Aeschylus, Seven Against Thebes, Ioannes Sanravius (Translator), 766

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Adimpletæ funt olim prolata execrationes,

725

Graues permutationes:pernicies,

Que immittitur, non præteribit.

Summam iacturam fert

Virorum clarorum beatitudo ualde magna.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 792-821 focus

Αγγελος

θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλιον¹ ζυγόν:

πέπτωκεν ἀνδρῶν² ὀβρίμων κομπάσματα:

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ τε καὶ κλυδωνίου
795

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο.

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις:

καλῶς³ ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασι:

τὰς δ᾽ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτης
800

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ᾽, Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

Χορος

τί δ᾽ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Αγγελος

πόλις σέσωσται: βασιλέες⁴ δ᾽ ὁμόσποροι

Χορος

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Αγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον: Οἰδίπου τόκω⁵—

Χορος

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Αγγελος

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένω⁶—

Χορος

ἐκεῖθι κεῖσθον;⁷ βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.

Αγγελος

ἅνδρες⁸ τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορος

αὑτοὺς⁹ ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθ᾽ ἅμα;¹⁰

Αγγελος

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽¹¹ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

Χορος

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν.¹²

Αγγελος

αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.¹³

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα:
815

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται,

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθόνα,¹⁴

πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυσπότμους φορούμενοι.¹⁵¹⁶
820

[πόλις σέσωσται: βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.]

822

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 792-821 focus

Ἄγγελος

θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλιον ζυγόν·

πέπτωκεν ἀνδρῶν ὀβρίμων κομπάσματα·

πόλις δʼ ἐν εὐδίᾳ τε καὶ κλυδωνίου
795

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο.

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις·

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστʼ, ἐν ἓξ πυλώμασι·

τὰς δʼ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτης
800

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετʼ, Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

Χορός

τί δʼ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Ἄγγελος

πόλις σέσωσται· βασιλέες δʼ ὁμόσποροι—

Χορός

τίνες; τί δʼ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Ἄγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκοι —

Χορός

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος

οὐδʼ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι—

Χορός

ἐκεῖθι κεῖσθον ; βαρέα δʼ οὖν ὅμως φράσον.

Ἄγγελος

ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορός

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθʼ ἅμα ;

Χορός

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν.

αὐτὸς δʼ ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα·

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δʼ ἐπιστάται,
815

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δʼ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθονός,

πατρὸς κατʼ εὐχὰς δυσπότμως φορούμενοι.

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δʼ ὁμοσπόροιν
820

πέπωκεν αἷμά γαῖʼ ὑπʼ ἀλλήλων φόνῳ.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 766 focus

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

βαρεῖαι καταλλαγαὶ,

τὰ δ᾽ ὀλοὰ πελόμεν᾽ οὐ παρέρχεται.

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

770

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 766 focus

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δ᾽ ὀλοὰ

πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται.

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν φέρει
750

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν

Χορὸς Παρθένων

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

ἀντ. δ'.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 766 focus

Τέλειαι γὰρ παλαιφάτων παλαίφατοι ἀρᾶν ἀραὶ

Str. 4.

βαρεῖαι καταλλαγαί·

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΧΟΡΟΣ

τὰ δ' ὀλοὰ πενομένους πελόμεν' (uel τελ-) οὐ παρέρχεται,

πρόπρυμνα δ' ἐκβολὰν φέρει
770

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 766 focus

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δ᾽ ὀλοὰ

πενομένους παρέρχεται,

πρόπρεμνα δ' ἐκβολὴν φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστῶν
755

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 766 focus

βαρεῖαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

765

τελεῖν καταλλαγαί· τὰ δ᾽ ὀλο-

ὰ πενομένους παρέρχεται,

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν ὄλβος ἄγαν παχυνθείς. —

Translations (7)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 792-820 focus

Enter Messenger.

Messenger

Take heart, you daughters who were nurtured by your mother. Our city has escaped the yoke of slavery; the boasts of the powerful men have fallen to the ground.

The city enjoys fair weather and has taken on no water even though it has been buffeted by many waves. The walls hold, and we have fortified the gates with champions fully capable in single-handed combat. For the most part all is well, at six of the gates.
795

But lord Apollo, the reverend leader of the seventh,¹ took for himself the seventh gate, accomplishing upon the children of Oedipus the ancient follies of Laius.
800

Chorus

What novel happening will further affect the city?

Messenger

The city is saved, but the kings born of the same seed—

Chorus

Who? What did you say? I am out of my mind with fear of your report.
805

Messenger

Control yourself now and listen. The sons of Oedipus—

Chorus

Ah, miserable me, I am prophet of these evils.

Messenger

In truth, beyond all question, struck down in the dust—

Chorus

Are they lying out there? This is hard to bear, but say it just the same.

Messenger

The men are dead, murdered by their very own hands.
810

Chorus

Then with hands so fraternal did they each kill the other together?

Messenger

Yes, so all too equal was their destiny to them both. All alone, in truth, it consumes the ill-fated family. We have cause in this for joy and tears—

the one because the city fares well, the other because the leaders, the two generals, have divided the whole of their property with hammered Scythian steel. They will possess only that land they take in burial, swept away as they were in accordance with their father’s curses.
815

The city is saved, but through their mutual murder the earth has drunk the blood of the two kings born of the same seed. Exit.
820

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 766 focus

For the execrations, that were uttered long ago, are finding their accomplishment: bitter is the settlement, and deadly things in their consummation pass not away. The wealth of enterprising merchants , too thickly stowed, brings with it a casting overboard from the stern.

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 766 focus

les désastres passer

LES SEPT CONTRE THÈBES

LE CHŒUR

à côté d'eux. Ils doivent au contraire jeter force lest du haut de leur poupe, les mortels entreprenants dont la
prospérité s'est démesurément accrue.

Quel homme fut jamais honoré à la fois des dieux assis au foyer de Thèbes

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 766 focus

Where now the chief? His glories where?

Fall'n, fall'n. From the polluted bed

885

Indignant madness, wild deſpair,

And agonizing grief ſucceed.

The light of Heav'n, himſelf, his ſons abhor'd,

Darkling he feeds his gloomy rage,

Bids them, with many' a curſe, engage,

890

And part their empire with the ſword.

That curſe now holds its unmov'd ſtate,

The furious fiend charg'd with the work of fate.

SOLDIER.
SOLDIER, CHORUS.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 766 focus

Esito avran per essi le molteplici

imprecazioni avite: e poi che giunsero,

i rovinosi guai tardi dileguano.

Allor che aggrava troppa

855

dovizia il legno, debbono

lunge scagliarla i nauti da la poppa.

