπειλεῖν ὡς παρεσκευασμένης
ἐκ τῶν ὁμοίων χειρὶ νικήσαντ᾽ ἐμοῦ
ἄρχειν· ἐὰν δὲ τοὔμπαλιν κραίνηι θεός,
γνώσηι διδαχθεὶς ὀψὲ γοῦν τὸ σωφρονεῖν.
1425
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1412 focus
Translations (8)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 1407-1430 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1412 focus
Now indeed thou adjudgest me to endure banishment from the city, and the abhorrence of the citizens, and public execrations,—thou that didst formerly bring nothing against this man, who, making no account of her fate, as it were of a brute, while sheep abounded in fleecy folds, immolated his own daughter, the dearest to me of my child-birth pangs, as a charm for the Thracian blasts. Shouldst thou not have banished that person out of this land, in retribution for his foul deeds? but now that thou hearest of my deeds, thou art a stern judge. But this I tell thee—Menace me as knowing that I am prepared on equal terms,—that when thou hast got the victory with thy hand, thou mayest rule me 3 ;—but if God bring the contrary to pass, thou shalt, though late, be taught to know discretion.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1412 focus
imprécations d'un peuple, tandis que contre lui tu ne t'insurgeais guère, quand,
insouciant comme un homme qui prend une victime dans les brebis sans nombre de ses troupeaux laineux, il immolait sa propre fille, l'enfant chérie de mes entrailles — pour enchanter les vents de Thrace ! N'était-ce pas lui qu'il
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1412 focus
And doſt thou now denounce upon my head
1590
Vengeance, and hate, and exile? 'Gainſt this man
Urging no charge?
Yet he without remorſe,
As if a lamb that wanton'd in his pastures
Were doom’d to bleed, cou’d ſacrifice his daughter,
1595
For whoſe dear ſake I felt a mother’s pains,
T' appeaſe the winds of Thrace.
Shou'd not thy voice
Adjudge this man to exile, in juſt vengeance
For ſuch unholy deeds?
1600
Scarce hast thou heard
What I have done, but ſentence is pronounc’d,
And that with rigor too.
But mark me well,
I boldly tell thee that I bear a ſoul
1605
Prepar’d for either fortune: if thy hand
Be ſtronger, uſe thy pow’r: but if the Gods
Proſper my cauſe, be thou aſſur’d, old man,
Thou ſhalt be taught a leſſon of diſcretion.
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1412 focus
Ora per me sentenzi il bando, e ch' io
son l' abominio degli Argivi, e il popolo
1645
mi maledice: e non rinfacci nulla
a quest'uomo, che piú non valutò
d'una pecora, quando nelle greggi
opulente di lana i capi abbondano,
la figlia sua, la figlia dilettissima
1650
della mia doglia, e la sgozzò, perché
placasse i venti della Tracia.
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1412 focus
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1412 focus
O ye just men, who speak my sentence now,
The city's hate, the ban of all my realm!
Ye had no voice of old to launch such doom
On him, my husband, when he held as light
My daughter's life as that of sheep or goat,
1640
One victim from the thronging fleecy fold!
Yea, slew in sacrifice his child and mine,
The well-loved issue of my travail-pangs,
To lull and lay the gales that blew from Thrace.
That deed of his I say, that stain and shame,
1645
Had rightly been atoned by banishment;
But ye, who then were dumb, are stern to judge
This deed of mine that doth affront your ears.
Storm out your threats, yet knowing this for sooth,
That I am ready, if your hand prevail
1650
As mine now doth, to bow beneath your sway:
If God say nay, it shall be yours to learn
By chastisement a late humility.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1412 focus
Nun sprichst du mir mein Urthel, Flucht aus Argos' Stadt,
Rufst über mich des Volkes Haß und Fluch herab,
Und wälzest keine, keine Schuld auf diesen Mann,
Der unbedenklich mordend, gleich als wär's ein Lamm,
1365
Wie wollenreicher Heerden Zucht ihm viele bot,
Das eigne Kind geopfert, ach mein liebstes Kind,
Die wilden Stürme Thrakia's zu bändigen!
Und mußtest du nicht diesen aus dem Lande hier
Zum Lohn des Gräuls verbannen? Nur von meiner That
1370
Vernehmend, übst du strenges Recht. Ich sage dir :
Du magst mir immer also droh'n, ich bin bereit,
Mich dir zu beugen, wenn mich deine Hand besiegt,
Wie meine diesen! Wenn es anders fügt ein Gott,
So wirst du Weisheit lernen, doch zu spät belehrt.
1375

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

1334-1336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-781

πᾶς γάρ τις ἐχθροῖς ἐχθρὰ πορσύνων, φίλοις δοκοῦσιν εἶναι, πημονῆς ἀρκύστατ᾽ ἂν φράξειεν ὕψος κρείσσον ἐκπηδήματος. Legebatur
πῶς γάρ τις ἐχθροῖς ἐχθρὰ πορσύνων, φίλοις δοκοῦσιν εἶναι, πημονὴν ἀρκύστατον φράξειεν, ὕψος κρεῖσσον ἐκπηδήματος;
Auratus
πημονῆς ἀρκύστατον
scribendum coniecit. Blomfieldius cum Elmsleio ad Med. v. 416. p. 150.
ἀρκύστατ᾽ ἂν
scripsit, semper Graecos plurali
ἀρκύστατα
uti dicens, suspectumque habens Euripidis in Oreste v. 1420.
ἀρκυστάτων μηχανῶν
. At
ἀρκύστατος
adiectivum est, ex quo patet cur retia ipsa plurali numero
ἀρκύστατα
dicantur: ut propter hanc quidem caussam recte videatur dicere poeta potuisse
πημονὴν ἀρκύστατον
. Recte tamen Elmsleius
ἀρκύστατ᾽ ἂν
scribi iussit: sed praetervidit non perfectam eo esse horum versuum emendationem. Nam si ita, ut voluit Elmsleius, Aeschylus scripsisset, hoc diceret, quomodo enim quis inimicis insuperabilia retia pararet? At hoc parum aptum esset, quia sententia non integra esset, sed referretur ad id quod non est dictum, nisi faceret quod ego feci, ut alia diceret quam sentiret. Multo graviorem et aptiorem orationem unius litterae mutatione restituendam esse putavi,
πᾶς γάρ τις ἐχθροῖς ἐχθρὰ πορσύνων, φίλοις δοκοῦσιν εἶναι, πημονῆς ἀρκύστατ᾽ ἂν φράξειεν ὕψος κρείσσον ἐκπηδήματος.
Male post
φράξειεν
virgula ponitur: nam ad
φράξειεν
alter accusativus,
ὕψος
, modum rei describens, adiungitur. Quod Halmius in Lect. Aesch. I. pagina ultima coniecit,
ὕψος κρεῖσσον ἐκπηδήματος
, minus poetice dictum est.

