Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Terraq; Mercuri inferorum rex

Mittite ex inferis locis animam in lucem.

Nam fijnouit aliquid plus remedij malorum,

Solus mortalium finem dicet.

595

Persians. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 633-680 focus

str. 1

Χορός

ἦ ῥ᾽ ἀίει μου¹ μακαρίτας

ἰσοδαίμων βασιλεὺς

βάρβαρ᾽ σαφηνῆ
635

ἱέντος τὰ παναίολ᾽ αἰ-

ανῆ δύσθροα βάγματ᾽, ἢ²

παντάλαν᾽ ἄχη διαμβοάσω;³

νέρθεν ἆρα κλύει μου;

640

ant. 1

Χορός

ἀλλὰ σύ μοι Γᾶ τε καὶ ἄλλοι
640

χθονίων ἁγεμόνες

δαίμονα μεγαυχῆ⁴

ἰόντ᾽ αἰνέσατ᾽ ἐκ δόμων,

Περσᾶν Σουσιγενῆ θεόν:

πέμπετε⁵ δ᾽ ἄνω <τὸν>⁶ οἷον οὔπω
645

Περσὶς αἶ᾽ ἐκάλυψεν.

647

str. 2

Χορός

ἦ φίλος ἁνήρ,⁷ [ἦ⁸] φίλος ὄχθος:

φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.

Ἀιδωνεὺς δ᾽ ἀναπομπ-

ὸς⁹ ἀνείης, Ἀιδωνεύς,
650

θεῖον¹⁰ ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

652

ant. 2

Χορός

οὐδὲ¹¹ γὰρ ἄνδρας ποτ᾽ ἀπώλλυ¹²

πολεμοφθόροισιν ἄταις,

θεομήστωρ δ᾽ ἐκικλή-

σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δ᾽
655

ἔσκεν, ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει.¹³ ἠέ.

657

str. 3

Χορός

βαλήν,¹⁴ ἀρχαῖος βαλήν,

ἴθι, ἱκοῦ:

ἔλθ᾽ ἐπ᾽ ἄκρον κόρυμβον ὄχθου,

κροκόβαπτον ποδὸς εὔμαριν ἀείρων,
660

βασιλείου τιάρας¹⁵

φάλαρον πιφαύσκων.

βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν,¹⁶ οἶ.

664

ant. 3

Χορός

ὅπως αἰανῆ κλύῃς

νέα τ᾽ ἄχη,
665

δέσποτα δεσποτᾶν¹⁷ φάνηθι.

Στυγία γάρ τις ἐπ᾽ ἀχλὺς πεπόταται:

νεολαία γὰρ ἤδη

κατὰ πᾶσ᾽ ὄλωλεν.
670

βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν,¹⁸ οἶ.

673

ep.

Χορός

αἰαῖ αἰαῖ:

ὦ πολύκλαυτε φίλοισι θανών,

†τί τάδε δυνάτα¹⁹ δυνάτα
675

περὶ τᾷ σᾷ δίδυμα διαγόεν ἁμάρτια;²⁰²¹†

πᾶσαι²² <γὰρ>²³ γᾷ τᾷδ᾽ ἐξ-

έφθινται²⁴ τρίσκαλμοι

νᾶες ἄναες ἄναες.
680
681

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 633-680 focus

Χορός

ἦ ῥʼ ἀίει μου μακαρίτας

ἰσοδαίμων βασιλεὺς

βάρβαρʼ ἀσαφηνῆ
635

ἱέντος τὰ παναίολʼ αἰ-

ανῆ δύσθροα βάγματʼ, ἢ

παντάλανʼ ἄχη διαβοάσω;

νέρθεν ἆρα κλύει μου;

640

Χορός

ἀλλὰ σύ μοι Γᾶ τε καὶ ἄλλοι
640

χθονίων ἁγεμόνες

δαίμονα μεγαυχῆ

ἰόντʼ αἰνέσατʼ ἐκ δόμων,

Περσᾶν Σουσιγενῆ θεόν·

πέμπετε δʼ ἄνω οἷον οὔπω
645

Περσὶς αἶʼ ἐκάλυψεν.

647

Χορός

ἦ φίλος ἁνήρ, φίλος ὄχθος·

φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.

Ἀιδωνεὺς δʼ ἀναπομ-

πὸς ἀνείης, Ἀιδωνεύς,
650

θεῖον ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

652

Χορός

οὐδὲ γὰρ ἄνδρας ποτʼ ἀπώλλυ

πολεμοφθόροισιν ἄταις,

θεομήστωρ δʼ ἐκικλή-

σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δʼ
655

ἔσκεν,ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει. ἠέ.

657

Χορός

βαλήν, ἀρχαῖος βαλήν,

ἴθι, ἱκοῦ·

ἔλθʼ ἐπʼ ἄκρον κόρυμβον ὄχθου,

κροκόβαπτον ποδὸς εὔμαριν ἀείρων,
660

βασιλείου τιάρας

φάλαρον πιφαύσκων.

βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν, οἶ.

664

Χορός

ὅπως αἰανῆ κλύῃς

νέα τʼ ἄχη,
665

δέσποτα δεσπότου φάνηθι.

Στυγία γάρ τις ἐπʼ ἀχλὺς πεπόταται·

νεολαία γὰρ ἤδη

κατὰ πᾶσʼ ὄλωλεν.
670

βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν, οἶ.

