Persians. Aeschylus. ed. N. Wecklein. Berolini. 1885.
Πέρσαι (OCR draft) (Greek) (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
4-5.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-3
ἑδράνων φύλακες, κατὰ πρεσβείαν: Verba
ἑδράνων φύλακες κατὰ πρεσβείαν in Vit. omissa, sed a pr. manu in fine paginae post verba
ὅ τε τοξοδάμας ἐσθλὸς v. 31. scripta sunt, signo addito, quo error corrigatur, et adiecta hac adnotatione,
λήθη γέγονε καὶ οὐκ ἐτέθη ὁ τοιοῦτος στίχος εἰς τὴν τάξιν τούτου.
6.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-4
Δαρειογενὴς:
δαρειογενὴς δαρείου υἱὸς M. Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.
δαρειογενὴς υἱὸς δαρείου G,
δαρειογενὴς υἱὸς Par. F.
8.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-5
βασιλείῳ:
νώστω τῷ βασιλείου, superscripto ultimis litteris
ω, Lips.
9.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-6
πολυχρύσου στρατιᾶς:
πολυχρύσους στρατιάς M, Par. L.
10.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-7
ὀρσολογεῖται:
ὀρσολοπεῖται M. et inde Victorius.
ὀρσοπολεῖται G. Vit. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob. Turn. In G. ad
ε superscriptum
ι. Hesychius
ὀρσολοπεῖται, διαπολεμεῖται, ταράσσεται. Αἰσχύλος. Cognatum videtur
ὀρσόλοπος cum vocabulis
ὀλόπτειν ex
λέπω facto et
ὁλοφώιος et excitatorem vellicationis ac proinde turbae et tumultus significare.
11.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-8
ἔσωθεν δὲ βαΰζει:
ἔσωθεν Lips. Omittit Vit.
δὲ βαΰζει hic non habent libri.
12.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-9
Ἀσιατογενής:
ἀσιατιγενής Turn.
Ἀσιητιγενής Blomfieldius. Repugnare hanc formam analogiae monuit Lobeckius ad Phryn. p. 646.
13.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-10
οἴχωκε νέων:
οἴχωκεν ἐον δ' M.
οἴχωκε νέον δ' G. Rob.
οἴχωκεν νέον δ' Lips.
ᾤχωκε νέον, sine particula, Vit.
ᾤχωκε νέον δ' Ald. Turn. V. de hoc verbo Lobeckium ad Soph. Ai. v. 896. Scholiastes
γράψεται καὶ ἑόν, ἤτοι τὸν ἴδιον ἄνδρα. Post
νέον δ', vel, ut Vit. habet,
νέον, omnes libri addunt
ἄνδρα βαΐζει. In explicandis his verbis iam antiqui interpretes in diversa abierunt. Alii enim
θυμός, alii
Ἀσία ad
βαΐζει intelligendum putarunt. Audaciorem manum, sed parum feliciter, admovit Valckenarius, cuius ipsa verba cognoscere operae pretium est. Sic igitur ille ad Eur. Phoen. v. 1489. In Aeschyli Persis sic vulgatur v. 12. et 13.
πᾶσα γὰρ ἰσχὺς Ασιατογενής οἴχωκε· νέον δ᾽ ἄνδρα βαΰζει. In his dum clauditur sententia, versus requiritur paroemiacus, quo sponte ducil in ultimis modulus
δρα βαΰζει. Sed quis obsecro vel quae regio Bable;
Ἀσία respondet scholiastes, huiusque vestigiis insistens Stanleius. Quid illa latratu requirit?
νέον ἄνδρα sic iuventutem appellassel Aeschylus. Quantivis pretii lectionem servavit scholiastes:
γράψεται, inquit,
καὶ ἑόν, ἤτοι τὸν ἴδιον ἄνδρα. Hoc ita placet, ut alterum tamen
νέον non reiecerim: hanc vocem, in antiquis exemplaribus hoc in loco leclam, suspicor oculos fefellisse describentis, ut duas intermedias praetermiserit, quarum altera desierit in easdem lilleras: has utinam nobis vir clarissimus Antonius Askewius ex codd. vetustis revocaret. Interim lubet hariolari. Suspicor basin anapaesticam hic praecessisse versum paroemiacum, atque ita scripsisse tragicum:
πᾶσα γὰρ ἰσχὺς Ασιατογενὴς ᾤχωκε νέον, [Περσὶς δ᾽ ἑὸν] ἄνδρα βαΰζει. Quae vulgatis esse meliora non diffitebitur in tragicis exercitatissimus Anglus: reliqui, si qui Persida sic mirabuntur ab Asia distinctam, legant ex eodem dramate v. 249. 250.
ὦ γῆς ἁπάσης Ασιάδος πολίσματα, ὦ Περσίς αλα καὶ πολὺς λιμήν, et seqq. conf. v. 59. et seqq. 512. 548. 925. Illud '
οἴχωκε (nam si quis Aeschyleam veterem praeoptaret scripturam,
ΟΙΚΟΚΕ foret reponendum)
νέον, id est
νεωστί, peropportunum est et Aeschyleum; in huius Prom. v. 954.
Νέον νέοι κρατεῖτε· Schol. recte,
Νέον, inquit,
νεωστί· οὐ γὰρ ἀρχαία ὑμῶν ἡ βασιλεία. Bacchum, cuius adspernabatur sacra,
τὸν νεωστὶ δαίμονα vocat Pentheus in Eurip. Bacch. v. 219. et in his Phoen. 1637. novellum Regem exosa Antigone
τὸν νεωστὶ κοίρανον. frequens
ἥκω νεωστί, Aeschylus Agam. v. 1634.
ἥκοντας ἐκ μάχης νέον. est illud Homericum, Sophocli nusquam, in Euripideis semel adhibitum. Doleas hic, ut alibi non semel, obrutum doctrinae copia iudicium viri praestantissimi. Nam ne quid dicam de paroemiaco, qui hic ne placere quidem potest, quum vis sententiae in sequentibus verbis insit, quis credat poetam
ᾤχωκε νέον scripsisse, quum, si nuper abiisset exercitus, ridiculum foret sollicitos esse qui domi manserant. Immo iam diu abesse exercitum necesse erat, si illi metuerent, idque ipse poeta, ut par erat, indicavit non modo his verbis,
κοὔτε τις ἄγγελος, οὔτε τις ἱππεὺς ἄστυ τὸ Περσῶν ἀφικνεῖται, sed apertius etiam infra v. 64.
τοκέες δ᾽ ἄλοχοί θ' ἡμερολεγδὸν τείνοντα χρόνον τρομέονται. Verum in vulgata scriptura explicanda et illud perdurum atque adeo ineptum est,
θυμός ad
βαΰζει intelligere, nec probari potest illorum sententia, qui
Ἀσία ex
Ἀσιατογενής repetunt. Quod nego fieri posse servato
νέον ἄνδρα. Nam quum in adiectivo latet genitivus nominis, quod ad sequentia intelligendum est, ita oportet conformatam esse orationem, ut quid intelligendum sit vel ex pronomine aliquo vel alio modo appareat. Sic in illo Euripidis Hec. 22.
πατρῴα θ' ἑστία κατεσκάφη, αὐτὸς δὲ βωμῷ πρὸς θεοδμήτῳ πιτνεῖ, ubi alia exempla attulit Porsonus, e pronomine cognoscimus sermonem esse de Priamo: omisso pronomine uterque versus non posset non de domo Priami intelligi. Quae in scholiis commemoratur scriptura,
ἑὸν δ' ἄνδρα βαΰζει, correctio esse videtur alicuius grammatici, qui quod vulgatae scripturae sensum hunc esse animadverteret, exercitus novum militem requirit, ineptum id esse videns, verba illa in hanc sententiam accipienda putavit, omnis Asiae potentia periit, suamque requirit iuventutem. At ita poeta verbis usus esset ineptissimis.
