Aeschylus Seven Against Thebes 848

Ioannes Sanravius (Translator)

Hec funt maniſeſta, certus eſt nuncij sermo.
Duplex solictudo, duplicia uirilia
790
Mala ex mutua cæde, geminæ necis perfectæ funt perpeſsiones.
Quid dicam?
Quid uerò aliud eſt quam labores domus domeſtici.
Sed lamentationem ô chare iuxta uentum
Mouet circà caput miſſum manuum
795
Strepitum, qui ſemper per Acherontà traducit
Lugubrem, nigricroceam apparatam theorida,
Inuiam Apollini,ſolis expertem,
Inobſcuramq; uastam terram.
Sed ueniunt hæ ad negotium
800
Acerbum, Antigone & Ismene,
Luctum fratrum, non ambiguè
Arbitror ipſas ex profundo amabili
Pectore miſſuras dolorem meritum.
Nos uerò iuſtitia iubet priorem Fame
805
Maledicum hymnum furie
Vociferari, Plutoni inimicum peana canere.
O'infœlicißimæ forores omnium, quæcunq
Lugubri ueste induuntur:
Fleo, lugeo, & dolus nullus adeft,
810
Nec ex mente recte poßum canere.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 822-956 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 822-956 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 848 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 848 focus
τάδ᾽ αὐτόδηλα, προῦπτος ἀγγέλου λόγος·
διπλαῖ μέριμναι, δίδυμ᾽ ἀγανόρεα κακά,
αὐτοφόνα, δίμοιρα, τέλεα τάδε πάθη· τί φῶ;
830
τί δ᾽ ἄλλο γ᾽ ἢ πόνοι δόμων ἐφέστιοι;
ἀλλὰ γόων, φίλαι, κατ' οὗρον
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 848 focus
Τάδ' αὐτόδηλα, προὖπτος ἀγγέλου λόγος·
διπλαῖν μερίμναιν μέριμναι διδυμάνορα
1
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 848 focus
Τάδ᾽ αὐτόδηλα, προῦπτος ἀγγέλου λόγος·
διπλαῖ μέριμναι, διδυμανορέα
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 848 focus
τάδ᾽ αὐτόδηλα, προῦπτος ἀγγέλου λόγος·
διπλαῖν μερίμναιν δίδυμα †νορέα κακά,
Translations (7)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 822-955 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 848 focus
This is selfevident, the tale of the messenger is before my eyes—Double are our sorrows, double are the horrors of them that have fallen by mutual slaughter; doubly shared are these consummated sufferings. What shall I say? What, but that of a certainty troubles on troubles are constant inmates of this house? But, my friends, ply the speeding stroke of your hands about your heads, before the gale of sighs, which ever wafts on its passage, the bark, on which no sighs are heard, with sable sails, the freighted with the dead, untrodden for Apollo, the sunless, across Acheron, and to the invisible all-receiving shore .
But [enough]! for here are coming to this bitter office both Antigone and Ismene. I am assured beyond all doubt that they will send forth a fitting wail from their lovely deep-cinctured bosoms. And right it is that we before the sound of their wailing reach us, both ejaculate the dismal-sounding chaunt of Erinnys, and sing a hateful paean to Pluto. Alas! ye that are the most hapless in your sisterhood of all women that fling the zone around their robes, I weep, I mourn, and there is no guile about so as not. to be truly wailing from my very soul.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 848 focus
vains mots !
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 848 focus
Is this a tale of fear-created woe?
955
In very deed before our eyes
A twofold scene of misery lies,
And from a double slaughter double horrors flow;
Whilſt grief on grief, and groan on groan
Rush in, and make this house their own.
960
Come then, ye virgins, form the mournful bands,
To wail the mighty slain;
And ever and anon, at each sad pause
The dying cadence draws,
Together smite your high-rais'd hands,
965
The sullen sound attemper'd to the strain,
That with many' a dismal note
Accompanies the sable boat,
Slow as its sails on Acheron's dull stream,
Wafting its joyless numbers o'er
970
To that unlovely, dreary shore,
Which Phœbus never views, nor the light's golden beam.
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 848 focus
Ecco a te manifesto
ciò che disse l'araldo. E' ben visibile
940
il doppio cruccio: il duplice
male omicida è questo:
questa la doglia amara
compiuta già. Che posso io dire piú ?
Sventura su sventura
945
in questi tetti seggono
ospiti sopra l'ara.
Amiche, amiche, orsú,
dove spingono i venti
dei lamenti, ora battano
950
le mani su la fronte
il tonfo del remeggio
che giú per l'Acheronte
sospinge ognor la barca,
che, colma di querele,
955
con negre vele, scende per il tramite
che Apollo mai non varca,
che il sol mai non illumina,
verso la cieca terra,
che a tutti si disserra.
960
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 848 focus
Look up, look forth! the doom is plain,
Nor spake the messenger in vain!
A twofold sorrow, twofold strife—
860
Each brave against a brother's life!
In double doom hath sorrow come—
How shall I speak it?—on the home!
Alas, my sisters! be your sighs the gale,
The smiting of your brows the plash of oars,
865
Wafting the boat, to Acheron's dim shores
That passeth ever, with its darkened sail,
On its uncharted voyage and sunless way,
Far from thy beams, Apollo, god of day—
The melancholy bark
870
Bound for the common bourn, the harbour of the dark!
Look up, look yonder! from the home
Antigone, Ismene come,
On the last, saddest errand bound,
To chant a dirge of doleful sound,
875
With agony of equal pain
Above their brethren slain!
Their sister-bosoms surely swell,
Heart with rent heart according well
In grief for those who fought and fell!
880
Yet—ere they utter forth their woe—
We must awake the rueful strain
To vengeful powers, in realms below,
And mourn hell's triumph o'er the slain!
Alas! of all, the breast who bind,—
885
Yea, all the race of womankind—
O maidens, ye are most bereaved!
For you, for you the tear-drops start—
Deem that in truth, and undeceived,
Ye hear the sorrows of my heart!
890
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 848 focus
Hier naht es sichtbar; offen liegt des Boten Wort:
820
Zwiesache Trauer, doppelt Weh, muthvoll verübt
Im Wechselmord, zwiefaches Schicksal, blutig hier
Erfüllt! Wie nenn' ich's? Leides Leid, gehäuft auf dieses Hauses Herd!
Mädchen, wohlan! Laßt im Sturm der Klagen
Um euer Haupt des Gramgeleites Ruderschlag
825
Mitrauschen, der dem schwarzumflorten Trauerkahn
Stets folgt, dem jammerreichen, durch den Acheron
Zum Lande, das Apollon flieht, das sonnenlos
Alles in ewige Nacht hinabschlingt!
(Antigone und Ismene kommen, tief in Trauergewande gehüllt, aus dem Palaste.)

