Aeschylus Agamemnon 385

Anna Swanwick (Translator)

View: By Turn

Agamemnon. Aeschylus. Anna Swanwick (Translator). London. 1886.

Sponsored by University of Leipzig.

Funding provided by European Social Fund Saxony.

Current edition Experimental

Agamemnon (OCR draft) (English) (Agamemnon. Anna Swanwick, 1886.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 367-487 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 385 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 385 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 385 focus
βιᾶται δ᾽ ἁ τάλαινα πειθώ,
προβουλόπαις ἄφερτος ἄτας.
370
ἄκος δὲ παμμάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δὲ φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον,
τρίβῳ τε καὶ προςβολαῖς
μελαμπαγὴς πέλει
375
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν ὄρνιν,
πόλει πρόςτριμμ᾽ ἄφερτον ἐνθείς.
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν·
τὸν δ᾽ ἐπίστροφον τῶνδε
380
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις, ἐλθὼν
ἐς δόμον τὸν Ἀτρειδᾶν,
ᾔσχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
385
στρ. β'.
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 385 focus
Βιᾶται δ' ἁ τάλαινα πειθώ,
385
Ant. 1.
προβούλου παῖς προβουλόπαις ἄφερτος ἄτας·
ἄκος δὲ ὡς ἄκος δὲ πᾶν μάταιον παμμάταιον οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δὲ φῶς αἰνολαμπὲς σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
390
τρίβῳ τε καὶ καὶ προσβολαῖς προβ-
μελαμπαγὴς πέλει,
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν πτανὸν πτανόν τιν' ὄρνιν,
πόλει πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον -ιμμ' ἄφερτον θεὶς (ἐνθεὶς Tr)·
395
λιτᾶν δ' ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τῶνδ' ἐπίστροφον δὲ τὸν δ' ἐπίστροφον τῶνδε
φῶτ' ἄδικον καθαιρεῖ.
Οἷος καὶ Πάρις ἐλθὼν
ἐς δόμον εἰς οἶκον τὸν τῶν Ἀτρειδᾶν
400
ᾔσχυνε ξενίαν τὴν ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι -αῖς γυναικός.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 385 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 385 focus
βιᾶται δ᾽ ἁ τάλαινα Πειθώ,
385
προβούλο υ παῖς ἄφερτος Ἄτας· προβούλο υ παῖς ἄφερτος Ἄτας·
ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δέ, φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
390
τρίβωι τε καὶ προσβολαῖς
μελαμπαγὴς πέλει
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς π οτανὸν ὄρνιν, διώκει παῖς πτανὸν ὄρνιν,
πόληι πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον.
395
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τὸν δ᾽ ἐπίστροφον τῶν
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις ἐλθών
εἰς δόμον τὸν Ἀτρειδᾶν
400
ἤισχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 385 focus
βιᾶται δ᾽ ὁ τάλαινα πειθώ,
προβούλου παῖς ἄφερτος ἄτας.
385
ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δέ, φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
τρίβωι τε καὶ προσβολαῖς
μελαμπαγής πέλει
390
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν ὄρνιν,
πόλει πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον.
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τῶνδ᾽ ἐπίστροφος δέ
395
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις ἐλθών
ἐς δόμον τὸν ᾿Ατρειδᾶν
ἤισχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
400
Translations (10)
Agamemnon Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 385 focus
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 385 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 385 focus
but wretched Persuasion, intolerable daughter of Atè, joint in her councils 3 , forces him on; and remedy is utterly vain. Guilt is not concealed, but is conspicuous, a light of lurid glare 4 ; and like adulterate brass is proved black-in-grained by wear, and by attrition, when a boy pursues a bird upon the wing, bringing upon his country a blow beyond all endurance. And not one of the gods lends an ear to his orisons, but sweeps away the unrighteous that hath concerned himself with these doings. Such too was Paris, when he came to the mansion of the Atreidae, and profaned the hospitable board by the abduction of a wife.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 385 focus
sauvera celui qui, enivré de sa richesse, a renversé l'auguste autel de la Justice : il
périra. Il subit les violences d'une funeste Persuasion 1 , odieuse fille de l'Égarement qui l'entraîne ; et, dès lors, tout remède est vain. Le dommage ne se dissimule plus : clarté funèbre,
il apparaît à tous les yeux. Et lui, telle une mauvaise monnaie, noircie par l'usage et les heurts, il subit la peine due à qui, pour suivre, pareil à l'enfant, un oiseau qui vole 2 , a infligé à
sa ville une effroyable disgrâce : aucun dieu n'écoute ses prières ; s'il s'est complu à de tels crimes, le coupable est anéanti.
(Un peu retenu.)
C'est ainsi que Pâris, entré sous le toit des
Atrides, souilla la table de son hôte par un rapt adultère.
Même mouvement.
Laissant à son pays vaisseaux à
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 385 focus
But ſuafive is the voice of vice y ,
435
That ſpreads th’ inſidious ſnare:
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 385 focus
Antistrofe I
Ma lui sospinge misera
440
fiducia, insopportabile
della sciagura consigliera e figlia.
Né scampo v'ha: la colpa brilla, rutila
orrida luce: simile
a vile rame, se la sfreghi o mescoli,
445
negra al saggio ti pare.
Come pargolo
segue un errante aligero;
sciagure immedicabili
attira su la sua città;
450
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 385 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 385 focus
Ich bin ein Weib nur, aber so viel hatt' ich euch
zu sagen. Wäre nur geborgen erst das Glück,
385
350 Genuß der höchsten Güter hat es mir beschert.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 385 focus
Lust drives him on—lust, desperate and wild,
Fate's sin-contriving child—
And cure is none; beyond concealment clear,
460
Kindles sin's baleful glare.
As an ill coin beneath the wearing touch
Betrays by stain and smutch
Its metal false—such is the sinful wight.
Before, on pinions light,
465
Fair Pleasure flits, and lures him childlike on,
While home and kin make moan
Beneath the grinding burden of his crime;
Till, in the end of time,
Cast down of heaven, he pours forth fruitless prayer
470
To powers that will not hear.
And such did Paris come
Unto Atrides' home,
And thence, with sin and shame his welcome to repay,
Ravished the wife away—
475
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 385 focus
Gewaltsam treibt zu grauser Unthat
Der Ate Kind, die schnöde Peitho.
Vergeblich alle Hülse! Nicht verhüllt bleibt,
Ein helles Licht, grausenvoll, strahlt die Schuld.
Wie falsches Erz, durch Gebrauch
370
In langer Zeit abgenügt,
Sich schwarzt, so steht er da,
Entlarvt: denn kindisch folgt
Der Thor blindlings dem raschen Vogel,
Und thürmt endloses Leid der Stadt auf.
375
Auf seines Flehns Jammerruf hört kein Gott:
Der das Weh verschuldet, ihn
Stürzt er in Staub, den Frevler.
So vermaß sich auch Paris,
Der im Hause des Atreus
380
Frech den gastlichen Tisch entweiht,
Schnöd entführt die Gemahlin.
Zweite Strophe.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

22. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-13

(ἰοῦ, ἰοῦ.) Iacuerat cubito innixus excubitor. Nunc viso igne exsilit, postquam paullum tacuerat. De qua re recte scholiastes. In libris
ἰοῦ ἰοῦ
positum est post
τῆσδε συμφορᾶς χάριν
v. 25. Scribi id debebat
ἰοῦ ἰοῦ
. Suidas
ἰοῦ ἰοῦ· τὸ ἰοῦ ἐπὶ χαρᾶς
. Inde Zonaras p. 1115. Et sic boni libri apud Aristophanem. Quod Reisigius in comm. crit. ad Soph. Oed. Col. v. 1485. monuit, hanc in laetitia exclamationem propriam esse comoediae, recte dictum est, dicique poterat etiam si recordatus esset huius loci. Vulgaris enim vitae consuetudinem Aeschylus in hoc excubitore, ut in nutrice quae in Choephoris est, expressit. Sed illas interiectiones quod hic collocandas esse in praefatione ed. prioris Hecubae p. 56. contendi, reprehenderunt Blomfieldius aliique. Qui si tueri vulgatum volebant, non illud debebant afferre, quod expergefacere Clytaemnestram vocibus illis vellet custos: nam haec nimis stolida esset hominis rusticitas: sed rectius dixissent, nunc demum illum plane quantum hoc gaudii sit persentiscere, eoque in voces illas erumpere. Et concederem profecto id non inepte inventum esse, modo, ubi primum ignis conspicitur, alia interiectio, ut
ὢ ὢ
, esset posita. Ipsa enim natura flagitat, ut, qui diu frustra finem exspectaverit molestissimae observationis, tandem conspecto exoptato fulgore, priusquam verba quibus gaudium eloquatur, inveniat, interiectione aliqua proclamet sensum quo perfunditur. Ac nescio an quae ad
ὦ χαῖρε
adscripta sunt scholiastae verba, potius ad interiectiones illas pertineant:
δεῖ διαστήματος ὀλίγου, εἶτα ἀνακραγεῖν, ὡς θεασάμενον τὸν πυρσόν
.
22

23. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-14

λαμπτήρ νυκτός, ἡμερήσιον Nulla in Rob. interpunctio. In Ald. virgula post
λαμπτὴρ
et post
νυκτὸς
distinctum. In Turn. tantummodo post
λαμπτήρ
, ex scholiastae sententia. A Victoriana ducitur interpunctio post
νυκτός
, quae orationem habet non solum simpliciorem atque idcirco graviorem, sed omnino magis accommodatam huic loco, quum quod subiicitur
ἡμερήσιον φάος
non tantum de clara luce diei intelligendum sit, sed adiunctam habeat faustae laetaeque rerum Argivarum conditionis notationem.
23

24. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-15

φάος
νῦν φάος
pro
φάος
Ven. Flor. Farn.
χορῶν
χορὸν
G. Ald.
24

26. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-16

σημανῶ
σημανῶ
Bess. Ven. Flor. Farn.
σημαίνω
M. G. Ald. Rob. Turn. Blomfieldius quum scholiastam
σημαίνω
legisse ex eo colligit, quod is
τορῶς
per
μεγαλοφώνως
interpretetur, ad hanc opinionem eo adductus esse videtur, quod ei excubitor per illud
ἰοῦ ἰοῦ
ex somno excitare velle Clytaemnestram videbatur. Vix dubitari potest veram scripturam esse
σημανῶ
.
26

27. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-17

λέκτρων
εὐχὴν
G. Ald.
27

29. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-18

ἐπορθιάζειν Ven. Flor. Farn. Turn.
ἐπορθριάζειν
M. Marc. Bess. G. Rob.
ἐπ᾽ ὀρθίοις
Ald.
29

30. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-19

ἀγγέλλων
ἀγγέλλων
Ven. Farn. Rob. Turn.
ἀγγέλων
M. Marc. Bess. Flor. G. Ald.
30

32-33. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-20

τὰ δεσποτῶν γὰρ εὖ πεσόντα θήσομαι, τρὶς ἓξ βαλούσης τῆσδέ μοι φρυκτωρίας. Hunc et sequentem versum afferunt Photius et Suidas in
Τρὶς ἕξ
. Apud Suidam legitur
τρὶς ἓξ βαλοῦσα τῆς ἐμῆς φρυκτωρίας
. Apud Eustathium p. 1414, 5.
τρὶς ἓξ βαλούσης τῆς Διὸς φρυκτωρίας
. Copiose rem illustravit Salmasius ad Vopiscum p. 471. seq. Diversum genus quattuor talis ludendi, de quo Cicero de div. I. 13. Orationis figuram, qua hic usus est Aeschylus, audacissimam appellat T. Hemsterhusius ad Lucianum t. I. p. 487. quam numquam sibi indulsisset castigata majestas Sophoclis. Nulla hic Aeschyli audacia, sed imitatio sermonis vulgaris eadem, quae apud Sophoclem in custode, qui est in Antigona.

36. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-21

βοῦς ἐπὶ γλώσσῃ μέγας Originem huius proverbii, de quo multa et Aeschyli et Hesychii interpretes aliique ad Zenob. II. 70. Diogen. III. 48. 61. attulerunt, ne Welckerus quidem ad Theogn. p. 111. explicare est ausus. Quod plerique crediderunt, nummo veterum Atheniensium, cui bos signum fuerit, corruptos intelligi, quos Reisigius quoque in Enarratione Oed. Col. ad v. 1047. secutus est et qui scholiastae Aristophanis ad Av. v. 1106. auctoritatem excitavit Ferd. Bambergerus in diss. de Agam. p. 22. fabulam esse Eckhelio auctore II. p. 207. censet in Aglaophami vol. I. p. 36. Lobeckius, ingeniose de
βοείᾳ
sive camo, qui damnatorum ori applicatus fuerit, cogitans. Vsurpatur enim hoc proverbium de iis, qui prae metu tacent. De nummo tamen testis est etiam Plutarchus in Theseo c. 25.
ἔκοψε δὲ καὶ νόμισμα βοῦν ἐγχαράξας ἢ διὰ τὸν Μαραθώνιον ταῦρον ἢ διὰ τὸν Μίνω στρατηγὸν ἢ πρὸς γεωργίαν τοὺς πολίτας παρακαλῶν
. Neque Eckhelius fabulam esse dixit, sed in dubio rem relinquens non inventum esse talem nummum adnotavit. Nihil ad rem illustrandam confert quod similiter dixit Menander in Piscatoribus apud Athenaeum XII. p. 549. D.
Διονύσιος γάρ ἐστιν ἐπὶ στόμα
. Nam id in Dionysium Heracleae tyrannum, obesissimi corporis hominem, sic dictum est, ut per illum impositam esse silendi necessitatem appareat. Multa proverbia tam fortuitam habent originem, eam ut, nisi casu servata est memoria, nemo possit eruere. Quod apud nos vulgo dicitur das maul stopfen, a nutricibus sumptum est, quae infantibus, ut plorare desinant, offam in os ingerunt. Hoc Graecorum fortasse a bove vel pedi hominis pedem suum imponente, vel stragulo aut alii alicui rei insistente, ut subtrahi non possit, sed quasi affixa maneat. Philostratus in vita Apollonii II. 11. p. 241. hoc proverbium a Pythagora repetere videtur, de quo sic scribit,
γλῶττάν τε ὃς πρῶτος ἀνθρώπων ξύνεσχε, βοῦν ἐπ᾿ αὐτῇ σιωπῆς εὑρὼν δόγμα
. Eustathius, sive quem is secutus est, ad linguam nimis crassam referre videtur p. 962, 19.
παροιμιῶδες δὲ ὁ βοῦς καὶ ὅτι ἐπὶ γλώσσης ἵσταται ἐν τῷ μὴ ἐπὶ γλώσσης βαδίζειν
. Vt Aeschylus, sic Strattis apud Hesychium,
Βοῦς ἐπὶ μέγας
, non adiecto tamen, ut videtur, linguae nomine: nam Hesychius sic dicit,
Βοῦς ἐπὶ μέγας· Στράττις ἐν Τυμπανοποιοῖς τὴν παροιμίαν τὴν βοῦς ἐπὶ γλώσσης
. Dubitari potest an positum fuerit illud proverbium in Phocylidis poemate νουθετικῷ v. 18. ubi legitur
γλώσσῃ νοῦν ἐχέμεν· κρυπτὸν λόγον ἐν φρεσὶν ἴσχειν
.
36

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1-39. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-1

1
Prolog. Man erblickt den Wächter auf dem Dache des Atridenpalastes liegend. - Der Prolog besteht in den drei Stücken dieser Trilogie aus einem Monologe, welcher gut motiviert erscheint, auch in den Eumeniden (vgl. zu 1). Einer ausführlicheren Exposition bedarf es hier nicht. Das aufregende Moment wird. 18 f. und 36 ff. von ferne angedeutet. Aus denselben Stellen ergiebt sich, dafs der immer wieder durchbrechende Unmut des treuen Dieners (34 f.) einen tieferen Grund hat. So erweckt schon der Prolog die der Tragödie entsprechende Stimmung. Für die Illusion beginnt die Handlung vor Tagesanbruch. Troja fiel um Mitternacht (Eur. Hek. 914 μεσονύκτιος ὠλλύμαν, wozu der Schol. den Vers der kleinen Ilias: νὺξ μὲν ἔην μέσση, λαμπρὰ δ᾽ ἐπέτελλε σελήνη anführt).

19. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-13

2
δεσποτουμένου ( Cho.103 , Eum. 530 ): vgl. Tragic. Rom. frgm. inc. 100 ed. Ribb. o domus antiqua, heu quam dispari Dominare domino.

20. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-14

νῦν, jetzt endlich nachdem das ganze Jahr um ist (2). Damit wird motiviert, daſs gleich darauf wirklich das Feuerzeichen erscheint. Vgl. Soph. Oed. T. 73 . Der Mangel der gewöhnlichen Cäsur wird ausgeglichen durch die Elision nach dem dritten Fufs (vgl. 824, 937, 1253, 1266, Cho. 882 , 918, Eum. 907 ), zumal da die nächste Silbe der erste Teil eines zusammengesetzten Wortes ist (vgl. 1033, 1052, 1269, Cho. 1 , Eum. 447 , auch Cho. 150 ).

21. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-15

Nach diesem Vers muſs, wie schon der Schol. bemerkt, eine kleine Pause stattfinden, worauf der Wächter, von seinem Lager aufspringend, mit lautem Ruf das Flammenzeichen begrüfst.

22. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-16

ἡμερήσιον steht gegensätzlich zu νυκτός wie 527 φῶς ἐν εὐφρόνη, Pers. 304 λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου, so daſs νυκτός zuerst im eigentlichen Sinne steht und dann in übertragener Bedeutung gedacht wird.

24. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-17

χάριν, als Dank, zum Dank. Eur. Alk. 1155 χοροὺς ἐπ᾿ ἐσθλαῖς ξυμφοραῖσιν ἱστάναι.

25. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-18

3
Spätere Grammatiker unterscheiden durch den Accent ἰοῦ ἰοῦ als Ausdruck der Freude von dem klagenden ἰοὺ ιού. Herodian u. a. kennen diese Unterscheidung nicht.
4

26. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-19

Die Umschreibung Αγαμέμνονος γυναικί ist im Munde des Wächters anzüglich. Weil der Dichter das Abtreten des Wächters zu motivieren hat, muſs man die Lesart geringerer Handschr. σημανῶ der besseren Überlieferung σημαίνω vorziehen. Die Verwechslung dieser Formen findet sich öfters.

27. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-20

ἐπαντείλασαν: der Wächter ist noch ganz eingenommen von der Beobachtung der Sterne. δόμοις ζα ἐπορθιάζειν wie 1108.

28. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-21

ὀλολυγμόν: Hesych. ὀλολυγή· φωνὴ γυναικῶν ἣν ποιοῦνται ἐν τοῖς ἱεροῖς εὐχόμεναι, Eustath. zu Hom. δ 767 τὸ ὀλολύζειν γυναικεία εὐχὴ λιγύφωνος, Xenoph. Anab. IV 3, 19 ἐπεὶ καλὰ ἦν τὰ σφάγια, ἐπαιάνιζον πάντες οἱ στρατιῶται καὶ ἀνηλάλαζον, συνωλόλυζον δὲ καὶ αἱ γυναῖκες ἅπασαι. Der Wächter denkt also an Dankgesänge von Frauenchören. Vgl. γυναικαῖοι νόμοι 599. τῇδε λαμπάδι τα εὐφημοῦντα.
5

32-33. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-22

θήσομαι: die zugefallenen Würfel werden zum Spiel gesetzt. Vgl. Soph. frg. 686 Dind. στέργειν δὲ τἀκπεσόντα καὶ θέσθαι πρέπει Σοφὸν κυβευτήν, ἀλλὰ μὴ στένειν τύχην, Plat. Rep. p. 604 C ὥσπερ ἐν πτώσει κύβων πρὸς τὰ πεπτωκότα τίθεσθαι τὰ αὐτοῦ πράγματα, Ter. Ad. IV 7, 21 Ita vitast hominum, quasi quom ludas tesseris, Si illud quod maxume opus est iactu non cadit, Illud quod cecidit forte, id arte ut corrigas. Der Wurf τρὶς ἓξ war der beste. Hesych. τρὶς ἕξ· νικητήριος βόλος, καὶ παροιμία· τοὶς ἓξ ἢ τρεῖς κύβοι, Diogenian. V 4 το μὲν τρὶς ἓξ τὴν παντελῆ νίκην δηλοῖ, τὸ δὲ τρεῖς κύβοι τὴν ἧτταν. Auf unser Kartenspiel übertragen würde der Ausdruck etwa lauten: „Das Glück meiner Herrschaft ist eine gute Karte für mein Spiel; vier As hat mir diese Feuerwache eingebracht." (Andere betrachten εὐ πεσόντα als Prädikat zu θήσομαι und erklären: „Des Hauses Glück will ich zu meinem Glückswurf machen.")

36. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-23

Hesych. βοῦς ἐπὶ γλώσσῃ· παροιμία ἐπὶ τῶν μὴ δυναμένων παρρησιάζεσθαι. Die dazu gegebene Erklärung ἤτοι διὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ ζώου ἢ διὰ τὸ τῶν᾿ Αθηναίων νόμισμα ἔχειν βοῦν ἐγκεχαραγμένον, ὅνπερ ἐκτίνειν τοὺς πέρα τοῦ δέοντος παρρησιαζομένους ἦν ἔθος erscheint als künstlich. Ahnlich ist die Deutung des Schol. ἢ βάρος ἐπίκειται ἢ φοβοῦμαι ζημίαν ἐπικεισομένην μοι. Richtig aber ist gewiſs in beiden Erklärungen, dafs Furcht vor Strafe als Grund des Schweigens angedeutet wird. Augenscheinlich ist enscheinlich der Ausdruck κλὴς ἐπὶ γλώσσῃ βέβηκεν (Aesch. frg. 307 ἀλλ᾽ ἔστι κἀμοὶ κλὴς ἐπὶ γλώσση φύλαξ, Soph. Oed. Κ. 1052 χρυσέα κλὴς ἐπὶ γλώσσα βέβακε προσπόλων Ευμολπιδᾶν, vgl. auch Anthol. Pal. Χ 42 ἀρρήτων ἐπέων γλώσσῃ σφρηγὶς ἐπικείσθω) mit volkstümlichem Humor, der gern in Bezeichnung von Strafwerkzeugen sich geltend macht, in βοῦς ἐπὶ γλ. βέβηκεν umgestaltet und bedeutet βοῦς ἱμὰς βόειος oder βοεία: der Ochsenziemer oder die Knute, die gefürchtet wird, ist der Schlüssel am Munde. Vgl. Hesych. βοῦς· μάστιξ, Plaut. Asin. I 1, 21 aput fustitudinas ferricrepinas insulas, ubi vivos homines mortui incursant boves. In witziger Weise ist der sprichwörtliche Ausdruck ausgedeutet bei Theogn. 850 βοῦς μοι ἐπὶ γλώσσῃ κρατερῷ ποδὶ λὰξ ἐπιβαίνων Ἴσχει κωτίλλειν καίπερ ἐπιστάμενον. Dem κρατερῷ ποδὶ λὰξ ἐπιβαίνων entspricht das Epitheton μέγας hier wie bei dem Komiker Strattis fr. 67 Κ. βοῦς ἐμβαίνει ( ἐπεμβαίνει) μέγας ( Στράττις εἶπε παρὰ τὴν παροιμίαν τὴν „ βοῦς ἐπὶ γλώττῃ“ Hesych.). Lobeck (Aglaoph. I S. 36) denkt an einen ledernen Riemen, mit dem Verurteilten der Mund verbunden wurde (vgl. H. L. Ahrens Philol. Suppl. I S. 229 ff.), G. Hermann an den schweren Druck des Stierfuſses, unter dem man nichts hervorziehen kann; Schneidewin (Philol. IX S. 149 ff.) bringt das Sprichwort mit den Mysterien in Zusammenhang; Hartung meint, das Schloſs habe die Gestalt eines Stierfuſses gehabt, Margoliouth hält βοῦς für eine Verballhornung von βῦς, das er als Grundwort von βύειν (stopfen) betrachtet.

37. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-24

Dieser Gedanke bezeichnet die Sache genügend, wie es Eur. Hipp. 418 von ehebrecherischen Frauen heifst: πῶς ποτ᾽.. βλέπουσιν εἰς πρόσωπα τῶν ξυνευνετῶν οὐδὲ σκότον φρίσσουσι τὸν ξυνεργάτην τέρεμνά τ' οίκων μή ποτε φθογγὴν ἀφῇ; Cic. pro Cael. 24, 60 nonne ipsam domum metuet, ne quam vocem eiciat; non parietes conscios?