Agamemnon. N. Wecklein. . 2026-09-06.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (German) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 488-680 focus
Χορός
τάχ᾽ εἰσόμεσθα λαμπάδων φαεσφόρων
1
φρυκτωριῶν τε καὶ πυρὸς παραλλαγάς,
490
εἴτ᾽ οὖν ἀληθεῖς εἶτ᾽ ὀνειράτων δίκην
τερπνὸν τόδ᾽ ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας.
κήρυκ᾽ ἀπ᾽ ἀκτῆς τόνδ᾽ ὁρῶ κατάσκιον
κλάδοις ἐλαίας: μαρτυρεῖ δέ μοι κάσις
πηλοῦ ξύνουρος διψία κόνις τάδε,
495
ὡς οὔτ᾽ ἄναυδος οὔτε σοι δαίων φλόγα
ὕλης ὀρείας σημανεῖ καπνῷ πυρός,
ἀλλ᾽ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων:
τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον:
εὖ γὰρ πρὸς εὖ φανεῖσι προσθήκη πέλοι.—
500
ὅστις τάδ᾽ ἄλλως τῇδ᾽ ἐπεύχεται πόλει,
αὐτὸς φρενῶν καρποῖτο τὴν ἁμαρτίαν.
Κηρυξ
ἰὼ πατρῷον οὖδας Ἀργείας χθονός,
δεκάτῳ σε φέγγει τῷδ᾽ ἀφικόμην ἔτους,
πολλῶν ῥαγεισῶν ἐλπίδων μιᾶς τυχών.
505
οὐ γάρ ποτ᾽ ηὔχουν τῇδ᾽ ἐν Ἀργείᾳ χθονὶ
θανὼν μεθέξειν φιλτάτου τάφου μέρος.
νῦν χαῖρε μὲν χθών, χαῖρε δ᾽ ἡλίου φάος,
ὕπατός τε χώρας Ζεύς, ὁ Πύθιός τ᾽ ἄναξ,
τόξοις ἰάπτων μηκέτ᾽ εἰς ἡμᾶς βέλη:
510
ἅλις παρὰ Σκάμανδρον ἦσθ᾽
2
ἀνάρσιος:
νῦν δ᾽ αὖτε σωτὴρ ἴσθι καὶ παιώνιος,
3
ἄναξ Ἄπολλον. τούς τ᾽ ἀγωνίους θεοὺς
πάντας προσαυδῶ, τόν τ᾽ ἐμὸν τιμάορον
Ἑρμῆν, φίλον κήρυκα, κηρύκων σέβας,
515
ἥρως τε τοὺς πέμψαντας, εὐμενεῖς πάλιν
στρατὸν δέχεσθαι τὸν λελειμμένον δορός.
ἰὼ μέλαθρα βασιλέων, φίλαι στέγαι,
σεμνοί τε θᾶκοι, δαίμονές τ᾽ ἀντήλιοι,
εἴ που
4
πάλαι, φαιδροῖσι τοισίδ᾽ ὄμμασι
520
δέξασθε κόσμῳ βασιλέα πολλῷ χρόνῳ.
ἥκει γὰρ ὑμῖν
5
φῶς ἐν εὐφρόνῃ φέρων
καὶ τοῖσδ᾽ ἅπασι κοινὸν Ἀγαμέμνων ἄναξ.
ἀλλ᾽ εὖ νιν ἀσπάσασθε, καὶ γὰρ οὖν πρέπει,
Τροίαν κατασκάψαντα τοῦ δικηφόρου
525
Διὸς μακέλλῃ, τῇ κατείργασται πέδον.
βωμοὶ δ᾽ ἄιστοι καὶ θεῶν ἱδρύματα,
καὶ σπέρμα πάσης ἐξαπόλλυται χθονός.
τοιόνδε
6
Τροίᾳ περιβαλὼν ζευκτήριον
ἄναξ Ἀτρείδης πρέσβυς εὐδαίμων ἀνὴρ
530
ἥκει, τίεσθαι δ᾽ ἀξιώτατος βροτῶν
τῶν νῦν: Πάρις γὰρ οὔτε συντελὴς πόλις
ἐξεύχεται τὸ δρᾶμα τοῦ πάθους πλέον.
ὀφλὼν γὰρ ἁρπαγῆς τε καὶ κλοπῆς δίκην
τοῦ ῥυσίου θ᾽ ἥμαρτε καὶ πανώλεθρον
535
αὐτόχθονον πατρῷον ἔθρισεν δόμον.
διπλᾶ δ᾽ ἔτισαν Πριαμίδαι θἀμάρτια.
538
Χορός
κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
Κῆρυξ
Χορός
ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν.
540
Κῆρυξ
ὥστ᾽ ἐνδακρύειν
9
γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.
Χορός
τερπνῆς ἄρ᾽ ἦτε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου.
10
Κῆρυξ
πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
Χορός
τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.
11
Κῆρυξ
ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις.
545
Χορός
ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός <μ᾽>
12
ἀναστένειν.
Κῆρυξ
πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος φρενῶν;
13
Χορός
πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
Κῆρυξ
καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;
Χορός
ὡς
14
νῦν τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550
Κῆρυξ
εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δ᾽ ἐν πολλῷ χρόνῳ
τὰ μέν τις ἂν
15
λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
τὰ δ᾽ αὖτε κἀπίμομφα. τίς δὲ πλὴν θεῶν
ἅπαντ᾽ ἀπήμων τὸν δι᾽ αἰῶνος χρόνον;
μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας,
555
σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δ᾽ οὐ
στένοντες, †οὐ λαχόντεσ†
16
ἤματος μέρος;
τὰ δ᾽ αὖτε χέρσῳ καὶ προσῆν πλέον στύγος:
εὐναὶ γὰρ ἦσαν δαΐων πρὸς τείχεσιν.
ἐξ οὐρανοῦ δὲ
17
κἀπὸ γῆς λειμώνιαι
560
ἐσθημάτων τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.
χειμῶνα δ᾽ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον,
οἷον παρεῖχ᾽ ἄφερτον Ἰδαία χιών,
ἢ θάλπος, εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
565
κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών—
τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ; παροίχεται πόνος:
παροίχεται δέ, τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν
τὸ μήποτ᾽ αὖθις μηδ᾽ ἀναστῆναι μέλειν.
τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφῳ λέγειν,
570
τὸν ζῶντα δ᾽ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου;
καὶ πολλὰ χαίρειν ξυμφορὰς
20
καταξιῶ.
ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν Ἀργείων στρατοῦ
νικᾷ τὸ κέρδος, πῆμα δ᾽ οὐκ ἀντιρρέπει:
ὡς κομπάσαι τῷδ᾽ εἰκὸς ἡλίου φάει
575
ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένοις:
21
“Τροίαν ἑλόντες δήποτ᾽ Ἀργείων στόλος
θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθ᾽ Ἑλλάδα
δόμων ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖων
22
γάνος.”
τοιαῦτα χρὴ κλύοντας εὐλογεῖν πόλιν
580
καὶ τοὺς στρατηγούς: καὶ χάρις τιμήσεται
Διὸς τόδ᾽ ἐκπράξασα. πάντ᾽ ἔχεις λόγον.
583
Χορός
νικώμενος λόγοισιν οὐκ ἀναίνομαι:
ἀεὶ γὰρ ἥβη
23
τοῖς γέρουσιν εὖ μαθεῖν.
δόμοις δὲ ταῦτα καὶ Κλυταιμήστρᾳ μέλειν
585
εἰκὸς μάλιστα, σὺν δὲ πλουτίζειν ἐμέ.
Κλυταιμήστρα
ἀνωλόλυξα μὲν πάλαι χαρᾶς ὕπο,
ὅτ᾽ ἦλθ᾽ ὁ πρῶτος νύχιος ἄγγελος πυρός,
φράζων ἅλωσιν Ἰλίου τ᾽ ἀνάστασιν.
καί τίς μ᾽ ἐνίπτων εἶπε, “φρυκτωρῶν δία
590
πεισθεῖσα Τροίαν νῦν πεπορθῆσθαι δοκεῖς;
ἦ κάρτα πρὸς γυναικὸς αἴρεσθαι κέαρ.”
λόγοις τοιούτοις πλαγκτὸς οὖσ᾽ ἐφαινόμην.
ὅμως δ᾽ ἔθυον, καὶ γυναικείῳ νόμῳ
ὀλολυγμὸν ἄλλος ἄλλοθεν κατὰ πτόλιν
595
ἔλασκον εὐφημοῦντες ἐν θεῶν ἕδραις
θυηφάγον κοιμῶντες εὐώδη φλόγα.
ἄνακτος αὐτοῦ πάντα πεύσομαι λόγον.
ὅπως δ᾽ ἄριστα τὸν ἐμὸν αἰδοῖον πόσιν
600
σπεύσω πάλιν μολόντα δέξασθαι—τί γὰρ
γυναικὶ τούτου φέγγος ἥδιον δρακεῖν,
ἀπὸ στρατείας ἀνδρὶ σώσαντος θεοῦ
πύλας ἀνοῖξαι;—ταῦτ᾽ ἀπάγγειλον πόσει:
ἥκειν ὅπως τάχιστ᾽ ἐράσμιον πόλει:
605
γυναῖκα πιστὴν δ᾽ ἐν δόμοις εὕροι μολὼν
οἵανπερ οὖν ἔλειπε, δωμάτων κύνα
ἐσθλὴν ἐκείνῳ, πολεμίαν τοῖς δύσφροσιν,
καὶ τἄλλ᾽ ὁμοίαν πάντα, σημαντήριον
οὐδὲν διαφθείρασαν ἐν μήκει χρόνου.