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

785-801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-854

Quae post versum 784. sequuntur, valde perturbata sunt. Ea in omnibus libris hoc ordine scripta leguntur,
Α. πόλις σέσωσται, βασιλέες δ᾽ ὁμόσποροι ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. Χ. τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. Α. φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος. Χ. οι γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν. Α. οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι. Χ. ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον. Α. οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν. Χ. οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα. Α. αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύςποτμον γένος. τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται, δισσώ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν. ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθονός, πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυςπότμους φορούμενοι. πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ
. Difficile dictu fortasse videbitur, unde tanta oriri perturbatio potuerit. Factam tamen esse, neque ista hoc ordine scribi ab Aeschylo potuisse, manifestum est. Persequar singula. Primus horum versuum,
πόλις σέσωσται, βασιλέες δ' ὁμόσποροι
, qui infra paene iisdem litteris repetitur, hac ipsa repetitione suspicionem vitii movet. Magis etiam eo, quod nuntio contra morem tragicorum hic duo versus tribuuntur, quum chorus uno interrogaverit. Itaque Porsonus hunc versum uncis inclusit, ut nuntius hoc uno versu responderet,
ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων
. Sed rectius Porsonus illum versum non hic, sed infra eiecisset. Illo enim loco perabsurdum est, quae modo clare dicta erant, his verbis iterari,
πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ
. Quod credas non latuisse librarium, qui codicem Vit. scripsit, vel alium, quem hic secutus est: tribuit enim hos versus nuntio, quum ea, quae inde a verbis
τοιαῦτα χαίρειν
procedunt, choro adscripsisset, similiterque in Lipsiensi ad illum versum
τοιαῦτα χαίρειν
chori nomen adscriptum est, hic autem versus
πατρὸς κατ' εὐχάς
cum duobus sequentibus nuntio tributi sunt. Contra choro interroganti
τί δ' ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν;
quid potuit aptius responderi quam
πόλις σέσωσται
? Quid autem ineptius fuisset quam, ubi nuntius respondisset
ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων
, chorum subiicere
τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου
, et mox, quod prorsus absurdum esset,
μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν
? Non magis reliqua sana sunt. Illa quidem,
φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος
, poeta tragicus non posuisset sic ut oratio explenda esset ex praegressis nuntii verbis, sed ut e sequentibus. Huic versui,
οἳ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν
, non subiecisset illa, quae sunt confirmantis ante dicta, non rem novam afferentis,
οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι
, sed apertis verbis dixisset mortui sunt. Nec posuisset ista,
ἐκεῖθε κἦλθον
, nisi proxime praegresso, quo referrentur. Nam si aliquam vim esse in his verbis volumus, sententia haec sit necesse est, eo igitur pervenerunt, ut mutua caede se interimerent? Quid porro hoc est, quod his verbis,
βαρέα δ' οὖν ὅμως φράσον
, respondet nuntius
οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ' ἄγαν
? Id vero non narrantis est et ad chori interrogationem respondentis, sed sortem fratrum conquerentis: quare, ut brevius dicam, non nuntii est, sed chori. Denique nihil frigidius fingi potuit, quam eodem modo a choro, si praecedens versus nuntii est, iterari
οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα
. Haec igitur tam foede depravata ita mutare ausus sum, ut res ipsa, ut mos tragicorum, ut Aeschyli ingenium postulare videbantur. Iam enim metuenti choro, ne aliud urbi malum immineat, respondet nuntius, ut et hac sollicitudine liberet chorum, et, quid acciderit, narrare incipiat,
πόλις σέσωσται βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
. Praesagiens mala chorus respondet
τίνων, τί δ᾽ εἶπας, παραφρονῶ φόβῳ λόγου
. Ad haec nuntius, nominatim, de quibus loquatur, indicaturus, adhuc suspensa oratione,
φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένους
. Jam certius rem intelligit chorus:
οι 'γώ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν
. Tum vero nuntius concludit orationem,
πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ
. Ibi chorus, facinoris atrocitate exhorrescens, apertius etiam sibi narrari rem postulat:
ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον
. Respondet ergo non ambigue nuntius,
ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων
. Inde chorus, rem paene incredibilem secum reputans,
οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν
. Confirmat id nuntius:
οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι
. Iterum chorus, eadem cogitatione occupatus,
οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα
. Quae iterum denique confirmat nuntius. Non dubito, qui sensum habent tragicorum lectione bene subactum, re diligenter considerata facile ad meam sententiam perductum iri. Origo autem tantae perturbationis, si ad levem, sed eum satis certum errorem attenderis, patebit planissime. In antiquo illo libro, ex quo nostri codices ducti sunt, librarii negligentia omissus fuerat hic versus,
πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ
. Quem versum librarius una cum illo versu, ad quem haec verba referebantur,
πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
, adiecit in fine huius colloquii, signis quibusdam monens, ad quem ille locum pertineret. Signis illis, ut saepe factum est, neglectis, grammaticus aliquis emendationem aggressus, neque suspicatus duos illos versus alieno loco positos esse, quum omne colloquium chori cum nuntio videret esse perturbatissimum (et quam perturbatum videri debuerit, facile intelliget, qui totum hunc locum, uti nobis emendatus est, legere volet versu illo omisso), grammaticus igitur versus in alium ordinem redegit, simulque genitivos
βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
et
τίνων
et
γένους
, qui non habebant quo referrentur, in nominativos mutavit.

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-859

πέπωκεν ... γαῖ᾽:
πέπωκεν
M. G. Par. B. Turn.
πέπτωκεν
Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1.2. Mosc. 1. Ox. Par. K. L. Taur. Ald.
πέπωκτα
Rob. Deinde
γαῖ'
G. Ald. Rob. Turn. Idem adscriptum in Par. B. et in M. a recentiore manu ex
γὰρ
(sic) factum.
γῆν
Vit. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. B. et adscripto γρ.
γῆ
Lips.
γῆ
Mosc. 1. Ox.
γῇ
regius Spanhemii. In G. ad
πέπωκεν αἷμα γαῖ'
hoc scholion adscriptum est,
πέπτωκεν αἷμα γαῖα. γράφεται καὶ πέπωκε. πέπτωκεν ἤγουν κέχυται τὸ αἷμα αὐτῶν ἐν τῇ γῇ, τῷ φόνῳ τῷ ἐπ᾽ ἀλλήλων γενομένῳ
.
789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-860

ἐκεῖθι κἦλθον
ἐκεῖθε
Par. E.
zɛłodov
, ad primam syllabam a sec. manu 2. supra adscripto, M.
xelov
Rob. βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως Μ. G. Vit. Par. B. Ald. Turn.
βαρέα μὲν ὅμως
Cantabr. 1. 2. Rob.
βαρέα μ᾽ ὅμως
Lips.
βαρέα μὲν ἀλλ᾽ ὅμως
Par. C. F. K. L. Ask. A. Ven. B. idemque adscriptum in Par. B.
βαρέα
an
βαρέως
Mosc. 1. habeat dubium.
βαρέως μὲν ἄλλα
sine codicis nota Spanhemius adscripsit. φράσον
φράσω
Par. E.
790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-861

ἄνδρες libri. χερῶν G. Turn.
χειρῶν
M. Vit. Lips. Cantabr. 1. Ald. Rob.
χρεών
Par. E. αὐτοκτόνων
αυτομάτων
, supra scripto a sec. manu
.κτόνων.
, Μ.
791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-862

ἠναίροντ᾽ Lips.
ἀνῄροντ'
Turn. Nauckio ad Aristoph. p. 18. hoc versu
ἅμα
, versu qui nobis 794. est
ἄγαν
scribendum videtur.
792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-863

μὴν M. Lips. Ald. Turn.
νῦν
G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. Rob.
γε μὴν
Cantabr. 1. κατεσποδημένοι
κατεσποδημένοις
G.
793

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-864

οὕτως
οὗτος
G.
ὄντως
Vind. 1. 3. κοινὸς
κοίνως
Par. G.
794

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-865

δ᾽ Ad
δ'
a recentiore manu
γ
supra adscriptum in M. ἀναλοῖ
ἐναλοῖ
G.
ἑναλοῖ
, cum glossa ἠφάνισε, Mosc. 2.
795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-866

χαίρειν καὶ
χαίρειν κακὰ καὶ
Vit. Mosc. 1. Par. N. Colb. 1. δακρύεσθαι
δακρύσασθαι
G. Vit. Taur. Vind. 1. 3. Turn.
δακρύσεσθαι
, addito e ab ipsa, ut videtur, prima manu, Μ.
δακρύεσθαι
Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. A. B. H. K. L. Ven. Β. Αld. Rob.
δακρύσεσθαι
Mosc. 1. Par. E. N. Colb. 1. Vind. 2. 4.
796

797. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-867

πόλιν
πόλις
Taur. et hoc ex
πόλιν
factum in G. εὖ πράσσουσαν
εἶ πράσσουσαν
M. G. Lips. Turn.
εὐπράσσουσαν
Vit. Ald. Rob.
εὖ πράσσουσα
Taur.
797

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-868

Σκύθῃ σιδήρῳ
Σκύθης σίδηρος
ex hoc versu habet Stephanus Byz. in v. Σκύθαι, ubi in libris
σκύθης ὁ σίδηρος
scriptum est. κτημάτων
σκύθησισιδηροκτημάτων
Lips.
χρημάτων
a pr. manu Cantabr. 2. παμπησίαν
παμπησίας
Mosc. 1.
799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-869

ἐν ταφῇ Μ. G. Vit. Ald. Turn.
ἐν τάφῳ
Par. F.K. L. Ask. A. Rob.
ἐν σαφῇ
Lips. Omittit has voces Par.E. χθόνα Libri
χθονός
. Brunckius scribendum putabat
χθόνα
, usus argumento inani, quod χθονός non haberet unde regatur. Necessaria tamen illa emendatio est meritoque recepta a Blomfieldio, quia sensus non potest alius esse, quam tantum illos patriae terrae esse habituros, quantum sepulcro sufficiat: quae sententia iam supra prolata erat a choro v. 712.
χθόνα ναίειν διαπήλας, ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν κατέχειν, τῶν μεγάλων πεδίων ἀμοίρους
. Sophocles Oed. Col. v. 789.
ἔστιν δὲ παισὶ τοῖς ἐμοῖσι τῆς ἐμῆς χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον
.
800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-870

δυςπότμους
δυσποτμῶς
Cantabr. 1. φρουρούμενοι Libri
φορούμενοι
. Videri potest hoc intelligendum esse de exsequiis: sed scribendum potius est
φρουρούμενοι
, ut hoc insolentius active dictum sit.
801

