Search the Perseus Catalog for:

View: By Scene

← Previous Next →

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτʼ ἀναστρέψας πάλιν·

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστʼ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφʼ ἴσθʼ ἕκατι βάρβαρον

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δʼ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·
340

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δʼ ὑπέρκοποι τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θʼ· ὧδʼ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;

ἀλλʼ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Persians. Aeschylus. ed. Herbert Weir Smyth. New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Πέρσαι (Greek) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.)

Editions (6)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 290-547 focus

Ἄτοσσα

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
290

κακοῖς: ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορά,

τὸ μήτε λέξαι μήτ᾽ ἐρωτῆσαι πάθη.

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

θεῶν διδόντων: πᾶν δ᾽ ἀναπτύξας πάθος

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως,
295

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

τῶν ἀρχελείων, ὅστ᾽ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών.

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.¹

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄγγελος

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου² βραβεὺς

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο:
305

Τενάγων τ᾽ ἀριστεὺς³ Βακτρίων ἰθαγενὴς

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἀργήστης τρίτος,

οἵδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

δινούμενοι⁴ κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα:
310

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ Φερεσσάκης⁵ τρίτος,

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,
315

πυρσὴν⁶ ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ᾽, ἀμείβων χρῶτα πορφυρᾷ⁷ βαφῇ.

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ
320

νωμῶν, ὅ τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι⁸

πένθος παρασχών, Σεισάμης θ᾽ ὁ Μύσιος,

Θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς:
325

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἔπαρχος,⁹ εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών, εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοσόνδε ταγῶν¹⁰ νῦν¹¹ ὑπεμνήσθην πέρι.

πολλῶν παρόντων δ᾽¹² ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.
330

331

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ᾽ ἀναστρέψας πάλιν:

πόσον δὲ¹³ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστ᾽ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφ᾽ ἴσθ᾽ ἕκατι βάρβαρον¹⁴

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ᾽ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος:
340

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ᾽ ὑπέρκοποι¹⁵ τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θ᾽: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι¹⁶ μάχῃ;

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος¹⁷ θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον:
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄγγελος

ἦρξεν μέν, ὦ δέσποινα, τοῦ παντὸς κακοῦ

φανεὶς ἀλάστωρ ἢ κακὸς δαίμων ποθέν.

ἀνὴρ γὰρ Ἕλλην ἐξ Ἀθηναίων στρατοῦ
355

ἐλθὼν ἔλεξε παιδὶ σῷ Ξέρξῃ τάδε,

ὡς εἰ μελαίνης νυκτὸς ἵξεται κνέφας,

Ἕλληνες οὐ μενοῖεν,¹⁸ ἀλλὰ σέλμασιν

ναῶν ἐπενθορόντες¹⁹ ἄλλος ἄλλοσε

δρασμῷ κρυφαίῳ βίοτον ἐκσωσοίατο.
360

ὁ δ᾽ εὐθὺς ὡς ἤκουσεν, οὐ ξυνεὶς δόλον

Ἕλληνος ἀνδρὸς οὐδὲ τὸν θεῶν φθόνον,

πᾶσιν προφωνεῖ τόνδε ναυάρχοις λόγον,

εὖτ᾽ ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα

λήξῃ, κνέφας δὲ τέμενος αἰθέρος λάβῃ,
365

τάξαι νεῶν μὲν στῖφος²⁰ ἐν στοίχοις τρισὶν

ἔκπλους φυλάσσειν καὶ πόρους ἁλιρρόθους,

ἄλλας δὲ κύκλῳ νῆσον Αἴαντος πέριξ:

ὡς εἰ μόρον φευξοίαθ᾽ Ἕλληνες κακόν,

ναυσὶν κρυφαίως δρασμὸν εὑρόντες τινά,
370

πᾶσιν στέρεσθαι κρατὸς ἦν προκείμενον.

τοσαῦτ᾽ ἔλεξε κάρθ᾽ ὑπ᾽ εὐθύμου φρενός:

οὐ γὰρ τὸ μέλλον ἐκ θεῶν ἠπίστατο.

οἱ δ᾽ οὐκ ἀκόσμως, ἀλλὰ πειθάρχῳ φρενὶ

δεῖπνόν <τ᾽>²¹ ἐπορσύνοντο, ναυβάτης τ᾽ ἀνὴρ
375

τροποῦτο κώπην σκαλμὸν ἀμφ᾽ εὐήρετμον.

ἐπεὶ δὲ φέγγος ἡλίου κατέφθιτο

καὶ νὺξ ἐπῄει, πᾶς ἀνὴρ κώπης ἄναξ

ἐς ναῦν ἐχώρει πᾶς θ᾽²² ὅπλων ἐπιστάτης:

τάξις δὲ τάξιν παρεκάλει νεὼς μακρᾶς:
380

πλέουσι δ᾽ ὡς ἕκαστος ἦν τεταγμένος,

καὶ πάννυχοι δὴ διάπλοον καθίστασαν

ναῶν ἄνακτες πάντα ναυτικὸν λεών.

καὶ νὺξ ἐχώρει, κοὐ μάλ᾽ Ἑλλήνων στρατὸς

κρυφαῖον ἔκπλουν οὐδαμῇ καθίστατο:
385

ἐπεί γε μέντοι λευκόπωλος ἡμέρα

πᾶσαν κατέσχε γαῖαν εὐφεγγὴς ἰδεῖν,

πρῶτον μὲν ἠχῇ κέλαδος Ἑλλήνων πάρα

μολπηδὸν ηὐφήμησεν, ὄρθιον δ᾽ ἅμα

ἀντηλάλαξε νησιώτιδος πέτρας
390

ἠχώ: φόβος δὲ πᾶσι βαρβάροις παρῆν²³

γνώμης ἀποσφαλεῖσιν: οὐ γὰρ ὡς φυγῇ

παιᾶν᾽ ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες τότε,

ἀλλ᾽ ἐς μάχην ὁρμῶντες εὐψύχῳ θράσει:

395

σάλπιγξ δ᾽²⁴ ἀυτῇ πάντ᾽ ἐκεῖν᾽ ἐπέφλεγεν.
395

εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ

ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,

θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.

τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας

ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δ᾽ ὁ πᾶς στόλος
400

ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν

πολλὴν βοήν, “ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,

ἐλευθεροῦτε πατρίδ᾽, ἐλευθεροῦτε δὲ

παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τε πατρῴων ἕδη,

θήκας τε προγόνων: νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.”
405

καὶ μὴν παρ᾽ ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος

ὑπηντίαζε, κοὐκέτ᾽ ἦν μέλλειν ἀκμή.

εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον

ἔπαισεν: ἦρξε δ᾽ ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ

ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
410

κόρυμβ᾽, ἐπ᾽ ἄλλην δ᾽ ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.