610
οὐδ᾽ οἶδα τέρψιν οὐδ᾽ ἐπίψογον φάτιν
ἄλλου πρὸς ἀνδρὸς μᾶλλον ἢ χαλκοῦ βαφάς.
613
τοιόσδ᾽ ὁ κόμπος τῆς ἀληθείας γέμων
25
οὐκ αἰσχρὸς ὡς γυναικὶ γενναίᾳ λακεῖν.
Χορός
αὕτη μὲν οὕτως εἶπε μανθάνοντί σοι
615
τοροῖσιν ἑρμηνεῦσιν εὐπρεπῶς λόγον.
σὺ δ᾽ εἰπέ, κῆρυξ, Μενέλεων δὲ πεύθομαι,
εἰ νόστιμός τε
26
καὶ σεσωσμένος πάλιν
ἥξει σὺν ὑμῖν, τῆσδε γῆς φίλον κράτος.
Κῆρυξ
οὐκ ἔσθ᾽ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ
620
ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.
Χορός
σχισθέντα δ᾽ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.
Κῆρυξ
ἁνὴρ
29
ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ,
αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω.
625
Χορός
πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου,
ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;
Κῆρυξ
ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ:
μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.
Χορός
πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος
630
φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;
Κῆρυξ
οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστ᾽ ἀπαγγεῖλαι τορῶς,
πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.
Χορός
πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ
ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ;
635
636
Κῆρυξ
εὔφημον ἦμαρ οὐ πρέπει κακαγγέλῳ
γλώσσῃ μιαίνειν: χωρὶς ἡ τιμὴ θεῶν.
ὅταν δ᾽ ἀπευκτὰ πήματ᾽ ἄγγελος πόλει
στυγνῷ προσώπῳ πτωσίμου στρατοῦ φέρῃ,
πόλει μὲν ἕλκος ἓν τὸ δήμιον τυχεῖν,
640
πολλοὺς δὲ πολλῶν ἐξαγισθέντας δόμων
ἄνδρας διπλῇ μάστιγι, τὴν Ἄρης φιλεῖ,
δίλογχον ἄτην, φοινίαν ξυνωρίδα:
τοιῶνδε μέντοι πημάτων σεσαγμένον
30
πρέπει λέγειν παιᾶνα τόνδ᾽ Ἐρινύων.
645
σωτηρίων δὲ πραγμάτων εὐάγγελον
ἥκοντα πρὸς χαίρουσαν εὐεστοῖ πόλιν,
πῶς κεδνὰ τοῖς κακοῖσι συμμίξω, λέγων
χειμῶν᾽ Ἀχαιοῖς οὐκ ἀμήνιτον θεῶν;
31
ξυνώμοσαν γάρ, ὄντες ἔχθιστοι τὸ πρίν,
650
πῦρ καὶ θάλασσα, καὶ τὰ πίστ᾽ ἐδειξάτην
φθείροντε τὸν δύστηνον Ἀργείων στρατόν.
ἐν νυκτὶ δυσκύμαντα δ᾽ ὠρώρει κακά.
ναῦς γὰρ πρὸς ἀλλήλαισι Θρῄκιαι πνοαὶ
χειμῶνι τυφῶ σὺν ζάλῃ τ᾽ ὀμβροκτύπῳ,
ᾤχοντ᾽ ἄφαντοι, ποιμένος κακοῦ στρόβῳ.
ἐπεὶ δ᾽ ἀνῆλθε λαμπρὸν ἡλίου φάος,
ὁρῶμεν ἀνθοῦν πέλαγος Αἰγαῖον νεκροῖς
ἀνδρῶν Ἀχαιῶν ναυτικοῖς τ᾽ ἐρειπίοις.
34
660
ἡμᾶς γε μὲν δὴ ναῦν τ᾽ ἀκήρατον σκάφος
ἤτοι τις ἐξέκλεψεν ἢ ᾽ξῃτήσατο
θεός τις, οὐκ ἄνθρωπος, οἴακος θιγών.
τύχη δὲ σωτὴρ ναῦν θέλουσ᾽
35
ἐφέζετο,
ὡς μήτ᾽ ἐν ὅρμῳ κύματος ζάλην ἔχειν
665
μήτ᾽ ἐξοκεῖλαι πρὸς κραταίλεων χθόνα.
ἔπειτα δ᾽ Ἅιδην πόντιον πεφευγότες,
λευκὸν κατ᾽ ἦμαρ, οὐ πεποιθότες τύχῃ,
ἐβουκολοῦμεν φροντίσιν νέον πάθος,
στρατοῦ καμόντος καὶ κακῶς σποδουμένου.
670
καὶ νῦν ἐκείνων εἴ τις ἐστὶν ἐμπνέων,
λέγουσιν ἡμᾶς ὡς ὀλωλότας, τί μήν;
36
ἡμεῖς τ᾽ ἐκείνους ταὔτ᾽
37
ἔχειν δοξάζομεν.
γένοιτο δ᾽ ὡς ἄριστα. Μενέλεων γὰρ οὖν
πρῶτόν τε καὶ μάλιστα προσδόκα μολεῖν.
675
εἰ δ᾽ οὖν τις ἀκτὶς ἡλίου νιν ἱστορεῖ
καὶ ζῶντα
38
καὶ βλέποντα, μηχαναῖς Διός,
οὔπω θέλοντος ἐξαναλῶσαι γένος,
ἐλπίς τις αὐτὸν πρὸς δόμους ἥξειν πάλιν.
τοσαῦτ᾽ ἀκούσας ἴσθι τἀληθῆ κλύων.
680
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 488-680 focus
Χορός
τάχʼ εἰσόμεσθα λαμπάδων φαεσφόρων
φρυκτωριῶν τε καὶ πυρὸς παραλλαγάς,
490
εἴτʼ οὖν ἀληθεῖς εἶτʼ ὀνειράτων δίκην
τερπνὸν τόδʼ ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας.
κήρυκʼ ἀπʼ ἀκτῆς τόνδʼ ὁρῶ κατάσκιον
κλάδοις ἐλαίας· μαρτυρεῖ δέ μοι κάσις
πηλοῦ ξύνουρος διψία κόνις τάδε,
495
ὡς οὔτʼ ἄναυδος οὔτε σοι δαίων φλόγα
ὕλης ὀρείας σημανεῖ καπνῷ πυρός,
ἀλλʼ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων—
τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδʼ ἀποστέργω λόγον·
εὖ γὰρ πρὸς εὖ φανεῖσι προσθήκη πέλοι.—
500
ὅστις τάδʼ ἄλλως τῇδʼ ἐπεύχεται πόλει,
αὐτὸς φρενῶν καρποῖτο τὴν ἁμαρτίαν.
Κῆρυξ
ἰὼ πατρῷον οὖδας Ἀργείας χθονός,
δεκάτου σε φέγγει τῷδʼ ἀφικόμην ἔτους,
πολλῶν ῥαγεισῶν ἐλπίδων μιᾶς τυχών.
505
οὐ γάρ ποτʼ ηὔχουν τῇδʼ ἐν Ἀργείᾳ χθονὶ
θανὼν μεθέξειν φιλτάτου τάφου μέρος.
νῦν χαῖρε μὲν χθών, χαῖρε δʼ ἡλίου φάος,
ὕπατός τε χώρας Ζεύς, ὁ Πύθιός τʼ ἄναξ,
τόξοις ἰάπτων μηκέτʼ εἰς ἡμᾶς βέλη·
510
ἅλις παρὰ Σκάμανδρον ἦσθʼ ἀνάρσιος·
νῦν δʼ αὖτε σωτὴρ ἴσθι καὶ παιώνιος,
ἄναξ Ἄπολλον. τούς τʼ ἀγωνίους θεοὺς
πάντας προσαυδῶ, τόν τʼ ἐμὸν τιμάορον
Ἑρμῆν, φίλον κήρυκα, κηρύκων σέβας,
515
ἥρως τε τοὺς πέμψαντας, εὐμενεῖς πάλιν
στρατὸν δέχεσθαι τὸν λελειμμένον δορός.
ἰὼ μέλαθρα βασιλέων, φίλαι στέγαι,
σεμνοί τε θᾶκοι, δαίμονές τʼ ἀντήλιοι,
εἴ που πάλαι, φαιδροῖσι τοισίδʼ ὄμμασι
520
δέξασθε κόσμῳ βασιλέα πολλῷ χρόνῳ.
ἥκει γὰρ ὑμῖν φῶς ἐν εὐφρόνῃ φέρων
καὶ τοῖσδʼ ἅπασι κοινὸν Ἀγαμέμνων ἄναξ.
ἀλλʼ εὖ νιν ἀσπάσασθε, καὶ γὰρ οὖν πρέπει
Τροίαν κατασκάψαντα τοῦ δικηφόρου
525
Διὸς μακέλλῃ, τῇ κατείργασται πέδον.
βωμοὶ δʼ ἄιστοι καὶ θεῶν ἱδρύματα,
καὶ σπέρμα πάσης ἐξαπόλλυται χθονός.
