Aeschylus, Persians, Ioannes Sanravius (Translator), 515

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

O' multos nobis labores inferès fortuna, quam

Pedibus infilijſti omni Perfico generi.

Ato.

Me miferam, ob perditum exercitum.

O'uifio confpicua infomniorum noctis.
495

Quàm ualde mihi apertè manifestaslı mala.

Vosuerò malèhæc iudicaftis.

Tamen poftquam approbatus est fermo

Veſter deos quidem primò orare uolo:

Deinde hanc terram mortuis dona
500

Acipiens accedam, libum ex ædibus meis.

Scio equidem, quomodo peractæ sint res.

Sod in reliquum fi a iquid melius fucrit,

Vos oportet his peractis,

Fidelibus fidelia conferre confilia.
505

Et meum puerum fi prius me huc uenerit,

Confolamini, mittite domum.

Ne ucrò amplius ad mala addatis malum.

Cho.

Persians. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 548-597 focus

str. 1

Χορός

νῦν δὴ¹ πρόπασα μὲν στένει

γαῖ᾽ Ἀσὶς² ἐκκεκενωμένα.

Ξέρξης μὲν³ ἄγαγεν,⁴ ποποῖ,
550

Ξέρξης δ᾽ ἀπώλεσεν, τοτοῖ,

Ξέρξης δὲ πάντ᾽ ἐπέσπε δυσφρόνως⁵

βαρίδεσσι ποντίαις.⁶

τίπτε⁷ Δαρεῖος μὲν οὕ-

τω τότ᾽ ἀβλαβὴς ἐπῆν
555

τόξαρχος πολιήταις,⁸

Σουσίδαις⁹ φίλος ἄκτωρ;

558

ant. 1

Χορός

πεζοὺς δὲ καὶ¹⁰ θαλασσίους

λινόπτεροι¹¹ κυανώπιδες

νᾶες μὲν ἄγαγον, ποποῖ,
560

νᾶες δ᾽ ἀπώλεσαν, τοτοῖ,

νᾶες πανωλέθροισιν¹² ἐμβολαῖς,

ἠδ᾽ Ἰαόνων χέρες.¹³

τυτθὰ δ᾽ ἐκφυγεῖν ἄνακτ᾽

αὐτὸν εἰσακούομεν¹⁴
565

Θρῄκης ἂμ πεδιήρεις

δυσχίμους¹⁵ τε κελεύθους.

568

str. 2

Χορός

τοὶ δ᾽ ἄρα πρωτόμοιροι,¹⁶¹⁷ φεῦ,

ληφθέντες¹⁸ πρὸς ἀνάγκας,¹⁹ ἠέ,

ἀκτὰς ἀμφὶ Κυχρείας,²⁰ ὀᾶ,
570

<ἔρρουσι:²¹> στένε καὶ δακνά-

ζου, βαρὺ δ᾽ ἀμβόασον

οὐράνι᾽ ἄχη, ὀᾶ:

τεῖνε δὲ δυσβάυκτον

βοᾶτιν τάλαιναν αὐδάν.
575
576

ant. 2

Χορός

γναπτόμενοι δὲ δίνᾳ,²² φεῦ,

σκύλλονται πρὸς ἀναύδων, ἠέ,

παίδων τᾶς ἀμιάντου, ὀᾶ.

πενθεῖ δ᾽ ἄνδρα δόμος στερη-

θείς, τοκέες²³ τ᾽ ἄπαιδες
580

δαιμόνι᾽²⁴ ἄχη, ὀᾶ,

δυρόμενοι γέροντες

τὸ πᾶν δὴ κλύουσιν ἄλγος.

584

str. 3

Χορός

τοὶ δ᾽ ἀνὰ γᾶν Ἀσίαν δὴν

οὐκέτι περσονομοῦνται,
585

οὐδ᾽ ἔτι δασμοφοροῦσιν

δεσποσύνοισιν ἀνάγκαις,

οὐδ᾽²⁵ ἐς γᾶν προπίτνοντες²⁶

ἅζονται:²⁷ βασιλεία²⁸

γὰρ διόλωλεν ἰσχύς.
590
591

ant. 3

Χορός

οὐδ᾽ ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν

ἐν φυλακαῖς: λέλυται γὰρ

λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,

ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς.

αἱμαχθεῖσα δ᾽ ἄρουραν²⁹
595

Αἴαντος περικλύστα

νᾶσος ἔχει τὰ Περσᾶν.³⁰

598

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 548-597 focus

Χορός

νῦν γὰρ δὴ πρόπασα μὲν στένει γαῖʼ

Ἀσιὰς ἐκκενουμένα.

Ξέρξης μὲν ἄγαγεν, ποποῖ,
550

Ξέρξης δʼ ἀπώλεσεν, τοτοῖ,

Ξέρξης δὲ πάντʼ ἐπέσπε δυσφρόνως

βαρίδεσσι ποντίαις.

τίπτε Δαρεῖος μὲν οὕ-

τω τότʼ ἀβλαβὴς ἐπῆν
555

τόξαρχος πολιήταις,

Σουσίδαις φίλος ἄκτωρ;

558

Χορός

πεζούς τε γὰρ καὶ θαλασσίους

λινόπτεροι κυανώπιδες

νᾶες μὲν ἄγαγον, ποποῖ,
560

νᾶες δʼ ἀπώλεσαν, τοτοῖ,

νᾶες πανωλέθροισιν ἐμβολαῖς,

αἵ τʼ Ἰαόνων χέρες.

τυτθὰ δʼ ἐκφυγεῖν ἄνακτʼ

αὐτὸν εἰσακούομεν
565

Θρῄκης ἂμ πεδιήρεις

δυσχίμους τε κελεύθους.

568

Χορός

τοὶ δʼ ἄρα πρωτόμοιροι, φεῦ,

λειφθέντες πρὸς ἀνάγκας, ἠέ,

ἀκτὰς ἀμφὶ Κυχρείας, ὀᾶ,
570

σύρονται· στένε καὶ δακνά-

ζου, βαρὺ δʼ ἀμβόασον

οὐράνιʼ ἄχη, ὀᾶ·

τεῖνε δὲ δυσβάυκτον

βοᾶτιν τάλαιναν αὐδάν.
575

576

Χορός

γναπτόμενοι δὲ δίνᾳ, φεῦ,

σκύλλονται πρὸς ἀναύδων, ἠέ,

παίδων τᾶς ἀμιάντου, ὀᾶ.

πενθεῖ δʼ ἄνδρα δόμος στερη-

θείς τοκέες τʼ ἄπαιδες
580

δαιμόνιʼ ἄχη, ὀᾶ,

δυρόμενοι γέροντες

τὸ πᾶν δὴ κλύουσιν ἄλγος.

584

Χορός

τοὶ δʼ ἀνὰ γᾶν Ἀσίαν δὴν

οὐκέτι περσονομοῦνται,
585

οὐδʼ ἔτι δασμοφοροῦσιν

δεσποσύνοισιν ἀνάγκαις,

οὐδʼ ἐς γᾶν προπίτνοντες

ἅζονται· βασιλεία

γὰρ διόλωλεν ἰσχύς.
590

591

Χορός

οὐδʼ ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν

ἐν φυλακαῖς· λέλυται γὰρ

λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,

ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς.