βαΰζει scholiastae per
ἀνακαλεῖται reddunt. Sed nec demonstrata est ea significatio, et, si haec esset sententia, non solum repeteretur quod modo dictum est, verum etiam interpellaretur explicatio caussae cur mala praesagiat animus. Videtur error ex eo ortus esse, quod omissum antea et deinde in margine adscriptum erat
δὲ βαΰζει: tum librarius aliquis, quo loco reponenda essent, nesciens, post
ΝΕΟΝ, quod non vidit esse
νέων, ea addidit adiecitque explicandi caussa
ἄνδρα. Aeschylum credibile est scripsisse
ἀμφὶ δὲ νόστῳ τῷ βασιλείῳ κακόμαντις ἄγαν ὀρσολοπεῖται θυμός, ἔσωθεν δὲ βαΰζει. Similiter dixit in Agam. v. 429.
τὰ δὲ σῖγά τις βαΰζει. Sic igitur hos versus conformavi.
14.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-11
κοὔτε:
κ᾽ οὐτέ τις et
οὐτέ τις M.
15.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-12
τὸ:
τὸ, non
τe, etiam M. habere videtur.
16.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-13
Ἐκβατάνων: M. Lips. Libri omnes
ἐκβατάνων, nisi quod Lips.
ἐκβάταν.. habet. Brunckius
Ἀγβατάνων dedit, ut antiquiorem formam, auctore Wesselingio ad Herod. I. 98. Sed Stephanus Byzantius in
Ἀγβάτανα, ubi pluribus disserit de diversa huius nominis scriptura,
παρὰ δὲ τοῖς ἀρχαίοις, inquit,
διὰ τοῦ κ τὸ Περσικόν, ὡς δειχθήσεται.
17.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-14
καὶ:
εἰς pro
καὶ Rob.
Κίσσινον:
κίσσινον a pr. manu Vit. a sec. ante
o insertum
ν. Blomfieldius ex coniectura
Κίσσιον. Non recte, etsi laudandus est quod haesitavit in perrara terminatione adiectivi a nomine gentili derivati. Ex analogia enim dici debebat
Κισσιακόν. Sed ita etiam in Prom. v. 812.
Βυβλίνων ὀρῶν ἄπο. Ceterum quod
Κίσσινον ἕρκος appellat Aeschylus, re vera non diversum erat a Susis, licet illi ita visum sit. V. Herod. V. 49. et 52. Strabo XIV. p. 728. A.
λέγονται δὲ καὶ Κίσσιοι οἱ Σούσιοι. Stanleius, qui Cissiam urbem a Ptolemaeo commemorari ait, fallitur. Regionem ille, non urbem dicit, distinguens tamen ut partem a Susiana.
18.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-15
ἔβαν:
ἔβαν, superscripto posteriori vocali
η, Lips.
19.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-16
οἳ δ': Verba
οἳ δ' ἐπὶ ναῶν, usque ad
Μεγαβάτης v. 23. affert Triclinius ad Soph. El. 157.
οἱ δ' G. Vit. Ald. Rob.
οἳ δ' M. Lips. Turn.
ναῶν:
νηῶν M. Vit.
ναῶν, superscripto
η, Lips.
νηῶν τε Mosc.
20.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-17
πεζοί τε βάδην: Post
πεζοί τε βάδην aliquid excidisse cogitari potest. Certe egregie huc quadraret, quod apud Hesychium sine auctore legitur,
ὁλκή· ἡ φαρέτρα, addita explicatione
πολλοὶ τοξόται. Vtique
βάδην ad sequentia referendum, neque, ut Blomfieldius fecit,
πεζοὶ βάδην iungenda.
21.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-18
στῖφος:
στύφος M.
στῖφος G. Vit. Lips. edd. ante Brunckium.
22.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-19
οἷος:
οἷος a sec. manu, nam antea videtur fuisse
οἳ, Vit.
Ἀμίστρης:
ἀμνίστρης Vit. Ven. A.
ἀμνήστρης Ald.
ἀμήτρης Rob.
ἀμίστρης M. G. Lips. Turn. Apud Herodotum
Ἄμηστρις nomen est uxoris Xerxis. In hac Aeschyli fabula infra v. 315. nomen viri est et fortasse eiusdem de quo hic agitur. Vt ibi plerique libri
ἄμηστρις habent, ita hoc loco idem legitur in editionibus veteribus scholiastae Sophoclis.
ἠδ':
ἠδ' M.
ἠδ' Lips.
Ἀρταφρένης:
ἀρταφρένης, cum unius litterae litura post
ε, M.
ἀρταφρένης, superscripto ad secundam syllabam
ι, Mosc.
ἀρταφέρνης G. Lips. aliique.
23.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-20
Μεγαβάτης:
μεγαβάτης M. Vit. Ven. A. B.
μεταβάτης Mosc. Ald.
μεγαβάζης G. Lips. Rob. Turn. et sic apud Triclinium. Ab Herodoto VII. 97. commemoratur
Μεγάβαζος ὁ Μεγαβάτεω.
ἠδ':
ἠδ' M. Lips.
Ἀστάσπης:
ἀστάσπης M. G. Lips. Par. B. Turn.
ἀστάπης Ven. A. Mosc. aliique et Ald. Rob. et a sec. manu Vit.
ἀσπάτης a pr. manu Vit.
ἀστάπης Par. G. γρ.
καὶ ἀστάσπις Par. B.
Ἀσπάσπης varia lectio apud Turnebum. Non inepte quaerit Stanleius idemne sit hic qui ad Herodoto VII. 64.
Ὑστάσπης vocetur.
25.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-21
βασιλῆς:
βασιλῆς M. G. Turn.
βασιλεῖς Vit. Lips. aliique et Ald. Rob.
βασιλέως:
βασιλέως, superscripto
ι, Lips.
26.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-22
σοῦνται:
σοῦντον Lips.
27.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-23
τοξοδάμαντές:
τοξοδάμαντον Mosc.
τ':
τ' omittunt G. Vit.
ἠδ':
ἠδ' pro
ἠδ' Mosc.
ἠδ' M.
ἠδ', priore littera a sec. manu in litura, Vit.
ἠδ' Lips.
29.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-24
εὐτλήμονι:
ἐν τλήμονι M. Vit. Lips. Ven. A. B. Ald. Turn.
εὐτλήμονι Par. A. B. et e corr. pr. manus G. quum antea fuisset
ἀτλήμονι, quod est in Rob.
30.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-25
Ἀρτεμβάρης:
ἀρτημβάρης G.
ἀρτεμβάρης, superscripto
o ad
e, Lips.
ἀρτεμβάρης M. Vit. et reliqui. Sic hoc nomen scribitur v. 297. 945. et apud Herodotum I. 114. 115. 116. IX. 122.
ἱππιοχάρμης:
ἱπποχάρμης Lips.
31.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-26
Μασίστρης: Infra v. 944. libri meliores et plerique
Μασίστρας. Apud Herodotum
Μασίστης nomen est VII. 82. IX. 107. 113.
Μασίστιος VII. 79. IX. 20. 24.
32.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-27
Ἰμαῖος:
ἱμαῖος M.
ἱμαῖος G. Lips.
Ἰμαῖος Vit. edd.
Φαρανδάκης:
φαρανδάκης libri etiam v. 932. Apud Herodotum aliosque invenitur
Φαρανδάτης: v. Wesselingium ad Her. p. 726, 86.
