Aeschylus, Persians, Ioannes Sanravius (Translator), 280

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Clama miferum clamorem,lugubrem Perfis

Miseris, ut omnia admodum malè

Difpofita firm:heu heu, corruptus est exercitus.

255

Nun.

Persians. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 290-547 focus

Ἄτοσσα

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
290

κακοῖς: ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορά,

τὸ μήτε λέξαι μήτ᾽ ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων: πᾶν δ᾽ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως,
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστ᾽ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.¹

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου² βραβεὺς

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο:
305

Τενάγων τ᾽ ἀριστεὺς³ Βακτρίων ἰθαγενὴς

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἀργήστης τρίτος,

οἵδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

δινούμενοι⁴ κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα:
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ Φερεσσάκης⁵ τρίτος,

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,
315

πυρσὴν⁶ ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ᾽, ἀμείβων χρῶτα πορφυρᾷ⁷ βαφῇ.

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
320

νωμῶν, ὅ τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι⁸

πένθος παρασχών, Σεισάμης θ᾽ ὁ Μύσιος,

Θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς:
325

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἔπαρχος,⁹ εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών, εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοσόνδε ταγῶν¹⁰ νῦν¹¹ ὑπεμνήσθην πέρι.

πολλῶν παρόντων δ᾽¹² ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.
330

331

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ᾽ ἀναστρέψας πάλιν:

πόσον δὲ¹³ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστ᾽ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφ᾽ ἴσθ᾽ ἕκατι βάρβαρον¹⁴

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ᾽ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος:
340

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ᾽ ὑπέρκοποι¹⁵ τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θ᾽: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι¹⁶ μάχῃ;

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος¹⁷ θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον:
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄγγελος

ἦρξεν μέν, ὦ δέσποινα, τοῦ παντὸς κακοῦ

φανεὶς ἀλάστωρ ἢ κακὸς δαίμων ποθέν.

ἀνὴρ γὰρ Ἕλλην ἐξ Ἀθηναίων στρατοῦ
355

ἐλθὼν ἔλεξε παιδὶ σῷ Ξέρξῃ τάδε,

ὡς εἰ μελαίνης νυκτὸς ἵξεται κνέφας,

Ἕλληνες οὐ μενοῖεν,¹⁸ ἀλλὰ σέλμασιν

ναῶν ἐπενθορόντες¹⁹ ἄλλος ἄλλοσε

δρασμῷ κρυφαίῳ βίοτον ἐκσωσοίατο.
360

ὁ δ᾽ εὐθὺς ὡς ἤκουσεν, οὐ ξυνεὶς δόλον

Ἕλληνος ἀνδρὸς οὐδὲ τὸν θεῶν φθόνον,

πᾶσιν προφωνεῖ τόνδε ναυάρχοις λόγον,

εὖτ᾽ ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα

λήξῃ, κνέφας δὲ τέμενος αἰθέρος λάβῃ,
365

τάξαι νεῶν μὲν στῖφος²⁰ ἐν στοίχοις τρισὶν

ἔκπλους φυλάσσειν καὶ πόρους ἁλιρρόθους,

ἄλλας δὲ κύκλῳ νῆσον Αἴαντος πέριξ:

ὡς εἰ μόρον φευξοίαθ᾽ Ἕλληνες κακόν,

ναυσὶν κρυφαίως δρασμὸν εὑρόντες τινά,
370

πᾶσιν στέρεσθαι κρατὸς ἦν προκείμενον.

τοσαῦτ᾽ ἔλεξε κάρθ᾽ ὑπ᾽ εὐθύμου φρενός:

οὐ γὰρ τὸ μέλλον ἐκ θεῶν ἠπίστατο.

οἱ δ᾽ οὐκ ἀκόσμως, ἀλλὰ πειθάρχῳ φρενὶ

δεῖπνόν <τ᾽>²¹ ἐπορσύνοντο, ναυβάτης τ᾽ ἀνὴρ
375

τροποῦτο κώπην σκαλμὸν ἀμφ᾽ εὐήρετμον.

ἐπεὶ δὲ φέγγος ἡλίου κατέφθιτο

καὶ νὺξ ἐπῄει, πᾶς ἀνὴρ κώπης ἄναξ

ἐς ναῦν ἐχώρει πᾶς θ᾽²² ὅπλων ἐπιστάτης:

τάξις δὲ τάξιν παρεκάλει νεὼς μακρᾶς:
380

πλέουσι δ᾽ ὡς ἕκαστος ἦν τεταγμένος,

καὶ πάννυχοι δὴ διάπλοον καθίστασαν

ναῶν ἄνακτες πάντα ναυτικὸν λεών.

καὶ νὺξ ἐχώρει, κοὐ μάλ᾽ Ἑλλήνων στρατὸς

κρυφαῖον ἔκπλουν οὐδαμῇ καθίστατο:
385

ἐπεί γε μέντοι λευκόπωλος ἡμέρα

πᾶσαν κατέσχε γαῖαν εὐφεγγὴς ἰδεῖν,

πρῶτον μὲν ἠχῇ κέλαδος Ἑλλήνων πάρα

μολπηδὸν ηὐφήμησεν, ὄρθιον δ᾽ ἅμα

ἀντηλάλαξε νησιώτιδος πέτρας
390

ἠχώ: φόβος δὲ πᾶσι βαρβάροις παρῆν²³

γνώμης ἀποσφαλεῖσιν: οὐ γὰρ ὡς φυγῇ

παιᾶν᾽ ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες τότε,

ἀλλ᾽ ἐς μάχην ὁρμῶντες εὐψύχῳ θράσει:

395

σάλπιγξ δ᾽²⁴ ἀυτῇ πάντ᾽ ἐκεῖν᾽ ἐπέφλεγεν.
395

εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ

ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,

θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.

τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας

ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δ᾽ ὁ πᾶς στόλος
400

ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν

πολλὴν βοήν, “ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,

ἐλευθεροῦτε πατρίδ᾽, ἐλευθεροῦτε δὲ

παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τε πατρῴων ἕδη,

θήκας τε προγόνων: νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.”
405

καὶ μὴν παρ᾽ ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος

ὑπηντίαζε, κοὐκέτ᾽ ἦν μέλλειν ἀκμή.

εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον

ἔπαισεν: ἦρξε δ᾽ ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ

ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
410

κόρυμβ᾽, ἐπ᾽ ἄλλην δ᾽ ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.

τὰ πρῶτα μέν νυν²⁵ ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ

ἀντεῖχεν: ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῷ νεῶν

ἤθροιστ᾽, ἀρωγὴ δ᾽ οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,

αὐτοὶ θ᾽²⁶ ὑφ᾽²⁷ αὑτῶν ἐμβόλοις²⁸ χαλκοστόμοις
415

παίοντ᾽, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον,

Ἑλληνικαί τε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως

κύκλῳ πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δὲ

σκάφη νεῶν, θάλασσα δ᾽ οὐκέτ᾽ ἦν ἰδεῖν,

ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν.
420

ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδες τ᾽ ἐπλήθυον,

φυγῇ δ᾽ ἀκόσμῳ²⁹ πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,

ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος.

τοὶ δ᾽ ὥστε θύννους ἤ τιν᾽ ἰχθύων βόλον

ἀγαῖσι κωπῶν θραύμασίν τ᾽ ἐρειπίων
425

ἔπαιον, ἐρράχιζον: οἰμωγὴ³⁰ δ᾽ ὁμοῦ

κωκύμασιν κατεῖχε πελαγίαν ἅλα,

ἕως κελαινῆς νυκτὸς ὄμμ᾽ ἀφείλετο.

κακῶν δὲ πλῆθος, οὐδ᾽ ἂν εἰ δέκ᾽ ἤματα

στοιχηγοροίην,³¹ οὐκ ἂν ἐκπλήσαιμί σοι.
430

εὖ γὰρ τόδ᾽ ἴσθι, μηδάμ᾽³² ἡμέρᾳ μιᾷ

πλῆθος τοσουτάριθμον³³ ἀνθρώπων θανεῖν.

433

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν³⁴ μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν³⁵ τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν:
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽³⁶ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τ᾽ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς³⁷ δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἐστὶ πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδ᾽, ὅπως,³⁸ ὅταν νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δ᾽ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον: ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ᾽ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ᾽ ἀπὸ
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντες ὤλλυσαν:³⁹

τέλος δ᾽ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ᾽ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος:
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ⁴⁰ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός:

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησ᾽⁴¹ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν στένειν⁴² πάρα.

472

Ἄτοσσα

ὦ στυγνὲ δαῖμον, ὡς ἄρ᾽ ἔψευσας φρενῶν

Πέρσας: πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν

κλεινῶν Ἀθηνῶν ηὗρε, κοὐκ ἀπήρκεσαν⁴³

οὓς πρόσθε Μαραθὼν βαρβάρων ἀπώλεσεν:
475

ὧν ἀντίποινα παῖς ἐμὸς πράξειν δοκῶν

τοσόνδε⁴⁴ πλῆθος πημάτων ἐπέσπασεν.

σὺ δ᾽ εἰπέ, ναῶν αἳ πεφεύγασιν μόρον,

ποῦ τάσδ᾽⁴⁵ ἔλειπες: οἶσθα σημῆναι τορῶς;

480

Ἄγγελος

ναῶν γε⁴⁶ ταγοὶ τῶν λελειμμένων σύδην
480

κατ᾽ οὖρον οὐκ εὔκοσμον αἴρονται⁴⁷ φυγήν:

στρατὸς δ᾽ ὁ λοιπὸς ἔν τε Βοιωτῶν χθονὶ

διώλλυθ᾽, οἱ μὲν ἀμφὶ κρηναῖον γάνος

δίψῃ πονοῦντες, οἱ δ᾽ ὑπ᾽ ἄσθματος κενοὶ

διεκπερῶμεν ἔς τε Φωκέων χθόνα
485

καὶ Δωρίδ᾽ αἶαν, Μηλιᾶ τε κόλπον, οὗ

Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον εὐμενεῖ ποτῷ:

κἀντεῦθεν ἡμᾶς γῆς Ἀχαιίδος πέδον

καὶ Θεσσαλῶν πόλεις⁴⁸ ὑπεσπανισμένους

βορᾶς ἐδέξαντ᾽: ἔνθα δὴ πλεῖστοι θάνον
490

δίψῃ τε λιμῷ τ᾽: ἀμφότερα γὰρ ἦν τάδε.

Μαγνητικὴν δὲ γαῖαν ἔς τε Μακεδόνων

χώραν ἀφικόμεσθ᾽, ἐπ᾽ Ἀξίου πόρον,

Βόλβης θ᾽ ἕλειον δόνακα, Πάγγαιόν τ᾽ ὄρος,

Ἠδωνίδ᾽ αἶαν: νυκτὶ δ᾽ ἐν ταύτῃ θεὸς
495

χειμῶν᾽ ἄωρον ὦρσε, πήγνυσιν δὲ πᾶν

ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος. θεοὺς δέ τις

τὸ πρὶν νομίζων οὐδαμοῦ τότ᾽ ηὔχετο

λιταῖσι, γαῖαν οὐρανόν τε προσκυνῶν.

ἐπεὶ δὲ πολλὰ θεοκλυτῶν ἐπαύσατο
500

στρατός, περᾷ κρυσταλλοπῆγα διὰ πόρον:

χὤστις μὲν ἡμῶν πρὶν σκεδασθῆναι θεοῦ

ἀκτῖνας ὡρμήθη, σεσωσμένος κυρεῖ.

φλέγων γὰρ αὐγαῖς λαμπρὸς ἡλίου κύκλος

μέσον πόρον διῆκε, θερμαίνων φλογί:
505

πῖπτον δ᾽ ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν: ηὐτύχει⁴⁹ δέ τοι

ὅστις τάχιστα πνεῦμ᾽ ἀπέρρηξεν βίου.

ὅσοι δὲ λοιποὶ κἄτυχον σωτηρίας,

Θρῄκην περάσαντες μόγις πολλῷ πόνῳ,

ἥκουσιν ἐκφυγόντες, οὐ πολλοί τινες,
510

ἐφ᾽ ἑστιοῦχον γαῖαν: ὡς στένειν πόλιν

Περσῶν, ποθοῦσαν φιλτάτην ἥβην χθονός.

ταῦτ᾽ ἔστ᾽ ἀληθῆ: πολλὰ δ᾽ ἐκλείπω λέγων

κακῶν ἃ Πέρσαις ἐγκατέσκηψεν θεός.

515

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου⁵⁰ παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ⁵¹ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ:

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ᾽ ἄγαν ἐκρίνατε.
520

ὅμως δ᾽, ἐπειδὴ τῇδ᾽ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω:

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν,—

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ᾽ ἐξειργασμένοις,
525

ἀλλ᾽ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς⁵² δὲ χρὴ ᾽πὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι⁵³ πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα:

καὶ παῖδ᾽, ἐάν περ δεῦρ᾽ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽ ἐς δόμους,
530

μὴ καί τι⁵⁴ πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

532

Χορός

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν <μὲν⁵⁵> Περσῶν

τῶν μεγαλαύχων καὶ πολυάνδρων

στρατιὰν ὀλέσας

ἄστυ τὸ Σούσων ἠδ᾽ Ἀγβατάνων
535

πένθει δνοφερῷ κατέκρυψας:

πολλαὶ δ᾽ ἀταλαῖς⁵⁶ χερσὶ καλύπτρας

κατερεικόμεναι⁵⁷

διαμυδαλέοις δάκρυσι κόλπους

τέγγουσ᾽, ἄλγους μετέχουσαι.
540

αἱ δ᾽ ἁβρόγοοι Περσίδες ἀνδρῶν

ποθέουσαι ἰδεῖν ἀρτιζυγίαν,

λέκτρων εὐνὰς ἁβροχίτωνας,

χλιδανῆς ἥβης τέρψιν, ἀφεῖσαι,

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις.
545

κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχομένων

αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

548

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 290-547 focus

Ἄτοσσα

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
290

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορὰ

τὸ μήτε λέξαι μήτʼ ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δʼ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων· πᾶν δʼ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως.
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστʼ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών;

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεὺς

στύφλους παρʼ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·
305

Τενάγων τʼ ἀριστεὺς Βακτρίων ἰθαιγενὴς

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἈργήστης τρίτος,

οἵδʼ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

δινούμενοι ʼκύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ φερεσσάκης τρίτος

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,
315

πυρρὰν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγʼ, ἀμείβων χρῶτα πορφυρέᾳ βαφῇ.

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
320

νωμῶν, ὅ τʼ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι

πένθος παρασχών, Σεισάμης θʼ ὁ Μύσιος,

Θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλʼ εὐτυχῶς·
325

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἄπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοσόνδε ταγῶν νῦν ὑπεμνήσθην πέρι.

πολλῶν παρόντων δʼ ὀλίγʼ ἀπαγγέλλω κακά.
330

331

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτʼ ἀναστρέψας πάλιν·

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστʼ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφʼ ἴσθʼ ἕκατι βάρβαρον

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δʼ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·
340

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δʼ ὑπέρκοποι τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θʼ· ὧδʼ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;

ἀλλʼ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄγγελος

ἦρξεν μέν, ὦ δέσποινα, τοῦ παντὸς κακοῦ

φανεὶς ἀλάστωρ ἢ κακὸς δαίμων ποθέν.

ἀνὴρ γὰρ Ἕλλην ἐξ Ἀθηναίων στρατοῦ
355

ἐλθὼν ἔλεξε παιδὶ σῷ Ξέρξῃ τάδε,

ὡς εἰ μελαίνης νυκτὸς ἵξεται κνέφας,

Ἕλληνες οὐ μενοῖεν, ἀλλὰ σέλμασιν

ναῶν ἐπανθορόντες ἄλλος ἄλλοσε

δρασμῷ κρυφαίῳ βίοτον ἐκσωσοίατο.
360

ὁ δʼ εὐθὺς ὡς ἤκουσεν, οὐ ξυνεὶς δόλον

Ἕλληνος ἀνδρὸς οὐδὲ τὸν θεῶν φθόνον,

πᾶσιν προφωνεῖ τόνδε ναυάρχοις λόγον,

εὖτʼ ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα

λήξῃ, κνέφας δὲ τέμενος αἰθέρος λάβῃ,
365

τάξαι νεῶν στῖφος μὲν ἐν στοίχοις τρισὶν

ἔκπλους φυλάσσειν καὶ πόρους ἁλιρρόθους,

ἄλλας δὲ κύκλῳ νῆσον Αἴαντος πέριξ·

ὡς εἰ μόρον φευξοίαθʼ Ἕλληνες κακόν,

ναυσὶν κρυφαίως δρασμὸν εὑρόντες τινά,
370

πᾶσιν στέρεσθαι κρατὸς ἦν προκείμενον.