αἱμαχθεῖσα δʼ ἄρουραν
595

Αἴαντος περικλύστα

νᾶσος ἔχει τὰ Περσᾶν.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 515 focus

ΧΟ.

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΑΤ.

οἳ ᾿γὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ᾽ ἄγαν ἐκρίνατε.
520

ὅμως δ᾽, ἐπειδὴ τῇδ᾽ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν,

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ᾿ ἐξειργασμένοις,
525

ἀλλ᾽ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς δὲ χρὴ ἐπὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα·

καὶ παῖδ᾽, ἐάν περ δεῦρ᾽ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽ ἐς δόμους,
530

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 515 focus

Χορός

ὦ δυςπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
510

ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄτοσσα

οἴ 'γώ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ᾽ ἄγαν ἐκρίνατε.
515

ὅμως δ᾽ ἐπειδὴ τῇδ᾽ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω, λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν,

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ᾽ ἐξειργασμένοις,
520

ἀλλ᾽ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς δὲ χρὴ 'πὶ τοῖςδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα.

καὶ παῖδ', ἐάν περ δεῦρ᾽ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽ ἐς δόμους,
525

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι πρόςθηται κακόν.

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 515 focus

ΧΟΡΟΣ

Ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς

ποδοῖν ἐνήλου ἐνήλλου (ἐνήλω) παντὶ Περσικῷ γένει.
515

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Οἴ 'γὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

Ὑμεῖς Ἡμεῖς δὲ φαύλως αὔτ' ἄγαν ἐκρίνατε·

ὅμως δ', ἐπειδὴ τῇδ' ἐκύρωσεν φάτις
520

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πελανὸν ἐξ οἴκων ἐμῶν·

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ' ἐξειργασμένοις,

ἀλλ' ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.
525

Ὑμᾶς δὲ χρὴ 'πὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα·

καὶ παῖδ', ἐάν περ δεῦρ' ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ' ἐς δόμους,

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι πρόσθηται πρόσθητε κακόν.
530

ΠΕΡΣΑΙ

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 515 focus

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΑΤ.

οἳ 'γὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·
520

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ᾽ ἄγαν ἐκρίνατε.

ὅμως δ᾽, ἐπειδὴ τῇδ᾽ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·
525

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν·

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ᾽ ἐξειργασμένοις,

ἀλλ᾽ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς δὲ χρὴ 'πὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις
530

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα·

καὶ παῖδ᾽, ἐάν περ δεῦρ᾽ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

514. τὴν Περσίδα, τὴν ἔχουσαν αὐτῶν τὴν ἑστίαν.

520. πεφονευμένου (Gl.).

523. οὐκ ἀληθῶς. αὐτά· ἀντὶ τοῦ τὰ ὀνείρατα.

524. ἡ ὑμῶν κρίσις ἡ λέγουσα μοι εὔξασθαι θεοῖς καὶ Δαρείῳ.

527. πέλανον: πεπεμμένον πλακοῦντα.

528. οἶδα μὲν ὅτι τὸ κακὸν ἤδη ἐγένετο· ἀλλὰ κἂν ἐπὶ τοῖς ζῶσιν ἀνδράσιν εὔξωμαι (εὔξομαι Robort.).

514. ὥστε νῦν Μ, σ superscr. m.

517. ἐγκατέσκηψε Μ.

519. ἐνήλλου recc.

520. οἳ ἐγὼ Μ.

523. αὔτ᾽ Μ, αὐτ' m.

527. πέλανὸν Μ.

530. ὑμᾶς recc.: ἡμᾶς Μ.

530-534 post 853 collocat Nikitin.

531. πιστοῖσι recc.

προσθῆται Turnebus: πρόσθητε Μ.

534. καί τι recc. : κέτι Μ.

PERSAE. 31

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽ ἐς δόμους,

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

ΧΟ.

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 515 focus

ΧΟ.

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρύς
515

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῶι γένει.

ΑΤ.

οἳ ἐγὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ᾽ ἄγαν ἐκρίνατε.
520

ὅμως δ᾽, ἐπειδὴ τῆιδ᾽ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·

ἔπειτα Γῆι τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβούσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν·

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ᾿ ἐξειργασμένοις,
525

ἀλλ᾽ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῶιον πέλοι.

ὑμᾶς δὲ χρὴ ἐπὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα·

καὶ παῖδ᾽, ἐάν περ δεῦρ᾽ ἐμοῦ πρόσθεν μόληι,

παρηγορεῖτε καὶ προπέμπετ᾽ ἐς δόμους,
530

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

531 Regina cum suis abit eo unde venerat.

Translations (7)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 548-595 focus

Chorus

For now in truth the whole land of Asia , decimated, moans:

Xerxes led forth (woe!), Xerxes laid low (woe!), Xerxes disposed all things imprudently with his sea-going vessels. Why then was Darius
550

in his time so unscathed by disaster, he who was ruler of archers, to the men of Susa a beloved leader?
555

558

Chorus

For infantry and seamen both, the ships, dark-eyed¹and linen-winged,

led forth (woe!), the ships laid them low (woe!), the ships, under the deadly impact of the foe and by the hands of Ionians.
560

The King himself, as we learn, has barely made his escape over the wintry paths which traverse the plains of Thrace .
565

568

Chorus

And they who were first to meet their doom (alas!), left behind by dire necessity (alas!),

are swept along the Cychrean strand (woe!). Groan and gnash your teeth; in grievous strain shout forth our woes till they reach the heavens (alas!), raise high
570

your wailing clamor in cries of misery.
575

576

Chorus

Lacerated by the swirling waters (alas!) they are gnawed (alas!) by the voiceless children of the undefiled sea (alas!). The home, bereaved of his presence, laments its head;

and parents, bereft of their children, in their old age bewail their heaven- sent woes (alas!), now that they learn the full measure of their afflictions.
580

584

Chorus

Not now for long will those who dwell throughout the length and breadth of Asia

abide under the sway of the Persians, nor will they pay further tribute at the compulsion of their lord, nor will they prostrate themselves to the earth and do him reverence;
585

for the royal power has perished utterly.
590

591

No longer will men keep a curb upon their tongues; for the people are set free to utter their thoughts at will, now that the yoke of power has been broken.

The blood-stained soil of Ajax’ sea-washed isle holds all that once was Persia .
595

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 515 focus

O daemon, hard to struggle with, how exceedingly heavy hast thou with thy feet leaped on the entire Persian race!

ATOSSA

Alas! wretched that I am for our undone host! O manifest phantom of my visions of the night, how too truly didst thou discover the horrors to me. And very sorrily did ye interpret these things. But notwithstanding, since your speech sanctions this, I would fain first of all make my prayers to the gods; then will I come, after fetching from my dwelling 2

a sacrificial cake, offerings both for earth and for the departed: over things past [recal] I well know, but it may be that something more auspicious will befal hereafter. But it behoves you to communicate faithful counsels with the faithful, touching what has taken place; and for my son, if he come hither before me, soothe ye him, and escort him into his dwelling, lest even a further ill be added over and above to our present ills 3

.