33.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-28
ἵππων τ᾽ ἐλατὴρ Σωσθάνης:
ἵππων ἐλατὴρ Colb. 1. Ox. Par. C. Ald. Turn.
θ' σωσθάνης Ald.
καὶ σωσθάνης Turn.
σοσθένης M. Cantabr. 2. Mosc.
σουσθάνης Vit.
σοσθένης Ven. B.
σωσθένης G. Cantabr. 1. Par. L.
σωσθάνης Lips. Rob. Guil. Kieserus coniecit
τ' Ὀστάνης, afferens Diogenem Laertium prooem. 2. Plinium H. N. XXX. 1. Suidam in
Ὀστᾶναι et in
ἀστρονομία.
35.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-29
ἔπεμψεν:
ἔπεμψεν M. Rob.
ἔπεμψε G. Vit. Lips. Ald. Turn. Schol.
τινὲς διαιροῦσι τὸ σουσισκάνης καὶ πηγὰς καὶ ταγών.
36.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-30
Πηγασταγὼν:
πηγαστάγων M.
πηγασταγὼν G. Lips. Par. B. Ald. Turn.
πηγὰσταγών, priore accentu postea expuncto, Vit.
πηγὰς τ' ἀγὼν Rob. γρ.
πηγάς τ' ἄγων ἄρχων adnotatum in G. γρ.
πηγὰς τ᾽ ἀγὼν margo Lips. γρ.
πηγὰς ταγὼν Par. B.
πηγὰς ταγὼν Cantabr. 1. Etiam in scholiis, ut vidimus, adnotatum est a nonnullis divisim scribi
πηγὰς ταγών.
Αἰγυπτογενής:
αἰγυπτογενὴς M. Lips. Ven. A. Mosc. Ox. Par. L. Ald. Turn.
αἰγυπτιογενὴς G. Vit. Ven. B. Rob.
37.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-31
Μέμφιδος: Hunc versum et sequentis verba duo priora habet Photius p. 258, 4.
μεμφίδος G. Turn.
μέμφιδος Vit.
38.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-32
μέγας:
μέγας' Lips. Mosc.
Ἀρσάμης:
Ἀρσάκης apud Photium. Sed
Ἀρσάμης legitur etiam v. 303. et apud Herodotum VII. 69.
ὠγυγίους:
Ὠγυγίους M. G. Lips. Ven. B. Par. A. B. C.
ὠγυγίας Vit. Ald. Turn.
ὠγυγίου Rob.
40.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-33
ἑλειοβάται:
ἐλειοβάται Vit. Lips.
41.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-34
ἀνάριθμοι:
ἀνάριθμοι Ven. B. Colb. 1. Par. C. Turn.
ἀνάριθμοι Cantabr. 2.
πλῆθος τ' ἀνάριθμοι. γρ.
πλῆθος καὶ τ' ἀνάριθμον Par. B.
42.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-35
ἁβροδιαίτων:
ἁβραδιαίτων Lips.
ἕπεται:
ὅπεται Vit. Ald. Rob.
43.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-36
ἐπίπαν:
ἐπὶ πᾶν, ut ante lituram
πᾶν scriptum fuisse videatur, M. De mensura vocis
ἐπίπαν, de qua etiam Blomfieldius dixit, videndus est in primis Boeckhius in dissertatione quam Germanice scripsit de critica tractatione Pindari p. 82. seqq.
ἠπειρογενὲς:
ἠπειρογενεῖς ante sec. manus correctionem Vit. Blomfieldium, qui recte observavit noluisse Aeschylum Ionum mentionem facere, sed comprehendere eos nomine Lydorum, quorum intra fines sex urbes Ionicas sitas esse dixerit Herodotus I. 142. miror in constructione verborum haesisse. Nam ex illa ipsa observatione patet sensum esse Lydi, qui omnes continentis incolas comprehendunt, i. e. etiam eos qui non sunt Lydi, Ionas.
44.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-37
Μιτρογαθής:
μιτρογαθὴς M. G. Cantabr. 1. Par. C.
μιτραγαθὴς Vit.
μιτραγαθὴς Ven. A, Ald. Rob. Turn. et
ι primae syllabae, alteri
o superscriptis, Par. B.
μιτρογαθὴς Par. L.
μιτρογαθὴς Lips. Par. A. Hoc cum Brunckio praeferendum videtur. Persica nomina apud Herodotum sunt
Μιτραδάτης I. 121. οι
Μιτροβάτης III. 120. 126. 127.
45.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-38
Ἀρκτεύς:
ἀρκτεὺς M. Lips. Ven. A. aliique et ex corr. G. quum antea
ἀρκτὸς fuisset.
ἀρητεὺς Rob.
ἀρκεὺς Vit. Ald. Turn.
ἀρτεύς, supra scripto
κ, Par. C.
βασιλῆς:
βασιλῆς M.
βασιλεῖς Vit. Mosc. edd. vett.
βασιλῆες G.
βασιλεῖες Lips.
δίοποι:
δίοποι M. Turn.
δίοπτοι G. Vit. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob. Dicit de Aeschyleo vocabulo
δίοποι Eustathius p. 98, 46. 203, 11. Idem p. 1705, 53. alium Aeschyli locum spectare videtur. V. fragm. 244.
46.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-39
καὶ:
καὶ libri.
χαὶ Blomfieldius. Hoc recepi: nam in consociatione rerum diversarum rectius adest quam abest articulus.
47.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-40
ἐξορμῶσιν:
ἐξορμῶσιν M.
ἐξορμῶσι G. Vit. Lips. et edd. ante Brunckium.
48.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-41
τρίρρυμα:
τίρρυμα pro
τρίρρυμα M.
50.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-42
στεῦται: Hic versus deest in Ox. Posterius additus est in Ven. A. Post sequentem versum collocatus est in Ald. Rob.
στεῦνται, sed
ν littera puncto notata, M.
στεῖται Mosc. Explicat singularem scholion in M. Ceteri
στεῦνται.
51.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-43
δούλιον:
δούλειον libri.
δούλιον scribendum esse monuit ante Stanleium Scaliger.
Ἑλλάδι:
ἐλάδι Lips.
52.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-44
Θάρυβις:
θάρυβις. γρ.
θάρβις G.
θάρυμβος. γρ.
βάρβις Lips.
θάρύθις Ven. B.
τ' Ἀρύβις Turn.
53.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-45
δ':
δὲ plene Vit.
55.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-46
σύρδην:
πέμπει σύρδην. ἴσθι δέ. γρ.
σύδην ἀντὶ τοῦ ὁρμητικῶς, οὗ ἡ χρῆσις ἐν τοῖς ἑξῆς Par. B. Aliter quam hic
σύρδην dictum est in Rheso v. 56.
ὦ δαῖμον, ὅςτις μ' εὐτυχοῦντ᾽ ἐνόσφισας θοίνης λέοντα, πρὶν τὸν Ἀργείων στρατὸν σύρδην ἅπαντα τῷδ᾽ ἀναλῶσαι δορί. Ibi enim haec est sententia, priusquam ruens omnem Argivorum exercitum perderem. Magis proprie Aeschylus
σύρδην de longo tractu magnisque catervis dicit, quibus incedentes Babylonii vias impleverint. Nam
σύρεσθαι de fluviis et maribus frequens est apud Dionysium periegeten. Comparari potest cum nostro verbo schwemmen, ut apud eundem Dionysium legitur v. 1076.
κείμενον, οἷα κύλινδρον ἐπὶ χθονός, ὃν δ᾽ ἀπὸ πέτρης χειμερίου ποταμοῖο κάτω σύρουσι χαράδραι. Est ergo
σύρδην de magnis copiis dictum, quae longis tractibus quasi inundant vias, ut nos überschwemmen etiam in communi sermone de numeroso exercitu dicimus, qua metaphora Aeschylus v. 89. seqq. utitur,
μεγάλῳ ρεύματι φωτῶν dicens et
ἄμαχον κῦμα θαλάσσης.
