Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Nought did their bows avail, but all the troops

335

In the firſt conflict of the ſhips were loſt,

CHORUS.

Raiſe the funereal cry, with diſmal notes

Wailing the wretched Perſians. Oh, how ill

They plan'd their meaſures, all their army periſh'd!

MESSENGER.

O Salamis, how hateful is thy name!
340

And groans burſt from me when I think of Athens.

CHORUS.

How dreadful to her foes! Call to remembrance

How many Perſian dames, wedded in vain,

Hath Athens of their noble husbands widow'd!

ATOSSA.

Aſtonied with theſe ills, my voice thus long
345

Hath wanted utterance: Griefs like theſe exceed

The pow'r of ſpeech, or queſtion: yet e'en ſuch,

Inflicted by the Gods, muſt mortal man

Conſtrain'd by hard neceſſity endure.

But tell me all, without diſtraction tell me,
350

All this calamity, tho' many' a groan

Burſt from thy labouring heart. Who is not

fall'n?

What leader muſt we wail? What ſcepter'd chief

Dying hath left his troops without a lord? η

355

MESSENGER.

Xerxes himſelf lives, and beholds the light.

ATOSSA.

That word beams comfort on my houſe, a ray

That brightens thro' the melancholy gloom.

MESSENGER.

Artembares, the potent chief that led

Ten thouſand horſe, lies ſlaughter'd on the rocks
360

Of rough Silenie.

The great Dadaces,

Beneath whoſe ſtandard march'd a thouſand horſe,

Pierc'd by a ſpear fell headlong from the ſhip.

Tenagon, braveſt of the Bactrians, lies
365

Roll'd on the wave-worn beach of Ajax' iſle i

.

Lilæus, Arſames, Argeſtes daſh

With violence in death againſt the rocks

Where neſt the ſilver Doves k

.

Arcteus, that
370

dwelt

Near to the fountains of the Ægyptian Nile,

Adeues, and Phereſba, and Pharnuchus,

Fell from one ſhip.

Matallus, Chryſa's chief,
375

That led his dark'ning ſquadrons, thrice ten

thouſand,

On jet-black ſteeds l

, with purple gore diſtain'd

The yellow of his thick and ſhaggy beard.

Persians. Aeschylus. Robert Potter (Translator). London. 1779.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Current edition Experimental

The Persians (OCR draft) (English) (The Persians. Robert Potter, 1779.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 290-547 focus

Ἄτοσσα

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
290

κακοῖς: ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορά,

τὸ μήτε λέξαι μήτ᾽ ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων: πᾶν δ᾽ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως,
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστ᾽ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.¹

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου² βραβεὺς

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο:
305

Τενάγων τ᾽ ἀριστεὺς³ Βακτρίων ἰθαγενὴς

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἀργήστης τρίτος,

οἵδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

δινούμενοι⁴ κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα:
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ Φερεσσάκης⁵ τρίτος,

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,
315

πυρσὴν⁶ ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ᾽, ἀμείβων χρῶτα πορφυρᾷ⁷ βαφῇ.

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
320

νωμῶν, ὅ τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι⁸

πένθος παρασχών, Σεισάμης θ᾽ ὁ Μύσιος,

Θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς:
325

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἔπαρχος,⁹ εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών, εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοσόνδε ταγῶν¹⁰ νῦν¹¹ ὑπεμνήσθην πέρι.

πολλῶν παρόντων δ᾽¹² ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.
330

331

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ᾽ ἀναστρέψας πάλιν:

πόσον δὲ¹³ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστ᾽ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφ᾽ ἴσθ᾽ ἕκατι βάρβαρον¹⁴

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ᾽ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος:
340

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ᾽ ὑπέρκοποι¹⁵ τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θ᾽: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι¹⁶ μάχῃ;

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος¹⁷ θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον:
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄγγελος

ἦρξεν μέν, ὦ δέσποινα, τοῦ παντὸς κακοῦ

φανεὶς ἀλάστωρ ἢ κακὸς δαίμων ποθέν.

ἀνὴρ γὰρ Ἕλλην ἐξ Ἀθηναίων στρατοῦ
355

ἐλθὼν ἔλεξε παιδὶ σῷ Ξέρξῃ τάδε,

ὡς εἰ μελαίνης νυκτὸς ἵξεται κνέφας,

Ἕλληνες οὐ μενοῖεν,¹⁸ ἀλλὰ σέλμασιν

ναῶν ἐπενθορόντες¹⁹ ἄλλος ἄλλοσε

δρασμῷ κρυφαίῳ βίοτον ἐκσωσοίατο.
360

ὁ δ᾽ εὐθὺς ὡς ἤκουσεν, οὐ ξυνεὶς δόλον

Ἕλληνος ἀνδρὸς οὐδὲ τὸν θεῶν φθόνον,

πᾶσιν προφωνεῖ τόνδε ναυάρχοις λόγον,

εὖτ᾽ ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα

λήξῃ, κνέφας δὲ τέμενος αἰθέρος λάβῃ,
365

τάξαι νεῶν μὲν στῖφος²⁰ ἐν στοίχοις τρισὶν

ἔκπλους φυλάσσειν καὶ πόρους ἁλιρρόθους,

ἄλλας δὲ κύκλῳ νῆσον Αἴαντος πέριξ:

ὡς εἰ μόρον φευξοίαθ᾽ Ἕλληνες κακόν,

ναυσὶν κρυφαίως δρασμὸν εὑρόντες τινά,
370

πᾶσιν στέρεσθαι κρατὸς ἦν προκείμενον.

τοσαῦτ᾽ ἔλεξε κάρθ᾽ ὑπ᾽ εὐθύμου φρενός:

οὐ γὰρ τὸ μέλλον ἐκ θεῶν ἠπίστατο.

οἱ δ᾽ οὐκ ἀκόσμως, ἀλλὰ πειθάρχῳ φρενὶ

δεῖπνόν <τ᾽>²¹ ἐπορσύνοντο, ναυβάτης τ᾽ ἀνὴρ
375

τροποῦτο κώπην σκαλμὸν ἀμφ᾽ εὐήρετμον.

ἐπεὶ δὲ φέγγος ἡλίου κατέφθιτο

καὶ νὺξ ἐπῄει, πᾶς ἀνὴρ κώπης ἄναξ

ἐς ναῦν ἐχώρει πᾶς θ᾽²² ὅπλων ἐπιστάτης:

τάξις δὲ τάξιν παρεκάλει νεὼς μακρᾶς:
380

πλέουσι δ᾽ ὡς ἕκαστος ἦν τεταγμένος,

καὶ πάννυχοι δὴ διάπλοον καθίστασαν

ναῶν ἄνακτες πάντα ναυτικὸν λεών.

καὶ νὺξ ἐχώρει, κοὐ μάλ᾽ Ἑλλήνων στρατὸς

κρυφαῖον ἔκπλουν οὐδαμῇ καθίστατο:
385

ἐπεί γε μέντοι λευκόπωλος ἡμέρα

πᾶσαν κατέσχε γαῖαν εὐφεγγὴς ἰδεῖν,

πρῶτον μὲν ἠχῇ κέλαδος Ἑλλήνων πάρα

μολπηδὸν ηὐφήμησεν, ὄρθιον δ᾽ ἅμα

ἀντηλάλαξε νησιώτιδος πέτρας
390

ἠχώ: φόβος δὲ πᾶσι βαρβάροις παρῆν²³

γνώμης ἀποσφαλεῖσιν: οὐ γὰρ ὡς φυγῇ

παιᾶν᾽ ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες τότε,

ἀλλ᾽ ἐς μάχην ὁρμῶντες εὐψύχῳ θράσει:

395

σάλπιγξ δ᾽²⁴ ἀυτῇ πάντ᾽ ἐκεῖν᾽ ἐπέφλεγεν.
395

εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ

ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,

θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.

τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας

ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δ᾽ ὁ πᾶς στόλος
400

ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν

πολλὴν βοήν, “ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,

ἐλευθεροῦτε πατρίδ᾽, ἐλευθεροῦτε δὲ

παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τε πατρῴων ἕδη,

θήκας τε προγόνων: νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.”
405

καὶ μὴν παρ᾽ ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος

ὑπηντίαζε, κοὐκέτ᾽ ἦν μέλλειν ἀκμή.

εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον

ἔπαισεν: ἦρξε δ᾽ ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ

ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
410

κόρυμβ᾽, ἐπ᾽ ἄλλην δ᾽ ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.

τὰ πρῶτα μέν νυν²⁵ ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ

ἀντεῖχεν: ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῷ νεῶν

ἤθροιστ᾽, ἀρωγὴ δ᾽ οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,

αὐτοὶ θ᾽²⁶ ὑφ᾽²⁷ αὑτῶν ἐμβόλοις²⁸ χαλκοστόμοις
415

παίοντ᾽, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον,

Ἑλληνικαί τε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως

κύκλῳ πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δὲ

σκάφη νεῶν, θάλασσα δ᾽ οὐκέτ᾽ ἦν ἰδεῖν,

ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν.
420

ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδες τ᾽ ἐπλήθυον,

φυγῇ δ᾽ ἀκόσμῳ²⁹ πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,

ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος.

τοὶ δ᾽ ὥστε θύννους ἤ τιν᾽ ἰχθύων βόλον

ἀγαῖσι κωπῶν θραύμασίν τ᾽ ἐρειπίων
425

ἔπαιον, ἐρράχιζον: οἰμωγὴ³⁰ δ᾽ ὁμοῦ

κωκύμασιν κατεῖχε πελαγίαν ἅλα,

ἕως κελαινῆς νυκτὸς ὄμμ᾽ ἀφείλετο.

κακῶν δὲ πλῆθος, οὐδ᾽ ἂν εἰ δέκ᾽ ἤματα

στοιχηγοροίην,³¹ οὐκ ἂν ἐκπλήσαιμί σοι.
430

εὖ γὰρ τόδ᾽ ἴσθι, μηδάμ᾽³² ἡμέρᾳ μιᾷ

πλῆθος τοσουτάριθμον³³ ἀνθρώπων θανεῖν.

433

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν³⁴ μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν³⁵ τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν:
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽³⁶ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τ᾽ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς³⁷ δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἐστὶ πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδ᾽, ὅπως,³⁸ ὅταν νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δ᾽ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον: ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ᾽ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ᾽ ἀπὸ
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντες ὤλλυσαν:³⁹

τέλος δ᾽ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ᾽ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος:
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ⁴⁰ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός:

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησ᾽⁴¹ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν στένειν⁴² πάρα.

472

Ἄτοσσα

ὦ στυγνὲ δαῖμον, ὡς ἄρ᾽ ἔψευσας φρενῶν

Πέρσας: πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν

κλεινῶν Ἀθηνῶν ηὗρε, κοὐκ ἀπήρκεσαν⁴³

οὓς πρόσθε Μαραθὼν βαρβάρων ἀπώλεσεν:
475

ὧν ἀντίποινα παῖς ἐμὸς πράξειν δοκῶν

τοσόνδε⁴⁴ πλῆθος πημάτων ἐπέσπασεν.

σὺ δ᾽ εἰπέ, ναῶν αἳ πεφεύγασιν μόρον,

ποῦ τάσδ᾽⁴⁵ ἔλειπες: οἶσθα σημῆναι τορῶς;

480

Ἄγγελος

ναῶν γε⁴⁶ ταγοὶ τῶν λελειμμένων σύδην
480

κατ᾽ οὖρον οὐκ εὔκοσμον αἴρονται⁴⁷ φυγήν:

στρατὸς δ᾽ ὁ λοιπὸς ἔν τε Βοιωτῶν χθονὶ

διώλλυθ᾽, οἱ μὲν ἀμφὶ κρηναῖον γάνος

δίψῃ πονοῦντες, οἱ δ᾽ ὑπ᾽ ἄσθματος κενοὶ

διεκπερῶμεν ἔς τε Φωκέων χθόνα
485

καὶ Δωρίδ᾽ αἶαν, Μηλιᾶ τε κόλπον, οὗ

Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον εὐμενεῖ ποτῷ:

κἀντεῦθεν ἡμᾶς γῆς Ἀχαιίδος πέδον

καὶ Θεσσαλῶν πόλεις⁴⁸ ὑπεσπανισμένους

βορᾶς ἐδέξαντ᾽: ἔνθα δὴ πλεῖστοι θάνον
490

δίψῃ τε λιμῷ τ᾽: ἀμφότερα γὰρ ἦν τάδε.