Exit Atossa.

CHORUS

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 515 focus

Il sort.

LE CORYPHÉE

Ah ! divinité douloureuse, de quel poids t'es-tu donc abattue sur toute la race perse !

LA REINE

Hélas ! infortunée ! notre armée est détruite ! Ah ! trop claire vision de mes songes nocturnes, certes, tu avais été vraie en me montrant ces maux. Et
vous, vous en aviez jugé trop légèrement. Pourtant, puisque c'est en ce sens que votre avis s'est prononcé, je veux d'abord prier les dieux ; ensuite à la terre et aux morts je viendrai apporter une offrande choisie dans mon
palais. Je sais qu'il s'agit du passé : mais l'avenir ne peut-il nous réserver un sort meilleur ? Pour vous, il vous convient de réunir sur les événements les fidèles avis dus à de fidèles princes. Et, si mon fils arrive ici avant que je sois de
retour, consolez-le, escortez-le vers le palais — de peur qu'à nos malheurs il n'ajoute encore un malheur ¹.

La Reine sort avec son cortège. LES PERSES Mélodrame.

LE CORYPHÉE

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 515 focus

O Fortune, heavy with affliction's load,

How hath thy foot cruſh'd all the Perſian race!

ATOSSA.

Ah me, what ſorrows for our ruin'd hoſt
640

Oppreſs my ſoul!

Ye viſions of the night

Haunting my dreams, how plainly did you ſhow

Theſe ills ?-You ſet them in too fair a light.

Yet, ſince your bidding hath in this prevail'd,
645

Firſt to the Gods with I to pour my pray'rs,

Then to the mighty dead preſent my off'rings,

Bringing libations from my houſe:

too late,

THE PERSIANS.

I know, to change the paſt; yet for the future,
650

If haply better fortune may await it.

Behoves you, on this ſad event, to guide

Your friends with faithful councils.

Shou'd

my ſon
655

Return e'er I have finiſh'd, let your voice

Speak comfort to him;

friendly to his houſe

Attend him, nor let ſorrow riſe on ſorrows.

CHORUS
STROPHE.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 515 focus

Oh!, con che greve piede, infesto Dèmone,

balzato sei sopra la persa stirpe!

ATOSSA

Misera me, l'esercito è distrutto!

Oh!, visïoni dei notturni sogni,

come palese mi svelaste il danno!
600

Ahi!, male voi l'interpretaste!

Pure,

poiché prevalse la sentenza vostra,

voglio prima innalzar preci ai Celesti.

Poi nella reggia tornerò, recando
605

ai defunti ed a Gea sacri libami.

Gli eventi omai, lo so, compiuti sono:

ma piú fausto il futuro esser potrebbe.

Ora, in questo frangente, o fidi miei,

presto darete a noi fidi consigli.
610

E il figlio mio, se di me prima giunga,

consolatelo, a casa accompagnatelo,

che nuovo male non s'aggiunga ai mali.

¹ SECONDO CANTO INTORNO ALL'ARA²

CORIFEO

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 515 focus

Spirit of Fate, too heavy were thy feet,

Those ill to match! that sprang on Persia's realm.

Atossa

Woe for the host, to wrack and ruin hurled!

O warning of the night, prophetic dream!
540

Thou didst foreshadow clearly all the doom,

While ye, old men, made light of woman's fears!

Ah well—yet, as your divination ruled

The meaning of the sign, I hold it good,

First, that I put up prayer unto the gods,
545

And, after that, forth from my palace bring

The sacrificial cake, the offering due

To Earth and to the spirits of the dead.

Too well I know it is a timeless rite

Over a finished thing that cannot change!
550

But yet—I know not—there may come of it

Alleviation for the after time.

You it beseems, in view of what hath happed,

T' advise with loyal hearts our loyal guards:

And to my son—if, ere my coming forth,
555

He should draw hitherward—give comfort meet,

Escort him to the palace in all state,

Lest to these woes he add another woe!

[ Exit Atossa.

Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 515 focus

O grauser Gott, mit allzuschwerem Tritte sprang

Dein Fuß auf Persis' Nacken, traf mein ganzes Volk!

Atoſſa.

Ich Arme, weh mir! Hingemordet schwand das Heer!

O klares Traumbild, aufgeblikt in düstrer Nacht,
500

Wie deutlich hast du Böses mir geoffenbart!

Ihr aber hattet seinen Sinn ganz falsch erkannt.

Indessen, weil es euer Wort also bestimmt,

Ruf' ich vor Allem im Gebet die Götter an;

Dann hol' ich Opferbrode mir aus meinem Haus,
505

Den Abgeschiednen und der Erd' als Weihgeschenk.

Zwar weiß ich, ändert keine Kunst Vergangenes;

Doch für die Zukunft frommen uns die Gaben wohl.

Ihr aber müßt im Leide, das uns niederbeugt,

Getreu mit treuem Rathe mir zur Seite steh'n;
510

Und wenn der König etwa kommt, bevor ich selbst

Erscheine, tröstet, leitet ihn in's Haus hinein,

Damit er nicht zum Leide neues Leid gesellt!

(Atossa mit dem Boten und Gefolge ab.)

Der Chor.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-411

ἁγνοῦ Στρυμόνος:

ἁγνοῦ στρυμμόνος

G. Ven. B. Cantabr. 2.

στρυμόνος ἁγνοῦ

Ven. A. Ox. Ald. Rob.

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-412

εὔχετο:

εὔχετο

M. Vit. Ven. A. B. Ald. Rob.

ηὔχετο

G. Lips. Turn.

496. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-413

κρυσταλλοπῆγα:

κρυσταλοπῆγα

Lips. Ald. Dixi de hoc versu in El. doctr. metr. p. 113.

497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-414

σκεδασθῆναι:

σχεδασθῆναι

Vit. et

supra scripto

Lips.

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-415

θερμαίνων:

φλεγμαίνων

Cantabr. 1. Par. L. et adscripto

θερμαίνων

Colb. 2.. γρ.

φλεγμαίνων

Lips.

501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-416

πῖπτον δ᾽: Libri

πίπτον δ'

, nisi quod Ald.

πίπτον τ'

, habet, et ex Par. I.

πίπτων

affertur. De omisso augmento dictum est in praef. ad Eur. Bacch. p. XXXV. ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν:

ἐπ' ἀλλήλοισι

Vit. Lips. Mosc. sed Lips.

supra scripto.

ἐναλλήλοισιν

Par. N. εὐτυχεῖ:

εὐτυχεῖ

M. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Par. B.

τυχεῖν

ceteri et supra scriptum in Cantabr. 2.

