Aeschylus Seven Against Thebes 166

Ioannes Sanravius (Translator)

huius terræ turriŭ cuſtodes,
155
Vrbem hastatam ne tradatis exercitui barbaro.
Audite uirgines, audite iuſtas omnino
Electas preces: heu chari dæmones,

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 181-202 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 181-202 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 166 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 166 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 166 focus
Ἰὼ παναρκεῖς παναλκεῖς θεοί,
165
Str. 3.
ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς
τάσδε πυργοφύλακες,
πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθ'
ἑτεροφώνῳ στρατῷ·
κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως -δίκους
170
χειροτόνους λιτάς.
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 166 focus
ἰὼ παναρκεῖς θεοί,
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 166 focus
ἰὼ παναρκεῖς θεοί,
ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς
τᾶσδε πυργοφύλακες,
πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθ᾽
ἑτεροφώνωι στρατῶι.
170
κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως
χειροτόνους λιτάς. –
Translations (8)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 181-200 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 166 focus
O gods, all-potent to save, O ye gods and goddesses, perfect guardians of the towers of this land, abandon not our war-wasted city to an army of aliens. Listen to these virgins, listen to our all-just prayers, as is most right, to the orisons of virgins which are offered with out-stretched hands.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 166 focus
O toi dont Zeus a fait l'arbitre sacré qui décide au combat du sort d'une guerre 1 ; et toi, divine reine,
Onka, qu'on adore devant nos murs, sauvez votre ville aux sept portes !
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 166 focus
And all ye mighty, guardian pow'rs,
That here preside, protect our tow'rs:
Nor the warwasted town betray,
To fierce and dissonant foes a prey!
Ye Gods, deliverers of this land,
180
To whom we stretch the suppliant hand,
Hear us, O hear our virgin pray'r,
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 166 focus
Ahimè, potentissimi Superi,
O Divi, o Giove, custodi ben vigili
185
di queste mura, deh, preda non giaccia
la città nostra cui guerra flagella
di questa turba ch'estrania favella.
Udite, è giusto, la prece che levano
queste fanciulle, alte al cielo le braccia.
190
Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 166 focus
ANTIGONE
By thy friend wert reft of life.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 166 focus
O gods and O sisters of gods, our bulwark and guard! we beseech
That ye give not our war-worn hold to a rabble of alien speech!
List to the call of the maidens, the hands held up for the right,
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 166 focus
Gottheiten, allwaltende!
Auf, Götter, auf, Götterfrau'n, dieses Lands,
150
Dieser Burg starker Hort!
Gebt nicht die speerumstürmte Stadt
Hin an fremdredend Volk!
Höret die Jungfrau'n, hört, wie sie gerecht empor
Fleh'n mit erhobner Hand!
155

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-235

πανδίκως:
πανδίκους
an
πανδίκως
habeat M. propter ambiguas litteras incertum est, videtur tamen
πανδίκως
potius esse.
πανδίκως
Vit. Par. Α. Β. C. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Turn.
πανδίκως
, sed supra adscripts
σκους
et γρ.
πανδήμους
, Mosc. 1.
πανδίκως
per
δικαίως
scholia explicant.
πανδόκους
Lips.
πανδίκους
G. Rob. quod per
δικαίας
scholion explicat. Praestat fortasse
πανδίκως
.
155

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-236

λυτήριοί τ' ἀμφιβάντες: Libri
λυτήριοι ἀμφιβάντες
. Inserui copulam cum Seidlero.
158

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-237

δείξαθ᾽:
δείξασθ'
G. Lips. Par. E.
158

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-238

φιλοπόλεις:
φιλόπολις
Αld.
φιλοπόλιδες
G. Par. L. Ceteri
φιλοπόλιες
. Emendarunt Wunderlichius et Seidlerus.
159

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-239

μέλεσθέ θ' ἱερῶν:
μέλεσθ᾽ ἱερῶν
Lips. Ald. Turn.
μέλλεσθ᾽ ἱερῶν
G. Taur.
μέλεσθε δ᾽ ἱερῶν
Μ. Vit. Colb. 1. Mosc. 1. Rob.
μέλλεσθέ θ᾽ ἱερῶν
Arund. Colb. 2. Recte Blomfieldius
μέλεσθέ θ' ἱερῶν
. Refertur enim ad
λυτήριοι τε
.
159