τοσαῦτʼ ἔλεξε κάρθʼ ὑπʼ εὐθύμου φρενός·

οὐ γὰρ τὸ μέλλον ἐκ θεῶν ἠπίστατο.

οἱ δʼ οὐκ ἀκόσμως, ἀλλὰ πειθάρχῳ φρενὶ

δεῖπνόν τʼ ἐπορσύνοντο, ναυβάτης τʼ ἀνὴρ
375

τροποῦτο κώπην σκαλμὸν ἀμφʼ εὐήρετμον.

ἐπεὶ δὲ φέγγος ἡλίου κατέφθιτο

καὶ νὺξ ἐπῄει, πᾶς ἀνὴρ κώπης ἄναξ

ἐς ναῦν ἐχώρει πᾶς θʼ ὅπλων ἐπιστάτης·

τάξις δὲ τάξιν παρεκάλει νεὼς μακρᾶς·
380

πλέουσι δʼ ὡς ἕκαστος ἦν τεταγμένος,

καὶ πάννυχοι δὴ διάπλοον καθίστασαν

ναῶν ἄνακτες πάντα ναυτικὸν λεών.

καὶ νὺξ ἐχώρει, κοὐ μάλʼ Ἑλλήνων στρατὸς

κρυφαῖον ἔκπλουν οὐδαμῇ καθίστατο·
385

ἐπεί γε μέντοι λευκόπωλος ἡμέρα

πᾶσαν κατέσχε γαῖαν εὐφεγγὴς ἰδεῖν,

πρῶτον μὲν ἠχῇ κέλαδος Ἑλλήνων πάρα

μολπηδὸν ηὐφήμησεν, ὄρθιον δʼ ἅμα

ἀντηλάλαξε νησιώτιδος πέτρας
390

ἠχώ· φόβος δὲ πᾶσι βαρβάροις παρῆν

γνώμης ἀποσφαλεῖσιν· οὐ γὰρ ὡς φυγῇ

παιᾶνʼ ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες τότε,

ἀλλʼ ἐς μάχην ὁρμῶντες εὐψύχῳ θράσει·

395

Ἄγγελος

σάλπιγξ δʼ ἀϋτῇ πάντʼ ἐκεῖνʼ ἐπέφλεγεν.
395

εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ

ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,

θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.

τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας

ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δʼ ὁ πᾶς στόλος
400

ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν

πολλὴν βοήν, ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,

ἐλευθεροῦτε πατρίδʼ, ἐλευθεροῦτε δὲ

παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τέ πατρῴων ἕδη,

θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.
405

καὶ μὴν παρʼ ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος

ὑπηντίαζε, κοὐκέτʼ ἦν μέλλειν ἀκμή.

εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον

ἔπαισεν· ἦρξε δʼ ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ

ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
410

κόρυμβʼ, ἐπʼ ἄλλην δʼ ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.

τὰ πρῶτα μέν νυν ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ

ἀντεῖχεν· ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῷ νεῶν

ἤθροιστʼ ἀρωγὴ δʼ οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,

αὐτοὶ δʼ ὑφʼ αὑτῶν ἐμβόλοις χαλκοστόμοις
415

παίοντʼ, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον,

Ἑλληνικαί τε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως

κύκλῳ πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δὲ

σκάφη νεῶν, θάλασσα δʼ οὐκέτʼ ἦν ἰδεῖν,

ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν.
420

ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδες τʼ ἐπλήθυον,

φυγῇ δʼ ἀκόσμῳ πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,

ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος.

τοὶ δʼ ὥστε θύννους ἤ τινʼ ἰχθύων βόλον

ἀγαῖσι κωπῶν θραύμασίν τʼ ἐρειπίων
425

ἔπαιον, ἐρράχιζον· οἰμωγὴ δʼ ὁμοῦ

κωκύμασιν κατεῖχε πελαγίαν ἅλα,

ἕως κελαινῆς νυκτὸς ὄμμʼ ἀφείλετο.

κακῶν δὲ πλῆθος, οὐδʼ ἂν εἰ δέκʼ ἤματα

στοιχηγοροίην, οὐκ ἂν ἐκπλήσαιμί σοι.
430

εὖ γὰρ τόδʼ ἴσθι, μηδάμʼ ἡμέρᾳ μιᾷ

πλῆθος τοσουτάριθμον ἀνθρώπων θανεῖν.

433

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τʼ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τʼ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἔστι πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδʼ, ὅπως, ὅταν νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δʼ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον· ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστʼ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τʼ ἄπο
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντές ὤλλυσαν·

τέλος δʼ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δʼ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησʼ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.

472

Ἄτοσσα

ὦ στυγνὲ δαῖμον, ὡς ἄρʼ ἔψευσας φρενῶν

Πέρσας· πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν

κλεινῶν Ἀθηνῶν ηὗρε, κοὐκ ἀπήρκεσαν

οὓς πρόσθε Μαραθὼν βαρβάρων ἀπώλεσεν·
475

ὧν ἀντίποινα παῖς ἐμὸς πράξειν δοκῶν

τοσόνδε πλῆθος πημάτων ἐπέσπασεν.

σὺ δʼ εἰπέ, ναῶν αἳ πεφεύγασιν μόρον,

ποῦ τάσδʼ ἔλειπες· οἶσθα σημῆναι τορῶς;

480

Ἄγγελος

ναῶν γε ταγοὶ τῶν λελειμμένων σύδην
480

κατʼ οὖρον οὐκ εὔκοσμον αἴρονται φυγήν·

στρατὸς δʼ ὁ λοιπὸς ἔν τε Βοιωτῶν χθονὶ

διώλλυθʼ, οἱ μὲν ἀμφὶ κρηναῖον γάνος

δίψῃ πονοῦντες, οἱ δʼ ὑπʼ ἄσθματος κενοὶ

διεκπερῶμεν ἔς τε Φωκέων χθόνα
485

καὶ Δωρίδʼ αἶαν, Μηλιᾶ τε κόλπον, οὗ

Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον εὐμενεῖ ποτῷ·

κἀντεῦθεν ἡμᾶς γῆς Ἀχαιίδος πέδον

καὶ Θεσσαλῶν πόλεις ὑπεσπανισμένους

βορᾶς ἐδέξαντʼ· ἔνθα δὴ πλεῖστοι ʼθάνον
490

δίψῃ τε λιμῷ τʼ· ἀμφότερα γὰρ ἦν τάδε.

Μαγνητικὴν δὲ γαῖαν ἔς τε Μακεδόνων

χώραν ἀφικόμεσθʼ, ἐπʼ Ἀξίου πόρον,

Βόλβης θʼ ἕλειον δόνακα, Πάγγαιόν τʼ ὄρος,

Ἠδωνίδʼ αἶαν· νυκτὶ δʼ ἐν ταύτῃ θεὸς
495

χειμῶνʼ ἄωρον ὦρσε, πήγνυσιν δὲ πᾶν

ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος. θεοὺς δέ τις

τὸ πρὶν νομίζων οὐδαμοῦ τότʼ ηὔχετο

λιταῖσι, γαῖαν οὐρανόν τε προσκυνῶν.

ἐπεὶ δὲ πολλὰ θεοκλυτῶν ἐπαύσατο
500

στρατός, περᾷ κρυσταλλοπῆγα διὰ πόρον·

χὤστις μὲν ἡμῶν πρὶν σκεδασθῆναι θεοῦ

ἀκτῖνας ὡρμήθη, σεσωσμένος κυρεῖ.

φλέγων γὰρ αὐγαῖς λαμπρὸς ἡλίου κύκλος

μέσον πόρον διῆκε, θερμαίνων φλογί.
505

πῖπτον δʼ ἐπʼ ἀλλήλοισιν· ηὐτύχει δέ τοι

ὅστις τάχιστα πνεῦμʼ ἀπέρρηξεν βίου.

ὅσοι δὲ λοιποὶ κἄτυχον σωτηρίας,

Θρῄκην περάσαντες μόγις πολλῷ πόνῳ,

ἥκουσιν ἐκφυγόντες, οὐ πολλοί τινες,
510

ἐφʼ ἑστιοῦχον γαῖαν· ὡς στένειν πόλιν

Περσῶν, ποθοῦσαν φιλτάτην ἥβην χθονός.

ταῦτʼ ἔστʼ ἀληθῆ· πολλὰ δʼ ἐκλείπω λέγων

κακῶν ἃ Πέρσαις ἐγκατέσκηψεν θεός.

515

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτʼ ἄγαν ἐκρίνατε.
520

ὅμως δʼ, ἐπειδὴ τῇδʼ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·

ἔπειτα Γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν,—

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπʼ ἐξειργασμένοις,
525

ἀλλʼ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς δὲ χρὴ ʼπὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα·

καὶ παῖδʼ, ἐάν περ δεῦρʼ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετʼ ἐς δόμους,
530

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

532

Χορός

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν γὰρ Περσῶν

τῶν μεγαλαύχων καὶ πολυάνδρων

στρατιὰν ὀλέσας

ἄστυ τὸ Σούσων ἠδʼ Ἀγβατάνων
535

πένθει δνοφερῷ κατέκρυψας·

πολλαὶ δʼ ἀταλαῖς χερσὶ καλύπτρας

κατερεικόμεναι

διαμυδαλέοις δάκρυσι κόλπους

τέγγουσʼ, ἄλγους μετέχουσαι.
540

αἱ δʼ ἁβρόγοοι Περσίδες ἀνδρῶν

ποθέουσαι ἰδεῖν ἀρτιζυγίαν,

λέκτρων εὐνὰς ἁβροχίτωνας,

χλιδανῆς ἥβης τέρψιν, ἀφεῖσαι,

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις.
545

κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχομένων

αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 280 focus

ΧΟ.

ἴΰζ᾽ ἄποτμον βοὰν
280

δυσαιανῆ Πέρσαις

δάοις, ὡς πάντα παγκάκως

ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 280 focus

Χορός
ἀντ. β'.

ΐϋζ' ἀποτμον δαΐοις
275

δυςαιανῆ βοάν,

ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ

ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 280 focus

ΧΟΡΟΣ

Ἴυζ' ἄποτμον δαΐοις δυσαιανῆ βοάν, Πέρσαις βοὰν δυσαιανῆ Πέρσαις δαΐοις

Str. 3.

ὡς πάντα παγκάκως

θεοὶ θέσαν ἔθεσαν· αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος.
280

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 280 focus

ἴυζ᾽ ἄποτμον βοὰν

δυσαιανῆ Πέρσαις

δαίοις, ὡς πάντα παγκάκως

285

ἔθεσαν. αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος.

ΑΓ.

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 280 focus

ΧΟ.

ἴυζ᾽ ἄποτμον δαίοις
280

δυσαιανῆ [Πέρσαις] βοάν·

ὡς πάνται παγκάκως

πᾶν θέσαν. αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος. –

Translations (7)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 290-545 focus

Atossa

Long have I kept silent in my misery, struck with dismay at our disaster; for this calamity is so great that it is not possible to say or even to ask about its extent. Nevertheless mortals must endure affliction when it is heaven-sent.
290

Compose yourself, and even though you groan at our loss, relate the sum of our disaster and speak out! Who is there that is not dead? Whom of our leaders must we bewail? Who, appointed to wield command, by death left his post empty, without its chief?
295

Messenger

Xerxes himself lives and beholds the light.

Atossa

The words you utter bring a great light of joy into my house, and bright day after night wrapped in gloom.
300

Messenger

But Artembares, commander of ten thousand cavalrymen, is being battered now against Silenia’s cruel shore. And Dadaces, leader of a thousand men, leapt, struck by a spear,

with a nimble bound from his ship. Tenagon, the true-born Bactrians’ chieftain, is ranging now around the surf-beaten isle of Ajax. Lilaeus and Arsames, and, third, Argestes,
305

kept buffeting against its rugged shore, whirled around about the island,¹the breeding-place of doves. Arcteus, too, who lived by the waters of the Egyptian Nile, Adeues, and Pharnuchus of the mighty shield—all these were hurled out of one ship. Matallus of Chrysa , commander of ten thousand,
310

leader of the Black Cavalry, thirty thousand strong, in death dyed red his thick and shaggy beard, changing its color with a deep crimson stain. Arabus, too, the Magian, perished there, and Bactrian Artabes, a settler now in a rugged land.
315

Amistris, and Amphistreus, wielder of a painful spear, and brave Ariomardus, whose death brought grief to Sardis , and Seisames the Mysian, and Tharybis, admiral of five times fifty ships, a Lyrnaean by descent, a man of physical beauty,
320

lies dead in a state of misery, no longer attended by good fortune.² Syennesis, also, the governor of the Cilicians, foremost in courage, he whose prowess did the foe most harm, found there a glorious death. Such were the leaders about whom I was making my report.
325

Although our losses were many, I announce but few.
330

331

Atossa

Alas! The words I hear put the very crown upon our woes; a disgrace to the Persians and cause for shrill lament. But retrace your tale and tell me this clearly:

how great was the number of the Greek ships which gave them confidence enough to go into battle with their armed prows against the Persian army?
335

Messenger

If numbers had been the only factor, be assured that the barbarians would have gained the victory with their fleet. For the whole number of the ships of Hellas amounted to ten times thirty,

and, in addition to these, there was a chosen squadron of ten. But Xerxes, this I know, had under his command a thousand, while those excelling in speed were twice a hundred, and seven more. This is the total of their respective numbers. Do you think that we were simply outnumbered in this contest?
340

No, it was some divine power that tipped the scale of fortune with unequal weight and thus destroyed our host. The gods preserve the city of the goddess Pallas.
345

Atossa

Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger

No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa

But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships?
350

353

Messenger

My Queen, some destructive power or evil spirit, appearing from somewhere or other, caused the beginning of our utter rout.

A Hellene, from the Athenian host, came to your son Xerxes and told this tale: that, when the gloom of black night should set in, the Hellenes would not remain in place, but, springing upon the rowing benches of their ships, would seek, some here, some there,
355

to preserve their lives by stealthy flight. But Xerxes, when he heard this, comprehending neither the cleverness of the Greek nor that the gods grudged him success, straightway gave all his captains orders to this effect—that, when the sun had ceased to illumine the earth with his beams,
360

and darkness had covered the region of the sky, they should bring up in a tight group the main body of the fleet, disposed in triple line, to bar the exits and the sounding straits, and station other ships in a circle around the island of Ajax. He gave them a warning too that, should the Hellenes escape an evil doom,
365

finding by stealth some means of flight for their fleet, it had been decreed that every captain should lose his head. These commands he made with complete confidence of heart, since he knew not the issue intended by the gods. Our crews then, with no lack of order but with an obedient spirit,
370

prepared their evening meal, while each sailor looped his oar about its thole-pin so that it fitted well. But when the light of the sun had faded and night drew on, each master of an oar and each man versed in arms went on board.
375

The long galleys cheered each other, line by line; and they held their course as each captain had been ordered, and all through the night the commanders of the fleet kept their whole force cruising to and fro across the strait. Night began to wane,
380

yet the fleet of the Hellenes in no way attempted to put forth by stealth. When, however, radiant Day with her white horses shone over all the land, a loud cheer like a song of triumph first rang out from the Hellenes, and, at the same instant,
385

clear from the island crags, an echo returned an answering cry. Terror fell on all the barbarians, balked of their purpose; for then the Hellenes chanted their solemn paean, not as in flight, but as men rushing to the onset with the courage of gallant hearts.
390

395

The trumpet with its blast set all their side afire, and instantly, at the word of command, with the even stroke of foaming oars they struck the briny deep. Swiftly they all came clear into view. Their right wing, well marshalled,
395

led on in orderly advance, next their whole army pressed on against us, and at the same time a loud shout met our ears: On, you men of Hellas ! Free your native land. Free your children, your wives, the temples of your fathers’ gods,and the tombs of your ancestors. Now you are fighting for all you have. Then from our side arose in response the mingled clamor of Persian speech, and straightaway the ships dashed together their bronze prows. It was a ship of Hellas
400

that began the charge and chopped off in its entirety the curved stern of a Phoenician boat. Each captain drove his ship straight against some other ship. At first the stream of the Persian army held its own. When, however, the mass of our ships had been crowded in the narrows, and none could render another aid,
410

and each crashed its bronze prow against each of its own line, they splintered their whole bank of oars. Then the Hellenic galleys, not heedless of their chance, hemmed them in and battered them on every side. The hulls of our vessels rolled over, and the sea was hidden from our sight,
415

strewn as it was with wrecks and slaughtered men. The shores and reefs were crowded with our dead, and every ship that formed a part of the barbarian fleet plied its oars in disorderly flight. But, as if our men were tuna or some haul of fish,
420

the foe kept striking and hacking them with broken oars and fragments of wrecked ships. Groans and shrieks together filled the open sea until the face of black night hid the scene. But as for the the full extent of our disasters, this, even if I had ten days in succession to do so, I could not describe to you.
425

However, you can be sure that so great a multitude of men never perished in a single day.
430

433

Atossa

Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger

Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them.
435

Atossa

But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say

came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill?
440

Messenger

Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa

Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end?
445

Messenger

There is an island³lying before Salamis , a small one and dangerous anchorage for ships; its sea-washed shore is the haunt of Pan, who loves the dance.