1338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-782

νείκης Libri
νίκης
. Recte Heathius
νείκης
, quod vocabulum Suidas atque Etym. M. p. 276, 3.
φιλονεικία
interpretantur. Neque dubia vox videri debebat Blomfieldio, quum Etymologicum diserte doceat ex
νεῖκος
factam cum diphthongo scribi.
1338

1339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-783

ἐφ'
ἐφ'
Vict. et, ut videtur, Flor. Quod Scaliger scribendum vidit,
ἐφ'
, est in Ven. Farn.
1339

1341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-784

ἀμύμονα
ἀμύμονα
Vict.
ἀμύμονα
Ven. Flor. Farn. Illud praestat.
1341

1343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-785

περιστιχίζω
περιστιχίζων
Ven.
περιστοιχίζων
Flor.
περιστοιχίζω
Vict.
περιστιχίζω
Farn. ut Auratus et Canterus emendaverunt.
1343

1344. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-786

οἰμωγμῶν Illo
καὶ δὴ
vir dis respicitur ad v. 1303. 1305. Deinde libri
κἀν δυοῖν οἰμώγμασιν
. Verissimum esse puto, quod Elmsleius ad Med. v. 798. p. 203. significat, scribendum esse
οἰμωγμῶν
, docens ille
δύο
quidem, sed non
δυοῖν
cum alio pluralis numeri nomine consociari. Quod est de tragicis et ceteris antiquioribus scriptoribus intelligendum. Recentiores enim minus in hoc genere videntur diligentes fuisse: vide Göttlingium ad Theodosium p. 212. seq. quem Aristophanis et Demosthenis auctoritate uti non debuisse G. Dindorfius et Schaeferus animadverterunt.
1344

1345. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-787

αὑτοῦ Libri
αὐτοῦ
, quod Wellauerus et Scholefieldius cum Is. Vossio in
αὑτοῦ
mutarunt. Defendit
αὐτοῦ
Blomfieldius, sed male, qui sic intelligi verba velit,
κῶλα αὐτοῦ μεθῆκεν αὐτόν
. Immo
αὐτοῦ
est illico,
κῶλα
autem accusativus. Euripides Hipp. v. 356.
ῥίψω, μεθήσω σῶμ'· ἀπαλλαχθήσομαι βίου θανοῦσα.
1345

1348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-788

αὑτοῦ Libri
αὑτοῦ
. Emendavit Schützius. ὀρυγάνει Deinde libri
ὁρμαίνει
, quod ne Porsonus quidem obelo notavit. At hoc verbum quum per se suspectum esse debebat, ut quod tragici epicis reliquerint, neque quisquam eorum usurpasse reperiatur nisi Aeschylus valde dubio loco in Sept. adv. Theb. v. 375. tum multo minus hic propter significationem, quam habere deberet, ferri potest. Certo non scripsit Aeschylus
ὁρμαίνει
, sed verbo usus est cuius vim recte expressit Stanleius evomit vertens. Eum iniuria vituperavit Blomfieldius, qui vulgatum interpretatur aestuat animo. Quid? is, cui modo membra soluta esse duobus ictibus percusso dicta sunt, reviviscat et aestuet animo? Apertum esse arbitror vel propter
οὕτως
, sententiam non posse aliam esse quam sic ille animam efflavit. Scribendum putavi
ὀρυγάνει
. Videtur enim ad hunc versum pertinere quod apud Hesychium post vocabulum
ὀρτός
scriptum est,
ὀρυγάνει, ἐρεύγεται
.
1348

1351-1352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-789

Διοσδότῳ γάνει σπορητός Libri
χαίρουσαν οὐδὲν ἧσσον ἢ διὸς νότῳ γᾶν, εἰ σπορητὸς κάλυκος ἐν λοχεύμασιν
, nisi quod
γᾶν. εἰ σπόρητος
habent Flor. Farn.
γᾶ εἰ σπόρητος
Ven. Eam comparationem ne sic quidem scriptis verbis satis absurdam vocare debebat Valckenarius in Diatr. de fragm. Eur. p. 52. Sed eximia emendatione Porsonus in Porsonianis Kiddii p. 210.
οὐδὲν ἧσσον ἢ Διοσδότῳ γάνει σπορητός
, quod merito receperunt Blomfieldius et Scholefieldius. De accentu nominum quale est
σπορητός
diversae sunt grammaticorum sententiae: v. Valcken. ad Ammonium p. 15.

1355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-790

εἰ δ᾽ ἦν πρέπον τῷδ' ὡςτ᾽ ἐπισπένδειν νεκρῷ Libri
εἰ δ' ἦν πρεπόντων
. Quod Fr. A. Wolfius ad Demosth. or. in Lept. p. 217. existimabat,
ἦν πρεπόντων
pro
ἦν πρέπον
vel
ἔπρεπε
dictum esse eo modo quo
τῶν ἀδίκων ἐστίν
et similia, falsum esse intellexerunt Blomfieldius et Wellauerus, articulo in ea formula opus esse videntes, probavitque horum sententiam non sine quadam acerbitate in Wolfium Schaeferus ad Demosthenem vol. III. p. 69. Recte se haberet
πρεπόντων
, si masculino, non neutro genere dictum esset referreturque ad Clytaemnestram et Aegisthum: ut si Latine, quoniam decentium non licet, sic diceres, quod si honestorum esset libare propter occisum.
Πρέποντας
recte sic dici, ut intelligantur
οὓς πρέπει
, ostendit illud in Sophoclis Oedipo rege v. 9.
ἀλλ᾽, ὦ γεραιέ, φράζ᾽, ἐπεὶ πρέπων ἔφυς πρὸ τῶνδε φωνεῖν
. Imitati id sunt recentiores. Memoravit Stephanus in Thesauro Plutarchi hoc in Poplicola c. 17.
ἀνδρὸς ἀγαθοῦ καὶ φίλου μᾶλλον ἢ πολεμίου Ῥωμαίοις εἶναι πρέποντος
. Ad quem locum Schaeferus ab eodem Stephano
πρέπειν ἑστάναι
ex epitaphio Callimachi afferri rettulit. Quaeras quod hoc sit aut cuius epitaphium Callimachi. Calchantis filii Porphyrii athletae, qui etiam Calliopus dictus est, videtur epitaphium esse, primum epigrammatum in statuas athletarum, quorum in hunc plurima sunt, in Brunckii Anal. t. III. p. 17. sive Anthol. Planud. V. 2, ep. 1. Anth. Pal. vol. II. p. 727.
ἔπρεπε μὴν χρυσέῳ ἐν ἀγάλματι, μηδ' ἐνὶ χαλκῷ τοῦτον τοῖς ἄλλοις εἴκελον ἑστάμεναι.
Sic ipse edidit Stephanus,
μὲν
pro
μὴν
scribens, non recte. Patet vero, si hoc epigramma in Thesauro in mente habuit, memoria falsum esse. Aeschylus autem si illo modo uti voluisset hoc vocabulo, dicturus potius fuisse videtur
εἰ δ᾽ ἦμεν πρέποντες
. Quod Stanleius sive potius Vossius scribendum coniecit,
πρεπόντως
, recipiendum suspicanti Blomfieldio facile quis assentiatur, si non
εἰ δ᾽ ἦν πρεπόντως, ὥςτ᾽ ἐπισπένδειν
, sed sic potius construi vellet,
εἰ δ᾽ ἦν, πρεπόντως ὥςτ᾽ ἐπισπένδειν
. Mihi videtur Aeschylus scripsisse
εἰ δ᾽ ἦν πρέπον τῷδ᾽ ὡςτ᾽ ἐπισπένδειν νεκρῷ
.
1355

