Aeschylus Seven Against Thebes 333

Johann Jakob Christian Donner (Translator)

O Leid, zöge die Braut, eben erblüht,
Vor der Feier der frischpflückenden Brautnacht
Weg vom Haus den verhaßten Weg!
Was sag' ich es noch? Glücklicher ist,
315
Welchen der Tod entraffte!
Vieles ja muß, wenn der Feind die Stadt nahm,
Grauses muß sie dulden:
Ringsum schaltet Gewalt,
Und Mord wüthet, und Brand lodert auf.
320
Geschwärzt vom Nauche qualmt die ganze Stadt;
Völkervertilgend in Wuth, schnaubt er herein,
Verunreint fromme Stätten, Ares.
Dritte Strophe.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Johann Jakob Christian Donner (Translator). . .

Current edition Experimental

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) (German) (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 369-416 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 369-416 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 333 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 333 focus
κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιτρόποις
315
ὠμοδρόπων νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι
δωμάτων στυγερὰν ὁδόν.
τί τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω
βέλτερα τῶνδε πράσσειν;
πολλὰ γάρ, εὖτε πτόλις δαμασθῇ,
320
ἒ ἔ,
δυςτυχῆ τε πράσσει·
ἄλλος δ᾽ ἄλλον ἄγει, φονεύ-
ει, τὰ δὲ πυρφορεῖ·
καπνῷ δὲ χραίνεται πόλισμ᾽ ἅπαν·
325
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 333 focus
Κλαυτὸν δ' ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων
Ant. 2.
νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι
δωμάτων στυγερὰν ὁδόν·
335
τί ; τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω
βέλτερα τῶνδε πράσσειν.
Πολλὰ γάρ, εὖτε πτόλις δαμασθῇ,
ἐή, δυστυχῆ τε πράσσει·
ἄλλος δ' ἄλλον ἄγει, φονεύ-
340
ει, τὰ δὲ πυρφορεῖ· καπνῷ καπνῷ δὲ
χραίνεται πόλισμ' ἅπαν·
μαινόμενος δ' ἐπιπνεῖ λαοδάμας
μιαίνων εὐσέβειαν Ἄρης.
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 333 focus
κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιδρόποις ὠμοδρόπων,
320
νομίμων προπάροιθεν, διαμείψαι
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 333 focus
κλαυτὸν δ᾽ †ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων
νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι
δώματα στυγερὰν ὁδόν.
335
τί; τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω
βέλτερα τῶνδε πράσσειν·
πολλὰ γάρ, εὔτε πτόλις δαμασθῆι,
ἔ ἔ, δυστυχή τε πράσσει.
ἄλλος δ᾽ ἄλλον ἄγει, φονεύ-
340
Translations (7)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 369-415 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 333 focus
And a mournful thing it is for [maidens] just marriageable , before the celebration of rites for culling the fresh flower of their virginity, to have to traverse a hateful journey from their homes. What? I pronounce that the dead fares better than these; for full many are the calamities, alas! alas! which a city undergoes when it has been reduced. One drags another , slaughters, and to parts he sets fire—the whole city is defiled with smoke, and raving Mars that tramples down the nations, violating piety, inspires them.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 333 focus
de chastes vierges, avant les rites
qui cueilleront leur tendre fleur, prissent la route nouvelle d'une demeure abhorrée. Ah ! les morts, je l'assure, ont un meilleur destin ! Quand une cité succombe, hélas ! innombrables
sont ses maux. Tel vainqueur fait des prisonniers, tel autre tue ; ailleurs, on incendie. La fumée souille la ville entière. Arès souffle en furieux 1 , domptant
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 333 focus
Before my sad presaging soul
What scenes of imag'd horror roll!
I see the tender virgin's woe,
E'er yet her ripen'd beauties glow;
The hateful way I see her tread,
350
Forcibly torn from her sweet home:
Happier, far happier are the dead;
They rest within the silent tomb.
But, the walls humbled to the ground,
What dreadful mis'ries rage around!
355
Furious one leads the vengeful bands;
One stains with blood his reeking hands;
Wide roll, outrageous to destroy,
The dusky smoke, and torrent fires;
Whilſt slaught'ring Mars with hideous joy
360
The heav'ncontemning rage inspires.
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 333 focus
E trascinate le donne vedove,
ahimè, le vecchie presso alle giovani,
come cavalle, per la cesarie,
360
fatte a brandelli le vesti. Ed ulula
la città vuota, mentre esse vanno
fra le commiste grida, a rovina.
lo tutta tremo già per il grave futuro danno.
2 Antistrofe II
Ahi, quale pianto, pria delle nozze, le intatte vergini
365
vederle muovere, per la cesarie
tratte, a le case che ancora tenere
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 333 focus
Lacrymabile eſt puellis, crudeliter
Ante iura connubialia migrare
Ex domibus suis inuisa uia,
Quid prædico eum qui interijt,
Meliora his habere?
310
Multa ſunt, quando urbs expugnata fuerit,
Heuheu infœliciter agere:alius alium
Ducit, interficit, hæc ignem ferunt,
Fumo uerò inquinatur omnis urbs.
Furens uerò inſpirat hominum domitor
315
Cruentans pietatem Mars
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 333 focus
For a woe and a weeping it is, if the maiden inviolate flower
Is plucked by the foe in his might, not culled in the bridal bower!
Alas for the hate and the horror—how say it?—less hateful by far
Is the doom to be slain by the sword, hewn down in the carnage of war!
290
For wide, ah! wide is the woe when the foeman has mounted the wall;
There is havoc and terror and flame, and the dark smoke broods over all,
And wild is the war-god's breath, as in frenzy of conquest he springs,
And pollutes with the blast of his lips the glory of holiest things!