τὰ πρῶτα μέν νυν²⁵ ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ

ἀντεῖχεν: ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῷ νεῶν

ἤθροιστ᾽, ἀρωγὴ δ᾽ οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,

αὐτοὶ θ᾽²⁶ ὑφ᾽²⁷ αὑτῶν ἐμβόλοις²⁸ χαλκοστόμοις
415

παίοντ᾽, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον,

Ἑλληνικαί τε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως

κύκλῳ πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δὲ

σκάφη νεῶν, θάλασσα δ᾽ οὐκέτ᾽ ἦν ἰδεῖν,

ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν.
420

ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδες τ᾽ ἐπλήθυον,

φυγῇ δ᾽ ἀκόσμῳ²⁹ πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,

ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος.

τοὶ δ᾽ ὥστε θύννους ἤ τιν᾽ ἰχθύων βόλον

ἀγαῖσι κωπῶν θραύμασίν τ᾽ ἐρειπίων
425

ἔπαιον, ἐρράχιζον: οἰμωγὴ³⁰ δ᾽ ὁμοῦ

κωκύμασιν κατεῖχε πελαγίαν ἅλα,

ἕως κελαινῆς νυκτὸς ὄμμ᾽ ἀφείλετο.

κακῶν δὲ πλῆθος, οὐδ᾽ ἂν εἰ δέκ᾽ ἤματα

στοιχηγοροίην,³¹ οὐκ ἂν ἐκπλήσαιμί σοι.
430

εὖ γὰρ τόδ᾽ ἴσθι, μηδάμ᾽³² ἡμέρᾳ μιᾷ

πλῆθος τοσουτάριθμον³³ ἀνθρώπων θανεῖν.

433

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν³⁴ μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν³⁵ τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν:
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽³⁶ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τ᾽ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς³⁷ δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἐστὶ πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδ᾽, ὅπως,³⁸ ὅταν νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δ᾽ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον: ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ᾽ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ᾽ ἀπὸ
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντες ὤλλυσαν:³⁹

τέλος δ᾽ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ᾽ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος:
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ⁴⁰ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός:

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησ᾽⁴¹ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν στένειν⁴² πάρα.

472

Ἄτοσσα

ὦ στυγνὲ δαῖμον, ὡς ἄρ᾽ ἔψευσας φρενῶν

Πέρσας: πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν

κλεινῶν Ἀθηνῶν ηὗρε, κοὐκ ἀπήρκεσαν⁴³

οὓς πρόσθε Μαραθὼν βαρβάρων ἀπώλεσεν:
475

ὧν ἀντίποινα παῖς ἐμὸς πράξειν δοκῶν

τοσόνδε⁴⁴ πλῆθος πημάτων ἐπέσπασεν.

σὺ δ᾽ εἰπέ, ναῶν αἳ πεφεύγασιν μόρον,

ποῦ τάσδ᾽⁴⁵ ἔλειπες: οἶσθα σημῆναι τορῶς;

480

Ἄγγελος

ναῶν γε⁴⁶ ταγοὶ τῶν λελειμμένων σύδην
480

κατ᾽ οὖρον οὐκ εὔκοσμον αἴρονται⁴⁷ φυγήν:

στρατὸς δ᾽ ὁ λοιπὸς ἔν τε Βοιωτῶν χθονὶ

διώλλυθ᾽, οἱ μὲν ἀμφὶ κρηναῖον γάνος

δίψῃ πονοῦντες, οἱ δ᾽ ὑπ᾽ ἄσθματος κενοὶ

διεκπερῶμεν ἔς τε Φωκέων χθόνα
485

καὶ Δωρίδ᾽ αἶαν, Μηλιᾶ τε κόλπον, οὗ

Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον εὐμενεῖ ποτῷ:

κἀντεῦθεν ἡμᾶς γῆς Ἀχαιίδος πέδον

καὶ Θεσσαλῶν πόλεις⁴⁸ ὑπεσπανισμένους

βορᾶς ἐδέξαντ᾽: ἔνθα δὴ πλεῖστοι θάνον
490

δίψῃ τε λιμῷ τ᾽: ἀμφότερα γὰρ ἦν τάδε.

Μαγνητικὴν δὲ γαῖαν ἔς τε Μακεδόνων

χώραν ἀφικόμεσθ᾽, ἐπ᾽ Ἀξίου πόρον,

Βόλβης θ᾽ ἕλειον δόνακα, Πάγγαιόν τ᾽ ὄρος,

Ἠδωνίδ᾽ αἶαν: νυκτὶ δ᾽ ἐν ταύτῃ θεὸς
495

χειμῶν᾽ ἄωρον ὦρσε, πήγνυσιν δὲ πᾶν

ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος. θεοὺς δέ τις

τὸ πρὶν νομίζων οὐδαμοῦ τότ᾽ ηὔχετο

λιταῖσι, γαῖαν οὐρανόν τε προσκυνῶν.

ἐπεὶ δὲ πολλὰ θεοκλυτῶν ἐπαύσατο
500

στρατός, περᾷ κρυσταλλοπῆγα διὰ πόρον:

χὤστις μὲν ἡμῶν πρὶν σκεδασθῆναι θεοῦ

ἀκτῖνας ὡρμήθη, σεσωσμένος κυρεῖ.

φλέγων γὰρ αὐγαῖς λαμπρὸς ἡλίου κύκλος

μέσον πόρον διῆκε, θερμαίνων φλογί:
505

πῖπτον δ᾽ ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν: ηὐτύχει⁴⁹ δέ τοι

ὅστις τάχιστα πνεῦμ᾽ ἀπέρρηξεν βίου.

ὅσοι δὲ λοιποὶ κἄτυχον σωτηρίας,

Θρῄκην περάσαντες μόγις πολλῷ πόνῳ,

ἥκουσιν ἐκφυγόντες, οὐ πολλοί τινες,
510

ἐφ᾽ ἑστιοῦχον γαῖαν: ὡς στένειν πόλιν

Περσῶν, ποθοῦσαν φιλτάτην ἥβην χθονός.

ταῦτ᾽ ἔστ᾽ ἀληθῆ: πολλὰ δ᾽ ἐκλείπω λέγων

κακῶν ἃ Πέρσαις ἐγκατέσκηψεν θεός.

515

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου⁵⁰ παντὶ Περσικῷ γένει.

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ⁵¹ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ:

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ᾽ ἄγαν ἐκρίνατε.
520

ὅμως δ᾽, ἐπειδὴ τῇδ᾽ ἐκύρωσεν φάτις

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω:

ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν,—

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ᾽ ἐξειργασμένοις,
525

ἀλλ᾽ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

ὑμᾶς⁵² δὲ χρὴ ᾽πὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

πιστοῖσι⁵³ πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα:

καὶ παῖδ᾽, ἐάν περ δεῦρ᾽ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽ ἐς δόμους,
530

μὴ καί τι⁵⁴ πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

532

Χορός

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν <μὲν⁵⁵> Περσῶν

τῶν μεγαλαύχων καὶ πολυάνδρων

στρατιὰν ὀλέσας

ἄστυ τὸ Σούσων ἠδ᾽ Ἀγβατάνων
535

πένθει δνοφερῷ κατέκρυψας:

πολλαὶ δ᾽ ἀταλαῖς⁵⁶ χερσὶ καλύπτρας

κατερεικόμεναι⁵⁷

διαμυδαλέοις δάκρυσι κόλπους

τέγγουσ᾽, ἄλγους μετέχουσαι.
540

αἱ δ᾽ ἁβρόγοοι Περσίδες ἀνδρῶν

ποθέουσαι ἰδεῖν ἀρτιζυγίαν,

λέκτρων εὐνὰς ἁβροχίτωνας,

χλιδανῆς ἥβης τέρψιν, ἀφεῖσαι,

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις.
545

κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχομένων

αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

548

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 331 focus

ΑΤ.