673

Χορός

αἰαῖ αἰαῖ·

ὦ πολύκλαυτε φίλοισι θανών,

τί τάδε δυνάτα δυνάτα
675

περὶ τᾷ σᾷ δίδυμα διαγόεν ἁμάρτια;

πᾶσαι γᾷ τᾷδʼ

ἐξέφθινται τρίσκαλμοι

νᾶες ἄναες ἄναες.
680

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 623 focus

ΧΟ.

βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,

ἡμεῖς δ᾽ ὕμνοις αἰτησόμεθα
625

φθιμένων πομπούς

εὔφρονας εἶναι κατὰ γαίας.

ἀλλὰ, χθόνιοι δαίμονες ἁγνοὶ,

Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ, βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων,

πέμψατ᾽ ἔνερθε ψυχὴν ἐς φῶς·
630

εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος οἶδε πλέον,

μόνος ἂν θνητῶν πέρας εἴποι.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 623 focus

βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὕπο γῆς,

ἡμεῖς δ᾽ ὕμνοις αἰτησόμεθα

φθιμένων πομποὺς

εὔφρονας εἶναι κατὰ γαίας.

630

ἀλλά, χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,

Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ, βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων,

πέμψατ᾽ ἔνερθεν ψυχὴν ἐς φῶς·

εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος οἶδε πλέον,

μόνος ἂν θνητῶν πέρας εἴποι.

635

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 623 focus

ΧΟΡΟΣ

Βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,

ἡμεῖς δ' ὕμνοις αἰτησόμεθα
625

φθιμένων πομποὺς

εὔφρονας εἶναι κατὰ γαίας.

Ἀλλά, χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,

Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ, βασιλεῦ τ' ἐνέρων,

πέμψατ' ἔνερθεν ψυχὴν ἐς φῶς·
630

εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος οἶδε πλέον,

μόνος ἂν θνητῶν πέρας εἴποι.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 623 focus

βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,

ἡμεῖς θ᾽ ὕμνοις αἰτησόμεθα

φθιμένων πομποὺς

εὔφρονας εἶναι κατὰ γαίας.

630

ἀλλὰ χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,

Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ, βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων,

πέμψατ᾽ ἔνερθεν ψυχὴν ἐς φῶς·

εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος οἶδε πλέον,

μόνος ἂν θνητῶν πέρας εἴποι.

635

614. λευκῆς, ἢ ἀγελαίας, ἢ ἀσινοῦς.

615. φαιδρόν (Gl.).

616. σὺν ὕδατι πηγαίῳ. — καθαρᾶς (Gl.).

617. ἀγριοποιοῦ διὰ τὴν μέθην.

619. ἀεὶ γὰρ ἔχει τὰ φύλλα· διὸ προσέθηκεν ἐν φύλλοισι θαλλούσης (θαλούσης m) πρὸς τὸν καρπόν. οὐ γὰρ διηνεκής.

621. στέμματα.

623. ὡς θεὸς γὰρ παρὰ Πέρσαις τιμᾶται.

626. τιμία παρὰ Πέρσαις (Gl.).

633. τὴν Δαρείου.

613. μειλικτήρια recc.: μηλικτήρια Μ.

621. πλεκτὰ Μ, ε super η scripsit m.

623 sq. in marg. ζτ Μ.

624. ἀνακαλεῖσθε recc.: ἀνακαλεῖσθαι Μ, ἀγκαλεῖσθε Dindorf.

36 AESCHYLI

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 623 focus

ΧΟ.

βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,

ἡμεῖς θ᾽ ὕμνοις αἰτησόμεθα
625

φθιμένων πομπούς

Apparatus Criticus

αἰὲn ἄνεμον αἰὲn ἄνεμον Weil αἰεὶ (ἀεί Α) δαίμον' εὐροεῖν τἀνταῖα τ᾿ ἀντ. et τάντ. ἔστειλα, παιδὸς πατρὶ πρευμενεῖς ἔστειλα τῶι (ἐστείλατο Μ) παιδὸς πατρὶ πρευμ. ἐστειλάμην παιδὸς πατρὶ πρ. ἔστειλα πατρὶ παιδὸς εὐμ. μειλικτήρια μηλικτ. πλεκτά πληκτά et πλεκτά χοαῖσι ταῖσδε νερτέρων χοαῖσι ταῖσδ᾽ ἐν ν. ὕμνους ἐπευφημεῖτε ὕμνοις εὐφημ. τόν τε δαίμονα τόνδε δ. ἀνακαλεῖσθε ἀνακαλεῖσθαι δ᾽ ἐγώ τ᾽ ἐγώ νερτέροις νερτέρων πρέσβος πρέσβος πρέσβυς πρέσβις πρέσβα σύ τε σύ τ᾽ εὐ ἡμεῖς ὑμεῖς θ᾽ δ'

ΧΟ.

εὔφρονας εἶναι κατὰ γαίας.

ἀλλὰ χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,

Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων,

πέμψατ᾽ ἔνερθεν ψυχὴν ἐς φῶς·
630

εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος οἶδε, παρὼν

μόνος ἂν θρήνων πέρας εἴποι.

