Aeschylus Seven Against Thebes 417

Χορος

τὸν ἁμόν νυν ἀντίπαλον εὐτυχεῖν

θεοὶ δοῖεν, ὡς δικαίως πόλεως

πρόμαχος ὄρνυται: τρέμω δ᾽ αἱματη-

φόρους μόρους ὑπὲρ φίλων

420

ὀλομένων ἰδέσθαι.

422

Αγγελος

τούτῳ μὲν οὕτως εὐτυχεῖν δοῖεν θεοί: ¹

Καπανεὺς δ᾽ ἐπ᾽ Ἠλέκτραισιν εἴληχεν πύλαις,

γίγας ὅδ᾽ ἄλλος τοῦ πάρος λελεγμένου

μείζων, ὁ κόμπος δ᾽ οὐ κατ᾽ ἄνθρωπον φρονεῖ,

425

πύργοις δ᾽ ἀπειλεῖ δείν᾽, ἃ μὴ κραίνοι τύχη:

θεοῦ τε γὰρ θέλοντος ἐκπέρσειν πόλιν

καὶ μὴ θέλοντός φησιν, οὐδὲ τὴν Διὸς

Ἔριν πέδοι ² σκήψασαν ἐμποδὼν σχεθεῖν.

τὰς δ᾽ ἀστραπάς τε καὶ κεραυνίους βολὰς

430

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν:

ἔχει δὲ σῆμα γυμνὸν ἄνδρα πυρφόρον,

φλέγει δὲ λαμπὰς διὰ χερῶν ὡπλισμένη:

χρυσοῖς δὲ φωνεῖ γράμμασιν “Πρήσω πόλιν.”

τοιῷδε φωτὶ πέμπε—τίς ξυστήσεται,

435

τίς ἄνδρα κομπάσαντα ³ μὴ τρέσας μενεῖ;

Ετεοκλης

καὶ τῷδε κόμπῳ ⁴ κέρδος ἄλλο τίκτεται.

τῶν τοι ματαίων ἀνδράσιν φρονημάτων

ἡ γλῶσσ᾽ ἀληθὴς γίγνεται ⁵ κατήγορος.

Καπανεὺς δ᾽ ἀπειλεῖ δρᾶν παρεσκευασμένος,

440

θεοὺς ⁶ ἀτίζων, κἀπογυμνάζων στόμα

χαρᾷ ματαίᾳ θνητὸς ὢν εἰς οὐρανὸν

πέμπει γεγωνὰ ⁷ Ζηνὶ κυμαίνοντ᾽ ἔπη:

πέποιθα δ᾽ αὐτῷ ξὺν δίκῃ τὸν πυρφόρον ⁸

ἥξειν κεραυνόν, οὐδὲν ἐξῃκασμένον

445

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν τοῖς ἡλίου.

ἀνὴρ δ᾽ ἐπ᾽ αὐτῷ, κεἰ στόμαργός ἐστ᾽ ἄγαν,

αἴθων τέτακται λῆμα, Πολυφόντου βία,

φερέγγυον φρούρημα, προστατηρίας

Ἀρτέμιδος εὐνοίαισι σύν τ᾽ ἄλλοις θεοῖς.

450

λέγ᾽ ἄλλον ἄλλαις ἐν πύλαις εἰληχότα.

452

Χορος

ὄλοιθ᾽ ὃς πόλει μεγάλ᾽ ἐπεύχεται,

κεραυνοῦ δέ νιν ⁹ βέλος ἐπισχέθοι,

πρὶν ἐμὸν ἐσθορεῖν δόμον, πωλικῶν θ᾽

ἑδωλίων <μ᾽ ¹⁰ > ὑπερκόπῳ ¹¹

455

δορί ποτ᾽ ἐκλαπάξαι.

457

Αγγελος

[καὶ μὴν τὸν ἐντεῦθεν λαχόντα πρὸς πύλαις] ¹²

λέξω: τρίτῳ γὰρ Ἐτεόκλῳ τρίτος πάλος

ἐξ ὑπτίου ᾽πήδησεν εὐχάλκου κράνους,

πύλαισι Νηίσταισι προσβαλεῖν λόχον.