τοιόνδε Τροίᾳ περιβαλὼν ζευκτήριον
ἄναξ Ἀτρείδης πρέσβυς εὐδαίμων ἀνὴρ
530
ἥκει, τίεσθαι δʼ ἀξιώτατος βροτῶν
τῶν νῦν· Πάρις γὰρ οὔτε συντελὴς πόλις
ἐξεύχεται τὸ δρᾶμα τοῦ πάθους πλέον.
ὀφλὼν γὰρ ἁρπαγῆς τε καὶ κλοπῆς δίκην
τοῦ ῥυσίου θʼ ἥμαρτε καὶ πανώλεθρον
535
αὐτόχθονον πατρῷον ἔθρισεν δόμον.
διπλᾶ δʼ ἔτεισαν Πριαμίδαι θἀμάρτια.
538
Χορός
κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
Κῆρυξ
χαίρω
γε· τεθνάναι δʼ οὐκέτʼ ἀντερῶ θεοῖς.
Χορός
ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σʼ ἐγύμνασεν;
540
Κῆρυξ
ὥστʼ ἐνδακρύειν γʼ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.
Χορός
τερπνῆς ἄρʼ ἦτε τῆσδʼ ἐπήβολοι νόσου.
Κῆρυξ
πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
Χορός
τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.
Κῆρυξ
ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις;
545
Χορός
ὡς πόλλʼ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός
μʼ ἀναστένειν
Κῆρυξ
πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτʼ ἐπῆν θυμῷ στύγος;
Χορός
πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
Κῆρυξ
καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;
Χορός
ὡς νῦν, τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550
Κῆρυξ
εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δʼ ἐν πολλῷ χρόνῳ
τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
τὰ δʼ αὖτε κἀπίμομφα. τίς δὲ πλὴν θεῶν
ἅπαντʼ ἀπήμων τὸν διʼ αἰῶνος χρόνον;
μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας,
555
σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δʼ οὐ
στένοντες,
οὐ λαχόντες ἤματος μέρος;
τὰ δʼ αὖτε χέρσῳ καὶ προσῆν πλέον στύγος·
εὐναὶ γὰρ ἦσαν δηΐων πρὸς τείχεσιν·
ἐξ οὐρανοῦ δὲ κἀπὸ γῆς λειμώνιαι
560
δρόσοι κατεψάκαζον, ἔμπεδον σίνος
ἐσθημάτων, τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.
χειμῶνα δʼ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον,
οἷον παρεῖχʼ ἄφερτον Ἰδαία χιών,
ἢ θάλπος, εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
565
κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών
τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ; παροίχεται πόνος·
παροίχεται δέ, τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν
τὸ μήποτʼ αὖθις μηδʼ ἀναστῆναι μέλειν.
τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφῳ λέγειν,
570
τὸν ζῶντα δʼ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου;
καὶ πολλὰ χαίρειν ξυμφορὰς καταξιῶ.
ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν Ἀργείων στρατοῦ
νικᾷ τὸ κέρδος, πῆμα δʼ οὐκ ἀντιρρέπει·
ὡς κομπάσαι τῷδʼ εἰκὸς ἡλίου φάει
575
ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένοις·
Τροίαν ἑλόντες δή ποτʼ Ἀργείων στόλος
θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθʼ Ἑλλάδα
δόμοις ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖον γάνος.
τοιαῦτα χρὴ κλύοντας εὐλογεῖν πόλιν
580
καὶ τοὺς στρατηγούς· καὶ χάρις τιμήσεται
Διὸς τόδʼ ἐκπράξασα.πάντʼ ἔχεις λόγον.
583
Χορός
νικώμενος λόγοισιν οὐκ ἀναίνομαι·
ἀεὶ γὰρ ἥβη τοῖς γέρουσιν εὖ μαθεῖν.
δόμοις δὲ ταῦτα καὶ Κλυταιμήστρᾳ μέλειν
585
εἰκὸς μάλιστα, σὺν δὲ πλουτίζειν ἐμέ.
Κλυταιμήστρα
ἀνωλόλυξα μὲν πάλαι χαρᾶς ὕπο,
ὅτʼ ἦλθʼ ὁ πρῶτος νύχιος ἄγγελος πυρός,
φράζων ἅλωσιν Ἰλίου τʼ ἀνάστασιν.
καί τίς μʼ ἐνίπτων εἶπε,
φρυκτωρῶν δία
590
πεισθεῖσα Τροίαν νῦν πεπορθῆσθαι δοκεῖς;
ἦ κάρτα πρὸς γυναικὸς αἴρεσθαι κέαρ.
λόγοις τοιούτοις πλαγκτὸς οὖσʼ ἐφαινόμην.
ὅμως δʼ ἔθυον, καὶ γυναικείῳ νόμῳ
ὀλολυγμὸν ἄλλος ἄλλοθεν κατὰ πτόλιν
595
ἔλασκον εὐφημοῦντες ἐν θεῶν ἕδραις
θυηφάγον κοιμῶντες εὐώδη φλόγα.
καὶ νῦν τὰ μάσσω μὲν τί δεῖ σέ μοι λέγειν;
ἄνακτος αὐτοῦ πάντα πεύσομαι λόγον.
ὅπως δʼ ἄριστα τὸν ἐμὸν αἰδοῖον πόσιν
600
σπεύσω πάλιν μολόντα δέξασθαι·—τί γὰρ
γυναικὶ τούτου φέγγος ἥδιον δρακεῖν,
ἀπὸ στρατείας ἀνδρὶ σώσαντος θεοῦ
πύλας ἀνοῖξαι;—ταῦτʼ ἀπάγγειλον πόσει·
ἥκειν ὅπως τάχιστʼ ἐράσμιον πόλει·
605
γυναῖκα πιστὴν δʼ ἐν δόμοις εὕροι μολὼν
οἵαν περ οὖν ἔλειπε, δωμάτων κύνα
ἐσθλὴν ἐκείνῳ, πολεμίαν τοῖς δύσφροσιν,
καὶ τἄλλʼ ὁμοίαν πάντα, σημαντήριον
οὐδὲν διαφθείρασαν ἐν μήκει χρόνου.
610
οὐδʼ οἶδα τέρψιν οὐδʼ ἐπίψογον φάτιν
ἄλλου πρὸς ἀνδρὸς μᾶλλον ἢ χαλκοῦ βαφάς.
613
καὶ νῦν τὰ μάσσω μὲν τί δεῖ σέ μοι λέγειν;
Κῆρυξ
τοιόσδʼ ὁ κόμπος τῆς ἀληθείας γέμων
οὐκ αἰσχρὸς ὡς γυναικὶ γενναίᾳ λακεῖν.
Χορός
αὕτη μὲν οὕτως εἶπε μανθάνοντί σοι
615
τοροῖσιν ἑρμηνεῦσιν εὐπρεπῶς λόγον.
σὺ δʼ εἰπέ, κῆρυξ, Μενέλεων δὲ πεύθομαι.
εἰ νόστιμός τε καὶ σεσωσμένος πάλιν
ἥκει σὺν ὑμῖν, τῆσδε γῆς φίλον κράτος.
Κῆρυξ
οὐκ ἔσθʼ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ
620
ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.
Χορός
πῶς δῆτʼ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις;
σχισθέντα δʼ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.
Κῆρυξ
ἁνὴρ ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ,
αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω.
625
Χορός
πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου,
ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;
Κῆρυξ
ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ·
μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.
Χορός
πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος
630
φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;
Κῆρυξ
οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστʼ ἀπαγγεῖλαι τορῶς,
πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.
Χορός
πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ
ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ;
635
636
Κῆρυξ
εὔφημον ἦμαρ οὐ πρέπει κακαγγέλῳ
γλώσσῃ μιαίνειν· χωρὶς ἡ τιμὴ θεῶν.
ὅταν δʼ ἀπευκτὰ πήματʼ ἄγγελος πόλει
στυγνῷ προσώπῳ πτωσίμου στρατοῦ φέρῃ,
πόλει μὲν ἕλκος ἓν τὸ δήμιον τυχεῖν,
640
πολλοὺς δὲ πολλῶν ἐξαγισθέντας δόμων
ἄνδρας διπλῇ μάστιγι, τὴν Ἄρης φιλεῖ,
δίλογχον ἄτην, φοινίαν ξυνωρίδα·
τοιῶνδε μέντοι πημάτων σεσαγμένον
πρέπει λέγειν παιᾶνα τόνδʼ Ἐρινύων.
645
σωτηρίων δὲ πραγμάτων εὐάγγελον
ἥκοντα πρὸς χαίρουσαν εὐεστοῖ πόλιν,
πῶς κεδνὰ τοῖς κακοῖσι συμμείξω, λέγων
χειμῶνʼ Ἀχαιοῖς οὐκ ἀμήνιτον θεῶν;
ξυνώμοσαν γάρ, ὄντες ἔχθιστοι τὸ πρίν,
650
πῦρ καὶ θάλασσα, καὶ τὰ πίστʼ ἐδειξάτην
φθείροντε τὸν δύστηνον Ἀργείων στρατόν.
ἐν νυκτὶ δυσκύμαντα δʼ ὠρώρει κακά.