Translations (7)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 633-680 focus

Chorus

Does our sainted and godlike king hear me as I utter,

in obscure barbaric speech, my dismal and dolorous cries? Or must I shout aloud the utter misery of my anguish so that it pierces the earth? Does he hear me from below?
635

640

Chorus

O Earth, and you other rulers of those who dwell in the nether world, ensure, I implore, that the glorious spirit, the god of the Persians, whom Susa bore, may quit his abode.
640

Send to the upper world him the likes of whom the Persian earth has never entombed.
645

647

Chorus

Beloved indeed was the hero, beloved is his burial mound; beloved are the qualities that lie buried there. O Aidoneus,

Aidoneus, who convey shades to the upper air, permit our divine lord Darius to come forth!
650

652

Chorus

For since he did not ever cause the destruction of his people by senseless and ruinous wars, he bore the name of divine counsellor

to the Persians; and a divine counsellor he was, since he guided his people well.
655

657

Chorus

King, our king of old, come forth, draw near! Rise to the barrow’s topmost point,

lift your saffron-dyed sandal, display the crest of your royal tiara! Come forth, O blameless father Darius.
660

664

Chorus

That you may hear

pitiable and unheard-of sorrows, O Lord of our lord, appear! For a gloom, like that of Styx, hovers over us, since all the youth of the land
665

is now utterly destroyed. Come forth, O blameless father Darius!
670

673

Chorus

Alas, alas! You whose death your friends bewailed with bitter tears,

why, my king, my king, why is it that our land has lost all its three-tiered galleys,
675

ships that are no more, no more?
680

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 623 focus

Royal dame, venerable majesty of the Persians, do thou convey libations to the chambers beneath the earth, and we, in our lays, will implore the conductors of the dead beneath the earth to be propitious. Come, O ye holy divinities below the earth, both Earth and Mercury, and thou. monarch of the dead, send from beneath the spirit into the light of day; for if he knows any remedy of our ills, he alone could tell the termination more than mortals .

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 623 focus

dirigerai vers les dieux infernaux ces hommages que boira la terre.

Mélodrame.

LE CORYPHÉE

Reine que vénèrent les Perses, adresse donc tes libations aux demeures souterraines : nos hymnes, à nous, demanderont que ceux qui guident les morts nous soient cléments sous la terre.

Allons, saintes divinités des enfers, Terre, Hermès, et toi,
souverain des morts, faites remonter cette âme à la lumière. Si, mieux que nous, il sait le remède à nos maux, il peut, seul entre les hommes, nous révéler quand ils finiront.

Le Chœur commence l'évocation, qu'il entremêle de cris et de gestes violents : il sanglote et se frappe la poitrine, ou hurle l'appel au mort en battant des mains ¹. Soutenu.

LE CHŒUR

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 623 focus

Yes, royal lady, Perſia's honour'd grace,

760

To earth's dark chambers pour thy off'rings:

With choral hymns will ſupplicate the pow'rs

That guide the dead, to be propitious to us.

And you, that o'er the realms of night extend
765

Your ſacred ſway, thee mighty earth, and thee

Hermes;

thee chief, tremendous king, whoſe throne

Awes with ſupreme dominion, I adjure:

THE PERSIANS.

Send, from your gloomy regions, ſend his ſhade
770

Once more to viſit this ætherial light;

That he alone, if ought of dread event

He ſees yet threat'ning Perſia, may diſcloſe

To us poor mortals Fate's extreme decree.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 623 focus

O regina, cui venera il popolo

persiano, i libami tu versa

della terra sui talami.

Ai Dèmoni

715

che guidan gli estinti

chiederem noi frattanto con gl'inni

che sotterra benigni ci siano.

LAMENTAZIONE FUNEBRE¹

CORIFEO

Orsú via, venerabili Dèmoni

delle tenebre, Ermète, e tu, Gea,
720

e tu, Re degli estinti, inviateci

alla luce lo spirto di Dario:

ché se v'ha medicina dei mali,

indicarla egli solo potrebbe.

CORO

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 623 focus

Queen, by the Persian land adored,

By thee be this libation poured,

Passing to those who hold command

Of dead men in the spirit-land!

And we will sue, in solemn chant,
650

That gods who do escort the dead

In nether realms, our prayer may grant—

Back to us be Darius led!

O Earth, and Hermes, and the king

Of Hades, our Darius bring!
655

For if, beyond the prayers we prayed,

He knoweth aught of help or aid,

He, he alone, in realms below,

Can speak the limit of our woe!

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 623 focus

O Königin, Erste von Persis' Frau'n,
605

Auf, sende den Gruß in der Erde Gemach :

Wir flehen indeß im Gesange sie an,

Uns gnädig zu sein,

Die Geleiter der Todten im Hades!

Ihr heiligen Götter des Abgrunds, Ge
610

Und Hermes und du, der die Schatten beherrscht,

O sendet empor an die Sonne den Geist!

Denn weiß er im Leid noch weiteren Rath,

Er verkündet allein uns das Ende.

(Atossa spendet am Grabmal, während die folgenden Strophen ge. sungen werden.)

Erster Halbchor.
Erste Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-449

βασιλεία: Libri

Baotha

. Correxit Blomfieldius. Scholiastes

τὰ τοιαῦτα πάντα κτητικὰ μακρὸν ἔχει τὸ π

. Post

βασίλεια

addunt

βασιλική

M. Par. L. N.

592

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-450

διόλωλεν:

διόλωλας

Ven. B.