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-417

ἀπέρρηξεν:

ἀπέρρηξε

G. Vit. Lips. aliique nonnulli et Ald. Turn.

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-418

λοιποὶ:

λοιπὸν

504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-419

μόγις:

μόγις

M. Vit. Lips. et plerique, ut videtur, codices ac Turn.

μόλις

G. Ald. Rob.

506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-420

ὡς στένειν:

ὥς τέ νιν

, sed supra scripto γρ.

καὶ στένειν

, ad

ὥς

autem

εἰς

, Vit. Idem ante correctionem

πόλις

508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-421

ταῦτ᾽ ἔστ᾽ ἀληθῆ:

ταῦτέστ᾽ ἀληθῆ

M. Ceteri

ταῦτ᾽ ἔστ᾽ ἀληθῆ

, quod etiam scholiastes agnoscit. Defendique potest, si idem esse statuas ac si dixisset

ταῦτ' οὐχὶ πλαστά

. Quamquam non est diffitendum, hic, ubi non de veritate rei, sed de eo quid esset actum sermo est, multo aptius futurum esse

ταῦτ᾽ ἐστὶ τἀληθῆ

. Quae res me olim moverat ut ad Eur. Hec. v. 576. scribendum coniicerem

ταῦτ' ἐστὶ ταῦτα

, similiter ut in Agam. v. 658.

τοσαῦτ᾽ ἀκούσας ἴσθι τἀληθῆ κλύων.

Hoc enim fere modo perorare solent nuntii. Exempla attuleram ex Persis v. 324. 465. ex Agam. v. 560. ex Sophoclis Electra v. 761. Trachiniis v. 943. Philocteta v. 389. 620. In altera Hecubae editione suspicatus sum scripsisse Aeschylum

ταῦτ᾽ ἐστὶ τἄργα

, ut apud Sophoclem est Oed. Col. v. 383.

ταῦτ᾽ οὐκ ἀριθμός ἐστιν, ὦ πάτερ, λόγων, ἀλλ' ἔργα δεινά.

509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-422

ἐγκατέσκηψεν:

ἐγκατέσκηψε

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1.2. Mosc. Rob. Turn. Litteram paragogicam habet ed. Vict.

ἐγκεῖ τέσκηψε

Ald.

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-423

ἐνήλλου:

ἐνήλλου

M. G. aliique et Rob. Sed

ἐνήλλου

Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Mosc. Par. C. N. Ald. Turn. V. ad Soph. Oed. R. v. 1311.

512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-424

οἴ 'γώ:

οἳ ἐγὼ

οἴ 'γὼ

Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. C. N.

οἴ. ἐγὼ

Rob.

αἴ 'γὼ

Ald. Turn. Correxit Porsonus. διαπεπραγμένου στρατοῦ: Verba

διαπεπραγμένου στρατοῦ

errore memoriae ex Septem ad Thebas affert Thomas M. p. 82, 14.

513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἐμφανὴs:

ἐκφανὴς

Vit. Mosc.

ἐμφανής τ'

Cantabr. 1.

εὐφανὴς

Par. N.

515. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-426

αὔτ᾽:

αὐτ'

, sic, cum adnotatione

αὐτά. ἀντὶ τὰ ὀνείρατα

, M.

αὔτ᾽

Lips. Turn.

αὐτ'

αὖ τ'

Ald. Rob.

ταῦτ᾽

Vit. Mosc. Par. N. ἄγαν:

ἄγαν γ'

Ven. B.

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-427

ἐκύρωσεν:

ἐκύρωσεν

M. Rob.

ἔκυρσεν

Ven. B.

ἐκύρωσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn.

519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-428

ἥξω:

ἄξω

G. Non

πέλανον

in appositione est, sed

δωρήματα

520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-429

ἐπ᾽ ἐξειργασμένοis:

ἐπεξειργασμένοις

M. G.

ἐπεξειργασμένως

Ald.

ἐπεξειργασμένας

Rob.

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-430

ἐς:

εἰς

Vit. λῷον: Omnes

λῷον

, pro quo scholiastes, ut iam H. Stephanus animadvertit,

βέλτιον

videtur legisse, quod aperte deterius est. πέλοι:

πέλοι

M. G. Vit. Turn.

πέλει

Ald. Rob. et

οι

supra scripto Lips.

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-431

ὑμᾶς:

ἡμᾶς

ἡμῖν

Ven. B. Rob. χρὴ 'πὶ:

χρὴ ἐπὶ

, eraso

ante

, M.

χρὴ ἐπὶ

Vit. Lips. τοῖςδε τοῖς:

δε τοῖς

pro

τοῖς δὲ τοῖς

Ald.

τοῖς δὲ τοῖς

Rob. πεπραγμένοις:

πεπραμένοις

Vit.

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-432

πιστοῖσι πιστὰ:

πιστοῖσι πιστὰ

Par. A. B.

πιστοῖς πιστά

M. Vit. Ven. A. Mosc. Par. N.

πιστοῖς σε, πιστὰ

Lips.

πιστοῖς γε πιστὰ

G. Rob. Turn.

πιστοῖσι γῆ πιστὰ

Cantabr. 1.

πιστοῖς τὰ πιστὰ

Par. N. Ald. In Par. B. adnotatum

γράφεται ὧδε στίχος· πιστοῖσι, τὰ πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα.

Ex scholiis discimus fuisse qui

πιστούς

scriberent, sic, opinor,

πιστούς γε πιστά

. Hoc dicit Atossa, oportet vos fida cum fidis (mecum) communicare consilia. ξυμφέρειν: libri praeter Ald. quae

φέρειν

habet.

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-433

καὶ παῖδ', ἐάν περ:

καὶ παῖς δ᾽ ἐάν περ

Vit. et

περ

omisso Mosc.

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-434

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽:

παρηγορῆτε καὶ προπέμπητ᾽

Ald. Rob. In Lips. ad

προπέμπετ'

supra adscriptum est γρ.

προτρέπετε

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-435

μὴ καί τι:

μὴ κέτι

μηκέτι

Vit. Lips.

μηκέτι

Mosc. Par. L. N.

μή κ᾿ ἔτι

Ald.

μὴδ' ἔτι

Rob.

καί μήτι

Cantabr. 1. Par. B. πρόςθηται:

πρόσθητε

M. G. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. B. L. N. Ald. Rob.

προσθῆτε

et supra γρ.

πρόσθητε

Lips.

γένηται

Ven. A.

πρόσθηται

Turn.

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-436

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν *γὰρ*:

ἀλλ᾽ ὦ ζεῦ βασιλεῦ, νῦν περσῶν

M. (si ex M. recte adnotatum est) Turn. Vict. Sed omittunt

ἀλλ'

G, Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. B. F. H. I. K. L. N. Ald. Rob. Schützius post

νῦν

inseruit

μέν

. Inserendum potius videbatur

γάρ

, quo rationem reddit chorus, cur exclamet

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ

528. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-437

μεγαλαύχων:

μεγαλαύχουν

Vit.

529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-438

ὀλέσας:

ὤλεσας

, cum hac adnotatione,

ἰωνικῶς μικρόν

, Vit. In G. Lips. adnotatum γρ.