1356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-791

τάδ' Tyrwhitto videbatur
τάδ'
in
τοῦδ'
esse mutandum, ut hoc diceretur, si mortuo libationem dare liceret, huic iuste daretur. Ea mutatione ne tum quidem opus esse videtur, si
πρεπόντως
scribitur. Plene in fine huius versus interpungendum esse vidit Tyrwhittus: atque interpunctum ita est in editionibus Victorii et Canteri, quas pessime deseruit Stanleius, non videns
ὑπερδίκως μὲν οὖν
esse immo iustissime, nec reputans integro disticho includi debere sententiam qua finitur oratio.
1356

1357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-792

τοσόνδε Blomfieldius mavult
τοσόνδε
. Sic amant loqui. V. Prom. v. 112. Choeph. v. 40.
1357

1358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-793

NA
Πλήσας ἀραίων
per se constant. Male iungunt
κακῶν πλήσας ἀραίων
.
1358

1361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐμοῦ In Ven. deest
μου
.
1361

1362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-795

NA
Πρὸς εἰδότας
dicit ut sit
πρὸς εἰδότας
.
1362

1365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-796

NA Interpungebatur post
χειρός
. Correxit Abreschius.
1365

1366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-797

δικαίως
δικαίως
Farn.
1366

1368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-798

ἐδανόν Dimeter iambicus acatalectus. Leni spiritu
ἐδανὸν
scribendum esse vidit Casaubonus. Hesychius
δανά, ἐδώδιμα, βρώσιμα. ἐδανοῖς, βρωσίμοις. Αἰσχύλος.
In Flor. glossa
βρωτόν
.
1368

1369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-799

ῥοὰς
ῥοῦς
Farn. Vict.
ῥοὰς
Flor. Ven. Glossa in Flor. Farn.
ῥοάς
. Correxit Stanleius. Sophocles Ai. v. 883.
νείαι Βοσπορίων ποταμῶν
, et Oed. Col. v. 1597.
φυτῶν ὑδάτων λουτρὰ καὶ χοάς
. ὄρμενον Deinde
δρώμενον
Flor. Ven. Vict.
ὁρώμενον
, cum glossis
κινηθέν, γεγονός
Farn.
ὁρόμενον
Canterus. Rectius Abreschius
ὄρμενον
.
1369

1370-1371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-800

τόδ᾽ ἐπέθου θύος, δημοθρόους τ' ἀρὰς ἀπέδικες ἀποτόμως; ... ἀπόπτολις ... ἔσῃ
ἐπεύθου
Farn.
ἀπέταμες
Ven. Vict. et ad
α
superscripto
ε
Flor.
ἀπέτεμες
, ad alterum
ε
superscripto
α
, Farn. Ridicule haec verba,
τόδ᾽ ἐπέθου θύος δημοθρόους τ' ἀράς;
Scholefieldius interpretatus est, imposuisti tibi (ut victimae mox ob crimina mactandae) hoc thus publicarum execrationum? Scribendum est
τόδ᾽ ἐπέθου θύος, δημοθρόους τ' ἀρὰς ἀπέδικες ἀποτόμως;
et populi diras contempsisti praefracte. Respicit ad v. 1363. Euripides Alc. v. 992.
οὐδέ τις ἀποτόμου λήματός ἐστιν αἰδώς
. Deinde libri
ἄπολις
. Casaubonus
ἀπόπτολις
. Ex mea et Seidleri sententia
ἀπόπτολις
Blomfieldius ceterique. Quod si quis obiiciat vix inventum iri aliud huius formae exemplum, reputet velim talium vocabulorum hanc esse rationem, ut poeticae formae, quod vulgaribus metris aptiores essent, in communem usum venerint, veluti quae in
γυμνός
et
σοφός
terminantur; quo factum esse ut simpliciores magis viderentur esse poeticae. Libri
ἔσῃ
.

1372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-801

ὀμβρίμου
ὀμβρίμου
etiam Ven. Farn. ut edd. vett.
1372

1375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-802

οὐδὲν τόδε Libri
οὐδὲν τόδ'
. Stanleius, sive potius Vossius, Orelliusque ad Isocr. p. 375. et Blomfieldius
οὐδὲν τότ'
, id ut ad
νῦν
referatur. Probabiliter illud quidem, firmavitque Blomfieldius exemplis, sed non ut sit necessarium. Inscite oblocutus est Wellauerus,
οὐδὲν τόδε
nihil eiusmodi significare putans. Immo non hoc: illud
hoc
autem explicatur iis quae sequuntur.
1375

1377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-803

εὐπόκοις
εὐπόκοις
Flor. Farn. Vict.
εὐτόκοις
Ven.
1377

1379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-804

Θρηικίων ... πνευμάτων
Θρηκίων τε
(
τε
Farn.)
λημμάτων
Ven. Farn. Vict. Ex Flor. enotatum
ἐλημμάτων
. Emendavit Canterus.
1379

1380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-805

χρήν Libri
χρή
. Emendavit Porsonus. βιαμάτων
βιαμάτων
Ven.
1380

1383-1385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-806

NA In Farn. post
τοιαῦτ'
puncto est distinctum. Blomfieldius haec ita distribuit,
λέγω δέ σοι τοιαῦτ᾽· ἀπειλεῖν ὡς παρεσκευασμένης ἐκ τῶν ὁμοίων — χειρὶ νικήσαντ᾽ ἐμοῦ ἄρχειν
. Wellauerus, quem secutus est Scholefieldius, ita scripsit,
λέγω δέ σοι, τοιαῦτ᾽ ἀπειλεῖν ὡς παρεσκευασμένῃ ἐκ τῶν ὁμοίων, χειρὶ νικήσαντ' ἐμοῦ ἄρχειν
. Deteriora etiam aliorum commenta sunt. Sensum perspexit Schützius, qui in minore editione non male, sed praeter necessitatem scripsit
ὡς παρεσκευασμένῃ σ᾽ ἐκ τῶν ὁμοίων
. Consentiunt in
παρεσκευασμένης
libri, nec quicquam mutandum est. Hoc dicit, iubeo te talia minari, ut me parata imperare mihi, qui vicissim me vi vicerit. id est, minitare, si libet: ego parata sum. si, quemadmodum ego nunc potentior sum, sic tu me viceris, ferre imperium.
Ἐκ τοῦ ὁμοίου
satis explicatum a Stephano in Thesauro.