460

ἵππους δ᾽ ἐν ἀμπυκτῆρσιν ἐμβριμωμένας

δινεῖ, θελούσας πρὸς πύλαις πεπτωκέναι.

φιμοὶ δὲ συρίζουσι βάρβαρον βρόμον, ¹³

μυκτηροκόμποις πνεύμασιν πληρούμενοι.

ἐσχημάτισται ¹⁴ δ᾽ ἀσπὶς οὐ σμικρὸν ¹⁵ τρόπον:

465

ἀνὴρ [δ᾽ ¹⁶ ] ὁπλίτης κλίμακος προσαμβάσεις ¹⁷

στείχει πρὸς ἐχθρῶν πύργον, ἐκπέρσαι θέλων.

βοᾷ δὲ χοὖτος γραμμάτων ἐν ξυλλαβαῖς,

ὡς οὐδ᾽ ἂν Ἄρης σφ᾽ ἐκβάλοι πυργωμάτων.

καὶ τῷδε φωτὶ πέμπε τὸν φερέγγυον

470

πόλεως ἀπείργειν τῆσδε δούλιον ¹⁸ ζυγόν.

Ετεοκλης

πέμποιμ᾽ ἂν ἤδη τόνδε, σὺν τύχῃ δέ τῳ:

καὶ δὴ πέπεμπται ¹⁹ κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων,

Μεγαρεύς, Κρέοντος σπέρμα τοῦ σπαρτῶν ²⁰ γένους,

ὃς οὔτι μάργων ἱππικῶν φρυαγμάτων

475

βρόμον φοβηθεὶς ἐκ πυλῶν χωρήσεται,

ἀλλ᾽ ἢ θανὼν τροφεῖα πληρώσει χθονί,

ἢ καὶ δύ᾽ ἄνδρε καὶ πόλισμ᾽ ἐπ᾽ ἀσπίδος

ἑλὼν λαφύροις δῶμα κοσμήσει πατρός.

κόμπαζ᾽ ἐπ᾽ ἄλλῳ, μηδέ μοι φθόνει λόγων. ²¹

480

481

Χορος

ἐπεύχομαι τῷδε ²² μὲν εὐτυχεῖν, ἰὼ

πρόμαχ᾽ ἐμῶν δόμων, τοῖσι δὲ δυστυχεῖν.

ὡς δ᾽ ὑπέραυχα βάζουσιν ²³ ἐπὶ πτόλει

μαινομένᾳ φρενί, τώς νιν

Ζεὺς νεμέτωρ ἐπίδοι κοταίνων.

485

486

Αγγελος

τέταρτος ἄλλος, γείτονας πύλας ἔχων

Ὄγκας Ἀθάνας, ξὺν βοῇ παρίσταται,

Ἱππομέδοντος σχῆμα καὶ μέγας τύπος:

ἅλω δὲ πολλήν, ἀσπίδος κύκλον λέγω,

ἔφριξα δινήσαντος: οὐκ ἄλλως ἐρῶ.

490

ὁ σηματουργὸς δ᾽ οὔ τις εὐτελὴς ἄρ᾽ ἦν

ὅστις τόδ᾽ ἔργον ὤπασεν πρὸς ἀσπίδι,

Τυφῶν᾽ ἱέντα πύρπνοον διὰ στόμα

λιγνὺν μέλαιναν, αἰόλην πυρὸς κάσιν:

ὄφεων δὲ πλεκτάναισι περίδρομον κύτος

495

προσηδάφισται κοιλογάστορος κύκλου.

αὐτὸς δ᾽ ἐπηλάλαξεν, ἔνθεος δ᾽ Ἄρει

βακχᾷ πρὸς ἀλκὴν Θυιὰς ²⁴ ὣς φόνον ²⁵ βλέπων.

τοιοῦδε φωτὸς πεῖραν εὖ φυλακτέον:

φόβος γὰρ ἤδη πρὸς πύλαις κομπάζεται.