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-240

ἱερῶν:
ἱρῶν
Par. E.
159

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-241

μελόμενοι δ' ἀρήξατε: Libri
μελόμενοι δ᾽ ἀρήξατε
, nisi quod
μελλόμενοι
habent Ald. Rob. et
de
plene Vit. Non strophicus versus, sed hic depravatus est. Scripsisse videtur Aeschylus
μελόμενοι δὲ ἥξετε
. Cohaeret sententia sic,
δείξατε ὡς φιλοπόλεις ἐστέ, μέλεσθέ τε ἱερῶν δημίων, μελόμενοι δὲ ἥξετε
.
160

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-242

πόλεος:
πόλεος
Porsonus.
πόλιος
Lips.
πόλεων
Par. E. Ceteri
πόλεως
.
161

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-243

μνήστορες:
μνηστήρες. γρ. μνήστορες
Par. B.
162

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-244

ἔστε μοι: Quod Stephanus scribendum esse vidit,
ἔστε μοι
, erat iam in Ald. Rob. Ceteri, ut videtur, libri
ἐστέ μοι
.
162

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-245

θρέμματ᾽:
θρέματ'
Lips.
163

164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-246

ἄριστα:
ἀρεστὰ
scribendum esse suspicatur Dindorfius.
164

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-247

θάρσος:
θράσος
G. Par. G. Ox. Ald. Rob. Turn.
165

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-248

πυργηρουμένῳ:
πυργηρουμένω
ex
πυργηρουμένη
factum in M.
πυργυρουμένῳ
Cantabr. 1. Par. L.
165

166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-249

πολισσούχων:
πολισούχων
G. Lips. Par. C. Ald. Rob.
166

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-250

αὔειν:
ἀΰειν
Rob.
167

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-251

λακάζειν:
λακίζειν
Mosc. 2. Οx.
167

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-252

μισήματα:
μιμήματα
Ven. Α. Ox. Scholiastae
σωφρόνων μισήματα
accusativum esse putarunt, pendentem ex
αὔξειν
et
λακάζειν
. Vocativum esse, ipsasque virgines increpari, vix dubitare poterit qui Valckenarii ad Hippolyti v. 406. adnotationem legerit, huius tamen loci non memoris.
167

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-253

εὐεστοῖ: Inter
εὐεστοί
et
φίλῃ
litura in M.
εὐεστῆ
G. Lips. Taur. γρ.
εὐετῇ
ex Par. B. Faehsius affert.
εὐετοῖ
Par. N. Colb. 1.
168

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-254

φίλῃ:
φίλα
Taur. et
ή
supra adscripto G.
168

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-255

τῷ γυναικείῳ φυτῷ: Non credo Aeschylum scripsisse
τῷ γυναικείῳ γένει
, quod plerique libri habent. Nam non modo supervacaneus, verum ne recte quidem additus est articulus.
τω γυναικείω γένει
, non addito ad
τω
accentu, Μ.
φίλῳ
pro
γένει
habent Lips. Par. E.
φύλω γένει
Par. C.
φύλῳ
cum glossa
γένει
Vind. 2. 4.
γένει. γρ. φύλῳ
Par. B. γρ.
καὶ φύλῳ
schol. Vit. Hinc patet scriptum fuisse
ξύνοικος εἴην τῳ γυναικείῳ φυτῷ
, alicui mulieri. Nam
qutóv
etiam de hominibus dici constat.
169

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-256

οἴκῳ:
ἥκω
pro
οἴκῳ
Ald.
171

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-257

πλέον:
πόλεως
Par. Κ.
πλείον
Par. E.
171

172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-258

τάςδε:
τὰς
pro
τάςδε
G. Taur.
172

172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-259

φυγὰs:
βοὺς
Rob. et adscripto
φυγάς
Vind. 2. 4.
φυγάς
, ut ceteri, Vit. sed adscriptum est γρ.
βοάς
.
172

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-260

διερροθήσατ᾽:
διερροθήσαιτ'
Par. E.
διερεθίσατ'
, adscripta glossa
ενε-βάλετε
G. et cum glossa
ἐνεβάλλετε
, adscripto autem supra γρ.
διερροθήσατ'
, Taur.
διερρησατ'
Rob.
κακὴν
Lips.
173