There Xerxes dispatched these, his choicest troops, in order that when the Hellenic enemy, wrecked from their ships, should flee in search of safety to the island, they might slaughter their force, an easy prey, and rescue their comrades from the straits of the sea. Grievously did he misjudge the issue. For when some god
450

had given the glory to the Hellenes in the battle on the sea, on that same day, fencing their bodies in armor of bronze, they leapt from their ships and encircled the whole island, so that our men were at a loss which way to turn. Often they were struck by stones slung from their hands,
455

and arrows sped from the bow-string kept falling upon them and doing them harm. At last the Hellenes, charging with one shout, struck them and hacked to pieces the limbs of the poor wretches, until they had utterly quenched the life of all.
460

Xerxes groaned aloud when he beheld the extent of the disaster, for he occupied a seat commanding a clear view of the entire army—a lofty headland by the open sea. Tearing his robes and uttering a loud cry, he straightaway gave orders to his force on land
465

and dismissed them in disorderly flight. This, besides the one already told, is the disaster you must bewail.
470

472

Atossa

O hateful divinity, how have you foiled the purpose of the Persians! Cruel was the vengeance which my son brought upon himself for his designs against illustrious Athens ; the barbarians

whom Marathon destroyed were not enough. It was in an effort to exact retribution for them that my son has drawn upon himself so great a multitude of woes. But the ships that escaped destruction—tell me about them. Where did you leave them? Can you give a clear report?
475

480

Messenger

The commanders of the ships which still remained fled with a rush in disorder wherever the wind bore them. As for the survivors of the army, they perished in Boeotian territory, some, faint from thirst, beside a refreshing spring, while some of us, exhausted and panting,
480

made our way to the land of the Phocians, to Doris and the Melian gulf, where the Spercheus waters the plain with kindly stream. Coming from there, badly in need of food, we received welcome in the Achaean land and the cities of the Thessalians.
485

There it was that many perished of thirst and hunger, for we were oppressed by both. And we came to the Magnesian land and to the country of the Macedonians, to the ford of the Axius and Bolbe’s reedy marsh, and to Mount Pangaeus,
490

in the Edonian land. But on that night the god roused winter before its time and froze the stream of sacred Strymon from shore to shore. Many a man who before that had held the gods in no esteem, implored them then in supplication, doing obeisance to earth and heaven.
495

But when our host had made an end of its fervent invocation of the gods, it ventured to pass across the ice-bound stream. And each of us who started on his way before the sun god dispersed his beams, found himself in safety, for the bright orb of the sun with its burning rays
500

heated the middle section and pierced it with its flames. One after another our men sank in, and fortunate indeed was he who perished soonest. The survivors, after making their way through Thrace with great hardship,
505

—and few they were indeed—escaped to the safety of the land of their homes; now the city of the Persians may make lament in regret for the beloved youth of the land. What I say is true, yet much remains untold of the ills launched by Heaven upon the Persians. Exit
510

515

Chorus

O unearthly power, source of our cruel distress, with what crushing weight have you fallen upon the whole Persian race!
515

Atossa

How the utter destruction of our host distresses me! O vivid vision of my dreams at night, how clearly did you signify misfortune to me!

And all too lightly did you in turn interpret it. However, since your explanation determined thus, first of all I wish to offer prayers to the gods, and then I will return after I have brought from the palace a sacrificial cake as a gift to Earth and the dead.
520

I know indeed that it is for what cannot be undone, yet I do this in the hope that something more auspicious may come to pass in the future. But you should confer faithfully with the faithful counsellors in view of what has befallen. And as for my son, if he should come here before I return,
525

comfort him and escort him to the palace, so that he will not inflict on himself some further ill to crown those already ours. Exit
530

532

Chorus

O sovereign Zeus, by destroying the army of the haughty and multitudinous Persians,

you have shrouded in the gloom of grief the city of Susa and of Agbatana ! Many a woman, who has a share in this sorrow, tears her veil with tender hands
535

and moistens with drenching tears the robe covering her bosom. And the Persian wives, indulging in soft wailing through longing to behold their lords and abandoning the daintily wrought coverlets of their couches, the delight of their youth,
540

mourn with complainings that know no end. So I too sustain the truly woeful fate of those who are gone.
545

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 280 focus

Shriek forth a doleful outcry, full of woe to the wretched Persians; for ill did they succeed in all things, alas! when their host was destroyed.

MESSENGER

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 280 focus

était impuissant, et toute notre armée succombait écrasée sous le choc des trières.

LE CHŒUR

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 280 focus

How tedious and oppreſſive is the weight

Of age, reſerv'd to hear theſe hopeleſs ills?

MESSENGER.

I ſpeak not from report; but theſe mine eyes
325

Beheld the ruin which my tongue wou'd utter.

CHORUS.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 280 focus

Leva angoscioso un gemito

sui Persïani, un ululo di lutto.

Oh derelitti! Ahi sorte in tutto misera!

Oh esercito distrutto!

ATOSSA

Tacqui finor, misera me, percossa
315

dai miei malanni. La sciagura è tanta,

che parlare io non so, nulla piú chiederti.

È tuttavia necessità per gli uomini

patir gli affanni che i Celesti mandano.

Su, parla, e tutta la sventura svela,
320

pur se mescer dovrai parole e gemiti.

Chi vivo è ancora, e chi dobbiamo piangere

fra i duci? Chi, preposto alle sue schiere.

le lasciò senza capo, e trovò morte?

ARALDO

Serse ancor vive, il sole ancor contempla.
325

ATOSSA

Oh!, che gran luce alla mia casa annunzi,

che bianca aurora dopo negra notte!

ARALDO

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 280 focus

Shriek out your sorrow's wistful wail!

To their untimely doom they went;
275

Ill strove they, and to no avail,

And minished is their armament!

Messenger

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 280 focus

Hebt über euch Unselige

Des Weh's angstvollen Ruf!

Denn, ach! Leid häuften uns auf Leid

Durch des Heers Untergang die Götter!
265

Der Bote.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-80

βροτὸν:

βροτῶν

Ven. B. et

superscripto Lips. εἰς ἄρκυας ἄτα:

εἰς ἀρκύστατα

libri praeter Rob. in qua est Turnebo memorata scriptura

ἀρκύσακτα

. Diu iam est quum scribendum vidi

εἰς ἄρκυας ἄτα

. Nam scholiastas nomen

ἄτη

in his versibus invenisse ex eo apparet, quod Homericos de

Ἄτῃ

versus afferunt.

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-81

ὑπὲκ θνατὸν:

ὑπὲρ θνατὸν

M. G. Vit. et ceteri plerique.

ὕπερ θνατὸν

Ald.

ὑπερθνατὸν

Lips.

ὕπερθεν

, omisso

θνατόν

, Rob.

ὕπερθεν τὸν

adnotavit Stephanus.. Ex scholio codicis Vit. in quo est

διὸ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπον ὑπεκδραμόντα τὴν ἄτην φυγείν

, optimam et elegantissimam lectionem nanciscimur,

ὑπὲκ θνατόν

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-82

ἀλύξαντα:

ἀλύξατα

Lips. φυγεῖν:

φυγεῖν

omittit Ven. B.

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-83

κάτα:

κατὰ

libri. ἐκράτησεν:

ἐκράτησεν

ἐκράτησε

G. Vit. Lips. et edd, ante Brunckium.

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-84

τὸ:

καὶ

pro

τὸ

Vit.

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-85

ἱππιοχάρμας:

ἱπποχάρμας

Ald.

ἱππιοχάρμους

Cantabr. 1.

ἱππειοχάρμους

Ven. B.

ἱππιοχάρμονας

Vit. Mosc.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-86

πόλεών τ᾿ ἀναστάσεις:

πόλεων δ᾽ ἀναστάσεις

M. (non

ἀνστάσεις

) Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.

τ'

omittit Ven. B.

πόλεών τ' ἀναστάσεις

G. aliique et Rob.

πόλεων τε ἀνστάσεις

Turn.

108-109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-87

θαλάσσης πολιαινομένης:

θαλάσσης πολιαινομένης

M. G. Lips. Ald. Turn. In Lips. participii

ης

a recentiore manu est.

θαλάσσης

(superscripto

ας

)

πολιαινομένας

Vit.

θαλάσσας πολιαινομένας

Par. A. B. Rob. et, ut videtur, Ven. A. B. λάβρῳ:

λάβρῳ

G. Ald. Rob.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-88

ἐςορᾶν:

ἐσὁρᾶν

ἐς ὁρᾶν

Vit. Ald.

ἐσορῶν

Lips. ἄλσος: γρ.

ἄλγος

Par. B. Suppl. 834.

δι' ἁλίρρυτον ἄλσος

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-89

πίσυνοι:

πίσυνοι

Ald. Rob.

πισύνος

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-90

τε: omittit Vit. λεπτοδόμοις πείσμασι λαοπόροις τε μηχαναῖς:

λεπτοδόμοις

Scholiastae de solis navibus hic agi putant, Schützius

πείσμασι

ad naves,

λαοπόροις μηχαναῖς

ad pontes refert. In Schutzi explicatione hoc displicet, quod ista navium et pontium distinctio, tam ambigue significata, exilis videtur ideoque indigna Aeschylo. Mihi quidem omnia de pontibus videntur intelligenda esse. Nam si haec de navibus accipiantur, non satis verum est, ideoque ne satis aptum quidem, Persas dici navibus assuefactos esse. Navibus enim non tam ipsi Persae quam socii eorum utebantur, quod recte monuerunt scholiastae. Atqui de his, ut maritimis et pridem deditis navigationi, non recte diceretur nunc eos didicisse artem navigandi. Illud vero ut novum et insolens et quod sollicitudinem, ut statim dicit chorus, afferret commemorari poterat, quod per pontes parum firmos agitatum fluctibus mare transgredi essent ausi. Et sic supra, omninoque saepius in hac fabula pontes illos, ut rem periculi temeritatisque plenam, memorari videmus. Egregie verba quoque cum hac explicatione congruunt, quum non modo

λαόποροι μηχαναί

planius ad pontium fabricationem quam ad navium vehicula ducant, sed etiam

λεπτόδομα πείσματα

de navibus multo minus apte quam de pontibus dicantur, in quibus hoc ipsum maxime temerarium videri debuit, quod machinae istae rudentibus, nimium tenuibus pro tanti operis mole, retinerentur. Inde supra v. 69. poeta dixerat

λινοδέσμῳ σχεδίᾳ

, eadem verborum vi. Prorsus enim reiicienda est eorum sententia, qui

πείσματα

putant

λεπτόδομα

vocari quod ex pluribus tenuibus filis facta sint. Immo nihil aliud, quam quod simplicius

λεπτά

dici poterat, significatur. Describit hos rudentes Herodotus VII. 36.

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-91

μοι:

μοι

M. G. aliique nonnulli.

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-92

ἀμύσσεται:

ἀμύσεται

M. Idem mox

ὀά

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-93

τοῦδε: Post

τοῦδε

comma posuit Turnebus, et sic recentiores editores omnes praeter Schützium in minore editione

τοῦδε

τοῦτο

male mutantem. Iungebant autem

ὀὰ Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε

. Peius etiam Brunckius hos genitivos ad

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ

rettulit. Usus tragicorum monere poterat nullam esse posse post

τοῦδε

interpunctionem. Sic enim iungenda sunt verba,

μὴ πόλις πύθηται ἄστυ Σούσιδος κένανδρον Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε

, ne civitas audiat urbem Susidis hoc Persarum exercitu orbatam. Ita

θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός

et alia huiusmodi millena.

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-94

Κισσίων:

κισσίων

M. Par. G. L. N.

κασσίων

Ven. B.

κισσίνων

Vit. Lips. Mosc. Rob.

κισσινῶν

κίσσινον

Ald. ceteraeque editiones.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-95

ἔσσεται:

ἔσεται

M. Vit. Par. G. N. Nihil ineptius perversiusve fingi potuit quam C. Burnei

ᾄσεται

, ne scilicet

ἔσσεται

duplicato

diceret scriptor Atticus. Quin ut omnis loci virtus periret Blomfieldius recepta Burnei coniectura verba

ἀντίδουπον — ἀπύων

ut parenthesin ab reliquis separavit. Neque in Wellaueri adnotatione quidquam sani est. Hoc dicit chorus, propterea mihi nigro obscuratum velo cor laceratur metu, hei, ne hoc Persico exercitu orbatam civitas audiat magnam urbem Susidis, et Cissiorum arces, hei clamitans turba feminarum, resonent, byssinaeque vestes rumpantur.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-96

ὀά:

ὀά

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-97

τοῦτ᾽ ἔπος: omittunt Ald. Turn. γυναικοπληθὴς:

γυναικοπληθὺς

Lips. et ante correctionem Vit.

γυναικοπληθὴς ἔσται

ex scholio Rob. Hi nominativi non sunt absoluti, sed inserviunt explicandis verbis

τὸ Κισσίων πόλισμα

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-98

δ:

δ'

omittunt Ald. Rob.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-99

πέσῃ λακίς:

πέσηι λακίς

, quum prius omissa essent, inter versus adscripta sunt in M.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-100

ἱππηλάτας:

ἱππηλάτης

, ultimae vocali superscripto

, M.

ἱππηλάτας

, superscripto

, Lips. Post hanc vocem

Τε

addit non M. sed Turnebus et qui hunc secuti sunt Vict. Cant. Stanl.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-101

καὶ πεδοστιβὴς λεὼς:

καὶ προδοστηβάς λεως

, ad

superscripto

, Lips.

καὶ πεδοστιβὴς λεως

. γρ.

πεδοτριβὴς, τοῦτ᾽ ἔστι πεζός

Par. B.

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-102

ὡς:

ὃς

pro

ὡς

ante correctionem Vit. ἐκλέλοιπεν:

ἐκλέλοιπεν

M. Par. L. Rob. Ceteri

ἐκλέλοιπε

. μελισσᾶν:

μέλισσα

M. Par. L.

μελισσάων

G. Ven. B. et adscripto, ut Faehsius ait,

μελισσών

Par. B.

μελισσῶν

Vit. Lips. Ald. Turn.

μελισσῶν

Cantabr. 1. Rob.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-103

ὀρχάμῳ:

ἀρχάμονι

adnotatum in Par. B.

129-131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-104

τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας:

ἀμείψας

Vit. Fluctuant interpretes, quem dicat Aeschylus

τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας

. Dicit vero iunctum utriusque continentis socium litus. Litoris significatione

πρών

vocabulum usurpatum est v. 870.

νασοί θ' αἳ κατὰ πρῶν ἅλιον περίκλυστοι τῇδε γῇ προςήμεναι.

Pariterque in Agam. v. 291.

Σαρωνικού πορθμοῦ κάτοπτον πρῶν ὑπερβάλλειν πρόσω φλέγουσαν.

Sic enim, quae aliter in singulis horum locorum difficultas foret, sponte evanescit.

Κοινόν

, ex quo vocabulo ortae sunt dubitationes, sic dicitur, ut id ipsum effectum esse iungendis litoribus indicetur.

133. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-105

πίμπλαται:

πίμπλαται

M. Vit. Par. L. N. aliique.

πίμπλανται

G. Lips. Ven. A. edd. ante Brunckium. δακρύμασιν:

δακρύμασιν

M. Par. L. Ceteri

δακρύμασι

134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-106

ἑκάστα:

ἑκάστα

M. (in quo post ultimam litteram litura est scriptumque prius fuisse videtur

ἑκάσταν

) G. Vit. Par. A. B. aliique.

ἑκάστη

Lips. et edd. ante Brunckium.

136-137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-107

αἰχμάεντα τοῦρον εὐνατῆρα προπεμψαμένα:

αἰχμήεντα

M. Vit. Lips. Par. L. Rob. Turn.

αἰχμητάεντα

Ox. Ald.

εὐναιάεντα

Ven. B.

αἰχμάεντα

G. Par. A. N.

εὐνατῆρα προπεμψαμένα

Cantabr. 1. et Par. A. in quo

ἀπο

προ

supra adscriptum est. Hoc Brunckius restituit.

εὐνατῆρ προπεμψαμένα

Rob.