500

Ετεοκλης

πρῶτον μὲν Ὄγκα Παλλάς, ἥτ᾽ ²⁶ ἀγχίπτολις,

πύλαισι γείτων, ἀνδρὸς ἐχθαίρουσ᾽ ὕβριν,

εἴρξει νεοσσῶν ὣς δράκοντα δύσχιμον:

Ὑπέρβιος δέ, κεδνὸς Οἴνοπος τόκος,

ἀνὴρ κατ᾽ ἄνδρα τοῦτον ᾑρέθη, θέλων

505

ἐξιστορῆσαι μοῖραν ἐν χρείᾳ τύχης,

οὔτ᾽ εἶδος οὔτε θυμὸν οὔθ᾽ ²⁷ ὅπλων σχέσιν

μωμητός, Ἑρμῆς δ᾽ εὐλόγως ξυνήγαγεν.

ἐχθρὸς γὰρ ἁνὴρ ²⁸ ἀνδρὶ τῷ ξυστήσεται,

ξυνοίσετον δὲ πολεμίους ἐπ᾽ ἀσπίδων

510

θεούς: ὁ μὲν γὰρ πύρπνοον Τυφῶν᾽ ἔχει,

Ὑπερβίῳ δὲ Ζεὺς πατὴρ ἐπ᾽ ἀσπίδος

σταδαῖος ἧσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων:

κοὔπω τις εἶδε Ζῆνά που νικώμενον.

τοιάδε μέντοι προσφίλεια δαιμόνων.

515

πρὸς τῶν κρατούντων δ᾽ ἐσμέν, οἱ δ᾽ ἡσσωμένων,

εἰ Ζεύς γε Τυφῶ καρτερώτερος μάχῃ:

εἰκὸς δὲ ²⁹ πρᾶξαι ³⁰ κἄνδρας ³¹ ὧδ᾽ ἀντιστάτας:

Ὑπερβίῳ τε πρὸς λόγον τοῦ σήματος ³²

σωτὴρ γένοιτ᾽ ἂν Ζεὺς ἐπ᾽ ἀσπίδος τυχών.

520

521

Χορος

πέποιθα <δὴ ³³ > τὸν Διὸς ἀντίτυπον ἔχοντ᾽

ἄφιλον ἐν σάκει τοῦ χθονίου δέμας

δαίμονος, ³⁴ ἐχθρὸν εἴκασμα βροτοῖς τε καὶ

δαροβίοισι θεοῖσιν, ³⁵

πρόσθε πυλᾶν κεφαλὰν ἰάψειν.

525

526

Αγγελος

οὕτως γένοιτο. τὸν δὲ πέμπτον αὖ λέγω,

πέμπταισι προσταχθέντα Βορραίαις ³⁶ πύλαις,

τύμβον κατ᾽ αὐτὸν Διογενοῦς Ἀμφίονος:

ὄμνυσι δ᾽ αἰχμὴν ἣν ἔχει μᾶλλον θεοῦ

σέβειν πεποιθὼς ὀμμάτων θ᾽ ὑπέρτερον,

530

ἦ μὴν λαπάξειν ἄστυ Καδμείων βίᾳ

Διός: τόδ᾽ αὐδᾷ μητρὸς ἐξ ὀρεσκόου

βλάστημα καλλίπρῳρον, ἀνδρόπαις ἀνήρ.

στείχει δ᾽ ἴουλος ἄρτι διὰ παρηίδων,

ὥρας φυούσης, ταρφὺς ἀντέλλουσα θρίξ.

535

ὁ δ᾽ ὠμόν, οὔτι παρθένων ἐπώνυμον,

φρόνημα, γοργὸν δ᾽ ὄμμ᾽ ἔχων, προσίσταται.

οὐ μὴν ἀκόμπαστός γ᾽ ἐφίσταται πύλαις:

τὸ γὰρ πόλεως ὄνειδος ἐν χαλκηλάτῳ

σάκει, κυκλωτῷ σώματος προβλήματι,

540

Σφίγγ᾽ ὠμόσιτον προσμεμηχανημένην

γόμφοις ἐνώμα, λαμπρὸν ἔκκρουστον δέμας,

φέρει δ᾽ ὑφ᾽ αὑτῇ φῶτα Καδμείων ἕνα,

ὡς πλεῖστ᾽ ἐπ᾽ ἀνδρὶ τῷδ᾽ ἰάπτεσθαι βέλη.