4 Antistrofe IV

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 766 focus

Curses, inherited from long ago,

Bring heavy freight of woe:

Rich stores of merchandise o'erload the deck,

Near, nearer comes the wreck—

And all is lost, cast out upon the wave,
780

Floating, with none to save!

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 766 focus

Denn, ach! jetzt reift der altverhängte Fluch,

Ja, graunvoll erfüllt er sich:
740

Der Sturm, der aufsteigt, zieht nicht spurlos hin.

Vom Bord hinab versinkt das Glück

Der erfindsamen Menschen,

Wenn es zu sehr sich häufte.

Vierte Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-803

ἐς ... μένει:

εἰς

Cantabr. 1.

μὲν

pro

μένει

Ald.

μενεῖ

, sed correctum

μένει

, Par. L.

725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-804

τρίς: Ad

τρὶς

supra adscriptum

εἰς

in Lips.

727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-805

μεσομφάλοις:

μεσομφάλοιν

Rob.

728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-806

θνάσκοντα ... γέννας:

θνάσκοντα

edidit Victorius, et sic Lips. et ad ά a sec. manu supra adscripto M.

θνήσκοντα

G. Vit. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn.

γένας

G. Mosc. 1. 2.

729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-807

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλίαις:

κρατηθεὶς

γρ.

καρτηθείς

Par. B.

δ'

a recentiore manu scriptum in G. Eiecit particulam Porsonus. Servanda est: refertur enim ad

μέν

, quod poni debuerat,

Ἀπόλλωνος μὲν βίᾳ

ἐκφίλων

Ald. Rob. Turn. Brunckius, quod

φίλων

in Par. B. per

ἡδονῶν

explicetur, coniici posse ait, scriptum fuisse olim

κρατηθεὶς δ᾽ ἡδονῶν ἀβουλίαις

. Nec tamen quicquam mutandum censet.

ἀβουλίαις

G. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

ἀβουλίᾳ

Vit. Par. A. K. L. Ask. A. Ven. B.

ἀβουλίαι

, ultima littera incerta, M.

ἀβουλίας

Taur. Vind. 1.

Ἐκ φίλων ἀβουλίαις

interpretantur malis amicorum consiliis. Ita etiam intellexit scholiastes qui in M. adscripsit

οἷς ἐκοινώσατο τὸν χρησμόν

. Nihil de hac re traditum est ab antiquis, et satis impii fuissent, qui suasissent oraculum contemnere. Hoc dicit, ut alter scholiastes recte vidit, per uxoris amorem perverso consilio irretitus.

731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-808

ἐγείνατο ... αὑτῷ:

ἐγείνατο

Arund. Mosc. 1. Par. K. Ask. A. Rob.

ἐγείνατο

M. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

μόνον

Par. G.

αὑτῷ

G. Arund. Mosc. 1. 2.

732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-809

Οἰδιπόδαν:

οἰδιπόδαν

M. Vit. et regius Spanhemii. Idem reliquorum librorum lectioni

οἰδίποδα

supra adscriptum in Par. B.

733

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-810

ὅς ... μὴ πρὸς ... ἁγνὰν:

ὅςγε

Mosc. 1.

ὃς

Ask. A.

μὴ πρὸς

G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. 2. Par. A. B. N. Ald. Rob. idemque in margine M. recentior manus adscripsit.

μητρὸς

Turn.

ματρὸς

M. Par. L.

ἁγνὰν

, ad alteram vocalem η superscripto Lips.

ἁγνὰ

Par. E.

734

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-811

ἄρουραν:

ἀρούρᾳ

Cantabr. 2. et adscripto γρ.

ἀρούρᾳ

Par. B.

735

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-812

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε:

ἔτλη

Mosc. 1. Spanhemii regius, et α a sec. manu supra adscripto M.

παράνοια

M. G. uterque a pr. manu:

παράνοια

uterque a sec. manu.

παράνοια δὲ

Rob.

ἔτλα παρ' ἀνοίᾳ. ἔτλη δὲ ἀγνοίᾳ

sic scholion in M.

συνᾶγε

M. Turn. et a sec. manu G. Idem adscriptum in Par. B. Recentior manus in M. accentum primae syllabae delevit alterique γ supra adscripsit.

συνάξαι

G. a pr. manu et cum glossis

ἑνῶσαι, συνάξαι

Mosc. 2.

σύναγεν

Vit.

σύν γε

Ald.

συνάγαγε

Lips. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. H. K. Ask. A. Colb. 2. Rob. Spanhemii regius.

συνάγαγεν

Colb. 1.

737

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-813

φρενώλεις:

φρενώλης

, supra scripto a recentiore manu εις, M.

φρενωλεῖς

Lips. Male haec Schützius de Laii et Iocastae concubitu interpretatur: qua interpretatione praeclara vis, quae in hoc loco est, valde minuitur.

Παράνοια

est error, quem chorus propterea fortiore vocabulo nominat, quod caeci in eum fatorum necessitate, tamquam furibundi, irruerunt Oedipus et Iocasta.

738

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-814

πίτνον:

πίτνον

Brunckius.

πίπτον

Vind. 2. 4.

πιτνῶν. γρ. πιτνοῖ

πίπτον

ex Par. B. Faehsius affert. Ceteri

πιτνόν

. Omittit hunc versum Lips.

740

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-815

τρίχαλον:

τροχαλὸν

fuerat in Vit. deleto iota

τροχαλὸν

factum est, quod habent Par. E. Ask. A. Vind. 4. γρ.

τροχαλόν, ἤγουν κυρτόν

Par. B. in quo alia glossa,

τριπλοῦν ἢ τραχύ

, ad

τρίχαλον

pertinet, quod habet in textu, ut ceteri libri. Wakefieldius in Silva crit. I. p. 63. scribit

τρίχινον

, ex Hesychii glossa

τρίχινον, Τρικόρυφον

. At codex Hesychii

Τρίκοινον

habet. Nec tamen contenderim Hesychii locum non huc spectare, modo ne Aeschylum ex Hesychio, sed Hesychium ex Aeschylo corrigas.

Πρύμναν πόλεως

dicit, quod tamquam de navi loquitur. Ex illo, inquit, Oedipi scelere aliud alii succedit malum, quod etiam ipsi urbi minatur.

741

743-744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-816

ἀλκὰν ... πύργος ἐν Ἄρει:

ἀλκάν

Mosc. 2. in quod coniectura inciderat Burgessius.

ἀλκᾷ

Taur.

ἀλκὰ

ceteri.

δι' ὀλίγον

G. γρ.

πύργον

Par. B.