εὑνατῆς ἀποπεμψαμένη

εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη

εὐνατῆρα ἀποπεμψαμένη

Lips.

εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη

, supra adscripto ad ultimam vocalem

, Vit.

εὐνητῆς ἀποπεμψαμένα

Ven. A.

εὐνατῆς ἀποπεμψαμένα

Ven. B. Par. L. Ald. ceteraeque ante Brunckium editiones.

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-108

ἀλλ᾽ ἄγε, Πέρσαι:

ἀλλ᾽ ἄγετε πέρσαι

Vit.

ἀλλ᾽ ἄγετ᾽ ὦ π.

Lips. Rob.

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-109

τόδ᾽ ἐνεζόμενοι στέγος:

τὸ δὲνεζόμενοι στέος

142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-110

θώμεθα· χρεία:

θώμεθ' α. χρεία

M. προςήκει:

προσήκοι

Cantabr. 2. Colb. 2.

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-111

ἄρα:

ἆρα

M. πράσσει:

πράξει

Lips.

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-112

πατρωνύμιον:

πρωνύμιον

πατρώνυμον

Vit. Mosc. Genus, inquiunt, a Perseo ductum, unde nos nomen habemus, ideoque nobis cognatum. Formam vocabuli tuetur Pindaricum

ἐπωνύμιος

. ἁμέτερον:

ἁμέτερον

, superscripto primae litterae

, Lips.

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-113

πότερον:

πότερ'

or cum litura inter

M. νικῶν:

νικών

Vit.

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-114

δορυκράνου:

δορικράνου

G. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.

δορυκράνου

M. Vit. Turn. Recte, ut videtur.

148. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-115

κεκράτηκεν:

κεκράτηκε

Vit.

149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-116

NA: Prodit regina splendido ornatu et curru vecta, ut ex v. 610. intelligitur. ἴσον:

ἴσον

M. G. Lips. Turn.

ἶσον

Vit. Ald. Rob.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-117

φάος:

φῶς

Lips. aliique pauci et Ald. ὁρμᾶται:

ὁρᾶται

Ven. B. et adscripto

ὁρμᾶται

Par. B.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-118

βασίλεια δ᾽ ἐμή· προπίτνω, * προπίτνω· *: Libri

β. δ' ἐμὴ, προσπιτνῶ

, nisi quod

προσπιτνῶ (προσπίτνω M.) προσκυνῶ

habent M. Par. L. N. explicatione in textum admissa, quae in Vit. Lips. supra scripta est. Putavi scribendum esse

προπίτνω, προπίτνω

. Sic v. 591.

ἐς γᾶν προπίτνοντες

. Sophocles El. 1380.

αἰτῶ, προπίτνω, λίσσομαι

. Euripides Suppl. 93.

ὁσίως οὔχ, ὑπ᾽ ἀνάγκας δὲ προπίπτουσα, προςαιτοῦσ᾽ ἔμολον.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-119

προςφθόγγοις:

πρὸς φθόγγοις

προσφθόγκοις

Lips. χρεὼν:

χερῶν

Lips.

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-120

Περσίδων: Hunc et sequentem versum affert Maximus Planudas in Bachmanni Anecd. II. p. 99, 27.

δαιμόνων

pro

Περσίδων

Ven. B.

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-121

ἡ: omittit Lips. γεραιά:

γηραιά

Lips. Ald. Rob.

156. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-122

εὐνήτειρα:

εὐνήτειρα

M. Vit. Lips.

εὐνέτειρα

Tzetzes.

εὐνάτειρα

, secundae syllabae

superscripto, Par. B.

εὐνάτηρα

Ald.

εὐνάτειρα

G. Rob. Turn. Doricae formae hic nullus usus est. καὶ: omittunt Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ald. Rob. Sensum huius loci non videntur satis perspexisse qui

εὐνήτειρα

pro nominativo habuerunt, quod haud scio an fecerit etiam Tzetzes Chil. VII. v. 358.

Ἀσσύριοι καὶ Πέρσαι γὰρ τοὺς βασιλεῖς θεοῦσιν, ὡς καὶ Αἰσχύλος δράματι Πέρσαις δεικνύει τοῦτο. Ἄτοσσαν θέλων γὰρ εἰπεῖν σύζυγον βασιλέως, μητέρα βασιλέως τε ὁμοίως, εἶπεν οὕτω, “Θεοῦ Περσῶν εὐνέτειρα, θεοῦ τε μήτηρ ἔφυς.”

Neque enim senes aliud quam salvere reginam iubent: qui, si

εὐνήτειρα

nominativus esset, quasi obiter eam salutantes hoc ut primarium afferrent, tu et coniux Persarum dei et mater es. Quamobrem

εὐνήτειρα

vocativus est, cui quum alter deberet addi vocativus,

θεοῦ δὲ καὶ μῆτερ

, mutatur forma orationis, quia hac tantum conditione mater Persarum dei vocari potest Atossa, si Xerxes eadem qua Darius fortuna utatur.

157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-123

μεθέστηκε: γρ.

ἐφέστηκε, ἠναντιώθη, ὑπεχώρησε

Par. B. στρατῷ:

στρατῷ

M. Vit. Ven. A. Par. B. (Fachsio teste) Turn.

στρατοῦ

G. Lips. Par. A. C. aliique et Rob.

ἀπὸ τοῦ στρατοῦ

margo Par. B.

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-124

λιποῦσ᾽:

λιποῦσι κευνῶ

λιποῦσα, δ', ἱκάνω

Lips. χρυσεοστόλμους:

χρυσεοστόλμους

M. Vit. et adnotatum in Par. B.

χρυσεοστόλβους

Ven. A. Ald.

χρυσεοστίλβους

G. Ven. B. Par. C. F. L. Turn. et hoc quoque adnotatum in Par. B. et in margine Lips.

χρυσεοστόλους

Par. B. Rob.

χρυσεοστόλοις

Lips. δόμους:

δόμοις

Lips.

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-125

τε: omittit Cantabr. 1. Par. C. κἀμὸν:

κἀμὸν

M. G. Vit. Par. A. B. C. Ven. A. B. Cantabr. 1. Ald. Rob.

καμὸν

Lips. Turn. εὐναστήριον:

εὐνατήριον

M. Vit. Lips. Ven. A. edd. vett.

εὐναστήριον

G. Ven. B. Par. L. N. Id recte restituit Blomfieldius.

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-126

καί με:

καί μου

Lips. Ald.

καί μοι

Vit. φροντίς:

φροντὶς

Lips.

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-127

οὐδαμῶς ἐμαυτῆς:

ἐμαυτῆς οὐδαμῶς

G. Rob. οὖσ᾽:

οὖσα

Lips. ἀδείμαντος:

ἀδείματος

Cantabr. 1. Turn. Quod apud Photium p. 8, 10. legitur

ἀδείματα, ἄφοβα

, melius et plenius scriptum exstat apud Zonaram p. 45.

ἀδείμαντα, ἄφοβα, ἀπὸ τοῦ δειμαίνω τὸ φοβοῦμαι

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-128

μὴ:

καὶ μὴ

Lips. κονίσας:

κονίσσας

M. aliique et Rob.

κονίσας

G. Vit. Par. A. B. C. Ald. Turn. οἶδας:

τ᾽ οἶδας

Lips. ἀντρέψῃ:

ἀντρέψῃ

M. Turn.

ἀτρέψῃ

Ald.

ἀνατρέψῃ

G. Ven. B. aliique et Rob. et ex corr. Vit.

ἀνατρέψει

Mosc. et ante corr. Vit.

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἦρεν:

εἷλεν

pro

ἦρεν

Ald. θεῶν:

θεοῦ

Vit. sed

οῦ

a sec. manu supra positum, quum prima tantum

θε

dedisset.

164-166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-130

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα: Libri omnes

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί

, nisi quod

ἄφραστός ἐστιν

habent Vit. Lips. Ald. Rob. eaedemque duae edd.

φρεσίν

. In Vit. ad

ἄφραστος

supra adscriptum

πῶς

. Corruptum esse hunc versum vidit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XLIII. Sed dum in metro occupatus traiectione verborum caesuram, quae in librorum scriptura intolerabili sane modo neglecta est, restituere conatur, de sensu loci quaerere omisit. Verba si spectas, nihil ea aliud significare possunt quam quod Stanleius expressit, propter hoc duplex est mihi in mente cura ineffabilis, neque pecuniarum sine viris multitudinem honore prosequi, neque pecunia carentibus splendere lumen, quantumcumque adsit robur, in qua interpretatione postrema tantum,

ὅσον σθένος πάρα

, male reddita sunt, neque pecuniae nomen debebat usurpari, nexus vero sententiarum recte indicatus est. Atqui quis non videt, hoc, neque opes sine viro neque virum sine opibus magni faciendum esse, non posse curam ac sollicitudinem, multoque minus ineffabilem curam vocari, sed nihil esse aliud quam sententiam vel consilium, quod cur ineffabile vocetur nulla inveniri ratio potest. Quod si

μέριμνα

hic sententiam significat, ut quum alibi, tum in simili Euripidis loco, Or. 631.

Μενέλαε, ποῖ σὸν πόδ᾽ ἐπὶ συννοίᾳ κυκλεῖς, διπλῆς μερίμνης διπτύχους ἰὼν ὁδούς;

planum esse arbitror non mutato ordine verborum scribendum esse

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

Sic nihil in his versibus obscuritatis est et omnia aptissime cohaerent. Metuo, inquit, ne nimiae opes rapido pede proruant felicitatem non sine diis a Dario parlam. Vnde gemina mihi certa est sententia, neque opum sine viris magnitudinem nulli facere, neque carenti opibus affulgere tantum lucis quantum ei roboris est (h. e. non aeque eum felicem esse ut potens est). Etenim ab opibus quidem tuti sumus, sed oculis offusus est metus, quod absente moderatore nihil prosunt divitiae.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-131

ἀμεμφής: Non dicit opulentiam non deberi contemni, sed esse Persis opes non contemnendas. ἀμφὶ:

ἀμφ'

Lips. ὀφθαλμοῖς:

ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος

proprie intelligendum est, de oculis, sine metaphora. Nam de eo quod carum est

ὀφθαλμός

singulari tantum numero dicitur. Seidlerus in censura editionis Blomfieldianae comparavit Eur. Iph. in Aul. v. 1133.

τί δ᾽ ἔστιν; ὥς μοι πάντες εἰς ἓν ἥκετε, σύγχυσιν ἔχοντες καὶ ταραγμὸν ὀμμάτων.

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-132

νομίζω:

νομίζου

Vit. Ven. A. δόμων:

δόμου

Par. L.

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὡς:

ὡς

omittit Vit.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-134

γένεσθε:

γένεσθε

M. Par. N.

γίνεσθε

ceteri, sed in Vit. primae syllabae

, ultimae

αι

superscriptum est.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-135

δύναμις:

δυνάμεις

M. ἡγεῖσθαι:

ἡγῆσθαι

Lips.

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς:

εὐμενεῖς δ᾽ ἡμᾶς καλεῖς

affert Thomas M. p. 162, 7.

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἀεὶ:

ἀεὶ

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob.

αἰεὶ

Ven. B. Turn. ὀνείρασιν:

ὀνείρασιν

M. Cantabr. 1. Ceteri

ὀνείρασι

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-138

οὗπερ:

περ

omittit G. στείλας:

στείχας

Lips.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-139

ἐναργὲς:

ἐν ἀργές

ex corr. Vit. Antea

ἐν ἀργ ῆς

, cum litura post

, fuisse videtur.

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-140

μοι: omittit M. γυναῖκ᾽ εὐείμονε:

γυναῖκες εὐείμονες

Vit.

γυναῖκ᾽ εὐείμονες

Ald. Turn.

γυναῖκ᾽ εὐήμονε

Lips.

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-141

ἣ δ᾽ αὖτε:

ἥδ' αὖτε

G. Vit. Lips. Ald. Rob. Δωρικοῖσιν:

περσικοῖσιν

, quamvis etiam in praecedente versu

περσικοῖς

habeat, G.

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-142

μεγέθει τε:

μέγεθος

, omisso

τε

, Lips. ἐκπρεπεστάτα:

ἐκπεπρεστάτα

M. aliique et Rob.

εὐπρεπεστάτα

G. aliique et Ald. Turn.

εὐπρεπεσάτα

sic Lips.

εὐπρεπεστάτω

Ven. B. et

a correctore facto Vit.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-143

κάλλει τ':

κάλει τ'

Lips. ἀμώμῳ:

ἀμώμῳ

M. Ald. Rob. Sed

ἀμώμω

G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn. κασιγνήτα:

κασιγνήτω

Vit. Par. N.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-144

ταὐτοῦ:

τ' αὐτοῦ

M. Ald. Rob.

ταὐτοῦ

G. Lips. Turn.

αὐτοῦ

Mosc. ut Schutzius refert, nisi Vit. nominare voluit, in quo sic est, sed

τ'

in fine praecedentis versus a secunda, ut videtur, manu posito. πάτραν:

πέτραν

Lips.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-145

ὡς ἐγὼ δόκουν ὁρᾶν:

ἐγὼ δόκουν

M. Lips. Turn.

ἐγὼ 'δόκουν

Vit. Ald. Rob.

ἐγὼ ἐδόκουν

G. et supra adscriptum est a sec. manu augmentum in Vit.

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-146

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:

ἐν ἀλλήλαισι

Blomfieldius.

ἐν ἀλλήλῃσι

M. G. aliique et Turn.

ἐν ἀλλήλοισι

Vit. Lips. aliique et

omisso Rob.

ἀλλήλαιν

, omisso

ἐν

, Ald. In infinitivo consentiunt libri, nisi quod ex Par. B. Faehsius affert

τεύχειν ἐν ἀλλήλῃσι. γρ. τεῦχον. ἀπὸ τοῦ κοινοῦ τὸ ἐδοξάτην μοι

. V. ad Soph. Ant. 702. 736. μαθὼν:

λαθών

, supra scripto γρ.

μαθών

, Vit.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-147

ἅρμασιν δ' υπο ζεύγνυσιν:

ἅρμασιν δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν

ἅρμασι δ᾽ ὑποζεύγυσιν

G. Turn. et commate post

ὑπο

addito Ald. Rob.

ἅρμασι δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν

Vit.

ἅρματι δ᾽ ὑποζεύγνυσιν

Lips. αὐτὰ:

αὐτῷ

G. et ante corr. M.

αὐτῷ

Ald. Rob. ἐπ᾽ αὐχένων:

ὑπαυχένων

ὑπ' αὐχένων

affertur ex Par. L.

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν:

ἐν ἡνίαισιν εἶχεν

M. Vit. Par. G. L. atque ita scribendum esse coniecit Schaeferus Melet. crit. p. 94. At hoc non est Aeschyleum.

ἐν δ᾽ ἡνίαισιν εἶχεν

Lips. Ceteri

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-149

ἔντη δίφρου:

ἐντῆ δίφρου

M. et

δίφρου

habet etiam Lambethanus Blomfieldii, adscriptumque est in Par. B. In margine M. adnotatum

ἐν τῆ βίαι δίφρου χαλινὰ ῥήσσει

. G. Vit. Lips. Ven. A.

ἐν τῆ, δίφρον

. Editiones ante Brunckium

ἐν τῇ δίφρον

. Praeclaram emendationem,

ἔντη δίφρου

, Scaligero surripuit Stanleius.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-150

διασπαράσσει:

διασπαράσσει

Cantabr. 2. et, ut videtur, Ven. A.

διασπαράττει

M. Ceteri

διασπαράττει

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-151

ὅπως:

οὕπως

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-152

καλιρρόου:

καλλιρόου

M. Vit.

201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-153

πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ:

παγῆς

Lips.

γῆς

, addito a sec. manu

πη

, Vit.

θυηπόλην

ante sec. manus corr. Vit.

χειρὶ

Vit. Lips. Non pignore contenderim genuinam nunc exstare scripturam. Vereor enim ne

δὲ

in apodosi post

ἐπεί

positum librarios ad mutationem faciendam compulerit. Certe melius, nisi fallor, omnia hoc modo procederent,

ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου ψαύσασα πηγῆς σὺν θυηπόλῳ χερὶ βωμὸν προςέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε· ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν Φοίβου.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-154

βωμὸν:

βωμὸν

M. G. Lips. Ven. B. Colb. 2. Par. G. L.

βωμῷ

ceteri libri, sed Vit. addita a sec. manu correctione

βωμόν

et supra scripto

ἐς τὸν

. ἀποτρόποισι:

ἀποτρόποις

G. δαίμοσιν:

δαίμοσιν

M. Par. L. Ceteri

δαίμοσι

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-155

φεύγοντ᾽:

φίλου

Ven. B.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-156

φόβῳ δ᾽: omittit Lips.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-157

μεθύστερον δὲ:

μεθ᾽ ὕστερον

M. edd. vett. κίρκον:

κέρκον

Vit.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-158

κάρα:

τὸ κάρα

Vit.