ὤλεσας, ὅπερ εἰ εἴποις, κομματικὸν ἐκφέροις τὸ λοιπόν

. Et γρ.

ὤλεσας

adscriptum etiam in Cantabr. 1. Par. B.

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-439

Σούσων:

τὸ σούσσων

τοσούτων

Vit. Ἐκβατάνων:

ἐγβατάνων

M. Ceteri

ἐκβατάνων

, nisi quod in Lips. ad ultimam syllabam

ην

supra scriptum est. Brunckius

Ἀγβατάνων

. V. ad v. 16.

531. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-440

δνοφερῷ:

δνοφερῷ

M. G. Vit. Lips. Rob.

δνοφερῶν

sic Ven. B.

γνοφερῶν

Par. N.

στυγερῷ

Ven. A. (sic Ven. A.) Ox. Par. B. Ald. Turn. et supra scriptum in Cantabr. 2. In Par. B. adnotatum γρ.

δνοφερῷ, ἀπολικώς

532-533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-441

ἀταλαῖς χερσὶ καλύπτρας μαῖαι γονάδες κατερεικόμεναι:

ἀπαλαῖς

M. Ald.

ἁπαλαῖς

G. Vit. Lips. Turn. Sed

ἀταλαῖς

Ven. B. Rob. Quae scriptura cur praeferenda sit, mox apparebit.

καλύπτρας κατερχόμενοι

Par. K. Ceteri libri

καλύπτρας κατερεικόμεναι

, praeter Vit. qui haec habet,

καλύπτας μαγνά κατερεικόμεναι

, ex codice mutilo, ut videtur, ducta. V. ad v. 534. 608. 612. ss. 623.625. 627. Ex hac codicis Vit. scriptura eliciendum esse

μαῖαι γονάδες

dixi in diss. de versibus spuriis apud Aeschylum p. 12. sive in Opusc. II. p. 84. Eadem sententia est v. 64.

τοκέες δ᾽ ἄλοχοί θ' ἡμερολεγδὸν τείνοντα χρόνον τρομέονται.

Simul autem apparet quid sibi velit

ἀταλαῖς χερσί

, quod ut maxime cum imbecillitatis notione coniunctum multo rectius quam

ἁπαλαῖς

de tremulis Persarum matribus dictum est. Videtur enim

ἀταλός

ταλάσαι

factum esse. Nisi Aeschylus scripsit

ἀμαλαῖς

. Herodotus VIII. 99.

ἡ δὲ δευτέρη σφι ἀγγελίη ἐπεξελθοῦσα συνέχεε οὕτω ὥστε τοὺς κιθῶνας κατερρήξαντο πάντες, βοῇ τε καὶ οἰμωγῇ ἐχρέωντο ἀπλέτῳ, Μαρδόνιον ἐν αἰτίῃσι τιθέντες. οὐκ οὕτω δὲ περὶ τῶν νεῶν ἀχθόμενοι ταῦτα οἱ Πέρσαι ἐποίευν ὡς περὶ αὐτῷ Ξέρξῃ δειμαίνοντες.

διαμυδαλέοις:

διαμυδαλέοις

M. G. Vit. atque sic scribendum esse vidit Porsonus, ante quem

διὰ μυδαλέοις

scribebatur.

διὰ μυγδαλέοις

, adscripto ae ad or, Lips.

διὰ μυδαλέοις

, supra adscripto oυς, Par. B. C. In G. adnotatum γρ.

μυδαλέους

πρὸς τὸ κόλπους.

τέγγουσ':

τέγκουσ'

Vit. Lips. Cantabr. 2. Par. C.

κόλπ

sine terminatione. Vit. μετέχουσαι:

μετέχουσαι

Ven. Β.

κατέχουσαι

Par. I. Scripsit fortasse Aeschylus

ἄλγος μέγ' ἔχουσαι

ἁβρογόοι:

ἁβροχόον

Lips.

ἁβροχόοι

G. ut reliqui praeter Ald. quae lenem spiritum habet. Praeter necessitatem hoc vocabulum coniecturis tentatum est. Περσίδες:

περσίδαις

Lips.

ποθέουσαι ἰδεῖν:

ποθέουσαι ἰδεῖν

omittit Lips.

ποθέουσ' ἰδεῖν

habent Vit. Par. I. Ν.

ποθέουσι δείνων

Mosc. ἀρτιζυγίαν:

ἀρτιζυγίαν

M, G. Turn.

ἀρτιζυγίην

Vit. Lips.

ἄρτι συζυγίαν

Par. Β. hic quidem adscripto γρ.

αρτιζυγίαν

, et Ox. Ald. Rob. Apud scholiastem est

ἀρτισυζυγίαν

, quod is, ut ex eius interpretatione intelligitur,

ἀρτιοζυγίαν

scripserat.

τ':

τ'

omittunt M. Ox. Ald. Turn.

ἀκορέστοις: Vulgo

ακορεστάτοις

. Faehsius ex Par. Β. affert

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις

. γρ.

καὶ ἀκορεστάτοις

. Sed Bekkerus ex eo com dice adnotavit γρ.

ἀκορεστάταις

, et id legi in Par. C.

ακορεστοτήτοις

Vit. Friget superlativus, praetereaque omnis sermo ita institutus est ut vix dubites quin singulae eius partes, commemoratio Iovis, matrum, uxorum, chori ipsius, paroemiaco terminatae fuerint. Quare

ἀκορέστοις

scripsi. Et codicis Vit. lectio nihil videtur esse quam coniunctio duarum lectionum,

ἀκορίστοις

ἀκορήτοις

μόρον:

μόρων

Lips.

νῦν γὰρ δὴ: δ' omittunt Ven. B. Par. N. Ita Brunckius:

γάρ,

servato

δή,

eiecit Porsonus. Recte scriptum est

νῦν γὰρ δή,

initio strophae facto a trochaeo semanto, ut in Agam. v. 149.

γαῖ' Ἀσὶς ἐκκεκενωμένα: Inde a Cantero scribitur

γαι Ασιάς

, quam lectionem com memoravit H. Stephanus.

γῆ ἀσιας

, alterum vocabulum sine accentu, Par. I.

γαῖα ἀσίας

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. Vict. Atque

ἀσίας

quidem etiam ex Ven. A. B. Par. B. C. F. H. N. adnotatum est. De Ven. B. in Bekkeri excerptis reperio

Ασίας κενουμένα γᾶς

, ut codex habere videatur

γᾶς ἀσίας κενουμένα

. Εt in Lips. adnotatum γρ.

γᾶς

. Deinde vulgo

ἐκκενουμένα

, et sic M. G. edd. vett.

ἐκκενουμένη

Vit. Lips. et supra scriptum in Cantabr. 2.

κενουμένα

Ven. Β.

ἐκμαινομένα

adscri ptum in Ven. B. C. γρ.

ἐκμαινομένη

Cantabr. 1. 2. Scripsi

γαῖ᾽ Ασὶς ἐκκεκενωμένα

. Εt

Ασὶς

quidem etiam Blomfieldius.

ἤγαγεν:

μὲν γὰρ

libri.