ἐνεύρει

Mosc. 1. 2. Ceteri libri scholiastae

ἐν εὔρει

, nisi quod

εὔρει

ex Par. E. enotatum est. Difficultatem horum versuum iam senserunt scholiastae, nec melius res cessit recentioribus criticis. In M. hoc scholion est,

μεταξὺ δὲ ἡμῶν δὲ ὀλίγου ἐστὶν ἡ τῶν πολεμίων δύναμις τῆς ἡμετέρας καὶ τὸ διάστημα ὁ πύργος ὁ διείργων ἐστίν

. Αd

ἐν εὔρει

adscriptum est

ἐν πλάτει, ἐν μεταιχμίῳ

. Frigidissime, immo turpissime additum est

ἐν εὔρει

. Scripsi, mutata una littera,

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι᾽ ὀλίγου

τείνει πύργος ἐν Ἄρει

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι' ὀλίγου τείνει πύργος ἐν Ἄρει

. In medio, i. e. inter urbem et ei imminentes fluctus, ad breve tempus munimentum tendit in bello turris. Confirmavit hanc emendationem Par. B. ex quo γρ.

ἄρει

Faehsius attulit.

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-817

δὲ ... βασιλεῦσι:

δὲ

omissum in Par. N. Colb. 1.

συμβασιλεῦσι

ante recentioris manus emendationem fuisse videtur in M.

745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-818

μὴ πόλις:

μὴ καὶ πόλις

Lips. Cantabr. 1. Par. K. Ask. A.

746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-819

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν:

τέλειαι

G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Οx. Par. A. E. L. N. Colb. 1. Ald. Rob.

τέλειοι

Cantabr. 1.

τέλεια

Par. B. Turn. et supra adscripto a recentiore manu

οι

, non

αι

, M. in quo hoc scholion additum est,

τὸ τέλεια ἀντὶ τοῦ τέλειαι. ὑφῆκεν δὲ τὸ ι διὰ τὸ μέτρον

. Tum

παλαιφάτων ἀραι

Μ. Οx. Ald. Reliqui omnes

παλαίφατοι ἀραί

. Scripsi, remoto turpi hiatu,

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν βαρεῖαι καταλλαγαί

. Sic Aristophanes

πολέμου καταλλαγὴν

dixit in Avibus v. 1588. Eodem modo haec emendavit Engerus in diss. de Aeschyliis antistrophicorum responsionibus p. 17.

747

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-820

πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται:

πελόμεν'

Μ. a pr. manu, idemque superscriptum in Cantabr. 2. et

πελόμενα

simul cum

παλλόμενα

τελλόμενα

adscriptum in Par. B.

τελόμεν'

G. Lips. Arund. Οx. Par. B. E. Colb. 1. et a recentiore manu M.

τελόμεν'

Ald.

τελλόμεν'

Cantabr. 2. Par. N. Rob. Turn.

τελλόμενα

Mosc. 1.

τελούμεν'

Vit. Cantabr. 1. Mosc. 2. Taur. Vind. 1. 4. Deinde omnes

οὐ παρέρχεται

, quod in Mosc. 2. bis, et ante et post

τελούμεν'

, scriptum est. Vulgatum

τὰ δ᾽ ὀλοὰ τελλόμεν᾽ οὐ παρέρχεται

interpretantur calamitas semel orta non praeterit. Sed

τελλόμενα

, si haec vera esset scriptura, non orta, sed orientia mala significaret. Recipiendum

πελόμεν'

erat. Hoc aut cum

οὐ παρέρχεται

coniungendum est, ut sit idem ac si dixisset poeta

τὰ δ᾽ ὀλοὰ οὐ λήγει γινόμενα

, aut ita haec explicanda, quae perniciosa sunt (i. e. pestifera, ut dirae), non praetereunt, sed manent. Neutrum satis placet, et admonet vitii versus antistrophicus. Quare scripsi

τὰ δ᾽ ὀλοὰ πελόμεν' οὐ μὰψ ἔρχεται

. Invenitur

μαψίδιος

apud Euripidem Hel. v. 260.

749

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-821

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν:

προπρύμναν

Lips.

πρόπρυμναν

Ald. Rob.

πρόπρυμνον

Turn. et ad ultimam syllabam α supra adscripto Par. G.

πρόπρυμνα

recte ceteri.

δὲ

plene Vit.

τὲ

Par. N.

ἐκβόλων

a pr. manu,

ἐκβολῶν

a sec. habuisse videtur M.

ἐκβολὴν

recentior manus fecit. Adscriptum hoc scholion,

ὅταν δὲ παχυνθῶσιν οἱ ἄνδρες τῷ ὄλβῳ, τότε ὅλου τοῦ φόρτου ἐκβολὴν ποιοῦνται. τοῦτο δὲ πρὸς Ἐτεοκλέα. ἐκβολῶν δέ, τῶν ὑβριστῶν, οἷον δὲ ἐκβολῆς ὑβριζόντων

. Ceteri libri omnes

ἐκβολάν

750

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-822

ἀλφηστᾶν:

ἀλφηστῶν

Μ.

ἀλφηστὴν

regius Spanhemii.

ἀλφηστάων

Par. B. E. Vind. 2. 4.

ἀφιστῶν

G. sed ut ε in litura sit.

ἀφιστῶν

γρ.

ἀλφοιτῶν

Taur.

ἀλφηστῶν

reliqui.

751

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-823

γὰρ ... τοσόνδ᾽:

γάρ

omittit Lips.

ἐθαύμασας

Lips.

τόσον

Rob.

τοσόνδ'

γρ.

τοσόν γ'

Par. B.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-824

θεοὶ καὶ ξυνέστιοι πόλεος, ὁ:

θεοὶ δὲ καὶ

Ox. Αld.

θεοὶ

omisso

καὶ

Cantabr. 2. Pro librorum scriptura

πόλεως

dedi

πόλεος

et addidi

ὁ

. Sic etiam Dindorfius.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-825

πολύβοτός: Libri omnes

πολύβοτος

, nisi quod

πολύβοστος

est in Mosc. 2. Scholion in M. hoc est,

πολύβοτός τ' αἰὼν ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμβατευόμενος ἀνδρῶν, ἢ ἐπὶ πολὺ ἐκτεινόμενος

. Vnde Blomfieldius collegit fuisse qui

πολύβατος

legerent.

βροτῶν

a sec. manu additum in Vit.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-826

ὅσον τότ' Οἰδίπουν τίον:

ὅσων

οἰδίπου

Οx.

τόντ'

Par. E.

τίον

G. Vit. Taur. Ald. Rob. Turn.

τῖον

Μ.