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ᾽ ἀναστρέψας πάλιν,

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστ᾽ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς.

ΑΓ.

πλήθους μὲν ἂν σάφ᾽ ἴσθ᾽ ἕκατι βαρβάρους

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ᾽ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·
340

Ξέρξῃ δὲ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ᾽ ὑπέρκοποι τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θ᾽᾽ ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατον,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

ΑΤ.

ἔτ᾿ ἆρ᾿ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓ.

θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς·

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΑΤ.

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τις ἦν; φράσον.
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμὸς, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 331 focus

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ᾽ ἀναστρέψας πάλιν,

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥςτ᾽ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
330

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς.

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφ᾽ ἴσθ᾽ ἕκατι βάρβαρον

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ᾽ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·
335

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ᾽ ὑπέρκομποι τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θ'· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;

Ἄτοσσα

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
340

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

Ἄγγελος

θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἄρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν; φράσον.
345

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 331 focus

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

᾿Ατὰρ φράσον μοι τοῦτ' ἀναστρέψας πάλιν,

πόσον δὲ δὴ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστ' ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
335

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

ΑΓΓΕΛΟΣ

Πλήθους μὲν ἂν σάφ' ἴσθ' ἕκατι βάρβαρον βαρβάρων

ναυσὶν κρατῆσαι· καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ' ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·
340

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ' ὑπέρκοποι ὑπέρκομποι τάχει

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θ'· ὧδ' ἔχει λόγος·

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;

᾿Αλλ' ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ·

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος θεᾶς.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

῎Ετ' ἆρ' ἔστ' ἆρ' ᾿Αθηνῶν ἔστ' ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓΓΕΛΟΣ

᾿Ανδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

᾿Αρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν; φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ΠΕΡΣΑΙ

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν ;

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 331 focus

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.
335

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ᾽ ἀναστρέψας πάλιν,

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστ᾽ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

Ἄγγελος

ΑΓ. πλήθους μὲν ἂν σάφ᾽ ἴσθ᾽ ἕκατι βαρβάρων
340

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ᾽ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·

Ξέρξη δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ᾽ ὑπέρκομποι τάχει
345

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹

θ᾽ ὁ ὁ Συέννεσίς σύννεσίσ (ita scriptum, ut legas συνννεσίσ) Συέννεσίς ἄπαρχος ἄπαρχὸσ ἔπαρχος νῦν post ἀρχόντων supra versum νῦν nuntio continuavit… βαρβάρων βάρβαρον ναυσὶ ναυσὶ νεῶν τὸ πλῆθος… ναῶν νεῶν ὑπέρκομποι ὑπέρκοποι

Ἄγγελος

ἑκατὸν δὲς ἦσαν ἑπτά θ᾽ ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχη;

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχη.

θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.
350

Ἀτόσσα

ἔτ᾽ ἄρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ΑΓ. ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἀτόσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶν συμβολῆς τίς ἦν φράσον·

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;
355

Ἄγγελος

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 331 focus

ΒΑΣ.

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ᾽ ἀναστρέψας πάλιν,

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

ὥστ᾽ ἀξιῶσαι Περσικῶι στρατεύματι
335

Testim.:

324 Steph. Βyz. Λυρνησσός .. Αἰσ. δὲ Πέρσ. ὡς ἀπὸ τοῦ Λύρνα ἢ Λύρνη Λυρναῖος.

Apparatus Criticus

φερεσσακὴς φρεσ(σ)εύης ὁ add. καὶ add. φρεσίβης φερεσσεύης corr. Bothe Φαρνοῦχος φανούργος καὶ φαρν. οἵδε οἵ τε οἵ γ᾽ ἐκ. ν. πέσον πέσαν Μάταλλος Μέταλλος μίταλλος πυρσὴν πυρ'ργάν δάσκιον δάσκειον Αραβος ἄρραβος ἄρ(ρ)αθος Αρτάμης ἀρτάβης ἀρσάμης τε δ' μέτοικος ἔποικος Σεισάμης σεισάμης σεισάρμης σισάμης σησάμης εἰσάμης θ᾽ om. θάρυβίς θάβυρις θάρμις θάρβις εὐειδὴς ἀειδής Συέννεσίς σύνεσις corr. Turn. πρῶτος πρῶτος αὐτός (αὐτὸς supra vers.) ἄπαρχος ἔπαρχος εὐκλεῶς νηλεώς ἀνηλεῶς τόσον μὲn ἀρχόντων τόσον μὲn ἀ. scripsi τοιῶνδ᾽ ἀ. τοιῶνδέ γ' post ἀρχ. add. vûv δ᾽ om. δὴ π. δή (δέ ἀντὶ τοῦ δή P) πόσον πόσων

ΒΑΣ.

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

ΑΓΓ.

πλήθους μὲν ἂν σάφ᾽ ἴσθ᾽ ἕκατι βάρβαρον

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

ναῶν, δεκὰς δ᾽ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·
340

Ξέρξηι δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ᾽ ὑπέρκοποι τάχει

ἑκατὸν δὲς ἦσαν ἑπτά θ᾽· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

μή σοι δοκοῦμεν τῆιδε λειφθῆναι μάχηι;

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
345

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπωι τύχηι.

θεοὶ πόλιν σώιζουσι Παλλάδος θεᾶς.

ΒΑΣ.

ἔτ᾽ ἄρ᾽ ᾿Αθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓΓ.

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΒΑΣ.

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν φράσον,
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες μάχης

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Translations (9)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 331 focus

Atossa

Alas! The words I hear put the very crown upon our woes; a disgrace to the Persians and cause for shrill lament. But retrace your tale and tell me this clearly:

how great was the number of the Greek ships which gave them confidence enough to go into battle with their armed prows against the Persian army?
335

Messenger

If numbers had been the only factor, be assured that the barbarians would have gained the victory with their fleet. For the whole number of the ships of Hellas amounted to ten times thirty,

and, in addition to these, there was a chosen squadron of ten. But Xerxes, this I know, had under his command a thousand, while those excelling in speed were twice a hundred, and seven more. This is the total of their respective numbers. Do you think that we were simply outnumbered in this contest?
340

No, it was some divine power that tipped the scale of fortune with unequal weight and thus destroyed our host. The gods preserve the city of the goddess Pallas.
345

Atossa

Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger

No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa

But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships?
350

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 331 focus

Alas! Alas! I hear these supreme of horrors, both a disgrace to the Persians, and a subject for shrill shriekings. But turn back again and tell me this, how great was the number of the ships of the Greeks, that they ventured to join battle with the Persian armament in the encounter of vessels?

MESSENGER

So far as numbers are concerned, be well assured that the barbarians had the advantage with their ships: for the whole number of those of the Greeks amounted to ten squadrons of thirty, and beside these there were ten of surpassing excellence 2

. But Xerxes, for I know this also, had a thousand, the number of those which he led: and those which exceeded in swiftness were two hundred and seven: thus runs report. Do we seem to you to have been inferior in fight in this respect 3

? But 'twas some divinity that thus depressed the balance with a counterpoise of fortune.