Μαγνητικὴν δὲ γαῖαν ἔς τε Μακεδόνων

χώραν ἀφικόμεσθ᾽, ἐπ᾽ Ἀξίου πόρον,

Βόλβης θ᾽ ἕλειον δόνακα, Πάγγαιόν τ᾽ ὄρος,

Ἠδωνίδ᾽ αἶαν: νυκτὶ δ᾽ ἐν ταύτῃ θεὸς
495

χειμῶν᾽ ἄωρον ὦρσε, πήγνυσιν δὲ πᾶν

ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος. θεοὺς δέ τις

τὸ πρὶν νομίζων οὐδαμοῦ τότ᾽ ηὔχετο

λιταῖσι, γαῖαν οὐρανόν τε προσκυνῶν.

ἐπεὶ δὲ πολλὰ θεοκλυτῶν ἐπαύσατο
500

στρατός, περᾷ κρυσταλλοπῆγα διὰ πόρον:

χὤστις μὲν ἡμῶν πρὶν σκεδασθῆναι θεοῦ

ἀκτῖνας ὡρμήθη, σεσωσμένος κυρεῖ.

φλέγων γὰρ αὐγαῖς λαμπρὸς ἡλίου κύκλος

μέσον πόρον διῆκε, θερμαίνων φλογί:
505

πῖπτον δ᾽ ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν: ηὐτύχει⁴⁹ δέ τοι

ὅστις τάχιστα πνεῦμ᾽ ἀπέρρηξεν βίου.

ὅσοι δὲ λοιποὶ κἄτυχον σωτηρίας,

Θρῄκην περάσαντες μόγις πολλῷ πόνῳ,

ἥκουσιν ἐκφυγόντες, οὐ πολλοί τινες,
510

ἐφ᾽ ἑστιοῦχον γαῖαν: ὡς στένειν πόλιν

Περσῶν, ποθοῦσαν φιλτάτην ἥβην χθονός.

ταῦτ᾽ ἔστ᾽ ἀληθῆ: πολλὰ δ᾽ ἐκλείπω λέγων

κακῶν ἃ Πέρσαις ἐγκατέσκηψεν θεός.

515

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου⁵⁰ παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ⁵¹ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ:

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ᾽ ἄγαν ἐκρίνατε.
520

ὅμως δ᾽, ἐπειδὴ τῇδ᾽ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω:

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν,—

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ᾽ ἐξειργασμένοις,
525

ἀλλ᾽ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς⁵² δὲ χρὴ ᾽πὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι⁵³ πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα:

καὶ παῖδ᾽, ἐάν περ δεῦρ᾽ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽ ἐς δόμους,
530

μὴ καί τι⁵⁴ πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

532

Χορός

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν <μὲν⁵⁵> Περσῶν

τῶν μεγαλαύχων καὶ πολυάνδρων

στρατιὰν ὀλέσας

ἄστυ τὸ Σούσων ἠδ᾽ Ἀγβατάνων
535

πένθει δνοφερῷ κατέκρυψας:

πολλαὶ δ᾽ ἀταλαῖς⁵⁶ χερσὶ καλύπτρας

κατερεικόμεναι⁵⁷

διαμυδαλέοις δάκρυσι κόλπους

τέγγουσ᾽, ἄλγους μετέχουσαι.
540

αἱ δ᾽ ἁβρόγοοι Περσίδες ἀνδρῶν

ποθέουσαι ἰδεῖν ἀρτιζυγίαν,

λέκτρων εὐνὰς ἁβροχίτωνας,

χλιδανῆς ἥβης τέρψιν, ἀφεῖσαι,

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις.
545

κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχομένων

αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

548

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 290-547 focus

Ἄτοσσα

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
290

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορὰ

τὸ μήτε λέξαι μήτʼ ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δʼ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων· πᾶν δʼ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως.
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστʼ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών;

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεὺς

στύφλους παρʼ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·
305

Τενάγων τʼ ἀριστεὺς Βακτρίων ἰθαιγενὴς

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἈργήστης τρίτος,

οἵδʼ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

δινούμενοι ʼκύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ φερεσσάκης τρίτος

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,
315

πυρρὰν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγʼ, ἀμείβων χρῶτα πορφυρέᾳ βαφῇ.

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
320

νωμῶν, ὅ τʼ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι

πένθος παρασχών, Σεισάμης θʼ ὁ Μύσιος,

Θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλʼ εὐτυχῶς·
325

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἄπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοσόνδε ταγῶν νῦν ὑπεμνήσθην πέρι.

πολλῶν παρόντων δʼ ὀλίγʼ ἀπαγγέλλω κακά.
330

331

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτʼ ἀναστρέψας πάλιν·

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστʼ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφʼ ἴσθʼ ἕκατι βάρβαρον

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δʼ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·
340

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δʼ ὑπέρκοποι τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θʼ· ὧδʼ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;

ἀλλʼ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄγγελος

ἦρξεν μέν, ὦ δέσποινα, τοῦ παντὸς κακοῦ

φανεὶς ἀλάστωρ ἢ κακὸς δαίμων ποθέν.

ἀνὴρ γὰρ Ἕλλην ἐξ Ἀθηναίων στρατοῦ
355

ἐλθὼν ἔλεξε παιδὶ σῷ Ξέρξῃ τάδε,

ὡς εἰ μελαίνης νυκτὸς ἵξεται κνέφας,

Ἕλληνες οὐ μενοῖεν, ἀλλὰ σέλμασιν

ναῶν ἐπανθορόντες ἄλλος ἄλλοσε

δρασμῷ κρυφαίῳ βίοτον ἐκσωσοίατο.
360

ὁ δʼ εὐθὺς ὡς ἤκουσεν, οὐ ξυνεὶς δόλον

Ἕλληνος ἀνδρὸς οὐδὲ τὸν θεῶν φθόνον,

πᾶσιν προφωνεῖ τόνδε ναυάρχοις λόγον,

εὖτʼ ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα

λήξῃ, κνέφας δὲ τέμενος αἰθέρος λάβῃ,
365

τάξαι νεῶν στῖφος μὲν ἐν στοίχοις τρισὶν

ἔκπλους φυλάσσειν καὶ πόρους ἁλιρρόθους,

ἄλλας δὲ κύκλῳ νῆσον Αἴαντος πέριξ·

ὡς εἰ μόρον φευξοίαθʼ Ἕλληνες κακόν,

ναυσὶν κρυφαίως δρασμὸν εὑρόντες τινά,
370

πᾶσιν στέρεσθαι κρατὸς ἦν προκείμενον.

τοσαῦτʼ ἔλεξε κάρθʼ ὑπʼ εὐθύμου φρενός·

οὐ γὰρ τὸ μέλλον ἐκ θεῶν ἠπίστατο.

οἱ δʼ οὐκ ἀκόσμως, ἀλλὰ πειθάρχῳ φρενὶ

δεῖπνόν τʼ ἐπορσύνοντο, ναυβάτης τʼ ἀνὴρ
375

τροποῦτο κώπην σκαλμὸν ἀμφʼ εὐήρετμον.

ἐπεὶ δὲ φέγγος ἡλίου κατέφθιτο

καὶ νὺξ ἐπῄει, πᾶς ἀνὴρ κώπης ἄναξ

ἐς ναῦν ἐχώρει πᾶς θʼ ὅπλων ἐπιστάτης·

τάξις δὲ τάξιν παρεκάλει νεὼς μακρᾶς·
380

πλέουσι δʼ ὡς ἕκαστος ἦν τεταγμένος,

καὶ πάννυχοι δὴ διάπλοον καθίστασαν

ναῶν ἄνακτες πάντα ναυτικὸν λεών.

καὶ νὺξ ἐχώρει, κοὐ μάλʼ Ἑλλήνων στρατὸς

κρυφαῖον ἔκπλουν οὐδαμῇ καθίστατο·
385

ἐπεί γε μέντοι λευκόπωλος ἡμέρα

πᾶσαν κατέσχε γαῖαν εὐφεγγὴς ἰδεῖν,

πρῶτον μὲν ἠχῇ κέλαδος Ἑλλήνων πάρα

μολπηδὸν ηὐφήμησεν, ὄρθιον δʼ ἅμα

ἀντηλάλαξε νησιώτιδος πέτρας
390

ἠχώ· φόβος δὲ πᾶσι βαρβάροις παρῆν

γνώμης ἀποσφαλεῖσιν· οὐ γὰρ ὡς φυγῇ

παιᾶνʼ ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες τότε,

ἀλλʼ ἐς μάχην ὁρμῶντες εὐψύχῳ θράσει·

395

Ἄγγελος

σάλπιγξ δʼ ἀϋτῇ πάντʼ ἐκεῖνʼ ἐπέφλεγεν.
395

εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ

ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,

θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.

τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας

ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δʼ ὁ πᾶς στόλος
400

ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν

πολλὴν βοήν, ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,

ἐλευθεροῦτε πατρίδʼ, ἐλευθεροῦτε δὲ

παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τέ πατρῴων ἕδη,

θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.
405

καὶ μὴν παρʼ ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος

ὑπηντίαζε, κοὐκέτʼ ἦν μέλλειν ἀκμή.

εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον

ἔπαισεν· ἦρξε δʼ ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ

ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
410

κόρυμβʼ, ἐπʼ ἄλλην δʼ ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.

τὰ πρῶτα μέν νυν ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ

ἀντεῖχεν· ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῷ νεῶν

ἤθροιστʼ ἀρωγὴ δʼ οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,

αὐτοὶ δʼ ὑφʼ αὑτῶν ἐμβόλοις χαλκοστόμοις
415

παίοντʼ, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον,

Ἑλληνικαί τε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως

κύκλῳ πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δὲ

σκάφη νεῶν, θάλασσα δʼ οὐκέτʼ ἦν ἰδεῖν,

ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν.
420

ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδες τʼ ἐπλήθυον,

φυγῇ δʼ ἀκόσμῳ πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,

ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος.

τοὶ δʼ ὥστε θύννους ἤ τινʼ ἰχθύων βόλον

ἀγαῖσι κωπῶν θραύμασίν τʼ ἐρειπίων
425

ἔπαιον, ἐρράχιζον· οἰμωγὴ δʼ ὁμοῦ

κωκύμασιν κατεῖχε πελαγίαν ἅλα,

ἕως κελαινῆς νυκτὸς ὄμμʼ ἀφείλετο.

κακῶν δὲ πλῆθος, οὐδʼ ἂν εἰ δέκʼ ἤματα

στοιχηγοροίην, οὐκ ἂν ἐκπλήσαιμί σοι.
430

εὖ γὰρ τόδʼ ἴσθι, μηδάμʼ ἡμέρᾳ μιᾷ

πλῆθος τοσουτάριθμον ἀνθρώπων θανεῖν.

433

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τʼ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τʼ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἔστι πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδʼ, ὅπως, ὅταν νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δʼ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον· ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστʼ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τʼ ἄπο
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντές ὤλλυσαν·

τέλος δʼ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δʼ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησʼ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.

472

Ἄτοσσα

ὦ στυγνὲ δαῖμον, ὡς ἄρʼ ἔψευσας φρενῶν

Πέρσας· πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν

κλεινῶν Ἀθηνῶν ηὗρε, κοὐκ ἀπήρκεσαν

οὓς πρόσθε Μαραθὼν βαρβάρων ἀπώλεσεν·
475

ὧν ἀντίποινα παῖς ἐμὸς πράξειν δοκῶν

τοσόνδε πλῆθος πημάτων ἐπέσπασεν.