τίων

Lips.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-827

τὰν ἁρπαξάνδραν:

ἀναρπαξάνδρα

Colb. 1. Ald. Ceteri

ἀναρπαξάνδραν

, nisi quod

ἀναρπαξανδρὼν

habet Lips. qui post hanc vocem addit

σφίγγα

. Scribendum erat

τὴν ἁρπαξάνδραν

757

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-828

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων:

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων. γρ. δ᾽ ἄρ᾽ ἔμφρων

ex Par. B. Faelsius affert.

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-829

ἐγένετο:

γένετο

G. Taur.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-830

ἄλγει: In

ἄλγει

priores duas litteras a sec. manu in litura scriptas habet M.

761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-831

μαινομένᾳ κραδίᾳ:

μαινομένᾳ

M. G. Vit. Vind. 1. 2. 4.

μαινομένῃ

Cantabr. 2. Turn.

μαινομένη

Lips. Ald. Rob.

κραδίᾳ

Turn.

καρδίᾳ

M. G. Cantabr. 2. Par. L. Vind. 1. 2. 4. Rob.

καρδίᾳ

Vit. Lips. Arund. Οx. Par. E. Ald.

762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-832

κάκ' ἐτέλεσεν:

κάκ' ἐτέλεσεν

Μ. et regius Spanhemii.

κακὰ τέλεσε

Arund.

κατετέλεσε

Lips.

τέλησε

interpretationi secundi scholiastae praefixum. Ceteri

κάκ' ἐτέλεσε

763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-833

χερὶ:

χειρὶ

Lips. Cantabr. 1. 2.

764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-834

κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη:

κρείσσω τέκνων

M. Vit. Lips. Ox. Par. A. E. Ald. idemque supra adscriptum in Par. B.

κρεισσὼ τέκνων

Par. G.

κρείσσων τέκνων

G. (sic G.) Mosc. 2. Taur.

κρεισσοτέκνων

Par. B. Turn. supraque adscriptum in Par. G.

κρισσοτέκνων

Mosc. 1. et regius Spanhemii.

κρεισσόνων τέκνων

Arund. Par. F. K. Ask. A. Rob.

τῶν κρειττόνων τῶν

supra adscriptum in Mosc.2. Deinde

δ᾽ ἀπ᾽ ὀμμάτων

M. Vit. Lips. (ὀμάτων Lips.) Arund. Par. B. H. L. Colb. 1. Ald. Turn.

τ' ἀπ᾽ ὀμμάτων

Taur.

δ᾽ ὀμμάτων

Par. A.

ἀπ᾽ ὀμμάτων

G. Par. K. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Certa emendatione scribendum est

κυρσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη,

privavit se oculis qui liberis occursuri erant, i. e. visuri eos. Conf. Soph. Oed. R. v. 1268. seqq.

765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-835

τέκνοισιν δ᾽ ἀρὰς: Libri

τέκνοις δ' ἀραίας

. Scribendum erat

τέκνοισιν δ᾽ ἀράς

766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-836

ἐφῆκεν ἐπικότους τροφᾶς:

ἀφῆκεν

G. Mosc. 2. Ask. A. Turn. adscriptumque in Par. B.

767

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-837

ἐπικότους τροφᾶς:

ἐπικότοις

, supra adscripto

ους

, Lips.

ἐπικότας

Ald.

ἐπισκότους

Taur. adscriptumque in Par. Β.

ἐπιτρόπους

Par. E. Deinde libri

τροφάς

. Sed

τροφᾶς

adscriptum in Par. B. Heathii

ἐπίκοτος τροφᾶς

probarunt Brunckius, Porsonus, Blomfieldius. Brunckius tamen

ἐπικότους τροφᾶς

servari posse dixit, servavitque recte Schützius. Scholiastes Sophoclis ad Oed. Col. 1375. postquam versus attulit ex Thebaide, in quibus Oedipus filios propter coxam ab iis missam exsecratus esse narratur, haec addit,

τὰ δὲ παραπλήσια τῷ ἐποποιῷ καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις

. Interpretatus igitur est

τροφᾶς

propter victum, idque probavit Heathius. Rectissime Schützius intellexit, potius propterea ira correptum esse Oedipum dici, quod educasset inceste prognatos filios. V. Opusc. VII. p. 204.

767

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-838

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς:

αἰ αἰ

M. Lips. Ceteri, ut videtur,

οὐ αἰ

πικρογλώσσου ἀρᾶς

Ox. Ald. Ex Par. B. Faehsius haec affert,

ἀράς. πικρονόμους ἢ πικρογλώσσους. τὸ δὲ αἰ αἴ διὰ μέσου

, et

αἳ αἳ, πικρογλώσσους. γρ. πικρονόμους

768

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-839

καί σφε σιδαρονόμῳ:

καὶ σφέ

, ad

καὶ

supra adscripto

ἢ

, Lips.

ἢ σφὲ

Ven.B.

σφε δὴ

ex Taur. affertur.

σιδηρονόμῳ

Lips. Mosc. 1. Turn.

769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-840

διὰ χερὶ:

δια χερὶ

Porsonus.

διαχειρίαι

Μ.

διαχειρίαν

Cantabr. 1.

διὰ χειριὰ

διαχειρία

Vit. Lips. Taur. Ald. Rob. Turn.

διαχειρίᾳ

inde a Victorio scribebatur.

770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-841

κτήματα:

ποτὲ κτήματα

Par. E.

771

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-842

τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς:

μὴ δὲ τελέσῃ

Vit.

ἐρινός

M. Vulgo

Ἐριννύς

. Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 15, 24.

ἢ ποίνιμος καὶ κατ' Αισχύλον καμψíπους Ἐρινὺς μετελεύσοιτο

. Hic igitur secutus esse videtur scholiastae explicationem,

ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυγείν

. Schützius “aliud est" inquit "γόνυ κάμπτειν, quod significat requiescere, aliud πόδας κάμπτειν, quod est ambulare, ire. Ideoque καμψίπους h. 1. est pedes mobilis.” Interpretationem veram esse puto: et habet eam etiam scholiastes in cod. G. qui allatis, quae etiam in vulgatis scholiis exstant, addit

ἢ ἡ κεκλιμένους ἔχουσα πόδας πρὸς (ser. πρὸς τὸ) ταχέως παραγίνεσθαι ὅπου ἂν ἔλθοι (scr. ἔλθῃ)

. Rationem tamen minus idoneam ab se allatam esse animadvertisset Schutzius, si meminisset Furiam etiam

καμπεσίγουνον

dictam esse. Hesychius

καμπεσίγουνος, ἡ Ἐρινύς, ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων

. Praeterea non modo

γόνυ κάμπτειν

quiescere est, sed etiam

κῶλα κάμπτειν

, ut apud Sophoclem in Oed. Col. v. 19. Nec dubito quin id etiam

πόδας κάμπτειν

dici potuerit.