ATOSSA

The gods preserve the city of the goddess Pallas 4

.

MESSENGER

The city indeed of Athens is still not laid waste, for while there are men there is a sure bulwark.

ATOSSA

And what was the commencement of the encounter of the ships? Tell us; who began the fight, was it the Greeks, or my son, elated by, the multitude of his ships?

MESSENGER

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 331 focus

Hélas ! j'apprends là des malheurs sans fond, opprobres de la Perse, matière à sanglots aigus. Mais reviens en arrière et dis-moi combien de vaisseaux comptaient donc les Grecs, pour qu'ils aient songé à enga-
ger la lutte contre l'armée des Perses et à provoquer la mêlée des trières.

LE MESSAGER

S'il ne se fût agi que du nombre, sache que le barbare aurait triomphé ; car, pour les Grecs, le chiffre de leurs bâtiments était environ dix fois trente ; dix
en outre formaient réserve à part. Xerxès, au contraire, je le sais, conduisait une flotte de mille vaisseaux, sans compter les croiseurs de vitesse, au nombre de deux cent sept. Telle était la proportion : la trouves-tu à notre désa-
vantage ? Non : c'est un dieu dès lors qui nous a détruit notre armée, en faisant de la chance des parts trop inégales dans les plateaux de la balance ¹ ! Les dieux protègent la ville de Pallas.

LA REINE

Athènes est donc encore intacte ?

LE MESSAGER

La cité qui garde ses hommes possède
le plus sûr rempart ².

LA REINE

Mais quel fut, pour les flottes, le signal de

LES PERSES

LA REINE

l'attaque ? Dis-moi qui entama la lutte : les Grecs ? ou mon fils, s'assurant au nombre de ses vaisseaux ?

LE MESSAGER

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 331 focus

The Magian Arabus, and Artames

380

From Bactra, mould'ring on the dreary ſhore

Lie low. Amiſtris, and Amphiſtreus there

Graſps his war-wearied ſpear; there proſtrate lies

Th' illuſtrious Ariomardus, long his loſs

Shall
385

Shall Sardis weep: the Myſian Siſames,

And Tharybis, that o'er the burden'd deep

Led five times fifty veſſels; Lerna gave

The hero birth, and manly grace adorn'd

His pleaſing form, but low in death he lies
390

Unhappy in his fate.

Syenneſis,

Cilicia's warlike chief, who dared to front

The foremoſt dangers, ſingly to the foes

A terror, there too found a glorious death.
395

Theſe chieftains to my ſad remembrance riſe,

Relating but a few of many ills.

ATOSSA.

This is the height of ill, ah me! and ſhame

To Perſia, grief, and lamentation loud.

But tell me this, afreſh renew thy tale,
400

What was the number of the Grecian fleet,

That in fierce conflict their bold barks ſhou'd dare

Ruſh to encounter with the Perſian hoſts.

MESSENGER.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 331 focus

Ahi!, quale ascolto vertice di mali,

370

e quale onta dei Persi ed acuti ululi!

Ma torna ancor sul tuo racconto, e dimmi

quanta la copia delle navi ellene

era, se ardí scagliar contro l'esercito

dei Persïani l'impeto dei rostri.

375

ARALDO

Sappilo ben: per numero doveva

vincer la flotta barbara!

Gli Elleni

trecento e dieci legni aveano in tutto,

ed oltre a questi, dieci, a parte eletti.
380

Serse, bene lo so, mille ne aveva,

che formavano il grosso;

e assai piú rapidi

altre duecento sette: è tale il computo.

Ti par che a forze indietro rimanessimo?
385

Ma un Dio fiaccò l'esercito; e gravò

d'impari pondo i piatti della lance.

Guardano i Numi la città di Pallade.

ATOSSA

Atene è dunque ancor dal sacco immune?

ARALDO

Troppo ha sicuro baluardo d'uomini.
390

ATOSSA

Dimmi: come fu il primo urto dei legni?

La pugna aprîr gli Elleni, o, confidando

nel numero dei legni, il figliuol mio?

ARALDO

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 331 focus

Heu heu, maxima mala hæc audio:

Dedecus Perſis, acuti luctus ſunt.

Sed mihi hæc narra incipiens denuò,

Quanta fuerit multitudo Græcanicarum nauium
305

Vt dignum putarint Perfico exercitui

Pugnam inferre roftratis nauibus.

Nun.

Multitudinis gratia quidë manifeſtè ſcito,

Nauibus ſuperaſse Barbaros.nam et Græcis fuit

Omnis numerus ad decem triacadas
310

Nauium,decas erat præcipua ſine his.

Xerxi quidem bene noui fuerunt mille:

Ex qua multitudine, prestantes celeritate

Bis centum ſeptem erant. fic enim res se habet.

Ne tibi uideamur in hac pugna inferiores fuiffe.
315

Sed fic aliquis perdidit exercitum,

Miferum non onerans equivalente fortuna.

Ato.

Dei urbem feruant Minerue dea.

Nun.

Athenarum fanè urbs est inexpugnabilis.

Viris exiſtentibus enim, munimentum est tutum.
320

Ato.

Principium uerò quod'nam fuerit cõgreffus

Vtrũ Greci cœperint pugnare, nauibus, dicito,

Aut filius meus confiſus multitudine nauium.

Nun.

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 331 focus

ATOSSA

Woe! woe! The very crown of ills, I hear,

To Persians shame and matter for shrill wail;

But on thy track returning, tell me this,

How great the number of the Hellenès' fleet,

That they with Persia's armament should dare

Battle to join in shock of naval prows?

MESSENGER

Had conquest waited upon numbers, queen,

Then Persia's ships were victor, for the fleet
340

Of Hellas counted but three hundred ships, *

And other ten selected, in reserve.

But Xerxes, this I know, led fifty score,

While those for swiftness most pre-eminent

Two hundred were and seven: such the tale.

Seem we to thee the weaker in this battle?

Rather some power divine destroyed the host,

The scale depressing with unequal fortune.

Gods save the city of the goddess, Pallas.

ATOSSA

Is then the Athenians' city still unsack'd? †
350

MESSENGER

Her sons surviving, she firm bulwark hath.

ATOSSA

What the commencement of the sea-fight? Say.

Did the Hellenès first the onset lead,

Or did my son, proud of innumerous ships?

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 331 focus

Ah well-a-day! these crowning woes I hear,
335

The shame of Persia and her shrieks of dole!

But yet renew the tale, repeat thy words,

Tell o'er the count of those Hellenic ships,

And how they ventured with their beaked prows

To charge upon the Persian armament.
340

Messenger

Know, if mere count of ships could win the day,

The Persians had prevailed. The Greeks, in sooth,

Had but three hundred galleys at the most,

And other ten, select and separate.

But—I am witness—Xerxes held command
345

Of full a thousand keels, and, those apart,

Two hundred more, and seven, for speed renowned!—

So stands the reckoning, and who shall dare

To say we Persians had the lesser host?