σὺ δʼ εἰπέ, ναῶν αἳ πεφεύγασιν μόρον,

ποῦ τάσδʼ ἔλειπες· οἶσθα σημῆναι τορῶς;

480

Ἄγγελος

ναῶν γε ταγοὶ τῶν λελειμμένων σύδην
480

κατʼ οὖρον οὐκ εὔκοσμον αἴρονται φυγήν·

στρατὸς δʼ ὁ λοιπὸς ἔν τε Βοιωτῶν χθονὶ

διώλλυθʼ, οἱ μὲν ἀμφὶ κρηναῖον γάνος

δίψῃ πονοῦντες, οἱ δʼ ὑπʼ ἄσθματος κενοὶ

διεκπερῶμεν ἔς τε Φωκέων χθόνα
485

καὶ Δωρίδʼ αἶαν, Μηλιᾶ τε κόλπον, οὗ

Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον εὐμενεῖ ποτῷ·

κἀντεῦθεν ἡμᾶς γῆς Ἀχαιίδος πέδον

καὶ Θεσσαλῶν πόλεις ὑπεσπανισμένους

βορᾶς ἐδέξαντʼ· ἔνθα δὴ πλεῖστοι ʼθάνον
490

δίψῃ τε λιμῷ τʼ· ἀμφότερα γὰρ ἦν τάδε.

Μαγνητικὴν δὲ γαῖαν ἔς τε Μακεδόνων

χώραν ἀφικόμεσθʼ, ἐπʼ Ἀξίου πόρον,

Βόλβης θʼ ἕλειον δόνακα, Πάγγαιόν τʼ ὄρος,

Ἠδωνίδʼ αἶαν· νυκτὶ δʼ ἐν ταύτῃ θεὸς
495

χειμῶνʼ ἄωρον ὦρσε, πήγνυσιν δὲ πᾶν

ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος. θεοὺς δέ τις

τὸ πρὶν νομίζων οὐδαμοῦ τότʼ ηὔχετο

λιταῖσι, γαῖαν οὐρανόν τε προσκυνῶν.

ἐπεὶ δὲ πολλὰ θεοκλυτῶν ἐπαύσατο
500

στρατός, περᾷ κρυσταλλοπῆγα διὰ πόρον·

χὤστις μὲν ἡμῶν πρὶν σκεδασθῆναι θεοῦ

ἀκτῖνας ὡρμήθη, σεσωσμένος κυρεῖ.

φλέγων γὰρ αὐγαῖς λαμπρὸς ἡλίου κύκλος

μέσον πόρον διῆκε, θερμαίνων φλογί.
505

πῖπτον δʼ ἐπʼ ἀλλήλοισιν· ηὐτύχει δέ τοι

ὅστις τάχιστα πνεῦμʼ ἀπέρρηξεν βίου.

ὅσοι δὲ λοιποὶ κἄτυχον σωτηρίας,

Θρῄκην περάσαντες μόγις πολλῷ πόνῳ,

ἥκουσιν ἐκφυγόντες, οὐ πολλοί τινες,
510

ἐφʼ ἑστιοῦχον γαῖαν· ὡς στένειν πόλιν

Περσῶν, ποθοῦσαν φιλτάτην ἥβην χθονός.

ταῦτʼ ἔστʼ ἀληθῆ· πολλὰ δʼ ἐκλείπω λέγων

κακῶν ἃ Πέρσαις ἐγκατέσκηψεν θεός.

515

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτʼ ἄγαν ἐκρίνατε.
520

ὅμως δʼ, ἐπειδὴ τῇδʼ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·

ἔπειτα Γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν,—

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπʼ ἐξειργασμένοις,
525

ἀλλʼ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς δὲ χρὴ ʼπὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα·

καὶ παῖδʼ, ἐάν περ δεῦρʼ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετʼ ἐς δόμους,
530

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

532

Χορός

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν γὰρ Περσῶν

τῶν μεγαλαύχων καὶ πολυάνδρων

στρατιὰν ὀλέσας

ἄστυ τὸ Σούσων ἠδʼ Ἀγβατάνων
535

πένθει δνοφερῷ κατέκρυψας·

πολλαὶ δʼ ἀταλαῖς χερσὶ καλύπτρας

κατερεικόμεναι

διαμυδαλέοις δάκρυσι κόλπους

τέγγουσʼ, ἄλγους μετέχουσαι.
540

αἱ δʼ ἁβρόγοοι Περσίδες ἀνδρῶν

ποθέουσαι ἰδεῖν ἀρτιζυγίαν,

λέκτρων εὐνὰς ἁβροχίτωνας,

χλιδανῆς ἥβης τέρψιν, ἀφεῖσαι,

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις.
545

κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχομένων

αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 290 focus

ΑΤ.

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
290

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορά,

τὸ μήτε λέξαι μήτ' ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων· πᾶν δ᾽ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστὰς, κεί στένεις κακοῖς ὅμως,
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστ᾽ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

ΑΓ.

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

ΑΤ.

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓ.

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεὺς

στύφλους παρ᾿ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χώ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·
305

Τενάγων τ᾽ ἀριστεὺς Βακτρίων ἰθαγενὴς

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἀργήστης τρίτος,

οἵδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

νικώμενοι κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεὺς, Ἀδεύης, καὶ Φερεσσεύης τρίτος,

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμών τρισμυρίας,
315

πυρσὴν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ᾽, ἀμείβων χρῶτα πορφυρᾷ βαφή.

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Αρτάμης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

῎Αμηστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ

320

νωμῶν, ὅ τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι

πένθος παρασχὼν, Σεισάμης θ᾽ ὁ Μύσιος,

θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγὸς, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνὴρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς·

325

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἔπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών, εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοιῶνδε τῶνδε νῦν ὑπεμνήσθην πέρι.

πολλῶν παρόντων δ᾽ ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.

330

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 290 focus

Ἄτοσσα

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
285

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορά,

τὸ μήτε λέξαι μήτ' ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν,

θεῶν διδόντων· πᾶν δ᾽ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως,
290

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅςτ᾽ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα,
295

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεὺς

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χώ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο.
300

Τενάγων τ' ἀριστεύς, Βακτρίων ιθαγενής,

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἀργήστης τρίτος,

οἵδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

νικώμενοι κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·
305

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ Φερεσσεύης τρίτος,

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τριςμυρίας,
310

πυρσὴν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ', ἀμείβων χρῶτα πορφυρᾷ βαφῇ.

καὶ Μάγος Ἄραβος, Ἀρτάμης τε Βάκτριος,

Ἄγγελος

σκληρᾶς μέτοικος γῆς ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἄμηστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
315

νωμῶν, ὅ τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσιν

πένθος παρασχών, Σεισάμης ὁ Μύσιος,

θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς·
320

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἔπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών, ἐκπρεπῶς ἀπώλετο.

τοιῶνδέ γ' ἀρχῶν νῦν ὑπεμνήσθην πέρι.

πολλῶν παρόντων δ᾽ ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.
325

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 290 focus

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορὰ

τὸ μήτε λέξαι μήτ' ἐρωτῆσαι πάθη.

Ὅμως δ' ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν
290

θεῶν διδόντων· πᾶν δ' ἀναπτύξας πάθος,

ΠΕΡΣΑΙ

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως,
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστ' ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

ΑΓΓΕΛΟΣ

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος φάος βλέπει.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓΓΕΛΟΣ

᾿Αρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεύς

στυφλοὺς παρ' ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν·

χώ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορός

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·
305

Τενάγων τ' ἀριστεὺς ἄριστος Βακτρίων ἰθαιγενής

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, ᾿Αρσάμης τε κἀργήστης τρίτος,

οἵδ' ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

νικώμενοι κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

᾿Αρκτεύς, ᾿Αδεύης, καὶ φερεσσακὴς φρεσσεύης seu φερεσσεύης τρίτος

Φαρνούχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών

πυρσὴν πυρρὰν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ' ἀμείβων χρῶτα πορφυρέᾳ βαφῇ·

καὶ Μάγος ῎Αραβος, ᾿Αρτάμης ἀρσάμης ἀρτάβης τε Βάκτριος,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας, ¹
315

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

῎Αμηστρις, ᾿Αμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
320

νωμῶν, ὅ τ' ἐσθλὸς ᾿Αριόμαρδος Σάρδεσιν

πένθος παρασχών, Σεισάμης θ' ὁ Μύσιος,

θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ΠΕΡΣΑΙ

ΑΓΓΕΛΟΣ

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ' εὐτυχῶς·
325

Συέννεσίς σύνεσις seu σύννεσις τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἄπαρχος ἔπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών, εὐκλεῶς ἀπώλετο.

Τόσον μὲν τοιῶνδ' ἀρχόντων ὑπεμνήσθην πέρι·

πολλῶν παρόντων δ' παρόντων ὀλίγ' ἀπαγγέλλω κακά.
330

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 290 focus

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορά,

τὸ μήτε λέξαι μήτ᾽ ἐρωτῆσαι πάθη.

295

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων· πᾶν δ᾽ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως,

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστ᾽ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

300

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

ΑΓ.

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

ΑΤ.

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓ.

Ἀρτεμβάρης δέ, μυρίας ἵππου βραβεύς,
305

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν·

χώ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κούφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·

291. ματαίως, μηδὲν βλαψάσας (Gl.).

292. ἐποίησαν (Gl.). ὀρφανάς.

295. λείπει ἡ πρός, προσλέξαι. τοιοῦτοι δὲ οἱ συμφοραῖς μεγάλαις κατεχόμενοι.

298. καταστάς: κατάστασιν τοῦ θορύβου λαβών.

299. τίς οὐ τέθνηκεν: καλῶς πρῶτον περὶ τῶν ζώντων ἐρωτᾷ, ὡς ὀλίγων ὄντων, παρίστησι δὲ καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἀποθανόντων.

300. λαῶν ἀρχόντων (Gl.). ἀρχελείων: τῶν βασιλέων, ἀπὸ τοῦ τῶν λαῶν ἄρχειν.

303. ἐνόμιζε γὰρ αὐτὸν τεθνάναι.

306. πετρώδεις. Σιληνίαι αἰγιαλὸς Σαλαμῖνος, (πλησίον add. ex Hesych. s. v. Σεληνίας Blomfield) τῆς λεγομένης Τροπαίου ἄκρας, ὡς Τιμόξενος ἐν τῷ ς' περὶ λιμένων.

293. ἄτοσσα μὴρ ξέρξου paragrapho praescripit m.

295. fort. τὸ μήτε φωνεῖν.

298. καὶ εἰ (corr. in κεἰ m')Μ.

300. ἀρχελάων Robortellus.

302. βλέπει φάος schol. Arist. Ran. 1028: φάοσ βλέπει Μ.

303. 305. paragraphi praefixae in M.

305. ἵππουσ ante ras. Μ.

Ἄγγελος

Τενάγων τ᾿ ἀριστεὺς Βακτρίων ἰθαγενής,

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.
310

Λιλαῖος, Ἀρσάμης τε καργήστης τρίτος,

οἶδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

νικώμενοι κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Αρχτεύς, Ἀδεύης, καὶ φρεσεύης τρίτος
315

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,

πυρρὰν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ᾽, ἀμείβων χρῶτα πορφυρᾷ βαφῇ.
320

καὶ Μάγος Αραβος Αρτάβης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἀμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ

νωμῶν, ὅ τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσιν

¹²³⁴⁵⁶⁷

ἀριστεὺς ἀριστεὺς ἄριστοσ ιθαγενής ιθαγενής ιθαγενήσ — σποδεῖ Λιλαῖος λιλαιος πελειοθρέμμονα πελιοθρέμμονα corr. νικώμενοι κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα fort. δινούμενοι κύρισσον εἰς σκιρὰν γειτονῶν γειτόνων corr. φρεσεύης Φερεσσεύης φερεσσακὴς οἵδε οἵ τε πυρρὰν πυρὰν πυρρὰν πυρσὴν δάσκιον δάσκειον πορφυρᾷ πορφυρᾷ πορφυρέα Μάγος μάγοσ Ἀρτάβης ἀρτάμης

Ἄγγελος

πένθος παρασχών, Σεισάμης θ᾽ ὁ Μύσιος,
325

θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς·

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἄπαρχος, εἰς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον
330

ἐχθροῖς παρασχὼν εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοιῶνδ᾽ ἀρχόντων ὑπεμνήσθην πέρι·

πολλῶν παρόντων ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.