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-159

ὃ δ᾽:

ὅδ'

Vit. Lips. Ald. Rob. δέμας παρείχε: Inter

δέμας

παρείχε

Ven. A. Ox. Ald. inserunt

τῷ κίρκῳ τύπτεσθαι

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-160

δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν:

δειματἐσἰδεῖν

210-213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-161

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ' ἀνήρ, κακῶς δὲ πράξας οὐχ ὑπεύθυνος πόλει, σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆςδε κοιρανεῖ χθονός.:

ὑμῖν τ'

G. Par. L.

γ'

omittunt Ven. A. Ald. Rob. In vitii suspicionem adducta sunt quae sequuntur. Verum si modo haec verba,

ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν, ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν

, recte intelliguntur, in reliquis non est quod laboremus. Dicit autem Atossa illud hoc sensu, haec mihi, quae vidi, et vobis, qui audistis, metuenda sunt, quorsum spectent. De eo enim sollicita est, quid dicat isto somnio ostentoque portendi. Itaque subiicit nam de regno filii scitis non esse quod metuam, quem, si prospera fortuna admirandum reddere potest, at adversa certe regno non exuet, si quidem ille salvus redibit. His igitur verbis indicat non habere se quomodo visa illa interpretetur, nisi de morte filii, quam apertius nominare reformidat.

211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-162

πράξας:

τάξας

Lips.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-163

βουλόμεσθα:

βουλόμεθα

G. Vit. Lips. Ald. φοβεῖν:

φυγεῖν

pro

φοβεῖν

Ven. B.

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-164

θαρσύνειν:

θρασύνειν

M. Vit. aliique et Turn. προςτροπαῖς:

προτροπαῖς

Lips. aliique et Ald. ἱκνουμένη:

ἱκανουμένη

Vit.

ἱκνομένη

Lips.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-165

εἶδες:

εἶδος

Rob.

εἶδος

Lips. Sic etiam Vit. ex correctione. Antea

εἶδες

, ut ceteri. ἀποτροπὴν:

ἀποτροπεῖν

ante corr. M. Ad

ἀποτροπὴν

in Lips. supra adscriptum γρ.

ἀπροτροπήν

, si recte lego compendium. λαβεῖν:

λαβεῖν

G. Ven. A. Par. B. Ald. Turn. In Par. B. supra scriptum γρ.

τελεῖν. καὶ δοῦναί σοι

. Ac

τελεῖν

habent M. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. K. Rob.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-166

τἀγαθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι:

ταδ' ἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

τὰ δ᾽ ἀγαθὰ, ἐκτελῆ

ex corr. G. Antea

ἐκτελεῖ

fuerat.

τὰ ἀγαθά δ᾽ ἐκτελεῖ

Vit,

τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Ex Par. B.

τὰ δ᾽ ἀγαθά γ᾽ ἐκτελεῖν. γρ. τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

Faehsius affert.

τὰ γαθά τ' ἐκτελῆ

Ald.

τάδ' ἀγαθ' ἐκτελῆ

Rob.

τὰ δ᾽ ἀγαθ᾽ ἐκτελῆ

Turn. et edd. reliquae omnes. Immo scribendum erat

τἀγαθ᾽ ἐκτεлῆ γενέσθαι

, i. e. quo tibi bona eventum habeant. σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν:

καὶ τέκνοισί τε

, omisso

σέθεν

, Vit.

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-167

δεύτερον δὲ:

δεύτερος δὲ χρὴ χοαὶ

Lips.

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-168

χέασθαι:

χέεσθαι

Vit. Lips. Par. N. sed Vit. supra scripto

ασ

. πρευμενῶς:

πρευμενῶς

M. G. Lips. Ven. B. Par. A. B. Rob. et plerique, ut videtur, reliqui codices.

πρευμενῆ

Ven. A. Ox. Lambeth. Turn. et adscriptum in Par. A. B. Idem ex corr. Vit. in quo antea fuerat

πρευμενῶς

: supra

ης

adscriptum.

πρευμενὴν

Ald. Haud scio an

πρευμενής

πρευμενῆ

interpretibus debeatur, dubitantibus utrum

πρευμενῶς

ad Atossam, an ad Darium spectaret. Quare

πρευμενῶς

servandum duxi, quod iungendum est cum verbo

πέμπειν

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-169

εὐφρόνην:

κατ' εὐφροσύνην

Lips. et bis quidem scriptis his verbis.

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-170

σοι:

σος

pro

σοι

Lips. τέκνῳ τε, γῆς:

τέκνω τ᾽ ἐγῆς

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-171

τἄμπαλιν:

τούμπαλιν

Vit. aliique nonnulli et Ald. Rob. γαίᾳ:

γαία

M. Par. H. L.

γαίᾳ. γρ. γαῖαν

ex Par. B. Faehsius affert.

γαῖα

Vit.

γαία

G. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob.

γῆ

Par. G.

γαίας

Turn. κάτοχα:

κάτοχος ἀμαυροῦσθαι

Ven. B.

κάτοχ᾽ ἀμαυροῦ

Ald.

κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι

ceteri. Correxit Blomfieldius gloss. ad Sept. ad Th. v. 47.

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-172

ὢν σοὶ:

ὦν σοι

a pr. manu,

ὤν σοι

a sec. M.

ὧν σοι

, sed mutatum in

ὢν σοι

, Vit.

ὢν σοι

Lips. et cum commate post

σοι

G. Ald. Rob.

ὢν, σοὶ

male Turn. πρευμενῶς:

προσευμένως

Lips. sed in marg. γρ.

πρευμενῶς

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἀλλὰ μὴν:

ἀλλαμὴν

M. γ᾽: omittunt Vit. Lips.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-174

παιδὶ:

παισὶ

Lips. Cantabr. 2. Par. H. K. L. τῶνδ':

τῶν δ'

M. τήνδ':

τὴν δ᾽

M. ἐκύρωσας:

ἐχύρωσε

vel Faehsio teste

ἐκύρωσεν

Par. L.

ἔκυρσας

Rob. φάτιν:

φάτην

Lips. Ald.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐκτελοῖτο:

ἐξιλεοῖτο

Mosc. et erasa priore scriptura Vit. idemque adscriptum in Par. B.

εἶπε δὲ ἡ ἐξιλέωσις εἰς ἀγαθὸν ἀποβαίη

scholiastes. Ceteri

ἐκτελοῖτο

. δὴ τὰ:

δὲ τὰ

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.

δὴ

, omisso

τὰ

, Turn.

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-176

θήσομεν:

θήσομαι

Ven. B. Rob. θεοῖσι:

θεοῖσιν

M. τοῖς τ᾽:

τοῖς δ᾽

Vit. ἔνερθε γῆς:

ἔνερθεν

G. Vit. Lips. Ald.

γῆς

omittunt Ven. A. Ox. Ald.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-177

ἐς:

ἐς

G. Lips. κεῖνα:

'κεῖνα

Lips.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-178

φασὶν:

φησὶν

Lips. ἱδρῦσθαι:

ἱδρῦσθαι

Vit. Ceteri pravo accentu

ἱδρύσθαι

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-179

δυσμὰς: Brunckius ex Par. A. dedit

δυσμάς

, idque habet etiam Lambeth. adscriptumque est in Par. B. Idem

δυσμάς

ex corr. Vit. in quo antea fuerat

δυσμαῖς

, quae est ceterorum librorum lectio. Praeferendum iudicavi

δυσμάς

. φθινασμάτων: Vulgatum

φθινασμάτων

contra Pauwii Schutziique coniecturam,

φθινάσμασιν

, satis superque tuentur quae Erfurdtius attulit ad Soph. Ant. v. 422.

Ἡλίου φθίνασμα

vel

φθινάσματα

ex hoc loco memorat Eustathius p. 698, 24. 832, 45.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἀλλὰ μὴν:

ἀλλαμὴν

M. ἵμειρ᾽:

ἱμείρ'

ἔμειρ'

Lips. θηρᾶσαι:

θηρᾶσαι

Lips. Ceteri male

θηράσαι

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-181

πᾶσα γὰρ:

πᾶσα γὰρ ἂν γένοιτ' ἂν

Lips.

πᾶσα γένοιτ᾽ ἂν

Ald.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-182

ἔρξας:

ἔρξας

Lips.

ἔρξας δὴ μήδους πλεῖστα κακά

Rob. Μήδους:

μήδεους

Vit.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-183

τούτοισιν:

τούτοις

Ven. A. Ald. Rob.

τούτοισιν

G. ἐξαρκὴς: γρ.

καὶ ἐξαρκεῖ

ex Par. B. Faehsius affert. δόμοις:

δόμοις

, superscripto

ων

, Lips.

δόμων

G. Par. L. Id exquisitius esse videri potest.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-184

αὐτοῖς ἐστι:

αὐτοῖς ἐστιν αὐτοῖς

Ald.

αὐτοῖς ἐστιν

Rob.

αὐτοῖς ἔστι

G. Vit.

αὐτοῖς ἐστὶ

M. Lips. Turn.

ἐστιν αὐτοῖς

Ven. A. Ox. Ex Par. B. Faehsius affert

ἀργύρου πηγή τις ἐστιν αὐτοῖς θησαυρὸς χθονός. γρ. καὶ αὐτοῖς ἐστι

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-185

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;:

διὰ χερὸς ἀν'

διὰ χερὸς αὐτοῖς

G. Vit. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. A. B. C. K. N. Ald.

διὰ χειρὸς αὐτοῖς

Lips.

διὰ χερός

, omisso

αὐτοῖς

, Rob. Tum

πρέπει

M. G. ceterique, ut videtur, plerique et Ald.

πίπτει

Lips. Par. F. K. Rob.

πέμπει

, sed expuncto postea

, Vit.

διὰ χερός γ' αὐτοῖς πρέπει

Turn.

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αὐτοῖς αἰχμὴ διὰ χερὸς πρέπει

Ven. B. Particulae

γε

, quam Turnebus ex coniectura addidit, hic non est locus. Neque probari potest quod Brunckius scripsit,

διὰ χερῶν αὐτοῖς πρέπει

, vel quod Elmsleius ad Med. p. 286. coniecit,

διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει

. Scholiastes qui sic interpretatur,

ἆρα, φησί, διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῖς πρέπει ἡ βολὴ ἡ τοξική;

non videtur

διὰ χερῶν

vel

διὰ χεροῖν

legisse, sed explicare

διὰ χερός

, quod librorum consensus tuetur, per pluralem. Sed in his scholiastae verbis Vit. non

πρέπει

habet, sed

ἐμπρέπει

, quod in codice Monacensi corruptum est in

ἐπρέπει

. Hoc probabilem huius versus emendationem aperit,

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-186

σάγαι:

σαγαί

libri. Pro eo vocabulo

χέρες

Rob. in qua antea

ἔχει

est pro

ἔγχη

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-187

ποιμάνωρ:

ποιμάντωρ

G. Lips. Ald. Turn. Hesychius

ποιμάνωρ, ποιμήν, ἢ βασιλεύς

. Eustathii huc respicientis verba allata sunt ad v. 76. στρατοῦ:

στρατῷ

M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. N. Rob.

στρατῶ

, superscripto ultimae litterae

ου

, Lips. Ceteri

στρατοῦ

, quod suspiceris etiam habuisse Eustathium, qui

ἀνδρῶν ποιμάνωρ

afferat. Praeferendus esse videtur genitivus, quae exquisitior constructio est, ut interdum in verbo

ἐπιστατεῖν

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-188

οὔτινος:

οὔτινος

G. δοῦλοι:

δοῦλος

Lips.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-189

μένοιεν:

μενοῖ

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-190

ὥστε Δαρείου:

ὥστε δαρείου τε πολύν τε

Lips.

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-191

δεινά τοι:

δεινά τι

G. Cantabr. 2. τεκοῦσι:

τεκοῦσιν

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-192

δοκεῖν:

δοκεῖ

Vit. Ven. A. Cantabr. 1. Ox. Mosc. Par. N.

δοκεῖν

Lips. cum ceteris, sed lineola tramissa deleri iubetur. τάχ᾽ εἴσει:

εἴση πάντα

, omisso

τάχ'

, Rob.

πάντ᾽ εἴσῃ τάχα

G. Lips. et aliquot alii.

εἴσῃ

omnes libri. ναμερτῆ λόγον:

νημερτεῖ λόγῳ

adscriptum in Par. B. Sic volebat scribere librarius in Vit. in quo est

νημερτὴ λόγῳ

, cum interpretatione

ἀληθεῖ

. Ceteri

νημερτῆ λόγον

, nisi quod in M. prius scriptum fuisse videtur

νημαρτῆ

. Doricam formam

ναμερτῆ

restituit Porsonus. V. ad Soph. Trach. v. 173.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-193

δράμημα:

δράμημα

M. G. Lips. et reliqui, ut videtur, plerique atque edd. vett.

δρόμημα

Vit. Lambeth. Mosc. Par. N. et

superscripto Cantabr. 2. V. Lob. ad Phryn. p. 618.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-194

κλύειν:

κλύειν

omittit Rob. Pro eo habet

ἀκούειν

Par. N.

κλύεις

Ven. B.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-195

γῆς ἁπάσης: γρ.

καὶ γῆς ἁπάσης

vulgato superscriptum in Lips. Ἀσιάδος:

ἀσιάτιδος

Ven. A. Ald.

Ἀσίδος

Blomfieldius. πολίσματα:

πτολίσματα

Ven. B.

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-196

αἷα:

ἄνα

pro

αἷα

Lips.

γαῖα

Rob. Imitatur hunc versum Euripides Or. v. 1083.

καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν.

Ceterum animadvertat lector artem poetae, qui partim ut magnitudinem cladis apte demonstraret, partim ut a Persa haec dici spectatoribus indicaret, nuntium fecit non, ut solent fere nuntii, referre tantum quae gesta essent, sed cum magno motu et vociferatione accurrentem, priusquam rem enarret, deplorare sortem Persarum.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-197

τὸ Περσῶν δ᾽:

τὸ δὲ περσῶν

Ven. A. Ald. Rob.

τὸ περσικὸν δ'

Vit. Lips. Colb. 2. sed in Vit. a sec. manu

περσικὸν

mutatum in

περσῶν

, et in Lips. supra scriptum γρ.

Τὸ περσῶν

. Ex Par. B. Faehsius affert

τὸ Περσῶν. γρ. καὶ Πέρσαις

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-198

ὤμοι:

ὤμοι

libri, etiam G. Solus Cantabr. 2.

ἰώ μοί μοί

. ἀγγέλλειν:

ἀγγέλειν

Vit. Lips. Post hunc versum G. Lips. Par. N. hunc inserunt,

στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν

(

κακακῶν ἐπῶν

Lips.), qui versus est 277. Antigonae Sophocleae. Adscriptus est hic versus, sic quidem ut prius

εἰπών

fuerit, in margine M. Post sequentem versum eadem Sophoclis verba habet Rob.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-199

ἀνάγκη:

ἀνάγκα

Ald. Rob. Eaedem et Ven. A.

ἀναπτύσαι

. πάθος: Post

πάθος

Ald. addit

πέρσας

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-200

Πέρσαι:

πέρσαι

M. G. Vit. Ven. A. B. edd. ante Brunckium. Merito hoc revocavit Porsonus. Neque enim iam nuntius haec secum ipse loquitur, sed Persas compellat. Atque egregie, ut in tanto malo, non reginam ab eo salutari, sed, quo est animi motu, simul omnes qui adsunt comprehendi facit poeta. Brunckius ex Par. B. receperat

Πέρσαις

, quod habet etiam Lips. Atque in Vit. quoque a sec. manu

supra scriptum est. Neque quod Aldina, quae hic

πέρσαι

exhibet, in fine praecedentis versus habet,

πέρσας

, aliud est quam vitiose scripta varia lectio

πέρσαις

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-201

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ:

ἄνι᾽ ἄνια κακὰ

M. Lips.

ἄνι᾽ ἄνια καὶ

Vit.

ἄνια, ἄνια κακὰ

G. Turn.

ἄνια, ἄνια, κακὰ λυπηρὰ, λυπηρὰ

Ven. A. Ox. Ald. Rob. Ante

νεόκοτα

litura aliquot litterarum in M.

νεότοκα

Rob. γρ.

νεοτόκα

superscriptum vulgato

νεόκοτα

in Lips.

καὶ δάϊ αἱ αἱ

καὶ δάϊ' αἳ αἳ

Vit. Lips.