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-871

ὦ μεγάλε Ζεῦ afferunt Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 121, 20. Eustathius p. 1214, 55. 1843, 17. ὦ μεγάλε Ζεῦ καὶ πολισσοῦχοι
ὦ μεγάλε Ζεῦ καὶ πολισσοῦχοι θεοὶ
Tzetzes ad Hesiodi O. et D. v. 118. Ac πολιοῦχοι
πολισσοῦχοι
M. Vit. Rob. Turn.
πολισούχοι
G. Lips. Vind. 1. 2. 4. Ald.
πολισοῦχον
Par. C.
πολιοῦχοι
Burtonus scribendum esse vidit. καὶ omittit Par. E.
802

803-804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-872

δαίμονες, οἳ τούςδε ῥύεσθε Κάδμου πύργους Libri
δαίμονες οἳ δὴ κάδμου πύργους | τούσδε ῥύεσθε
, nisi quod
δὴ
omittit Taur.
κάμδου
habet Lips.
τούσδε φύεσθαι
Lips. Mosc. 1.
τούσδ᾽ ἐρύεσθε
, supra adscripto
τούσδε φυλάσσετε
, Mosc. 1. In M. fuisse videtur
τούσδ' ἐρύεσθαι
, sed ut ipsa prima manus
αι
in
ε
mutaverit: hinc deinde factum
τούσδε ῥύεσθε
. Metrum monstrat aut excidisse aliquid post ῥύεσθε (et putavit Dindorfius excidisse dipodiam anapaesticam, qua ultima illius verbi syllaba producta fuerit), aut aliter haec perturbata esse. Scripsi
δαίμονες, οἳ τούςδε ῥύεσθε Κάδμου πύργους
.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-873

χαίρω κἀπολολύξω
χαίρων ἀπολολύξω
Lips.
805

806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-874

σωτῆρι πόλεως ἀσινείᾳ
πόλεως ἀσινεῖ σωτῆρι
M. Lips. Ald. Rob. Τurn.
πόλεως ἀσινεῖ σωτηρία
G. Vit. Mosc. 1. (
σωτηρίᾳ
Vit. Mosc. 1.) Par. E.N. Colb. 1. Vind. 1. 3. Altera lectio, bona ad sensum, metro repugnat. Prior sensum praebet minime aptum. Nam sive σωτῆρι de Iove, sive, quod Stanleius fecit, generatim de deo dici putes, cur servatore urbis potius, quam servata urbe, cur Iove magis aut deo, quam diis his, quos modo invocaverat, laetatur chorus? Itaque scripsi
σωτῆρι πόλεως ἀσινείᾳ
. Σωτὴρ ἀσίνεια est σωτηρία. Hinc eo vocabulo solo usus est scholiastes, qui haec adscripsit,
ἆρα χαίρω καὶ ὑμνήσω καὶ παιανίσω ἐπὶ τῇ πόλεως σωτηρίᾳ
. Non legitur haec adnotatio in M. Alter autem scholiastes
ἀσινεῖ
, inquit,
ἀβλαβεῖ. σωτηρίας τοῦτο γὰρ ἐπίθετον
. Eone ordine hic verba posuerit? Et quid attinebat monere, ἀσινεῖ epitheton esse σωτηρίας, quod neminem latere poterat? Nisi fallor, observatio illa vitium traxit e corrupto textu poetae, scripseratque scholiastes
ἀσινείᾳ, ἀβλαβείᾳ σωτῆρι τοῦτο γὰρ ἐπίθετον
. Apertum est idoneam caussam fuisse, quare hoc adderet, τοῦτο γὰρ ἐπίθετον.
806

808. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-875

πολεμάρχας
πολεμάρχας
, quod adscriptum est in Par. Β. merito recepit Brunckius. Sic etiam Arund. Par. E. Vind. 2. 4. Ceteri
πολεμάρχους
.
808

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-876

κατ'
καὶ κατ'
Αld. Rob. ἐπωνυμίαν M. G. Lips. Par. A. Ald. Rob.
ἐπωνυμίους
, supra scripto
αν
, Vit.
ἐπωνυμίην
Turn. et plerique, ut videtur, codices.
809

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-877

καὶ πολυνεικεῖς
καὶ
omissum prius, sed minio supra scriptum in G.
καὶ πολυνεικεῖς
post
ὀρθῶς
collocavit Blomfieldius. Βothius et Dindorfius haec duo vocabula delenda esse putaverunt. Mihi non videtur esse veri simile aut praetermissum esse Eteoclem aut non significatum Polynicem. Scholiastes haec adnotavit,
ὀρθῶς οὖν καὶ ἐπωνύμως Ἐτεοκλῆς καὶ Πολυνείκης ἐκλήθησαν
. Puto dimidiam versus partem excidisse: quam sic explevi,
* κλεινοί τ' ἐτεὸν* καὶ πολυνεικεῖς
. Possunt alia excogitari, veluti
σύν τ' εὐκλείᾳ
.
810

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-878

ἀσεβεῖ
ἀσεβῆ
Lips.
811

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-879

γένεος Οἰδίπου τ'
γένεος τ'
Lips.
γένος
Ask. A. Colb. 1.
οἰδίπου
, omisso
τ'
, Rob.
οἰδίπου γ'
Cantabr. 1.
τὸ τέ παρέλκει
adscriptum in Par. Β. 2. ut Stanleius scribendum putabat. Brunckius vulgatam scripturam ita tuetur, ut duas imprecationes intelligendas censeat, unam qua olim universum Labdacidarum genus devotum fuisset, alteram Oedipi, quam is filiis dixerit. Recte, puto: sed quae huic explicationi firmandae attulit, Eur. Phoen. 1075. Soph. Ant. 593. 860. minus apta sunt quam, quem omisit, Phoenissarum versus 1605. ubi Oedipus sic dicit,
ἀρὰς παραλαβὼν Λαΐου καὶ παισὶ δούς
. Ibi scholiastes
ἀρὰς δὲ λέγει τὰς παρακολουθούσας τῷ γένει αὐτῶν ἀπὸ τοῦ Πέλοπος, οὐχ ἃς αὐτῷ ὁ Λάϊος προςηράσατο, ἐπεὶ οὐδὲ φέρεται τι τοιοῦτον ἀπὸ τοῦ Λαΐου πρὸς τὸν Οἰδίποδα, ἀλλ' ὡς ὁ Πέλοψ Λαΐῳ κατηράσατο δυςθυμήσας ἐπὶ τῇ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Χρυσίππου ἁρπαγῇ, ἣν ἑρπάξατο ὁ Λάιος
.
813

814. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-880

κακόν με M. Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. B. Rob.
κακόν μοι
Vit. Colb. 1.
κακόν μου
G. Cantabr. 1. Mosc. 1. Ox. Par. C. E. F. Ask. A. Colb. 2. Taur. Vind. 1. Ald. Turn. idemque adscriptum in Par. B. Lectum etiam esse
κακὸν
ex adnotatione codicis Vit. †
κακὸν ἀντὶ τοῦ κινδύνου
, colligas. καρδίαν Cantabr. 1. 2. Par. H. L. ut Brunckius scribendum esse coniecerat.
καρδίαι
(sic, non καρδίαν) Μ.
καρδία
vel
καρδίᾳ
G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Ox. Par. A. B. Ask. A. Colb. 1. Ald. Rob.
κραδία
Turn. τι omittit Taur.
τι
in
μι
mutatum in Par.B. περιπίτνει a pr. manu M.
περιπιτνεῖ
M. a recentiore manu et Vit. Lips. Turn.
πέρι πιτνεῖ
Ald.
περὶ πιτνεῖ
Rob.
περιπίπτει
Arund. Par. F. K. Ask. Α.
περιπνεῖ
G. Taur. Ex Par. E.
κρού
enotatum.
814

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-881

τύμβῳ μέλος
μέλος τύμβῳ
Arund.
μὲ τύμβῳ
ex Par. E. enotatum.
815

816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-882

θυιάς Μ.
θυάς
ceteri. Ante hanc vocem Rob.
ὡς
habet,
θυὰς ὡς
ex Ask. A. affertur. Non habent
ὡς
M. G. Vit. Lips. Ox. Par. C. E. L. N. Colb. 1. Taur. Ald. Turn. αἱματοσταγεῖς
αἱματοστυγεῖς
Ald. Rob.
816

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-883

δυςμόρως Μ. (sic M. ut videtur, non δυσφόρως) G. Arund. Mosc. 2. Par. A. B. (ex Par. B. Faehsius
δυσφόρους
. γρ.
δυσμόρους
affert) Vind. 3.
δυσμόρους
Lips. Rob. Τurn.
δυσφόρως
Ox. et Faehsio teste Par. L.
δυσφόρους
Mosc. 1. Colb. 1. Ald. et adscripto
δυσμόρους
Vit. Par. N.
δυσφόρους μόρους
Par. C.
817