Ἀτόσσα

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 290 focus

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
290

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορά,

τὸ μήτε λέξαι μήτ᾽ ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων· πᾶν δ᾽ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεί στένεις κακοῖς ὅμως.
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστ᾽ ἐπὶ σκηπτουχίαι

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

ΑΓΓ.

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῆι τε καὶ βλέπει φάος.

ΒΑΣ.

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓΓ.

᾿Αρτεμβάρης δέ, μυρίας ἵππου βραβεύς,

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν·

χώ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῆι δορός

πήδημα κούφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·
305

Τενάγων τ᾽, ἄριστος Βακτρίων ἰθαιγενής,

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος ᾿Αρσάμης τε κ᾿ Αργήστης τρίτος,

οἵδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

νικώμενοι κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Testim.:

299 Schol. Aristoph. Ran. 1028 (ef. ad argum.) Ξέρξης-φάος.

303 Hesych. Σιληνίαι· τῆς Σαλαμῖνος πλησίον τοῦ λεγομένου τροπαίου = Σ

309 Hesych. πελειοθρέμμονα νῆσον.

Apparatus Criticus

κακοῖς κακοῖσιν βροτοῖς βροτούς κακοῖς κακοῖσιν ἀρχελείων ἀρχελάων βλέπει φάος φάος βλέπει δώμασιν δόμοισι μελαγχίμου μελαγχείμου ἵππου ἵππους Σιληνιῶν σιληνιών σιληνίων χιλίαρχος χιλιάρχης Δαδάκης δαρδάκης ἀφήλατο ἀφήλλατο Τενάγων τανάγων ἰθαιγενής ἰθαιγενής ἰθαγεν. θαλασσόπληκτον θαλασσόπλακτον -πλαγκτον -πλαγκτός vel -πλακτός τὴν πελειοθρέμμονα τήνδε πελειοθρέμμονα νικώμενοι κυκώμενοι γειτονῶν γειτόνων Αἰγυπτίου Αἰγυπτίων

ΑΓΓ.

᾿Αρκτεύς ᾿Αδεύης καὶ φερεσσακὴς τρίτος

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας
315

πυρσὴν Ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ᾽, ἀμείβων χρῶτα πορφυρέαι βαφῆι.

καὶ Μᾶγος Αραβος ᾿Αρτάμης τε Βάκτριος

σκληρᾶς μέτοικος γῆς ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἄμιστρις ᾿Αμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
320

νωμῶν ὅ τ᾽ ἐσθλὸς ᾿Αριόμαρδος Σάρδεσιν

πένθος παρασχὼν Σεισάμης θ᾽ ὁ Μύσιος

θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς·
325

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἄπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχὼν εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τόσον μὲν ἀρχόντων ὑπεμνήσθην πέρι·

πολλῶν παρόντων δ᾽ ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.
330

Translations (7)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 290-545 focus

Atossa

Long have I kept silent in my misery, struck with dismay at our disaster; for this calamity is so great that it is not possible to say or even to ask about its extent. Nevertheless mortals must endure affliction when it is heaven-sent.
290

Compose yourself, and even though you groan at our loss, relate the sum of our disaster and speak out! Who is there that is not dead? Whom of our leaders must we bewail? Who, appointed to wield command, by death left his post empty, without its chief?
295

Messenger

Xerxes himself lives and beholds the light.

Atossa

The words you utter bring a great light of joy into my house, and bright day after night wrapped in gloom.
300

Messenger

But Artembares, commander of ten thousand cavalrymen, is being battered now against Silenia’s cruel shore. And Dadaces, leader of a thousand men, leapt, struck by a spear,

with a nimble bound from his ship. Tenagon, the true-born Bactrians’ chieftain, is ranging now around the surf-beaten isle of Ajax. Lilaeus and Arsames, and, third, Argestes,
305

kept buffeting against its rugged shore, whirled around about the island,¹the breeding-place of doves. Arcteus, too, who lived by the waters of the Egyptian Nile, Adeues, and Pharnuchus of the mighty shield—all these were hurled out of one ship. Matallus of Chrysa , commander of ten thousand,
310

leader of the Black Cavalry, thirty thousand strong, in death dyed red his thick and shaggy beard, changing its color with a deep crimson stain. Arabus, too, the Magian, perished there, and Bactrian Artabes, a settler now in a rugged land.
315

Amistris, and Amphistreus, wielder of a painful spear, and brave Ariomardus, whose death brought grief to Sardis , and Seisames the Mysian, and Tharybis, admiral of five times fifty ships, a Lyrnaean by descent, a man of physical beauty,
320

lies dead in a state of misery, no longer attended by good fortune.² Syennesis, also, the governor of the Cilicians, foremost in courage, he whose prowess did the foe most harm, found there a glorious death. Such were the leaders about whom I was making my report.
325

Although our losses were many, I announce but few.
330

331

Atossa

Alas! The words I hear put the very crown upon our woes; a disgrace to the Persians and cause for shrill lament. But retrace your tale and tell me this clearly:

how great was the number of the Greek ships which gave them confidence enough to go into battle with their armed prows against the Persian army?
335

Messenger

If numbers had been the only factor, be assured that the barbarians would have gained the victory with their fleet. For the whole number of the ships of Hellas amounted to ten times thirty,

and, in addition to these, there was a chosen squadron of ten. But Xerxes, this I know, had under his command a thousand, while those excelling in speed were twice a hundred, and seven more. This is the total of their respective numbers. Do you think that we were simply outnumbered in this contest?
340

No, it was some divine power that tipped the scale of fortune with unequal weight and thus destroyed our host. The gods preserve the city of the goddess Pallas.
345

Atossa

Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger

No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa

But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships?
350

353

Messenger

My Queen, some destructive power or evil spirit, appearing from somewhere or other, caused the beginning of our utter rout.

A Hellene, from the Athenian host, came to your son Xerxes and told this tale: that, when the gloom of black night should set in, the Hellenes would not remain in place, but, springing upon the rowing benches of their ships, would seek, some here, some there,
355

to preserve their lives by stealthy flight. But Xerxes, when he heard this, comprehending neither the cleverness of the Greek nor that the gods grudged him success, straightway gave all his captains orders to this effect—that, when the sun had ceased to illumine the earth with his beams,
360

and darkness had covered the region of the sky, they should bring up in a tight group the main body of the fleet, disposed in triple line, to bar the exits and the sounding straits, and station other ships in a circle around the island of Ajax. He gave them a warning too that, should the Hellenes escape an evil doom,
365

finding by stealth some means of flight for their fleet, it had been decreed that every captain should lose his head. These commands he made with complete confidence of heart, since he knew not the issue intended by the gods. Our crews then, with no lack of order but with an obedient spirit,
370

prepared their evening meal, while each sailor looped his oar about its thole-pin so that it fitted well. But when the light of the sun had faded and night drew on, each master of an oar and each man versed in arms went on board.
375

The long galleys cheered each other, line by line; and they held their course as each captain had been ordered, and all through the night the commanders of the fleet kept their whole force cruising to and fro across the strait. Night began to wane,
380

yet the fleet of the Hellenes in no way attempted to put forth by stealth. When, however, radiant Day with her white horses shone over all the land, a loud cheer like a song of triumph first rang out from the Hellenes, and, at the same instant,
385

clear from the island crags, an echo returned an answering cry. Terror fell on all the barbarians, balked of their purpose; for then the Hellenes chanted their solemn paean, not as in flight, but as men rushing to the onset with the courage of gallant hearts.
390

395

The trumpet with its blast set all their side afire, and instantly, at the word of command, with the even stroke of foaming oars they struck the briny deep. Swiftly they all came clear into view. Their right wing, well marshalled,
395

led on in orderly advance, next their whole army pressed on against us, and at the same time a loud shout met our ears: On, you men of Hellas ! Free your native land. Free your children, your wives, the temples of your fathers’ gods,and the tombs of your ancestors. Now you are fighting for all you have. Then from our side arose in response the mingled clamor of Persian speech, and straightaway the ships dashed together their bronze prows. It was a ship of Hellas
400

that began the charge and chopped off in its entirety the curved stern of a Phoenician boat. Each captain drove his ship straight against some other ship. At first the stream of the Persian army held its own. When, however, the mass of our ships had been crowded in the narrows, and none could render another aid,
410

and each crashed its bronze prow against each of its own line, they splintered their whole bank of oars. Then the Hellenic galleys, not heedless of their chance, hemmed them in and battered them on every side. The hulls of our vessels rolled over, and the sea was hidden from our sight,
415

strewn as it was with wrecks and slaughtered men. The shores and reefs were crowded with our dead, and every ship that formed a part of the barbarian fleet plied its oars in disorderly flight. But, as if our men were tuna or some haul of fish,
420

the foe kept striking and hacking them with broken oars and fragments of wrecked ships. Groans and shrieks together filled the open sea until the face of black night hid the scene. But as for the the full extent of our disasters, this, even if I had ten days in succession to do so, I could not describe to you.
425

However, you can be sure that so great a multitude of men never perished in a single day.
430

433

Atossa

Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger

Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them.
435

Atossa

But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say

came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill?
440

Messenger

Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa

Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end?
445

Messenger

There is an island³lying before Salamis , a small one and dangerous anchorage for ships; its sea-washed shore is the haunt of Pan, who loves the dance.

There Xerxes dispatched these, his choicest troops, in order that when the Hellenic enemy, wrecked from their ships, should flee in search of safety to the island, they might slaughter their force, an easy prey, and rescue their comrades from the straits of the sea. Grievously did he misjudge the issue. For when some god
450

had given the glory to the Hellenes in the battle on the sea, on that same day, fencing their bodies in armor of bronze, they leapt from their ships and encircled the whole island, so that our men were at a loss which way to turn. Often they were struck by stones slung from their hands,
455

and arrows sped from the bow-string kept falling upon them and doing them harm. At last the Hellenes, charging with one shout, struck them and hacked to pieces the limbs of the poor wretches, until they had utterly quenched the life of all.
460

Xerxes groaned aloud when he beheld the extent of the disaster, for he occupied a seat commanding a clear view of the entire army—a lofty headland by the open sea. Tearing his robes and uttering a loud cry, he straightaway gave orders to his force on land
465

and dismissed them in disorderly flight. This, besides the one already told, is the disaster you must bewail.
470

472

Atossa

O hateful divinity, how have you foiled the purpose of the Persians! Cruel was the vengeance which my son brought upon himself for his designs against illustrious Athens ; the barbarians

whom Marathon destroyed were not enough. It was in an effort to exact retribution for them that my son has drawn upon himself so great a multitude of woes. But the ships that escaped destruction—tell me about them. Where did you leave them? Can you give a clear report?
475

480

Messenger

The commanders of the ships which still remained fled with a rush in disorder wherever the wind bore them. As for the survivors of the army, they perished in Boeotian territory, some, faint from thirst, beside a refreshing spring, while some of us, exhausted and panting,
480

made our way to the land of the Phocians, to Doris and the Melian gulf, where the Spercheus waters the plain with kindly stream. Coming from there, badly in need of food, we received welcome in the Achaean land and the cities of the Thessalians.
485

There it was that many perished of thirst and hunger, for we were oppressed by both. And we came to the Magnesian land and to the country of the Macedonians, to the ford of the Axius and Bolbe’s reedy marsh, and to Mount Pangaeus,
490

in the Edonian land. But on that night the god roused winter before its time and froze the stream of sacred Strymon from shore to shore. Many a man who before that had held the gods in no esteem, implored them then in supplication, doing obeisance to earth and heaven.
495

But when our host had made an end of its fervent invocation of the gods, it ventured to pass across the ice-bound stream. And each of us who started on his way before the sun god dispersed his beams, found himself in safety, for the bright orb of the sun with its burning rays
500

heated the middle section and pierced it with its flames. One after another our men sank in, and fortunate indeed was he who perished soonest. The survivors, after making their way through Thrace with great hardship,
505

—and few they were indeed—escaped to the safety of the land of their homes; now the city of the Persians may make lament in regret for the beloved youth of the land. What I say is true, yet much remains untold of the ills launched by Heaven upon the Persians. Exit
510

515

Chorus

O unearthly power, source of our cruel distress, with what crushing weight have you fallen upon the whole Persian race!
515

Atossa

How the utter destruction of our host distresses me! O vivid vision of my dreams at night, how clearly did you signify misfortune to me!