Καμψίπους

quidem et

καμπεσίγουνος

de Furia dicta non videntur aliter quam ut Schützius voluit intelligi posse, quum propterea quod huiusmodi composita pedes paene postulant intelligi eius de quo usurpantur, non aliorum, tum quod alia nomina, quibus Furiarum celeritas indicatur, hanc interpretationem suadent. Eandem confirmat vocabulum

καμπεσίγυιος

, de quo vide Hesychium eiusque interpretes. Neque

κάμπτειν γόνυ

necessario de quiete intelligendum esse Xenophon arguit de re equestri 1.6.

τά γε μὴν γόνατα ἣν βαδίζων ὁ πῶλος ὑγρῶς κάμπτῃ, εἰκάζοις ἂν καὶ ἱππεύοντα ὑγρὰ ἕξειν τὰ σκέλη· πάντες γὰρ προϊόντος τοῦ χρόνου υγροτέρως κάμπτουσιν ἐν τοῖς γόνασι

. Ex quo loco Pollucem 1. 191. haec habere animadverterunt interpretes Xenophontis,

γόνατα δυςκαμπῆ· ὁ γὰρ ὑγρὸς κάμπτει τὰ γόνατα ἀκοπώτερον καὶ ἀπταιστότερον βαδίζει

772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-843

τεθραμμέναι:

παῖδε

Lips. Libri

τεθραμμέναι

. Hoc cum

μητέρων

coniunctum esset ea ratione, qua

σᾶς ἀλόχου σφαγείς

et similia dicuntur. Sed valde hoc languet. Scholiastes haec adnotavit,

συγγενεῖς, ἢ δειλαί, ὑπὸ μητέρων ἁπαλῶς τεθραμμέναι

, quae videri possunt alius scripturae vestigia continere. Scribendum putavi

τεθρυμμέναι

, delicatae.

773

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-844

δούλειον:

δούλιον

Vit.

δόλιον

Par. E.

774

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-845

πέπτωκεν ... ὀβρίμων:

πέπτωκεν δ'

Μ.

πέμπτωκεν

Lips.

ὀβρίμων

M. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. Colb. 1. Taur. Rob.

ὀμβρίμων

G. Vit. Lips. Ald. Turn.

775

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-846

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ:

πόλις τ'

Colb. 1.

εὐδείᾳ

Lips. Cantabr. 1.

776

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-498

⁴

Schol. τίς αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος; vielmehr σφέ, αὐτό, τὸ αἷμα, „wer wird das Blut abwaschen". Vgl. Cho. 47 τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδω, 64 δι' αἷμ' ἅπαξ ποθὲν δ᾽ ὑπὸ χθο νὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν, Soph. Ο. Τ. 1227f. Die Befleckung, die nicht abgewaschen werden kann, verbreitet sich über das ganze Haus.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-499

⁵

⁶

παλαιγενῆ . . παρβασίαν (vgl. παραιβασίαι Hesiod. Theog. 220, υπερβασία), „ich denke nämlich an die alte Sünde" u. s. w. Schol. tǹv παλαιὰν παράβασιν. παρέβη γὰρ τὸν χρησμὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. An παλαιγενῆ παρβασίαν schließt sich der Satz εντε Λάϊος . . ἐγείνατο an.

729-730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-500

⁷

⁸

ὠκύποινον steht in Gegen- satz zu αἰῶνα δ' ἐς τρίτον μένει. Seine Schuld büßte Laios rasch und alsbald mit seinem Leben, aber der Frevel wirkt fort bis zum dritten Menschenalter. Die gleiche Wen- dung fndet sich Cho. 25 πρέπει παρῇσι φοινίαις ἀμυγμὸς ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ δι' αἰῶνος δ' ἰυγμοῖσι βόσκεται κέαρ — κτέ. Mit ὠκύποινος vgl. ὑστερόποινον ἄταν Cho. 382. τρίτον: Schol. Λαΐου, Οἰδίποδος, Ετεοκλέους.

731-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-501

⁹

¹⁰

Απόλλωνος βίᾳ (dem Ap zum Trotz) wie βίᾳ Διός 518, μὴ σπεῖρε τέκνων ἄλοκα δαιμόνων βία Eur. Phoen. 18. τρίς bezeichnet das Eindringliche der Mahnung. Vgl. τρισόλβιος, τρισμακαρ, τρισάθ λιος, τριτάλας.

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-502

¹¹

¹²

μεσομφάλοις: Eur. Ion 223 ἆρ᾽ ὄντως μέσον ὀμφαλὸν γᾶς Φοί- βου κατέχει δόμος; Or. 331 μεσόμ φαλοι . . μυχοί, Phoen. 244 μεσόμ φαλα γύαλα, Soph. Ο. Τ. 480 τὰ μεσόμφαλα γᾶς μαντεία. Ein weißer Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, welcher im Delphischen Heiligtum lag (abge- bildet auf einem Vasengemälde Rochette Monum. inéd. pl. 37), galt als Mittelpunkt der Erde. Strab. ΙΧ S. 420, Paus. X 16, 3.

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-503

¹³

¹⁴

Der eigentliche Inhalt der Mahnung liegt in γέννας ἄτερ θνῄσκοντα, „, er solle zum Heile der Stadt bis an sein Lebensende kin- derlos bleiben“.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-504

¹⁵

¹⁶

ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν, durch reizende Unbesonnenheit, Schol. κρατηθεὶς ὑπὸ τῶν αὐτῷ φίλων ἡδονῶν. Vgl. Eur. Fragm. 220 πολ λοὶ δὲ θνητῶν τοῦτο πάσχουσιν κακόν· γνώμῃ φρονοῦντες οὐ θέ- λουσ᾽ ὑπηρετεῖν ψυχῇ τὰ πολλὰ πρὸς φίλων (d. i. πρὸς ἡδονῆς) νικώμενοι. Zum Gedanken vgl. Eur. Phoen. 21 ὁ δ᾽ ἡδονῇ ἐνδοὺς ἔς τε βακχεῖον πεσών erzählt Iokaste von Laios).

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-505

¹⁷

¹⁸

ἐγείνατο μὲν . . αὑτῷ, als ob folgen sollte: ἐγείνατο δὲ νυμ- φίον τῇ μητρί, welcher Gedanke sich nachher in anderer Form an Οιδιπόδαν anschließt.