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-884

θανόντας
θανόντα
Rob.
818

819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-885

ξυναυλία Ald. δορός
δουρός
G. Lips.
819

820. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-886

ἀπεῖπε
ἀπεῖπεν
M. Par. L.
820

821. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-887

πατρόθεν
πρόθεν
Par. G.
πατρῴα
Par. F. K. In hoc versu desinit Taur.
821

822. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-888

ἄπιστοι
ἄπιστοι
ad
α
superscripto
αι
Vind. 4.
ἄπιστα
Rob.
822

823. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-889

μέριμνα
μέριμναι
Vit. Lips. Cantabr. 1. Ald. Turn. πτόλιν
πόλιν
G. Vit. Ox. Par. C. Vind. 2. 4. Ald. Rob.
πτόλιν
M. Lips.
823

824. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-890

θέσφατ᾽ Μ. Arund. Par. E. L. Colb. 1. Vind. 1. 2. 3. 4.
καὶ θέσφατ'
G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.
824

825. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-891

εἰργάσασθ᾽
εἰργάσασθε
Ald. Turn.
825

826. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-892

ἦλθε δ᾽ αἰακτὰ
ἦλθ᾽ αἰακτὰ
G.
826

827. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-893

πήματ' οὐ
πήματα οὐ
Vit.
827

828. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-894

προῦπτος Non animadverterunt critici haec quoque antistrophica esse. In
προϋπτος
litteras
ροῦπ
in litura habet M.
τρεπτός
Arund.
828

829. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-895

διπλαῖ μέριμναι
διπλαῖς μερίμναις
ante rasuram in M. fuisse videtur.
829

830. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-896

δίδυμ᾽ ἀγανόρεα κακά
δίδυμ᾽ ἀνορέα
M. G. Vit. Mosc. 1. 2. Ox. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.
δίδυμ ἀνορέᾳ
Turn.
διδομανόρεα
Arund. Par. L. Rob.
διδυμανόρια
varia lectio apud Turnebum, et sic Lips. sed ut penultima vocalis in
α
aut in
ε
mutata videatur.
διδυμάνορα
Par. A. (
δίδυμ' ἄνορα
ex Colb. 2. affertur).
διδυμ᾽ ἄνορα
Cantabr. 1. Deinde
κάκ'
omnes libri. Scripsi mutatione lenissima
διπλαῖ μέριμναι, δίδυμ᾽ ἀγανόρεα κακά
, gemina fortiter patrata mala. αὐτοφόνα M. Lips. Ald. Rob.
αὐτόφονα
G. Vit. Turn.
αὐτόφονον
Par. E. δίμοιρα, τέλεα τάδε πάθη· τί φῶ; Tum omnes
δίμοιρα τέλεια
. Denique
τὰ πάθη. τί φῶ
M. G. Vit. Lips. Vind. 2. 3. 4. Turn.
τάδε πάθη. τί φῶ
Arund. Par. Α. (
δὲ τὰ
ex Colb. 2. affertur) Rob.
τάδε παθεῖν. τί φῶ
Ven. Β.
τὰ δὲ πάθη. τί φῶ
Cantabr. 1. 2. Par. Κ.
τε πάθη. τί φῶ
Vind. 1.
πάθη τί φῶ
Ox. Ald. Sententiae pariter et metro ut consulerem, scripsi
αὐτοφόνα, δίμοιρα, τέλεα τάδε πάθη· τί φῶ;
830

831. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-897

τί δ᾽ ἄλλο γ᾽ ἢ πόνοι δόμων ἐφέστιοι Vulgo
τί δ᾽ ἄλλο γ᾽ ἢ πόνοι πόνων δόμων ἐφέστιοι
. Sola hic Rob. editio salutem affert, in qua
πόνων
omissum est. Eadem
δομάτων
, sic,
831

832. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-898

ἀλλὰ γόων, φίλαι, κατ' οὗρον Libri
ἀλλὰ γόον ὦ φίλαι
, nisi quod
γόων
habent Lips. Arund. Cantabr. 1. Rob. et
ο
supra scripto Par. C. Idem
γόων
supra adscriptum in Par. B. Recte hoc recepit Brunckius: sed metrum postulat, ut etiam
ὦ
deleatur, et scribatur
φίλιαι
.
κατ' οὖργον
, sed
υ
a recentiore manu inserto, Μ.
γρ. κακούργων
Par. B.
832

833. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-899

κρατὶ
κράτει
Par. E.
κρατεῖ
Par. G.
833

834. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-900

πίτυλον
πύτιλον
G.
αἰεὶ
αἰεί
recte G. Vind. 1. 2.
ἀεὶ
Vind. 3. 4.
αἰέν
ceteri.
834

835. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-901

τὰν ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα Libri
τὰν ἄστονον μελάγκροκον ναύστολον θεωρίδα
, nisi quod
τὴν
habet Par. G.
ταἄστονον
G.
τὴν νῦν ἄστολον
Lips. et in margine γρ.
ἄστονον
, sed addito signo, quod hanc lectionem ad
ναύστολον
pertinere indicat.
ἄστολον
pro
ἄστονον
commemorat etiam secundus scholiastes.
τὴν ἄστονον μελάγκροκον ἄστολον θεωρίδα
Rob. Deinde
μελαγκροκάν
Μ.
μελάγκαρον
Ald. Thomas M. p. 181, 10. ed. Ritsch. ex hoc loco affert
ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα
. Apparet scribendum esse
τὰν ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα
. Vidit hoc etiam Dindorfius.
τὰν ναύστολον
primo in
τὴν ἄστολον
, inde in
τὰν ἄστονον
abiit, et adscripta vera lectio alienum locum occupavit. Αἰεὶ ostendit
ἀμείβεται
non esse de hoc praesenti planctu intelligendum, sed de remigatione, qua perpetuo mortui in Orcum transferuntur. Θεωρίς autem non navis est, sed via. Hesychius in v. θεωροί, —
λέγουσι δὲ καὶ τὴν ὁδόν, δι' ἧς ἴασιν ἐπὶ τὰ ἱερά, θεωρίδα
. Euripides Hec. v. 1105. (1073.)
ἢ τὸν ἐς Αΐδα μελανοχρῶτα πορθμὸν ἄξω τάλας;
Hoc igitur dicit chorus, largo cum luctu in capite vestro imitamini remigationem manuum, quae perpetuo per Acherontem navalem nigram viam, non calcatam Apollini, non lustratam soli, ad omnes recipiens ignotum litus transit. Magna audacia
μελάγκροκον
poeta dixit, nisi forte scripsit
μελαγκρόκων
, mortuorum, ut
μελάμπεπλος
. dicitur rex mortuorum ab Euripide Alc. v. 859.
835

836. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-902

τὰν
τὴν
Par. G. ἀστιβῆ Ἀπόλλωνι
ἀστιβὴ Πόλλωνι
Pauwius. Libri
ἀστιβῆ Ἀπόλλωνι
. ἀνάλιον
ἀνάλιον
ad alteram syllabam η superscripto Lips.
836

837. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-903

πάνδοκον
πάνδομον
, sed cum glossa τὴν πάντας δεχομένην, G. ἀφανῆ Boeckhius in praefatione lectionum aestivarum a. 1827. p. 11. in
δυσχερῆ
vel
τηλαυγῆ
mutandum putavit, utrumque non recte.
837

838. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-904

ἀλλὰ γὰρ ἥκουσ'
ἀλλ' ἥκουσ'
Colb. 1. 2.
οἴκουσ'
Par. E. ἐπὶ πρᾶγος
ἐπὶ πράγω
Lips.
838

839. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-905

Ἀντιγόνη τ' ἠδ᾽ Ἰσμήνη
ἀντιγόνην
Par. C.
ἀντιγόνη τ' ἠδ᾽
Μ.
ἀντιγόνη θ᾽ ἡδ᾽
G. Vit. Colb. 1. Ald.
ἀντιγόνη θ᾽ ἢ δ'
Rob.
Ἀντιγόνη θ' ήδ'
Turn.
ἀντιγόνη τ' ἠδ᾽
, γρ.
θ' ήδ'
ex Par. B. Faehsius affert.
ἀντιγόνη δ᾽ Ἰσμήνη
Lips.
839

840. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-906

ἀδελφοῖν
ἀδελφῶν
Par. C.
ἀδελφοῖν
. γρ.
ἀδελφῶν
. supra ser.
ἀδελφόν
ex Par. B. Faehsius enotavit.
ἀδελφοῖς
Cantabr. 2. Post
ἀδελφοῖν
interpungunt G. Vit. Turn. Et sane melius
θρῆνον ἀδελφοῖν
cum praecedentibus coniungimus, ut explicetur eo
πράγος
, quam cum sequentibus.
840

841. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-907

ἐκ omittit Par. N.
καὶ
pro eo habet Colb. 2.
841

843. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-908

ἡμᾶς
ὑμᾶς
Vit. Ask. A. φήμης
φήμη
Par. E. Πρότερον φήμης esse puto ante luctum sororum.
843

844. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-909

θ᾽ omittunt G. Vind. 1. Rob. ὕμνον
ὕμνον τ'
Colb. 2. Ἐρινύος
ἐρινθος
M. Ceteri
Ἐριννύος
.
844

845. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-910

ἰαχεῖν
ἴσχειν
Par. E. Ἀΐδα τ' M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.
αἵδα τ'
edidit Victorius. Friget dativus et praecessit modo
ὕμνον Ἐρινύος
.
845

846. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-911

ἐπιμέλπειν
ἐπιμάρπτειν
varia lectio apud Turnebum, γρ.
ἐπιμάπτειν
sic Par. B.
846

847. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-912

NA Male hi versus in libris tribuuntur hemichorio. Chori sunt universi, cuius nomine vel a coryphaeo vel a paucis ex choro pronunciabantur. Mox demum, quum melica incipiunt, chorus in duas partes dividitur.
847

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-913

δυςαδελφόταται
δυσαδελφώταται
G.
δυσαδελφότατε
Lips.
848

849. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-914

ἐσθῆσιν Μ.
αἰσθῆσι
Colb. 2. Ceteri
ἐσθῆσι
, nisi quod
ἐσθῆτα
habent Rob. et
σε
superscripto Cantabr. 2. Probat
ἐσθῆτα
scholiasta secundus.
849

850-851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-915

οὐδείς, μὴ ἐκ
οὐδεὶς μὴ ἐκ
G. Ald.
οὐδείμη κ
Lips. με
μὲ
ὀρθῶς Cantabr. 1.

852. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-916

ἰὼ ἰὼ
ἰὼ
semel Par. F. Haec antistrophica esse olim a me animadversum est in libro III. de metris, sed ut in nonnullis peccarem.
852

853. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-917

φίλων
φίλον
Ald.
φίλων τ'
Par. E. ἀτρύμονες
ἀπούμονες
Lips.
853

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-918

ἀλκᾷ
μέλεοι
bisyllabum est, ut v. 920.
ἀλκα
M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. γρ.
αἰχμᾷ
manus secunda in margine M. et sic Arund. Ox. Par. E. H.
ἀκμῇ
, supra scripto
λκ
, Colb. 1.
855

857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-919

εὕροντο
εὕροντο
, ad alteram syllabam
α
supra adscripto, Lips.
εὕραντο
Ald. Rob. δόμων omittit Par. E. λύμῃ
λύμη
Cantabr. 1. Par. B. et
η
superscripto Lips.
857

858. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-920

ἰὼ ἰὼ
ἰὼ
semel Colb. 1. δωμάτων M. Lips. Turn.
δομάτων
Rob.
δόμων
G. Vit. Ox. Ven. A. Ald.
858

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-921

ἐρειψίτοιχοι G. Turn.
ἐρειψίτοιχον
Cantabr. 1.
ἐριψίτοιχοι
Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Ald. Rob.
ἐρριψίτοιχοι
Par. L.
ἐρριψίτοιχον
sic M. καὶ
ἐπὶ
pro
καὶ
Colb. 1.
χους
Lips. Ald. Rob.
859

860. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-922

τί δὴ Libri
δὴ
, nisi quod
δὴ
Rob. habet, Turn. autem hanc vocem omittit. Scribendum esse
τί δὴ
vidit etiam Lachmannus. διήλλαχθε
διήλαχθε
Par. C.
διηλλάχθαι
Arund.
διήλλακτε
Vit.
διήλαχθες
Lips.
860

861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-923

σὺν
σὺν
habent M. G. Vit. Lips. Ald. Turn. Omittunt Cantabr. 2. Par. A. K. L. N. Rob. σιδάρῳ
σιδάρη
M. Vit. Ald. Rob. Turn.
σιδήρῳ
vel
σιδήρω
G. Lips. Cantabr. 2. Par. C. Post hunc versum legebantur hi duo,
οὐκ ἔτ᾽ ἐπὶ φιλίᾳ, ἀλλ' ἐπὶ φόνῳ διεκρίθητε
, in quibus
οὐκέτ'
habent Vit. Lips. et, ut videtur, a pr. manu M.
οὐκέτι
G.
οὐκ
, omisso
ἔτ'
, Par. A. Eiiciendam esse hanc adnotationem interpretis monui in libro III. de metris p. 422. idemque vidisse Stanleium Butlerus narrat. Omittit ista verba codex Arund. quod ignorabam, quum librum illum scriberem. Ex codice Farnesiano Elmsleius in Museo critico II. p. 458. hanc adnotationem Triclinii edidit,
περισσὸν ἦν ἐνταῦθα τὸ οὐκέτ' ἐπὶ φιλίᾳ ἀλλ' ἐπὶ φόνῳ διεκρίθητε, καὶ ἄμετρον καὶ κοινόλεκτον. διὸ καὶ ἐξεβλήθη παρ' ἐμοῦ
.
861

862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-924

Οἰδιπόδα Hemichorii nota carent libri. Post
οἰδιπόδα
, cui in Vit.
ος
supra adscriptum est, in Rob. additur
τάλαινα
. In Vit. adscripta interpretatio
ἀληθῶς, ἢ τὰ κατεύγματα τοῦ Οἰδίποδος
, in G.
τὰς ἀράς
. Iungendum
Οἰδιπόδα Ἐρινύς
.
862

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-925

ἀληθῆ Accusativum pluralem
ἀληθῆ
Schützius male in
ἀληθὴς
mutavit. Ἐρινὺς Μ.
Ἐριννὺς
vulgo. ἐπέκρανεν M. Par. L. Ald. Rob.
ἐπέρανεν
, eraso
κ
, G.
ἀπέκρανε
Lips. Ceteri
ἐπέκρανε
.
863

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-926

NA Hemichorii notam omittit Arund. et, ut videtur, M.
864

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-927

δῆθ᾽
δῆτα
M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. regius Spanhemii.
δῆτα δ'
Rob. Hemichorii notam ante
ὁμοσπλάγχνων
habent Lips. Par. L. N. Erasa in M. ὁμοσπλάγχνων Inter
ὁμ
et
οσπλάγχνων
litura in M. γρ.
ὠμοσπλάγχνων
Par. B.
865

866. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-928

τε omittunt G. Par. E.
866

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-929

NA Versum excidisse viderunt etiam Lachmannus et Elmsleius Mus. crit. II. p. 458.
867

868-869. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-930

αἰαῖ δ᾽ ἀντιφόνων θανάτων ἀραί Hemichorii notam omittunt M. G. Vit. Lips.
αἰ αἰ
M. Lips. Vulgo
αἰαῖ
. Altero loco
αἰ
.
αἴδ'
G.
θανάτῳ
Ald.
θανόντων
Turn. metro quidem, sed non syllabis antistrophico versui respondentibus. V. ad v. 880.

870-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-931

διανταίαν λέγεις πεπλαγμένους καὶ δόμοισιν ἐννέπειν Vulgo haec ita scripta leguntur,
ΗΜ. διανταίαν λέγεις πλαγάν. ΗΜ. δόμοισι καὶ σώμασι πεπλαγμένους ἐννέπω
. Lineolam, mutatae personae notam, M. ante
διανταίαν
et ante
πεπλαγμένους
habet, ante
δόμοισι
erasa est.
διαντέαν
G.
δι᾽ ἀνταίων
Ald.
πληγὴν
Lips.
πλαγὴν
Cantabr. 2.
δώμασι
pro
δόμοισι
G. Par. F. K. L.
σώμασιν
Μ.
πεπληγμένους
Vit. Lips. Cantabr. 2. Αld.
πεπληγμένην
Cantabr. 1.
πεπληγμένῃ
Ask. Α.
ἐννεπῶ
Lips. Agnoscunt vulgatam lectionem scholiastae. Sed foede haec corrupta esse et metrum ostendit, et non modo exilis, sed etiam barbare expressa sententia. Ac
πλαγάν
quidem ab interprete adiectum esse intellexit Elmsleius, qui ita haec conformavit,
διανταίαν λέγεις δόμοισι καὶ σώμασιν πεπλαγμένους
, omisso
ἐννέπω
. Mihi
σώμασι
nihil aliud esse videtur quam vitiose scriptum
δώμασι
, quod pro
δόμοισι
aliquot libri habent, poetam autem scripsisse puto
διανταίαν λέγεις πεπλαγμένους καὶ δόμοισιν ἐννέπειν
. Etiam domum mortifero vulnere percussam esse dicit.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-932

NA Hemichorii notam recte delevit Elmsleius. Non habet eam G.
872

873. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-933

ἀραίῳ τ᾽
ἀραὶ τ'
sic G.
873

874. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-934

σὺν propter metrum addidi.
874

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-935

καὶ
δὲ καὶ
etiam G.
δὲ
, omisso
καὶ
, Vind. 2. 4. στόνος
πολιστόνος
Par. E.
πόλιν τε ὑπ᾽ ἀνδρῶν στόνος
Par. F. K.
πόλιν τε
ex Ven. B. enotatum est.
875

876. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-936

στένουσι πύργοι, στένει Non habent libri hemichorii notam.
στένουσι τε
G.
στέργουσι
Par. E. Ante
στένει
hemichorii notam habent M. Arund. Rob. ante
μενεῖ
G. Lips. Rob.
δὲ
post
στένει
addunt Lips. Turn.
876

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-937

κτέανά In
κτέανα
quattuor ultimas syllabas a recentiore manu habet Μ. τ᾽ ἐπιγόνοις
τ'
(sic, non δ')
ἐπὶ γόνοις
G. Vit.
878

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-938

NA Hemichorii notam suppeditat G.
879

880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-939

δι' ὧν νεῖκος ἔβα θανάτου τέλος Libri
δι᾽ ὧν νεῖκος ἔβα καὶ θανάτου τέλος
. Ad ultimam vocem
ων
γρ.
μένος
adscriptum in Mosc. 1. Non congruit hic versus cum strophico. Suspicari possis v. 869. ante
θανάτων
syllabam, veluti
σφιν
, excidisse. Sed melius hic
καὶ
omittitur, ut
τέλος
accusativus sit ab
ἔβα
pendens.
880

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

777-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-521

1
2
drittes Epeisodion: ein Bote meldet die Katastrophe, den Wechselmord der beiden Brü- der. Schol. ἄγγελος ὁ καὶ πρότερον ἀπαγγείλας περὶ τῆς τῶν Ἀργείων ἐφόδου, οὗτος καὶ νῦν ἀπαγγέλλει τὴν ἀδελφοκτονίαν. Daß es der gleiche sein soll, ergibt sich aus 782 f.

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-528

3
4
Diesen Vers, welcher aus 805 stammt und die Stichomythie stört, hat Porson getilgt.

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-529

5
6
αὐτοκτόνων: zu 668.

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-530

7
8
Η. Wolf schreibt παρφρονῶ, wie Eum. 229 πάρ Διὸς überliefert ist. φόβῳ λόγου, weil ich ahne, was du sagen willst.

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-531

9
10
Der V. wiederholt nur den Gedanken von φόβῳ λόγου 791 und stört die Stichomythie, sobald 795 vor 794 tritt, wie der Sinn es er- fordert, da 794 die in 795 gestellte Frage bestätigt und erweitert.

795-796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-532

11
12
ἐκεῖθι wie Hom. p 10. Bei den Tragikern kommt das Wort sonst nicht vor. · βαρέα. . φράσον, so kummervoll gewiß es ist, tue doch es kund. — ἀμφιλέκτως, Schol. ἀμφιβόλως. Sie sind fürwahr so übel zugerichtet, daß über ihr Schicksal kein Zweifel mehr be- stehen kann. κατεσποδημένω für κατεσποδημένοι und 792 τόκω für τόκος hat Dindorf geschrieben wegen κεῖσθον. 7961. ἠναίρονθ᾽ ἅμα ἀμφοῖν ἄγαν für ἠναίροντ᾽ ἄγαν . . ἀμφοῖν ἅμα Nauck. ὁ δαίμων, Απόλλων nach 785. κοινὸς ἄγαν, der Gott war allzu unparteiisch, weil beide Brüder zugleich durch Bruder- hand fielen.

798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-533

13
14
αὐτός: Schol. ὁ ᾿Απόλλων ἀναλίσκει τὸ τοῦ Οἰδίποδος γένος, der beleidigte Gott.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-534

15
16
,, So ist Stoff zur Freude und zur Klage." δακρύεσθαι: das Medium findet sich sonst nur in δεδάκρυμαι. Geringere Hand- schriften geben δακρύσασθαι. Viel- leicht hat es ursprünglich κἀποκ- λαύσασθαι geheißen. Doch vgl. zu

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-535

17
18
πόλιν εὖ πράσσουσαν bei χαίρειν wie Soph. Αi. 136 σὲ μὲν εὖ πράσσοντ᾽ ἐπιχαίρω, Eur. Hipp. 1339 τοὺς γὰρ εὐσεβεῖς θεοὶ θνῄ- σκοντας οὐ χαίρουσι, Rhes. 390 χαίρω δέ σ᾿ εὐτυχοῦντα, Hom. Ν 352 ἤχθετο γάρ ῥα Τρωσιν δαμναμένους. An die Stelle eines zweiten Parti- zips, welches sich auf δακρύεσθαι bezöge, tritt ein selbständiger Satz.

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-536

19
20
Σκύθῃ: vgl. 714f. — Photios παμπησία· παγκτησία, Gesamt- besitz. Nauck vermutet δωμάτων παμπησίαν.

803. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-537

21
22
ĥv (äv) láßwoiv: zu 243.

804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-538

23
24
φθατούμενοι (so Kirchhoff für φορούμενοι), κτώμενοι χθόνα. Die Art der Besitzergreifung des Landes entspricht den Flüchen des Vaters. W. Headlam vermutet δυσπότμως. - Ζη φατούμενοι vgl. Eum. 401 γῆν καταφθατουμένη, Hesych. καταφθατουμένη κατακτω μένη und φθο) ατήσει· φθάσει (sollte wohl φθάσεις heißen) κτή- σασθαι. Diese Erklärung beruht auf der verkehrten Ableitung von φθάνω.

805-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-539

25
26
Wenn diese beiden Verse nicht unecht sind, wie Butler an- nimmt, so faßt der Bote noch ein- mal Freude und Leid in kurzen Worten zusammen und schließt wie die früheren sieben Botenreden Statt (zu 534) mit zwei Versen. ὑπ' ἀλλήλων hat es wohl ἐπαλλήλῳ geheißen. Mit ἐπαλλήλῳ φόνῳ vgl. ἐπαλλήλοιν χεροίν Soph. Αnt. 57, ἀλλαλοφόνοις χερσίν unten 915. Der Bote ab.

807-816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-540

27
28
Die anapästische Partie, welche der Κορυφαῖος vorträgt, bereitet den folgenden Chorgesang vor und begleitet die Bewegung des in eine neue Stellung über- gehenden Chors.

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-541

29
30
Der Monometer steht an Stelle eines Parömiakos; daher die syllaba anceps. Doch vermutet Aschylos, Sieben gegen Theben. Prien, daß ὠγυγίους oder ἀρχαίους vor τούσδε ausgefallen sei. Uber die Quantität von ῥύεσθε zu 150.

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-542

31
32
ἐπολολύξω wie ὀλολυγμὸν εὐφημοῦντα τῇδε λαμπάδι ἐπορ θιάζειν Ag. 28 von dem jubelnden Dankgebet von Frauen. Vgl, oben zu 254.

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-543

33
34
Für βιοτείᾳ (vgl. ἀσινῆ βίοτον Cho. 1016) geben die Hand- schriften σωτῆρι, welches zur Er- klärung von ἀσινεῖ beigeschrieben das ursprüngliche Wort verdrängt zu haben scheint. Scholefield ver- mutet πόλεως ἀσινεῖ σωτῆρι τύχῃ.

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-544

35
36
ἀτέκνους könnte die von dem Schol. angegebene Bedeutung ἐπὶ κακῷ τεχθέντας nur in einer Verbindung wie τέκνον ἄτεκνον haben. Die Erwähnung der Kinder- losigkeit ist hier ganz zwecklos, abgesehen davon, daß von Polynikes ein Sohn Thersandros, von Eteokles ein Sohn Laodamas erwähnt wird. Wahrscheinlich ist ἄνδρας für ἀτέκνους zu setzen. Vgl. πολέμαρχος ἀνήρ Cho. 1070.

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-545

37
38
Der Vers ist, wie και er- fordert, von Prien ergänzt nach dem Schol. ὀρθῶς οὖν καὶ ἐπωνύμως Ετεοκλῆς καὶ Πολυνείκης ἐκλήθησαν. Vgl. zu 565. Die Brüder gingen ἐτεὸν κλεινοί zugrunde, weil beide ihren Gegner töteten. Soph. Ant. 146 δικρατεῖς λόγχας στήσαντε. drittes Stasimon. Der Chor (Gesamtchor) beklagt die unselige Tat der beiden Brüder, mit welcher sich der Fluch des Ödipus erfüllt hat.

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-546

39
40
μέλαινα: zu 682.

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-547

41
42
Der Fluch, welcher (von Laios her) auf dem Geschlecht lastet und welcher von Ödipus ausgesprochen wurde. Vgl. 826 f., Eur. Phoen. 1611 ἀρὰς παραλαβὼν Λαΐου καὶ παισὶ δούς (Ödipus). In dem von Meineke vermuteten Text ἦ μέλαινα Οἰδίπου ' στ᾿ ἀρά wäre γένεος objektiver, Οἰδίπου subjektiver Gen. zu ἀρά (Schol. τελουμένη ἐπὶ τῷ γένει τοῦ Οἰδί ποδος ἀρά). Vielleicht ist Οιδίπου παρά zu schreiben (nicht mit der epischen Quantität wie Hom. I 456).