And all too lightly did you in turn interpret it. However, since your explanation determined thus, first of all I wish to offer prayers to the gods, and then I will return after I have brought from the palace a sacrificial cake as a gift to Earth and the dead.
520

I know indeed that it is for what cannot be undone, yet I do this in the hope that something more auspicious may come to pass in the future. But you should confer faithfully with the faithful counsellors in view of what has befallen. And as for my son, if he should come here before I return,
525

comfort him and escort him to the palace, so that he will not inflict on himself some further ill to crown those already ours. Exit
530

532

Chorus

O sovereign Zeus, by destroying the army of the haughty and multitudinous Persians,

you have shrouded in the gloom of grief the city of Susa and of Agbatana ! Many a woman, who has a share in this sorrow, tears her veil with tender hands
535

and moistens with drenching tears the robe covering her bosom. And the Persian wives, indulging in soft wailing through longing to behold their lords and abandoning the daintily wrought coverlets of their couches, the delight of their youth,
540

mourn with complainings that know no end. So I too sustain the truly woeful fate of those who are gone.
545

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 290 focus

I, wretched, have for a long time kept silence, utterly astounded by the evils: for this calamity is too great for me to speak, or to enquire about our sufferings. Nevertheless, it is necessary for mortals to endure afflictions, when the gods award them : and do thou compose thyself and tell us, unfolding the whole of our suffering, even though thou sigh est over the evils: who is there that hath not fallen? and whom of the leaders of the host shall we bewail, who, having been appointed to a sceptred office, by his death left his file desolate without their chief?

MESSENGER

Xerxes himself lives, and beholds the light.

ATOSSA

Thou tellest me of a great light to my house, and a bright-dawning day after a night wrapped in gloom.

MESSENGER

But Artembares, leader of a myriad of horse, is dashed against the rugged shores of Sileniae 2

. And Dadaces the chiliarch, beneath the stroke of the spear, bounded a light leap out of his vessel. Tenagon too, the true-born chieftain 3

of the Bactrians, haunts the sea-beat isle of Ajax. Lilaeus, and Arsames, and Argestes third, overcome, keep butting against the hard shore around the dove-breeding isle. Arcteus, too, that dwelt near the sources of Egyptian Nile, Adeues, and Pheres-seues the third, Pharnuchus, these fell from one vessel. Matallus of Chrysa, commander of a myriad, leader of a body of thirty thousand black cavalry, in his death, tinged his bright auburn. bushy, thick, shadowy beard, changing its colour with a stain of purple 4

. And Arabus the Mage, and Artames the Bactrian, a settler on the rugged land, perished there. Amestris, and Amphistreus who wielded a spear that did great execution, and brave Ariomardus 1

occasioning grief to Sardis, and Sesames, the Mysian; Tharybis, too, commander of five times fifty ships, of Lyrnaean race, a hero of fair form, lies wretched, having died by no means happily. And Syennesis, foremost in gallantry, governor of the Cilicians, that with his single arm occasioned much trouble to the foe, fell gloriously. Of such of our leaders have I now made mention; and I report a few of the many evils that have befallen us.

ATOSSA

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 290 focus

Ah ! quels sanglots me coûte le souvenir d'Athènes !

LE CHŒUR

Oui, Athènes est un nom odieux à ma misère. J'ai désormais matière à me souvenir d'elle : de
milliers de femmes perses elle a fait — et pour rien ! — des mères sans fils et des veuves.

Un silence.

LA REINE

Je suis longtemps restée muette, misérable écrasée par l'infortune. Le désastre est trop grand pour permettre un mot, une question sur nos malheurs. Il faut pourtant que les mortels supportent les tristesses que leur envoient les dieux. Déploie donc à nos yeux toute notre

LES PERSES

LE MESSAGER

misère et dis-nous posément, quelques gémissements que t'arrachent nos maux, quels sont, parmi les chefs, ceux qui n'ont pas péri — ceux aussi que nous devons pleurer et qui, placés au rang où l'on porte le sceptre, ont en mourant laissé la place vide.

LE MESSAGER

Pour Xerxès, il vit et voit le jour.

LA REINE

Ah ! de quelle éclatante lumière tes mots inondent ma maison ! C'est le jour resplendissant après la nuit ténébreuse !

LE MESSAGER

Mais Artembarès, naguère chef de dix mille cavaliers ¹, à cette heure va se heurtant à chaque roc de la côte de Silénies ² ! Et Dadakès, le chiliarque ³, sous le
choc d'une javeline, n'a fait qu'un léger bond du haut de sa galère ! Ténagôn, le héros bactrien de noble lignée, hante désormais l'île d'Ajax ⁴ que bat le flot ! Lilaios, Arsamès, Arghestès tournaient, eux, autour de l'île des colombes ⁵,
chargeant le dur rivage de leurs fronts vaincus ! Et les riverains du Nil égyptien, Arcteus, Adeuès, Pharnoukos au bon bouclier, ils sont, eux, tombés du même vaisseau ! Matallos,
de Chryse, qui menait dix mille hommes, voyait en mourant
sa longue et drue barbe rousse prendre une teinte nouvelle
dans un bain de pourpre ! Arabos le Mage ⁶ et Artamès le
Bactrien, qui menait trente mille cavaliers noirs, sont
désormais fixés sur l'âpre terre où ils ont péri ! Et Ames-
tris ! et Amphistreus, toujours brandissant son infatigable javeline ! et le brave Ariomardos, qui met aujourd'hui Sardes en deuil ! et Seisamès le Mysien ! et Tharybis, le commandant de cinq fois cinquante galères, le superbe

LES PERSES

LE MESSAGER

guerrier qu'a vu naître Lyrna ! il est tombé, le malheureux
sous un fâcheux coup du destin ; tandis que Syennésis ⁷, capitaine des Ciliciens, le premier des preux, après avoir causé seul mille pertes à l'ennemi, a péri glorieusement.

— Tels sont les chefs dont j'ai gardé mémoire ; mais nos
maux sont infinis : je ne t'en rapporte ici que bien peu.

LA REINE

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 290 focus

Artèmbare sbatté, di diecimila

335

cavalli duce, alle Silenie rupi:

e Dadàce, di mille, un salto a vuoto

spiccò dal bordo, d'una lancia all'urto.

Tenagone, che il primo era dei figli

di Battrïana, l'isola d'Aiace

340

flagellata dai flutti, abita.

Arsame,

Lilaio, e terzo, Argeste, intorno all'isola

di colombi nutrice, all'aspra cozzano

spiaggia coi comni, spenti.

345

Artèo, finitimo

del Nilo egizio ai fonti, Adève, e terzo

il clipeato Fàrnuco, piombarono

da un legno sol.

Criseo Matallo, capo

350

di trentamila cavalieri negri,

bagnò la rossa fitta ombrosa barba,

color mutando entro purpureo bagno.

L'arabo Mago, il battrio Artame, giacquero,

nuovi meteci, in quella terra dura.

355

Ed Amistri e Anfistrèo, che la terribile

lancia vibrava, e Arïomarde il buono

che lutto a Sardi ora procaccia, e Sísamo

misio, e Taribi che guidava navi

cinque volte cinquanta, e nacque a Lirna,

360

fulgido eroe, giace ora spento, misero,

ché non gli arrise la ventura.

E Sínnesi

re dei Cilici, il primo fra i magnanimi,

cruccio, ei da solo, agl'inimici, grande,

365

morte ebbe e gloria.

Io questi sol rammemoro

dei condottieri. Ma ben pochi sono

questi che annuncio, dei malanni molti.

ATOSSA

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 290 focus

Taceo diu infœlix, obstupefacta

Malís.ſuperat enim hec calamitas,

Vineq loqui,neq; interrogare mala liceat.

Attamen neceſse est mortales calamitates ferre

Dijs dantibus.omnem dolorem aperiens
265

Dicito aſtans tamen, etfi luges propter mala.

Quis non occubuitsquem lugebimus.

Populi principum, qui ſub ſceptrifera potentia

Ordinatus, moriens caterua fine principe deferuit.

Nun.

Xerxes quidem uiuit ipse, et lucem uidet.
270

Ato.

Meis quidem domibus magnū lumen dixisti,

Et album diem in nocte nigra.

Nun.

Artembares decem milium hominū gubernator

Ceditur in littore ficco Sileniaru.

Chiliarchusa Dadaces itu baſte percuffus,
275

Saltu leui ex naui defilijt.

Tenagoq; optimus Bactriorum ciuis,

Mari percuffam inſulam Aiacis inhabitat.

Lydeus Arfanies, Argeſtesq; tertius,

Hi uerò circum mſulam columbas alenlem
280

Victi, cornu petierunt fortem terram.

Fontibus Nili Aegyptij uicinus exiftens

Arcteus, Adeues, Argestes tertius,

Pharnuchusq;, hi ex una naui exciderunt.

Chryfeus Metallus præfectus decem milibus hominum occubens,
285

E qui nigri dux trium myriadum

Rubram magnam pilisq; refertam malam

Tinxit, mutans colorem colore rubicundo.

Et magus Arabus Artamesq; Bactrius,

Agrestis terræ incola ibi interijt.
290

Amiftris, Amphiſtreus laborioſam hastam

Vibrans, bonus Ariomardus Sardibus

Luſtum prabens, Sifarces Myfius.

Tharybisq; quinquies quinquagnita nauium

Dux, genere Lyrneus, ſpecioſus uir,
295

Iacet mortuus mifer non admodum fœliciter.

Syenneſisq; primus in magnanimitate,

Cylicum dux, unus uir multos labores

Hoſtibus præbens, gloriofè occubuit.

De talibus fic se babentibus nunc mentionem feci.
300

Multorum præfentium uerò pauca renuncio mala.

Ato.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 290 focus

Mute have I been awhile, and overwrought

At this great sorrow, for it passeth speech,
285

And passeth all desire to ask of it.

Yet if the gods send evils, men must bear.

( To the Messenger)

Unroll the record! stand composed and tell,

Although thy heart be groaning inwardly,
290

Who hath escaped, and, of our leaders, whom

Have we to weep? what chieftains in the van

Stood, sank, and died and left us leaderless?

Messenger

Xerxes himself survives and sees the day.

Atossa

Then to my line thy word renews the dawn
295

And golden dayspring after gloom of night!

Messenger

But the brave marshal of ten thousand horse,

Artembares, is tossed and flung in death

Along the rugged rocks Silenian.

And Dadaces no longer leads his troop,
300

But, smitten by the spear, from off the prow

Hath lightly leaped to death; and Tenagon,

In true descent a Bactrian nobly born,

Drifts by the sea-lashed reefs of Salamis,

The isle of Ajax. Gone Lilaeus too,
305

Gone are Arsames and Argestes! all,

Around the islet where the sea-doves breed,

Dashed their defeated heads on iron rocks:

Arcteus, who dwelt beside the founts of Nile,

Adeues, Pheresseues, and with them
310

Pharnuchus, from one galley's deck went down.

Matallus, too, of Chrysa, lord and king

Of myriad hordes, who led unto the fight

Three times ten thousand swarthy cavaliers,

Fell, with his swarthy and abundant beard
315

Incarnadined to red, a crimson stain

Outrivalling the purple of the sea!

There Magian Arabus and Artames

Of Bactra perished—taking up, alike,

In yonder stony land their long sojourn.
320

Amistris too, and he whose strenuous spear

Was foremost in the fight, Amphistreus fell,

And gallant Ariomardus, by whose death

Broods sorrow upon Sardis: Mysia mourns

For Seisames, and Tharubis lies low—
325

Commander, he, of five times fifty ships,

Born in Lyrnessus: his heroic form

Is low in death, ungraced with sepulchre.