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-506

¹⁹

²⁰

. ἄρουραν μητρός wie μη- τρώαν . . ἄρουραν οὗ τε καὶ τέκ των Soph. Ο. Τ. 1256, τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν ὅθενπερ αὐτὸς ἐσπάρη ebd. 1497. Nach der Ansicht alter Phy- siologen ist die Mutter das Acker- feld, auf welchem der eingestreute Same aufgeht. ἐτράφη wie ἐ- σπάρη in der angeführten Stelle. ῥίζαν αἱματόεσσαν steht als Appo- sition zum Inhalt von σπείρας ἄρου- ,woraus ein Wurzel von Blut und Wunden wurde". σπείρας ἔτλα wie Soph. Εl. 943 τλῆναι σε δρῶσαν, Eur. Hipp. 476 τόλμα δ' ἐρῶσα, Simonid. Fragm. 85, 14 τλῆθι χαριζόμενος.

741-742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-507

²¹

²²

Schol. ἡ ἄγνοια τὰς φρένας ἀπολλύουσα συνήγαγεν. Dieser be- zieht also die Worte auf Ödipus und Iokaste, nicht auf Laios und Iokaste, mit Recht, wie schon νυμ- φίους erkennen läßt. Das Asyn- deton bei dem Satze, welcher sich dem Vorausgehenden als nähere Be- stimmung anschließt ( παρανοίας συναγούσης).

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-508

²³

²⁴

Gleichsam ein Meer von Leiden wogt auf und nieder. Wäh- rend eine Woge sinkt, läßt es eine andere dreifach geteilte (d. i. über- aus gewaltige) in die Höhe steigen, welche bereits um den Steuersitz des Staates rauscht (diesen zu be- graben droht)". τὸ μὲν πίτνον schließt sich appositionell an κῦμα an. An die Stelle von τὸ δὲ ἀειρό- μενον tritt, wie häufg, ein selb- ständiger Satz, in welchem wieder θάλασσα Subjekt ist. τρίχηλον bezeichnet die τρικυμία, die ge- fährlichste Art des stürmischen Meeres. Vgl. Prom. 1047 οἷός σε χειμὼν καὶ κακῶν τρικυμία ἔπεισ᾽ ἄφυκτος, Eur. Hipp. 1213 σὺν κλύ- δωνι και τρικυμία, Plat. Staat V §. 472 Α. τω δύο κύματε ἐκφυγόντι τὸ μέγιστον καὶ χαλεπώτατον τῆς τρικυμίας ἐπάγεις. Durch ein ähn- liches Bild ist ununterbrochene Aufeinanderfolge der Leiden Soph. Ant. 586 ff. veranschaulicht. Diese τρικυμία kann man auf die Steige- rung des Pathos im dritten Stück der Trilogie beziehen (Schol. τὰ μὲν ἐπὶ Λαΐου γέγονε, τὰ δὲ ἐπὶ Οἰδί ποδος, τὰ δὲ νῦν).

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-509

²⁵

²⁶

ἀλκὰ μεταξὺ δι' ὀλίγῳ (ge schrieben für μεταξὺ δ' ἀλκὰ δ' ὀλίγου) τείνει πύργος ἐν εὔρει, αλκὰ μεταξὺ διατείνει πύργος ἐν ὀλίγῳ εὔρει, „,als Wehr erstreckt sich schmal dazwischen - die Stadt- mauer" (nur eine dünne Schiffs→ wand, die Stadtmauer, trennt uns vom Wellengrab). Mit πύργος wie vorher mit πόλεως wird in lyrischer (nicht epischer) Weise Gleichnis und Verglichenes ohne Vermittelung ver- bunden. Das Asyndeton wie 741. Zum Gedanken, welcher uns leb- haft in die Stimmung des auf stür- mischem Meere Fahrenden versetzt, vgl. Hom. O 628 τυτθὸν γὰρ ὑπὲκ θανάτοιο φέρονται ναῦται), Arat. Phän. 299 ὀλίγον δὲ διὰ ξύλον Αϊδ' ἐρύκει, Diog. L. I 8, 5 μαθὼν τέτ- ταρας δακτύλους εἶναι τὸ πάχος τῆς νεώς, τοσοῦτον ἔφη ( Ανάχαρσις) τοῦ θανάτου τοὺς πλέοντας ἀπέχειν, Dio Chrys. 64, 9 τριδάκτυλον αὐτοὺς σώζει ξύλον πεύκινον (wahrschein- lich ein Trimeter τριδάκτυλον σῴζει σφε πεύκινον ξύλον aus Eurip. Philokt.), I v. XII 57 i nunc et ventis animam committe, dolato confisus ligno, digitis a morte re- motus quattuor aut septem, si sit latissima taeda, XIV 289 tabula distinguitur unda.

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-510

²⁷

²⁸

Ähnlich ist der Gedanke Eur. Hek. 638 πόνοι γὰρ καὶ πόνων ἀνάγκαι κρείσσονες κυκλοῦνται. κοι νὸν δ᾽ ἐξ ἰδίας ἀνοίας κακὸν τῇ Σιμουντίδι γᾷ ὀλέθριον ἔμολε, Hor. epist. II 14 quicquid delirant reges, plectuntur Achivi,

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-511

²⁹

³⁰

τελειᾶν . ἀρᾶν Dindorf and Bothe für τέλεια . . ἀραι. Mit καταλλαγαί vgl. συναλλαγαί Soph. Ο. Τ. 34 ἔν τε συμφοραῖς βίου . . ἔν τε δαιμόνων συναλλαγαίς. ,Wenn alte Flüche sich erfüllen, treffen schwere Schicksalsschläge das allzuhohe (und zu Übermut führende) Glück der Reichen, wäh- rend an den Armen das Verderben vorübergeht". Wie Laios unter dem alten Fluch des Chrysippos, so stand Ödipus unter dem Fluch des Laios. Vgl. Einl. S. 6. Von solchen Leiden werden die Häuser der Großen heimgesucht, welche in der Uppig- keit des Reichtums freveln. Aus- führlich hat der Dichter diesen Ge- danken Ag. 749 ff. und 392 ff. dar- gelegt. Zu πενομένους (so Bücheler für πελόμεν' οὐ) vgl. δίκα δὲ λάμ πει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν κτἑ. ebd. 767. - πρόπρεμνα (die Hand- schriften geben πρόπρυμνα, welche Form den Schol. zu der hier ver- kehrten Erklärung ὅλου τοῦ φορ του ἐκβολὴν ποιοῦνται veranlant), πρέμνοθεν, wie πρόρριζα, προθέ λυμνα. Das Bild ist wie 71 her- genommen von dem Ausrotten eines Baumes (Hom. ε 244 εἴκοσι δ' ἔκ- βαλε πάντα, nämlich δοῦρα) wie das sprichwörtliche πίτυος δίκην ἐκτρίβεσθαι (vgl. Herod. VI 37). ἀνδρῶν ἀλφηστῶν erwerbsam, ἀλ φάνω), Homerisch.