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-261

ὀφέλλεται:
ὀφέλλεται
Μ. Ox. Par. N. Colb. 1. Ven. A. et antequam corrigeretur G.
174

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-262

ὑφ᾽ αὑτῶν:
ὑπ' αὐτῶν
Lips. ed. Vict. Ceteri
ὑφ᾽ αὑτῶν
. Vtrumque scholia commemorant.
175

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-263

ἔνδοθεν:
ἔνδον
G.
175

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-264

τοιαῦτά τἂν γυναιξὶ συνναίων ἔχοις: Hunc versum omittit M. Inde a Turnebo
τοιαῦτα δ᾽ ἂν
editum.
τοιαῦτ᾽ ἂν
G. (sic G.) Lips. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. L. Ald. Rob.
τοιαῦτα ἂν
Vit. Par. N.
τοιαῦτ᾽ ἐν
Par. E. Ven. A.
τοιαῦτά γ' ἂν
Cantabr. 1. Ven. B. Recte Blomfieldius
τοιαῦτά ταν
. V. Porsonum ad Med. v. 863.
έχεις
Mosc. 1.
176

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

78-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-59

1
2
Parodos, welche die Schrecken einer belagerten und dem Sturm entgegensehenden Stadt mit solcher Kraft und sinnlicher Lebendigkeit des Ausdrucks vor die Augen führt, daß wir das kriegerische Treiben vor den Mauern ebenso vor uns sehen, wie im Agamemnon die Kassandraszene uns zu Zuschauern der Vorgänge im Hause macht. Zu der Kraft des Ausdrucks kam bei der Auf- führung noch die Veranschaulichung durch die σχήματα ὀρχήσεως, wie bei Athen. I S. 22 A berichtet wird, ὅτι Τελέστης ὁ Αἰσχύλου ὀρχηστής οὕτως ἦν τεχνίτης ὥστε ἐν τῷ ὀρχεῖσθαι τοὺς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας φανερὰ ποιῆσαι τὰ πράγματα δι ὀρχήσεως. Von diesem Telestes heist es dort weiter: πολλὰ ἐξεύρηκε σχήματα, ἄκρως ταῖς χερσὶ τὰ λεγόμενα δεικνύς. Auf diese χειρο- νομία weist z. Β. ὅδε 80 hin. Das Ganze zerfällt in 4 Teile: im ersten (78-106) kommen die zwölf Choreuten einzeln zum Vortrag, wie sie der Reihe nach entweder einzeln oder, was wahrscheinlicher ist, in drei Gruppen zu je 4 Personen auf- treten ( σποράδην wie Eum. 244 1.). Der Chor besteht ja aus Jungfrauen, Bürgerstöchtern, welche in ihrer Angst zu den Altären der Götter flüchten, also vorher noch nicht versammelt sind. Im zweiten Teile (107—134) singen, wie die drei gleichen Verse 112, 116, 119 = 126, 130, 133 erkennen lassen, die drei στοίχοι nacheinander die Strophe und ebenso die Antistrophe. Den dritten Teil (135–151) tragen die beiden Halbchöre vor, nur in die Weherufe brechen alle zusammen aus. Den letzten Teil (152-165), ein Gebet, spricht der Gesamtchor. Die Wahl von Jungfrauen er- klärt der Schol. gut: εὐπτόητον ἡ τῶν παρθένων ἡλικία, μάλιστα δὲ πρὸς πολιορκίαν.

152-165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-113

3
4
vierter Teil, welchem der Chor alle Götter zum Schutze des Landes herbeiruft.

155-156. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-115

5
6
Gebet die Stadt nicht als eine speerbedrängte (eroberte, δο- ριάλωτον, vgl. δορὸς ἄγραν 309) einem fremdredenden Heere preis". Schol. τῷ μὴ βοιωτιάζοντι (in äolischem Dialekt). ἐπειδὴ δὲ Ἕλληνες καὶ οἱ Ἀργεῖοι, οὐκ εἶπεν βαρβαροφώνῳ. Des Dialektunter- schiedes wird auch Cho. 561 ge- dacht: φωνὴν ἥσομεν Παρνησίδα, γλώσσης αϋτὴν Φωκίδος μιμουμένω.

157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-116

7
8
πανδίκως, in aller Treue. Vgl. Εum. 807 ἐγὼ γὰρ ὑμῖν παν- δίκως ὑπίσχομαι.