1386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-807

γνώσῃ Libri
γνώσῃ
vel
γνώσῃ
.
1386

1388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-808

περίφρονα
περίφρονα
, superba, plena contemptus. Suppl. v. 727.
περίφρονες δ᾽ ἄγαν ἐν ἀντέρῳ μένει μεμαργωμένοι κυνοθρασεῖς θεῶν οὐδὲν ἐπαΐοντες
.
1388

1389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-809

NA In Vict. nulla interpunctio post
ἐπιμαίνεται
, ubi Canterus plene interpunxit.
1389

1390-1391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-810

λίβος ... ἐμπρέπειν ἀτίετον Libri
λίπος
. Correxit Porsonus. Deinde
εὐπρέπειαν τίετον. ἔτι σε χρὴ
Ven. Vict.
εὖ πρέπει ἀντίετον ἔτι σε χρὴ
Flor.
εὖ πρέπει ἀτίετον ἔτι σε χρὴ
Farn. Auratus et Canterus
ἐμπρέπει ἀτίετον
. Schutzius cum Heathio
οὐ πρέπει ἀτίετον
. Blomfieldius, adscito Casauboni
λίβος
, haec obscura atque inconnexa dedit,
μεγαλόμητις εἶ, περίφρονα δ᾽ ἔλακες· ὥςπερ οὖν φονολιβεῖ τύχᾳ φρὴν ἐπιμαίνεται. λίβος ἐπ' ὀμμάτων αἵματος ἐμπρέπει ἀτίετον
. Secutus est Scholefieldius. Sed ista quid sibi volunt?
Ὥςπερ οὖν
particulae sunt quibus confirmantur quae adiuncta sunt. Supra v. 1130.
τὸ μὴ πόλιν μὲν ὥςπερ οὖν ἔχει παθεῖν.
Choeph. v. 56.
ἢ σῖν᾽ ἀτίμως, ὥςπερ οὖν ἀπώλετο πατήρ, τάδ᾽ ἐκχέουσα, γάποτον χύσιν, στείχω;
et v. 876.
δόλοις ὀλούμεθ', ὡςπερ οὖν ἐκτείναμεν.
Sophocles Ai. v. 990.
καὶ μὴν ἔτι ζῶν, Τεῦκρε, τοῦδέ σοι μέλειν ἐφίεθ᾽ ἀνὴρ κεῖνος, ὥςπερ οὖν μέλει.
Ex his intelligitur connexas esse istis particulis sententias. Quod libri habent,
εὐπρέπειαντίετον
, ex supra scripto
ν
ortum est, quo
ἐνπρέπειν
legendum esse significabatur. Itaque scripsi
ἐμπρέπειν ἀτίετον
. Respondet chorus Clytaemnestrae verbis iis quibus se paratam ostendit ad cernendum ferro et sanguine. Itaque sic loquitur, audax consiliis es et sicut furibunda sanguineam fortunam expetis, adspersam oculis sanguinis guttam inultam conspici: aliquando te oportebit orbatam amicis ictum ictu luere, i. e. sicut expetis caedem, habebis, prouti merita es. Facies Clytaemnestrae sanguine erat conspersa, ut ipsa v. 1350. gloriatur.
Αἷμα ἄναιμον
Sophocles quoque dixit Antig. v. 1022.

1392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-811

τύμματι τύμμα Libri
τύμμα τύμμα
. Emendavit Vossius, et quis non? τίσαι Deinde libri
τίσαι
. Correxit Porsonus.
1392

1393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-812

ἀκούεις Recte libri
ἀκούεις
. Eo si quis gravem a debili orationem discernere nesciens offenderetur, saltem
ἀκούοις
, non soloecum
ἀκούσεις
adsciscere debebat.
1393

1395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-813

Ἐρινὺν Libri
Ἐριννύν θ'
.
1395

1396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-814

φόβον μέλαθρ' ἂν ἐλπὶς ἐμπατεῖν Libri
οὐ μοι φόβου μέλαθρον ἐλπίς
. Deinde codices
ἐμπατεῖ
. Vict.
ἐμπατεῖν
. Vix credibile est editores non offendisse ad illud
φόβου μέλαθρον
. Quin Elmsleius ad Heracl. v. 996. comparavit hunc Aeschyli versum cum iis quae ibi Euripides habet,
τὸ λοιπὸν μὴ ξυνοικοίην φόβῳ
. At num qui una cum timore habitat, non id in sua facere domo potest, sed concedere in illam nescio quam timoris domum debet? Solus ille omnium qui Aeschylum attigerunt princeps Auratus vitio hunc locum affectum esse animadvertit,
φόνον
scribendum esse coniiciens. Sed scripsisse potius videtur Aeschylus
οὐ μοι φόβον μέλαθρ᾽ ἂν ἐλπὶς ἐμπατεῖν.
Sophocles Ant. v. 235.
τῆς ἐλπίδος γὰρ ἔρχομαι δεδραγμένος, τὸ μὴ παθεῖν ἂν ἄλλο πλὴν τὸ μόρσιμον.
Non, inquit Clytemnestra, spes mihi est timorem in domum meam ingressurum esse, quamdiu Aegisthus in foco meo ignem accendet.
1396