ἐλθὼν δ᾽ ἔοικεν οὐ καπηλεύσειν μάχην,

545

μακρᾶς κελεύθου δ᾽ οὐ καταισχυνεῖν ³⁷ πόρον,

Παρθενοπαῖος Ἀρκάς: ὁ δὲ τοιόσδ᾽ ἀνὴρ

μέτοικος, Ἄργει δ᾽ ἐκτίνων καλὰς τροφάς,

πύργοις ἀπειλεῖ τοῖσδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι θεός.

Ετεοκλης

εἰ γὰρ τύχοιεν ὧν φρονοῦσι πρὸς θεῶν,

550

αὐτοῖς ἐκείνοις ἀνοσίοις κομπάσμασιν:

ἦ τἂν πανώλεις παγκάκως τ᾽ ὀλοίατο.

ἔστιν δὲ καὶ τῷδ᾽, ὃν λέγεις τὸν Ἀρκάδα,

ἀνὴρ ἄκομπος, χεὶρ δ᾽ ὁρᾷ τὸ δράσιμον,

Ἄκτωρ ἀδελφὸς τοῦ πάρος λελεγμένου:

555

ὃς οὐκ ἐάσει γλῶσσαν ἐργμάτων ἄτερ

εἴσω ³⁸ πυλῶν ῥέουσαν ἀλδαίνειν κακά,

οὐδ᾽ εἰσαμεῖψαι τεῖχος ³⁹ ἐχθίστου δάκους

εἰκὼ φέροντα πολεμίας ἐπ᾽ ἀσπίδος:

ἣ ʼξωθεν ⁴⁰ εἴσω τῷ φέροντι μέμψεται,

560

πυκνοῦ κροτησμοῦ τυγχάνουσ᾽ ὑπὸ πτόλιν.

θεῶν θελόντων κἂν ⁴¹ ἀληθεύσαιμ᾽ ἐγώ.

563

Χορος

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,

μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσᾳ ⁴²

565

ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ ⁴³

θεοὶ τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γᾷ.

568

Αγγελος

ἕκτον λέγοιμ᾽ ἂν ἄνδρα σωφρονέστατον,

ἀλκήν τ᾽ ἄριστον μάντιν, Ἀμφιάρεω βίαν:

Ὁμολωίσιν δὲ πρὸς πύλαις τεταγμένος

570

κακοῖσι βάζει πολλὰ Τυδέως βίαν:

τὸν ἀνδροφόντην, τὸν πόλεως ταράκτορα,

μέγιστον Ἄργει τῶν κακῶν διδάσκαλον,

Ἐρινύος κλητῆρα, πρόσπολον φόνου,

κακῶν τ᾽ Ἀδράστῳ τῶνδε βουλευτήριον.

575

καὶ τὸν σὸν αὖθις προσθροῶν ⁴⁴ ἀδελφεόν,

ἐξυπτιάζων ὄμμα, ⁴⁵ Πολυνείκους βίαν,

δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος,

καλεῖ. λέγει δὲ τοῦτ᾽ ἔπος διὰ στόμα:

“ἦ τοῖον ἔργον καὶ θεοῖσι προσφιλές,

580

καλόν τ᾽ ἀκοῦσαι καὶ λέγειν μεθυστέροις,

πόλιν πατρῴαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς

πορθεῖν, στράτευμ᾽ ἐπακτὸν ἐμβεβληκότα;

μητρός τε πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη;

πατρὶς δὲ γαῖα σῆς ὑπὸ σπουδῆς δορὶ

585

ἁλοῦσα πῶς σοι ξύμμαχος γενήσεται;

ἔγωγε μὲν δὴ τήνδε πιανῶ χθόνα,

μάντις κεκευθὼς πολεμίας ὑπὸ ⁴⁶ χθονός.