593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-451

οὐδ᾽ ἔτι:

ovdéti

G. Rob.

ovde to

Lips. Ven. A. aliique nonnulli.

ovz ἔτι

Vit.

594

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-452

ἐλεύθερα:

ἐλεύθερον

Vit.

596

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-453

βάζειν:

βάξειν

Lips.

596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἀλκᾶς:

úλxãç

, ad

supra scripto

, Lips. In M.

≈

aut

≈

a sec. manu mutatum.

597

598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-455

ἄρουραν:

ἄρουραν

Porsonus in Adversariis.

άρουραι

, sic sine accentu Lips.

povoa

ceteri, etiam G.

598

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-456

περικλύστα:

περικλύστα

, ad

supra scripto

, Lips.

περικλύστρα

Vit.

599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-457

Περσῶν:

vuoos

, ad

supra scripto

, Lips.

τὰ περσῶν σώματα

Rob. Scilicet

ouata

explicationis caussa habent scholia. Recte Schützius monet

noάuara

potius intelligi debere.

600

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-458

ἔμπειρος: In Ven. A. posterior pars versus evanida est.

ἔμπορος

Μ. et plerique codices atque Ald. Turn.

1005

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. L. Lambeth. Rob. Abutitur ingenio suo Valckenarius in Callimacheis p. 207.

uropos

defendens similiterque interpretans Callimachi

συνέμπορον

. Schutzius in minore editione scripsit

βίου μὲν ὅςτις ἔμπορος xvoεi

, quod significare voluit quicumque in hac vita tamquam in salo navigat. Aeschyli simplicitatem qui satis cognitam habet, non dubitabit quin et

έμπειρος

verum sit et

κακῶν

. Est autem

κακῶν

multo fortius quam

Biov

. Etenim si quaeras quid hoc sit,

ßíov

, nihil reperias aliud quam utramque fortunam. Atqui quum prius de adversa loquatur poeta,

zazov

ponit, quod et accommodatum ad hanc sententiam et per se ipsum etiam melius est. Secundam enim fortunam omnes plus minus notam habent, adversa vero non omnes affligit. Itaque qui hanc sunt experti, hi demum recte de vita iudicare possunt, quippe sine dubio etiam meliore aliquando fortuna usi: quod non praedicaveris de felicibus, fuisse eos aliquando etiam miseros. Quare non opus fuit ut utriusque fortunae gnaros commemoraret.

601

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-459

ἐπίσταται: Scholiastes etiam

επίστασο

scribi dicit, alteramque scripturam,

ἐπίσταται

, frigidam appellat. Habent

ἐπίστασο

Cantabr. 1. 2. Par. K. Non verum est

ἐπίστασαι

habere marginem G. qui codex tantum in scholio

επίστασο

ἐπίσταται

commemorat.

602

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-460

ὅταν δ᾽ ὁ δαίμων εὐροῇ:

ὅταν δ᾽ ὁμαίμων εὑροῦ

Vit.

604

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-461

ἀεὶ:

ἀεὶ

Cantabr. 2. Ceteri

αλεί

605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-462

φόβου:

φόβων

Vit.

606

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-463

NA:

ὅτ' ἂν

Vit.

606

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-464

NA:

τύχη

Vit.

606

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-465

τἀνταῖα:

ἐν ὄμμασι τ' ἀνταῖα

M. Ald.

ἐν ὄμμασι τ᾽ ἀνταία

Rob.

ἐν ὄμμασί τ᾽ ἀνταῖα

G. Lips.

ἐν ὄμματ᾽ ἀνταῖα

Vit.

ἐν ὄμμασι τἀνταῖα

Turn.

ἐν ὄμμασιν τἀνταῖα

Victorius. Scholiastes utramque lectionem, et

τἀνταῖα

τ' ἀνταῖα

, commemorat. Verum est

τἀνταῖα

: adversa deorum mihi videntur plena metus. Pessime Blomfieldius

τὰ θεῶν

607

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-466

οὐ παιώνιος:

οὐπαι

pro

οὐ παιώνιος

Vit.

608

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-467

τοιγὰρ κέλευθον τήνδ᾽ ἄνευ τ᾽ ὀχημάτων:

τοὶ γὰρ

libri praeter Rob. et ut videtur Par. B.

τήν τ'

Rob.

ἄνευ τ' οχημάτων

Μ. G. Vit. Lips. Ven. Α. Β. Mosc. Ox. Par. Α. Β. G. F. Colb. 1.

ἄνευ οχημάτων

Ald. Rob. Turn. γρ.

καὶ τήνδ᾽ ἄνις εὐτυχημάτων

ex Par. B. Faehsius affert.

610

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-468

ἔστειλα, παιδὸς πατρὶ:

ἔστειλα παιδός

omittunt Vit. Mosc.

ἐστείλατο

pro

έστειλα

habet M.

ἔστειλα τῷ

Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Colb. 1. Οx. Ald. Turn.

ἐστειλάμην

Ven. B. Rob.

παιδὸς πατρὶ εὐμενεῖς

Cantabr. 2. a pr. manu.

πατρὶ παιδὸς εὐμενεῖς

G. Cantabr. 1. Par. A. Ex Ven. Β.

πατρὸς

alfertur.

πρευμενεῖς

Vit. ex correctione: antea fuit

πρευμενής

612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-469

μειλικτήρια:

νεκροῖσιν

Vit.