1397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-815

φλέγουσαν Libri
φλέγουσ'
. Emendavit Porsonus.
1397

1400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-816

λυμαντήριος Nullus interpretum aut criticorum hic obhaesit. Adeo in verbis occupati, quid res, quid recta ratio, quid poesis flagitet, negligere consueverunt. Graviter quidem hoc verbo
κεῖται
hanc sententiam incipit Clytaemnestra: sed quis, obsecro, qui non omni aptae orationis sensu destitutus sit, Agamemnonem isto adiectivo
λυμαντήριος
recte designari credet, nec censebit Aeschylum, si dicere quod illo adiectivo continetur voluisset,
λυμαντὴς ὅδε
vel
λυμαντὴς νεκρός
fuisse dicturum? Nam ne articulum quidem si addidisset,
κεῖται γυναικὸς τῆςδ᾽ ὁ λυμαντήριος
, satis apte esset locutus. Nulla tamen in hoc versu vitii suspicio est. Ex quo consequitur, quod certissimum esse arbitror, excidisse aut ante hunc versum alium versum, in quo nomen aliquod substantivum fuerit, aut post eum. Ac vel hebetior aliquis, opinor, sentiet quantum ab librorum illa debili atque imperfecta oratione distet plene enuntiata sententia, ut si eiusmodi versum, qualem potuit saltem facere Aeschylus, adiicias,
κεῖται γυναικὸς τῆςδε λυμαντήριος ἀνήρ, θυγατρὸς τῆς ἐμῆς φονεὺς ὅδε, Χρυσηίδων μείλιγμα τῶν ὑπ᾽ Ἰλίῳ.
Choeph. v. 751.
στείχω δ᾽ ἐπ' ἄνδρα τῶνδε λυμαντήριον οἴκων
. Itaque versum excidisse indicavi.
1400

1405-1406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-817

ναυτίλοις δὲ σελμάτων ἰσοτριβής Libri
ναυτίλων δὲ σελμάτων ἱστοτρίβης
. Wellauerus in Lexico Aeschyleo scribendum esse suspicabatur
ναυτικῶν
. Idem, ut Blomfieldius dicit, coniecerat Casaubonus. Pauwius
ἰσοτριβής
, quod receperunt Schützius et Porsonus. Porsonus haec quomodo intellexerit nescio: ceteros nihil expedivisse video. Schützii interpretatio, itineris maritimi consors, neque cum verbis poetae congruit, qui si illud in mente habuisset, non
ἰσοτριβής
, sed
ὁμοτριβής
dixisset; neque continet, quod exspectamus, aliquid exprobationis.
Σέλματα
potuerunt fortasse
ναυτίλα
dici, si intelligebantur navigantia. Sic Sophocles Phil. v. 220.
τίνες πότ᾽ ἐς γῆν τήνδε ναυτίλῳ πλάτῃ κατέσχετ';
et Euripides initio Archelai
Αἴγυπτος, ὡς ὁ πλεῖστος ἔσπαρται λόγος, σὺν παισὶ πεντήκοντα ναυτίλῳ πλάτῃ Ἄργος κατασχών.
Sed Aeschylum scripsisse puto
ναυτίλοις δὲ σελμάτων ἰσοτριβής
. Captiva ista, inquit, et prodigiorum interpres et tori socia huic fatidica fida conius, nautis vero aeque cum transtris trita.

1407-1408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-818

NA
κύκνου δίκην
affert Tzetzes ad Lycophr. v. 426.

1409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-819

φιλήτως τῷδ'
φιλήτως
Flor. Reliqui
φιλήτωρ
. In
τοῦδ'
consentire videntur libri. Sed quum scholiastes adnotaverit
ἐκ ψυχῆς φιλουμένη τῷ Ἀγαμέμνονι
, videtur ille
φιλήτως τῷδ'
habuisse. Idque recepi, quum quod recte ille
φιλήτωρ
, quod Hesychius a verbo cognato factum
ἐραστής
interpretatur, ex
φίλος
et
ἦτορ
compositum esse iudicavit, tum quod sic rectius procedit sententiae ratio. Nam his,
φιλήτως τῷδ'
, opponitur
ἐμοὶ δὲ χλιδῆς παροψώνημα
. Addendum est
φιλήτως
ad
κακοήτως
et
μεγαλήτωρ
, de quibus Lobeckius Paralip. p. 217. A
φιλεῖν
Nonnus
φιλήτορι κόλπῳ
dixit XXI. 27. Quae Strabo X. p. 484. de Cretensibus habet,
τὸν μὲν ἐρώμενον καλοῦσι κλεινόν, τὸν δ᾽ ἐραστὴν φιλήτορα
, attulit Blomfieldius, male ille vituperans scholiastam Aeschyleum vocabulum a
φίλος
et
ἦτορ
derivantem.
1409

1410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-820

εὐνῆς παροψώνημα τῆς ἐμῆς χλιδῆς Libri
εὐνῆς παροψώνημα τῆς ἐμῆς χλιδῆς
. Errorem librariorum
παροψώνημα
correxit Casaubonus. Inutilibus coniecturis viri docti, in duplici genitivo haerentes, hunc versum tentarunt. Putaverunt enim scribendum esse Casaubonus aliique
εὐνῆς
, Pauwius
εὐνῇ
, H. Vossius
ἔτι
, Auratus
χλιδήν
, Musgravius et Blomfieldius
τῇδ'
. Sed ineptum est ipsum vocabulum
εὐνῆς
. Scribendum erat
χλιδῆς
, voti, quod ei contigerat Agamemnonem interficere.
1410

1411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-821

NA De stropharum huius carminis ratione expositum est in Elem. doctr. metr. p. 737. seq. et in Epitome §. 695. Blomfieldius etsi neminem sanum haec mihi concessurum dixit, fuerunt tamen qui mallent insani videri. Ipse paullum mutatam Butleri descriptionem probat. Is, perturbata aequalitate, duas integras antistrophas, miro profecto casu, excidisse putabat. Blomfieldius aequalitatem quidem restituit, sed ita ut ipse quoque necesse haberet non duas tantum, sed quattuor integras antistrophas, quae nullo in libro scriptae sunt, ad auxilium adhibere: quarum duas quidem Burneii monitu repetendis stropharum verbis lucratus est: sed illud lucrum damnosum est carmini. Nam quum post v. 1533. iteravit versus 1504–1515. chorum fecit dicere quod ille isto loco diceret ineptissime, Clytemnestram autem non his chori dictis respondere, sed loqui de iis quae usque ad v. 1533. hemichorium significaverat. Ipse enim, quum in edd. vett. omnia quae non Clytaemnestrae sunt choro tributa essent, choro dedit quae anapaestis scripta sunt, melica autem hemichoriis, recte fortasse, si, ubi chori personam adscripsit, coryphaeum loqui existimavit. Hemichoria, sed temere nec certa ratione in Porsoni editione introducta sunt. Veri simile est hic quoque, quum aperte nihil a toto choro canatur, singulos de quindecim choreutis suas partes habuisse. Quumque quater anapaestos recitet chorus, decies autem melica habeat, videntur terni semper cecinisse, anapaestos autem pronuntiasse vel idem omnes coryphaeus vel ex quattuor
ζυγοῖς
qui medius staret. Itaque ego quoque anapaestos choro, sed melica
ζυγοῖς
tribui. Ita in his quoque summa est aequalitas.
1411