δάϊ αἳ αἴ

, omisso

καὶ

, G.

καὶ δάϊα. αἳ αἳ

edd. vett. Patet

λυπηρά, λυπηρά

explicationis caussa adscriptum esse. Sed

κακὰ

non minus interpretis est. Scribendum

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ.

Constat versus ex dochmio et dochmio hypercatalecto.

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-202

διαίνεσθε:

διαίνεσθαι

G. Ald.

σαίνεσθαι

, superscripto ultimis litteris

θε

, Mosc.

διαίνεσθαι δάκουσι

, inserta vitiose scripta interpretatione

δάκρυσι

, Rob.

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-203

ὡς πάντα γ' ἔστ' ἐκεῖνα:

ὡς πάντα γ' ἔσται κεῖνα

Vit. Mosc. In Vit. recentior manus

ἀκεῖνα

fecit.

ὡς πάντα γ᾽ ἔσ᾽ ἐκεῖνα

Lips.

ὡς πάντ᾽ ἔστ' ἐκεῖνα

Ald. Rob. In

ὡς

particula errat scholiastes: significat ea hic nam.

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-204

καὐτὸς δ᾽: Hunc versum omittit Lips.

αὐτὸς δ'

Porsonus,

καὐτός δ'

cum Cantabr. 2. Blomfieldius, ne scilicet

καί

δέ

in uno enuntiato coniungerentur.

δ'

secunda manus addidit in Vit.

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-205

μακροβίοτος ὅδε τις:

μακροβίωτος

Lips.

ὁ δέ γέ τις αἰὼν

ὧδε γέ τις αἰὼν

Ald.

αἰὼν ὅδε γε τις

Cantabr. 2.

ὅδε γέ τις αἰὼν

ceteri. ἐφάνθη:

ἐφάνη

G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. N. aliique nonnulli.

ἐφαάνθη

Ven. A. Cantabr. 1. Par. B. C. Ox. Ald. Turn. idque supra scriptum in G.

ἐφάνθη

recte M. Lips. Rob. Metrum unam syllabam deleri postulat, quod quum fieri possit scribendo

μακρόβιος

, tamen

γε

potius delendum est, quod hic rectius omittitur.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-206

γεραιοῖς:

γηραιοῖς

Ven. A. Ald. Rob.

γεραιοῖς δ᾽

Lips.

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-207

παρών τε:

παρών τε

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. Par. N.

παρών γε

edd.

262. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-208

Πέρσαι:

πέρσαις

, Rob. Ceteri

πέρσαι

, in iisque Lips. in quo supra scriptum γρ.

πέρσαις

. φράσαιμ᾽ ἂν οἷ᾽:

φράζαιμ᾽ ἂν οἷα

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-209

ὀτοτοτοῖ:

ὦ το τοῖ τοῖ

ὀττοτοτοῖ

ὀττοτοὶ

Vit.

ὀττοτοῖ

Lips.

ὀττοτοτοίτοι

Ven. A.

ὀτοτοτοὶ τοὶ

Ald.

ὁτοτοιτοῖ τοὶ

Rob.

Ὀττοττοὶ

Turn.

ὀττοττοτοι

Ven. B. Vict. ceteraeque edd. ante Porsonum, qui

ὀτοτοτοῖ

restituit. μάταν:

μάτην

Vit.

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-210

τὰ πολέα:

τὰ πολλὰ

libri. Scripsi

τὰ πολέα

. Eodem modo Lachmannus. V. ad v. 270.

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-211

γᾶς:

γᾶς

, superscripto

, Lips.

γῆς

Ald. ἀπ' Ἀσίδος:

ἀπ' ἀσιάδος

G. Lips. aliique nonnulli et Rob.

ἐπ' ἀσιάδος

Vit. ἦλθ᾽:

ἦλθεν

Vit. Lips.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-212

δίαν:

δίαν

Vit. edd.

δίαν

M. G.

δία

Lips.

δαΐαν

codex Lambethanus, unde

δάϊαν

Blomfieldius. Ἑλλάδα:

Ἕλλάδα

Lips.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-213

πλήθουσι:

πλήθοισι

Vit.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-214

πρόςχωρος:

πρόχωρος

Lips. Ven. A. Mosc. Ox. Ald. quo spectat interpretatio

εὐρύχωρος

in Vit.

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-215

ὀτοτοτοῖ: hic recte M.

ὀττοτοῖ

G. Lips.

ὀττοτοὶ

Vit.

ὀττοτοτοὶ

Ven. A. Ald.

ὀττοτοιτοι

Rob.

ὀττοττοὶ

Turn.

ὀττοττοτοῖ

Ven. B. Vict. ceteraeque ante Porsonum editiones.

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-216

ἁλίδονα: Libri omnes

ἁλίδονα σώματα

, nisi quod Par. G. habet

ἁλίδονα σώματον

, in Par. B. autem, etiam Bekkero teste,

ἁλιδνὰ

adscriptum est. Hoc si verum putatur, servandum in strophico versu

τὰ πολλά

. V. Epit. doctr. metr. §. 253. et 271. ed. alt.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-217

κατθανόντα:

καταθανόντα

Vit.

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-218

πλαγκτοῖς:

πλακτοῖς

Vit. Lips. Lambeth. et Lips. quidem cum hac adnotatione, γρ.

πολυπλάκτοις, ἢ ἐν αἷς ταῦτα πλανῶνται

. διπλάκεσσιν:

διπλάκεσιν

G. Vit. Lips. Ven. B. Ald. Rob.

διπλάκεσσιν

edd. inde a Turn. et sic M. In explicando hoc vocabulo laborant scholiastae. Quorum qui hanc explicationem adscripsit,

ὡς ἂν εἴποι τις διαύλοις· τὰ γὰρ κύματα ἐκχεῖται καὶ ὑπονοστεῖ

, in mente habuit hoc Euripidis Hec. v. 29.

πολλοῖς διαύλοις κυμάτων φορουμένας.

Stanleius auctor fuit, ut de tabulis navium haec vox acciperetur. Sed haec quoque interpretatio fundamento caret. Solus Sanravius de vestibus mersorum in mari fluctuantibus cogitavit, vertit enim in errabundis diploidibus.

Δίπλαξ

quum proprie adiectivum esset, tamen etiam pro substantivo usurpari solitum est, sic quidem ut pallium significaret. Pallium autem quum grammatici duobus modis

δίπλακα

dici tradant, vel quod ex duplicato filo contextum sit, quod etiam

δίμιτον

vocetur, vel quod ob latitudinem in gestando duplicetur, haec posterior explicatio et ipsa per se probabilior videtur et valde confirmatur similium nominum comparatione. Hesychius

δίπλακα, διπλῆν, μεγάλην διπλοΐδα, ὥςτε διπλῇ χρῆσθαι

. Idem

διπλοΐδα, διπλουμένην χλανίδα ἐν τῷ φορεῖσθαι

. Idem

διπλῆν, διπλασίονα, καὶ μεγάλην

, quod pertinet ad Il. X. 134. ubi poeta

χλαῖναν

commemorat

διπλῆν, ἐκταδίην

. Idem Hesychius

δίβολον φάρος, διπλοῦν

, et

διβόλους χλαίνας, οἳ μὲν διμίτους, οἳ δὲ διπλᾶς

. In primis ea quam praetulimus explicatio eo confirmatur quod notam illam Cynicorum duplicem vestem Antipater Sidonius epigr. 61.

ἔσθος διπλάδιον

, epigr. autem 82.

δίπλακα

vocat. Plura in hanc rem collegerunt Salmasius ad Tertull. de pallio p. 396. seqq. Iungermannus ad Poll. VII. 47. Iacobsius Anthol. vol. II. p. I. p. 57. seqq. Videtur igitur Aeschylus

πλαγκτοὺς δίπλακας

amplas Persarum vestes dicere, quae in mari nantibus mortuis late expansae huc illuc ferebantur. Ita Rufinus epigr. 38. comas fuitantes dicit

τρίχας τὰς ἐπὶ τοῖς σοβαροῖς αὐχέσι πλαζομένας

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-219

ἀπώλλυτο:

δ᾽ ἀπόλλυτο

, ad

supra adscripto

οι

, Vit.

δὲ ἀπώλλετο

Lips.

ἀπώλετο

adscriptum in Par. B.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-220

στρατός:

λεὼς

G. Par. K. In G.

στρατός

tamquam explicatio supra scriptum. Lips. vulgatum

στρατὸς

habet, sed supra adscriptum γρ.

λεώς

. ναΐοισιν:

ναΐοισι

M. Vit. Lips. Ven. B. Par. B. edd. vett. Sed in Lips. penultimae syllabae

superscriptum.

ναΐοισι

Ven. A.

ναΐοισιν

G. Par. A. N. et adscriptum in Par. B. ut ex Brunckii adnotatione colligas..

ναΐοισι

Cantabr. 1. ἐμβολαῖς:

ἐν βολαῖς

275-278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-221

ΐϋζ' ἀποτμον δαΐοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.: Libri

ἴϋζ᾽ ἄποτμον βοὰν δυσαιανῆ πέρσαις δαίοις, ὡς πάντα παγκάκως ἔθεσαν, αἱ αἱ στρατοῦ φθαρέντος

, nisi quod in paucis variant.

ἴϋζε

M. Lips. Par. C. N. Ald. Turn.

ἴϋζε

Vit. Tum

βοάν

, superscripto

, Lips. Deinde Faehsius ex Par. B. affert γρ.

καὶ δυσεανῆ ἤγουν πολυποίκιλον

. Tum

πέρσαισῶν

, duabus scripturis,

πέρσαις

περσῶν

coniunctis, Par. N. Deinde

ὡς πάντα παγκάκως

M. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. F. H. I. N. Ald. Rob. Sic etiam, ut Bekkerus adnotavit, Par. B. ex quo Faehsius p. 182.

ὡς παγκάκως πάντα

affert, quod est in edd. Turn. et Vict.

ὡς πάντα κάκως

ὡς πάνπαγκάκως

Lips. Deinde

ἔθεαν

Ald. Denique

αἳ αἳ

G. Vit. Lips. edd. vett. Hae lectiones omnes quum nihil contineant quo metra, quae in antistropha valde diversa sunt, exaequentur, apertum est maiorem corruptelam aut hic aut in antistropha latere. Accedit quod dubitari non potest, quin, ut particula

ὡς

utrobique eundem in numeris locum obtinet, ita idem observatum fuerit in nomine

δαίοις

. Id igitur aut in stropha aut in antistropha ex sede sua dimovendum est. In antistropha id non videtur probabili ratione fieri posse. In stropha igitur vitium quaerendum est. Ac diu est quum

Πέρσαις

eiiciendum esse suspicatus sum, in qua coniectura confirmavit me illud quod in Par. N. scriptum est

πέρσαισῶν

, quod indicio esse videtur dubitasse interpretes utrum

δαίοις

de hostibus Persarum, an de ipsis Persis, clade bellica afflictis, intelligendum esset. Vicit tamen posterior explicatio, quae sane probanda est, ita ut, quum in margine adscriptum ab interprete esset

Πέρσαις δαίοις

, id pro emendata lectione habitum alieno loco in ipsa poetae verba illatum sit. Itaque

Πέρσαις

delevi. Praeterea verba

βοὰν δυσαιανῆ

inverso ordine collocanda esse antistropha docuit. Deinde sequenti versui aliquid ad integritatem deest. Atque hic quoque duae proditae sunt ab interpretibus explicationes verbi

ἔθεσαν

, quum in G.

οἱ Πέρσαι

, in Vit.

οἱ θεοὶ

adscriptum sit. Si de diis haec intelligenda sunt, nominari deos oportuit. Ac restituitur metrum, si ante

ἔθεσαν

hoc ipsum nomen

θεοὶ

inseritur praetereaque

πάντα

mutatur. Scripsi igitur

ἴϋζ᾽ ἀποτμον δαίοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-222

ἔχθος:

ἔχθος

adscriptum in Par. B.

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-223

Ἀθηνῶν: Post

Ἀθηνῶν

comma habent Ald. Rob. Turn. Omittunt interpunctionem Vict. et reliquae editiones, male, si quid video. Inficetum enim videtur nuntium de eo loqui, quam ipse ingemiscat. Gravis autem est sententia, si dicit nam ingemisco, quum recordor, quo indicat vel recordationem mali tantam vim habere ut a gemitibus temperare sibi nequeat, ex quo colligi posse quantum praesentibus videri istud malum debuerit.

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-224

στυγναί γ': Brunckius dedit

στυγναί γ' Ἀθῆναι

. Et habet M.

στυγναί γ' ἀθῆναι

. Ex Par. B.

δ'

, superscripto

γ'

, ex Par. C.

γ'

, superscripto

γ'

, ex Ven. A. et Ox.

θ'

adnotatum est.

στυγναὶ δ' ἀθῆναι

G. Ald. Rob.

στυγναὶ δ᾽ ἀθῆναι

Vit. Lips.

στυγναὶ δ᾽ Ἀθῆναι

Turn.

στυγναὶ ἀθῆναι

Ven. B. Et

ἀθῆναι

quidem habent etiam Par. B. F. I. N. Acquiescendum erat in plerorumque librorum lectione. Nam

δέ

particula continuat orationem iis quae chorus postrema dixerat ut v. 297. 475. Ceterum Lips. Ald. Rob. interpungunt post

Ἀθῆναι

, nomine

δαίοις

ad sequentia relato. Recte inde a Turn. post

δαίοις

interpunctum est.

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-225

μεμνῆσθαί τοι:

μεμνῆσθαί τε

Vit. Lips. Ven. A. Mosc. Par. N. πάρα:

παρεὶς

pro

πάρα

Ven. A. quod natum ex interpretatione

πάρεισι

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-226

Περσίδων:

τῶν περσίδων

Vit. Lips. Mosc.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-227

ἠδ᾽ ἀνάνδρους: omittit Lips. Boeckhius in praefatione lectionum aestivarum a. 1827. p. 12. scribendum esse coniecit

εὔνιδας ἔκτισσαν ἠδ᾽ ἀνάνδρους

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-228

NA: Praeclare Atossa regiam maiestatem et huc usque silentio conservavit et nunc gravitate orationis tuetur.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

93-101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-16

Aber dem Truge der Götter kann niemand entrinnen; durch Vorspiegelung von Glück und Macht lockt er den Menschen ins Netz des Verderbens, aus dem dieser ohne Schaden zu nehmen nicht entkommt. Die Schuld, die ὕβρις, welche den Neid der Götter weckt, giebt der Dichter 742ff., 782, 808 an.

102-113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-17

⁴

Der Chor deutet die trügerische Lockung an, der die Perser Gehör geschenkt haben: sie haben die altbewährte Krieg- führung, zu der das Schicksal sie berufen, verlassen (vgl. den Chorges. 852 ff.) und sich ohne Beruf auf das Meergewagt. παρασαίνει d.i. σαίνου- σα παράγει. – Mit ἄρκυας ἄτας vgl. δίκτυον ἄτης Prom. 1078. Hom. T 91 ἄτην ἢ πάντας ἀᾶται. – θεόθεν ( ἡ ἐκ θεῶν) μοῖρα, Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 149f. κατὰ Μοῖρ᾽ ἐκράτησεν (Kr. 11 § 68, 48. A. 4.), sie hat es durchgesetzt und den Persern auferlegt u. s. w. Der Gedanke ist in zwei selbständige Sätze auseinandergelegt wie Ag. 750 λόγος τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον τεκνοῦσθαι ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν. πυργοδάϊκτος aktive Bedeutung der passiven Wort- bildung wie ἀνδροδάϊκτος Choeph. 860 u. Ar. ran. 1264; vgl. Ag. 116. ἱππιοχάρμας κλόνους (Ag. 405), rossetummelndes Toben. ἀνα- στάσεις Ag. 589. πολιαινομένας vom gewaltigen Windhauch auf- schäumend, vgl. Hom. πολιῆς ἁλός etc. Catull 64, 13: tortaque remigio spumis incanuit unda. ἐσορᾶν Hor. od. I 3, 19: qui (siccis oculis) vidit mare turgidum. - ἄλσος, vgl. Suppl. 868 ἁλίρρυτον ἄλσος. Das heilige Meer. Vgl. Plaut. Mil. Gl. II 5,3 in locis Neptuniis templisque turbulentis (das Original παρετρα- γώδει). – - λεπτοδόμοις dünngebaut; Meineke λεπτοτόνοις, dünngespannt, aus schwachen Strängen bestehende Taue (der Schiffe). Leichtsinn und Vermessenheit auf dergleichen sich zu verlassen, λαοπόροις μαχαναῖς Schiffe. Dritter Teil, V. 114-139. Zwei Strophenpaare, das erste in kata- lekt. trochäischen Dipodieen (teil- weise auch synkopiert); das zweite in den zwei ersten Versen aus syn- kopierten (katalekt.) troch. Dipo- dieen (= Kretikern), V. 3 aus einem trochäisch - daktylischen Logaöden mit Anakrusis, V. 4 aus einer troch. Tripodie (Ithyphallikus) bestehend. Vgl. Westphal2 11 S. 463 ff. 472 f. Wahrscheinlich wird das erste Strophenpaar von dem einen, das zweite von dem anderen Halbchore vorgetragen. Angst der Zurück- gebliebenen um die Ausgezogenen, lyrische Ausführung von V. 59-64.