ναῦς γὰρ πρὸς ἀλλήλαισι Θρῄκιαι πνοαὶ
ἤρεικον· αἱ δὲ κεροτυπούμεναι βίᾳ
655
χειμῶνι τυφῶ σὺν ζάλῃ τʼ ὀμβροκτύπῳ
ᾤχοντʼ ἄφαντοι ποιμένος κακοῦ στρόβῳ.
ἐπεὶ δʼ ἀνῆλθε λαμπρὸν ἡλίου φάος,
ὁρῶμεν ἀνθοῦν πέλαγος Αἰγαῖον νεκροῖς
ἀνδρῶν Ἀχαιῶν ναυτικοῖς τʼ ἐρειπίοις.
660
ἡμᾶς γε μὲν δὴ ναῦν τʼ ἀκήρατον σκάφος
ἤτοι τις ἐξέκλεψεν ἢ ʼξῃτήσατο
θεός τις, οὐκ ἄνθρωπος, οἴακος θιγών.
τύχη δὲ σωτὴρ ναῦν θέλουσʼ ἐφέζετο,
ὡς μήτʼ ἐν ὅρμῳ κύματος ζάλην ἔχειν
665
μήτʼ ἐξοκεῖλαι πρὸς κραταίλεων χθόνα.
ἔπειτα δʼ Ἅιδην πόντιον πεφευγότες,
λευκὸν κατʼ ἦμαρ, οὐ πεποιθότες τύχῃ,
ἐβουκολοῦμεν φροντίσιν νέον πάθος,
στρατοῦ καμόντος καὶ κακῶς σποδουμένου.
670
καὶ νῦν ἐκείνων εἴ τίς ἐστιν ἐμπνέων,
λέγουσιν ἡμᾶς ὡς ὀλωλότας, τί μή;
ἡμεῖς τʼ ἐκείνους ταὔτʼ ἔχειν δοξάζομεν.
γένοιτο δʼ ὡς ἄριστα. Μενέλεων γὰρ οὖν
πρῶτόν τε καὶ μάλιστα προσδόκα μολεῖν.
675
εἰ γοῦν τις ἀκτὶς ἡλίου νιν ἱστορεῖ
καὶ ζῶντα καὶ βλέποντα, μηχαναῖς Διός,
οὔπω θέλοντος ἐξαναλῶσαι γένος,
ἐλπίς τις αὐτὸν πρὸς δόμους ἥξειν πάλιν.
τοσαῦτʼ ἀκούσας ἴσθι τἀληθῆ κλύων.
680
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 538 focus
ΧΟ.
κῆρυξ᾿ Αχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
ΚΗ.
χαίρω τι· τεθνάναι δ᾽ οὐκέτ᾽ ἀντερῶ θεοῖς.
ΧΟ.
ἔρως πατρώας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν.
540
ΚΗ.
ὥστ᾽ ἐνδακρύειν γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.
ΧΟ.
τερπνῆς ἄρ᾽ ἦτε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου.
ΚΗ.
πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
ΧΟ.
τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.
ΚΗ.
ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις.
545
ΧΟ.
ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός μ᾽ ἀναστένειν.
ΚΗ.
πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος στρατῷ;
ΧΟ.
πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
ΚΗ.
καὶ πῶς, ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;
ΧΟ.
ὡς νῦν τὸ σὸν δὴ καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550
ΚΗ.
εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δ᾽ ἐν πολλῷ χρόνῳ
τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
τὰ δ᾽ αὖτε κἀπίμομφα. τίς δὲ πλὴν θεῶν
ἅπαντ᾽ ἀπήμων τὸν δι αἰῶνος χρόνον;
μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας,
555
σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δ᾽ οὐ
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 538 focus
Χορὸς Πρεσβυτῶν
κήρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
Κῆρυξ
χαίρω· θεοῖσι τεθνάναι δ᾽ οὐκ ἀντερῶ.
Χορὸς Πρεσβυτῶν
ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν;
Κῆρυξ
ὥςτ᾽ ἐκδακρύειν γ' ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.
Χορὸς Πρεσβυτῶν
τερπνῆς ἄρ᾽ ἦστε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου;
520
Κῆρυξ
πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
Χορὸς Πρεσβυτῶν
τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.
Κῆρυξ
ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις;
Χορὸς Πρεσβυτῶν
ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός μ' ἀναστένειν.
Κῆρυξ
πόθεν τὸ δύςφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος στρατῷ;
525
Χορὸς Πρεσβυτῶν
πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
Κῆρυξ
καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;
Χορὸς Πρεσβυτῶν
ὡς νῦν τὸ σὸν δὴ καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
Κῆρυξ
εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δ᾽ ἐν πολλῷ χρόνῳ
τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
530
τὰ δ᾽ αὖτε κἀπίμομφα. τίς δὲ πλὴν θεῶν
ἅπαντ᾽ ἀπήμων τὸν δι' αἰῶνος χρόνον;
μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυςαυλίας,
σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δ᾽ οὐ
στένοντες, οὐ λαχόντες ἤματος μέρος;
535
τὰ δ᾽ αὖτε χέρσῳ καὶ προςῆν πλέον στύγος·
εὐναὶ γὰρ ἦσαν δηΐων πρὸς τείχεσιν·
ἐξ οὐρανοῦ γὰρ κἀπὸ γῆς λειμώνιαι
δρόσοι κατεψέκαζον, ἔμπεδον σίνος
ἐσθημάτων, τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.
540
χειμῶνα δ᾽ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον,
Κῆρυξ
οἷον παρεῖχ᾽ ἄφερτον Ἰδαία χιών,
ἢ θάλπος, εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών·
τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ; παροίχεται πόνος·
545
παροίχεται δέ, τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν
τὸ μήποτ᾽ αὖθις μηδ᾽ ἀναστῆναι μέλειν.
τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφῳ λέγειν,
τὸν ζῶντα δ᾽ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου;
καὶ πολλὰ χαίρειν συμφοραῖς καταξιῶ.
550
ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖς Ἀργείων στρατοῦ
νικᾷ τὸ κέρδος, πῆμα δ᾽ οὐκ ἀντιρρέπει.
ὡς κομπάσαι τῷδ᾽ εἰκὸς ἡλίου φάει,
ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένοις·
“Τροίαν ἑλόντες δήποτ' Ἀργείων στόλος
555
θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθ᾽ Ἑλλάδα
δόμοις ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖον γέρας.”
τοιαῦτα χρὴ κλύοντας εὐλογεῖν πόλιν
καὶ τοὺς στρατηγούς· καὶ χάρις τιμήσεται
Διὸς τάδ᾽ ἐκπράξασα. πάντ᾽ ἔχεις λόγον.
560
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 538 focus
ΧΟΡΟΣ
1
Κήρυξ
κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
ΚΗΡΥΞ
Χαίρω <
γε
om.>,
τεθνάναι
-ᾶναι δ'
οὐκέτ'
οὐκ ἀντερῶ θεοῖς.
535
ΧΟΡΟΣ
Ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σ' ἐγύμνασεν.
ΚΗΡΥΞ
Ὥστ'
ἐνδακρύειν
ἐκδ- γ' ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.
ΧΟΡΟΣ
Τερπνῆς ἄρ'
ἴστε
ἦτε τῆσδ' ἐπήβολοι νόσου
ΚΗΡΥΞ
Πῶς δή ; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
ΧΟΡΟΣ
τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ
πεπληγμένοι
-μένος.
540
ΚΗΡΥΞ
Ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις.
ΧΟΡΟΣ
Ὡς πόλλ' ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός <
μ'
om.> ἀναστένειν.
ΚΗΡΥΞ
Πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ' ἐπῆν <
ὑμῖν
στυγος στρατῷ> στύγος ;
ΧΟΡΟΣ
Πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
ΚΗΡΥΞ
Καὶ πῶς; ἀπόντων
κοιράνων
τυράννων ἔτρεις τινάς ;
545
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ
ΧΟΡΟΣ
Ὡς νῦν, τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550
ΚΗΡΥΞ
Εὖ γὰρ πέπρακται·
πάντα
ταῦτα δ' ἐν πολλῷ χρόνῳ
τὰ μέν τις
ἂν
εὖ λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
τὰ δ' αὖτε κἀπίμομφα· τίς δὲ πλὴν θεῶν
ἅπαντ' ἀπήμων τὸν δι' αἰῶνος χρόνον ;
Μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας,
555
σπαρνὰς παρήξεις καὶ
κακοστρώτους
κακοτρ-· τί δ' οὐ
στένοντες,
ἀσχάλλοντες
οὐ λαχόντες, ἤματος μέρος — ;
2
Τὰ δ' αὖτε χέρσῳ καὶ προσῆν πλέον στύγος·
εὐναὶ γὰρ ἦσαν δηΐων πρὸς τείχεσιν,
ἐξ οὐρανοῦ
δὲ
γὰρ κἀπὸ γῆς
λειμώνιαι
-ωνίαι
560
δρόσοι
κατεψάκαζον
-ψέκαζον ἔμπεδον σίνος,
ἐσθημάτων τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.
Χειμῶνα δ' εἰ
λέγοι
λέγει τις οἰωνοκτόνον
οἷον παρεῖχ' ἄφερτον Ἰδαία χιών,
ἢ θάλπος, εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
565
κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών.
Τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ ; παροίχεται πόνος·
παροίχεται δέ, τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν
τὸ μήποτ' αὖθις μηδ' ἀναστῆναι μέλειν·
τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφῳ λέγειν,
570
τὸν ζῶντα δ' ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου ;
καὶ πολλὰ χαίρειν συμφοραῖς καταξιῶ.
Ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν Ἀργείων στρατοῦ
νικᾷ τὸ κέρδος, πῆμα δ' οὐκ ἀντιρρέπει·
ὡς κομπάσαι τῷδ' εἰκὸς ἡλίου φάει
575
ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς
ποτωμένῳ
-μένοις·
« Τροίαν ἑλόντες δή ποτ' Ἀργείων στόλος
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ
ΚΗΡΥΞ
θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθ' Ἑλλάδα
δόμοις ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖον γάνος. »
Τοιαῦτα χρὴ κλύοντας εὐλογεῖν πόλιν
580
καὶ τοὺς στρατηγούς· καὶ χάρις τιμήσεται
Διὸς τάδ' ἐκπράξασα. Πάντ' ἔχεις λόγον.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 538 focus
κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
ΚΗΡΥΞ
χαίρω· τεθνᾶναι δ᾽ οὐκ ἀντερῶ θεοῖς.
ΧΟΡΟΣ
ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν.
545
ΚΗΡΥΞ
ὥστ᾽ ἐνδακρύειν γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὅπο.
ΧΟΡΟΣ
τερπνῆς ἄρ᾽ ἦτε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου.
ΚΗΡΥΞ
πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
ΧΟΡΟΣ
τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.
ΚΗΡΥΞ
ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις.
550
ΧΟΡΟΣ
ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός μ' ἀναστένειν.
ΚΗΡΥΞ
πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος στρατῷ;
ΧΟΡΟΣ
πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
ΚΗΡΥΞ
καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;
ΧΟΡΟΣ
ὡς νῦν τὸ σὲν δὴ καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
555
ΚΗΡΥΞ
εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δ᾽ ἐν πολλῷ χρόνῳ
τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
ΧΟΡΟΣ
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 538 focus
κήρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
ΚΗ.
χαίρω· †τεθνᾶναι† δ᾽ οὐκέτ᾽ ἀντερῶ θεοῖς.
ΧΟ.
ἔρως πατρώιας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν;
540
ΚΗ.
ὥστ᾽ ἐνδακρύειν γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.
ΧΟ.
τερπνῆς ἄρ᾽ ἧστε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου.
ΚΗ.
πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
ΧΟ.
τῶν ἀντερώντων ἱμέρωι πεπληγμένοι.
ΚΗ.
ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις;
545
ΧΟ.
ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός
μ᾽ ἀναστένειν.
ΚΗ.
πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος †στρατῶι†;
ΧΟ.
πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
ΚΗ.
καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;
ΧΟ.
ὡς νῦν, τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550
ΚΗ.
εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δ᾽ ἐν πολλῶι χρόνωι
τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
τὰ δ᾽ αὖτε κἀπίμομφα· τίς δὲ πλὴν θεῶν
ἅπαντ᾽ ἀπήμων τὸν δι’ αἰῶνος χρόνον;
μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας
555
...
σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δ᾽ οὐ
στένοντες, οὐ λαχόντες ἤματος μέρος;
τὰ δ᾽ αὖτε χέρσωι καὶ πλέον προσῆν στύγος·
εὐναὶ γὰρ ἦσαν δαΐων πρὸς τείχεσιν,
ἐξ οὐρανοῦ δὲ κἀπὸ γῆς λειμώνιαι
560
δρόσοι κατεψάκαζον, ἔμπεδον σίνος,
ἐσθημάτων τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.
χειμῶνα δ᾽ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον,
οἷον παρεῖχ᾽ ἄφερτον Ἰδαία χιών,
ἢ θάλπος, εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
565
κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών --
τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ; παροίχεται πόνος·
παροίχεται δέ, τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν
τὸ μήποτ᾽ αὖθις μηδ᾽ ἀναστῆναι μέλειν,
ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν Ἀργείων στρατοῦ
νικᾶι τὸ κέρδος, πῆμα δ᾽ οὐκ ἀντιρρέπει.
τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφωι λέγειν,
570
τὸν ζῶντα δ᾽ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου;
καὶ πολλὰ χαίρειν ξυμφοραῖς καταξιῶ
....
ὡς κομπάσαι τῶιδ᾽ εἰκὸς ἡλίου φάει,
575
ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένοις
....
....
“Τροίαν ἑλόντες δήποτ᾽ Ἀργείων στόλος
θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθ᾽ Ἑλλάδα
δόμοις ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖον γάνος.
τοιαῦτα χρὴ κλυόντας εὐλογεῖν πόλιν
580
καὶ τοὺς στρατηγούς, καὶ χάρις τιμήσεται
Διὸς τόδ᾽ ἐκπράξασα. πάντ᾽ ἔχεις λόγον.
ΧΟ.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 538 focus
ΧΟ.
κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.
ΚΗ.
χαίρω
γε· τεθνάναι δ᾽ οὐκέτ᾽ ἀντερῶ θεοῖς.
ΧΟ.
ἔρως πατρώιας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν.
540
ΚΗ.
ὥστ᾽ ἐνδακρύειν γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.
ΧΟ.
τερπνῆς ἄρ᾽ ἴστε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου
ΚΗ.
πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.
ΧΟ.
τῶν ἀντερώντων ἱμέρωι πεπληγμένοι.
ΚΗ.
ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις.
545
ΧΟ.
ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός
μ᾽ ἀναστένειν.
ΚΗ.
πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν
ὑμῖν στύγος
στρατῶι;
ΧΟ.
πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.
ΚΗ.
καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;
ΧΟ.
ὡς νῦν τὸ σὸν δὴ καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550
ΚΗ.
εὐ γὰρ πέπρακται. πάντα δ᾽ ἐν πολλῶι χρόνωι
τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,
τὰ δ᾽ αὖτε κἀπίμομφα. τίς δὲ πλὴν θεῶν
ἅπαντ᾽ ἀπήμων τὸν δι᾽ αἰῶνος χρόνον;
μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας,
555
σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δ᾽ ού,
στενοῦντες, οὐ λαχόντες ἵσματος μέρος·
Testim.:
Apparatus Criticus
γε suppl. Enger οὐκέτ᾽ ἀντερῶ οὐκ ἀντ. ἐνδακρύειν ἐκδακρύειν ἴστε ἦτε πεπληγμένοι πεπληγμένος μ᾽ suppl. Scaliger ὑμῖν supplevi κοιράνων τυράννων ὡς νῦν ὧν νῦν πάντα δ᾽ ταῦτα δ' ἂν eὐ κακοστρώτους κακοτρώτους στενοῦντες στένοντες ἵσματος ἥματος
ΚΗ.
τὰ δ᾽ αὖτε χέρσωι καὶ πλέον στύγος προσῆν·
εὐναὶ γὰρ ἦσαν δηίων πρὸς τείχεσιν·
ἐξ οὐρανοῦ δὲ κἀπὸ γῆς λειμώνιαι
560
δρόσοι κατεψάκαζον ἔμπεδον σίνος,
ἐσθημάτων τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.
χειμῶνα δ᾽ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον,
οἷον παρεῖχ᾽ ἄφερτον Ἰδαία χιών,
ἢ θάλπος, εὔτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
565
κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών·
τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ; παροίχεται πόνος·
παροίχεται δὲ τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν
τὸ μήποτ᾽ αὖθις μηδ᾽ ἀναστῆναι μέλειν.
τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφωι λέγειν,
570
τὸν ζῶντα δ᾽ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου;
καὶ πολλὰ χαίρειν συμφοραῖς καταξιῶ.
ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν ᾿Αργείων στρατοῦ
νικᾶι τὸ κέρδος, πῆμα δ᾽ οὐκ ἀντιρρέπει.
ὡς κομπάσαι τῶιδ᾽ εἰκὸς ἡλίου φάει
575
ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένωι
Τροίαν ἑλόντες δή ποτ' Αργείων στόλος
θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθ᾿ Ελλάδα
δόμοις ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖον γάνος.
τοιαῦτα χρὴ κλυόντας εὐλογεῖν πόλιν
580
καὶ τοὺς στρατηγούς· καὶ χάρις τιμήσεται
Διὸς τάδ᾽ ἐκπράξασα. πάντ᾽ ἔχεις λόγον.
Translations (9)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 488-680 focus
KLUTAIMNESTRA.
Soon shall we know — of these light-bearing torches,
And beacons and exchanges, fire with fire —
If they are true, indeed, or if, dream-fashion,
490
This gladsome light came and deceived our judgment.
Yon herald from the shore I see, o’ershadowed
With boughs of olive: dust, mud’s thirsty brother,
Close neighbours on his garb, thus testify me
That neither voiceless, nor yet kindling for thee
495
Mountain-wood-flame, shall he explain by fire-smoke:
But either tell out more the joyance, speaking ..
Word contrary to which, I aught but love it!
For may good be — to good that’s known — appendage!
CHOROS.
Whoever prays for aught else to this city
500
— May he himself reap fruit of his mind’s error!
HERALD.