ναῶν:
ναῶν, superscripto
η ad
α, Lips.
56.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-47
καὶ:
καὶ omittit G.
λήματι:
λήμματα Vit. Lips. aliique et Rob.
58.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-48
ἕπεται: Post
ἕπεται Ox. Ven. A. Ald. addunt
προτροπαῖς. Ea voce in scholiis sequente versu
ὑποπομπαῖς explicatur.
59.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-49
ὑπὸ πομπαῖς: Libri
ὑποπομπαῖς, nisi forte Veneti habent
ὑπὸ πομπαῖς. Illa scribendum esse Abreschius vidit.
60.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-50
αἴας:
γαίας Vit.
αἴης Par. A. B. et ut videtur Veneti.
αἴας (non
αἴης) M. G. Lips. edd. vett.
61.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-51
οἴχεται:
οἴχετ' Vit.
62.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-52
οὓς πέρι:
οὓς περὶ M.
64.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-53
δ':
δ' ex scholiastae adnotatione Blomfieldius. Libri
θ'.
ἡμερολεγδὸν:
ἡμερόλεκτον G. e correctione. Antea fuerat
ἡμερόλεγδον, ut in ceteris libris. Proparoxytonon est hoc adverbium apud Lucianum Lexiph. c. 9. apud Etymologum p. 429, 40. apud Photium, apud Suidam. Recte vero oxytonon apud Aristotelem Hist. An. VI. 21. Et sic volebat apud Lucianum Guyetus.
65.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-54
τρομέονται:
τρομαίονται G. et ante sec. manus correctionem Vit.
τρομέοντα Lips.
66.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-55
πεπέρακεν μὲν ὁ:
πεπέρασε μὲν ὁ codd. Ald. Rob.
πεπέρακεν ὁ Turn. Correxit Porsonus.
68-69.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-56
γείτονα χώραν:
γείτονα χώραν omittit Ven. B.
χώρας, superscripto
ν, M.
χθόνα pro
χώραν G. Lips. aliique et Rob.
71.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-57
Ἕλλας:
Ἕλλας M. Vit. Ven. A. B. Par. A. B.
Ἕλλης G. Lips. edd. ante Brunckium.
72.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-58
ὅδισμα:
ὅδησμα Lips. γρ.
ἔρεισμα margo Lips. γρ.
ἔρεισμα τὴν ναῦν adscriptum ad
ὅδισμα in M.
ἔρεισμα Rob.
ὅδισμα vocabulo explicationes
πορείαν. ἔρεισμα. ὁδόν supra adscriptae in G.
74.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-59
Ἀσίας:
ἀσίης ante correctionem G.
76.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-60
χθόνα:
χώραν pro
χθόνα G. Lips. aliique et Rob. Eustathius p. 212, 42.
τὸ δὲ ποιμὴν λαῶν, ταὐτὸν ἂν τῷ ἀνδρῶν ποιμάνωρ, συνθέτως Αἰσχύλος εἴρηκε, καὶ τὸ τοιοῦτον ποιμνιον ποιμανύριον.
θεῖον:
θεῖτ' pro
θεῖον Lips.
77.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-61
ἐλαύνει διχόθεν:
ἐλαύνοι δειχόθεν G.
78.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-62
θαλάσσης:
θαλάσσας Blomfieldius. Idem recte sustulit comma quod vulgo post hanc vocem ponebatur, coniungens
ἐχυροῖς ἐκ θαλάσσης στυφελοῖς ἐφέταις.
79.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-63
ἐχυροῖσι:
ἐχυροῖσι Cantabr. 1. Par. B. L. N. et
o ad primam syllabam superscripto M. γρ.
ὀχυροῦσι Par. B.
ὀχυροῖσι ceteri.
80.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-64
στυφελοῖς:
στυφέλοις libri.
στυφελοῖς Blomfieldius.
ἐφέταις:
ἀφέταις Colb. 1. Rob. Hesychius
ἐφέτας, τοὺς ἡγεμόνας τῶν Περσῶν, καταχρηστικῶς.
χρυσογόνου:
χρυσονόμου M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Turn.
χρυσογόνου. γρ.
καὶ χρυσονόμου Par. B.
χρυσογόνου Rob. Vtramque scripturam commemorant scholia. Qui
χρυσονόμου praeoptat, sic explicare debebit, ut idem sit quod
χρυσοῦς, neglecto significatu terminationis. Sed in compositis ex
νέμω hoc fieri non videtur exemplis posse demonstrari. Praestat
χρυσογόνου.
81.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-65
γενεᾶς:
γεναιᾶς G.
γεννεᾶς Lips.
ἰσόθεος φώς:
ἰσόθεον φώς M.
ἰσόθεον φῶς, ultima prioris vocabuli littera in
ς mutata, G. γρ.
ἰσόθεον φῶς Par. B.
82.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-66
κυάνεον: Scribendum videri potest
κυανόν. Sed videtur haec forma recentiorum scriptorum propria esse. Male Blomfieldius
κυανοῦν, quod vulgaris linguae est. Peius etiam Wellauerus
κυάνεον vocabuli non ultimas, sed primas duas syllabas contrahendas esse putavit.
λεύσσων:
λεύσων M. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob.
βλέπων Vit. sed antiquae sunt tantum litterae
λε, ceterae a recentiore manu scriptae.
83.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-67
φονίου:
φονίου M. G. Vit. Lips. Ven. B. aliique et Ald. Rob.
φονίου Turn.
δέργμα:
δέρμα M. Lips. aliique nonnulli.
84.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-68
πολυναύτης:
πολυναύτας Vit. Cantabr. 2.
85.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-69
Σύριόν θ':
συριόν M. ed. Vict.
δουριόν θ' Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.
δοσσυριόν θ' G. Ven. B. aliique et Rob. Turn. Alludi ad oraculum de pugna Salaminia Atheniensibus datum, quod est apud Herodotum VII. 140. in quo erat
Συριγγενὲς ἅρμα διώκων viderunt et Blomfieldius et Suevernius in diss. Berolini a. 1824. hoc titulo edita, Ueber einige historische und politische anspielungen in der alten tragoedie, p. 4.
86.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-70
δουρικλύτοις:
δουρικλύτοις M. Rob. Turn.
δουρικλυτοῖς G. Ald.
δορικλυτοῖς Lips.
δορυκλύτοις Vit.
87.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-71
τοξόδαμνον:
τοξόδαμνιν Vit.
Ἄρη:
Ἄρη M. in quo supra versum ab alia manu additum, Par. C. Rob.
ἄρην. γρ. ἄρη. κοινῶς. Par. B.
ἄρην G. Vit. Lips. Ald. Turn.
88.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-72
ὑποστὰς:
ὑποστάς. γρ. ἐπιστὰς ἤγουν ἐναντιαθεὶς μαχεσάμενος (sic apud Faehsium)
ὑποστάς Par. B. Sensus est nemo adeo probatus est, ut, si id in se recipiat, magna multitudine virorum ut valido munimento arcere possit invictum maris fluctum. Audacter
κῦμα θαλάσσης dicit copias navales, quas Graeci quamvis magno virorum numero non possint ab se propellere.
89.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-73
φωτῶν: Post
φωτῶν Vit. addit
τάξεσιν οὐδ᾽ ἄρα ἔρη ἴσχει, quorum ea quae post
τάξιν leguntur, expuncta sunt. Colb. 1. addit
νάρεσι, οὐδ᾽ ἄρα ἕρκεα ἴσχει. Quae ex notissimo Homeri versu sumpta esse vidit Vauvillersius. Eadem vero verba, sic scripta
τάξεσιν οὐτ᾽ ἄρα ἕρκει ἴσχει, ut scholion adscripta sunt in M.