μηλικτήρια

Μ. omittunt hanc vocem Vit. Mosc.

613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-470

ἁγνῆς:

λευκῆς

, quod in scholiis codicum M. G. invenitur, errore scriptum est pro

ἁγνῆς

. Imitatus est hanc inferiarum descriptionem Euripides Iph. Taur. v. 162. in quam fabulam plura ex Aeschyli Persis transtulit, πηγάς τ' οὐρείων ἐκ μόσχων, Βάκχου τ' οἰνήρεις λοιβάς, ξουθᾶν τε πόνημα μελισσαν, ἃ νεκροῖς θελκτήρια κεῖται.

614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-471

ἀνθεμουργοῦ:

αν

pro

ανθεμουργοῦ

Vit.

ἀνθεμοργού

Lips.

ἀνθερμους- γοῦ

Ven. A.

ἀνθεομουργοῦ

Ald. De epitheto quod sine substantivo positum est v. ad v. 579. Alludit ad hunc locum Tzetzes in exegesi ad II. p. 27, 21. et 127, 5.

615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-472

λιβάσιν:

λιβᾶσιν

G. et a pr. manu M.

λιβάσι

Vit.

616

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-473

πηγῆς:

πηγής

Vit.

616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-474

ἄπο:

pro

απο

Vit.

617

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-475

τῆς τ' αἰὲν ἐν φύλλοισι θαλλούσης:

τ' αἰὲν

omittit Vit.

θαλούσης

ὑδρηλεῖν παρ φύλοισι

Rob.

φίλοισι

Ald.

619

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-476

ξανθῆς ἐλαίας καρπὸς:

ξανθῆς ἐλ

, omissis syllabis

αίας καρπός

, Vit.

ἑλαίας

εὐώδης καρπὸς πάρος

Par. C.

620

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-477

πλεκτά, παμφόρου γαίας τέκνα:

πληκτά

, ad

a sec. manu

adscripto, M.

γαίας τέκνα

omittit Vit. In Mosc. totus versus deest, si recte Schützius refert neque id de proximo versu intelligendum est.

621

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-478

ἀλλ᾽, ὦ φίλοι, χοαῖσι ταῖςδε νερτέρων: Hunc versum omittit Vit.

622

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὕμνους:

uros

Lips. Par. L.

623

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-480

ἐπευφημεῖτε:

ταῖδε

Lips.

ἐπευφημεῖσθε

Ald.

623

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-481

τόν τε δαίμονα:

τόνδε δαί- pova

Lips. Mosc. Ox. Par. L. Ald. Rob.

torde duí

, omissis syllabis

pova

, Vit.

τὸν δὲ δαίμονα

Ven. A. Colb. 1.

τόν τ᾽ εὐδαίμονα

in litura a sec. manu Cantabr. 2.

tór te datuora

M. G. Turn. Recte. Idem hoc est ac

τόν τε δαίμονα ὄντα Δαρεῖον

623

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-482

ἀνακαλεῖσθε:

ἀνακαλεῖσθαι

M. Vit.

624

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-483

γαπότους:

γαπόνους

Mosc.

γατόπους

Par. C.

γ' ἀτόπους

Vit.

624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-484

τιμὰς:

Tuas

omittit Vit. Idem habet

Tεoors

, relicto spatio.

625

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-485

νερτέροις:

νερτέρων

Par. L. Ven. Β.

νερτέροις

(supra scripto

ων

)

θεοῖς τόνδε δαίμονα

Lips.

625

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-486

βασίλεια:

Basíkɛia yra

affertur a Thoma M. p. 58, 8. tamquam si

βασίλεια

femininum esset a

βασίλειος

626

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-487

πρέσβος:

noloẞos

M. unde receptum a Victorio.

noέoßvs

Lips. Ven. A. aliique et Ald. Turn.

πρέσβις

Vit. Mosc.

πρέσβυσα

πρέσβα

Cantabr. 1. 2. Par. L. aliique et Rob.

626

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-488

πέμπε χοὰς:

in fine versus, et

oùs

in initio versus sequentis, pro

πέμπε χοὰς

Vit.

627

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-489

ἡμεῖς δ᾽:

queis d'

Vit. Lips. edd. vett.

quɛïç 9'

M. G. Ask. A. et ut videtur Veneti.

628

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-490

ὕμνοις:

ύπνοις

Lips.

628

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-491

αἰτησόμεθα:

αίτη

, omissis syllabis

σόμεθα

, Vit.

628

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-492

κατὰ γαίας:

καταγαίας

Μ.

κατὰ γαίης

Vit.

κατὰ γαῖαν

G. Lips. Cantabr. 1.2. Ox. Par. A. B. C. Colb.1. Ald. Rob. Turn. Dici potuit et

zarà yaîar

zarà yalas

: sed numerosiorem reddere versum videtur genitivus.

630

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-493

ἀλλά, χθόνιοι: Non recte Blomfieldius

ά22' & 79óvior

, ex scholiis, ut ait. At scholiastae est, consulto non positum a poeta, quia modo praecessit

q9quérov nouzovs

. Nam

est compellantis eum qui non ante memoratus erat.

631

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-494

βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων:

Buoikeõ te vegtéowv

G. Lips. Mosc. aliique nonnulli et Rob.

βασι νερτέρων

Vit.