Ha, my forefathers’ soil of earth Argeian!
Thee, in this year’s tenth light, am I returned to —
Of many broken hopes, on one hope chancing;
For never prayed I, in this earth Argeian
505
Dying, to share my part in tomb the dearest.
Now, hail thou earth, and hail thou also, sunlight,
And Zeus, the country’s lord, and king the Puthian
From bow no longer urging at us arrows!
Enough, beside Skamandros, cam’st thou adverse:
510
Now, contrary, be saviour thou and healer,
O king Apollon! And gods conquest-granting,
All — I invoke too, and my tutelary
Hermes, dear herald, heralds’ veneration, —
And Heroes our forthsenders, — friendly, once more
515
The army to receive, the war-spear’s leavings!
Ha, mansions of my monarchs, roofs beloved,
And awful seats, and deities sun-fronting —
Receive with pomp your monarch, long time absent!
For he comes bringing light in night-time to you,
520
In common with all these — king Agamemnon.
But kindly greet him — for clear shows your duty —
Who has dug under
Troia
with the mattock
Of Zeus the Avenger, whereby plains are out-ploughed,
Altars unrecognizable, and gods’ shrines,
525
And the whole land’s seed thoroughly has perished.
And such a yoke-strap having cast round
Troia
,
The elder king Atreides, happy man — he
Comes to be honoured, worthiest of what mortals
Now are. Nor Paris nor the accomplice-city
530
Outvaunts their deed as more than they are done-by:
For, in a suit for rape and theft found guilty,
He missed of plunder and, in one destruction,
Fatherland, house and home has mowed to atoms:
Debts the Priamidai have paid twice over.
535
538
CHOROS.
Hail, herald from the army of Achaians!
HERALD.
I hail: — to die, will gainsay gods no longer!
CHOROS.
Love of this fatherland did exercise thee?
540
HERALD.
So that I weep, at least, with joy, my eyes full.
CHOROS.
What, of this gracious sickness were ye gainers?
HERALD.
How now? instructed, I this speech shall master.
CHOROS.
For those who loved you back, with longing stricken.
HERALD.
This land yearned for the yearning army, say’st thou?
545
CHOROS.
So as to set me oft, from dark mind, groaning.
HERALD.
Whence came this ill mind — hatred to the army?
CHOROS.
Of old, I use, for mischiefs physic, silence.
HERALD.
And how, the chiefs away, did you fear any?
CHOROS.
So that now, — late thy word, — much joy were — dying!
550
HERALD.
For well have things been worked out: these, — in much time,
Some of them, one might say, had luck in falling,
While some were faulty: since who, gods excepted,
Goes, through the whole time of his life, ungrieving?
For labours should I tell of, and bad lodgments,
555
Narrow deckways ill-strewn, too, — what the day’s woe
We did not groan at getting for our portion?
As for land-things, again, on went more hatred!
Since beds were ours hard by the foemen’s ramparts,
And, out of heaven and from the earth, the meadow
560
Dews kept a-sprinkle, an abiding damage
Of vestures, making hair a wild-beast matting.
Winter, too, if one told of it — bird-slaying —
Such as, unbearable, Idaian snow brought —
Or heat, when waveless, on its noontide couches
565
Without a wind, the sea would slumber falling
— Why must one mourn these? O’er and gone is labour:
O’er and gone is it, even to those dead ones,
So that no more again they mind uprising.
Why must we tell in numbers those deprived ones,
570
And the live man be vexed with fate’s fresh outbreak?
Rather, I bid full farewell to misfortunes!
For us, the left from out the Argeian army,
The gain beats, nor does sorrow counterbalance.
So that ’t is fitly boasted of, this sunlight,
575
By us, o’er sea and land the aery flyers,
Troia
at last taking, the band of Argives
Hang up such trophies to the gods of
Hellas
Within their domes — new glory to grow ancient!
Such things men having heard must praise the city
580
And army-leaders: and the grace which wrought them —
Of Zeus, shall honoured be. Thou hast my whole word.
583
CHOROS.
O’ercome by words, their sense I do not gainsay.
For, aye this breeds youth in the old —
to learn well.
But these things most the house and Klutaimnestra
585
Concern, ’t is likely: while they make me rich, too.
KLUTAIMNESTRA.
I shouted long ago, indeed, for joyance,
When came that first night-messenger of fire
Proclaiming
Ilion
’s capture and dispersion.
And someone, girding me, said,
Through fire-bearers
590
Persuaded —
Troia
to be sacked now, thinkest?
Truly, the woman’s way, — high to lift heart up!
By such words I was made seem wit-bewildered:
Yet still I sacrificed; and, — female-song with, —
A shout one man and other, through the city,
595
Set up, congratulating in the gods’ seats,
Soothing the incense-eating flame right fragrant.
And now, what’s more, indeed, why need’st thou tell me?
I of the king himself shall learn the whole word:
And, — as may best be, — I my revered husband
600
Shall hasten, as he comes back, to receive: for —
What’s to a wife sweeter to see than this light
(Her husband, by the god saved, back from warfare)
So as to open gates? This tell my husband —
To come at soonest to his loving city.
605
A faithful wife at home may he find, coming!
Such an one as he left — the dog o’ the household —
Trusty to him, adverse to the ill-minded,
And, in all else, the same: no signet-impress
Having done harm to, in that time’s duration.
610
I know nor pleasure, nor blameworthy converse
With any other man more than — bronze-dippings!
613
HERALD.
Such boast as this — brimful of the veracious —
Is, for a high-born dame, not bad to send forth!
CHOROS.
Ay, she spoke thus to thee — that hast a knowledge
615
From clear interpreters — a speech most seemly.
But speak thou, herald! Meneleos I ask of:
If he, returning, back in safety also
Will come with you — this land’s beloved chieftain?
HERALD.
There’s no way I might say things false and pleasant
620
For friends to reap the fruits of through a long time.
CHOROS.
How then if, speaking good, things true thou chance on?
HERALD.
For not well-hidden things become they, sundered.
The man has vanished from the Achaic army,
He and his ship too. I announce no falsehood.
625
CHOROS.
Whether forth-putting openly from
Ilion
,
Or did storm — wide woe — snatch him from the army?
HERALD.
Like topping bowman, thou hast touched the target,
And a long sorrow hast succinctly spoken.
CHOROS.
Whether, then, of him, as a live or dead man
630
Was the report by other sailors bruited?
HERALD.
Nobody knows so as to tell out clearly
Excepting Helios who sustains earth’s nature.
CHOROS.
How say’st thou then, did storm the naval army
Attack and end, by the celestials’ anger?
635
636
HERALD.
It suits not to defile a day auspicious
With ill-announcing speech: distinct each god’s due:
And when a messenger with gloomy visage
To a city bears a fall’n host’s woes— God ward off! —
One popular wound that happens to the city,
640
And many sacrificed from many households —
Men, scourged by that two-thonged whip Ares loves so,
Double spear-headed curse, bloody yoke-couple, —
Of woes like these, doubtless, whoe’er comes weighted,
Him does it suit to sing the Erinues’ paian.
645
But who, of matters saved a glad-news-bringer,
Comes to a city in good estate rejoicing. ...
How shall I mix good things with evil, telling
Of storm against the Achaioi, urged by gods’ wrath?
For they swore league, being arch-foes before that,
650
Fire and the sea: and plighted troth approved they,
Destroying the unhappy Argeian army.
At night began the bad-wave-outbreak evils;
For, ships against each other Threkian breezes
Shattered: and these, butted at in a fury
655
By storm and typhoon, with surge rain-resounding, —
Off they went, vanished, thro’ a bad herd’s whirling.
And, when returned the brilliant light of Helios,
We view the Aigaian sea on flower with corpses
Of men Achaian and with naval ravage.
660
But us indeed, and ship, unhurt i’ the hull too,
Either someone outstole us or outprayed us —
Some god — no man it was the tiller touching.
And Fortune, saviour, willing on our ship sat.
So as it neither had in harbour wave-surge
665
Nor ran aground against a shore all rocky.
And then, the water-Haides having fled from
In the white day, not trusting to our fortune,
We chewed the cud in thoughts — this novel sorrow
O’ the army labouring and badly pounded.
670
And now — if anyone of them is breathing —
They talk of us as having perished: why not?
And we — that they the same fate have, imagine.
May it be for the best! Meneleos, then,
Foremost and specially to come, expect thou!
675
If (that is) any ray o’ the sun reports him
Living and seeing too—by Zeus’ contrivings,
Not yet disposed to quite destroy the lineage —
Some hope is he shall come again to household.
Having heard such things, know, thou truth art hearing!
680
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 538 focus
HERALD TALTHYBIUS
I feel joy; and no longer do I refuse the gods to die.
CHORUS
Did love of this thy father-land train thee?
HERALD TALTHYBIUS
Aye, so that mine eyes swim with tears of joy.
CHORUS
Ye were then smitten with this pleasant malady.
HERALD TALTHYBIUS
How? learning [from thee] I shall master this speech
3
.
CHORUS
As being smitten with love for them who loved thee in turn.
HERALD TALTHYBIUS
Say'st thou that this country longed for the army which longed for it?
CHORUS
Yes, so that full oft I sighed from my saddened soul.
HERALD TALTHYBIUS
Whence came this desponding horror on the people
4
?
CHORUS
Long since have I considered silence as an antidote to mischief.