819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-548

43
44
Kalter Schauer überkommt mich." με καρδίαν wie Hik. 384 φόβος μ' ἔχει φρένας, Eum. 88 μὴ φόβος σε νικάτω φρένας nach Homerischer Weise.

820. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-549

45
46
ἔτευξα μέλος wie Cho. 422 ἔκοψα κομμὸν Ἄριον von dem eben angestimmten Liede, vgl. ἔφριξ ἔρωτι Soph. Αi. 693, ἐγέλασα, ἐπήνεσα.

821. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-550

47
48
Θυιάς di. ganz in Ekstase vor Entsetzen, vgl. 952 μαίνεται γόοισι φρήν und 485. Sehr an- sprechend schreibt, auch um der genaueren Responsion willen, Heim- söth Θυιὰς ὥς, αἱμοσταγείς. Die Form αἱμοσταγής findet sich Eur. Fragm. 384 und Eum. 366 ist gleichfalls αἱμοσταγές für αἱματο- σταγές herzustellen.

823-824. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-551

49
50
Fürwahr unheilverkün- dend ist dieser Einklang (d. h. dieser gleiche Ausgang) des Kam- pfes." ή . δύσορνις auch Eur. Hipp. 759. zu

825-826. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-552

51
52
Bis zu Ende hat es ohne ermatten der fluchende Ruf des Vaters geführt."

827. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-553

53
54
Der Ungehorsam des Laios hat fortgewirkt und da Göttersprüche ihre Kraft nicht ver- lieren, so bangt mir um die Stadt." Vgl. σώζειν πόλιν 734. Diese Furcht um die Stadt bezieht sich auf den Krieg der Epigonen. Mit ἄπι- στοι vgl. 1021, Hesych. ἄπιστος· ἀπαράπειστος, ἀπειθής· Σοφοκλῆς Τρωίλω.

831. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-554

55
56
ἄπιστον ist vielleicht nach ἄπιστοι 827 in ἄελπτον zu ver- bessern. Herwerden vermutet ἄλα- στον.

832. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-555

57
58
οὐ λόγῳ: Schol. ἀλλ᾽ ἔργῳ. Vgl. Prom. 114 καὶ μὴν ἔργῳ κού κέτι μύθῳ χθὼν σεσάλευται.

833. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-556

59
60
Exodos, Klagen an den Leichen der beiden Brüder, welche auf Bahren auf die Bühne getragen werden. Dem Leichenzug folgen (bei 846) die Schwestern, Anti- gone und Ismene. Die Klagen er- hebt der Chor in verschiedener (vierfacher) Form und Vortragsart, nach diesem die beiden Schwestern. Der letzten Partie folgt noch eine Dialogpartie mit einem Chorikon als Abschluß.
61
62
Mit αὐτόδηλα (von selbst offenbar, es bedarf keines Boten) vgl. αὐτὸ δηλοῖ, αὐτὸ δείξει. Nach Etym. M. p. 173, 34 avtóngav(t) α• αὐτόδηλα kann man vermuten, daß es ursprünglich τάδ' αυτόνραντα (,, da haben wir die echte und volle Wirklichkeit des Gemeldeten") ge- heißen habe. Vgl. Fragm. 295 αὐτόκραντον λόγον ( τὸν ἐξ ἑαυτοῦ τὸ τέλος ἐπιφέροντα), welches Zitat in Anbetracht der folgenden Worte προΰπτος λόγος mit τάδ᾽ αὖ- τόκραντα zusammenfallen könnte. ,Was der Bote mitgeteilt hat, können wir vor Augen sehen." für

833-845. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-557

63
64
Der Κορυφαίος als Halbchorführer und der Führer des anderen Halbchors (zu 837) geben ihren Empfindungen beim Anblick der Leichen Ausdruck und der Κορυφαῖος fordert zur Totenklage auf.

834. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-558

65
66
διπλᾶ μέριμνα (im Med. ist διπλαῖν μερίμναιν in διπλαῖ μέριμναι korrigiert, dem Sinn und Metrum entspricht mehr der Singu- lar) . . δίμοιρα τέλεα τάδε τέλεια τὰ πάθη oder τέλεια τάδε πάθη): „,doppelt ist der Kummer, doppelt das Leid des Wechsel- mords, zweier Anteil dieser Weihe- zoll (d. i. zwei haben zu diesem Opfer beigesteuert). Ζη μέριμνα vgl. Eur. Hek. 896 ὡς τώδ᾽ ἀδελφὼ πλησίον μιᾷ φλογί, δισσή μέριμνα μητρί, κρυφθῆτον χθονί.

837. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-559

67
68
Die rhetorische Frage τί φῶ; wird wie eine wirkliche Frage beantwortet, woraus sich deutlich ergibt, daß der Sprechende ein anderer ist. Was ist es anders als Leiden von Leiden, die dem Hause innewohnen?" Schol. ἢ τὰ κακὰ ἀπὸ τῶν κακῶν οἰκεῖ ἐν τῇδε τῇ ἑστίᾳ καὶ τοῖς οἴκοις τούτοις. Vgl. Cho. 464 ὦ πόνος ἐγγενὴς . δώμασιν ἔμμοτον τῶνδ᾽ ἄκος. δόμων ἐφέστιος auch Eum. 580, 672, Hik. 370.

839. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-560

69
70
Der Gedanke ,, erhebet unter Seufzern mit Schlägen an das Haupt (und auf die Brust) die die Toten über den Acheron in das alle aufnehmende Reich des Dunkels geleitende Klage" wird mit nautischen Ausdrücken, welche zugleich der wirklichen Fahrt über den Acheron entsprechen (vgl. Prom. 376, 376, Ag. 476), also gegeben: ,,Wohlan rudert, während Seufzer wie günstige Fahrwinde treiben ( κατ᾽ οὖρον γόων), um das Haupt den fortgeleitenden Ruderschlag der Hände, welcher immer über den Acheron fährt auf der Fest- straße, auf welcher man mit schwarzbewimpelten Schiffen fährt, welche von Apollon nicht (wie die Feststraße nach Delos) besucht wird, welche sonnenlos ist, in das all- gastliche, dunkle Land". κατ οὖρον wie 677. ἐρέσσετε, vgl. Pers. 1047 ἔρεσσ᾽ ἔρεσσε καὶ στέ ναζ᾿ ἐμὴν χάριν, Eur. Tro. 1235 ἄρασσ᾽ ἄρασσε κρᾶτα πιτύλους δι- δοῦσα χειρός. An unserer Stelle ist πίτυλος mehr am Platze als bei Euripides, weil zugleich das Ru- dern über den Acheron vorschwebt. Mit πόμπιμον vgl. πομπίμοις κώ- παις ἐρέσσων Soph. Τrach. 560. δι' ᾿Αχέροντ᾽ ἀμείβεται wie Eur. Phoen. 271 ὅταν δι᾽ ἐχθρᾶς ποὺς ἀμείβηται χθονός. — τὰν ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα (für τὰν ἄστονον μελάγκροκον | ναυστολον θεωρίδα Dindorf): μελάγκροκον (Schol. μέλαν λαῖφος ἔχουσαν) gibt zunächst eine nähere Bestimmung zu ναύστολον. Diese θεωρίς in die Unterwelt wird von der echten, frohen θεωρίς unterschieden. Vgl. zu 64. Wegen der Bedeutung von θεωρίς vgl. Hesych. unter θεωροί: λέγουσι δὲ καὶ τὴν ὁδὸν δι' ἧς ἴασιν ἐπὶ τὰ ἱερὰ θεωρίδα. Für ἀστιβῆ ἀπόλλωνι (vgl. zu 1068) schreibt H. L. Ahrens ἀστιβῆ Παιῶνι (vielmehr Παιᾶνι). εἰς πανδόκον ἀφανῆ τε χέρσον: vgl. Soph. Ant. 804 τὸν παγκοίτην θάλαμον, Εl. 138 ἐξ ᾿Αίδα παγκοί- νου λίμνας, Ai. 607 ἀίδηλον " Αιδαν. Meineke vermutet ἀχανῆ für ἀφανῆ.

846-859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-561

71
72
In zwei anapästischen Systemen kündigt der Κορυφαίος die auftretenden Schwestern an und begrüßt dieselben.

846-847. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-562

73
74
ἀλλὰ γὰρ ἥκουσι, doch wir müssen die Klage, zu welcher ich aufgefordert habe, noch ver- schieben; denn es erscheinen u.s, w. πρᾶγος πικρόν wird durch θρῆς νον ἀδελφοῖν erläutert. [Das epische τ' ἠδέ findet sich noch Pers. 26, 998, τε . . nôi Cho. 231,

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-563

75
76
θρῆνον ἀδελφοῖν: dieser θρῆ νος folgt 941-995 auf die Klage des Chors. οὐκ ἀμφιβόλως, d, i. aus vollem Herzen, vgl. 858 f., 902f.

849. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-564

77
78
σφέ, αὐτάς. — βαθύκολπος, das Homerische Epitheton ( Δαρδα- νίδων βαθυκόλπων), vollbusig (mit tiefer Einsenkung zwischen den beiden Brüsten). Doch vgl. Helbig, Das Hom. Epos S. 215 2.

850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-565

79
80
ἐπάξιον, welches der Größe des Leids angemessen ist. Vgl. Soph. Αi. 975 δοκῶ Τεύκρου κλύειν βοῶντος ἄτης τῆσδ᾽ ἐπίσκοπον μέλος.

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-566

81
82
πρότερον φήμης, vor dem Gesange der Schwestern.

852-853. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-567

83
84
ὕμνον Ἐρινύος, den 860 bis 871 gesungenen θρῆνος, wel- cher das Werk der Ερινύς, die Wirkung des Vaterfluches, feiert (870f.), παιᾶνα Αίδα, den ἰάλεμος 872-940. δυσκέλαδον von dem schlimmen Inhalt wie Eur. Ion 1090 δυσκελάδοις . . ἀείδεθ᾽ ὕμνοις αμέτερα λέγεα καὶ γάμους ἀθέμιτας ἀνοσίους. Ζη Αίδα παιᾶνα vgl. Cho. 151 παιᾶνα τοῦ θανόντος (Schol. ἐπὶ ἀποθανόντος παιᾶνα εἶπεν κακῶς· καὶ Εὐριπίδης - Alk. 424 „ παιᾶνα τῷ κάτωθεν ἀσπόν- δῷ θεῷ“), Ag. 650 παιᾶνα τόνδ' Ερινύων. - επιμέλπειν, zu dem ὕμνος Ερινύος hinzu.

856. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-568

85
86
δυσάδελφος, unglücklich in Bezug auf die Brüder. Zu dem Folgenden vgl. 911f.

857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-569

87
88
στρόφος ( στρόφιον) die Brust- binde wie Hik. 466 ἔχω στρόφους ζώνας τε, συλλαβὰς πέπλων. Schol. ἀντὶ τῆς μίτρας καὶ ζώνης νῦν στρόφον εἶπεν. Vgl. Aristoph. Thesm. 638 χάλα ταχέως τὸ στρό φιον . . καὶ νὴ Δία τιτθούς γ' ὥσπερ ἡμεῖς οὐκ ἔχει.

858-859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-570

89
90
δόλος . . λιγαίνειν, „kein Trug, keine Unwahrheit ist es, daß ich aufrichtig von Herzen klage". μὴ für μὴ οὐ, da δόλος ( ἐστί) wie ein Begriff des Mißtrauens, des Leugnens zu betrachten ist. ἐκ φρενὸς ὀρθῶς wie ἐτύμως ἐκ φρε νός 902 (unnötigerweise also ändert Blomfield ὀρθῶς in ὀρθῆς), vgl. Pers. 549 κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχο- μένων αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

860-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-571

91
92
ein θρῆνος. „Die gegen- seitige Vernichtung der Brüder hat auch das Haus vernichtet und Erinys hat die Flüche des Vaters erfüllt". In den anapästi- schen Systemen 864f. und 870 f. be- stätigt der Κορυφαῖος, was der Gesamtchor vorher gesungen hat.

861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-572

93
94
φίλων wie κακῶν ist Neu- trum:,,durch Liebes nicht zu über- reden ( ἄπειστοι Hartung für ἄπι- στοι) und durch Schlimmes nicht mürbe zu machen" d. i. denen weder durch die sanfte Hand des Glückes noch durch die rauhe Ge- walt des Unglücks eine andere Gesinnung beigebracht beigebracht werden konnte". Zu dem Gen., welcher durch das a privat. bedingt ist, vgl. μάχας ἄτρεστοι Prom. 432, Δίκας ἀφόβητος Soph. Ο. Τ. 885, ἀδμᾶτες ἀεικελιᾶν νούσων Bakchyl. Fragm. 23 (34).

862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-573

95
96
δόμους πατρώους Schütz für πατρώους δόμους um des Versmaßes willen. ἑλόντες, Schol. πορθή σαντες.

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-574

97
98
μέλεοι zweisilbig per syni- zesin zu lesen wie 929.

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-575

99
100
δῆτα wird gern hinzugefügt, wenn das von einem anderen ge- brauchte Wort als richtig und tref- fend wiederholt wird. Vgl. 873, 917, 971, Hik. 222. Ζυ μέλεοι .. μελέους vgl. Soph. Ο. Τ. 479 μέλεος μελές ποδί, Ant. 979 μέλεοι μελέαν πάθαν.

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-576

101
102
ηὕροντο: vgl. Prom. 283 ηὑρόμην πόνους, Soph. Αi. 1023 καὶ ταῦτα πάντα σοῦ θανόντος ηρόμην, Tac. ann. I 61 mortem invenerit.

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-577

103
104
ἐρειψίτοιχοι, die Wände (Mauern) des Hauses zertrümmernd, πικράς: πικρός wird seit dem Homerischen πικρόγαμοι gern zur Bezeichnung einer tragischen Peri- petie gebraucht:,,was sie als Glück erstrebten, ward ihr Verderben". Vgl. Pers. 476 πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν κλεινῶν ᾿Αθηνῶν ηύρε.

870. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-578

105
106
καταρὰς (oder καταρὰν) δῆθ᾽ ἡ ist für κάρτα δ' ἀληθῆ gesetzt, da ἀληθῆ πατρός nicht als eine sprachlich richtige Ausdrucksweise erachtet werden kann. Vgl. das Schol. τῷ ὄντι ἡ τοῦ Οἰδίποδος Ἐρινὺς ἐτελείωσε τὰς ἐκείνου ἀρὰς κατὰ τῶν παίδων.

871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-579

107
108
Vgl. πότνι' Αρά Soph. Εl. 111.

872-940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-580

109
110
ein ἰάλεμος nach der Angabe in 900, wonach dieser Ge- sang mit Zerreißen der Wangen (und mit Schlägen an Kopf und Brust nach 840f.) begleitet ist. Vgl. Cho. 422f., Soph. Αi. 627 f. mit Eur. Or. 1395. Diese Totenklage (854 f.) wird von Halbchören gesungen, welche in gleicher Weise abwechseln wie in Eum. 143-168, im ersten Strophenpaar zweimal, in den bei- den folgenden nur einmal. Auch die Unterbrechung des ersten Satzes durch den anderen Halbchor findet sich in den Eum. ebenso. 872 Η. δι' εὐωνύμων ὁμοσπλάγχνων τε (vgl. Pers. 569 Θρήκης ἂμ πε- διήρεις δυσχίμους τε κελεύθους) πλευρωμάτων τετυμμένοι, „,ins Herz, ins Bruderherz getroffen", Das schmerzliche Wort τετυμμένοι be- stätigt ( δῆτα: zu 864) der andere Halbchor. In der Lücke ist das verb. fin. verloren gegangen (etwa ἐπέσετε μέλεοι).

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-581

111
112
,,Wehe, ihr unseligen, wehe, Fluch infolge des Wechselmords (von dem das Miasma auf dem Hause lastet). Ex hat um der Re- sponsion willen Lachmann einge- fügt. In Eum. 983 ἀντιφόνους ἄτας, 467 ἀντικτόνοις ποιναῖσι, Soph. Εl. 246 ἀντιφόνους δίκας, Phil. 1156 ἀντίφονον κορέσαι στόμα handelt es sich um eine zur Vergeltung von Mord verübte Bluttat. Hartung vermutet deshalb hier αυτοφόνων (vgl. zu 668).

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-582

113
114
διανταίαν ( πληγήν ergänzt sich aus dem Verbum; das nach λέγεις in den Handschriften stehende πλαγάν, welches die Responsion stört, hat Elmsley getilgt) wie Cho. 638 διανταίαν οὐτῷ, Soph. Ant. 1308 τί μ' οὐκ ἀνταίαν ἔπαισέν τις ἀμ- φιθήκτῳ ξίφει; „,du sprichst von einem gerade hindurchgehenden Stoße (einem Stoße ins Herz), den sie am Hause (875 ff.) und am Leibe (872 ff.) erlitten haben durch unerhörte Wut und infolge des durch den Fluch des Vaters ver- hängten nicht zwieträchtigen (son- dern bei beiden gleichen) Geschicks". Der Dativ δόμοισι καὶ σώμασι dient zur Angabe, woran eine Tätigkeit sich äußert. - Nach πεπλαγμένους geben die Handschriften ἐννέπω, welches weder der Sinn noch die Responsion verträgt und Elmsley getilgt hat. - ἀναυδάτῳ (vgl. Eur. Ion 783 ἄφατον ἀναύδητον λόγον ἐμοὶ προεῖς) μένει d. h. zum Fluche des Vaters kam die eigene Leiden- schaft hinzu. τ' nach μένει hat Lachmann eingesetzt. où vor διχόφρονι, welches in den Hand- schriften fehlt, erfordert der Sinn wie die Responsion.