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-512

³¹

³²

τ' (von Weil um des Vers- maßes willen eingefügt) ist nach ἐθαύμασαν statt nach οθνείοι ξυ- νέστιοι gesetzt. In gleicher Weise wie hier wird Pind. Öl. II 42 ff. und in dem Chorgesang Soph. O. T. 1186 der Wechsel menschlichen Glücks an dem Schicksal des Ödipus dar- getan. Vgl. Eur. Fragm. 157f. ἦν Οἰδίπους τὸ πρῶτον εὐδαίμων ἀνήρ εἶτ᾽ ἐγένετ' αὖθις αθλιώτατος βρο τῶν. πό

758-759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-513

³³

³⁴

οθνεῖοι (für das handschrift- liche θεοὶ καὶ) ξυνέστιοι wie Plat. Prot. S. 316C καὶ οἰκείων καὶ ὀθ νείων, die zur Familie und die nicht zur Familie gehören. λεος ὁ (so Dindorf für πόλεως) που λυβατός (so Blomfield für πολύβοτος nach dem Schol. ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμ- βατευόμενος ἀνδρῶν) τ' ἀγὼν (30 Weil für αἰών) βροτῶν, der viel- betretene Versammlungsplatz der Leute oder der von vielen Leuten besuchte Marktplatz der Stadt. Vgl. Schol. zu Hom. Q 1 παρὰ Βοιω- τοῖς ἀγὼν ἡ ἀγορά· ὅθεν καὶ ἀγω νίους θεοὺς Αἰσχύλους τοὺς ἀγο- ραίους.

761-762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-514

³⁵

³⁶

τὴν ἁρπαξάνδραν (so But- ler und Hermann für αναρπαξάν- δραν) κῆρα (Schol. κακὴν μοῖραν), das männerentraffende Unheil, von der Sphinx. Vgl. Eur. Phoen. 1021 Καδμείων ἁρπαγὰ πολυφθόρος που λύστονος. κήρ et κῆρες Graecis de quavis noxa aut damno (Spanheim).

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-515

³⁷

³⁸

ἀρτίφρων ἀθλίων γάμων (gen. relat.), als er, der Arme, der unseligen Ehe inne wurde. — ἔγεντο, welches bei Hesiod und den Lyrikern vorkommt, hat Arnaud für éyéveto gesetzt um der genauen Responsion willen. — Mit ἐπ' ἄλγει δυσφορῶν μαινομένα κραδία (wahnsinnig im Ubermas' des Schmerzes) wird die doppelte Missetat gegen die eigene Person und die Söhne entschuldigt.

768-769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-516

³⁹

⁴⁰

πατροφόνῳ χερὶ μὲν κερκίσι τῶν (für χερὶ τῶν κρείσσω τέκνων) ὀμμάτων ἐπλάγχθη,,, mit der Hand, die den Vater gemordet, beraubte er sich mittels Webschiffchen seiner Augen". Nach Soph. Ant. 975 wur- den den Phineiden die Augen aus- gestochen ὑφ' αἱματηρας χείρεσσι καὶ κερκίδων ἀκμαῖσιν. Vgl. Apollod. Π 8, 1 ( Αλκμήνη) κερκίσι τοὺς ὀφ θαλμοὺς ἐξώρυξεν αὐτοῦ (des Eu- rystheus). — ἐπλάγχθη, Schol. έχω- ἐπλάγχθη, Schol. ἐχω- ρίσθη, ἐστερήθη Der Gen. der Trennung wie bei βλάπτεσθαι, ἀλᾶσθαι (Eur. Tro. 640 ψυχὴν ἀλᾶ ται τῆς πάροιθ᾽ εὐπραξίας).

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-517

⁴¹

⁴²

ἐπικότους τροφᾶς (gen. relat.), grollend ob der Pflege, von der Person übertragen. Toogń bezieht sich auf die Pflege der greisen El- tern, welche Pflicht der Kinder ist ( γηροβοσκία, γηροτροφία), wie die kyklische Thebais den Grund des Vaterfluches in der Verletzung die- ser Pflicht fand. Diese Deutung bestätigt das Scholion zu Soph. Ο. K. 1375. Vgl. Einl. S. 4. Schütz be- zieht τροφή auf die Auferziehung der Kinder und sieht die Ursache des Grolles darin, daß Ödipus in Blutschande erzeugte Kinder auf, erzogen. Dann aber würde der Fluch auch den Töchtern gelten.

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-518

⁴³

⁴⁴

πικρογλώσσους ἀράς: Soph. Ο. Κ. 951 πικρὰς ἀράς. Vgl. Prom. 185 μελιγλώσσοις ἐπαοιδαῖσιν. Uber die Form der Wiederholung zu 124.

773-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-519

⁴⁵

⁴⁶

καί σφε: Schol. καὶ τοῦτο ἐπηράσατο διὰ σιδήρου αὐτοὺς τὴν οὐσίαν κτήσασθαι (vielmehr δάσα- σθαι). διαλαχεῖν: ebenso lautet der Fluch Eur. Phoen. 68 θηκτῷ σι- δήρῳ δῶμα διαλαχεῖν τόδε. Vgl. 801.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-520

⁴⁷

⁴⁸

τελέσῃ, τὰς ἀράς. καμψί πους erklärt der Schol. ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυ- γεῖν, wie das Bruchstück eines Epos καμπεσίγουνος Ερινύς bei Hesych. ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων abgeleitet wird. Aber καμψίπους ( καμπεσίγοννος) bedeutet vielmehr,, schnellfüßig" (,, rasch er- eilend"), wie in der bildenden Kunst der Typus des gebogenen Knies bei Gorgonen, Erinyen und anderen Wesen der Art der Ausdruck rascher Bewegung und leidenschaftlicher Hast ist, vgl. Ernst Curtius, die knieenden Figuren der altgriechi- schen Kunst. Berlin 1869 S. 6. Anderswo ist doo μás ein Epitheton der Erinys.

777-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-521

⁴⁹

⁵⁰

drittes Epeisodion: ein Bote meldet die Katastrophe, den Wechselmord der beiden Brü- der. Schol. ἄγγελος ὁ καὶ πρότερον ἀπαγγείλας περὶ τῆς τῶν Ἀργείων ἐφόδου, οὗτος καὶ νῦν ἀπαγγέλλει τὴν ἀδελφοκτονίαν. Daß es der gleiche sein soll, ergibt sich aus 782 f.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-522

⁵¹

⁵²

Die Handschriften bieten Θαρσεῖτε, παῖδες, sodaß die An- rede nichtssagend ist. Es kann auch Θαρσείτ', ἀρίστων geheißen haben. τεθραμμέναι mit Gen. wie Soph. Phil. 3 ὦ κρατίστου πατρὸς Ἑλλή νων τραφείς und andere Partizipia, welche eine Abstammung bezeich- nen ( γεγώς, φύς, βλαστών, Soph. Ο. Κ. 1324 φυτευθείς). Vgl. Soph. Αi. 1229 τραφείς μητρὸς εὐγενοῦς ἄπο.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορος τί δ᾽ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Αγγελος πόλις σέσωσται: βασιλέες 4 δ᾽ ὁμόσποροι

Χορος τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. 805

Αγγελος φρονοῦσα νῦν ἄκουσον: Οἰδίπου τόκω 5 —

Χορος οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Αγγελος οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένω 6 —

Χορος ἐκεῖθι κεῖσθον; 7 βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.