632

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-495

ἔνερθεν:

vegε

M. Par. B. Ask. A.

érɛg9ɛr

G. Vit. Lips. Ven. B. et cum ceteris libris edd. vett. Quod praeferendum putavi.

633

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-496

ψυχὴν:

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. Par. A. B. C. L.

yuzar

edd. vett.

Tr dagɛíov yvyyr

Ask. A.

633

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-497

φῶς:

gos

M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. L. Ask. A.

qúoç

G. Lips. edd. vett.

633

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

591-597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-88

Wie in der Strophe, zuerst die Folgen (besonders im Innern des Reiches selbst) und dann die Ursache. Liv. VI 16 extr.: amotus dictaturae terror et linguam et animos liberaverat hominum. βάζειν, konsekutiver Infinitiv. ois nach dem kollektiven λαός, Kr. 58, 4. Α. 1. – αἱμαχθεῖσα ἄρουραν, Kr. 52, 4. A. 2. Αἴαντος νᾶσος 307.368.- περικλύστα, vgl. 879. Die Macht der Perser ist in Salamis begraben.

598-606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-89

⁴

A Atossa kehrt aus dem Palaste zurück, zu Fuſs, ohne königlichen Schmuck. Dienerinnen tragen ihr Gegenstände zum Opfern nach. βροτείων, rerum huma- narum. – ἐμπερής, eine auch bei Sophokles (fr. 412 D.) vorkom- mende Form für ἔμπειρος. Äschylos wählte diese Form, weil er im 5. Fuſse dem Spondeus den Jambus vorzog. φιλεῖ, das Subjekt er- giebt sich aus τινά. Ebenso wie der Glückliche leicht allzu sicher wird. εὐροῇ vgl. die stoische εύροια τοῦ βίου. πεποιθέναι abhängig νοη φιλεί. Der Ausdruck δαί- μονα τύχης ist auffallend. Vgl. Anhang. - πάντα μὲν, als ob folgen sollte πάντα δὲ θορύβου πλέα. Da aber dieser Gedanke bei der Ausführung von πάντα in unter- geordneter Weise gebracht wird ( βοᾷ δ᾽ κτέ.), so fällt der Gegen- satz zu πάντα μὲν weg. Vgl. 482 ff. ἐν ὄμμασίν τε: dem würde ἐν ὠσί τε entsprechen. Weil der Satz eine andere Wendung erhält, tritt d ὲ für τὲ ein. Überall Ängstigen- des: in den Augen erscheinen widrige Zeichen der Götter, in den Ohren tönt ein Klang, der kein Heil verkündet.

607-618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-90

⁵

⁶

ἄνευ τ᾿ ὀχημάτωνHyperbaton. κέλευθον ἔστειλα wie Eurip. Tro. 168: στέλλουσ᾽ ᾿Αρ- γεῖοι νόστον. Vgl. Pers. 177. Prom. 392. Agam. 1113. - Einfacher ist der Apparat bei der Nekromantie nach Hom. x 518 ff. ( χοὴν χεῖσθαι πᾶσιν νεκύεσσιν, πρῶτα μελικρήτῳ, μετέ- πειτα δὲ ἡδέι οἴνῳ, τὸ τρίτον αὐθ᾽ ὕδατι; vgl. 1 26 ff.). Nachahmung unserer Stelle bei Eur. Iph. Taur. 160 ff. vgl. ibid. 633 ff. Übrigens vgl. zu V. 203. – ἁγνῆς gesund, ohne Körperfehler. – ἡ ἀνθεμουρ- γός die Biene, wie φερέοικος die Schnecke Hes. Op. 571, πέντοζος die Hand ebd. 742. – λιβάσιν ... μέτα, Κr. ΙΙ 68, 27 a. παρθένου, Schol. καθαρᾶς. – άγ · ἀγρίας ex agris provenientis. παλαιᾶς ἀμπέ- λου, Übertragung der Eigenschaft des Weins auf den Weinstock; vgl. Eur. Alk. 757 : πίνει μελαίνης μητρὸς εὔζωρον μέθυ. - Eur. bei Ar, ran. 1321: οἰνάνθας γάνος ἀμπέλου. – Ovid. met. VIII 295: cum ramis semper frondentis olivae. Sid. Apoll. XV 5: aeternum virens oliva. βίον vgl. Theokr. XXV 15: μελιη- δέα ποίην λειμῶνες θαλέθουσιν. Ar. nub. 570: αἰθέρα . βιοθρέμ- μονα πάντων. Verg. Aen. V 304 flava oliva; aber Anakr. fr. 78 Bgk. χλωρὰ ἐλαία, und Soph. O. K. 701 γλαυκᾶς ἐλαίας. καρπ. hier vom Öl selbst. Kranz zur Aus- schmückung des Grabes, Soph. El. 895. — Chairem. fr. 5 Ν.: κισσός, ἐνιαυτοῦ παῖς; fr. 9 ἀνθηροῦ τέκνα ἔαρος πέριξ στρώσαντες; fr. 10: ( ἄνθη) τὰ λειμώνων τέκνα.