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-441

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις:
βοᾷ δ' ἐκκενουμένα πόλις
M. Turn. et sic reliqui, ut videtur, plerique libri.
ἐκκενουμένῃ
Vit. Lips. Ald. Rob.
ἐκκενωμένα
Ox.
ἐκκεινουμένα
, ad ει supra scripto, G. Deest huic versui syllaba ad mensuram antistrophici, in quo δὲ cum Brunckio delere durum est. Paene nulla mutatione facta scripsi
βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις
.
312

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-442

λαΐδος ὀλλυμένας: Ad
α
in
λαΐδος
a recentiore manu
η
supra adscriptum in M. et Cantabr. 2. In margine M. ab alia recentiore manu
λείας
adscriptum est.
λῄδος
Ox. Ven. A. Ald. Turn.
ὀλυμμένας
Par. G.
ὀλλυμένης
Mosc. 1.
κτεινομένης
Mosc. 2.
313

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-443

βαρείας τις τύχας προταρβῶν:
βαρείας τοι
M. Vit. Lips.
βαρείας τε
G.
βαρείας
omissa particula Ox. Par. C. E. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Rob. Turn. Deinde libri
προταρβώ
, nisi quod
προταρβῷ
habent Ald. Rob. Mirum quantum hic versus friget, sive chori haec, sive civitatis verba esse putes. Equidem non dubium esse puto quin poeta scripserit
βαρείας τις τύχας προταρβών
, ut illud τις explicatio sit eorum quae praecedunt, hoc modo, clamitat, dum diripitur, civitas, pereuntis flebilis turbae gravem metuentes sortem cives. Similiter, ut hic, male insereretur chori ipsius aliqua sententia in fine tertiae strophae et tertiae antistrophae.
314

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-444

κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι δωμάτων στυγερὰν ὁδόν:
κλαυστὸν δ’
Rob.
κλαυτόν τ'
Ox. Deinde libri
ἀρτιτρόποις
, sed in M. ad
τ
a secunda manu
δ
supra adscriptum est. Vtramque lectionem scholia memorant. In proximo versu
ὠμοτρόπων
habent Vit. Rob. γρ.
ὠμοτρόπων
Par. B. Ceteri
ὠμοδρόπων
. Prorsus corrupte, nisi typographi quoque errores accesserunt, Par. E.
αὐτοτρόποις ἀυμοδρόπων
. Haeserunt in hoc loco et veteres interpretes et recentiores. Verissimum est
ἀρτιδρόποις
, quo significantur puellae quibus modo ab hostibus erepta est virginitas. Simili verbo utitur Aeschylus in Suppl. v. 339.
κλάδοισι νεοδρόποις
. Nihil tritius quam florem de virginitate dici, ideoque etiam decerpere. Pindarus Pyth. IX. 109.