HERALD TALTHYBIUS
And how didst thou fear any
5
when the chiefs were absent?
CHORUS
Even as thou saidst just now, and to have died were matter of great thanks
1
.
HERALD TALTHYBIUS
Yea, for we have fared well. But this in a long time one might say that some things fall out well, but others on the contrary are open to complaint; for who, save the gods, is free from suffering throughout all time for evermore? For were I to tell our hardships, and our bad lodgments, our approaches [to the shore] infrequent and ill-bedded,—and in what part of the day were we not sighing, as not having met with our portion
2
?—And then again the ills on shore were added, more loathly still: for our beds were hard by the walls of our foes : and from the sky and from the soil the meadow-dews drizzled on us, a deep rankling destruction to our garments making our hair shaggy. And were any one to describe the winter, death to birds, how intolerable the snow of Ida made it, or the sultriness, when ocean, having sunk upon his noon-tide couch unruffled by a breeze, slumbered
3
without a ripple.—What need is there to grieve over this? the toil is past—past too with the dead is even the thought about ever hereafter rising. Why need one take exact account of those that fell, and why should the survivor feel sorrowed on account of adverse hap? I deem it good to bid a long farewell to misfortunes. With us, the remnant of the host of the Argives, the advantage preponderates, the suffering counterpoises not: wherefore it is fair for us, flying over sea and land, to make our boast to this light of the sun.
"The armament of the Greeks, having at length captured Troy, have fixed these spoils as a glory to the ancient shrine
4
of the gods throughout Greece." Those that hear such tidings must glorify our city and our commanders; and the favour of Jove, which hath brought this to pass, shall be honoured. Thou hast my whole tale.
CHORUS
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 538 focus
et de vol 1 , il a vu lui échapper son butin, et il a entraîné sous la faux destructrice la maison paternelle et sa patrie entière : les Priamides ont deux fois payé leurs fautes.
LE CORYPHÉE
Sois heureux, cher héraut de l'armée achéenne.
Sois heureux, cher héraut de l'armée achéenne.
LE HÉRAUT
Je suis heureux ; aux dieux j'abandonne ma vie.
LE CORYPHÉE
Le regret du pays a travaillé ton âme ?
LE HÉRAUT
Crois-en les pleurs de joie qui remplissent mes yeux.
LE CORYPHÉE
Vous connaissez alors le doux mal de nos cœurs.
LE HÉRAUT
Que dis-tu ? instruis-moi, que je comprenne mieux.
LE CORYPHÉE
Vous brûliez du désir de qui vous désirait.
LE HÉRAUT
Cette terre pleurait ses fils qui la pleuraient ?
Cette terre pleurait ses fils qui la pleuraient ?
LE CORYPHÉE
Et de mon cœur en deuil jaillissaient les sanglots.
LE HÉRAUT
Quelle amère souffrance occupait donc vos âmes ?
LE CORYPHÉE
Depuis longtemps, me taire reste mon seul remède.
LE HÉRAUT
Voyant tes rois absents, tu redoutais quelqu'un ?
AGAMEMNON
LE CORYPHÉE
Comme à toi, la mort même me serait
un bienfait.
un bienfait.
LE HÉRAUT
C'est que mes vœux aujourd'hui sont comblés. Mais, on peut bien le dire, tout ce qui se prolonge, à côté d'heureuses chances, comporte aussi quelques disgrâces : les dieux seuls voient sans souffrance s'écouler
leur vie éternelle. Si je vous disais nos fatigues, la pénible façon dont nous étions parqués, les passavants étroits où nous couchions sur la dure
2
! quelle heure du jour ne nous a pas vus gémir et nous plaindre ? — Et, sur terre, c'était pire ennui encore : nous campions sous les murs mêmes de
l'ennemi et, du ciel, de la terre, la rosée des prés sur nous faisait pleuvoir un constant dommage, emplissant de vermine le poil de nos manteaux. — Et si l'on vous disait l'hiver, tueur d'oiseaux, l'hiver intolérable que nous faisait
la neige de l'Ida ! ou bien la torpeur de l'été, quand la mer à midi, nulle brise ne soulevant ses flots, sur sa couche retombe et s'endort ! — Mais pourquoi s'en attrister encore ? La misère est passée — bien passée ; les morts ne songent
plus à se lever de terre : à quoi bon compter les disparus, pour faire souffrir les vivants au rappel d'un sort hostile ? Mon avis, en tel cas, est de dire au passé un adieu sans retour. — Pour nous, les survivants de l'armée argienne, le
profit l'emporte et compense la peine. Aussi nous pouvons nous rendre gloire, en présence de ce Soleil qui survole la terre et les mers : « Conquérante de Troie, une armée
AGAMEMNON
leur vie éternelle. Si je vous disais nos fatigues, la pénible façon dont nous étions parqués, les passavants étroits où nous couchions sur la dure 2 ! quelle heure du jour ne nous a pas vus gémir et nous plaindre ? — Et, sur terre, c'était pire ennui encore : nous campions sous les murs mêmes de
l'ennemi et, du ciel, de la terre, la rosée des prés sur nous faisait pleuvoir un constant dommage, emplissant de vermine le poil de nos manteaux. — Et si l'on vous disait l'hiver, tueur d'oiseaux, l'hiver intolérable que nous faisait
la neige de l'Ida ! ou bien la torpeur de l'été, quand la mer à midi, nulle brise ne soulevant ses flots, sur sa couche retombe et s'endort ! — Mais pourquoi s'en attrister encore ? La misère est passée — bien passée ; les morts ne songent
plus à se lever de terre : à quoi bon compter les disparus, pour faire souffrir les vivants au rappel d'un sort hostile ? Mon avis, en tel cas, est de dire au passé un adieu sans retour. — Pour nous, les survivants de l'armée argienne, le
profit l'emporte et compense la peine. Aussi nous pouvons nous rendre gloire, en présence de ce Soleil qui survole la terre et les mers : « Conquérante de Troie, une armée
LE HÉRAUT
d'Argos a cloué dans leurs temples ces dépouilles vouées aux dieux de la Grèce, antique et éclatant trophée. » Il
faut qu'à ouïr ce bruit on célèbre Argos et ses capitaines ; et, en même temps, on rendra hommage à la faveur de Zeus, par qui le succès fut complet. J'ai tout
faut qu'à ouïr ce bruit on célèbre Argos et ses capitaines ; et, en même temps, on rendra hommage à la faveur de Zeus, par qui le succès fut complet. J'ai tout
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 538 focus
HERALD.
For joy like this, death were a cheap exchange.
CLYTEMNESTRA.
Strong thy affection to thy native foil.
615
HERALD.
HERALD.
So ſtrong, the tear of joy ſtarts from my eye.
CLYTEMNESTRA.
What, hath this ſweet infection reach’d e’en you?
HERALD.
Beyond the pow’r of language have I felt it.
CLYTEMNESTRA.
The fond deſire of those, whoſe equal love-
HERALD.
This of the army ſay’ſt thou, whoſe warm love
620
Streams to this land? Is this thy fond deſire?
CLYTEMNESTRA.
Such that I oft’ have breath’d the fecret ſigh.
HERALD.
Whence did the army cauſe this anxious ſadneſs?
CLYTEMNESTRA.
Silence I long have held an healing balm.
HERALD.
The princes abſent, had’ſt thou whom to fear?
625
CLYTEMNESTRA.
To uſe thy words, death were a wiſh’d exchange.
HERALD.
Well is the conflict ended. In the tide
Of ſo long time, if 'midſt the eaſy flow
Of wiſh’d events ſome tyrannous blaſt aſſail us,
What marvel? Who, ſave the bleſt Gods, can claim
630
CHORUS.
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 538 focus
ARALDO
Godo! Non chiedo ai Numi oltre piú vivere !
CORIFEO
Ti struggeva desio di questa patria?
ARALDO
Tanto, che per la gioia or verso lagrime!
CORIFEO
Tocchi eravate del mio dolce morbo ?
ARALDO
Di quale morbo? Spiegami, che intenda!
615
AGAMENNONE
CORIFEO
Brama colpirci di chi noi pur brama!
ARALDO
Argo bramava il suo bramoso esercito ?
CORIFEO
E tanto lo piangeva il mio cupo animo!
ARALDO
Donde, nel cuore tuo, l'esoso cruccio ?
CORIFEO
Il silenzio, da tempo al mal m'è farmaco.
620
ARALDO
Nell' assenza dei re temevi alcuno?
CORIFEO
Come te dico! Ora, anche morte è dolce!
ARALDO
Sí, che tutto or ci arride. In lungo correre
di tempo, volgono or felici, ed ora
biasimevoli eventi. E chi nol sa?
625
Chi mai senza dolor, tranne i Celesti,
ARALDO
tutto il viver trascorre? Oh!, se i travagli
e le dure vigilie io ti dicessi,
e il disagio, e l'angustia dei giacigli
entro le navi, senza un'ora mai
630
di riposo, gementi. E in terra, poi,
era l'affanno anche maggiore. I letti
avevam presso le nemiche mura,
e le brine del cielo e le terrestri
c'irroravan sui prati, e facean guaste
635
le vesti, e madidi orridi i capelli,
come di fiere. E chi direbbe il freddo
che, da le nevi d' Ida, insopportabile
sterminava gli uccelli? O la calura
allor che, senza flutto, nei giacigli
640
meridiani, senza vento, il pelago
cadeva ed assonnava?