Dead too is he, the lord of courage high,

Cilicia's marshal, brave Syennesis,
330

Than whom none dealt more carnage on the foe,

Nor perished by a more heroic end.

So fell the brave: so speak I of their doom,

Summing in brief the fate of myriads!

Atossa

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 290 focus

Schon lange schweig' ich Arme, durch das schwere Leid

Betäubt: so ungeheuer ist das Mißgeschick,

Und drängt zurück die Rede, hemmt der Frage Lauf.

Doch muß der Mensch die Schmerzen, die der Götter Rath
275

Verhängt, ertragen. Ganz enthülle, denn das Leid,

Und ob das Herz auch seufze, dennoch sprich gefaßt:

Wer blieb am Leben? Welchen Fürsten müssen wir

Betrauern? Wer mit hohem Feldherrnstabe fiel,

Und ließ die führerlose Schaar verwaist zurück?
280

Der Bote.

Er selbst, der König Xerxes, lebt und schaut das Licht.

Atossa.

Dies Wort verkündet meinem Haus ein großes Heil,

Verkündet sonnenhellen Tag nach düstrer Nacht.

Der Bote.

Doch auf Silenia's rauhen Strand geschleudert, flel

Der zehentausend Reiter Fürst, Artembares.
285

Von Speereswurf getroffen, flog behenden Sprungs,

Der tausend führte, Dadakes, aus hohem Schiff,

Und Tenagon, der Baktrer kühnster Heldensohn,

Wohnt jetzt in Ajas' meerumrauschtem Inselland.

Liläos und Argestes, auch Held Arsames,
290

Zerschellten sterbend an des taubennährenden

Eilandes hartem Felsenriff die tapfre Stirn.

Dann, der an Neilos' Quellen wohnt', Aegyptens Sohn,

Arkteus, Adeues und der schildgewappnete¹

Pharnuchos, stürzten alle drei aus Einem Schiff.
295

Matallos dann aus Chrysa, der im Feld voran

Drei Myriaden schwarzer Reiterei gebot,

Er färbte sterbend mit des Blutes Purpurroth

Den blonden Bart, den dichtgelockten, schattigen.

Der Mager Arabos, Artames der Baktrier,
300

Ging unter, angesiedelt dort im rauhen Grund.

Amestris und Amphistres, der die Lanze schwang

Als Held, und Ariomardos, dem der Sarder Volk

Nachweint, dem Edeln, Seisames der Myser auch,

Und Tharybis, der fünfmalfünfzig Schiffen dort
305

Gebot, aus Lyrna's Volke, schön vor Allen einst,

Liegt nun von unheilvollem Tod hinweggerafft.

Auch der an Muthe Keinem wich, Syennesis,

Kilikia's Beherrscher, der allein dem Feind

Die größte Noth bereitet, starb glorreichen Tod.
310

Dies waren Feldherrn alle, die ich dir genannt:

Doch aus dem vielen Leide that ich wenig kund.

Atossa.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-270

ναΐοισιν ἐμβολαῖς:

ναΐοισιν ἐμβολαῖς

M. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. et, ut videtur, 2. Lambeth. Ox. Turn.

ναΐοισιν ἐμβολαῖς

G. Par. H. N. Ald. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 2.

ναΐοισι συμβολαῖς

Ven. B. et a sec. manu Vit.

ναΐοισι συμβολαῖς

Mosc. et a pr. manu Vit. In Lips. alteri

ναΐοισι

syllabae

superscriptum. Conf. v. 274.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-271

μὲν:

μὲν

omittunt Lips. et pauci alii. Suprascriptum est a sec. manu in Vit. βάρβαρον:

δ'

pro

ἂν

Par. F. L. 19 Rob.

οὖνθ'

ante corr. Lips. In fine versus

βαρβάρων

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Ox. Par. C. F. H. K. N. Ald. Rob.

βαρβάρους

Turn. ex coniectura, ut videtur, qua expeditissima fit constructio. Sed antiquitus non fuisse scriptum

βαρβάρους

quum codicum fortasse omnium in voce

βαρβάρων

consensus docet, tum quod tollendae difficultatis caussa

ἂν

a nonnullis in

ἦν

mutatum est, ut in Vit. ad

βαρβάρων

adscriptum est et in margine M.

λείπει τὸ ἦν

. Neque tamen intelligi debet

ἦν

: non enim opponi recte potest

ἀλλ' οὐκ ἦν

, sed

ἀλλ' οὐκ ἐκράτησαν

. Wakefieldius, qui in Del. trag. I. p. 16.

μὲν οὖν

pro

μὲν ἂν

scribendum esse coniecit, protulisset quod probabile videri posset, si simul proximo versu

ναυσὶν

mutasset in

ναῦς ἦν

. Lenissima mutatione scripsi

βάρβαρον

. In idem inciderunt Blomfieldius et Halmius.

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-272

ναυσὶν:

ναυσὶν

Porsonus.

ναυσὶ

libri. Ἕλλησιν:

Ἕλλησιν

Brunckius. Libri

ἕλλησι

. De numero navium aliter ab aliis, ut fit in huiusmodi rebus, indicato, dixerunt Valckenarius ad Herod. VII. 89. Wesselingius ad Diod. XI. 3. Spanhemius ad Iulianum p. 280. Siebelis in diatriba de Aeschyli Persis p. 61.

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-273

τῶνδε:

τῶνδε

Brunckius, contra libros, ut videtur, omnes.

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-274

δὲ, καὶ γὰρ:

δὲ γὰρ

, omissis particulis

δὲ

καί

, Lips. Hunc versum cum duobus sequentibus affert Plutarchus in vita Themistoclis c. 14.

337. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-275

ὧν ἦγε πλῆθος:

νεῶν τὸ πλῆθος

pro

ὧν ἦγε πλῆθος

Plutarchus scripsit. αἱ δ᾽:

αἱ δ'

Vit. Lips. Ald. Rob. ὑπέρκομποι:

ὑπέρκοποι

Wakefieldius in Del. trag. I. p. 107. et Blomfieldius, qui in adn. ad Sept. ad Th. v. 387.

ὑπέρκομπος

tragicis omnino abiudicavit. Dixit contra hanc opinionem Lobeckius ad Soph. Ai. v. 127.

339-342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-276

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ; ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν, τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.: Quod Brunckius et Schützius ex Heathii coniectura dederunt,

δοκῶμεν

, id habet G. In ceteris omnibus, nominatim in M. Vit. Lips. Ven. A. B. et edd. ante Brunckium, est

δοκοῦμεν

. Deinde

λειφθῆναι

M. Vit. Mosc.

λειφθῆναι

, ad

ει

supra adscripto

, Lips. Scholiastes utrum

δοκοῦμεν

δοκῶμεν

legerit, ex eius interpretatione

μὴ δόκει

non potest perspici. Illud vero planum est, si duo sequentes versus nuntio continuantur, ut fit in libris omnibus, non posse

δοκοῦμεν

legi, quod sic mirum in modum abrupta et inconcinna fieret oratio, sed legendum esse

δοκῶμεν

, quo haec commode et cum praecedentibus et cum sequentibus cohaereant: ita se habet ratio, ne nos hac ex parte putes in pugna inferiores fuisse: sed deus aliquis exercitum perdidit, non aequa lance sortem ponderans. At vero uti tantus librorum in indicativo consensus suspicionem facit, coniunctivum in codice Guelferbytano emendationem esse vel critici vel librarii, sentientis quam male conveniret indicativus in illo quem indicavi orationis decursu, ita multo magis haec suspicio eo augetur et confirmatur, quod oratione nuntii usque ad verba

οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ

producta, quae deinceps sequuntur prorsus perturbata et perversa sunt. Quae quum vulgo sic personis divisa sint,

ΑΤ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς. ΑΓΓ. ἔστ' ἆρ᾽ Ἀθηνῶν, ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις, · ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές

, primus sensit Schützius versum, qui in his medius est, Atossae tribuendum esse: etsi illud non recte fecit, quod in commentario ad maiores editiones illam personarum distinctionem, quae est in editione Robortelli, adsciscendam iudicavit, qua duo priores versus Atossae, extremus nuntio tribuitur. Neque enim hoc modo multum tollitur de inconcinnitate orationis. Rectius in minore editione primum versum nuntio, secundum Atossae, tertium rursus nuntio adscripsit, quam rationem iure probavit Iacobsius in iis quae de Aeschyli Persis scripsit in Wielandii Museo Attico vol. IV. p. 1. sive in Opusculis suis vol. V. sed rursus ille rectius Schützio de hoc loco sentiens. Nam quum Schützius primum versum cum praecedente nuntii oratione coniunxisset, audaciore facta mutatione, nulloque prorsus stabilita fundamento,

θεὸς πόλιν δ᾽ ἔσωσε Παλλάδος θεᾶς

, vidit Iacobsius servandam esse vulgatam lectionem, sed praecedere huic versui debuisse dictum aliquod Atossae. Quod ille quum nullum reperiret, ut qui orationem nuntii putaret verbis

οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ

finiri, excidisse versum Atossae post illam orationem nuntii credidit. At nihil excidit, sed illa ipsa lectio,

μὴ σοί δοκοῦμεν

, ita est comparata ut sequentes versus ab nuntii oratione seiungi postulet. Quos duo versus si Atossae tribueris, non solum haec, sed reliqua quoque ex illa Iacobsii personarum divisione rectissime procedent. Nuntius igitur sic finit orationem suam, numquid hac ex parte tibi videmur inferiores fuisse? Iam dicenti Atossae at ergo deus quispiam classem, iniqua lance fortunam dispensans, afflixit, ita ille respondet, dii Palladis urbem servant. Atque eodem modo deinceps amplius interroganti respondet.

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-277

ὧδε:

ὧδε

hic non significat tantopere, sed potius ergo, i. e. in hoc rerum statu, quum haec ita sint. Ut in Prometheo v. 514.

μυρίαις δὲ πημοναῖς δύαις τε καμφθεὶς ὧδε δεσμὰ φυγγάνω.

In prosa oratione plerumque

οὕτως

invenitur, cuius exempla vide apud Taylorem ad Demosthenis or. in Midiam p. 627. Adde quos nominat Schaeferus ad Dion. Hal. de struct. verb. p. 414. et quae ego dixi ad Vigerum p. 933. Herodotus saepe sic

δὲ

quoque usurpat. Sensit vim particulae scholiastes qui adscripsit, licet obscurius,

ἐνταῦθα, ἤγουν εἰς τὸ πλῆθος

. Debebat sic explicare, quum haec ita sint, ut Persae tanto navium numero Graecis superiores essent, deus aliquis exercitum prodiderit necesse est.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-278

τάλαντα:

τάλαντ᾽ ὑβρίσας

Lips. ἰσορρόπῳ:

ἰσορρόπῳ

, expuncto postea

, Vit.

ἰσορρόπων

Ven. B.

εἰσορρόπῳ

a pr. manu M.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-279

θεᾶς:

παλλάδας

Lips.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-280

ἔτ᾽ ἄρ᾽:

ἔστ' ἆρ'

ἔστ᾽ ἂρ

Ald.

ἔστ᾽ ἄρ᾽

Turn.

ἔτ᾽ ἂρ

Rob.

ἔτ᾽ ἄρ'

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. L. N. quod Schützius

γ'

ἄρ'

mutato in editionem minorem merito recepit. Recte monuit Iacobsius fidem historicam Aeschyli, quam Siebelis p. 63. propter hunc versum graviter vituperavit, non meruisse hanc reprehensionem: nam neque negare voluisse poetam captas eo bello a Persis Athenas esse, nec sequente versu aliud contineri quam Athenienses ipsos in pugna non succubuisse. Poterat, opinor, longius progredi. Tantum abest enim ut reprehendi ob hos versus Aeschylus debeat, ut etiam laudandus esse videatur. Nam quum constaret inter omnes, captas esse vastatasque Athenas brevi ante pugnam Salaminiam, maluit poeta subindicare hanc rem, sed cum laude Atheniensium, quam non attingenda dissimulasse cladem videri. In qua re magnam artem et sagacissimum prodidit iudicium. Nam quum Atossam faceret interrogantem, ut consentaneum erat, de illa ipsa re, quam minime iucundam auditu esse Atheniensibus sciebat, fieri non potuit quin exspectatione quadam et metu commoverentur spectatores, ne referentem audirent nuntium quod factum esse graviter ferebant. Sed hunc metum tam callide et cogitate dispellit poeta, ut illa nuntii responsio etiam laudem et gloriam afferat Atheniensibus. Apte comparat cum hoc versu Iacobsius responsum a Themistocle, testibus Herodoto VIII. 61. et Plutarcho in Themistocle c. 11. Adimanto datum, urbem non esse in moenibus ac domibus, sed in CC triremibus positam. Quod dictum quis dubitabit pervulgatum apud Athenienses fuisse, ita ut iure credi possit allusisse eo hic Aeschylum.

344. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-281

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων: corum qui viri sunt. ἕρκος:

ἕρκος

a pr. manu M.

345. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-282

δὲ: omittunt Vit. Par. N. Pro eo

τε

habet Ven. A. ναυσὶ:

ναυσὶν

M. συμβολῆς τίς ἦν:

συμβολαῖς ἦν τις

Lips.

συμβολὴ

affertur ex Par. C.

ἦν

omittit Colb. 2.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-283

πλήθει:

πλήθη

G. καταυχήσας:

κατακαυχήσας

Ox. Par. C. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.

348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-284

ἦρξεν μέν:

ἦρξέν

, omisso

μέν

ἦρξε μὲν

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Turn.

ἦρξεν

Rob.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-285

NA: Sicinnum dicit, vernam Themistoclis et eius liberorum paedagogum, de quo Herodotus VIII. 75. Diodorus Siculus XI. 17.

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-286

ἕξεται:

ἵξεται

Lips.

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-287

μενοῖεν: Libri

μένοιεν

et mox v. 355.

ἐκσωσαίατο

. Correxit a Monkio monitus Blomfieldius. V. Elmsl. ad Oed. Col. v. 945. σέλμασιν:

σέλμασιν

M. Ald. Rob. Ceteri litteram paragogicam negligunt.

σέλματι

Cantabr. 2.

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-288

ναῶν:

ναῶν

M. G. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 2. Par. L.

νεῶν

Ald. Rob. Turn.

νηῶν

Mosc. ἐπενθορόντες:

ἐπενθορόντες

G. Ven. A. B. Turn.

ἐπενθορύντες

Ald.

ἐπανθορόντες

M. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. C. L. N. Rob.

ἐπανθορόντες

Vit. Lambeth. et supra scripto ad secundam syllabam

εν

, ad quartam

, Lips.

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-289

βίοτον:

βίου

Vit. et aliquot alii. ἐκσωσοίατο:

ἐκσωσαίατο

libri. V. ad v. 353.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-290

ὃ δ᾽:

ὃ

ὃ δ'

Vit. Lips. Ald. Rob. Vulgo

ὃ δ'

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-291

τὸν:

τῶν

pro

τὸν

Lips. Par. L. et ante correctionem M.

τὸν θεοῦ

Par. N.

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-292

πᾶσιν:

πᾶσιν

Porsonus, et sic M. Ceteri

πᾶσι

. προφωνεῖ:

προσφωνεῖ

Vit. Lips. Ven. A. aliique nonnulli et Ald. Rob. τόνδε:

τοιόνδε

Ven. A. ναυάρχοις:

ναυάρχαις

Ald. et

οις

minio supra scripto G.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-293

χθόνα:

φλόγα

pro

χθόνα

Par. C. K. L. Rob. γρ.

φλόγα

adscriptum in Lips. Par. B.

θονὸς

adscriptum in Par. C.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-294

λήξῃ:

λέξη

Ven. A.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-295

στίφος μὲν:

στίφος μὲν

M. G. Turn.

στῖφος μὲν

Vit. Ald. Rob.

μὲν στῖφος

Brunckius, nullo, ut videtur, auctore. στοίχοις:

στοίχοις

M. Cantabr. 2. Colb. 1. 2. Hoc fuerat etiam in Vit. sed in

στίχοις

mutatum est.

στίχοις

, ad

supra scripto

οι

, Lips. Mosc. Ceteri

στίχοις

. Sed huic vocabulo, quod in re militari dubiae fidei est et omnino apud tragicos non invenitur, praeferendum est

στοίχοις

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-296

ἁλιρρόθους:

ἁλιρόθους

Ald. Rob.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-297

κύκλῳ:

κύκλων

Ven. B. νῆσον:

νῆσον

Ald. et ante sec. manus correctionem Vit:

νοῦσον

Rob. πέριξ:

Πέριξ

, eraso

, Vit.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-298

ὡς εἰ:

ὡςεἰ

e correctione Lips. Antea recte

ὡς εἰ

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-299

ναυσὶν:

ναυσὶν

Porsonus.

νηυσὶν

ναυσὶ

vulgo. εὑρόντες:

εὑρόντα

Ven. B.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-300

πᾶσι:

πᾶσιν

M. στέρεσθαι:

στερίσκεσθαι

Vit. Lips. Mosc. Par. N. Sed γρ.

στέρεσθαι

adscriptum in Vit. Lips. κρατὸς:

κράτος

G. et ex sec. manus correctione M. quam lectionem imperite praefert scholiastes. Melius constaret temporum ratio, si scriptum esset

ἦν προκείμενον

. Nam si scripsit Aeschylus, accuratius ante dixisset

εἰ ἔφυγον

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-301

τοσαῦτ᾽:

τοιαῦτ'

edidit Brunckius, nullo, ut videtur, auctore. ὑπ᾽ ἐκθύμου:

ὑπερθύμου

G. Lips. Ven. A. B. Mosc. Ox. Par. C. L. N. Rob.

ὑπὲρ θύμου

Colb. 2.

ὑπενθύμου

M. et hinc

ὑπ᾽ εὐθύμου

Victorius.

ὑπ᾽ ἐκθύμου

Ald. Turn. et videtur hoc prius fuisse in Vit. qui nunc

ὑπερθύμου

ex correctione habet.

Ἔκθυμος

est animi impotens. φρενός:

φρενὶ

Mosc. et supra scripto

ὸς

Lips.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-302

οἳ δ᾽:

οΐδ'

Vit. Lips. Ald. Rob. Ceteri

οἱ δ'

. πειθάρχῳ:

πιθάρχῳ

Vit. Mosc.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-303

δεῖπνόν τ᾽:

δεῖπνον

M. Vit. Lips. edd. ante Brunckium.

τ'

addidit Brunckius et ante eum Scaliger. ναυβάτης τ':

ναυβάτης τ'

M. Par. B. L. Rob.

ναυβάτης

sine particula Par. N.

ναυάτης δ'

Ven. A.

ναύτης τ'

Ald.

ναυάτης τ'

ceteri.

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-304

τροποῦτο:

τροποῦτο

omnes libri. Non recte Brunckius

τροποῦτο

. V. praef. ad Eur. Bacchas p. XLVI. Hesychius

τροπώσασθαι, τὸ τὴν κώπην πρὸς τὸν σκαλμὸν δῆσαι τῷ τροπωτῆρι

. σκαλμὸν:

σκαρμὸν

Cantabr. 1. γρ.

σκαρθμὸν

Par. B.

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-305

φέγγος:

φθέγγος

, expuncta

littera, M.

φθόγγος

Lips.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-306

ἐς ναῦν:

εἰς ναῦν

Lips.

ἐς ναῦς

G. Mosc.

ναῦ

affertur ex Par. C. πᾶς θ':

πᾶς δ'

M. Vit. Lips. et supra scripto

Par. B.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-307

τάξις:

τάξεις

, ad

ει

supra scripto

, M.

376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-308

ὡς:

ὥ

pro

ὡς

Lips.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-309

καὶ πάννυχοι:

πάννυχοι δὴ διάπλουν

, omisso

καὶ

, Rob.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-310

ναῶν:

ναῶν

M. Vit. Lips. Ald. Rob. et ceteri, ut videtur, libri praeter Ven. A. Turn. qui

νηῶν

habent.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

331-336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-50

ἀναστρέψας πάλιν (Kr. 52, 2. A. 5. Eur. Hippol. 982: ἀνέστραπται πάλιν) 8. v. a. λόγω ἀνελθών, τὸν λόγον ἀναλαβών (repe- tens). - πόσον δὲ, Kr. 69, 16. Α. 5. ἀξιῶσαι, ἄξιον ἡγήσασθαι, τολμῆ- Schol. A. vgl. vgl. Eum. 425.

337-343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-51

⁴

πλήθους μὲν (vgl. 345) . . ἕκατι (Ar. nub. 320: ἕνεκεν γε ψυχῆς στερρᾶς): wenn es auf die groſse Zahl (allein) angekommen wäre; daher ἄν ( κρατῆσαι). βάρβαρον (187), generisch, Kr. 50, 3 mit Anm. 6. Vgl. Herod. VIII 82: ἐν τοῖσι τὸν βάρβαρον κατε- λοῦσι. Abgesehen von den 300 Schiffen (und aufser ihnen) waren 10 auserlesene vorhanden, im gan- zen also 310; Herod. VIII 82 (vgl. ib. 48) giebt 380 an, wovon 16 auf Sparta, 180 (ebenso Plut. Themist. 14; rund 200 bei Herod. VIII 61, vgl. Diod. I 15) auf Athen kamen. Auf persischer Seite 1207 auch bei Herod. VII 79, Plut. Themist. 14, sowie Diod. ΧΙ 3 ( πλείους τῶν χιλίων καὶ διακοσίων); rund 1200 bei Isokr. Paneg. 93. 97. 118 und Cornel. Nep. Themistocl. 2; noch ungenauer Plat. legg. III p. 699 В ( νεῶν χιλίων καὶ ἔτι πλεόνων ἐπι- φερομένων) und Cic. Verr. I 18. - ὧδ᾽ ἔχει λό λόγος Sept. 225. Choe. 521 vgl. Ag. 1661, hier im Sinne: ,, 80 steht es mit der Berechnung, das ist die Rechnung".

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-52

⁵

⁶

μή σοι δοκοῦμεν, Prom. 247. 959. Plat. Apol. p. 28 D: μὴ αὐτὸν οἴει φροντίσαι θανά- του, du wirst doch hoffentlich nicht glauben, daſs er um den Tod sich Sorge macht? λειφθ., inferiores fuisse.,,An Zahl" ergänzt sich ohne grofse Mühe aus dem ganzen Vor- hergehenden seit 334. τῇδε νοη μάχῃ zu trennen ist nicht möglich. Da auf natürlichem Wege das Geschehene rätselhaft bleibt, so sucht der Bote nach einer übernatür- lichen Erklärung. - Das Bild vom Abwägen des Geschickes Hom. 69 f. X 209 ff. Mit einem Wort: θεοὶ .. θεᾶς. - Die Frage, ob Athen noch unzerstört sei, wird nicht ein- fach bejaht (denn dies wäre gegen die Wahrheit, da die Stadt vor der Schlacht bei Salamis von den Persern eingenommen u. verwüstet worden war), sondern dahin beant- wortet, daſs, sofern die Stadt aus ἄνδρες besteht (nicht aus Mauern und Steinen), sie allerdings unzer- stört und ihre Schutzwehr sicher sei. Alkäos fr. 22: οὐ λίθοι τειχέων εὐ δεδομαμένοι, ἀλλ᾽ ἄνδρες πόλιος πύργος ἀρήϊοι. Soph. O. R. 56 f. Thuk. VII 77: ἄνδρες γὰρ πόλις, καὶ οὐ τείχη οὐδὲ νῆες ἀνδρῶν κεναί. Vgl. auch besonders Herod. VIII 61. Plut. Themist. 11. Äschin. Ι 174 (180). – ἀνδρῶν emphatisch: solange es (echte) Männer hat, be- sitzt es ausreichenden Schutz.