619-622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-91

⁷

⁸

χοαῖσι νερτέρων an die Gestorbenen (inferi), wie Cho. 15; anders 622. Inhalt des Lieds bestimmt durch ὕμνους und ἀγκα- λεῖσθε. – δαίμονα, vgl. Manes und Divus. γαπότους proleptisch, terra bibendos. Während Atossa mit dem Totenopfer beschäftigt ist, singt der Chor sein Lied. a

623-632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-92

⁹

¹⁰

Die Übergangsana- pästen (vgl. 532 ff.) zerfallen in zwei Systeme, deren erstes an Atossa, das zweite an die chthonischen Gottheiten gerichtet ist. – πρέσβος Ag. 855. 1393. ὑπὸ θαλάμους γῆς, zu Prom. 67. Dreizahl der an- gerufenen Götter, zu Ar. nub. 1234. βασιλεῦ, s. 650. ψυχήν, τὴν Δαρείου (Schol.). – ἐς φῶς, zu Ar, nub. 632. Wenn es ein weiteres Mittel der Abhilfe giebt, und er es kennt, wird er es ge- wiſs mitteilen (vermöge seines Wohlwollens für Persiens Land und Volk). - μόνος θνητῶν wie solus omnium ante se principum (zu 184): er allein dürfte können, was kein Sterblicher vermag. Vgl. Anhang. Das zweite Stasimon (633-680) besteht aus 7 Strophen und enthält eine Beschwörung des Schattens von Dareios.

633-639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-93

¹¹

¹²

Anrufung des Da- reios. Zweifelnde Frage ob er sie auch höre. Der erste Vers chori- ambisch, der zweite trochäisch (mit Anakrusis); darauf nach zwei Gly- koneen ein trochäischer Vers (mit Anakrusis) und ein Pherekrateus. - Fünf Epitheta von βάγματα (lau- tes Klagelied). Oder soll (muſs) ich über die Maſsen laut rufen, damit er drunten mich hört?

Aeschylus Persians 623

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός

ἦ φίλος ἁνήρ,⁷ [ἦ⁸] φίλος ὄχθος:

φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.

Ἀιδωνεὺς δ᾽ ἀναπομπ-

ὸς⁹ ἀνείης, Ἀιδωνεύς,
650

θεῖον¹⁰ ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

652

Χορός

οὐδὲ¹¹ γὰρ ἄνδρας ποτ᾽ ἀπώλλυ¹²

πολεμοφθόροισιν ἄταις,

θεομήστωρ δ᾽ ἐκικλή-

σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δ᾽
655

ἔσκεν, ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει.¹³ ἠέ.

657

Χορός

ἦ φίλος ἁνήρ, φίλος ὄχθος·

φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.

Ἀιδωνεὺς δʼ ἀναπομ-

πὸς ἀνείης, Ἀιδωνεύς,
650

θεῖον ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

Χορός

οὐδὲ γὰρ ἄνδρας ποτʼ ἀπώλλυ

πολεμοφθόροισιν ἄταις,

θεομήστωρ δʼ ἐκικλή-

σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δʼ
655

ἔσκεν,ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει. ἠέ.

ΧΟ.

βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,

ἡμεῖς θ᾽ ὕμνοις αἰτησόμεθα
625

φθιμένων πομπούς

Apparatus Criticus

Chorus

Does our sainted and godlike king hear me as I utter,

in obscure barbaric speech, my dismal and dolorous cries? Or must I shout aloud the utter misery of my anguish so that it pierces the earth? Does he hear me from below?
635

Chorus

O Earth, and you other rulers of those who dwell in the nether world, ensure, I implore, that the glorious spirit, the god of the Persians, whom Susa bore, may quit his abode.
640

Send to the upper world him the likes of whom the Persian earth has never entombed.
645

Chorus

Beloved indeed was the hero, beloved is his burial mound; beloved are the qualities that lie buried there. O Aidoneus,

Aidoneus, who convey shades to the upper air, permit our divine lord Darius to come forth!
650

Chorus

For since he did not ever cause the destruction of his people by senseless and ruinous wars, he bore the name of divine counsellor

to the Persians; and a divine counsellor he was, since he guided his people well.
655

Chorus

King, our king of old, come forth, draw near! Rise to the barrow’s topmost point,

lift your saffron-dyed sandal, display the crest of your royal tiara! Come forth, O blameless father Darius.
660

Chorus

That you may hear

pitiable and unheard-of sorrows, O Lord of our lord, appear! For a gloom, like that of Styx, hovers over us, since all the youth of the land
665

is now utterly destroyed. Come forth, O blameless father Darius!
670

Chorus

Alas, alas! You whose death your friends bewailed with bitter tears,

why, my king, my king, why is it that our land has lost all its three-tiered galleys,
675

ships that are no more, no more?
680

LE CHŒUR

CORIFEO

Orsú via, venerabili Dèmoni

delle tenebre, Ermète, e tu, Gea,
720

e tu, Re degli estinti, inviateci

alla luce lo spirto di Dario:

ché se v'ha medicina dei mali,

indicarla egli solo potrebbe.

CORO

Erster Halbchor.
Erste Strophe.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός ἦ φίλος ἁνήρ, 7 [ἦ 8 ] φίλος ὄχθος: φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη. Ἀιδωνεὺς δ᾽ ἀναπομπ- ὸς 9 ἀνείης, Ἀιδωνεύς, 650 θεῖον 10 ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ. 652

Χορός οὐδὲ 11 γὰρ ἄνδρας ποτ᾽ ἀπώλλυ 12 πολεμοφθόροισιν ἄταις, θεομήστωρ δ᾽ ἐκικλή- σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δ᾽ 655 ἔσκεν, ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει. 13 ἠέ. 657

Χορός ἦ φίλος ἁνήρ, φίλος ὄχθος· φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη. Ἀιδωνεὺς δʼ ἀναπομ- πὸς ἀνείης, Ἀιδωνεύς, 650 θεῖον ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

Χορός οὐδὲ γὰρ ἄνδρας ποτʼ ἀπώλλυ πολεμοφθόροισιν ἄταις, θεομήστωρ δʼ ἐκικλή- σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δʼ 655 ἔσκεν,ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει. ἠέ.