114-119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-18

⁵

⁶

ταῦτα, 159. 165. Kr. 46, 3. A. 4 vgl. zu Ar. nub. 319. Wegen der Gefahr, daſs Xerxes durch Übermut Verschuldung und Strafe sich und seinem Heere zu- ziehe. μελαγχίτων pulla veste indutus, i, e. lugens; vgl. Suppl. 785, Ag. 546 und das homerische φρένες ἀμφιμέλαιναι. – ἀμύσσεται lacera- tur metu; 161. da vae, absicht- lich fremdartiger Klageruf. Über den Gen. bei Interjektionen Kr. 47, 3. A. 2. τοῦτο bezieht sich wie 122 τοῦτ᾽ ἔπος auf den ange- führten Ruf. Vgl. Ag. 1334 ῾μηκέτ' ἐσέλθῃς᾽ τάδε φωνῶν, Eum. 510 τοῦτ᾽ ἔπος θροούμενος εἰὼ δίκα'. πολύ, vgl. Sept. 6 πολὺς κατὰ πτόλιν ὑμνοῦτο. Kr. 57, 5. στέ- νηται wie 62.

120-125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-19

⁷

⁸

Κισσίων 17. – φόβῳ μὴ ... στένηται καὶ ἄσεται καὶ .. πέσῃ, Kr. 54, 8. Α. 5. κ. 12. γυναι- κοπληθής όμιλος ist Apposition zu πόλισμα: die Volksmenge der Stadt besteht nur aus Frauen, da alle Männer in den Krieg gezogen sind ( κένανδρον ἄστυ 119). Im Schmerze werden die Frauen ihre Gewänder zerreiſsen, orientalisches Zeichen der Trauer, 199. 537. 835 f. 1060. Suppl. 131. Choeph. 27 ff.

126-132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-20

⁹

¹⁰

Begründung der Grösse der Besorgnis durch die Grösse der Gefahr. πεδοστιβής wie Suppl. 1000 κνώδαλα πτεροῦντα καὶ πεδοστιβῆ. καταλελοίπασι τὴν πόλιν ἀκολουθοῦντες Ξέρξη ὡς μέλισσαι τὸ σμῆνος Schol. Wie alle Bienen, wenn sie schwärmen, der Königin folgend, den Bienen- stock verlassen, so ist die ganze waffenfähige Mannschaft mit Xerxes ausgezogen. Für τὴν πόλιν (die Heimat) tritt gleich aus dem Gleich- nisse σμῆ σμῆνος ein; σὺν ὀρχάμῳ στρα- τοῦ gehört auch zum Gleichnisse. Die Anakrusis besteht in Str. und Gegenstr. aus τόν. – ἐξαμείψας (69) τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας αἴας ÄSCHYLOS, Perser. κοινὸν ἄλιον πρῶνα (879. Ag. 307), aggregative Häufung von Bestim- mungen. Πρών von der hohen vor- springenden Küste ( προβλῆτες ἀκταί) 1. ἅλιος πρών wie πόντου προβλής Soph. Phil. 1455. Die von beiden Seiten ( ἀμφι-) zusammen ( κοινόν) gejochte hohe Meeresküste beider Länder d. i. die die Küsten beider Kontinente verbindende Brücke; κοινόν ist eigentlich Attribut zu dem in ἀμφίζευκτον liegenden Be- griff ζυγό ζυγόν (das Brückenjoch ist beiden Kontinenten gemeinsam), hat sich aber in freier Weise an πρῶνα angeschlossen.

133-139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-21

¹¹

¹²

Die Sehnsucht ins- besondere der einsam zurückgeblie- benen Frauen. ὁδῷ, ἀπουσίᾳ Schol. ἁβροπενθεῖς wie ἁβρόγοοι 541, zärtlich klagend. Vgl. 41. 543. 1072. Περσίδες ... ἑκάστα Kr. 47, 28. A. 3 und II 57, 8. Anm. 2. αἰχμάεις von dem nationalen Unter- schied der Bewaffnung (52.85) ab- sehend. - εὐνατήρ 157. Suppl. 665. ἀποπεμψ. Catull 66, 29: virum me mittens. Tibull I 3, 9: Delia cum mitteret urbe. – πόθῳ λείβε- σθαι, in Sehnsucht hinschmachten. · μονόζυξ, eine Art Oxymoron wie „einsam gepaart", d. i. von dem Paar ist sie allein zurückgeblieben.

140-154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-22

¹³

¹⁴

Fortsetzung des ersten Teils und Ankündigung der auftretenden Königin-Mutter, ge- sprochen vom Koryphaios. Vier Systeme anapästischer Dimeter; vgl. Westphal2 II S. 414. Der Chor setzt sich (bis 150) auf die Stufen, die zur Bühne (somit hier zum Königs- palast) hinaufführen, und stellt, in Ermanglung positiver Nachrichten, Betrachtungen an, wie es wohl dem Xerxes und seinem Heere gehen möge. – χρεία δὲ προσήκει paratak- tisch. – πατρωνύμιον γένος, sofern die Πέρσαι den Namen von dem Urahnen des Xerxes, Perseus, tra- gen; vgl. 80. Ob das Bogen- anziehen (Bogenschiefsen, also die Perser, s. 85) das Siegende ist oder die Hellenen ( δορυκράνου, vgl. 84). δορύκρανος (von δόρυ κ. κάρανον) λόγχη, die Spitze am Kopfe des Speerschaftes. Mit V. 150 erscheint aus der Mittel- thüre des Hintergrundes der Bühne (auf einem Thronsessel getragen, vgl. 607) Atossa und wird von dem Chor ehrfurchtsvoll begrüfst. Atossa war nach Herod. VII 2 eine Tochter des Kyros und die zweite Gemahlin des Dareios Hystaspis, auf den sie grofsen Einfluss übte ( ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος, ib. 3), und von ihm Mutter des Xerxes. Vgl. S. 34, A. 22. θεῶν ὀφθαλμοῖς, ein Glanz wie er aus Götteraugen strahlt. προσπίτνω (zu V. 32) s. v. a. προσκυνῶ; was der Koryphaios thut, macht der übrige Chor nach. Älian v. h. Ι 21: νόμος ἐστὶν ἐπιχώριος Πέρ- σαις τὸν εἰς ὀφθαλμοὺς ἐλθόντα τοῦ βασιλέως μὴ πρότερον λόγου μεταλαγχάνειν πρὶν ἢ προσκυνῆσαι αὐτόν. Εur. Οr. 1507: προσκυνώ σ᾽, ἄναξ, νόμοισι βαρβάροισι προσπίτ- νων. χρεών ( ἐστι), 95. 147. Επεισόδιον πρῶτον (155-531), die Mittel- und Hauptpartie des Stücks, dialogisch gehalten teils in dem altertümlichen Maſse des Dialogs, dem tetram. troch. cat. (Westphal2 II S. 452), teils, bei der einfachen Erzählung, im iambischen Trimeter.

155-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-23

¹⁵

¹⁶

Begrüfsung der Atossa durch den gesamten Chor ( πάντας 154). βαθύζωνος erst über der Hüfte gegürtet, daher groſser κόλπος, bei Homer vorzugsweise Tracht asiatischer Frauen, später ionischer und besonders von Göt- tinnen, z. Β. βαθύζωνος Λήδα, Pind. Ol. III 35. K. F. Hermann, griech. Privatalt. 22, 21. – μῆτερ ἡ γεραιά Kr. 45, 2. A. 7. – θεοῦ, von Dareios und Xerxes, nach orientalischer Sitte, Curt. VIII 5.11. - εὐνάτειραwie in dem Chorliede 138; vgl. 160 und zu Prom. 61. ἔφυς zeug- matisch, da die Parallelisierung der beiden Glieder durch urch μὲν ... δὲ die Auffassung des ersten ( εὐνάτ.) als Vokativ zu verbieten scheint. Nisi forte pristina fortuna (qualis erat sub Dario) nunc Persis mutata est, in welchem Falle Xerxes nicht als θεὸς (Herrscher von götter- gleicher Macht) zu bezeichnen wäre.

159-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-24

¹⁷

¹⁸

Auch Atossa ahnt Unglück. – ταῦτα, 114. με καρ- δίαν, Kr. ΙΙ 46, 16. Α. 3. – ἀμύσ- σει, 115. – ἐμαυτῆς d. i. der Ge- danke rührt nicht von mir her, sondern ist mir durch den ängsti- genden Traum eingegeben. - μέγας δαίμων wie 725. κονίσας οὐδας durch die Trümmer den Boden be- stäubend. Anders Hom. 145 εὐρὺ κονίσουσιν πεδίον (durch die hastige Flucht). φρα-

165-169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-25

¹⁹

²⁰

ταῦτα, 114. στός ἐστιν, πέφρασται (vgl. πλαγ- κτὸς οὐσ᾿ Αg. 593), eine zwie- fache Obsorge ist in mir zum Grund- satz gereift. Der doppelte Grund- satz wird teils als Überzeugung ( μὴ – λάμπειν κτέ.), teils als Ent- schluſs ( μή – σέβειν) gegeben. Den Männern ohne Mittel erstrahlt nicht der Ruhm, der ihrer Kraft ent- spricht, weil sie in deren Bethä- tigung gehemmt sind. Die Schätze ohne den Mann sind auch nicht wertzuschätzen; denn das erkenne ich jetzt, da mir die Angst um Xerxes zeigt, dafs der Mann die Krone des Ganzen ist. Vgl. Cho. 934 ὀφθαλ- μὸν οἴκων von Orestes, Eum. 1025 ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτ᾽ ἂν εὐκλεὴς λόχος.

170-175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-26

²¹

²²

πρὸς τάδ᾽, 730. 829. Noch häufiger πρὸς ταῦτα, 8. zu Ar. nub. 990. Zudem erklärt durch die etwas prosaische Wendung (auch Ag. 1393. Soph. oph. Ai. 282. 999. Ant. 1193) ὡς οὗτ. ἐχ. τ. – Πέρσαι, 140. 255. 259. In vobis sita sunt mihi, a vobis pendent. Eur. Hel. 1441: ἐν σοὶ τόδε. Soph. O. R. 314: ἐν σοὶ γὰρ ἐσμέν. – Reim am Schlusse der Rede, wie 247 f. Soph. O. R. 12 f. 76 f. Eur. Phoen. 1478 f. u. oft. ἔπος ... ἔργον, das ganze Gebiet des Möglichen, Soph. O. R. 72. 219f. 814f.-Quibus nostra faciendi potestas (facultas) praeire velit i. e. quae in nostra potestate sita sunt.

176-180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-27

²³

²⁴

Erzählung im Tri- meter. μὲν ... ἀλλά (179), Her- vorhebung des zweiten Gliedes, wie z. B. Hom. Г 214: ἀγόρευε παῦρα μὲν, ἀλλὰ μάλα λιγέως u. oft. στείλ. στρ. parans, movens exerci- tum, Ag. 799. Ἰάονες sanskr. Iavanas, יון. Schol. Ar. Ach. 104: πάντας τοὺς Ἕλληνας Ἰάονας οἱ βάρβαροι ἐκάλουν. Insbesondere aber galt ja der Zug des Xerxes den zum ionischen Stamme gehö- rigen Athenern. τοιόνδ᾽ ἐναργὲς (vgl. 518. Prom. 663) einen solchen deutlichen. εἰδόμην vgl. 48. 62. εὐφρόνης ganz wie νυκτός (200).

181-199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-28

²⁵

²⁶

Atossas Traum. Bei δοκεῖν ist Subjekt bald der Träumende (188), bald das Ge- träumte (181 u. Soph. fr. 796 N.: ἐδοξάτην μοι τὼ δύ᾽ ἠπείρω μολεῖν). – ἠσκημένη, κεκοσμημένη. Eur. Ion 326: εὐ ἤσκησαι πέπλοις. – Die spe- zifisch dorische (althellenische, ho- merische, vgl. Herod. V 88: ἤ γε ἑλληνικὴ ἐσθὴς πᾶσα ἡ ἀρχαίη τῶν ام γυναικῶν ἡ αὐτὴ ἦν τὴν νῦν δω- ρίδα καλέομεν) Frauentracht war das ἱμάτιον mit περόναι, im Un- terschiede von dem ionischen χιτών ποδήρης (Herod. 1. 1. Hermann, gr. Privatalt. 22, 2-8). – μεγέθει als göttliches Wesen; s. Liv. I 7 (vgl. VIII 6): habitum formamque viri aliquanto ampliorem augustiorem- que humana. τῶν νῦν ἐκπρεπεστ. brachylogisch s. v. a. ἐκπρεπεστάτα, τῶν νῦν πολὺ ἐκπρεπεστέρα, Kr. II § 49, 10. A. 5. Vgl. Hom. A 505: ὠκυμορώτατος ἄλλων. Β 673: κάλ- λιστος ἀνὴρ τῶν ἄλλων Δαναῶν, Tac. hist. I 50 solus omnium ante se principum. κασιγνήτα, ur- sprüngliche Zusammengehörigkeit der beiden Erdteile und Völker. - Patriam autem incolebant altera graecam terram sorte nacta, altera barbaram i. e. patriam acceperant incolendam illa Graeciam, haec bar- bariem. κλήρῳ der Geschwister unter einander, wie die Götter (Hom. Ο 191). – βάρβαρον helle- nische Naivetät; 255. 337. – τούτω (188) und αὐτὼ (191), Kr. 58, 1. A. 3. τεύχειν, Kr. 55, 4. A. 7. Vgl. V. 564 f. Soph. Trach. 1238: ἀνὴρ ὅδ᾽, ὡς ἔοικεν, οὐ νεμεῖν ἐμοὶ φθίνοντι μοῖραν. ἢ μὲν, Asia that stolz mit ihrem Aufzug (dem Joch um den Nacken); da- gegen Europa (Hellas) schlug um sich. Eur. fr. 818 Ν.: εἰκὸς σφα- δάζειν ἦν ἦν ἄν, ὡς νεόζυγα πῶλον, χα- λινὸν ἀρτίως δεδεγμένον. – ξυναρ- πάζει βία wie βία φέρειν von Pfer- den, welche durchgehen Soph. El. 725, Eur. Hipp. 1224. ἄνευ χαλι- νῶν der Zügel ledig, sie abwerfend; Gegenteil 193. - πίπτει vom Wagen. σφέ nachhomerisch als Sing., Prom. 9. Sept. 469. 615. Eum. 610. vgl. σφιν 759. όπως temporal in der älteren Sprache, z. B. Hom. M 208: Τρῶες δ᾽ ἐρρίγησαν ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν. πέπλους in weite- ster Ausdehnung des Begriffs, wie 1060. vgl. 182, ῥήγνυσιν, 125. Von Männern ebenso Herod. III 66. Curt. V 12, 12. Der Schmerz über sein Mifsgeschick steigert sich beim Anblick des Vaters, vgl. 163 f.

200-210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-29

²⁷

²⁸

Bedeutungsvolles Erlebnis der Atossa nach dem Traume. ἔψαυσα πηγῆς nach dem schlimmen Traume, Ubertra- gung hellenischer Sitte, vgl. Ar. ran. 1338 ff. Eur. Hek. 72. u. a. ξύν, Ag. 111. sacrifica manu arae adstiti. βωμόν, poetische Konstruk- tion (vgl. 140 f.), wie Soph. fr. 594 N.: προστῆναι μέσην τράπεζαν. Übrigens ( οἱ Πέρσαι) οὔτε βωμοὺς ποιεῦνται οὔτε πῦρ ἀνακαίουσι μέλ- λοντες θύειν, οὐ σπονδῇ, χρέονται, οὐκὶ αὐλῷ, οὐ πέμμασι, οὐκὶ οὐλῇσι (Herod. 1 132). – ἀποτρόποισι δαί- μοσιν, οἷς ἀποτροπιαζόμεσθα τοὺς ὀνείρους Schol., vor allem Helios (Soph. Εl. 424 ἡλίῳ δείκνυσι τοὔναρ) oder Phöbus (206) nach hellenischer Vorstel Vorstellung. - ὧν τέλη τάδε, denen diese Opfergaben angehören (zu- kommen). – Φοίβου... φόβῳ, An- klang wie Ag. 1080 ff. Cho. 911. Hom. Χ 139: κίρκος, ἐλαφρότατος πετεηνῶν. – κάρα, τοῦ αἰετοῦ, vgl. 210. Hom. η 525 ff.: ἐπέπτατο .. κίρκος, ᾿Απόλλωνος ταχὺς ἄγγελος· ἐν δὲ πόδεσσιν τίλλε πέλειαν ἔχων. Herod. III 76: ἐφάνη (im Traum) ἱρήκων ἑπτὰ ζεύγεα, δύο δύο αἰγυπιῶν ζεύγεα διώκοντά τε καὶ τίλλοντα οντα καὶ ἀμύσσοντα. οὐδὲν ἄλλο η παρείχε, Kr. 62, 3. A. 7. Schol. A.: ἀετὸν τὸν Ξέρξην φησί, διὰ τὸ βασιλικὸν καὶ γενναῖον, ἱέρακα δὲ τὸ τῶν ᾿Αθηναίων ( Ελλήνων) στράτευμα, διὰ τὸ πρὸς τοὺς Πέρ- σας ἐλάττονα ἔχειν κατὰ πολὺ τὴν δύναμιν.