350-354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-53

⁷

⁸

Die Stellung der Worte in 351 wie Eur. Kykl. 118: σπείρουσιν, ἢ τῷ ζῶσι, Δήμητρος στάχυν; Vgl. Hel. 1579 f. Ar. nub. 257. Ovid. trist. III 9, 12: (specula- tor) hospes, ait, nosco, Colchide, vela, venit. Der V. 352 ist wie 251 gebaut. - ἀλάστωρ (Suppl. 415. Ag. 1501. 1509) heiſsen nach Galenos αὐτοί τε οἱ ἄνθρωποι οἱ τὰ ἄλαστα (vgl. 990) ἐργασάμενοι (Soph. Ai. 374) καὶ οἱ τιμωροὶ αὐτῶν δαίμονες. Bei Äsch. findet sich nur letztere Bedeutung (Rachegeist bes. für be- gangenen Übermut), s. Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 482f. Keck zum Agam. S. 17-21. – ποθέν um nicht zu sagen ἐκ θεῶν τινος.

355-360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-54

⁹

¹⁰

Beschreibung des Verlaufes der Schlacht bei Salamis (355-432). ἀνὴρ Ἕλλην, der οἰκέ- της und παιδαγωγός im Hause des Themistokles, Σίκινος, im Auf- trage seines Herrn, Herod. VIII 75 (Diod. XI 17), wo auch: φράσοντα ὅτι οἱ Ἕλληνες δρησμὸν βουλεύ- ονται καταρρωδηκότες. Δρασμός war wohl das authentische gering- schätzige Wort.

361-373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-55

¹¹

¹²

δόλον . . φθόνον λόγον (vgl. Suppl. 942 ff.) bilden eine Art Kette. θεῶν φθόνον auf die aufserordentliche Macht des Perserreiches. Der Mann aus dem Volke spricht im Sinne des Volkes; auch scheint der Dichter in diesem ältesten Stücke seine späteren rei- neren Gottesbegriffe noch nicht ausgebildet zu haben. Ἕλληνος d. i. obwohl er sich bei einem Hellenen der List hätte versehen sollen. Als listig erscheinen die Hellenen den Barbaren, die Ge- bildeten den Ungebildeten. Mit wohlgefälligem Lächeln mochte dies der Athener vernehmen. εὐτ᾿ ἂν, 230. Der Ausdruck pathetisch wie 357. 386. Vgl. Hom. ἦμος δ᾽ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθε. τέμενος αἰθέρος Ennius ann. 50 V. (vgl. 67. Trag. 421): caeli caerula templa, u. Trag. 227: 0 magna templa caelitum, commixta stellis splendidis! ξαι, Kr. 55, 3. A. 13. φυλάσσειν, ebd. A. 20. - Die halbmondförmige Bai von Salamis war durch die per- sische Flotte, welche sich quer vor dieselbe legte, abgeschlossen. νῆσον Αἴαντος 307. Machte sie L τά- mit ihrem Kopfe dafür verantwort- lich, daſs die Hellenen nicht ent- rinnen; vgl. Plat. legg. III p. 698 C: θάνατον αὐτῷ (dem Datis) προει- πὼν μὴ πράξαντι ταῦτα; auch 1 Kön. 20, 39. εὔθυμος wohlge- mut (vgl. 394), nichts Arges ahnend.

374-385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-56

¹³

¹⁴

δεϊπνόν τε ἐπορσύ νo ντo, als ob folgte: τά τε ἄλλα παρεσκευάζοντο. - Hesychius: τρο- πώσασθαι, τὸ τὴν κώπην πρὸς τὸν σκαλμὸν δῆσαι τῷ τροπωτῆρι. Vgl. Poll. 1 87: σκαλμός· ὅθεν αἱ κῶπαι ἐκδέονται. – εὐήρετμον proleptisch; denn erst durch die Befestigung des Ruders wurden die Pflöcke mit Rudern wohl versehen. κώπης ἄναξ (vgl. 383), nachgeahmt von Eur. Kykl. 86 und im Teleph. (700 Ν.) κώπης ἀνάσσειν, welches letz- tere Aristot. Rhet. III 2 tadelt, als ἀπρεπές, ὅτι μείζον τὸ ἀνάσσειν ἢ κατ᾿ ἀξίαν. – πᾶς – πᾶς δὲ wie 403. ὅπλων ἐπιστάτης s. v. a. ὁπλί- της, ἐπιβάτης, miles classiarius, in derselben Weise wie κώπ. ἄν. 8. v. a. κωπηλάτης, ἐρέτης. – νεὼς μακρᾶς (Gegenteil στρογγύλα 8. v. α. φορ- τηγά), distributiv. – πάννυχοι vgl. Herod. VIII 76: οἱ μὲν δὴ ταῦτα τῆς νυκτὸς οὐδὲν ἀποκοιμηθέντες - παραρτέοντο. διάπλοου λεών, Schol.: διαπλέοντα τὴν θάλασσαν.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

CHORUS. Raiſe the funereal cry, with diſmal notes Wailing the wretched Perſians. Oh, how ill They plan'd their meaſures, all their army periſh'd!

MESSENGER. O Salamis, how hateful is thy name! 340 And groans burſt from me when I think of Athens.

CHORUS. How dreadful to her foes! Call to remembrance How many Perſian dames, wedded in vain, Hath Athens of their noble husbands widow'd!

MESSENGER. Xerxes himſelf lives, and beholds the light.

ATOSSA. That word beams comfort on my houſe, a ray That brightens thro' the melancholy gloom.

Current edition Experimental

Ἄγγελος Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος. 1

Ἄτοσσα ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον: 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν; 353

Ἄτοσσα αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν 34 μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος εὖ νυν 35 τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν: 435 τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ 36 ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη; λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

Ἄτοσσα οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445 ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Χορός ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς 515 ποδοῖν ἐνήλλου 50 παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄγγελος Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον· 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Ἄτοσσα αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν· 435 τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη; λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

Ἄτοσσα οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445 ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Χορός ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς 515 ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΑΓ. Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

ΑΤ. ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα, 295 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓΓΕΛΟΣ Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος φάος βλέπει.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ Ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓ. Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

ΑΤ. ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓ. Ἀρτεμβάρης δέ, μυρίας ἵππου βραβεύς, 305 στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν· χώ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς πήδημα κούφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·

Ἀτόσσα

ΑΓΓ. Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῆι τε καὶ βλέπει φάος.

ΒΑΣ. ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Testim.:

Apparatus Criticus

Messenger Xerxes himself lives and beholds the light.

Atossa The words you utter bring a great light of joy into my house, and bright day after night wrapped in gloom. 300

Atossa Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships? 350

Atossa Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them. 435

Atossa But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill? 440

Messenger Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end? 445

Chorus O unearthly power, source of our cruel distress, with what crushing weight have you fallen upon the whole Persian race! 515

MESSENGER Xerxes himself lives, and beholds the light.

ATOSSA Thou tellest me of a great light to my house, and a bright-dawning day after a night wrapped in gloom.

ATOSSA

LE CHŒUR Oui, Athènes est un nom odieux à ma misère. J'ai désormais matière à me souvenir d'elle : de milliers de femmes perses elle a fait — et pour rien ! — des mères sans fils et des veuves.

LA REINE Je suis longtemps restée muette, misérable écrasée par l'infortune. Le désastre est trop grand pour permettre un mot, une question sur nos malheurs. Il faut pourtant que les mortels supportent les tristesses que leur envoient les dieux. Déploie donc à nos yeux toute notre

LE MESSAGER misère et dis-nous posément, quelques gémissements que t'arrachent nos maux, quels sont, parmi les chefs, ceux qui n'ont pas péri — ceux aussi que nous devons pleurer et qui, placés au rang où l'on porte le sceptre, ont en mourant laissé la place vide.

LE MESSAGER Pour Xerxès, il vit et voit le jour.

LA REINE Ah ! de quelle éclatante lumière tes mots inondent ma maison ! C'est le jour resplendissant après la nuit ténébreuse !

LA REINE

ATOSSA

Attamen neceſse est mortales calamitates ferre Dijs dantibus.omnem dolorem aperiens 265 Dicito aſtans tamen, etfi luges propter mala. Quis non occubuitsquem lugebimus. Populi principum, qui ſub ſceptrifera potentia Ordinatus, moriens caterua fine principe deferuit.

Nun. Xerxes quidem uiuit ipse, et lucem uidet. 270

Ato. Meis quidem domibus magnū lumen dixisti, Et album diem in nocte nigra.

Ato.

Messenger Xerxes himself survives and sees the day.

Atossa Then to my line thy word renews the dawn 295 And golden dayspring after gloom of night!

Atossa

Der Bote. Er selbst, der König Xerxes, lebt und schaut das Licht.

Atossa. Dies Wort verkündet meinem Haus ein großes Heil, Verkündet sonnenhellen Tag nach düstrer Nacht.

Atossa.

Commentary

Stable identifiers

CHORUS.

Raiſe the funereal cry, with diſmal notes

Wailing the wretched Perſians. Oh, how ill

They plan'd their meaſures, all their army periſh'd!

MESSENGER.

O Salamis, how hateful is thy name!
340

And groans burſt from me when I think of Athens.

CHORUS.

How dreadful to her foes! Call to remembrance

How many Perſian dames, wedded in vain,

Hath Athens of their noble husbands widow'd!

MESSENGER.

Xerxes himſelf lives, and beholds the light.

ATOSSA.

That word beams comfort on my houſe, a ray

That brightens thro' the melancholy gloom.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.¹

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον:
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν³⁴ μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν³⁵ τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν:
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽³⁶ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου⁵⁰ παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα

ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

ΑΓ.

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

ΑΤ.

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα,
295

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓΓΕΛΟΣ

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος φάος βλέπει.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓ.

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

ΑΤ.

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

ΑΓ.

Ἀρτεμβάρης δέ, μυρίας ἵππου βραβεύς,
305

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν·

χώ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κούφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·

ΑΓΓ.

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῆι τε καὶ βλέπει φάος.

ΒΑΣ.

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Messenger

Xerxes himself lives and beholds the light.

Atossa

The words you utter bring a great light of joy into my house, and bright day after night wrapped in gloom.
300

Atossa

Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger

No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa

But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships?
350

Atossa

Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger

Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them.
435

Atossa

But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say

came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill?
440

Messenger

Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa

Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end?
445

Chorus

O unearthly power, source of our cruel distress, with what crushing weight have you fallen upon the whole Persian race!
515

MESSENGER

Xerxes himself lives, and beholds the light.

ATOSSA

Thou tellest me of a great light to my house, and a bright-dawning day after a night wrapped in gloom.

LE CHŒUR

Oui, Athènes est un nom odieux à ma misère. J'ai désormais matière à me souvenir d'elle : de
milliers de femmes perses elle a fait — et pour rien ! — des mères sans fils et des veuves.

LA REINE

Je suis longtemps restée muette, misérable écrasée par l'infortune. Le désastre est trop grand pour permettre un mot, une question sur nos malheurs. Il faut pourtant que les mortels supportent les tristesses que leur envoient les dieux. Déploie donc à nos yeux toute notre

LE MESSAGER

misère et dis-nous posément, quelques gémissements que t'arrachent nos maux, quels sont, parmi les chefs, ceux qui n'ont pas péri — ceux aussi que nous devons pleurer et qui, placés au rang où l'on porte le sceptre, ont en mourant laissé la place vide.

LE MESSAGER

Pour Xerxès, il vit et voit le jour.

LA REINE

Ah ! de quelle éclatante lumière tes mots inondent ma maison ! C'est le jour resplendissant après la nuit ténébreuse !

Attamen neceſse est mortales calamitates ferre

Dijs dantibus.omnem dolorem aperiens
265

Dicito aſtans tamen, etfi luges propter mala.

Quis non occubuitsquem lugebimus.

Populi principum, qui ſub ſceptrifera potentia

Ordinatus, moriens caterua fine principe deferuit.

Nun.

Xerxes quidem uiuit ipse, et lucem uidet.
270

Ato.

Meis quidem domibus magnū lumen dixisti,

Et album diem in nocte nigra.

Messenger

Xerxes himself survives and sees the day.

Atossa

Then to my line thy word renews the dawn
295

And golden dayspring after gloom of night!

Der Bote.

Er selbst, der König Xerxes, lebt und schaut das Licht.

Atossa.

Dies Wort verkündet meinem Haus ein großes Heil,

Verkündet sonnenhellen Tag nach düstrer Nacht.