μαχώμεθ᾽, οὐκ ἄτιμον ἐλπίζω μόρον.”

τοιαῦθ᾽ ὁ μάντις ἀσπίδ᾽ εὔκυκλον νέμων ⁴⁷

590

πάγχαλκον ηὔδα: σῆμα δ᾽ οὐκ ἐπῆν κύκλῳ. ⁴⁸

οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει,

βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος,

ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.

τούτῳ σοφούς τε κἀγαθοὺς ἀντηρέτας

595

πέμπειν ἐπαινῶ. δεινὸς ὃς θεοὺς σέβει.

Ετεοκλης

φεῦ τοῦ ξυναλλάσσοντος ὄρνιθος βροτοῖς ⁴⁹

δίκαιον ἄνδρα τοῖσι δυσσεβεστάτοις. ⁵⁰

ἐν παντὶ πράγει δ᾽ ἔσθ᾽ ὁμιλίας κακῆς

κάκιον οὐδέν, καρπὸς οὐ κομιστέος:

600

ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται.

ἢ γὰρ ξυνεισβὰς πλοῖον εὐσεβὴς ἀνὴρ

ναύταισι θερμοῖς καὶ πανουργίᾳ τινὶ

ὄλωλεν ἀνδρῶν σὺν θεοπτύστῳ γένει,

ἢ ξὺν πολίταις ἀνδράσιν δίκαιος ὢν

605

ἐχθροξένοις τε καὶ θεῶν ἀμνήμοσιν,

ταὐτοῦ κυρήσας ἐκδίκοις ⁵¹ ἀγρεύματος,

πληγεὶς θεοῦ μάστιγι παγκοίνῳ ʼδάμη. ⁵²

  οὕτως δ᾽ ὁ μάντις, υἱὸν Οἰκλέους λέγω,

σώφρων δίκαιος ἀγαθὸς εὐσεβὴς ἀνήρ,

610

μέγας προφήτης, ἀνοσίοισι συμμιγεὶς

θρασυστόμοισιν ἀνδράσιν βίᾳ φρενῶν,

τείνουσι πομπὴν ⁵³ τὴν μακρὰν πάλιν μολεῖν,

Διὸς θέλοντος ξυγκαθελκυσθήσεται.

  δοκῶ μὲν οὖν σφε μηδὲ προσβαλεῖν πύλαις,

615

οὐχ ὡς ἄθυμον ⁵⁴ οὐδὲ λήματος κάκῃ,

ἀλλ᾽ οἶδεν ὥς σφε χρὴ τελευτῆσαι μάχῃ,

εἰ καρπὸς ἔσται θεσφάτοισι Λοξίου:

φιλεῖ δὲ σιγᾶν ἢ λέγειν τὰ καίρια.

ὅμως δ᾽ ἐπ᾽ αὐτῷ φῶτα, Λασθένους βίαν,

620

ἐχθρόξενον πυλωρὸν ἀντιτάξομεν,

γέροντα τὸν νοῦν, σάρκα δ᾽ ἡβῶσαν φύει, ⁵⁵

ποδῶκες οἶμα, ⁵⁶ χεῖρα δ᾽ οὐ βραδύνεται

παρ᾽ ἀσπίδος γυμνωθὲν ἁρπάσαι δόρυ.

θεοῦ δὲ δῶρόν ἐστιν εὐτυχεῖν βροτούς.

625

626

Χορος

κλύοντες θεοὶ δικαίας λιτὰς ⁵⁷

ἡμετέρας τελεῖθ᾽, ὡς πόλις εὐτυχῇ,

δορίπονα κάκ᾽ ἐκτρέποντες <ἐς ⁵⁸ > γᾶς

ἐπιμόλους: πύργων δ᾽ ἔκτοθεν

βαλὼν Ζεύς σφε κάνοι κεραυνῷ.

630

631

ΧΟ.

πρόμαχος ὄρνυται· τρέμω δ᾽ αἱματη-

φόρους μόρους ὑπὲρ φίλων

ὀλομένων ἰδέσθαι.

ΑΓ.