Atossa

Nay, we were worsted by an unseen power
350

Who swayed the balance downward to our doom!

Messenger

In ward of heaven doth Pallas' city stand.

Atossa

How then? is Athens yet inviolate?

Messenger

While her men live, her bulwark standeth firm!

Atossa

Say, how began the struggle of the ships?
355

Who first joined issue? did the Greeks attack,

Or Xerxes, in his numbers confident?

Messenger

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 331 focus

Weh, weh! Der Leiden höchstes hast du mir enthüllt,

Der Perser Schmach, den Jammer, lauter Klage werth!

Doch zum Beginne wiederum zurückgewandt,
315

Sprich, welche Zahl von Schiffen sandte Hellas aus,

Daß sie die Kühnheit hatten, mit dem Perserheer

Sich stolz zu messen in der Schiffe wildem Kampf?

Der Bote.

Nach ihrer Menge sollte wohl die Persermacht

Den Sieg gewinnen. Denn in Hellas' Volk betrug
320

Die ganze Zahl der Schiffe zehnmal dreißig nur,

Von zehn erles'nen überdem noch eine Schaar.

Dem Xerxes aber folgte, wie ich selbst geseh'n,

Ein Heer von tausend Schiffen, und schnellsegelnde

Zweihundert sieben. Also war der Schiffe Zahl.
325

Nun, waren wir wohl etwa hier die Schwächeren?

Atossa.

So war's ein Gott, der unsre Heere niederwarf,

Der nicht in gleichen Schalen uns zuwog das Glück.

Der Bote.

Der Göttin Pallas Feste schirmt der Götter Huld.

Atoſſa.

So steht Athenä's Feste denn noch unbesiegt?¹
330

Der Bote.

Wohl; ihrer Männer Tugend ist ein sichrer Wall.

Atossa.

Doch wie begann der Schiffsgeschwader Fehde? Sprich.

Wer fing die Schlacht an? War es Hellas Volk vielleicht,

War's Xerxes, kühn vertrauend auf der Schiffe Zahl?

Der Bote.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-270

ναΐοισιν ἐμβολαῖς:

ναΐοισιν ἐμβολαῖς

M. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. et, ut videtur, 2. Lambeth. Ox. Turn.

ναΐοισιν ἐμβολαῖς

G. Par. H. N. Ald. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 2.

ναΐοισι συμβολαῖς

Ven. B. et a sec. manu Vit.

ναΐοισι συμβολαῖς

Mosc. et a pr. manu Vit. In Lips. alteri

ναΐοισι

syllabae

superscriptum. Conf. v. 274.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-271

μὲν:

μὲν

omittunt Lips. et pauci alii. Suprascriptum est a sec. manu in Vit. βάρβαρον:

δ'

pro

ἂν

Par. F. L. 19 Rob.

οὖνθ'

ante corr. Lips. In fine versus

βαρβάρων

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Ox. Par. C. F. H. K. N. Ald. Rob.

βαρβάρους

Turn. ex coniectura, ut videtur, qua expeditissima fit constructio. Sed antiquitus non fuisse scriptum

βαρβάρους

quum codicum fortasse omnium in voce

βαρβάρων

consensus docet, tum quod tollendae difficultatis caussa

ἂν

a nonnullis in

ἦν

mutatum est, ut in Vit. ad

βαρβάρων

adscriptum est et in margine M.

λείπει τὸ ἦν

. Neque tamen intelligi debet

ἦν

: non enim opponi recte potest

ἀλλ' οὐκ ἦν

, sed

ἀλλ' οὐκ ἐκράτησαν

. Wakefieldius, qui in Del. trag. I. p. 16.

μὲν οὖν

pro

μὲν ἂν

scribendum esse coniecit, protulisset quod probabile videri posset, si simul proximo versu

ναυσὶν

mutasset in

ναῦς ἦν

. Lenissima mutatione scripsi

βάρβαρον

. In idem inciderunt Blomfieldius et Halmius.

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-272

ναυσὶν:

ναυσὶν

Porsonus.

ναυσὶ

libri. Ἕλλησιν:

Ἕλλησιν

Brunckius. Libri

ἕλλησι

. De numero navium aliter ab aliis, ut fit in huiusmodi rebus, indicato, dixerunt Valckenarius ad Herod. VII. 89. Wesselingius ad Diod. XI. 3. Spanhemius ad Iulianum p. 280. Siebelis in diatriba de Aeschyli Persis p. 61.

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-273

τῶνδε:

τῶνδε

Brunckius, contra libros, ut videtur, omnes.

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-274

δὲ, καὶ γὰρ:

δὲ γὰρ

, omissis particulis

δὲ

καί

, Lips. Hunc versum cum duobus sequentibus affert Plutarchus in vita Themistoclis c. 14.

337. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-275

ὧν ἦγε πλῆθος:

νεῶν τὸ πλῆθος

pro

ὧν ἦγε πλῆθος

Plutarchus scripsit. αἱ δ᾽:

αἱ δ'

Vit. Lips. Ald. Rob. ὑπέρκομποι:

ὑπέρκοποι

Wakefieldius in Del. trag. I. p. 107. et Blomfieldius, qui in adn. ad Sept. ad Th. v. 387.

ὑπέρκομπος

tragicis omnino abiudicavit. Dixit contra hanc opinionem Lobeckius ad Soph. Ai. v. 127.

339-342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-276

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ; ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν, τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.: Quod Brunckius et Schützius ex Heathii coniectura dederunt,

δοκῶμεν

, id habet G. In ceteris omnibus, nominatim in M. Vit. Lips. Ven. A. B. et edd. ante Brunckium, est

δοκοῦμεν

. Deinde

λειφθῆναι

M. Vit. Mosc.

λειφθῆναι

, ad

ει

supra adscripto

, Lips. Scholiastes utrum

δοκοῦμεν

δοκῶμεν

legerit, ex eius interpretatione

μὴ δόκει

non potest perspici. Illud vero planum est, si duo sequentes versus nuntio continuantur, ut fit in libris omnibus, non posse

δοκοῦμεν

legi, quod sic mirum in modum abrupta et inconcinna fieret oratio, sed legendum esse

δοκῶμεν

, quo haec commode et cum praecedentibus et cum sequentibus cohaereant: ita se habet ratio, ne nos hac ex parte putes in pugna inferiores fuisse: sed deus aliquis exercitum perdidit, non aequa lance sortem ponderans. At vero uti tantus librorum in indicativo consensus suspicionem facit, coniunctivum in codice Guelferbytano emendationem esse vel critici vel librarii, sentientis quam male conveniret indicativus in illo quem indicavi orationis decursu, ita multo magis haec suspicio eo augetur et confirmatur, quod oratione nuntii usque ad verba

οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ

producta, quae deinceps sequuntur prorsus perturbata et perversa sunt. Quae quum vulgo sic personis divisa sint,

ΑΤ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς. ΑΓΓ. ἔστ' ἆρ᾽ Ἀθηνῶν, ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις, · ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές

, primus sensit Schützius versum, qui in his medius est, Atossae tribuendum esse: etsi illud non recte fecit, quod in commentario ad maiores editiones illam personarum distinctionem, quae est in editione Robortelli, adsciscendam iudicavit, qua duo priores versus Atossae, extremus nuntio tribuitur. Neque enim hoc modo multum tollitur de inconcinnitate orationis. Rectius in minore editione primum versum nuntio, secundum Atossae, tertium rursus nuntio adscripsit, quam rationem iure probavit Iacobsius in iis quae de Aeschyli Persis scripsit in Wielandii Museo Attico vol. IV. p. 1. sive in Opusculis suis vol. V. sed rursus ille rectius Schützio de hoc loco sentiens. Nam quum Schützius primum versum cum praecedente nuntii oratione coniunxisset, audaciore facta mutatione, nulloque prorsus stabilita fundamento,

θεὸς πόλιν δ᾽ ἔσωσε Παλλάδος θεᾶς

, vidit Iacobsius servandam esse vulgatam lectionem, sed praecedere huic versui debuisse dictum aliquod Atossae. Quod ille quum nullum reperiret, ut qui orationem nuntii putaret verbis

οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ

finiri, excidisse versum Atossae post illam orationem nuntii credidit. At nihil excidit, sed illa ipsa lectio,

μὴ σοί δοκοῦμεν

, ita est comparata ut sequentes versus ab nuntii oratione seiungi postulet. Quos duo versus si Atossae tribueris, non solum haec, sed reliqua quoque ex illa Iacobsii personarum divisione rectissime procedent. Nuntius igitur sic finit orationem suam, numquid hac ex parte tibi videmur inferiores fuisse? Iam dicenti Atossae at ergo deus quispiam classem, iniqua lance fortunam dispensans, afflixit, ita ille respondet, dii Palladis urbem servant. Atque eodem modo deinceps amplius interroganti respondet.

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-277

ὧδε:

ὧδε

hic non significat tantopere, sed potius ergo, i. e. in hoc rerum statu, quum haec ita sint. Ut in Prometheo v. 514.

μυρίαις δὲ πημοναῖς δύαις τε καμφθεὶς ὧδε δεσμὰ φυγγάνω.

In prosa oratione plerumque

οὕτως

invenitur, cuius exempla vide apud Taylorem ad Demosthenis or. in Midiam p. 627. Adde quos nominat Schaeferus ad Dion. Hal. de struct. verb. p. 414. et quae ego dixi ad Vigerum p. 933. Herodotus saepe sic

δὲ

quoque usurpat. Sensit vim particulae scholiastes qui adscripsit, licet obscurius,

ἐνταῦθα, ἤγουν εἰς τὸ πλῆθος

. Debebat sic explicare, quum haec ita sint, ut Persae tanto navium numero Graecis superiores essent, deus aliquis exercitum prodiderit necesse est.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-278

τάλαντα:

τάλαντ᾽ ὑβρίσας

Lips. ἰσορρόπῳ:

ἰσορρόπῳ

, expuncto postea

, Vit.

ἰσορρόπων

Ven. B.

εἰσορρόπῳ

a pr. manu M.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-279

θεᾶς:

παλλάδας

Lips.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-280

ἔτ᾽ ἄρ᾽:

ἔστ' ἆρ'

ἔστ᾽ ἂρ

Ald.

ἔστ᾽ ἄρ᾽

Turn.

ἔτ᾽ ἂρ

Rob.

ἔτ᾽ ἄρ'

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. L. N. quod Schützius

γ'

ἄρ'

mutato in editionem minorem merito recepit. Recte monuit Iacobsius fidem historicam Aeschyli, quam Siebelis p. 63. propter hunc versum graviter vituperavit, non meruisse hanc reprehensionem: nam neque negare voluisse poetam captas eo bello a Persis Athenas esse, nec sequente versu aliud contineri quam Athenienses ipsos in pugna non succubuisse. Poterat, opinor, longius progredi. Tantum abest enim ut reprehendi ob hos versus Aeschylus debeat, ut etiam laudandus esse videatur. Nam quum constaret inter omnes, captas esse vastatasque Athenas brevi ante pugnam Salaminiam, maluit poeta subindicare hanc rem, sed cum laude Atheniensium, quam non attingenda dissimulasse cladem videri. In qua re magnam artem et sagacissimum prodidit iudicium. Nam quum Atossam faceret interrogantem, ut consentaneum erat, de illa ipsa re, quam minime iucundam auditu esse Atheniensibus sciebat, fieri non potuit quin exspectatione quadam et metu commoverentur spectatores, ne referentem audirent nuntium quod factum esse graviter ferebant. Sed hunc metum tam callide et cogitate dispellit poeta, ut illa nuntii responsio etiam laudem et gloriam afferat Atheniensibus. Apte comparat cum hoc versu Iacobsius responsum a Themistocle, testibus Herodoto VIII. 61. et Plutarcho in Themistocle c. 11. Adimanto datum, urbem non esse in moenibus ac domibus, sed in CC triremibus positam. Quod dictum quis dubitabit pervulgatum apud Athenienses fuisse, ita ut iure credi possit allusisse eo hic Aeschylum.

344. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-281

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων: corum qui viri sunt. ἕρκος:

ἕρκος

a pr. manu M.

345. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-282

δὲ: omittunt Vit. Par. N. Pro eo

τε

habet Ven. A. ναυσὶ:

ναυσὶν

M. συμβολῆς τίς ἦν:

συμβολαῖς ἦν τις

Lips.

συμβολὴ

affertur ex Par. C.

ἦν

omittit Colb. 2.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-283

πλήθει:

πλήθη

G. καταυχήσας:

κατακαυχήσας

Ox. Par. C. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.

348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-284

ἦρξεν μέν:

ἦρξέν

, omisso

μέν

ἦρξε μὲν

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Turn.

ἦρξεν

Rob.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-285

NA: Sicinnum dicit, vernam Themistoclis et eius liberorum paedagogum, de quo Herodotus VIII. 75. Diodorus Siculus XI. 17.

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-286

ἕξεται:

ἵξεται

Lips.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

331-336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-50

ἀναστρέψας πάλιν (Kr. 52, 2. A. 5. Eur. Hippol. 982: ἀνέστραπται πάλιν) 8. v. a. λόγω ἀνελθών, τὸν λόγον ἀναλαβών (repe- tens). - πόσον δὲ, Kr. 69, 16. Α. 5. ἀξιῶσαι, ἄξιον ἡγήσασθαι, τολμῆ- Schol. A. vgl. vgl. Eum. 425.