γὰρ

recte delevit Porsonus. Sic etiam in particula antistrophicus versus congruit.

ἤγαγεν

M. aliique et Rob.

ἤγαγε

G. Vit. Lips. Turn.

ἔγαγε

Ald.

ἄγαγεν

, ut

ἄγαγον

est in antistrophico versu, restituit Blomfieldius. ποποῖ:

πόποι

sic Lips.

τοττοῖ

Par. Ν. De sensu vide ad v. 553.

ἀπώλεσεν:

ἀπώλεσεν

Μ. Rob.

ἀπώλεσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn. τοτοῖ:

τό του

Lips.

τὸ τοῦ

Αld.

ἐπέσπε: Versus 547-558. in M. a manu secunda, quae scholia scripsit, in margine adscripti sunt. Eosdem versus omittit Par. N.

έσπεσε

sine accentu G.

ἐπέσπασε

Cantabr. 1. Par. G. N. Idem in scholiis per

ἐπεσπάσατο

explicatur.

βαρίδεσσι ποντίαις:

βαρίδεσσι ποντίαις

Ald. Rob. Τurn.

βαρίδεσι ποντίαις

G. Lips. Ven. A.

βαρύδεσι ποντίαις

Vit.

βαρίδες τε ποντίαι

Μ.

βαρί δες τε πόντια

Ven. Β.

βαρίδες θ' αἱ πόντιαι

adscriptum in Par. Β.

τίπτε:

τίπτε. γρ. τί ποτε. θαυμαστικῶς

Faehsius ex Par. B. affert. Ceteri praeter Rob.

τί ποτε

. Recepi

τίπτε

, quod habet Aeschylus Agam. v. 942. οὐ τότ' ἀβλαβὴς ἐπῆν:

οὐτίποτε δαρεῖος μὲν τότ' ἐβλάβη. ἐπῆν

Rob.

τί ποτε δαρεῖος μὲν σὺ τότ' ἐβλάβας ἐπῆν

Lips.

τί ποτε δαρεῖος οὕτω τότ᾽ ἀβλαβὴς ἐπῆν

Vit.

οὕτω

non recte in

οὔπω

mutare voluit Heathius. Sensus est cur olim Darius sic sine damno civium regnavit, neque idem fecit Xerres.

τόξαρχος:

τόξαρχος

M. G. Vit. Ven. A. Ald. Rob. Turn.

τόξαρχος

Lips.

τοξάρχης

Par. Α. Β. πολιήταις:

πολήταις

Μ.

πολίταις

G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

πολιήταις

inde a Victorii editione obtinuit.

Σουσίδος:

σουσίδες

, ad e supra scripto o, M.

σουσίδαις

Ven. A. Οx. Ald. Turn. et scholiastes.

σουσίδαι

Lambethanus. Ceteri

σουσίδος

. Restituit

Σουσίδαις

Blomfieldius.

πεζούς τ' ἠδὲ καὶ θαλασσίους:

πεζούς τε γὰρ καὶ θαλασσίους αἵδ᾽ (αἱ δ' Μ.) ὁμό- πτεροι κυανώπιδες

M. G. Vit. Lips. Rob. Turn.

γὰρ

omittunt Ven. A. Ald.

τε

omittit Ven. Β. qui deinde

αἱ δ'

habet.

καὶ

omittit Par. N.

aid'

vel

ai d'

omittendum esse Brunckius et Porsonus viderunt. Reliqua, ut cum stropha congruerent, ita scripsi,

πεζούς τ' ἠδὲ καὶ θαλασσίους ὁμόπτεροι κυανώπιδες

ἤγαγον: Par. C.

νães

, ad ã supra scripto, Lips.

ἤγαγον

Par. N. ποποῖ:

πόποι

Lips.

δ':

Vit. Lips. τοτοῖ:

τὸ τοῦ

Lips.

πανωλέθροισιν:

πανωλέθροισιν

Vit. Ven. B. Rob.

πανωλεθρίοισιν

G. Lips. Turn.

πανωλεθρίοισι

Par. L. et o a sec. manu in to mutato M.

παν- ολεθρίησιν

Ald.

διά γ' Ἰαόνων χέρας: Libri

διὰ δ᾽ λαόνων χέρας

, nisi quod

διὰ δὲ ἀόνων

Rob.

lavórov

Par. C. Brunckius, Schützius, Porsonus servata vulgari interpunctione, qua inde a Turnebo post

ἐμβολαῖς

punctum ponebatur, ex Pauwii coniectura scripserunt

διὰ δ᾽ Ἰαόνων χέρας τυτθά γ' ἐκφυγεῖν ἄνακτ'

etc. libris omnibus invitis. Recte post

ἐμβόλαις

commate interpunxit Heathius, interpretans sed per Atheniensium manus. Debebat per Ionum manus. Scribendum autem est

διά γ' Ιαόνων χέρας

. Naves dicuntur Persarum, quarum

ἐμβολαί

fuerint propter Iones

πανώλεθροι

τυτθὰ δ': Libri

τυτθὰ δ'

, nisi quod

τυτθᾶ δ'

habet Vit.

αὐτὸν:

αὐτὸν

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. L. N.

αὐτὸν

edd. ante Brunckium. Ad

ὡς

adscriptum παρέλκον in Par. B. Eadem est dicendi ratio quae v. 187. seq.

ἂμ πεδιήρεις: Vulgo

ἀμπεδιήρεις

iunctim.

ἀνὰ πεδιήρεις

Par. N.

ἀνάπε- διήρεις

Rob.

δυσχίμους τε: Libri

δυσχειμέρους τε

, nisi quod Ven. B.

τε

omittit.

δυςχεί- μους τε

cum Heathio Brunckius, Schützius, Porsonus. Scribendum erat cum Arnaldo

δυσχείμους τε

. Sic Blomfieldius. V. Elmsl, ad Eur. Bacch. v. 15.

τοὶ δ᾽ ἄρα πρωτόμοιροι,: Libri

πρωτόμοιροι φεῦ

, nisi quod

πρωτόμορφοι φεῦ

habent Lips. Ven. A. atque ex Par. B. Faehsius affert

τοὶ δ᾽ ἄρα πρω- τόμοιροι. γρ. πρωτόμοροι. οἱ πρῶτοι θανόντες οἱ ἐν Σαλαμῖνι ἀπο- θανόντες

. Heathius

δὴ

ante

φεῦ

inseruit. Brunckius in antistropha

φεῦ

delevit, quod nemo probabit qui exclamationum repetitionem negligi non posse intellexerit. Veram lectionem, ut opinor, ex Par. B. restitui.

λειφθέντες:

λειφθέντες

M. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Rob.

λειφθέντες

, supra scripto η, Lips.

ληφθέντες

, supra scripto ει, Vit. Ceteri

ληφθέν τες

. Utramque scripturam commemorant scholia. ἀνάγκαν:

ἀνάγκαν

, ad ultimam vocalem supra scripto η, Lips.

ἀνάγκην

Ald. Rob. Turn.