90.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-74
ἐχυροῖς:
ἐχυροῖς M. G. aliique et Rob.
ἐχυροῖσιν Ven. B.
ὀχυροῖς Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald. Turn.
ἕρκεσιν:
ἕρκοισιν Ven. B.
εἴργειν:
εἴργεις Lips.
93.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-75
λαός:
λαός M. G. Vit. Lips. aliique et Ald.
λεὼς Rob. Turn.
94.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-76
δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν:
δολόμητιν δ᾽ ἀπάτην G. et
ἀπάτην etiam Vit.
ἀπάταν, ultimo
α superscripto
η, Lips.
95.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-77
θνατὸς:
θνητὸς Vit.
θνατὸς, superscripto
η, Lips.
96-97.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-78
πήδημἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων:
πηδήματος libri omnes. Tum, post hoc ipsum vocabulum,
εὐπετέος M. G. Vit. aliique et Ald. Rob. Turn.
εὐπατέος Lips.
εὐπετέως Mosc. Par. L.
Εὐπετοῦς Porsonus. In Vit. post hanc vocem
εὐπετέος, qua in eo libro versus finitur, a sec. manu additum est
τῆς, superne quidem hoc modo
εὐπετέος ἄτης sed initiali ductu
α litterae usque ad praegressum
ς descendente, ut non videatur dubitandum esse quin, qui adscripsit
ἄτης, id Aeschyli verbum esse putaverit, praesertim quum in versu qui infra hunc scriptus est simile quid factum sit in vocabulo
ἀρκύστατα, cuius primae quattuor litterae ab antiqua manu sunt, '
στατα autem ab eadem illa manu, quae
ἄτης scripsit, adiecta. Non deerit fortasse qui suspicetur scriptum alicubi fuisse
πήματος, eiusque vocabuli explicationem esse
ἄτης. Sed scholiastes in Vit. coniunxit
πηδήματος τῆς ἄτης ἀνάσσων καὶ κρατῶν. Porro
ἀνάσσων M. G. Vit. Lips. ceterique, ut videtur, codd. omnes et Ald. Rob.
ἀναίσσων Turn.
ἀναΐσσων Vict. unde Brunckius et qui eum secuti sunt
ἀνάσσων dederunt. Scholiastae
ἀνάσσων sequuntur, genitivo
πηδήματος moti. Sed haud dubie verum est
ἀνάσσων. Brunckius genitivum illum
ποδί constructum esse putavit. Nimirum, ut dubium illud
εὐπετέος mittamus,
ποὺς κραιπνὸς πηδήματος esset
ποὺς κραιπνῶς πηδῶν. Verum tamen ista loquendi ratio a gravi simplicitate Aeschyli alienior est quam ut videatur probari posse. Scripsit ille, nisi fallor,
τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδημ᾽ ἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων; Sic infra v. 300.
πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο. Et in Agam. v. 792.
ἵππου νεοσσός, ἀσπιδηφόρος λεώς, πήδημ᾽ ὀρούσας ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν. Apud Euripidem Iph. Taur. v. 315 (308.).
ἔμφρων δ᾽ ἀνάξας ὁ ξένος πεσήματος.
98.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-79
ποτισαίνουσα: Libri
σαίνουσα. Scholiastes
ἡ γὰρ ἐκ θεοῦ, φησίν, ἀμαύρωσις καὶ δόλωσις ἀφυκτός ἐστιν. ἅμα γὰρ δολοῖ καὶ προσαίνει (Γ. προςσαίνει) καὶ κακοποιεῖ. Scripsi
ποτισαίνουσα. Lenius hoc quam ingeniosae coniecturae quibus Seidlerus in libro de versibus dochm. p. 407. metra restituere conatus est. Non est autem haec epodus in stropham et antistropham mutanda.
παράγει:
παράγε Lips.
100.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-80
βροτὸν:
βροτῶν Ven. B. et
o ad
ω superscripto Lips.
εἰς ἄρκυας ἄτα:
εἰς ἀρκύστατα libri praeter Rob. in qua est Turnebo memorata scriptura
ἀρκύσακτα. Diu iam est quum scribendum vidi
εἰς ἄρκυας ἄτα. Nam scholiastas nomen
ἄτη in his versibus invenisse ex eo apparet, quod Homericos de
Ἄτῃ versus afferunt.
101.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-81
ὑπὲκ θνατὸν:
ὑπὲρ θνατὸν M. G. Vit. et ceteri plerique.
ὕπερ θνατὸν Ald.
ὑπερθνατὸν Lips.
ὕπερθεν, omisso
θνατόν, Rob.
ὕπερθεν τὸν adnotavit Stephanus.. Ex scholio codicis Vit. in quo est
διὸ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπον ὑπεκδραμόντα τὴν ἄτην φυγείν, optimam et elegantissimam lectionem nanciscimur,
ὑπὲκ θνατόν.
102.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-82
ἀλύξαντα:
ἀλύξατα Lips.
φυγεῖν:
φυγεῖν omittit Ven. B.
103.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-83
κάτα:
κατὰ libri.
ἐκράτησεν:
ἐκράτησεν M.
ἐκράτησε G. Vit. Lips. et edd, ante Brunckium.
104.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-84
τὸ:
καὶ pro
τὸ Vit.
106.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-85
ἱππιοχάρμας:
ἱπποχάρμας Ald.
ἱππιοχάρμους Cantabr. 1.
ἱππειοχάρμους Ven. B.
ἱππιοχάρμονας Vit. Mosc.
107.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-86
πόλεών τ᾿ ἀναστάσεις:
πόλεων δ᾽ ἀναστάσεις M. (non
ἀνστάσεις) Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.
τ' omittit Ven. B.
πόλεών τ' ἀναστάσεις G. aliique et Rob.
πόλεων τε ἀνστάσεις Turn.
108-109.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-87
θαλάσσης πολιαινομένης:
θαλάσσης πολιαινομένης M. G. Lips. Ald. Turn. In Lips. participii
ης a recentiore manu est.
θαλάσσης (superscripto
ας)
πολιαινομένας Vit.
θαλάσσας πολιαινομένας Par. A. B. Rob. et, ut videtur, Ven. A. B.
λάβρῳ:
λάβρῳ G. Ald. Rob.
110.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-88
ἐςορᾶν:
ἐσὁρᾶν M.
ἐς ὁρᾶν Vit. Ald.
ἐσορῶν Lips.
ἄλσος: γρ.
ἄλγος Par. B. Suppl. 834.
δι' ἁλίρρυτον ἄλσος.
111.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-89
πίσυνοι:
πίσυνοι Ald. Rob.
πισύνος G.
112.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-90
τε: omittit Vit.