337-343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-51

⁴

πλήθους μὲν (vgl. 345) . . ἕκατι (Ar. nub. 320: ἕνεκεν γε ψυχῆς στερρᾶς): wenn es auf die groſse Zahl (allein) angekommen wäre; daher ἄν ( κρατῆσαι). βάρβαρον (187), generisch, Kr. 50, 3 mit Anm. 6. Vgl. Herod. VIII 82: ἐν τοῖσι τὸν βάρβαρον κατε- λοῦσι. Abgesehen von den 300 Schiffen (und aufser ihnen) waren 10 auserlesene vorhanden, im gan- zen also 310; Herod. VIII 82 (vgl. ib. 48) giebt 380 an, wovon 16 auf Sparta, 180 (ebenso Plut. Themist. 14; rund 200 bei Herod. VIII 61, vgl. Diod. I 15) auf Athen kamen. Auf persischer Seite 1207 auch bei Herod. VII 79, Plut. Themist. 14, sowie Diod. ΧΙ 3 ( πλείους τῶν χιλίων καὶ διακοσίων); rund 1200 bei Isokr. Paneg. 93. 97. 118 und Cornel. Nep. Themistocl. 2; noch ungenauer Plat. legg. III p. 699 В ( νεῶν χιλίων καὶ ἔτι πλεόνων ἐπι- φερομένων) und Cic. Verr. I 18. - ὧδ᾽ ἔχει λό λόγος Sept. 225. Choe. 521 vgl. Ag. 1661, hier im Sinne: ,, 80 steht es mit der Berechnung, das ist die Rechnung".

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-52

⁵

⁶

μή σοι δοκοῦμεν, Prom. 247. 959. Plat. Apol. p. 28 D: μὴ αὐτὸν οἴει φροντίσαι θανά- του, du wirst doch hoffentlich nicht glauben, daſs er um den Tod sich Sorge macht? λειφθ., inferiores fuisse.,,An Zahl" ergänzt sich ohne grofse Mühe aus dem ganzen Vor- hergehenden seit 334. τῇδε νοη μάχῃ zu trennen ist nicht möglich. Da auf natürlichem Wege das Geschehene rätselhaft bleibt, so sucht der Bote nach einer übernatür- lichen Erklärung. - Das Bild vom Abwägen des Geschickes Hom. 69 f. X 209 ff. Mit einem Wort: θεοὶ .. θεᾶς. - Die Frage, ob Athen noch unzerstört sei, wird nicht ein- fach bejaht (denn dies wäre gegen die Wahrheit, da die Stadt vor der Schlacht bei Salamis von den Persern eingenommen u. verwüstet worden war), sondern dahin beant- wortet, daſs, sofern die Stadt aus ἄνδρες besteht (nicht aus Mauern und Steinen), sie allerdings unzer- stört und ihre Schutzwehr sicher sei. Alkäos fr. 22: οὐ λίθοι τειχέων εὐ δεδομαμένοι, ἀλλ᾽ ἄνδρες πόλιος πύργος ἀρήϊοι. Soph. O. R. 56 f. Thuk. VII 77: ἄνδρες γὰρ πόλις, καὶ οὐ τείχη οὐδὲ νῆες ἀνδρῶν κεναί. Vgl. auch besonders Herod. VIII 61. Plut. Themist. 11. Äschin. Ι 174 (180). – ἀνδρῶν emphatisch: solange es (echte) Männer hat, be- sitzt es ausreichenden Schutz.

350-354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-53

⁷

⁸

Die Stellung der Worte in 351 wie Eur. Kykl. 118: σπείρουσιν, ἢ τῷ ζῶσι, Δήμητρος στάχυν; Vgl. Hel. 1579 f. Ar. nub. 257. Ovid. trist. III 9, 12: (specula- tor) hospes, ait, nosco, Colchide, vela, venit. Der V. 352 ist wie 251 gebaut. - ἀλάστωρ (Suppl. 415. Ag. 1501. 1509) heiſsen nach Galenos αὐτοί τε οἱ ἄνθρωποι οἱ τὰ ἄλαστα (vgl. 990) ἐργασάμενοι (Soph. Ai. 374) καὶ οἱ τιμωροὶ αὐτῶν δαίμονες. Bei Äsch. findet sich nur letztere Bedeutung (Rachegeist bes. für be- gangenen Übermut), s. Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 482f. Keck zum Agam. S. 17-21. – ποθέν um nicht zu sagen ἐκ θεῶν τινος.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Ἄτοσσα ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον· 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Current edition Perseus

Ἄγγελος Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος. 1

Ἄτοσσα ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα 300 καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον: 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν; 353

Ἄτοσσα αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν 34 μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος εὖ νυν 35 τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν: 435 τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ 36 ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη; λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

Ἄτοσσα οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445 ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Χορός ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς 515 ποδοῖν ἐνήλλου 50 παντὶ Περσικῷ γένει.

ΑΤ. ἔτ᾿ ἆρ᾿ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς· ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΑΤ. ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τις ἦν; φράσον. 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμὸς, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Ἄτοσσα ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν, 340 τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

Ἄγγελος θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.

Ἄτοσσα ἔτ᾽ ἄρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν; φράσον. 345 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

ΒΑΣΙΛΕΙΑ ῎Ετ' ἆρ' ἔστ' ἆρ' ᾿Αθηνῶν ἔστ' ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓΓΕΛΟΣ ᾿Ανδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ ᾿Αρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν; φράσον· 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ΒΑΣΙΛΕΙΑ ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν ;

Ἀτόσσα ἔτ᾽ ἄρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος ΑΓ. ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἀτόσσα ἀρχὴ δὲ ναυσὶν συμβολῆς τίς ἦν φράσον· τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης, ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν; 355

Ἄγγελος

Testim.:

Apparatus Criticus

ΒΑΣ. μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

ΒΑΣ. ἔτ᾽ ἄρ᾽ ᾿Αθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓΓ. ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΒΑΣ. ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν φράσον, 350 τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες μάχης ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Atossa Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships? 350

ATOSSA The gods preserve the city of the goddess Pallas 4 .

MESSENGER The city indeed of Athens is still not laid waste, for while there are men there is a sure bulwark.

ATOSSA And what was the commencement of the encounter of the ships? Tell us; who began the fight, was it the Greeks, or my son, elated by, the multitude of his ships?

MESSENGER

LA REINE Athènes est donc encore intacte ?

LE MESSAGER La cité qui garde ses hommes possède le plus sûr rempart 2 .

LA REINE Mais quel fut, pour les flottes, le signal de

LA REINE l'attaque ? Dis-moi qui entama la lutte : les Grecs ? ou mon fils, s'assurant au nombre de ses vaisseaux ?

LE MESSAGER

ATOSSA. This is the height of ill, ah me! and ſhame To Perſia, grief, and lamentation loud. But tell me this, afreſh renew thy tale, 400 What was the number of the Grecian fleet, That in fierce conflict their bold barks ſhou'd dare Ruſh to encounter with the Perſian hoſts.

MESSENGER.

ATOSSA Atene è dunque ancor dal sacco immune?

ARALDO Troppo ha sicuro baluardo d'uomini. 390

ATOSSA Dimmi: come fu il primo urto dei legni? La pugna aprîr gli Elleni, o, confidando nel numero dei legni, il figliuol mio?

ARALDO

Sed mihi hæc narra incipiens denuò, Quanta fuerit multitudo Græcanicarum nauium 305 Vt dignum putarint Perfico exercitui Pugnam inferre roftratis nauibus.

Ato. Dei urbem feruant Minerue dea.

Nun. Athenarum fanè urbs est inexpugnabilis. Viris exiſtentibus enim, munimentum est tutum. 320

Ato. Principium uerò quod'nam fuerit cõgreffus Vtrũ Greci cœperint pugnare, nauibus, dicito, Aut filius meus confiſus multitudine nauium.