Ma che giova
di ciò lagnarsi? Ogni travaglio è lungi!
Ignoto al cuore dei defunti è il cruccio
645
di non risorger piú. Che giova il computo
far dei caduti? Della sorte avversa
perché si lagnerà chi vive? Io voglio
dare alle ambasce un lungo addio.
Per quanti
650
sopravvivemmo delle schiere argive,
ben prevale il guadagno; ed al confronto
non regge il danno.
Onde ora, in faccia al sole,
vanto meniamo a buon diritto noi,
655
la cui fama per mare e terra vola:
una schiera d'Argivi ha presa Troia:
questi trofei, d'antiche reggie fregi,
AGAMENNONE
ARALDO
ai Numi della Grecia appesi ha in voto.
E quanti odono, onore ad Argo diano,
660
e ai condottieri; grazie offrano a Giove,
che ci diè la vittoria. Il tutto or sai.
CORIFEO
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 538 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 538 focus
Chorführer.
Bald werden wir erfahren, ob die Wahrheit uns
490
das Wanderfeuer und der Wächter Brandsignal
540
gesagt hat, oder ob erschienen wie ein Traum
das holde Licht auch wie ein Traum den Sinn berückt.
Vom Hafen kommt ein Herold, mit Olivenlaub
bekränzt, heran, und das verraten mir bereits
495
des Wandrers zwei Begleiter, Schmutz und trockner
545
Staub,
das ist kein stummer Bote, nicht mit Feuerqualm,
nicht Holz und Reisig zündend giebt er uns Bescheid.
Entweder ruft er deutlicher den Freudegruß
das Oder unterdrück' ich. Füge Gutes sich
550
500
zu dem, was Gutes schon erschien. Wer unserm Land
es anders wünscht, der ernte, was er säte, selbst.
Herold.
Mein Argos, endlich nach zehn Sommern bin ich doch
zu dir, dem Lande meiner Väter, heimgekehrt.
505
Manch' Hoffen ist gescheitert, dieses ist erfüllt.
555
Kaum hätt' ich's mich versehen, daß ich doch das
Grab
im Heimatboden bei den Meinen finden kann.
Nun seid gegrüßt mir, Erde, Sonnenlicht, gegrüßt,
Zeus, höchster Herr von Argos, du, Apollon, auch;
560
510
du schießest keine Pfeile mehr auf unser Heer;
verderblich warst du uns genug vor Ilios:
jetzt gieb den Wunden Heilung, Phoibos, gieb Gedeih'n.
69
Herold.
Und euch auch grüß' ich alle, die ihr rings den Markt
beschützend thront, vor allen Hermes, meinen Herrn,
565
515
den lieben Götterherold, unsern Schutzpatron.
Und ihr Vorfahren in der Erden, die ihr uns
hinausgesandt, Heroen, nehmt uns gnädig auf,
so viel dem Schwert entronnen heut ihr wiederseht.
Ihr hohen Hallen, meiner Kön'ge liebes Haus,
570
ehrwürd'ge Malstatt, ihr Altäre vor der Thür,
520
wie heiter blickt ihr! Ja, wenn je, verdient der Fürst
nach so viel Jahren diesen festlichen Empfang.
Denn euch und Argos' ganzem Volk erscheint der Herr
Agamemnon rettend, wie ein Licht in finstrer Nacht.
575
So grüßt ihn denn mit Ehrfurcht, wie sie der verdient,
525
dem Zeus der Rache Pflugschar in die Hand gelegt,
die über jene Stätte fuhr, da Troia stand,
527
und mit der Wurzel tilgte das gesamte Volk.
Heut zieht, der Troia unter solches Joch gebeugt,
580
530
der Held und König, Atreus' Erstgebor'ner, ein
im Glanz des Glückes: ihm gebühret Huldigung
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 538 focus
Hail, herald of the Greeks, new-come from war.
Herald.
All hail! not death itself can fright me now.
Chorus.
Was thine heart wrung with longing for thy land?
Herald.
So that this joy doth brim mine eyes with tears.
645
Chorus.
On you too then this sweet distress did fall——
Herald.
How say'st thou? make me master of thy word.
Chorus.
You longed for us who pined for you again.
Herald.
Craved the land us who craved it, love for love?
Chorus.
Yea, till my brooding heart moaned out with pain.
650
Herald.
Whence thy despair, that mars the army's joy?
Chorus.
Sole cure of wrong is silence, saith the saw.
Herald.
Thy kings afar, couldst thou fear other men?
Chorus.
Death had been sweet, as thou didst say but now.
Herald.
'Tis true; Fate smiles at last. Throughout our toil,
655
These many years, some chances issued fair,
And some, I wot, were chequered with a curse.
But who, on earth, hath won the bliss of heaven,
Thro' time's whole tenor an unbroken weal?
I could a tale unfold of toiling oars,
660
Ill rest, scant landings on a shore rock-strewn,
All pains, all sorrows, for our daily doom.
And worse and hatefuller our woes on land;
For where we couched, close by the foeman's wall,
The river-plain was ever dank with dews,
665
Dropped from the sky, exuded from the earth,
A curse that clung unto our sodden garb,
And hair as horrent as a wild beast's fell.
Why tell the woes of winter, when the birds
Lay stark and stiff, so stern was Ida's snow?
670
Or summer's scorch, what time the stirless wave
Sank to its sleep beneath the noon-day sun?
Why mourn old woes? their pain has passed away;
And passed away from those who fell all care,
For evermore, to rise and live again.
675
Why sum the count of death, and render thanks
For life by moaning over fate malign?
Farewell, a long farewell to all our woes!
To us, the remnant of the host of Greece,
Comes weal beyond all counterpoise of woe;
680
Thus boast we rightfully to yonder sun,
Like him far-fleeted over sea and land.
The Argive host prevailed to conquer Troy,
And in the temples of the gods of Greece
Hung up these spoils, a shining sign to Time.
685
Let those who learn this legend bless aright
The city and its chieftains, and repay
The meed of gratitude to Zeus who willed
And wrought the deed. So stands the tale fulfilled.
Chorus.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 538 focus
Herold von Argos' Heere, Heil und Freude dir!
Der Herold.
Ja, Freude! Will's der Himmel, sterb' ich gerne nun.
Der Chorführer.
Sehnsucht nach deinem Vaterland wohl quälte dich?
515
Der Herold.
So daß vor Freude dieses Aug' in Thränen schwimmt.
Der Chorführer.
So süßen Wehes Schauer denn ergriff auch euch?
Der Herold.
Wie so? Belehrt erst, fass ich deiner Rede Sinn.
Der Chorführer.
Nach uns, die hier euch liebten, zog ein Sehnen euch?
Der Herold.
Zum Heer, das heimverlangte, wohl verlangte dich's?
520
Der Chorführer.
Aus düstrer Herzenstiefe seufzt' ich oft empor.
Der Herold.
Woher umwölkte deinen Geist der finstre Gram?
Der Chorführer.
Längst war das Schweigen alles Harms Heilmittel mir.
Der Herold.
Bangt' euch vor Fremden, weil der Herrscher ferne war?
Der Chorführer.
Daß uns wie dir nun Sterben hohe Wonne scheint.
525
Der Herold.
Ja, schön vollbracht ist Alles! Zwar in langer Zeit
Mag Einer Manches nennen, was ihm wohlgeftel,
Und Manches, was ihn kränkte. Wen, als Götter nur,
Umlacht ein klarer Himmel all sein Lebenlang?
Denn zählt' ich unsre Mühen auf in offner See,
530
Die seltne Landung und die Nast auf harter Streu, -
Wo ging ein Tag uns ohne Leid und Seufzen hin?
Was uns zu Land heimsuchte, war noch gräßlicher.
Denn unsre Zelte lagen dicht am Feindeswall.
Hochher vom Himmel und vom Wiesengrund empor
535
Durchnäßte Thau uns, der in unsre Kleider sich
Verderbend einsog, unser Haar verwilderte.
Wer dann vom Winter spräche, wie des Ida Schnee
Ihn sandte, jenem starren, vögelmordenden,
Von Sommersgluten, wann die wellenlose See
540
Auf stillem Mittagslager hingesunken schlief - -
Wozu die Klage hier? Vorüber schwand die Noth,
Vorüber schwand sie denen, die gefallen sind,
Daß ihrer fortan keiner wünscht die Wiederkehr.
Wozu die Todten zählen, - ich, der Lebende,
545
Was soll ich jammern um des Mißgeschickes Groll?
Nein, Fahrewohl sei jedem bösen Tag gesagt!
Uns, die von Argos' Heere nachgeblieben sind,
Blüht der Gewinn doch, welchem nicht gleichwiegt das Leid:
Wir, heimgeflogen über Land und Meeresflut,
550
Wir dürfen laut uns rühmen vor der Sonne Licht:
„Die Troerburg hat endlich Argos' Volk erstürmt,
Und seines Hellas Göttern hier den Siegesraub
In ihren Tempeln aufgehängt zum ew'gen Schmuck."
Wer solches hörte, feire laut des Volkes Glück
555
Und seine Feldherrn; und gepriesen sei die Huld
Des Zeus, die das vollendet! Alles weißt du jekt.
Der Chorführer.
Commentary
Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus
521.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-332
Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
481-685.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-270
521.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-293