λεπτοδόμοις πείσμασι λαοπόροις τε μηχαναῖς:
λεπτοδόμοις Scholiastae de solis navibus hic agi putant, Schützius
πείσμασι ad naves,
λαοπόροις μηχαναῖς ad pontes refert. In Schutzi explicatione hoc displicet, quod ista navium et pontium distinctio, tam ambigue significata, exilis videtur ideoque indigna Aeschylo. Mihi quidem omnia de pontibus videntur intelligenda esse. Nam si haec de navibus accipiantur, non satis verum est, ideoque ne satis aptum quidem, Persas dici navibus assuefactos esse. Navibus enim non tam ipsi Persae quam socii eorum utebantur, quod recte monuerunt scholiastae. Atqui de his, ut maritimis et pridem deditis navigationi, non recte diceretur nunc eos didicisse artem navigandi. Illud vero ut novum et insolens et quod sollicitudinem, ut statim dicit chorus, afferret commemorari poterat, quod per pontes parum firmos agitatum fluctibus mare transgredi essent ausi. Et sic supra, omninoque saepius in hac fabula pontes illos, ut rem periculi temeritatisque plenam, memorari videmus. Egregie verba quoque cum hac explicatione congruunt, quum non modo
λαόποροι μηχαναί planius ad pontium fabricationem quam ad navium vehicula ducant, sed etiam
λεπτόδομα πείσματα de navibus multo minus apte quam de pontibus dicantur, in quibus hoc ipsum maxime temerarium videri debuit, quod machinae istae rudentibus, nimium tenuibus pro tanti operis mole, retinerentur. Inde supra v. 69. poeta dixerat
λινοδέσμῳ σχεδίᾳ, eadem verborum vi. Prorsus enim reiicienda est eorum sententia, qui
πείσματα putant
λεπτόδομα vocari quod ex pluribus tenuibus filis facta sint. Immo nihil aliud, quam quod simplicius
λεπτά dici poterat, significatur. Describit hos rudentes Herodotus VII. 36.
113.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-91
μοι:
μοι M. G. aliique nonnulli.
114.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-92
ἀμύσσεται:
ἀμύσεται M. Idem mox
ὀά.
117.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-93
τοῦδε: Post
τοῦδε comma posuit Turnebus, et sic recentiores editores omnes praeter Schützium in minore editione
τοῦδε in
τοῦτο male mutantem. Iungebant autem
ὀὰ Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε. Peius etiam Brunckius hos genitivos ad
φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ rettulit. Usus tragicorum monere poterat nullam esse posse post
τοῦδε interpunctionem. Sic enim iungenda sunt verba,
μὴ πόλις πύθηται ἄστυ Σούσιδος κένανδρον Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε, ne civitas audiat urbem Susidis hoc Persarum exercitu orbatam. Ita
θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός et alia huiusmodi millena.
119.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-94
Κισσίων:
κισσίων M. Par. G. L. N.
κασσίων Ven. B.
κισσίνων Vit. Lips. Mosc. Rob.
κισσινῶν G.
κίσσινον Ald. ceteraeque editiones.
120.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-95
ἔσσεται:
ἔσεται M. Vit. Par. G. N. Nihil ineptius perversiusve fingi potuit quam C. Burnei
ᾄσεται, ne scilicet
ἔσσεται duplicato
σ diceret scriptor Atticus. Quin ut omnis loci virtus periret Blomfieldius recepta Burnei coniectura verba
ἀντίδουπον — ἀπύων ut parenthesin ab reliquis separavit. Neque in Wellaueri adnotatione quidquam sani est. Hoc dicit chorus, propterea mihi nigro obscuratum velo cor laceratur metu, hei, ne hoc Persico exercitu orbatam civitas audiat magnam urbem Susidis, et Cissiorum arces, hei clamitans turba feminarum, resonent, byssinaeque vestes rumpantur.
121.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-96
ὀά:
ὀά M.
122.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-97
τοῦτ᾽ ἔπος: omittunt Ald. Turn.
γυναικοπληθὴς:
γυναικοπληθὺς Lips. et ante correctionem Vit.
γυναικοπληθὴς ἔσται ex scholio Rob. Hi nominativi non sunt absoluti, sed inserviunt explicandis verbis
τὸ Κισσίων πόλισμα.
1-64.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-1
Parodos ohne Prologos. Der Chor durchschreitet die Orchestra unter dem Takte der Anapäste des Koryphaios: erster Teil der Paro- dos, 1-64. Anapästische Dime- ter; vgl. Westphal¹ II. S. 413f. Das Auftreten des Chors wird V. 140- 149 motiviert.
1-7.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-2
In altertümlicher Ein- fachheit giebt der Chorführer selbst Aufschluſs darüber was der Chor diesmal vorstelle.
τάδε,
νοη näherer Bestimmung absehend, s. Kr. 43, 4. A. 15f. Vgl. 681.851. Eum. 482. Auch s. oben S. 27.
πιστά, 171. 681. Xen. Anab. I 5, 15: (
Κῦρος)
σὺν
τοῖς
παροῦσι
τῶν
πιστῶν.
ἕδρανα, der Palast des Xerxes in Susa, wo das Schatzhaus des Königs war (Herod. V 49, Strab. XV p. 731). -
κατὰ
πρεσβείαν wegen ihrer Ehrwürdigkeit eit und darauf sich gründenden Zuverlässigkeit. –
ἐφο-
ρεύειν, Kr. 55, 3. A. 20.
8-15.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-3
Stimmung des Chors: Besorgnis um den König und das Heer.
βασιλείῳ für
βασιλέως. Die Dichter gebrauchen gern von Eigennamen gebildete Adjektiva statt des Genet. (Kr. II 57, 2 A. 1)
und
βασιλεύς hat die Bedeutung eines Eigennamens.
πολύανδρος auch 73.533.898. - -
ὀρσολοπεῖται,
ταράσ-
σεται,
θορυβεῖται, Schol. –
νυός, Braut, neuvermählte Gattin. Vgl. Schol. zu Eur. Hek. 321
νύμφη
ἡ
ἄρτι
εἰς
γάμον
ἐρχομένη,
ήτις
ποιη
τικῶς
νυὸς
λέγεται.
βαΰζει,
ὑλακτεί (Hesych.), ruft laut nach. Der Gedanke wie 133.
ἄγγελος ein Bote zu Fufs irgend welcher Art,
ἱππεύς ein reitender Staats- courier,
ἄγγαρος. Über diese
ἄγγα-
ροι vgl. Herod. VIII 98. –
ἄστυ, 178. 451. Kr. 46, 1 A. 1.
16-20.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-4
Ausführung von V. 12f. Zuerst allgemein: die von den Centren des Reichs Ausgegangenen und die verschiedenen Waffen- gattungen.
οἵτε bezieht sich zu- rück auf
πᾶσα
ἰσχὺς
Ἀσιατογενής.
᾿Αγβάτανα in den altpers. Keil- inschriften Hagmatâna, neupers. Hamadan, wahrscheinlich s. v. a. Ort der Zusammenkunft. Strabon (XIV p. 728) identifiziert
Κίσσιοι und
Σούσιοι;
Κισσία eine Land- schaft der Provinz Susiana, Um die letzte Silbe in
ἔβαν zu ver- längern, will Blomfield
τοὶ
μὲν schreiben. Vielleicht aber lässt sich die syllaba anceps durch den Schluſs einer selbständigen Dipodie recht- fertigen. V. 19. Wechsel der Darstellung.
στίφος
παρέχοντες einen dichten Haufen bildend.
21-58.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-5
Spezifikation der aus- gezogenen Generale und Völker, in epischer Weise. Die Namen nicht alle genau persisch, sondern nach ungefährem Klange gebildet. (
τὰ
μὲν
τῶν
ὀνομάτων
ἱστόρησεν,
τὰ
δὲ
τελείως
ἔπλασεν Schol.). Vgl. zu 302. Ihre Häufung erweckte in den Hörern immer von neuem das frohe Gefühl des Sieges.
Τ. 21-28.
Αρταφρένης
Άρτα 778. Ein Führer der Lyder und Myser
Αρτ. bei Herod. VII 74.
Μεγαβάτης: Namen dieser Art bei Herod. VII 82. 97. –
Αστάσπης: ein
Υστάσπης Herod. VII 64.