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-445

χρυσοστεφάνου δέ οἱ ἥβας καρπὸν ἀνθήσαντ' ἀποδρέψαι ἔθελον: [Quoted from Pindar.]

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-446

προπάροιθεν:
προπάροιθε
Cantabr. 1. 2. Ven. B.
316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-447

τί τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω:
τὶ τὸν
Ald. Rob.
φθήμενον
Lips.
γάρ τοι
pro
γὰρ
G. Ad
προ
in
προλέγω
in M. recentior manus
περισσόν
supra adscripsit. In M. Vit. post
τί
interpunctum est, ut in editionibus inde a Turn. fieri solet. Sed insolens est nudum τί; Ex codicis G. scriptura hoc effici potest,
τί γάρ ; φθίμενόν τοι προλέγω βέλτερα τῶνδε πράσσειν;
Et potest hoc verum videri. Eadem sententia est Blomfieldii. Suspiceris autem ita etiam scholiastam legisse, cuius haec est adnotatio, τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν; ὁ προτεθνηκώς εὐτυχῶς πράσσει πλέον τοῦ ζῶντος. Potest tamen reliquorum omnium librorum scriptura defendi, si haec omnia coniunguntur atque ita intelliguntur, quid enim opus est dicere, mortuum meliore conditione frui?
318

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-448

εὖτε πτόλις: Hunc versum et duos sequentes omittit Par. L.
εἶτε πτόλις
Arund. Rob. et sic Porsonus. Ceteri
εὖτε πόλις
. Brunckius posuerat
εὖτ᾽ ἂν πόλις
.
320

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-449

ἒ ἔ:
έ έ
Μ. et sic bis à G. Vit. Lips. Ven. Β. Αld. Rob. Turn. quater Par. E.
αι αι
Taur. Omittit interiectiones Par. K.
321

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-450

δυςτυχῆ τε πράσσει:
δυστυχεῖ τε
Ven. Β.
δυςτυχῆ γε
Brunckius, parum memor Graecos πολλὰ καὶ κακά dicere.
πράσσει
M. G. Vit. Lips. et
πάσχει
superscripto Par. G.
πράσσεις
Par. E.
πράσσειν
Οx. Ald. Rob. Turn.
322

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

274-355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-197

1
2
erstes Stasimon: Die Jungfrauen bringen es nicht über sich, der Mahnung des Eteo- kles zu gehorchen. In ihrer Angst führen sie sich den allgemeinen Sturmangriff auf die Stadt vor Augen und rufen die Götter um Hilfe an. Welches schönere Land könnt ihr für unser Land ein- tauschen? Bringt deshalb Verderben über die Feinde, verleiht Sieg den Bürgern. Beklagenswert wäre es, wenn eine so uralte Stadt von Hellenen geknechtet würde und die Greuel der Plünderung erdulden müßte". Diese Greuel werden mit den lebhaftesten Farben geschildert nach Hom. I 592 κατέλεξεν ἅπαντα κήδε' ὅσ' ἀνθρώποισι πέλει τῶν ἄστυ ἁλώῃ· ἄνδρας μὲν κτείνουσι, πόλιν δέ τε πῦρ ἀμαθύνει, τέκνα δέ τ' ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας, Χ 61 κακὰ πόλλ' ἐπιδόντα, υἷάς τ' ὀλλυμένους ἑλκηθείσας τε θύγατρας καὶ θαλάμους κεραϊζο- μένους καὶ νήπια τέκνα βαλλόμενα προτὶ γαίῃ. - Den Gesang trägt wohl der Gesamtchor vor.