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-117

9
10
χειροτόνους, von dem Beten- den übertragen. Schol. Ὅμηρος, χεί ρας ἀνασχόντες" ( Θ 347).

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-118

11
12
λυτήριοι, erlösend. ἀμ- φιβάντες (schirmend): Schol. παρὰ τὸ ., ὃς Χρύσην αμφιβέβηκας (Hom. A 37).

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-119

13
14
φιλοπόλεις, ἐστέ.

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-120

15
16
Schol. μελέτην ἔχετε τῶν ἱερῶν δημοσίων·
17
18
ἔλθετε (für ἀρήξατε Enger), kommt zu Hilfe, wie Soph. O. T. 167 τρισσοὶ ἀλεξίμοροι προφάνητε μοι, εἴ ποτε ἔλθετε καὶ νῦν.

164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-121

19
20
φιλοθύτων ὀργίων, der opfer- frohen Weihen, der freudig (und dargebrachten Opfer. reichlich) Blaydes vermutet πολυθύτων, un- nötig.

166-274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-122

21
22
erstes Epeisodion. Eteokles, welcher die im Volke durch die Angstrufe der Jungfrauen (des Chors) entstandene Entmuti- gung wahrgenommen hat (174f.), kommt zurück, weist die Jung- frauen zurecht und lehrt sie die rechte Weise des Gebetes. Die Szene dient der Charakteristik des Eteokles.

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-123

23
24
θρέμματα, Brut, Gezücht, wie Soph. Εl. 622 ὦ θρέμμ' ἀναιδές, Eur. Androm. 261 ὦ βάρβαρον σὺ θρέμμα.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-124

25
26
Schol. καθ' ὑπόκρισιν (d. i. ironisch) ἀναγνωστέον, ἢ ὡς ἐν ἐρωτήσει μετ' ἐπιτιμήσεως, natürlich das letztere, da ὑμᾶς ἐρωτῶ vor- hergeht. - ἀρωγά für ἄριστα Weil: kann das helfen und dem Staat zum Heile sein?"

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-125

27
28
πρὸς βρέτη θεῶν: die Prä- position wird bei den Tragikern häufig nachgestellt, wenn eine attri- butive Bestimmung folgt, hier der Gen. wie Prom. 680 ποίμνας βου- στάσεις τε πρὸς πατρός.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-126

29
30
σωφρόνων μισήματα erklärt der Schol. ( ταῦτα, προσπίπτειν τοῖς ξοάνοις καὶ βοᾶν wohl mit Recht als Apposition zum Inhalt des vor- hergehenden Satzes. Denn das vor- ausgehende θρέμματ' οὐκ ἀνασχετά ist der Auffassung als Vokativ nach Eum. 73, wo die Erinyen μισήματ' ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων heißen, und Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα nicht günstig.

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-127

31
32
ἐν εὐεστοί φίλῃ auch Ag. 920. Schol. εὐδαιμονία, εὐετηρία, Hesych. εὐεστώ· εὐθηνία, ἀπὸ τοῦ εὖ εἶναι.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-128

33
34
κρατοῦσα: aus γυναικείῳ er- gänzt sich γυνή (generell): „hat die Frau die Oberhand, so ist sie ein trotziges Wesen, mit dem nie- mand auskommen kann; glaubt sie sich in Gefahr, so ist sie im öffent- lichen wie im Familienleben ein noch größeres Unheil (d. h. im Glücke übermütig, im Unglück gleich ver- zagt). Ähnlich Eur. Fragm. 276 γυναῖκές ἐσμεν· τὰ μὲν ὄκνω νικώ- μεθα, τὰ δ᾽ οὐκ ἂν ἡμῶν θράσος ὑπερβάλοιτό τις.

175-176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-129

35
36
καὶ νῦν (gern nach ἀεὶ μέν), wenn zur allgemeinen Regel ein besonderer Fall als Bestätigung hinzugefugt wird. - διαδρόμους von den Personen, welche ängstlich durcheinanderlaufen, übertragen: ihr habt durch euer ängstliches und lärmendes Hin- und Herrennen den Bürgern feige Entmutigung beigebracht" ( διερροθήσατε: διὰ τοῦ θορύβου ἐμβεβλήκατε Schol., der vielleicht διερροθήκατε gelesen hat).