1413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-822

φέρουσ' ἐφ' ἡμῖν Libri
φέρουσ' ἐν ἡμῖν
. Porsonus contra metrum
φέρουσ' ἡμῖν
. Emperius
φέρουσ᾽ ἂν ἡμῖν
. Praestat
φέρουσ' ἐφ' ἡμῖν
.
1413

1416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-823

καὶ ... διαί Recte libri veteres
καὶ
huic versui addunt.
διαί
, quod Ven. Flor. Vict. habent, etiam in Farn. esse puto: nam quod Elmsleius sic adnotavit, “
γυναικὸς διὰ
(gl. ad
ι
.
διαι
)", scribere voluit, opinor, "gl. ad
γ
.
διαι
."
1416

1418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-824

παράνους Libri
οἳ παρανόμοις
. Alterum
οἳ
addendum esse vidit Blomfieldius. Canterus coniecit
καὶ παράνομος
, quod recepit Schützius. Porsoni editio
οἳ, παρὰ νόμους
. Mea emendatio,
παράνους
, ab novissimis editoribus recepta est.
1418

1420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-825

ὀλέσασα
ὀλέσας
Flor.
1420

1421-1429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-826

ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον, στᾶσα τότ' ἐν δόμοισιν ἐρίδματός τις ἀνδρὸς οἰζύς. Libri sic,
νῦν δὲ τελείαν πολύμναστον ἐπηνθίσω δι' αἷμ' ἄνιπτον, ἥτις ἦν τότ' ἐν δόμοις ἔρις ἐρίδματος ἀνδρὸς ὀϊζύς.
In
ἐπηνθίσω
consentiunt Ven. Flor. Farn. Vict. Id Auratus in
ἀπήνθισεν
mutandum putabat. Casauboni coniecturam
ἀπηνθίσω
receperunt Schützius, Porsonus, Blomfieldius, ceterum haec sic ut in libris leguntur cohaerere existimantes. Et videri possent cohaerere, si legeretur
νῦν δὲ τέλειον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον.
Sed nunc et orationis perversitas et metrorum ratio ostendunt aliquot versus excidisse post
τελείαν
. Nam et anapaestis et iis, quae hos excipiunt, respondent versus 1504-1515.
Ἐπηνθίσω
non erat mutandum, sed deleri debebat, ut Wellauerus quoque vidit,
δι'
, adscriptum ab interprete vel ortum ex proxime sequentibus litteris. Respondet enim antistrophico versui hic, cuius prima syllaba deest, supplenda, ut videtur, hoc modo,
ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον,
i. e. profecto multum recordandum tibi adspersisti inexpiabilem sanguinem. Dicit haec de Helena. Alio modo, sed non plane dissimili, usus est hoc verbo Aeschylus in Sept. c. Th. v. 924.
ἰὼ πολλοῖς ἐπανθίσαντες πόνοισι γενεάν
. Mox libri
ἥτις ἦν τότ' ἐν δόμοις
. Quum Schutzius et Butlerus legi vellent
ἦ τις
, minime se hoc probare dixit Blomfieldius. At ostendere debebat qui sensus vulgatae lectionis esset, quove modo expediri illa posset orationis perversitas. Etiamsi non moneret metrum antistrophicum, neminem, qui aliquem tragicae dictionis aut orationis poeticae sensum habeat, non intellecturum arbitror illud
ἥτις ἦν
non esse a poeta profectum, sed adscriptum ab interprete aut alio errore ortum. Deinde quid est
ἔρις ἐρίδματος ἀνδρὸς ὀϊζύς
? Scaliger
ἐρίδματος
, ab
ἐριθμαίνω
, quod placuit Blomfieldio. Quin Scottus in Appendice Thesauri Stephaniani
ἐρίδματος
pro genitivo habuit ab
ἔρισμα
ducto. Immo
ἐρίσματος ἀνδρὸς ὀϊζύς
est
ἐρίδμητος
, gravis domitricis viri calamitas, quo nomine hic patet Helenam, quae etiam Agamemnoni interfectionis caussa exstiterit, designari.
Ἔρις
autem ex sequentibus syllabis ortum videtur. Post
ἐρίδματος
aperte excidit
τις
. Scribendum igitur videtur
ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον, στᾶσα τότ' ἐν δόμοισιν ἐρίδματός τις ἀνδρὸς οἰζύς. hei memorique cruore neque cluendo conspicua, in domo tum gravis pestis viri peremptrix.

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1337. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-727

προτέρων unbestimmt, so dafs man ebenso an Iphigenie wie an die Kinder des Thyestes denken kann.

1338-1339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-728

1
und wenn es so ist, dafs immer ein anderer durch seinen Tod den Getöteten Sühne des Mordes verschafft", allgemein, daher das Präsens ἐπικραίνει. Der Plural θάνατοι von Mordthaten wie 1572, Cho. 52 น. 0.
2

1343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-729

Diesen Vers scheint der Führer des einen Halbchors zu sprechen, der siya dem Chorführer zuruft, welcher 1330-1341 vorgetragen hat. V. 1345 f. spricht der Koryphaios, der auch Führer des anderen Halbchors ist; dann geben alle Mitglieder des Chors ihre Stimme ab, als zwölfter der Koryphaios, der das Ergebnis der Abstimmung verkündet (1369 f.). Er ist ἐπιψηφίζων und ἐπικυρῶν.

1345. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-730

οἰμώγμασιν, nach den Weherufen zu schliefsen.

1348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-731

πρὸς δῶμα δεῦρο βοήν d. i. den Hilferuf πρὸς δῶμα δεῦρο ( βοηδρομῆσαι πρὸς δῶμα δεῦρο). νεορ-

1350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-732

σὺν ξίφει, vgl. Pers. 757 πλοῦτον ἐκτήσω σὺν αἰχμῇ, Sept. 869 διήλλαχθε σὺν σιδάρω. ρύτῳ scheint nicht νεορρύτῳ,,frischgezückt" ( νεοσπαδὲς ξίφος Eum. 42 ), sondern v εορρύτῳ „frisch (von Blut) fliefsend" zu sein (Suidas νεορρύτοις· νεωστὶ ῥέουσι). νεορράντῳ ξίφει (wie Soph. Ai. 30, 828) vermutet Spanheim. Jedenfalls ist von dem Schwerte des Mörders die Rede.

1352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-733

τὸ μὴ μέλλειν ἀκμή: vgl. Pers. 410 κοὐκέτ᾽ ἦν μέλλειν ἀκμή, Soph. Εl. 22 οὐκέτ᾽ ὀκνεῖν καιρός, ἀλλ᾽ ἔργων ἀκμή, Ai. 811 und Eur. Or. 1292 οὐχ ἕδρας ἀκμή.