313-314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-217

3
4
τάς wird näher bestimmt durch νέας τε καὶ παλαιάς. — ἓ ἔ: Schol. διέκοψεν τὸν λόγον τῷ θρήνῳ. νέας ist einsilbig zu lesen wie häufig νεάνις, νεανίας, νεανικός zwei- bez. dreisilbig (Eum. 957, Eur. Phoen. 147, Aristoph. Wesp. 1067,

315-316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-218

5
6
ἱππηδόν nicht ὑπὸ ἱππέων σύρεσθαι τῶν πλοκάμων (Schol.), sondern δίκην ἵππων (ein anderer Schol.):,, an den Haaren wie Pferde manchmal an den Mähnen fortge- zerrt werden". Vgl. Hik. 437 άyo- μέναν ἱππηδὸν ἀμπύκων πολυμίτων τ' ἐπιλαβὰς ἐμῶν, Verg. Αen. II 403 trahebatur passis Priameia virgo crinibus a templo Cassandra ady- tisque Minervae. φαρέων steht als Iambus.

317-318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-219

7
8
Die Stadt, welche ent- völkert wird, ertönt von dem wirren Geschrei der gefangenen Frauen, welche geschändet werden". ληΐς bedeutet das gleiche wie ληϊάδες γυναῖκες Hom. Υ 193 ληϊάδας δὲ γυναῖκας, ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας, ἦγον. ὀλλυμένας: Schol. πορθου- μένας, vgl. Eur. Phoen. 564 ὄψει δὲ πολλὰς αἰχμαλωτίδας κόρας βία πρὸς ἀνδρῶν πολεμίων πορθου- μένας.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-220

9
10
προταρβῶ wie προφοβοῦμαι ( πολέμους) Hik. 1005, θάνατον προ- ταρβοῦσα Eur. frg. 360, 25, „ich sehe mit Entsetzen vorher".

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-221

11
12
,,Beweinenswert ist es für sie gleichgepflückt vor der Zeit un- reif gepflückter Herblinge Naß ein- zutauschen, d. h. als unreif gepflückte Herblinge gekeltert zu werden“. Diese Allegorie, durch welche das vorausgehende ὀλλυμένας ausge- führt wird, ist durch den Gebrauch von οπώρα nahegelegt: Hik. 1009 τέρειν' οπώρα δ' εὐφύλακτος οὐδα μῶς, Chaerem. fr. 12 S. 785 Ν. πολ- λὴν ὀπώραν Κύπριδος εἰσορᾶν πα- ρῆν ἄκραισι περκάζουσαν οἰνάνθαις χρόνου. Auf unsere Stelle bezieht sich augenscheinlich die Notiz von Eustath. opusc. S. 355, 28 ed. Taf. ἐν μετοπώρῳ γὰρ οὐ μόνον καινόν, ἐάν, ὡς ἡ παροιμία, ἄνθος ἀναφυῇ, ἀλλὰ καὶ ἐάν κατ' Αἰσχύλον ἀρτί- δροπος οπώρα νεάζουσα τρυγηθῇ. Daraus ist der Text ὀμφάκων τρυ γερὰν δρόσον gewonnen statt des handschriftlichen δωμάτων στυγε ρὰν ὁδόν. Mit ἀρτίδροπος vgl. Hik. 358 κλάδοισι νεοδρόποις, mit δρό- σου Pind. Οl. VII 2 ἀμπέλου δρόσω.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-222

13
14
τί: Schol. τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν, vielmehr was sage ich be- weinenswert; mehr als das; denn wer tot ist, ist besser daran als diese, die geschändet werden". Blomfeld vermutet τί γάρ; φθί- μενόν του προλέγω. In προλέγω hebt πρό den in βέλτερα τῶνδε πράσσειν legenden Begriff des Vor- zugs pleonastisch hervor. Vgl. Pind. Nem. II 18 ἐξοχώτατοι προλέγονται. Die Form βέλτερος, βέλτατος ist bei Äschylos die gewöhnliche, nicht βελτίων, βέλτιστος. - βέλτερα πράσ σειν wie Ag. 1444 ἄτιμα δ᾽ οὐκ ἐπραξάτην, Eur. El. 1359 εὐδαίμονα πράσσει.