Αγγελος ἅνδρες 8 τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. 810

Χορος αὑτοὺς 9 ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθ᾽ ἅμα; 10

Αγγελος πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ 11 ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

Χορος οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν. 12

Χορός τί δʼ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Ἄγγελος πόλις σέσωσται· βασιλέες δʼ ὁμόσποροι—

Χορός τίνες; τί δʼ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. 805

Ἄγγελος φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκοι —

Χορός οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος οὐδʼ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι—

Χορός ἐκεῖθι κεῖσθον ; βαρέα δʼ οὖν ὅμως φράσον.

Ἄγγελος ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. 810

Χορός οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθʼ ἅμα ;

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δ᾽ ὀλοὰ πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται. πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν φέρει 750 ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν

Χορὸς Παρθένων ὄλβος ἄγαν παχυνθείς. ἀντ. δ'.

Τέλειαι γὰρ παλαιφάτων παλαίφατοι ἀρᾶν ἀραὶ Str. 4. βαρεῖαι καταλλαγαί·

ΧΟΡΟΣ τὰ δ' ὀλοὰ πενομένους πελόμεν' (uel τελ-) οὐ παρέρχεται, πρόπρυμνα δ' ἐκβολὰν φέρει 770 ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δ᾽ ὀλοὰ πενομένους παρέρχεται, πρόπρεμνα δ' ἐκβολὴν φέρει ἀνδρῶν ἀλφηστῶν 755 ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

Chorus What novel happening will further affect the city?

Messenger The city is saved, but the kings born of the same seed—

Chorus Who? What did you say? I am out of my mind with fear of your report. 805

Messenger Control yourself now and listen. The sons of Oedipus—

Chorus Ah, miserable me, I am prophet of these evils.

Messenger In truth, beyond all question, struck down in the dust—

Chorus Are they lying out there? This is hard to bear, but say it just the same.

Messenger The men are dead, murdered by their very own hands. 810

Chorus Then with hands so fraternal did they each kill the other together?

LE CHŒUR à côté d'eux. Ils doivent au contraire jeter force lest du haut de leur poupe, les mortels entreprenants dont la prospérité s'est démesurément accrue. Quel homme fut jamais honoré à la fois des dieux assis au foyer de Thèbes

SOLDIER. SOLDIER, CHORUS.

4 Antistrofe IV

Curses, inherited from long ago, Bring heavy freight of woe: Rich stores of merchandise o'erload the deck, Near, nearer comes the wreck— And all is lost, cast out upon the wave, 780 Floating, with none to save!

Denn, ach! jetzt reift der altverhängte Fluch, Ja, graunvoll erfüllt er sich: 740 Der Sturm, der aufsteigt, zieht nicht spurlos hin. Vom Bord hinab versinkt das Glück Der erfindsamen Menschen, Wenn es zu sehr sich häufte. Vierte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Χορος

τί δ᾽ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Αγγελος

πόλις σέσωσται: βασιλέες⁴ δ᾽ ὁμόσποροι

Χορος

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Αγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον: Οἰδίπου τόκω⁵—

Χορος

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Αγγελος

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένω⁶—

Χορος

ἐκεῖθι κεῖσθον;⁷ βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.

Αγγελος

ἅνδρες⁸ τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορος

αὑτοὺς⁹ ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθ᾽ ἅμα;¹⁰

Αγγελος

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽¹¹ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

Χορος

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν.¹²

Χορός

τί δʼ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Ἄγγελος

πόλις σέσωσται· βασιλέες δʼ ὁμόσποροι—

Χορός

τίνες; τί δʼ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Ἄγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκοι —

Χορός

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος

οὐδʼ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι—

Χορός

ἐκεῖθι κεῖσθον ; βαρέα δʼ οὖν ὅμως φράσον.

Ἄγγελος

ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορός

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθʼ ἅμα ;

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δ᾽ ὀλοὰ

πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται.

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν φέρει
750

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν

Χορὸς Παρθένων

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

ἀντ. δ'.

Τέλειαι γὰρ παλαιφάτων παλαίφατοι ἀρᾶν ἀραὶ

Str. 4.

βαρεῖαι καταλλαγαί·

ΧΟΡΟΣ

τὰ δ' ὀλοὰ πενομένους πελόμεν' (uel τελ-) οὐ παρέρχεται,

πρόπρυμνα δ' ἐκβολὰν φέρει
770

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δ᾽ ὀλοὰ

πενομένους παρέρχεται,

πρόπρεμνα δ' ἐκβολὴν φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστῶν
755

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

Chorus

What novel happening will further affect the city?

Messenger

The city is saved, but the kings born of the same seed—

Chorus

Who? What did you say? I am out of my mind with fear of your report.
805

Messenger

Control yourself now and listen. The sons of Oedipus—

Chorus

Ah, miserable me, I am prophet of these evils.

Messenger

In truth, beyond all question, struck down in the dust—

Chorus

Are they lying out there? This is hard to bear, but say it just the same.

Messenger

The men are dead, murdered by their very own hands.
810

Chorus

Then with hands so fraternal did they each kill the other together?

LE CHŒUR

à côté d'eux. Ils doivent au contraire jeter force lest du haut de leur poupe, les mortels entreprenants dont la
prospérité s'est démesurément accrue.

Quel homme fut jamais honoré à la fois des dieux assis au foyer de Thèbes

SOLDIER.
SOLDIER, CHORUS.

Curses, inherited from long ago,

Bring heavy freight of woe:

Rich stores of merchandise o'erload the deck,

Near, nearer comes the wreck—

And all is lost, cast out upon the wave,
780

Floating, with none to save!

Denn, ach! jetzt reift der altverhängte Fluch,

Ja, graunvoll erfüllt er sich:
740

Der Sturm, der aufsteigt, zieht nicht spurlos hin.

Vom Bord hinab versinkt das Glück

Der erfindsamen Menschen,

Wenn es zu sehr sich häufte.

Vierte Gegenstrophe.