Nun.

ATOSSA Woe! woe! The very crown of ills, I hear, To Persians shame and matter for shrill wail; But on thy track returning, tell me this, How great the number of the Hellenès' fleet, That they with Persia's armament should dare Battle to join in shock of naval prows?

ATOSSA Is then the Athenians' city still unsack'd? † 350

MESSENGER Her sons surviving, she firm bulwark hath.

ATOSSA What the commencement of the sea-fight? Say. Did the Hellenès first the onset lead, Or did my son, proud of innumerous ships?

Ah well-a-day! these crowning woes I hear, 335 The shame of Persia and her shrieks of dole! But yet renew the tale, repeat thy words, Tell o'er the count of those Hellenic ships, And how they ventured with their beaked prows To charge upon the Persian armament. 340

Atossa Nay, we were worsted by an unseen power 350 Who swayed the balance downward to our doom!

Messenger In ward of heaven doth Pallas' city stand.

Atossa How then? is Athens yet inviolate?

Messenger While her men live, her bulwark standeth firm!

Atossa Say, how began the struggle of the ships? 355 Who first joined issue? did the Greeks attack, Or Xerxes, in his numbers confident?

Messenger

Atossa. So war's ein Gott, der unsre Heere niederwarf, Der nicht in gleichen Schalen uns zuwog das Glück.

Der Bote. Der Göttin Pallas Feste schirmt der Götter Huld.

Atoſſa. So steht Athenä's Feste denn noch unbesiegt? 1 330

Der Bote. Wohl; ihrer Männer Tugend ist ein sichrer Wall.

Atossa. Doch wie begann der Schiffsgeschwader Fehde? Sprich. Wer fing die Schlacht an? War es Hellas Volk vielleicht, War's Xerxes, kühn vertrauend auf der Schiffe Zahl?

Der Bote.

Commentary

Stable identifiers

Ἄτοσσα

ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.¹

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
300

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἆρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον:
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

353

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν³⁴ μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν³⁵ τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν:
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽³⁶ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄτοσσα

οἲ ᾽γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι;

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
515

ποδοῖν ἐνήλλου⁵⁰ παντὶ Περσικῷ γένει.

ΑΤ.

ἔτ᾿ ἆρ᾿ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓ.

θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς·

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΑΤ.

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τις ἦν; φράσον.
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμὸς, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Ἄτοσσα

ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
340

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

Ἄγγελος

θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.

Ἄτοσσα

ἔτ᾽ ἄρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν; φράσον.
345

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

῎Ετ' ἆρ' ἔστ' ἆρ' ᾿Αθηνῶν ἔστ' ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓΓΕΛΟΣ

᾿Ανδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

᾿Αρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν; φράσον·
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν ;

Ἀτόσσα

ἔτ᾽ ἄρ᾽ Ἀθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

Ἄγγελος

ΑΓ. ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

Ἀτόσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶν συμβολῆς τίς ἦν φράσον·

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;
355

ΒΑΣ.

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

ΒΑΣ.

ἔτ᾽ ἄρ᾽ ᾿Αθηνῶν ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις;

ΑΓΓ.

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

ΒΑΣ.

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν φράσον,
350

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες μάχης

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

Atossa

Is then the city of Athens not yet despoiled?

Messenger

No, while her men still live, her ramparts are impregnable.

Atossa

But the beginning of the encounter of the fleets, tell me about it. Who began the onset? Was it the Hellenes? Or my son, exulting in the multitude of his ships?
350

ATOSSA

The gods preserve the city of the goddess Pallas 4

.

MESSENGER

The city indeed of Athens is still not laid waste, for while there are men there is a sure bulwark.

ATOSSA

And what was the commencement of the encounter of the ships? Tell us; who began the fight, was it the Greeks, or my son, elated by, the multitude of his ships?

LA REINE

Athènes est donc encore intacte ?

LE MESSAGER

La cité qui garde ses hommes possède
le plus sûr rempart ².

LA REINE

Mais quel fut, pour les flottes, le signal de

LA REINE

l'attaque ? Dis-moi qui entama la lutte : les Grecs ? ou mon fils, s'assurant au nombre de ses vaisseaux ?

ATOSSA.

This is the height of ill, ah me! and ſhame

To Perſia, grief, and lamentation loud.

But tell me this, afreſh renew thy tale,
400

What was the number of the Grecian fleet,

That in fierce conflict their bold barks ſhou'd dare

Ruſh to encounter with the Perſian hoſts.

ATOSSA

Atene è dunque ancor dal sacco immune?

ARALDO

Troppo ha sicuro baluardo d'uomini.
390

ATOSSA

Dimmi: come fu il primo urto dei legni?

La pugna aprîr gli Elleni, o, confidando

nel numero dei legni, il figliuol mio?

Sed mihi hæc narra incipiens denuò,

Quanta fuerit multitudo Græcanicarum nauium
305

Vt dignum putarint Perfico exercitui

Pugnam inferre roftratis nauibus.

Ato.

Dei urbem feruant Minerue dea.

Nun.

Athenarum fanè urbs est inexpugnabilis.

Viris exiſtentibus enim, munimentum est tutum.
320

Ato.

Principium uerò quod'nam fuerit cõgreffus

Vtrũ Greci cœperint pugnare, nauibus, dicito,

Aut filius meus confiſus multitudine nauium.

ATOSSA

Woe! woe! The very crown of ills, I hear,

To Persians shame and matter for shrill wail;

But on thy track returning, tell me this,

How great the number of the Hellenès' fleet,

That they with Persia's armament should dare

Battle to join in shock of naval prows?

ATOSSA

Is then the Athenians' city still unsack'd? †
350

MESSENGER

Her sons surviving, she firm bulwark hath.

ATOSSA

What the commencement of the sea-fight? Say.

Did the Hellenès first the onset lead,

Or did my son, proud of innumerous ships?

Ah well-a-day! these crowning woes I hear,
335

The shame of Persia and her shrieks of dole!

But yet renew the tale, repeat thy words,

Tell o'er the count of those Hellenic ships,

And how they ventured with their beaked prows

To charge upon the Persian armament.
340

Atossa

Nay, we were worsted by an unseen power
350

Who swayed the balance downward to our doom!

Messenger

In ward of heaven doth Pallas' city stand.

Atossa

How then? is Athens yet inviolate?

Messenger

While her men live, her bulwark standeth firm!

Atossa

Say, how began the struggle of the ships?
355

Who first joined issue? did the Greeks attack,

Or Xerxes, in his numbers confident?

Atossa.

So war's ein Gott, der unsre Heere niederwarf,

Der nicht in gleichen Schalen uns zuwog das Glück.

Der Bote.

Der Göttin Pallas Feste schirmt der Götter Huld.

Atoſſa.

So steht Athenä's Feste denn noch unbesiegt?¹
330

Der Bote.

Wohl; ihrer Männer Tugend ist ein sichrer Wall.

Atossa.

Doch wie begann der Schiffsgeschwader Fehde? Sprich.

Wer fing die Schlacht an? War es Hellas Volk vielleicht,

War's Xerxes, kühn vertrauend auf der Schiffe Zahl?