210-214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-30

²⁹

³⁰

ἔμοιγε ... ὑμῖν δὲ, 168. Nach κακῶς δὲ πράξας bricht Atossa, um der königlichen Würde nichts zu vergeben, den Gedanken an die schlimmen Folgen der Niederlage plötzlich ab und erwähnt das Tröstliche, das auch in diesem Falle noch bleibt. Vgl. Ag. 498 ἀλλ᾿ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων· τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον. – ὁμοίως, ὥσπερ καὶ πρόσθεν. Lukian. merc, cond. 40: τοῖς γεγηρακόσιν ἵπποις ἐοικώς, ων οὐδὲ τὸ δέρμα ὁμοίως χρήσιμον. Archiloch. fr. 91: οὐκέθ᾽ ὁμῶς θάλ- λεις ἁπαλὸν χρόα. Das Rat-

215-225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-31

³¹

³²

Antwort des Chor- führers (in feierlichen troch. Tetra- metern). Vgl. Soph. O. R. 89 f.: οὔτε θρασὺς οὔτ᾽ οὖν προδείσας εἰμὶ τῷ γε νῦν λόγῳ. samste ist unter allen Umständen die Götter anzurufen. μῆτερ, als Königin-Mutter (156), doch vgl. 664. προστροπαῖς, supplicatione. φλαῦρον, infaustum. Vgl. Soph. El. 646 εἰ μὲν πέφηνεν ἐσθλά (nämlich φάσματα ὀνείρων), δὸς τελεσφόρα, εἰ δ᾽ ἐχθρά, τοῖς ἐχθροῦσιν ἐμπαλιν μέθες. - Eustath. Hom. Od. κ 518: οἰκεῖον νεκροῖς ἡ χοή. – γῇ vgl. 628 f. 640. πρευμενῶς mit αὐτοῦ (nicht πέμπειν) zu verbinden (bitte freundlich) gestattet V. 224. Vgl. 609. – τάδε, um folgendes, nämlich das πέμπειν u. s. w. – θυμόμαντις (vgl. θυμόσοφος, Ar. nub. 877), ἐκ τοῦ θυμοῦ μαντευόμενος, Gegenteil νοη θεόμαντις. παρήνεσα, zu Ar. nub. 174 u. Kr. 53, 6. А. 3. - τελεῖν intrs. Kr. II § 52, 2. A. 1. Unsere Traumdeutung geht dahin, es werde für dich alles gut sich er- füllen. Der Chorführer schliefst mit einem glückverheiſsenden Worte.

226-231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-32

³³

³⁴

Es ist für mich ermutigend alsbald einer so wohl- wollenden Auslegung zu begegnen. κριτής, 520. Cho. 37. ἐκύρωσας, du hast diese glaubwürdige Aus- legung gegeben. Vgl. 521. - θεοῖσι, 216-219; τοῖς τε φίλοις 220 f. εὖτε, Κr. 69, 28. vgl. Sept. 338. Genauere Erkundigung nach Athen, das (wie dem Dichter so auch) Atossa (als das unmittelbare Ziel des Feldzugs) besonders wichtig ist. Die Frage der Atossa erinnert an die Frage, welche Dareios auf die Kunde von der Verbrennung der Stadt Sardes durch die Athener u. Ionier an seine Umgebung richtete, οἵτινες εἶεν οἱ Ἀθηναῖοι (Herod. V 105). Mit hoher Befriedigung mufste der athenische Zuschauer bei sich denken: „du wirst die un- beachtete Stadt näher kennen ler- nen".

232-238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-33

³⁵

³⁶

πρὸς ταῖς δυσμαῖς τῶν φθινασμάτων τοῦ ἡλίου, fern im Westen, wo die Sonne ver- schwindet, vgl. 436. 543. Prom. 6: ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις. Die bauschichte Ausdrucks- weise malt zugleich die groſse Ent- fernung und erinnert dadurch den Hörer, dafs er sich den Schauplatz der Handlung weit im Osten zu denken habe. ἀλλὰ μήν (226) halb Einwendung gegen die An- gabe des Chors, halb Verwunde- rung darüber, daſs dennoch Xerxes u. s. w. Aber er hat es trotzdem gethan, weil Athen der Schlüssel zu ganz Hellas ist. γένοιτ᾽ ἄν, εἰ ᾿Αθήνας εἶλε. – ἔρξας... κακά steht als nähere Bestimmung zu τοιοῦτος (s. v. a. „um die Beschaffenheit des Heeres zu beurteilen, braucht man nur zu wissen, dafs es" u.s. w.). Vgl. Kr. 57, 10. A. 1 (letztes Bei- spiel). – Μήδους ungenau st. Πέρ- σας, 791 und sonst. Erinnerung an Marathon. ἄλλο, sc. πάρεστιν αὐτοῖς. Vgl. Herodot VII 9: Ἕλ- ληνας οὐ τιμωρησόμεθα; τί δείσαν- τες; κοίην πλήθεος συστροφήν· κοίὴν δὲ χρημάτων δύναμιν;

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-34

³⁷

³⁸

Hinweisung auf die Silber- bergwerke von Laurion, Böckh Staatsh. d. Ath. S. 420 ff.

239-248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-35

³⁹

⁴⁰

γάρ, Erklärung zu 236. τοξουλκὸς αἰχμή, bogen- spannende (55) Spitze = Pfeil. δάοις, hostibus. Speere für den Nah- kampf und Schilde, vgl. 84 f. 147. ποιμάνωρ 75. — ουν, wenn sie kein Oberhaupt haben. Herod. VII 103 κῶς ἂν δυναίατο ἐόντες γε ἐλεύθεροι πάντες ὁμοίως καὶ μὴ ὑπ᾽ ἑνὸς ἀρχόμενοι στρατῷ τοσῷδε ἀντιστῆναι; Auf diese Frage des Xerxes antwortet Demaratos: ἐλεύ- θεροι ἐόντες οὐ πάντα ἐλεύθεροί εἰσι· ἔπεστι γάρ σφι δεσπότης νό- μος, τὸν ὑποδειμαίνουσι πολλῷ ἔτι μᾶλλον ἢ οἱ σοὶ σέ. ἐπήλυδας wie Sept. 34; anders Suppl. 195. 401. 611. κιόντων 8. v. α. ἐλθόντων, von κιών (Part. Aor.). Ζυ τοῖς τεκοῦσι ( τῶν) κιόντων vgl. Kr. 47. 10. Α. 1. – δοκεῖν, Kr. 55, 1. A. 3, τάχ᾿ εἴσῃ Ag. 489. Soph. O. R. 84. - Der Bote kommt von der linken Seite (vom Standpunkt des Publi- kums). Dieses Mannes Lauf giebt sich als ein persischer kund für das Erkennen, man sieht es dem, Manne an, daſs er ein persischer Läufer ist. πρέπει Suppl. 721: πρέπουσιν ἄνδρες νήϊοι ἰδεῖν. Soph. ΕΙ. 664: πρέπει ὡς τύραννος εἶσο- ρᾶν. Eur. Suppl. 1066: πρέπεις ὁρᾶν.

249-255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-36

⁴¹

⁴²

Summarischer Be- richt, zuerst lyrisch (wie Ag. 503 ff.). Hesych. · ταῦς· μέγας. – πλούτου λιμὴν (nachgeahmt von Eur. Or. 1077 καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν), von allen Seiten ist der Reichtum in die Stadt (Susa) eingelaufen und hat in ihr Anker geworfen. - Zu 251 (vgl. 352 und zu 465) s. Westphal II S. 482. Zu 253 vgl. Soph. Ant. 277: στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν. Πέρσαι, 171. Der Bote erblickt zuerst nur den Chor; Atossa bleibt nach der altertümlichen Ökonomie aus dem Spiele, solange der Bote und der Chor mit einander reden. βαρβάρων 187.

256-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-37

⁴³

⁴⁴

Kommos, drei Stro- phenpaare des Chors, unterbrochen je durch zwei Trimeter des Boten.

256-261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-38

⁴⁵

⁴⁶

Der Anfang besteht aus lauter (elf) Kürzen, entsprechend dem wimmernden Charakter des Lieds; die zwei ersten Kürzen (in der Gegenstrophe vertreten durch eine Länge) bilden den Auftakt (Anakrusis), die neun andern eine trochäische Tripodie; vgl. Westphal II S. 863. ἄνιος (1055. 1061) 8. ν. α. ἀνιηρός. - νεόκοτος (Sept. 803) s. v. α. νέος. Der zweite Vers ist kretisch-logaödisch, mit einsilbiger Anakrusis. διαίνεσθε (1047. 1064) benetzet euch (mit Thränen). ὡς, ja thut es nur, dennu, s. w. διαπεπρ. 517. καὐτὸς δὲ und auch ich, 153. νόστιμον φάος wie Homer νόστιμον ἦμαρ.

262-267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-39

⁴⁷

⁴⁸

Wahrlich unser Leben hat allzulange gewährt in unsern Augen, daſs wir solches Leid vernehmen müssen. ἀκούειν, Kr. II 55, 3. A. 20. - Die Sache ist nur zu gewiſs; ich war selbst Augen- zeuge.

268-273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-40

⁴⁹

⁵⁰

Zwei trochäische Verse (1. trip. catal.; 2. tetrap. cat. mit Anakrusis) und zwei logaödi- sche. Die ionische Form πολέα auch Ag. 723. ᾿ασίς (763. Suppl. 457), dagegen ᾿ασία κ. ᾿ασίας (12.57 61. 249. Prom. 735). – πλήθουσι (420) νεκρῶν Ag. 1220. – Σαλαμίνος 327, Westphal II S. 485.

274-279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-41

⁵¹

⁵²

ἁλίδονα, mari agi- tata. παμβαφή, ganz mit Meer- wasser angefüllt (und aufgeschwol- len). – πλαγκτούς, nach dem Sinne ( φίλους). Vgl. 303. 307. 310. ναΐοισιν, wie Suppl. 2, vgl. ναμερτῆ 246 u. zu 157. Endung wie 336. ἐμβολαῖς 409; in der Seeschlacht.

280-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-42

⁵³

⁵⁴

Drei iambische Verse (1. katal. Pentapodie mit Synkope des dritten u. vierten Iambus, 2. u. 3. Tetrapodie, bez. Pentapodie ᾿Αντιστρ. γ΄. mit Synkope im zweiten u. dritten Iambus) u. ein logaödischer, be- stehend aus Choriambus (d. h. Dak- tylus u. synk. Trochäus) und drei Trochäen. δᾶοι wie 239. – όνομα Σαλαμίνος πλεῖστον ἔχθος κλύειν wie ἔχθιστον κλύειν. αἰαῖ στρα- τοῦ φθαρέντος ist wie 116 der an- zustimmende Klageruf. δάοις, Athen seinen Feinden, also hier den Persern. ὡς . . . ἔκτισαν ist nicht ein von μεμνῆσθαι abhängiger Satz, sondern ein kausaler Nebensatz, da sich zu μεμνῆσθαι aus dem Vor- hergehenden ᾿Αθηνῶν ergänzt. - μάταν εὔπαιδας, weil sie die Söhne, καταπαίδας, ἀνάνδρους, weil sie die Gatten ver- loren haben.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Nun.

Current edition Experimental

Ἄγγελος Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος. 1

Ἄτοσσα ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον: 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν; 353

Ἄτοσσα αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν 34 μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος εὖ νυν 35 τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν: 435 τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ 36 ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη; λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

Ἄτοσσα οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445 ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Χορός ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς 515 ποδοῖν ἐνήλλου 50 παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄγγελος Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον· 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Ἄτοσσα αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν· 435 τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη; λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

Ἄτοσσα οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445 ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Χορός ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς 515 ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟ. ἴΰζ᾽ ἄποτμον βοὰν 280 δυσαιανῆ Πέρσαις δάοις, ὡς πάντα παγκάκως ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

Χορός ἀντ. β'. ΐϋζ' ἀποτμον δαΐοις 275 δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

ΧΟΡΟΣ Ἴυζ' ἄποτμον δαΐοις δυσαιανῆ βοάν, Πέρσαις βοὰν δυσαιανῆ Πέρσαις δαΐοις Str. 3. ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ θέσαν ἔθεσαν· αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος. 280

ΑΓ.

ΧΟ. ἴυζ᾽ ἄποτμον δαίοις 280 δυσαιανῆ [Πέρσαις] βοάν· ὡς πάνται παγκάκως πᾶν θέσαν. αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος. –

Messenger Xerxes himself lives and beholds the light.

Atossa The words you utter bring a great light of joy into my house, and bright day after night wrapped in gloom. 300

Atossa Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships? 350

Atossa Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them. 435

Atossa But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill? 440

Messenger Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end? 445

Chorus O unearthly power, source of our cruel distress, with what crushing weight have you fallen upon the whole Persian race! 515

MESSENGER

LE CHŒUR

MESSENGER. I ſpeak not from report; but theſe mine eyes 325 Beheld the ruin which my tongue wou'd utter.

CHORUS.

ARALDO Serse ancor vive, il sole ancor contempla. 325

ATOSSA Oh!, che gran luce alla mia casa annunzi, che bianca aurora dopo negra notte!

ARALDO

Shriek out your sorrow's wistful wail! To their untimely doom they went; 275 Ill strove they, and to no avail, And minished is their armament!

Messenger

Hebt über euch Unselige Des Weh's angstvollen Ruf! Denn, ach! Leid häuften uns auf Leid Durch des Heers Untergang die Götter! 265

Der Bote.

Commentary

Stable identifiers

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.¹

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον:
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν³⁴ μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν³⁵ τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν:
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽³⁶ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου⁵⁰ παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα

ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΧΟ.

ἴΰζ᾽ ἄποτμον βοὰν
280

δυσαιανῆ Πέρσαις

δάοις, ὡς πάντα παγκάκως

ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

Χορός
ἀντ. β'.

ΐϋζ' ἀποτμον δαΐοις
275

δυςαιανῆ βοάν,

ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ

ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

ΧΟΡΟΣ

Ἴυζ' ἄποτμον δαΐοις δυσαιανῆ βοάν, Πέρσαις βοὰν δυσαιανῆ Πέρσαις δαΐοις

Str. 3.

ὡς πάντα παγκάκως

θεοὶ θέσαν ἔθεσαν· αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος.
280

ΧΟ.

ἴυζ᾽ ἄποτμον δαίοις
280

δυσαιανῆ [Πέρσαις] βοάν·

ὡς πάνται παγκάκως

πᾶν θέσαν. αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος. –

Messenger

Xerxes himself lives and beholds the light.

Atossa

The words you utter bring a great light of joy into my house, and bright day after night wrapped in gloom.
300

Atossa

Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger

No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa

But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships?
350

Atossa

Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger

Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them.
435

Atossa

But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say

came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill?
440

Messenger

Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa

Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end?
445

Chorus

O unearthly power, source of our cruel distress, with what crushing weight have you fallen upon the whole Persian race!
515

MESSENGER.

I ſpeak not from report; but theſe mine eyes
325

Beheld the ruin which my tongue wou'd utter.

ARALDO

Serse ancor vive, il sole ancor contempla.
325

ATOSSA

Oh!, che gran luce alla mia casa annunzi,

che bianca aurora dopo negra notte!

Shriek out your sorrow's wistful wail!

To their untimely doom they went;
275

Ill strove they, and to no avail,

And minished is their armament!

Hebt über euch Unselige

Des Weh's angstvollen Ruf!

Denn, ach! Leid häuften uns auf Leid

Durch des Heers Untergang die Götter!
265