Κυχρείας:

κυχρείας

Turn. et ad χ a sec. manu supra scripto π Μ.

κυπρίας

Ven. B. Rob.

κεχρείας

Vit.

ἀμφικεχρειὰς

iunctim Mosc.

κεγ- χρείας

Par. N. Ald.

κεγχρείας

G. Lips. Ven. A. Ox.

κιγχρείας

Cantabr. 2. V. Steph. Βyz. in Κυχρείος πάγος, Strabonem p. 393. (603.) Meinekium Anal. Alex. p. 52. seq.

δά:

hic et postea M.

ἔρρανται. στένε καὶ δακνά-: Post

ὀδὰ

libri statim subiungunt

στένε καὶ δακνάζου

. Pro ultimo vocabulo

δακρύζου

adscriptum in Par. B. Excidisse aliquid pri mus vidit Canterus. Equidem non dubitavi

ἔρρανται

hic ponere, quod verbum in libris v. 582. post

ἄπαιδες

temere insertum est. Dixi de hac emendatione in diss. de versibus spuriis apud Aesch. p. S. Opusc. II. p. 81. seq. Est autem

ἔρρανται

forma numeri pluralis, cuius generis exem pla sunt rarissima.

ἀμβόασον:

ἀμβόασον

, ad penultimam vocalem supra scripto η, Lips.

ἀμβόασον

G. Cantabr. 1. Ald. Turn.

βοᾶτιν:

βοᾶτιν

M. Lips. Turn.

βοάτιν

G. Ald. Rob.

βοᾷ τὴν

Vit.

βοᾶτιν τὴν

Cantabr. 1.

βοὰν τὴν

Cantabr. 2.

γναπτόμενοι δὲ δίνᾳ:

γναπτόμενοι

M. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. N.

γραπτό- μενοι

Par. L.

γραμπτόμενοι

G. Ven. B. edd. ante Brunckium.

δὲ δεινά

M. G. Vit. Turn.

δὲ δεινᾷ

Lips. Cantabr. 2. Par. L. quam lectionem etiam scholiastes agnoscit.

δ' ἁλὶ δεινᾷ

Cantabr. 1.

ἁλὶ δεινὰ

Ald. Rob. omisso

δ'

, quod etiam in Ven. A. deest.

δεινᾷ δ' ἁλὶ

Par. N. Non dubitavi scribere

γναπτόμενοι δὲ δίνα,

viam monstrante strophico versu.

σκύλλονται:

σκύλονται

M. et aliquot alii. ἀναύδων:

αὐδὲν

pro

ἀναύδων

Lips.

ἠέ:

ἠὲ γὲ

G. Mosc. In Lips. ad secundam syllabam η supra scriptum. Par. N. Rob.

παίδων τᾶς:

τᾶς

M. a pr. manu et Vit.

τᾶς

supra adscripto η Lips. Puto poetam epitheto sine substantivo propterea esse usum, ut peregrinum oratio et orientis populo consentaneum colorem haberet, quemadmodum v. 615. apem

τὴν ἀνθεμουργόν

vocavit.

δόμος:

δόμοιστερηθεὶς

, post

δόμο

supra versum σ (non ις) a sec. manu addito, Μ.

δόμος

omittit Ven. Β.

δόμω

habet Lips.

δόμον

, sed ut v in o mutatum videatur, G.

τοκέες δ᾽ ἄπαιδες: Libri

τοκέες

. Emendavît Porsonus. Post

ἄπαιδες

addunt

ἔρρανται

G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. B. F. H. K. L. Ald. Rob.

ἔρανται

Par. A. Ν.

ἔρρανται ἐν δάκρυσι

Turn. H. Stephanus in quibusdam exemplaribus

ἐν δάκρυσι

sine

ἔρρανται

, in aliis

ἔρρανται

sine

ἐν δάκρυσι

legi, in aliis denique utrumque omitti adnotavit. Recte Porsonus utrumque omisit. Sed

ἔρρανται

in v. 569. transtuli.

δυρόμενοι:

δυρόμενοι

Μ. et sic Porsonus. Ceteri libri

ὀδυρόμενοι

κλύουσιν:

κλύσιν ἄλγος

Lips.

κλύουσ' ἄλγος

Rob.

κλύουσιν ἐς ἄλ- γος

Par. N. 29.

κλύοντες ἤγουν ἀκούοντες

ex Par. B. Faehsius affert. Est haec sine dubio coniectura, cui ansam praebuerat

ἔρρανται

. Interpungebatur enim colo vel puncto post

γέροντες

, quo fit ut postremus versus frigeat. Id sentiens nescio quis

κλύοντες

scripsit. Verum eiecto

ἔρρανται

omnia bene procedunt: parentes filiis orbati, ingentia mala lugentes senes, iam omne accipiunt infortunium, vel nihil non esse infortunium audiunt.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

492-499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-74

ἔς τε Κr. (II.) 68, 9. A. 2. " Ἄξιος, Makedoniens Hauptstrom u. Ostgrenze vor Philipp II., mit schwierigem Übergang; Realenc. I, 2. S. 2204. Βόλβη, groſser Landsee in Mygdonien, östlich von Thessalien, weithin von Sumpfland umgeben, s. ebds. S. 2425. Fluvii et paludes saepissime vocantur δονακώδεις, δονακοτρόφοι, δονακοχλόαι. Hom. Σ 576, Eur. Iph. A. A. 179. 79. Iph. T. 400 (Blomf.). Παγγαίον nordwestlich vom Bolbesee, bei Philippi, zwischen Strymon u. Nestos, wie das Edoner- land. ταύτῃ wo wir am Strymon anlangten. ἄωρον nach dem Maſsstabe von Hellas. Übrigens fand die Schlacht bei Salamis am 20. Boëdromion statt (ungefähr 10. Sept.), und Xerxes brauchte auf dem Heimwege von Thessalien an bis zum Hellespont 45 Tage (Herod. VIII 115). Strymon bedeutend östlich vom Axios, aber westlich vom Pangaios und Edonerland. ἁγνοῦ persisch? Herod. I 138: ἐς ποτα- μὸν ὸν οὔτε ἐνουρέουσι οὔτε ἐμπτύ- ουσι, οὐ χεῖρας ἐναπονίζονται, οὐδὲ ἄλλον οὐδένα περιορῶσι, ἀλλὰ σέ- βονται ποταμοὺς μάλιστα. – οὐδα- μοῦ nullo loco (numero) habere; Soph. Ant. 183: τοῦτον οὐδαμοῦ λέγω.

500-507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-75

⁴

Hom. Ψ 227: ὑπεὶρ ἄλα κίδναται ἠώς. Herod. VIII 22: ἅμα ἡλίῳ σκιδναμένῳ. πρὸ τοῦ ἥλιον ἀνατεῖλαι καὶ τὸ πεπηγὸς θερμᾶναι, Schol. A. - Es war dies die letzte Gefahr die sie zu be- stehen hatten. διίημι dissolvo.