ΧΟ. βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις, σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς, ἡμεῖς θ᾽ ὕμνοις αἰτησόμεθα 625 φθιμένων πομπούς

Apparatus Criticus

Chorus Does our sainted and godlike king hear me as I utter, in obscure barbaric speech, my dismal and dolorous cries? Or must I shout aloud the utter misery of my anguish so that it pierces the earth? Does he hear me from below? 635

Chorus O Earth, and you other rulers of those who dwell in the nether world, ensure, I implore, that the glorious spirit, the god of the Persians, whom Susa bore, may quit his abode. 640 Send to the upper world him the likes of whom the Persian earth has never entombed. 645

Chorus Beloved indeed was the hero, beloved is his burial mound; beloved are the qualities that lie buried there. O Aidoneus, Aidoneus, who convey shades to the upper air, permit our divine lord Darius to come forth! 650

Chorus For since he did not ever cause the destruction of his people by senseless and ruinous wars, he bore the name of divine counsellor to the Persians; and a divine counsellor he was, since he guided his people well. 655

Chorus King, our king of old, come forth, draw near! Rise to the barrow’s topmost point, lift your saffron-dyed sandal, display the crest of your royal tiara! Come forth, O blameless father Darius. 660

Chorus That you may hear pitiable and unheard-of sorrows, O Lord of our lord, appear! For a gloom, like that of Styx, hovers over us, since all the youth of the land 665 is now utterly destroyed. Come forth, O blameless father Darius! 670

Chorus Alas, alas! You whose death your friends bewailed with bitter tears, why, my king, my king, why is it that our land has lost all its three-tiered galleys, 675 ships that are no more, no more? 680

LE CHŒUR

CORIFEO Orsú via, venerabili Dèmoni delle tenebre, Ermète, e tu, Gea, 720 e tu, Re degli estinti, inviateci alla luce lo spirto di Dario: ché se v'ha medicina dei mali, indicarla egli solo potrebbe.

CORO

Erster Halbchor. Erste Strophe.

Commentary

Stable identifiers

Χορός

ἦ φίλος ἁνήρ,⁷ [ἦ⁸] φίλος ὄχθος:

φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.

Ἀιδωνεὺς δ᾽ ἀναπομπ-

ὸς⁹ ἀνείης, Ἀιδωνεύς,
650

θεῖον¹⁰ ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

652

Χορός

ἦ φίλος ἁνήρ, φίλος ὄχθος·

φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.

Ἀιδωνεὺς δʼ ἀναπομ-

πὸς ἀνείης, Ἀιδωνεύς,
650

θεῖον ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

Χορός

οὐδὲ γὰρ ἄνδρας ποτʼ ἀπώλλυ

πολεμοφθόροισιν ἄταις,

θεομήστωρ δʼ ἐκικλή-

σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δʼ
655

ἔσκεν,ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει. ἠέ.

ΧΟ.

βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,

ἡμεῖς θ᾽ ὕμνοις αἰτησόμεθα
625

φθιμένων πομπούς

Chorus

Does our sainted and godlike king hear me as I utter,

in obscure barbaric speech, my dismal and dolorous cries? Or must I shout aloud the utter misery of my anguish so that it pierces the earth? Does he hear me from below?
635

Chorus

O Earth, and you other rulers of those who dwell in the nether world, ensure, I implore, that the glorious spirit, the god of the Persians, whom Susa bore, may quit his abode.
640

Send to the upper world him the likes of whom the Persian earth has never entombed.
645

Chorus

Beloved indeed was the hero, beloved is his burial mound; beloved are the qualities that lie buried there. O Aidoneus,

Aidoneus, who convey shades to the upper air, permit our divine lord Darius to come forth!
650

Chorus

For since he did not ever cause the destruction of his people by senseless and ruinous wars, he bore the name of divine counsellor

to the Persians; and a divine counsellor he was, since he guided his people well.
655

Chorus

King, our king of old, come forth, draw near! Rise to the barrow’s topmost point,

lift your saffron-dyed sandal, display the crest of your royal tiara! Come forth, O blameless father Darius.
660

Chorus

That you may hear

pitiable and unheard-of sorrows, O Lord of our lord, appear! For a gloom, like that of Styx, hovers over us, since all the youth of the land
665

is now utterly destroyed. Come forth, O blameless father Darius!
670

Chorus

Alas, alas! You whose death your friends bewailed with bitter tears,

why, my king, my king, why is it that our land has lost all its three-tiered galleys,
675

ships that are no more, no more?
680

CORIFEO

Orsú via, venerabili Dèmoni

delle tenebre, Ermète, e tu, Gea,
720

e tu, Re degli estinti, inviateci

alla luce lo spirto di Dario:

ché se v'ha medicina dei mali,

indicarla egli solo potrebbe.

Erster Halbchor.
Erste Strophe.