σοῦνται vgl. Suppl. 836. Sept. 31. Das epische
τ'
ἠδέ findet sich bei Äschylos noch zweimal um des Versmaſses willen (996. Sept. 862).
τὲ
ἠδὲ Cho. 232, sonst
ἠδέ. -
ψυχῆς
ἐν
τλήμονι
πείση (in ausdauerndem Halte der Seele) nach Hom. v 23
τῷ
δ᾽
ἄρα
τ᾽
ἐν
πείσῃ
κραδίη
μένε
τετληυῖα.
29-32.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-6
Αρτεμβάρης (vgl. 302) Herod. I 114-116 vgl. IX 122. -
Μασίστρης wie 971. Ein
M
ασίστης ib. VII 82. IX 107. Ein
Μασίστιος ib. VII 79. IX 20. 24. Ein
Φαραν-
δάτης ib. VII 79.
ΙΧ 76. –
Σοσθά-
νης, gebildet nach Analogie von
Ὀστάνης (und
Ὀτάνης). Über den Spondeus im dritte Fuſse des Parömiakos V. 32 u. 152 s. West- phal2 II S. 407f.
33-40.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-7
Hervorhebung der ägyptischen Mitstreiter im persi- schen Heere. Quorum in numero est Susiscanes etc.
Πηγασταγὼν, nähere Bestimmung des S.: „dessen Herrschgebiet an den Quellen des Nils ist". Andere betrachten
Πηγα-
στάγων als Eigennamen u. schreiben
Πηγαστάγων
τ᾿
Αἰγυπτογενεῖς.
Μέμφις s. Realenc. IV S. 1766-1776.
Αρσάμης vgl. Herod. I 209. VII 11. 69. 224.
ὠγύγιος 974f. Sept. 321. Eum. 1036; Bezeichnung des Uralten. Nach Windischmann Ogy- der Flutgeborene (augha sanskr. Flut).
Θήβαι vor Mem- phis die Hauptstadt; vgl. Kealenc. VI 2 S. 1785. –
Αριόμαρδος, Herod. VII 67. 78. Die
ἕλειοι (Bewohner des Nildelta)
μαχιμώτατοί
εἰσι
τῶν
Αἰγυπτίων, Thukyd. I 110.
41-48.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-8
Vom Süden wendet sich die Aufzählung nach Norden und dann nach Osten. „Und die- jenigen (leisten Heerfolge), welche das ganze Volk auf dem Fest- land (Kleinasien) einnehmen (aus- machen)", insbesondere die klein- asiatischen Ionier (Herod. I 142), die aus Schonung hier nur indirekt genannt sind und für die in
ἐξορ-
μῶσιν vielleicht eine leise Ent- schuldigung (der Unfreiwilligkeit) liegt.
δίοποι,
ἐπιμεληταί, War- deine. Quos Arcteus et Sardes multis curribus vectos (vgl. 54) excitant. Rhythmischer und wahr- scheinlich ursprünglich ist
ἅρμασι
πολλοῖς, da nur die anapästisc Dipodie _normal ist, nicht tische
τέλη,
τάγματα, Ge- schwader.
ἅρματα
τέθριππα
καὶ
ἑξάϊππα, Schol. V. 48 vgl. 27.
49-55.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-9
στεῦται, Hom.
Г 83:
στεῦται
γάρ
τι
ἔπος
εἰπεῖν, vgl. Hom.
ρ 525:
στεῦται
δ᾽
Ὀδυσῆος
ἀκοῦσαι.
ἱεροῦ, dem Dionysos. Vgl. Eur. Bacch. 64
᾿Ασίας
ἀπὸ
γαίας
ἱερὸν
Τμῶλον
ἀμείψασα
θο-
άζω –
Βάκχιον
εὐαζομένα. –
Τμώ-
λου
πελάτης kollektiv. Die nähere Bestimmung wird im folgenden ge- geben. –
λόγχης
ἄκμονες,
ἀκίνητοι
ὑπὸ
λόγχης,
ὡς
ἄκμων
ὑπὸ
σφυρῶν Schol., qui incudum instar hastae (hostilis) ictus inconcussi ferunt.
Μυσοί nördlich von den Lydern;
ἀκοντίοισι
ἐχρέοντο
ἐπικαύτοισι (Herod. VII 74). Zur Zeit des jüngeren Kyros waren sie vom Groſskönig nahezu unabhängig (Xen. An. III 2, 23 f.) –
πολύχρυσος 9. 45.
σύρδην de longo tractu magnisque catervis quibus incedentes Babylonii vias impleverint (G.H.). —
τοξουλκῷ
λήματι
πιστούς, vertrauend auf den Mut, mit dem sie den Bogen spannen. Vgl.
μονομάχον
ἐπὶ
φρέν᾽
ἦλθέτην Eur. Phoen. 200,
μουσοποιός
μέριμνα Hipp. 1428,
βοηδρόμου
σπουδῆς
Οr. 1571.
56-58.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-10
Die Leibwache, die zehntausend (Herod. VII 55) Per- ser; vgl. Herod. VII 54:
περσικὸν
ξίφος,
τὸ
ἀκινάκην
καλέουσι, ein kurzes gerades Schwert. Sub gravibus regis imperiis; Ag. 748. Choeph. 28.
59-64.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-11
Zusammenfassung. Stimmung der Zurückgebliebenen hinsichtlich d. Ausgezogenen. Über- leitung vom epischen Teile zum lyrischen.
στένεται, Sept. 872. Vgl.
τρομέονται 64;
εἰδόμην 179;
φάσθαι 701; zu Aristoph. nub. 281.
τείνοντα,
μηκυνόμενον Schol. Zweiter Teil, V. 65-113. Vier Strophenpaare, vorgetragen von dem Gesamtchore, bestehend aus ionici a minori, teilweise anakla- stischen (v. 86-92. 96-101. 107= 113) oder durch Synkope in Ana- päste verwandelten. Das Maſs malt das unruhige Auf- und Abwogen der Empfindungen, das Schwanken zwischen Furcht und Hoffnung. Vgl. Westphal¹ III S. 291 ff. 314f. Nebst II 2. S. 526.
65-72.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-12
„Das Heer ist über den Hellespont gegangen" (auf einer Schiffbrücke).
περσέπτολις ihre Absicht, 178, das homerische
πτο-
λίπορθος.
ἀντίπορον (Suppl. 544 f.) auf der anderen Seite des Sundes gelegen.
λινοδέσμῳ
σχε-
δίᾳ per rates lineis vinculis inter se iunctas. Die einzelnen Schiffe waren zusammengenagelt (
πολύ-
γομφον, vgl. Suppl. 846) und dann unter einander durch Stricke ver- bunden. Vgl. Herod. VII 36. Helle war Tochter des Thessaliers Athamas und der Nephele. vielgenietete (feste) Bahn (die Schiffbrücke, deren Zweck war als Bahn zu dienen) als Joch umwer- fend dem Nacken des Meeres. Vgl. 745 u. das Orakel des Bakis bei Herod. VIII 20
ὅταν
ζυγὸν
εἰς
ἄλα
βάλλῃ
βύβλινον. Die
ποι
73-80.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-13
„Und überschwemmt und bedroht ganz Europa.“
θού-
ριος 754. Um so ruhmvoller war es ihn zu besiegen.
ἐπὶ
πᾶσαν
χθόνα, nicht bloſs Hellas.
μανόριον von dem Heere wie
ποι-
μάνωρ 241 von dem Heerführer.
θεῖον: die Grösse der Herde über- schreitet das menschliche Maſs,
πεζονόμον
τ᾽
ἔκ
τε
θαλάσσας für
πεζονόμον
τε
καὶ
θαλάσσιον (
ναυ-
τικόν), Wechsel wie 19 f. - Unter zu- verlässigen tüchtigen Befehlshabern;
χρυσο-
ὀχυρός (
ἐχυρός) Ag. 44.