1353-1354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-734

3
ὡς d. i. das Vorspiel läfst erkennen, daſs sie Dinge gegen die Stadt ins Werk setzen, welche Wahrzeichen der Gewaltherrschaft sind. τυραννίς von der Herrschaft eines Usurpators.

1357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-735

4
Ich weiss nicht, was ich als meine Meinung sagen soll; ich bin noch zu keinem Entschluſs gekommen. Wer handeln will, muſs sich vorher erst beraten.

1359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-736

5
Vgl. Eur. Herakl. 266 und Οr. 1680 κἀγὼ τοιοῦτος.

1361-1362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-737

6
βίον τείνοντες d. i. φιλοψυχοῦντες (um nur das liebe Leben zu fristen). – ὑπείξομεν ἡγουμένοις, als Herrschern uns fügen.
7

1364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-738

πεπαιτέρα: ὡριμωτέρα, γλυκυτέρα Schol. μοῖρα, das Todeslos. Lieber sterben als sich von einem Tyrannen knechten lassen.
8

1366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-739

μαντευσόμεσθα ὡς ὀλωλότος τοῦ ἀνδρός: vgl. 677, Herod. ΙΙ 1 Αἰολέας ὡς δούλους πατρωίους ἐόντας ἐνόμιζε, Krüger II § 56, 4, 4 und I § 47, 10, 13.

1367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-740

9
D. i. erst muss man sich genaues Wissen verschaffen, bevor man sich dem Unmute hingiebt.

1368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-741

Vgl. Prom. 959 ὅσον τό τ᾽ ἄρχειν καὶ τὸ δουλεύειν δίχα und zum Gedanken Soph. frg. 225 D. & δὲ δόξῃ τοπάζω, ταῦτ᾽ ἰδεῖν σαφῶς θέλω, Trach. 425 ταὐτὸ δ᾽ οὐχὶ γίγνεται, δόκησιν εἰπεῖν κἀξακριβῶσαι λόγον.
10

1369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-742

11
ταύτην scil. γνώμην. πάντοθεν πληθύνομαι, wenn ich die von allen Seiten vorgebrachten Gründe erwäge, so entscheide ich mich mit der Mehrzahl dahin. Vgl. Suppl. 612 δήμου κρατοῦσα χείρ θ᾽ ὅπῃ πληθύνεται.

1370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-743

κυροῦνθ᾽ ὅπως für ὅπως κυρεῖ, wie an die Stelle von πῶς κυρεῖ; etwa κυρεί πῶς; treten könnte. Nach diesen Worten tritt der Chor von der Orchestra auf die Bühne und da durch das Ekkyklem das Zimmer auf die Bühne gerollt wird, so bedeutet das für die Illusion dasselbe wie wenn der Chor in den Palast hineinträte. In gleicher Weise heifst es Soph. Ai. 329 ἀρήξατ᾽ εἰσελθόντες, während in Wirklichkeit Aias durch das Ekkyklem im Innern des Zeltes sichtbar wird. Man sieht Klyt. neben der Leiche des Agamemnon, welche in der silbernen Badewanne (1540 f.) liegt, und der Leiche der Kasandra stehen. Sie hält in der Hand das blutbenetzte Schwert; ihre Stirn und ihr Gewand ist mit Blut bespritzt (1389, 1429).

1371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-744

καιρίως, opportune, zweckentsprechend.

1373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-745

πῶς γὰρ κτἑ., scil. εἰ μὴ οὕτως ποιήσειε.

1374-1375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-746

πημονῆς ἀρκύστατα wie δουλείας γάγγαμον 372. – φράξειεν, weil das Netz zur Umhegung dient. ὕψος als eine Höhe (zu einer Höhe); die Fangnetze ergeben die Höhe. κρεῖσσον ἐκπ., mächtiger als dafs man hinüberspringen könnte.

1376-1377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-747

πάλαι und παλαιᾶς stehen in Beziehung: mir ist dieser Strauſs langen Grolls nach langer Vorbereitung gekommen; freilich wurde die Zeit mir lange, bis er kam. Die Form νείκη auch Eur. Or. 1679 in der besten Handschrift. Zu γὲ μήν vgl. Eur. Εl. 754 μακρὰν γὰρ ἕρπει γῆρυς, ἐμφανής γε μήν.
12

1378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-748

ἐπ᾿ ἐξειργασμένοις (mit dem Hochgefühl vollbrachter That), vgl. Pers. 528 , Herod. IV 164 μαθὼν ἐπ᾿ ἐξειργασμένοισι τὸ μαντήιον ἐὸν τοῦτο.

1381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-749

Vgl. Eum. 637 ἐν δ᾽ ἀτέρμονι κόπτει πεδήσασ᾽ ἄνδρα πέπλῳ, Eur. Or. 25 ἢ πόσιν ἀπείρῳ περιβαλοῦσ᾽ ὑφάσματι ἔκτεινεν.

1382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-750

πλοῦτον von der Weite und dem Faltenreichtum des Gewandes.
13

1384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-751

μεθῆκεν (remisit) αὑτοῦ κῶλα, er sank zusammen. Eur. Hipp. 356 ῥίψω, μεθήσω σῶμα. Αηdere schreiben αὐτοῦ (illico).

1385-1386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-752

τρίτην Διὸς .. σωτῆρος εὐκταίαν χάριν mit sarkastischer Beziehung auf die τρίτη σπονδή, welche dem Ζεὺς σωτήρ gebracht wurde. Vgl. frg. 52 τρίτην Διὸς σωτῆρος εὐκταίαν λίβα und zu 257.
14

1387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-753

15
Hesych. ὀρυγάνει· ἐρεύγεται, evomit, ein höhnisch roher Ausdruck. Vgl. Verg. Aen. IX 349 purpuream vomit ille animam.

1388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-754

Nachgeahmt und zu einem edleren Bilde verklärt von Sophokles Ant. 1238 καὶ φυσιῶν ὀξεῖαν ἐκβάλλει ῥοὴν λευκῇ παρειᾷ φοινίου σταλάγματος. – αἵματος σφαγή, das durch Schlachten fliefsende Blut (also etwa einen hoch aus der Wunde spritzenden Blutstrom aushauchend"), wie αἷμα σφάττειν. "

1390-1391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-755

διοσδότω, νοη Ζεὺς ὄμβριος gegeben. - Vgl. Hom. Ψ 597 τοῖο δε θυμὸς ἰάνθη, ὡς εἴ τε περὶ σταχύεσσιν ἐέρση ληίου ἀλδήσκοντος, ὅτι φρίσσωσιν ἄρουραι. – κάλυκος ἐν λ. d. i. wenn die Knospen beginnen aufzubrechen. 1392 ὡς ὧδ᾽ ἐχόντων ( τῶνδε) wie Soph. Ai. 981. Krüger I 47, 4, 3.
16