508-514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-76

⁵

⁶

Θρήκην κτλ., auch der Vers schleppt sich mühsam von der Stelle; s. 465. οὐ πολλοί τινες vgl. Herod. VIII 115: Ξέρξης Μαρ- δόνιον ἐν Θεσσαλίῃ καταλιπών αὐτὸς ἀπικνέεται ἐς τὸν πόρον τῆς διαβάσιος (Hellespont).. ἀπά- γων (mit nach Asien nehmend) τῆς στρατιᾶς οὐδὲν μέρος, ὡς εἰπεῖν. Denn die 60000 M. welche Mar- donios unter Artabazos bis an den Hellespont mitgeschickt hatte kehr- ten hier um (ib. 126) und waren noch bei Platää 40 000 Mann stark (ib. IX 66). ἑστιοῦχον Sept. 73. Soph. Ant. 1083: ἑστιοῦχον εἰς πόλιν. πόλιν Acc. des Subjekts. Ist Wahrheit, aber nicht die ganze, 329 f. θεός, durch seine Stellung den religiösen Gesichts- punkt nachdrücklich hervorhebend.

515-520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-77

⁷

⁸

δυσπόνητε Schol. σας. Α: χαλεποὺς πόνους ἡμῖν ἐμποιή- ἐνήλου insultasti; vgl. die krit. Bemerkungen. – οἳ ᾿γὼ τ. 445. νυκτὸς ὄψις ἐνυπν. Kr. 47, 9. Α. 7. – ἐκρίνατε 226. Atossa hat die tröstliche Seite der Deutung des Chors ausschliesslich aufgefafst und behalten.

521-526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-78

⁹

¹⁰

ἐκύρωσεν (dahin entschieden hat), scil. ἐμὲ τοῦτο ποιῆσαι. Vgl. 227. 522 vgl. 216. 523 nach 220. Ar. nub. 305: οὐρανίοις τε θεοῖς δωρήματα. Vgl. 981. Als Geschenk einen πέλα- νος (204). Ausführung der anfäng- lichen Absicht (229), woran At. durch die Zwischenfragen 230 ff. und das Auftreten des Boten ver- hindert worden war. Zwar kommt sie damit zu spät; doch hilft es ὡς vielleicht für die Zukunft. ( ταῦτα ποιήσω) ἐπ᾿ ἐξειργασμένοις, vgl. Cho. 739. Soph. Ai. 377: τί δῆτ᾽ ἂν ἀλγοίης ἐπ᾽ ἐξειργασμένοις; Herod. VIII 94: ἐπ᾿ ἐξειργασμένοισι ἐλθεῖν. εἴ τι, Kr. 65, 1. Α. 10.

532-547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-79

¹¹

¹²

Atossa und der Bote ab. Drei anapästische Hypermetra zum Abschlusse des ersten Epeis- odion und zur Einleitung des ersten Stasimon. Vgl. Westphal2 II S. 414f. Das erste System spri spricht von der Trauer, in welche das ganze persische Reich durch die schlimme Nachricht gestürzt ist; das zweite hebt in dieser Beziehung insbesondere das weibliche Ge- schlecht ( γυναικοπλ. ὅμιλος, 122), das dritte die Gattinnen der Gefal- lenen hervor (vgl. 13. 63f. 122 ff. 289. 579ff.), und schliefst mit dem Ge- danken, daſs auch der Chor (zu- gleich der Vertreter der greisen Väter) an dem allgemeinen Schmerz teilnehme, was er denn durch sein Lied bethätigt.

532-536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-80

¹³

¹⁴

Ζεῦ βασιλεῦ Ag. Central- 355. zu Ar. nub. 2. punkte des Reichs wie 16. 117 ff. πένθει δνοφερῷ, vgl. 114, Hom. P 591 τὸν δ᾽ ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψε μέλαινα.

527-531. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-129

¹⁵

¹⁶

Getreue Pläne gegen Pläne der Untreue (des Un- gehorsams). - Der Dichter motiviert das spätere Fortbleiben der Atossa. Vgl. zu 835 f. προπέμπετε, wie es am Schluſs geschieht. πρόσ- θηται κακόν, manus sibi inferendo. Atossa ab.

Aeschylus Persians 515

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Cho.

Current edition Experimental

ΧΟ.

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

Χορός

ὦ δυςπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
510

ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟΡΟΣ

Ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς

ποδοῖν ἐνήλου ἐνήλλου (ἐνήλω) παντὶ Περσικῷ γένει.
515

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟ.

ΧΟ.

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρύς
515

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῶι γένει.

No longer will men keep a curb upon their tongues; for the people are set free to utter their thoughts at will, now that the yoke of power has been broken.

The blood-stained soil of Ajax’ sea-washed isle holds all that once was Persia .
595

CHORUS

LE CORYPHÉE

Ah ! divinité douloureuse, de quel poids t'es-tu donc abattue sur toute la race perse !

LE CORYPHÉE

CHORUS
STROPHE.

CORIFEO

Spirit of Fate, too heavy were thy feet,

Those ill to match! that sprang on Persia's realm.

Chorus

O grauser Gott, mit allzuschwerem Tritte sprang

Dein Fuß auf Persis' Nacken, traf mein ganzes Volk!

Der Chor.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Cho.

Current edition Experimental

ΧΟ. ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς 515 ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

Χορός ὦ δυςπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς 510 ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟΡΟΣ Ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς ποδοῖν ἐνήλου ἐνήλλου (ἐνήλω) παντὶ Περσικῷ γένει. 515

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟ.

ΧΟ. ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρύς 515 ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῶι γένει.

No longer will men keep a curb upon their tongues; for the people are set free to utter their thoughts at will, now that the yoke of power has been broken. The blood-stained soil of Ajax’ sea-washed isle holds all that once was Persia . 595

CHORUS

LE CORYPHÉE Ah ! divinité douloureuse, de quel poids t'es-tu donc abattue sur toute la race perse !

LE CORYPHÉE

CHORUS STROPHE.

CORIFEO

Spirit of Fate, too heavy were thy feet, Those ill to match! that sprang on Persia's realm.

Chorus

O grauser Gott, mit allzuschwerem Tritte sprang Dein Fuß auf Persis' Nacken, traf mein ganzes Volk!

Der Chor.

Commentary

Stable identifiers

ΧΟ.

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

Χορός

ὦ δυςπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
510

ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟΡΟΣ

Ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς

ποδοῖν ἐνήλου ἐνήλλου (ἐνήλω) παντὶ Περσικῷ γένει.
515

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟ.

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρύς
515

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῶι γένει.

No longer will men keep a curb upon their tongues; for the people are set free to utter their thoughts at will, now that the yoke of power has been broken.

The blood-stained soil of Ajax’ sea-washed isle holds all that once was Persia .
595

LE CORYPHÉE

Ah ! divinité douloureuse, de quel poids t'es-tu donc abattue sur toute la race perse !

CHORUS
STROPHE.

Spirit of Fate, too heavy were thy feet,

Those ill to match! that sprang on Persia's realm.

O grauser Gott, mit allzuschwerem Tritte sprang

Dein Fuß auf Persis' Nacken, traf mein ganzes Volk!