γονου auro satae, sofern der mythische Stammvater der Perser, Perseus (Herod. VII 150), von seiner Mutter Danaë in Gestalt eines gol- denen Regens empfangen wurde.
ἰσόθεος
φώς homerisch.
81-86.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-14
Die Furchtbarkeit des Xerxes.
κυάνεον, Hesiod. Scut. 7:
βλεφάρων
ἄπο
κυανεάων. Ibyk. fr. 2:
Ἔρως
κυανέοισιν
ὑπὸ
βλεφάροις
τάκερ᾽
ὄμμασι
δερκόμε-
νος. Den Blick der Schlangen hielt der Aberglaube für gefähr- lich; vgl. Basiliskenblick. Reich an Mannschaft, Schiffen u. (Streit-) Wagen (Herod. VII 63:
οὗτοι
ὑπὸ
μὲν
Ἑλλήνων
ἐκαλέοντο
Σύριοι,
ὑπὸ
δὲ
τῶν
βαρβάρων
᾿Ασσύριοι
ἐκλήθη-
σαν. - Auffallende und kaum unbe- wufste (vgl. 348. 727; oben S. 31, A. 12) Ähnlichkeit mit dem Orakel vor der Schlacht bei Salamis, Herod. VII 140:
κατὰ
γάρ
μιν
ἐρείπει
πῦρ
τε
καὶ
ὀξὺς
Αρης,
συριηγενὲς
ἄρμα
διώκων. Die nationale Angriffs- waffe der Hellenen ist das
δόρυ (
αἰχμή), der Orientalen (neben
αἰχ-
μὴ
βραχεῖα oder
ἀκόντιον, 52. vgl. Jerem. 19, 35-38. Herod. V 49. VII 61) der Bogen. Vgl. 147 f. 239f. Quantität von "
Αρη wie Sept. 115.
87-92.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-15
Unaufhaltsam ist das Heer der Perser und nach mensch- licher Berechnung kann ihm nie- mand widerstehen, wie man nie- manden zutrauen kann, daſs er durch starke Dämme die unbe- zwingliche Hochflut des Meeres zurückhalte. Der Dichter hat Gleich- nis und eigentlichen Ausdruck ohne Vermittlung verbunden.
93-101.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-16
Aber dem Truge der Götter kann niemand entrinnen; durch Vorspiegelung von Glück und Macht lockt er den Menschen ins Netz des Verderbens, aus dem dieser ohne Schaden zu nehmen nicht entkommt. Die Schuld, die
ὕβρις, welche den Neid der Götter weckt, giebt der Dichter 742ff., 782, 808 an.
102-113.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-17
Der Chor deutet die trügerische Lockung an, der die Perser Gehör geschenkt haben: sie haben die altbewährte Krieg- führung, zu der das Schicksal sie berufen, verlassen (vgl. den Chorges. 852 ff.) und sich ohne Beruf auf das Meergewagt.
παρασαίνει d.i.
σαίνου-
σα
παράγει. – Mit
ἄρκυας
ἄτας vgl.
δίκτυον
ἄτης Prom. 1078. Hom. T 91
ἄτην
ἢ
πάντας
ἀᾶται. –
θεόθεν (
ἡ
ἐκ
θεῶν)
μοῖρα, Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 149f.
κατὰ
Μοῖρ᾽
ἐκράτησεν (Kr. 11 § 68, 48. A. 4.), sie hat es durchgesetzt und den Persern auferlegt u. s. w. Der Gedanke ist in zwei selbständige Sätze auseinandergelegt wie Ag. 750
λόγος
τέτυκται,
μέγαν
τελεσθέντα
φωτὸς
ὄλβον
τεκνοῦσθαι
ἐκ
δ᾽
ἀγαθᾶς
τύχας
γένει
βλαστάνειν
ἀκόρεστον
οἰζύν.
πυργοδάϊκτος aktive Bedeutung der passiven Wort- bildung wie
ἀνδροδάϊκτος Choeph. 860 u. Ar. ran. 1264; vgl. Ag. 116.
ἱππιοχάρμας
κλόνους (Ag. 405), rossetummelndes Toben.
ἀνα-
στάσεις Ag. 589.
πολιαινομένας vom gewaltigen Windhauch auf- schäumend, vgl. Hom.
πολιῆς
ἁλός etc. Catull 64, 13: tortaque remigio spumis incanuit unda.
ἐσορᾶν Hor. od. I 3, 19: qui (siccis oculis) vidit mare turgidum. -
ἄλσος, vgl. Suppl. 868
ἁλίρρυτον
ἄλσος. Das heilige Meer. Vgl. Plaut. Mil. Gl. II 5,3 in locis Neptuniis templisque turbulentis (das Original
παρετρα-
γώδει). – -
λεπτοδόμοις dünngebaut; Meineke
λεπτοτόνοις, dünngespannt, aus schwachen Strängen bestehende Taue (der Schiffe). Leichtsinn und Vermessenheit auf dergleichen sich zu verlassen,
λαοπόροις
μαχαναῖς Schiffe. Dritter Teil, V. 114-139. Zwei Strophenpaare, das erste in kata- lekt. trochäischen Dipodieen (teil- weise auch synkopiert); das zweite in den zwei ersten Versen aus syn- kopierten (katalekt.) troch. Dipo- dieen (= Kretikern), V. 3 aus einem trochäisch - daktylischen Logaöden mit Anakrusis, V. 4 aus einer troch. Tripodie (Ithyphallikus) bestehend. Vgl. Westphal2 11 S. 463 ff. 472 f. Wahrscheinlich wird das erste Strophenpaar von dem einen, das zweite von dem anderen Halbchore vorgetragen. Angst der Zurück- gebliebenen um die Ausgezogenen, lyrische Ausführung von V. 59-64.
114-119.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-18
ταῦτα, 159. 165. Kr. 46, 3. A. 4 vgl. zu Ar. nub. 319. Wegen der Gefahr, daſs Xerxes durch Übermut Verschuldung und Strafe sich und seinem Heere zu- ziehe.
μελαγχίτων pulla veste indutus, i, e. lugens; vgl. Suppl. 785, Ag. 546 und das homerische
φρένες
ἀμφιμέλαιναι. –
ἀμύσσεται lacera- tur metu; 161. da vae, absicht- lich fremdartiger Klageruf. Über den Gen. bei Interjektionen Kr. 47, 3. A. 2.
τοῦτο bezieht sich wie 122
τοῦτ᾽
ἔπος auf den ange- führten Ruf. Vgl. Ag. 1334
῾μηκέτ'
ἐσέλθῃς᾽
τάδε
φωνῶν, Eum. 510
τοῦτ᾽
ἔπος
θροούμενος
εἰὼ
δίκα'.
πολύ, vgl. Sept. 6
πολὺς
κατὰ
πτόλιν
ὑμνοῦτο. Kr. 57, 5.
στέ-
νηται wie 62.
120-125.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-19
Κισσίων 17. –
φόβῳ
μὴ ...
στένηται
καὶ
ἄσεται
καὶ ..
πέσῃ, Kr. 54, 8.
Α. 5.
κ. 12.
γυναι-
κοπληθής
όμιλος ist Apposition zu
πόλισμα: die Volksmenge der Stadt besteht nur aus Frauen, da alle Männer in den Krieg gezogen sind (
κένανδρον
ἄστυ 119). Im Schmerze werden die Frauen ihre Gewänder zerreiſsen, orientalisches Zeichen der Trauer, 199. 537. 835 f. 1060. Suppl. 131. Choeph. 27 ff.