1393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-756

Vgl. 1033, Soph. El. 1457 χαίροις ἄν, εἰ σοι χαρτὰ τυγχάνοι τάδε. ἐγὼ δ᾽ ἐπεύχομαι, ich bin stolz darauf.
17

1394-1395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-757

εἰ δ᾽ ἦν ( τῶν) πρεπόντων: ,, wenn es überhaupt schicklich wäre, bei einem Toten Trankopfer (als Ausdruck des Dankes und der Freude) darzubringen, so wäre es bei diesem recht, nein mehr als recht." Der Gedanke erinnert an Hom. x 411 ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδ᾽ ὀλόλυξε· οὐχ ὁσίη κταμένοισιν ἐπ᾿ ἀνδράσιν εὐχετάασθαι. Der Artikel fehlt wie 39, Pers. 248 ἰόντων ( κιόντων), Eur. Iph. Τ. 1301 κρατούντων. Mit ὥστε nach πρεπόντων ἦν vgl. Eum. 228 οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν, Soph. Phil. 656 ἄρ᾽ ἔστιν ὥστε λαβεῖν, auch Eum. 202 ἔχρησας ὥστε, 802 μαρτυρῶν ὡς ( ὥστε), Soph. Oed. Κ. 1350 δικαιῶν ὥστε, 570 παρἥκεν ὥστε, Eur. Hipp. 1327 ἤθελ᾽ ὥστε, Thuk. I 119 δεηθέντες ώστε, V 17 συγχωρεῖν ὥστε. δικαίως ἂν ἦν wie ὀρθῶς ἐστιν, vgl. zu Cho. 196 , Eum. 520 und Krüger II 62, 2, 2. μὲν οὖν wie 1075.
18

1396-1397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-758

19
Den das Vorhergehende begründenden Gedanken „so grofs ist das Maſs der von ihm dem Hause verursachten Leiden" kann Klyt. nicht aussprechen, ohne triumphierend hinzuzufügen „aber er hat dafür gebüfst". Zu dem bildlichen Ausdruck vgl. Aristoph. Ach. 937 κρατὴρ κακῶν, Dionys. Hal. VII 44 κρατῆρα αἵματος πολιτικοῦ στῆσαι. στήσας wie in der eben a. St. und στήσασθαι κρητῆρα Hom. ẞ 431, Z 528 u. a.

1398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-759

γλῶσσαν ὡς θρασύστομός ( έστι) wie 453 εὖ λέγοντος ἄνδρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις. Mit γλῶσσα θρασύστομος vgl. ἐξ ἐλευθεροστόμου γλώσσης Suppl. 959 .

1399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-760

ἀνδρί, marito.

1400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-761

πειρᾶσθε ist Indikativ.

1401-1402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-762

πρὸς εἰδότας λέγω: vgl. - ἀπόπολις δ᾽ ἔσῃ – Suppl. 750 λέγω πρὸς εἰδότα und zu Prom. 457 εἰδυίαισιν ἂν ὑμῖν λέγοιμι. - λέγω, nämlich οὗτός ἐστιν κτέ., denn σὺ ὅμοιον steht parenthetisch. εἴτε für εἴτε wie Cho. 992 μύραινά γ᾽ εἰτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφν. Krüger I 69, 25, 1. εἴτε
20

1404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-763

,,ein Toter als Werk" u.s. w.

1406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-764

Der inneren Erregung, welche durch die unerhörte Frechheit hervorgerufen wird, entspricht der Wechsel des Versmafses. Der Vortragende scheint nicht zu wechseln, also der Koryphaios das Strophenpaar zu singen.
„Du musst ein Giftkraut von der Erde oder (wahnsinnig machendes) Wasser vom Meere zu dir genommen haben, dafs du solche Tobsucht ( θύος wie θύουσαν 1234) und die Flüche des Volkes über dich gebracht hast. Ja weggeschleudert, abgetrennt (von sich) hat dich der Hafs der Bürger." Vgl. Hom. X 94 βεβρωκώς κακὰ φάρμακ᾽, ἔδυ δέ τέ μιν χόλος αἰνός. Das Asyndeton ἀπέδικέ σ' wie an der gleichen Stelle der Antistrophe.

1412-1413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-765

νῦν μέν, wie wenn τότε δὲ οὐδὲν .. ἔφερες (1414) folgte. φυγήν ist direkt von δικάζεις, dagegen μίσος und ἀράς von ἔχειν abhängig.
21

1414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-766

τότε, vorher. ἐναντίον φέρων, Widerwärtiges entgegenbringend d. h. feindselig drohend.

1415-1416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-767

sich nichts daraus machend wie man sich nichts aus dem Tod eines Lammes bei üppig gedeihender Herde macht." Der Dativ bei φλεόντων wie bei πιμπλάναι, πληροῦν und wie φλέω selbst wahrscheinlich auch Suppl. 675 γεραροῖσι φλεόντων (nach der Verbesserung von Hermann) mit dem Dativ verbunden ist. Mit νομεύειν νόμευμα vgl. βόσκειν – βόσκημα.
22

1418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-768

ὠδῖνα, das unter Wehen geborene Kind. Vgl. Soph. El. 532 f. ἐπῳδὸν .. ἀημάτων mit Bitterkeit: weiter hatte es keinen Zweck".
23

1419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-769

ἀνδρηλατεῖν wird vorzugsweise von der Verfolgung des Mörders gesagt. Vgl. Eum. 221 .

1420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-770

ἄποι ἄποινα: zu 235. Vgl. Eur. Alk. 7 καί με θητεύειν πατὴρ θνητῷ παρ᾽ ἀνδρὶ τῶνδ᾽ ἄποιν᾽ ἠνάγκασεν.

1421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-771

ich fordere dich aber ebenso auf, mich mit Gewalt zu besiegen und dann zu beherrschen (anders nicht)" d. h. „wenn du mit Gewalt drohst, so sage ich dir auch meinerseits, daſs ich Gewalt mit Gewalt erwidern werde." Dieser Gedanke wird durch V. 1422 gestört, der aus einem Miſsverständnis hervorgegangen zu scheint.

1425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-772

Vgl. 1619 und Soph. Ant. 1349 μεγάλοι δὲ λόγοι μεγάλας πληγὰς τῶν ὑπεραύχων ἀποτίσαντες γήρᾳ τὸ φρονεῖν ἐδίδαξαν.
24

1426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-773

μεγαλόμητις von verwegenem und rücksichtslosem Sinn.